宋史 · 脱脱 · Chapter 318 of 496

列传·卷七十七

PinyinModern Translation
Size

zhāng fāng píng wáng gǒng chén zhāng zhào gài hú sù zi zōng yán cóng zǐ zōng yù zōng huí

张方平王拱辰张赵概胡宿(子宗炎从子宗愈宗回)

zhāng fāng píng zì ān dào nán jīng rén

张方平,字安道,南京人。

shǎo yǐng wù jué lún jiā pín wú shū cóng rén jiǎ sān shǐ xún rì jí guī zhī yuē wú yǐ de qí xiáng yǐ

少颖悟绝伦,家贫无书,从人假三史,旬日即归之,曰:"吾已得其详矣。

fán shū jiē yī yuè bù zài dú sòng shòu cài qí yǐ wéi tiān xià qí cái

"凡书皆一阅不再读,宋绶、蔡齐以为天下奇才。

jǔ mào cái yì děng wèi jiào shū láng zhī kūn shān xiàn

举茂材异等,为校书郎、知昆山县。

yòu zhōng xián liáng fāng zhèng xuǎn qiān zhù zuò zuǒ láng tōng pàn mù zhōu

又中贤良方正,选迁著作佐郎、通判睦州。

zhào yuán hào qiě pàn wèi màn shū lái guī de qiǎn jué yǐ jī shǐ qí zhòng

赵元昊且叛,为嫚书来,规得谴绝以激使其众。

fāng píng qǐng shùn shì qí yì shǐ wèi yǒu yǐ fā de suì yuè zhī qǐng yǐ qí jiān xuǎn jiāng lì shì jiān chéng chú qì wèi bù kě shèng yǐ dài zhī

方平请:"顺适其意,使未有以发,得岁月之顷,以其间选将厉士,坚城除器,为不可胜以待之。

suī zhōng yú bì pàn ér bīng chū wú míng lì shì bù zhí qí shàng nán yǐ jué shèng

虽终于必叛,而兵出无名,吏士不直其上,难以决胜。

xiǎo guó yòng bīng sān nián ér bú jiàn shèng fù bù zhé zé pò

小国用兵三年,而不见胜负,不折则破;

wǒ yǐ quán zhì qí hòu bì shèng zhī dào yě

我以全制其后,必胜之道也。

shí tiān xià quán shèng jiē wèi qí lùn chū gū xī jué jì yòng bīng

"时天下全盛,皆谓其论出姑息,决计用兵。

fāng píng shàng píng róng shí cè yǐ wéi rù kòu dāng zì yán wèi cháo xué zhī shǒu bì xū

方平上《平戎十策》,以为:"入寇当自延、渭,巢穴之守必虚。

yi tún bīng hé dōng juǎn jiǎ ér qū zhī suǒ wèi gōng qí suǒ bì jiù xíng gé shì jìn zhī dào yě

宜屯兵河东,卷甲而趋之,所谓攻其所必救,形格势禁之道也。

zǎi xiàng lǚ yí jiǎn shàn qí cè ér bù guǒ xíng

"宰相吕夷简善其策而不果行。

dāng zhào shì guǎn zhí rén zōng yuē shì fēi liǎng cè zhì kē zhě hu

当召试馆职,仁宗曰:"是非两策制科者乎?

hé shì yě

何试也?

mìng zhí jí xián yuàn é zhī jiàn yuàn

"命直集贤院,俄知谏院。

xià rén kòu biān fāng píng shǒu qǐ hé shū mì zhī zhí yú zhōng shū yǐ tōng móu yì

夏人寇边,方平首乞合枢密之职于中书,以通谋议。

dì rán zhī suì yǐ zǎi xiàng jiān shū mì shǐ

帝然之,遂以宰相兼枢密使。

shí diào zhū dào gōng shǒu cì qí zhuàng zhě wèi xuān yì bǎo jié fāng píng lián shū zhēng zhī fú tīng

时调诸道弓手,刺其壮者为宣毅、保捷,方平连疏争之,弗听。

jì ér liǎng jūn jiāo shén hé èr shí yú wàn jiē shì rén bù kě yòng rú fāng píng yán

既而两军骄甚,合二十余万,皆市人不可用,如方平言。

xià sǒng jié zhì shǎn xī bìng hù zhū jiāng sì lù yǐ bǐng fù shī shì jī qiě zhào shǐ chū shī dòu liú bù xíng

夏竦节制陕西并护诸将,四路以禀复失事机,且诏使出师,逗遛不行。

jí fēng zhōu xiàn liú píng děng fù shī zhǔ shuài jiē zuò qiǎn sǒng dú bù yù fāng píng hé ba zhī ér qǐng sì lù shuài chén gè zì rèn zhàn shǒu

及丰州陷,刘平等覆师,主帅皆坐谴,竦独不预,方平劾罢之,而请四路帅臣,各自任战守。

xī shī jiǔ wèi jiě yuán hào yì kùn bì fāng píng yán bì xià yóu tiān dì fù mǔ yě qǐ yǔ quǎn shǐ chái láng jiào hu

西师久未解,元昊亦困弊,方平言:"陛下犹天地父母也,岂与犬豕豺狼较乎?

yuàn yīn jiāo shè yǐn jiù shì xìn kāi qí zì xīn zhī lù

愿因郊赦,引咎示信,开其自新之路。

dì xǐ yuē shì wú xīn yě

"帝喜曰:"是吾心也。

shì suì gǎi qìng lì shè shū chì biān lì tōng qí shàn yì yuán hào jìng jiàng

"是岁,改庆历赦书,敕边吏通其善意,元昊竟降。

jì yǐ xiū qǐ jū zhù shǐ qì dān

既,以修起居注使契丹。

qì dān zhǔ gù zuǒ yòu yuē yǒu chén rú cǐ jiā zāi qí ér jī qiú yú qián zhuó yù zhī yǐn zhī qiě zèng yǐ suǒ chéng mǎ

契丹主顾左右曰:"有臣如此,佳哉"骑而击球于前,酌玉卮饮之,且赠以所乘马。

hái zhī zhì gào quán zhī kāi fēng fǔ

还,知制诰,权知开封府。

fǔ shì cóng jí qián yǐn lǜ shū bǎn shi zhī fāng píng dú mò jì jué qiǎn wú shǎo chà wàng

府事丛集,前尹率书板识之,方平独默记决遣,无少差忘。

jìn hàn lín xué shì

进翰林学士。

yuán hào jì chén ér yǔ qì dān yǒu xì lái qǐng jué qí shǐ yì zhě bù kě

元昊既臣,而与契丹有隙,来请绝其使,议者不可。

fāng píng yuē de xīn fù zhī xiǎo qiāng shī jiǔ hé zhī qiáng dí fēi jì yě

方平曰:"得新附之小羌,失久和之强敌,非计也。

yi cì yuán hào zhào shǐ zhī shěn chǔ dàn xián xì cháo chú zé fēng cè mù xià

宜赐元昊诏,使之审处,但嫌隙朝除,则封册暮下。

rú cǐ yú xi běi wèi liǎng de yǐ

如此,于西、北为两得矣。

shí wěi qí móu

"时韪其谋。

bài yù shǐ zhōng chéng gǎi sān sī shǐ

拜御史中丞,改三司使。

chū wáng gǒng chén yì què hé běi yán fāng píng jiàn yuē hé běi zài què yán hé yě

初,王拱辰议榷河北盐,方平见曰:"河北再榷盐,何也?

dì yuē shǐ lì fǎ ěr

"帝曰:"始立法耳。

fāng píng yuē xī zhōu shì zōng yǐ yán kè jūn zhī shuì zhōng jīn liǎng shuì yán qián shì yě

"方平曰:"昔周世宗以盐课均之税中,今两税盐钱是也。

qǐ fēi zài què hu

岂非再榷乎?

dì jīng wù fāng píng qǐng zhí jiàng shǒu zhào ba zhī

"帝惊悟,方平请直降手诏罢之。

hé shuò fù lǎo yíng bài yú chán zhōu wèi fó lǎo huì qī rì yǐ bào shàng ēn shì jù shí huò zhì

河朔父老迎拜于澶州,为佛老会七日,以报上恩,事具《食货志》。

jiā duān míng diàn xué shì pàn tài cháng sì

加端明殿学士、判太常寺。

jìn zhōng wèi zú yè biàn dì dàn yǔ èr fǔ jiǎng zhāng guì fēi hù bì gōng

禁中卫卒夜变,帝旦语二府,奖张贵妃扈跸功。

xià sǒng jí chàng yán dāng qiú suǒ yǐ zūn yì zhī lǐ

夏竦即倡言:"当求所以尊异之礼。

fāng píng wén zhī wèi chén zhí zhōng yuē hàn féng jié yú shēn dāng měng shòu bù wén yǒu suǒ zūn yì

"方平闻之,谓陈执中曰:"汉冯婕妤身当猛兽,不闻有所尊异;

qiě huáng hòu zài ér zūn guì fēi gǔ wú shì shì

且皇后在而尊贵妃,古无是事。

guǒ xíng zhī tiān xià zhī zé jiāng cuì yú gōng yǐ

果行之,天下之责,将萃于公矣。

zhí zhōng qú rán ér ba

"执中瞿然而罢。

dì yǐ fēng cái shěng fèi fǎng qún chén fāng píng jì tiáo duì yòu dú shàng shù qiān yán dà lüè yǐ wéi xiáng fú yǐ lái wu wèi gū xī jiàn shī zǔ zōng zhī jiù

帝以丰财省费访群臣,方平既条对,又独上数千言,大略以为:"祥符以来,务为姑息,渐失祖宗之旧。

qǔ shì rèn zǐ mó kān qiān bǔ zhī fǎ huài mìng jiāng yǎng bīng jiē fēi jiù lǜ

取士、任子、磨勘、迁补之法坏,命将养兵,皆非旧律。

guó yòng jì jiǒng zé zhèng chū duō mén

国用既窘,则政出多门;

dà shāng háo mín chéng xì shè lì ér chá yán xiāng fán zhī fǎ luàn

大商豪民乘隙射利,而茶盐香矾之法乱。

cǐ zhì hū shèng shuāi zhī běn bù kě yǐ bù jí

此治忽盛衰之本,不可以不急。

dì lǎn duì shén yuè qiě dà yòng huì pàn guān yáng yí dé zuì zuò yǔ jiāo chū zhī chú zhōu

"帝览对甚悦,且大用,会判官杨仪得罪,坐与交,出知滁州。

qǐng zhī zhī jiāng níng fǔ rù pàn liú nèi quán

顷之,知江宁府,入判流内铨。

yǐ shì jiǎng xué shì zhī huá zhōu xǐ yì zhōu

以侍讲学士知滑州,徙益州。

wèi zhì huò shàn yán nóng zhì gāo zài nán zhào jiāng rù kòu shè shǒu jí diào bīng zhù chéng rì yè bù dé xi mín dà jīng rǎo

未至,或扇言侬智高在南诏,将入寇,摄守亟调兵筑城,日夜不得息,民大惊扰。

cháo tíng wén zhī fā shǎn xī bù qí bīng zhàng luò yì wǎng shù shǔ

朝廷闻之,发陕西步骑兵仗,络绎往戍蜀。

zhào qù fāng píng xíng xǔ yǐ biàn yi cóng shì fāng píng yuē cǐ bì wàng yě

诏趣方平行,许以便宜从事,方平曰:"此必妄也。

dào yù shù zú jiē qiǎn guī tā yì jǐn ba

"道遇戍卒,皆遣归,他役尽罢。

shì shàng yuán zhāng dēng chéng mén sān xī bù bì de qióng bù chuān yì rén shǐ zào cǐ yǔ zhě xiāo shǒu jìng shàng ér liú qí yú dǎng shǔ rén suì ān

适上元张灯,城门三夕不闭,得邛部川译人始造此语者,枭首境上,而流其余党,蜀人遂安。

fù yǐ sān sī shǐ zhào

复以三司使召。

fāng xī bǐ yòng bīng liǎng shǔ duō suǒ diào fā fāng píng wèi zòu miǎn héng fù sì shí wàn jiǎn zhù tiě qián shí yú wàn mín

方西鄙用兵,两蜀多所调发,方平为奏免横赋四十万,减铸铁钱十余万缗。

yòu jiàn yán guó jiā dōu chén liú dāng sì tōng wǔ dá zhī dào fēi ruò yōng luò yǒu shān chuān zú shì tè yǐ zhòng bīng yǐ lì guó ěr

又建言:"国家都陈留,当四通五达之道,非若雍、洛有山川足恃,特倚重兵以立国耳。

bīng shì shí shí shì cáo yùn yǐ biàn wéi zhǔ biàn dài yǐn huái jiāng lì jǐn nán hǎi

兵恃食,食恃漕运,以汴为主,汴带引淮、江,利尽南海。

tiān shèng yǐ qián suì diào mín jùn zhī gù shuǐ xíng dì zhōng

天圣已前,岁调民浚之,故水行地中。

qí hòu qiǎn wàng zhě zhēng yǐ cái jiǎn yì fèi wèi gōng biàn rì yǐ sāi jīn yǎng ér wàng yān shì lì chǐ cùn ér sàng qiū shān yě

其后,浅妄者争以裁减役费为功,汴日以塞,今仰而望焉,是利尺寸而丧丘山也。

nǎi huà shàng shí sì cè

"乃画上十四策。

fù bì dú qí zòu lòu jǐn shí kè dì chēng shàn

富弼读其奏,漏尽十刻,帝称善。

bì yuē cǐ guó jì dà běn fēi cháng zòu yě

弼曰:"此国计大本,非常奏也。

xī rú qí shuō xíng zhī

"悉如其说行之。

qiān shàng shū zuǒ chéng zhī nán jīng

迁尚书左丞、知南京。

wèi jǐ yǐ gōng bù shàng shū shuài qín zhōu

未几,以工部尚书帅秦州。

dié gào xià rén jiāng yā jìng fāng píng liào jiǎn shì mǎ shēng yán chū sài

谍告夏人将压境,方平料简士马,声言出塞。

yǐ ér kòu bù zhì yán zhě lùn qí qīng jǔ céng gōng liàng yuē bīng bù chū sài hé míng qīng jǔ

已而寇不至,言者论其轻举,曾公亮曰:"兵不出塞,何名轻举?

kòu zhī bù dé zhì yǒu bèi gù yě

寇之不得至,有备故也。

tǎng zuì zhī hòu zhī biān chén jiāng bù gǎn wèi xiān shì zhī bèi yǐ

倘罪之,后之边臣,将不敢为先事之备矣。

fāng píng bù zì ān qǐng zhī nán jīng

"方平不自安,请知南京。

yīng zōng lì qiān lǐ bù shàng shū qǐng zhī yùn zhōu

英宗立,迁礼部尚书,请知郓州。

hái wéi xué shì chéng zhǐ

还,为学士承旨。

dì bù yù zhào zhì fú níng diàn dì féng jǐ yán yán bù kě biàn

帝不豫,召至福宁殿,帝冯几言,言不可辨。

fāng píng jìn bǐ qǐng nǎi shū yún míng rì jiàng zhào lì huáng tài zǐ

方平进笔请,乃书云:"明日降诏,立皇太子。

fāng píng kàng shēng yuē bì yǐng wáng yě dí cháng ér xián qǐng shū qí míng

"方平抗声曰:"必颍王也,嫡长而贤,请书其名。

dì lì jí shū zhī nǎi tuì cǎo zhì

"帝力疾书之,乃退草制。

shén zōng jí wèi zhào jiàn qǐng yuē shān líng fèi dì yuē fèng xiān kě sǔn hu

神宗即位,召见,请约山陵费,帝曰:"奉先可损乎?

duì yuē yí zhì gù yún yǐ xiān zhì xíng zhī kě wèi xiào yǐ

"对曰:"遗制固云,以先志行之,可谓孝矣。

yòu qǐng chà jiǎn xī lài yǐ qián xīng wéi zhǔn fèi shěng shén qī bā

"又请差减锡赉,以干兴为准,费省什七八。

fāng píng jìn zhào cǎo dì qīn pī zhī yuē qīng wén zhāng diǎn yǎ huàn rán yǒu sān dài fēng yòu shàn yǐ fēng wèi yuē yì bó ér cí guǎ suī shū zhī xùn gào dài wú jiā yě

方平进诏草,帝亲批之,曰:"卿文章典雅,焕然有三代风,又善以丰为约,意博而辞寡,虽《书》之训诰,殆无加也。

qí jiàn chēng zhòng rú cǐ

"其见称重如此。

bài cān zhī zhèng shì

拜参知政事。

yù shǐ zhōng chéng sī mǎ guāng shū qí bù dàng yòng bù tīng

御史中丞司马光疏其不当用,不听。

guāng jiě zhōng chéng céng gōng liàng yì yòng wáng ān shí fāng píng yǐ wéi bù kě

光解中丞,曾公亮议用王安石,方平以为不可。

shù rì zāo fù yōu fú què yǐ guān wén diàn xué shì liú shǒu xī jīng

数日,遭父忧,服阕,以观文殿学士留守西京。

rù jìn liú pàn shàng shū dōu shěng lì qǐng zhī chén zhōu

入觐,留判尚书都省,力请知陈州。

ān shí xíng xīn fǎ fāng píng bì cí jí lùn qí hài yuē mín yóu shuǐ yě kě yǐ zài zhōu yì kě yǐ fù zhōu

安石行新法,方平陛辞,极论其害,曰:"民犹水也,可以载舟,亦可以覆舟;

bīng yóu huǒ yě fú jí bì zì fén

兵犹火也,弗戢必自焚。

ruò xīn fǎ zú xíng bì yǒu fù zhōu zì fén zhī huò

若新法卒行,必有覆舟、自焚之祸。

dì wǔ rán

"帝怃然。

hán jiàng zhǔ xī shī qìng zú luàn jīng xi zhuǎn yùn shǐ lìng yí lù gè huì bīng yú zhōu mín dà hài

韩绛主西师,庆卒乱,京西转运使令一路各会兵于州,民大骇。

fāng píng chí xí bù xià ér zòu zhī dì yuē shǒu chén bù dàng ěr yá

方平持檄不下而奏之,帝曰:"守臣不当尔邪!

mìng ba zhū jùn bīng

"命罢诸郡兵。

zhào wèi xuān huī běi yuàn shǐ liú jīng shī

召为宣徽北院使,留京师。

wáng ān shí shēn jū zhī yǐ wéi qīng zhōu

王安石深沮之,以为青州。

wèi xíng dì wèn zǔ zōng yù róng zhī yào duì yuē tài zǔ bù qín yuǎn lüè rú líng xià hé xī jiē yīn qí qiú háo xǔ zhī shì xí

未行,帝问祖宗御戎之要,对曰:"太祖不勤远略,如灵夏、河西,皆因其酋豪,许之世袭;

huán zhōu dǒng zūn huì xī shān guō jìn guān nán li hàn chāo jiē yōu qí lù cì kuān qí wén fǎ

环州董遵诲、西山郭进、关南李汉超,皆优其禄赐,宽其文法。

zhū jiāng cái lì fēng ér wēi lìng xíng jiàn dié jīng shěn lì shì yòng mìng gù néng yǐ shí wǔ wàn rén ér huò bǎi wàn zhī yòng

诸将财力丰而威令行,间谍精审,吏士用命,故能以十五万人而获百万之用。

jí tài zōng móu qǔ yàn jì yòu nèi xǐ li yí xìng féng huī yú shì cháo tíng shǐ gàn shí yǐ

及太宗谋取燕蓟,又内徙李彝兴、冯晖,于是朝廷始旰食矣。

zhēn zōng chán yuān zhī kè yǔ qì dān méng zhì jīn rén bù shí bīng gé

真宗澶渊之克,与契丹盟,至今人不识兵革。

sān cháo zhī shì rú cǐ

三朝之事如此。

jìn suì jiāng yì zhī chén nǎi yù shì tiān xià yú yī zhì shì chéng jiǎo lì bù chéng yí huàn bù kě tīng yě

近岁疆埸之臣,乃欲试天下于一掷,事成徼利,不成诒患,不可听也。

dì yuē qìng lì yǐ lái qīng zhī zhī hu

"帝曰:"庆历以来,卿知之乎?

yuán hào chū chén hé yǐ dài zhī

元昊初臣,何以待之?

duì yuē chén shí wéi xué shì shì zhào fēng cè jiē chū chén shǒu

"对曰:"臣时为学士,誓诏封册,皆出臣手。

dì yuē qīng shí yǐ wéi xué shì kě wèi jiù dé yǐ

"帝曰:"卿时已为学士,可谓旧德矣。

qì dān fàn shǐ xiāo xǐ lái yì jiāng shì lín dāng cí wò yì zhōng bù qǐ

契丹泛使萧禧来议疆事,临当辞,卧驿中不起。

fāng píng wèi shū mì shǐ wú chōng yuē dàn lìng zhǔ zhě rì zhì kuì wù wèn qiě shǐ biān jùn xí qí guó kě yě

方平谓枢密使吴充曰:"但令主者日致馈勿问,且使边郡檄其国可也。

chōng qǐ cóng zhī xǐ jí xíng

"充启从之,禧即行。

chú zhōng tài yī gōng shǐ

除中太一宫使。

wáng ān shí chí tóng jìn jiān mín rì xiāo qián wèi qì biān guān hǎi bó bù fù jī qián chū qián rì hào

王安石弛铜禁,奸民日销钱为器,边关海舶不复讥钱出,钱日耗。

fāng píng jí lùn qí hài qǐng jí ān shí jǔ lèi cháo zhī lìng diǎn yī dàn xuē chú zhī qí yì ān zài

方平极论其害,请诘安石:"举累朝之令典,一旦削除之,其意安在?

dì pō cǎi qí yán ér fāng píng qiú qù

"帝颇采其言,而方平求去。

jìn shǐ nán yuàn pàn yìng tiān fǔ

进使南院,判应天府。

dì yuē zhèn yù qīng yǔ hán jiàng gòng shì ér qīng lùn zhèng bù tóng

帝曰:"朕欲卿与韩绛共事,而卿论政不同;

yù zhì qīng shū mì ér qīng lùn bīng fù yì

欲置卿枢密,而卿论兵复异。

qīng shòu xiān dì mò mìng qì wú yǐ fù zhèn yì hu

卿受先帝末命,讫无以副朕意乎?

suì xíng

"遂行。

gāo lí shǐ guò fǔ zhǎng lì dāng sòng yíng fāng píng yán chén bān shì èr fǔ bù kě wèi péi chén qū

高丽使过府,长吏当送迎,方平言:"臣班视二府,不可为陪臣屈。

zhào dàn qiǎn shǎo yǐn

"诏但遣少尹。

wáng shī zhēng ān nán fāng píng yán jǔ xī běi zhuàng shì jiàn mǎ qì zhī yán huāng qí huàn yǒu bù kě shèng yán zhě

王师征安南,方平言:"举西北壮士健马,弃之炎荒,其患有不可胜言者。

ruò shī lǎo fèi cái wú gōng ér hái shè jì zhī fú yě

若师老费财,无功而还,社稷之福也。

hòu jiē rú qí yán

"后皆如其言。

xīn fǎ zhōu hé dù fāng chǎng sī nóng bìng jí cí miào sòng è bó wēi zǐ miào jiē wèi jiǎ qū

新法鬻河渡坊场,司农并及祠庙,宋阏伯、微子庙皆为贾区。

fāng píng yán sòng wáng yè suǒ jī è bó fēng yú shāng qiū yǐ zhǔ dà huǒ

方平言:"宋王业所基,阏伯封于商丘,以主大火;

wēi zǐ wèi shǐ fēng zhī jūn shì èr cí zhě yì bù dé miǎn hu

微子为始封之君,是二祠者,亦不得免乎?

dì zhèn nù pī dú wěi yuē màn shén rǔ guó wú shén yú sī

"帝震怒,批牍尾曰:"慢神辱国,无甚于斯!

yú shì tiān xià cí miào jiē dé bù zhōu

"于是天下祠庙皆得不鬻。

shù qǐng lǎo yǐ tài zi shǎo shī zhì shì

数请老,以太子少师致仕。

guān zhì xíng fèi xuān huī shǐ dú mìng lǐng zhī rú gù

官制行,废宣徽使,独命领之如故。

zhé zōng lì jiā tài zǐ tài bǎo

哲宗立,加太子太保。

yuán yòu liù nián hōng nián bā shí wǔ

元祐六年,薨,年八十五。

zèng sī kōng

赠司空。

yí lìng wú qǐng shì shàng shū yòu chéng sū zhé wèi qǐng nǎi shì yuē wén dìng

遗令毋请谥,尚书右丞苏辙为请,乃谥曰文定。

fāng píng kāng kǎi yǒu qì jié jì gào lǎo lùn shì yì qiè zhì yú yòng bīng qǐ yù yóu fǎn fù yán zhī

方平慷慨有气节,既告老,论事益切,至于用兵、起狱,尤反复言之。

qiě yuē chén qiě sǐ jiàn xiān dì dì xià yǒu yǐ jiè kǒu yǐ

且曰:"臣且死,见先帝地下,有以借口矣。

píng jū wèi cháng yǐ yán xùn wù yǐ sè jiǎ rén

"平居未尝以言徇物、以色假人。

shǒu shǔ rì de méi shān sū xún yǔ qí èr zi shì zhé shēn qì yì zhī

守蜀日,得眉山苏洵与其二子轼、辙,深器异之。

cháng jiàn shì wèi jiàn guān

尝荐轼为谏官。

shì xià zhì yù yòu kàng zhāng wèi qǐng gù shì zhōng shēn jìng shì zhī xù qí wén yǐ bǐ kǒng róng zhū gě liàng

轼下制狱,又抗章为请,故轼终身敬事之,叙其文,以比孔融、诸葛亮。

wǎn shòu zhī shén zōng

晚,受知神宗。

wáng ān shí fāng yòng shì nì rán bù xiǎo qū yǐ shì wàng gāo yī shí

王安石方用事,嶷然不小屈,以是望高一时。

shǒu sòng dōu rì fù bì zì bó yí rǔ guò jiàn zhī yuē rén gù nán zhī yě

守宋都日,富弼自亳移汝,过见之曰:"人固难知也。

fāng píng yuē wèi wáng ān shí hu

"方平曰:"谓王安石乎?

yì qǐ nán zhī zhě

亦岂难知者!

fāng píng qǐng zhī huáng yòu gòng jǔ huò chēng qí wén xué pì yǐ kǎo xiào

方平顷知皇祐贡举,或称其文学,辟以考校。

jì rù yuàn fán yuàn zhōng zhī shì jiē yù fēn gēng

既入院,凡院中之事,皆欲纷更。

fāng píng è qí rén xí shǐ chū zì shì wèi cháng yǔ yǔ yě

方平恶其人,檄使出,自是未尝与语也。

bì yǒu kuì sè gài bì sù yì shàn ān shí yún

"弼有愧色,盖弼素亦善安石云。

wáng gǒng chén zì jūn kuàng kāi fēng xián píng rén

王拱辰,字君贶,开封咸平人。

yuán míng gǒng shòu nián shí jiǔ jǔ jìn shì dì yī rén zōng cì yǐ jīn míng

元名拱寿,年十九,举进士第一,仁宗赐以今名。

tōng pàn huái zhōu rù zhí jí xián yuàn lì yán tiě pàn guān xiū qǐ jū zhù zhī zhì gào

通判怀州,入直集贤院,历盐铁判官、修起居注、知制诰。

qìng lì yuán nián wèi hàn lín xué shì

庆历元年,为翰林学士。

qì dān shǐ liú liù fú cháng wèi gǔ chāng cháo yuē táng luò hé wéi zhě

契丹使刘六符尝谓贾昌朝曰:"塘泺何为者?

yī wěi kě kàng tóu chuí kě píng

一苇可杭,投箠可平;

bù rán jué qí dī shí wàn tǔ náng jí kě lù yǐ

不然,决其堤,十万土囊,即可路矣。

rén zōng yǐ wèn gǒng chén duì yuē bīng shì shàng guǐ bǐ chéng yǒu móu bù yīng yǐ yǔ wǒ cǐ kuā yán ěr

"仁宗以问拱辰,对曰:"兵事尚诡,彼诚有谋,不应以语我,此夸言尔。

shè xiǎn shǒu guó xiān wáng bù fèi ér zǔ zōng suǒ yǐ xiàn dí rén yě

设险守国,先王不废,而祖宗所以限敌人也。

zhì shì yòu shǐ liù fú lái qiú guān nán shí xiàn chì tài zōng fá yàn wèi wú míng jǔ cháo mò zhī suǒ dá

"至是,又使六符来,求关南十县,斥太宗伐燕为无名,举朝莫知所答。

gǒng chén yuē wáng shī zhēng hé dōng qì dān jì tōng shǐ ér kòu shí lǐng guān yǐ yuán zéi

拱辰曰:"王师征河东,契丹既通使,而寇石岭关以援贼。

tài zōng nù suì huí jūn fá zhī qǐ wèi wú míng

太宗怒,遂回军伐之,岂谓无名?

nǎi zuò bào shū yuē jì jiāo shí lǐng zhī fēng suì yǒu jì mén zhī yì

"乃作报书曰:"既交石岭之锋,遂有蓟门之役。

qì dān de bào suì jì hǎo rú chū

"契丹得报,遂继好如初。

dì xǐ wèi fǔ chén yuē fēi gǒng chén shēn liàn gù shí dài nán dá yě

帝喜,谓辅臣曰:"非拱辰深练故实,殆难答也。

quán zhī kāi fēng fǔ bài yù shǐ zhōng chéng

权知开封府,拜御史中丞。

xià sǒng chú shū mì shǐ gǒng chén yán sǒng jīng lüè xī shī wú gōng chēng ér guī

夏竦除枢密使,拱辰言:"竦经略西师,无功称而归。

jīn zhì zhū èr fǔ hé yǐ lì shì

今置诸二府,何以厉世?

yīn duì jí lùn zhī

"因对,极论之。

dì wèi shěng jù qǐ gǒng chén qián yǐn jū nǎi nà qí shuō sǒng suì ba

帝未省,遽起,拱辰前引裾,乃纳其说,竦遂罢。

yòu yán téng zōng liàng zài qìng zhōu suǒ wéi bù dù ér dàn jiàng zhì shǒu guó jù biān chén zé xiào yi shī zhòng zé

又言:"滕宗谅在庆州,所为不度,而但降秩守虢,惧边臣则效,宜施重责。

wèi tīng jí jiā jū qiú zì biǎn

"未听,即家居,求自贬。

nǎi xǐ zōng liàng yuè zhōu chì gǒng chén fù tái

乃徙宗谅岳州,敕拱辰赴台。

rù jiàn dì yuē yán shì guān dì zì jǔ zhí wù yǐ cháo tíng wèi xíng wéi jū jǐ ér qīng qù yǐ gū míng

入见,帝曰:"言事官第自举职,勿以朝廷未行为沮己,而轻去以沽名。

zì jīn yǒu dāng yán zhě yi lì chén wú bì

自今有当言者,宜力陈毋避。

sēng shào zōng yǐ zhù fó xiàng huò zhòng dōu rén jìng tóu jīn yě zhōng gōng yè yì chū zī zuǒ zhī

僧绍宗以铸佛像惑众,都人竞投金冶中,宫掖亦出赀佐之。

gǒng chén yán xī shī sù biān ér cái fèi yú bù jí dòng shì xīn qǐ mín yuàn

拱辰言:"西师宿边,而财费于不急,动士心,起民怨。

zhào jí jìn zhī

"诏亟禁之。

sū shùn qīn huì bīn kè yú jìn zòu yuàn wáng yì róu zuì zuò ào gē gǒng chén fēng qí liáo yú zhōu xún liú yuán yú jǔ hé zhī

苏舜钦会宾客于进奏院,王益柔醉作《傲歌》,拱辰风其僚鱼周询、刘元瑜举劾之。

liǎng rén jì cuàn fèi tóng xí zhě jù zhú

两人既窜废,同席者俱逐。

shí dù yǎn fàn cù yān wéi zhèng duō suǒ gēng zhāng gǒng chén zhī dǎng bù biàn

时杜衍、范促淹为政,多所更张,拱辰之党不便。

shùn qīn yì róu jiē zhòng yān suǒ jiàn ér shùn qīn yǎn xù yě gù yīn shì qīng zhī yóu cǐ wèi gōng yì suǒ báo

舜钦、益柔皆仲淹所荐,而舜钦,衍婿也,故因是倾之,由此为公议所薄。

fù yǐ hàn lín xué shì quán sān sī shǐ

复以翰林学士权三司使。

zuò jǔ fù mín zhèng xù chū zhī zhèng zhōu xǐ chán yíng bìng sān zhōu

坐举富民郑旭,出知郑州,徙澶、瀛、并三州。

shù suì hái wéi xué shì chéng zhǐ jiān shì dú

数岁还,为学士承旨兼侍读。

dì yú ěr yīng gé zhì tài xuán jīng shī cǎo gù yuē zhèn měi yuè cǐ

帝于迩英阁置《太玄经》、蓍草,顾曰:"朕每阅此。

qīng yì zhī qí yuè hū

卿亦知其说乎?

gǒng chén jù yǐ duì qiě yuē yuàn bì xià chuí yì liù jīng páng cǎi shǐ cè cǐ bù zú xué yě

"拱辰具以对,且曰:"愿陛下垂意《六经》,旁采史策,此不足学也。

zhì hé sān nián fù bài sān sī shǐ

至和三年,复拜三司使。

pìn qì dān jiàn qí zhǔ hùn tóng jiāng shè yàn chuí diào měi de yú bì zhuó gǒng chén jiǔ qīn gǔ pí pá yǐ yòu yǐn

聘契丹,见其主混同江,设宴垂钓,每得鱼,必酌拱辰酒,亲鼓琵琶以侑饮。

wèi qí xiāng yuē cǐ nán cháo shào nián zhuàng yuán yě rù hàn lín shí wǔ nián gù wú hòu dài zhī

谓其相曰:"此南朝少年状元也,入翰林十五年,故吾厚待之。

shǐ hái yù shǐ zhào biàn lùn qí zhé dāng fēi zhèng zhī lǐ yì shí běi shǐ yuán cǐ yǐ qǐng jiāng hé cí jù zhī

"使还,御史赵抃论其辄当非正之礼,"异时北使援此以请,将何辞拒之?

hú nán zhuǎn yùn pàn guān li zhāng zhī tán zhōu rèn zhuān shì sǐ shāng zhēn zhū shì bài jù yù shàng gǒng chén xī rù zhū yè tíng

"湖南转运判官李章、知潭州任颛市死商真珠,事败,具狱上,拱辰悉入珠掖庭。

biàn bìng hé zhī

抃并劾之。

chú xuān huī běi yuàn shǐ biàn yán xuān huī zhī zhí běn yǐ dài xūn láo zhě wéi qián zhí zhèng jí jié dù shǐ de wèi zhī gǒng chén ān dé wū cǐ xuǎn

除宣徽北院使,抃言:"宣徽之职,本以待勋劳者,唯前执政及节度使得为之,拱辰安得污此选?

nǎi yǐ duān míng diàn xué shì zhī yǒng xīng jūn lì tài dìng èr zhōu hé nán dà míng fǔ jī guān zhì lì bù shàng shū

"乃以端明殿学士知永兴军,历泰定二州、河南大名府,积官至吏部尚书。

shén zōng dēng jí ēn dāng zhuǎn pú yè ōu yáng xiū yǐ wéi cǐ zǎi xiàng guān bù yīng xù jìn dàn qiān tài zǐ shǎo bǎo

神宗登极,恩当转仆射,欧阳修以为此宰相官,不应序进,但迁太子少保。

xī níng yuán nián fù yǐ běi yuàn shǐ zhào hái

熙宁元年,复以北院使召还。

wáng ān shí cān zhī zhèng shì è qí yì jǐ chéng èr xiāng yǒu gù chū wèi yìng tiān fǔ

王安石参知政事,恶其异己,乘二相有故,出为应天府。

bā nián rù cháo wèi zhōng tài yī gōng shǐ

八年,入朝,为中太一宫使。

yuán fēng chū zhuǎn nán yuàn shǐ cì jīn fāng tuán dài

元丰初,转南院使,赐金方团带。

zài pàn dà míng gǎi wǔ ān jūn jié dù shǐ

再判大名,改武安军节度使。

sān lù jí mín wèi bǎo jiá rì jù ér jiào zhī jìn lìng kē jí wǎng wǎng qù wèi dào jùn xiàn bù gǎn yǐ wén

三路籍民为保甲,日聚而教之,禁令苛急,往往去为盗,郡县不敢以闻。

gǒng chén kàng yán qí hài yuē fēi zhǐ kùn qí cái lì duó qí nóng shí shì yǐ fǎ qū zhī shǐ xiàn yú zuì gǔ yě

拱辰抗言其害曰:"非止困其财力,夺其农时,是以法驱之,使陷于罪罟也。

jìn yín wèi dà dào qí zhào yǐ jiàn

浸淫为大盗,其兆已见。

zòng wèi néng jǐn ba yuàn cái sǔn xià hù yǐ shū zhī

纵未能尽罢,愿财损下户以纾之。

zhǔ zhě zhǐ gǒng chén wèi jū fǎ gǒng chén yuē cǐ lǎo chén suǒ yǐ bào guó yě

"主者指拱辰为沮法,拱辰曰:"此老臣所以报国也。

shàng zhāng bù yǐ

"上章不已。

dì wù yú shì dì wǔ děng hù de miǎn

帝悟,于是第五等户得免。

zhé zōng lì xǐ jié zhāng dé jiā jiǎn jiào tài shī

哲宗立,徙节彰德,加检校太师。

shì nián hōng nián qī shí sì

是年薨,年七十四。

zèng kāi fǔ yí tóng sān sī shì yì kè

赠开府仪同三司,谥懿恪。

lùn yuē fāng píng gǒng chén zhī cái jiē jiào rán yǒu guò rén zhě ér bù miǎn sī mǎ guāng zhào biàn zhī lùn

论曰:方平、拱辰之才,皆较然有过人者,而不免司马光、赵抃之论。

qǐ qí yīng fā zhī qì yǒng yú jiàn de yī shí qū xiāng wèi néng jǐn shì yú zhèng yǔ

岂其英发之气,勇于见得,一时趋乡未能尽适于正与?

jí xīn fǎ xíng fāng píng tòng chén qí bì gǒng chén zhēng bǎo jiá yán yóu kǎi qiē jiē è è bù shǎo biǎn wèi guó lǎo chéng wàng shǐ zhòng yǐ

及新法行,方平痛陈其弊,拱辰争保甲,言尤剀切,皆谔谔不少贬,为国老成,望始重矣。

ruò fāng píng shi wáng ān shí yú pì xiào gòng jǔ zhī shí ér zhī qí hòu bì luàn zhèng qí xiān jiàn zhī míng wú tiǎn lǚ huì yún

若方平识王安石于辟校贡举之时,而知其后必乱政,其先见之明,无忝吕诲云。

zhāng biàn zì gǎo qīng hán chéng rén

张昪字杲卿,韩城人。

jǔ jìn shì wèi chu qiū zhǔ bù

举进士,为楚邱主簿。

nán jīng liú shǒu wáng céng chēng qí yǒu gōng fǔ qì

南京留守王曾称其有公辅器。

lèi guān dù zhī yuán wài láng

累官度支员外郎。

xià sǒng jīng lüè shǎn xī jiàn qí cái huàn liù zhái shǐ jīng yuán qín fèng ān fǔ dōu jiān

夏竦经略陕西,荐其才,换六宅使、泾原秦凤安抚都监。

wèi jǐ yǐ mǔ lǎo qiú guī gù guān dé zhī jiàng zhōu gǎi jīng xi zhuǎn yùn shǐ

未几,以母老,求归故官,得知绛州,改京西转运使。

zhī dèng zhōu yòu yǐ mǔ cí

知邓州,又以母辞。

huò zhǐ wèi bì shì fàn zhòng yān yán yú cháo yuē zhāng biàn qǐ bì shì zhě

或指为避事,范仲淹言于朝曰:"张昪岂避事者?

nǎi xǔ guī yǎng

"乃许归养。

lì hù bù pàn guān kāi fēng fǔ tuī guān zhì zhī zá yù shǐ

历户部判官、开封府推官,至知杂御史。

zhāng yáo zuǒ yuán ēn zhòu yòng zhī kāi fēng fǔ

张尧佐缘恩骤用,知开封府;

nèi shì yáng huái mǐn yè zhí jìn zhōng ér wèi shì wèi biàn jiē jí lùn zhī

内侍杨怀敏夜直禁中,而卫士为变,皆极论之。

biàn xìng zhì pǔ bù shàn zé yán zhì chì zhāng guì fēi wèi yī fù rén wèi huái mǐn dé zhì jiāng bù jiǎn liú jì shù

昪性质朴,不善择言,至斥张贵妃为一妇人,谓怀敏得志,将不减刘季述。

rén zōng dú zhī bù yì yǐ yǔ chén shēng zhī

仁宗读之不怿,以语陈升之。

shēng zhī yuē cǐ zhōng zhí zhī yán bù jī qiè zé shèng yì bù kě huí yǐ

升之曰:"此忠直之言,不激切,则圣意不可回矣。

dì nǎi jiě

"帝乃解。

yǐ tiān zhāng gé dài zhì zhī qìng zhōu gǎi lóng tú gé zhí xué shì zhī qín zhōu

以天章阁待制知庆州,改龙图阁直学士、知秦州。

chū qīng táng fán bù lìn zhān shì jū gǔ wèi jī yǔ xià rén yǒu xì jù ér xiàn qí de

初,青唐蕃部蔺毡,世居古渭,积与夏人有隙,惧而献其地。

shè shuài fàn xiáng wú yuǎn lǜ jí chéng zhī

摄帅范祥无远虑,亟城之。

zhū zú wèi qí bī jǔ bīng pàn

诸族畏其逼,举兵叛。

biàn zhì qǐng qì wù chéng

昪至,请弃勿城。

zhào hù bù fù shǐ fu qiú shěn shì zhī yǐ wéi bù kě qì yǔ biàn yì shū

诏户部副使傅求审视之,以为不可弃,与昪议殊。

xiān shì fù zǒng guǎn liú huàn tǎo pàn qiāng dòu náo bù shí jìn biàn mìng tā jiāng guō ēn dài zhī qiāng nǎi kuì qù

先是,副总管刘涣讨叛羌,逗挠不时进,昪命他将郭恩代之,羌乃溃去。

huàn chù qí gōng lán sòng ēn duō shā lǎo zhì yǐ hàn biàn

涣黜其功,谰讼恩多杀老稚,以撼昪。

cháo tíng mìng zhāng fāng píng shǒu qín xǐ huàn jīng yuán yì xǐ biàn qīng zhōu

朝廷命张方平守秦,徙涣泾原,亦徙昪青州。

jiāng zuì biàn fāng píng cí yuē huàn biàn yǒu jiē jí jīn hù yán ér liǎng ba shuài bù kě wèi yě

将罪昪,方平辞曰:"涣、昪有阶级,今互言而两罢帅,不可为也。

biàn nǎi fù liú

"昪乃复留。

zhì hé èr nián zhào jiān shì dú bài yù shǐ zhōng chéng

至和二年,召兼侍读,拜御史中丞。

liú hàng zài xiàng wèi yǐ yù shǐ fàn shī dào zhào biàn cháng gōng qí è yīn yù chū zhī

刘沆在相位,以御史范师道、赵抃尝攻其恶,阴欲出之。

biàn yuē tiān zǐ ěr mù zhī guān nài hé yòng zǎi xiàng nù ér chì

昪曰:"天子耳目之官,奈何用宰相怒而斥?

shàng zhāng lì zhēng zhī hàng jìng bà qù

"上章力争之,沆竟罢去。

dì jiàn biàn zhǐ qiē shí shì wú suǒ bì wèi yuē qīng gū lì nǎi néng rú shì

帝见昪指切时事无所避,谓曰:"卿孤立,乃能如是。

duì yuē chén yǎng tuō shèng zhǔ zhì wèi shì cóng shì wèi bù gū

"对曰:"臣仰托圣主,致位侍从,是为不孤。

jīn bì xià zhī chén chí lù yǎng wàng zhě duō ér chì xīn móu guó zhě shǎo qiè yǐ wéi rú bì xià nǎi gū lì ěr

今陛下之臣,持禄养望者多,而赤心谋国者少,窃以为如陛下乃孤立尔。

dì wèi zhī gǎn dòng

"帝为之感动。

qì dān zhǔ zōng zhēn qiǎn shǐ jī qí huà xiàng lái qiú dì huà xiàng wèi bào ér sǐ

契丹主宗真遣使赍其画像来,求帝画像,未报而死。

zi hóng jī lì yǐ wéi qǐng zhào biàn bào pìn yù shǐ gèng zhì xīn zhǔ xiàng

子洪基立,以为请,诏昪报聘,谕使更致新主像。

qì dān yù xiān de zhī biàn yuē xī wén chéng yǐ dì wèi xiōng qū shàng xiān zhì jìng kuàng jīn wèi bó fù zāi

契丹欲先得之,昪曰:"昔文成以弟为兄屈,尚先致敬,况今为伯父哉!

suì wú yǐ duó nǎi fù yǐ hóng jī xiàng lái

"遂无以夺,乃复以洪基像来。

jiā yòu sān nián zhuó shū mì fù shǐ qiān cān zhī zhèng shì shū mì shǐ

嘉祐三年,擢枢密副使,迁参知政事、枢密使。

biàn ài xī guān zī fán nèi jiàng suǒ yǔ duō chí bù xià

昪爱惜官资,凡内降所与,多持不下。

jiàn dì chūn qiū gāo qián hòu lǚ jìn yán chǔ sì shì zú yǔ hán qí tóng jué cè

见帝春秋高,前后屡进言储嗣事,卒与韩琦同决策。

yīng zōng lì qǐng lǎo dì yuē tài wèi qín láo wáng jiā jù kě jù qù

英宗立,请老,帝曰:"太尉勤劳王家,讵可遽去?

dàn mìng wǔ rì yī zhì yuàn jìn jiàn wú dǎo wǔ

"但命五日一至院,进见无蹈舞。

sī mǎ guāng shàng shū yán jìn suì yǐ lái dà chén nián gāo zhě jiē bù gǎn zì ān qí wèi yán shì zhě yù yǐ wèi míng yòu cóng ér gōng zhī

司马光上疏言:"近岁以来,大臣年高者皆不敢自安其位,言事者欲以为名,又从而攻之。

shǐ qí rén wú kě qǔ suī shào zhuàng hé wéi

使其人无可取,虽少壮何为?

guǒ yǒu yì yú shí suī lǎo hé shāng

果有益于时,虽老何伤?

biàn wéi rén zhōng jǐn qīng zhí bù kě gàn yǐ sī ruò shǐ qiě jū qí wèi yú shì yì wèi yǒu kuàng fèi yě

昪为人忠谨清直,不可干以私,若使且居其位,于事亦未有旷废也。

biàn qǐng bù yǐ shǐ cì gào lìng yǎng jí suì yǐ zhāng xìn jūn jié dù shǐ tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì pàn xǔ zhōu gǎi zhèn hé yáng sān chéng

"昪请不已,始赐告,令养疾,遂以彰信军节度使、同中书门下平章事判许州,改镇河阳三城。

bài tài zǐ tài shī zhì shì

拜太子太师致仕。

xī níng shí nián hōng nián bā shí liù

熙宁十年薨,年八十六。

zèng sī tú jiān shì zhōng shì yuē kāng jié

赠司徒兼侍中,谥曰康节。

zhào gài zì shū píng nán jīng yú chéng rén

赵概,字叔平,南京虞城人。

shǎo dǔ xué zì lì qì shí hóng yuǎn wèi yī shí míng bèi chēng xǔ

少笃学自力,器识宏远,为一时名辈称许。

zhōng jìn shì dì tōng pàn hǎi zhōu wèi jí xián xiào lǐ kāi fēng fǔ tuī guān

中进士第,通判海州,为集贤校理、开封府推官。

zòu shì diàn zhōng rén zōng miàn cì yín fēi

奏事殿中,仁宗面赐银绯。

chū zhī hóng zhōu zhōu chéng xī nán báo zhāng jiāng yǒu fàn yì zhī yú gài zuò shí dī èr bǎi zhàng gāo wǔ zhàng yǐ zhàng qí chōng shuǐ bù wéi huàn

出知洪州,州城西南薄章江,有泛溢之虞,概作石堤二百丈,高五丈,以障其冲,水不为患。

liáo lì zhèng táo ráo shì xié chí jùn shì wèi bù fǎ qián shǒu mò néng zhì

僚吏郑陶、饶奭挟持郡事,为不法,前守莫能制。

zhōu zhī guī huà zú jiē gù shí qún dào

州之归化卒,皆故时群盗。

shì zào fēi yǔ yuē zú de lǐn mǐ chén è yǒu yuàn yán bù gēng gěi shàn mǐ qiě shēng biàn

奭造飞语曰:"卒得廪米陈恶,有怨言,不更给善米,且生变。

gài bù dá

"概不答。

zú yǒu zì róng zhōu shù táo guī ér fàn yè zhě zhǎn zhī yǐ xùn yīn shōu táo shì dǐ zuì hé fǔ gǔ lì

卒有自容州戍逃归而犯夜者,斩之以徇,因收陶、奭抵罪,阖府股栗。

jiā zhí jí xián yuàn zhī qīng zhōu

加直集贤院、知青州。

zuò shī jǔ miǎn chí lìng zhāng gào miǎn jiǔ nǎi qǐ jiān mì zhōu jiǔ

坐失举渑池令张诰免,久乃起,监密州酒。

zhī chú zhōu shān dōng yǒu kòu li èr guò jìng shàng gào rén yuē wǒ dōng rén yě gōng cháng wèi qīng zhōu mín ài zhī rú fù mǔ wǒ bù rěn fàn

知滁州,山东有寇李二过境上,告人曰:"我东人也,公尝为青州,民爱之如父母,我不忍犯。

lǜ zhòng qù

"率众去。

zhào xiū qǐ jū zhù

召修起居注。

ōu yáng xiū hòu zhì cháo tíng yù zhòu yòng zhī nán yú yuè cì

欧阳修后至,朝廷欲骤用之,难于越次。

gài wén qǐng jùn chú tiān zhāng gé dài zhì jiū chá zài jīng xíng yù xiū suì zhī zhì gào

概闻,请郡,除天章阁待制、纠察在京刑狱,修遂知制诰。

yú suì gài shǐ dài zhī

逾岁,概始代之。

jiāo sì dāng rèn zǐ jìn jiē jué qǐ huí qí ēn fēng mǔ jùn tài jūn

郊祀,当任子、进阶爵,乞回其恩,封母郡太君。

zǎi xiàng wèi yuē jūn jí wéi xué shì nǐ fēng bù jiǔ yǐ

宰相谓曰:"君即为学士,拟封不久矣。

gài yuē mǔ nián bā shí èr yuàn jí jīn bài jūn cì yǐ wéi róng

"概曰:"母年八十二,愿及今拜君赐以为荣。

nǎi xǔ zhī hòu suì wéi lì

"乃许之,后遂为例。

sū shùn qīn děng yǐ qún yǐn zhú gài yán yù huì zhě jiē guǎn gé míng shì jǔ ér qì zhī jué shì dà fū wàng fēi guó zhī fú yě

苏舜钦等以群饮逐,概言:"预会者皆馆阁名士,举而弃之,觖士大夫望,非国之福也。

bù bào

"不报。

qiú zhī sū zhōu zhōng mǔ sāng rù wèi hàn lín xué shì

求知苏州,终母丧,入为翰林学士。

pìn qì dān qì dān zhǔ huì liè qǐng fù xìn shì rú shān hé shī shī chéng qīn zhuó yù bēi wèi gài quàn qiě shòu shì chén liú liù fú sù shàn xiě zhī nà xiù zhōng qí lǐ zhòng rú cǐ

聘契丹,契丹主会猎,请赋《信誓如山河诗》"诗成,亲酌玉杯为概劝,且授侍臣刘六符素扇,写之纳袖中,其礼重如此。

hái jiān shì dú xué shì

还,兼侍读学士。

jiàn guān guō shēn xī lùn shì wǔ zhǐ dì yù jiā zuì gài yuē bì xià shǐ miàn yù shēn xī wú miàn cóng jīn chù zhī hé yǐ shì tiān xià

谏官郭申锡论事忤旨,帝欲加罪,概曰:"陛下始面谕申锡毋面从,今黜之,何以示天下?

nǎi zhǐ

"乃止。

yǐ lóng tú gé xué shì zhī yùn zhōu yìng tiān fǔ dài hán jiàng wèi yù shǐ zhōng chéng

以龙图阁学士知郓州、应天府,代韩绛为御史中丞。

jiàng yǐ lùn zhāng mào shí bù yí diǎn sù wèi ba gài zhì shǒu yán zhī mào shí jìng qù

绛以论张茂实不宜典宿卫罢,概至,首言之,茂实竟去。

yù yào yuàn nèi chén yǒu jì zī zhì tuán liàn shǐ zhě wèi zhī àn zhuǎn

御药院内臣有寄资至团练使者,谓之暗转。

gài qǐng míng xiàn yǐ nián zhào sì chū yuàn yōu qiān zhī wú de lèi jì

概请明限以年,诏俟出院优迁之,毋得累寄。

zhuó shū mì shǐ cān zhī zhèng shì

擢枢密使、参知政事。

shù yǐ lǎo qiú qù

数以老求去。

xī níng chū bài guān wén diàn xué shì zhī xú zhōu

熙宁初,拜观文殿学士、知徐州。

zì zuǒ chéng zhuǎn lì bù shàng shū qián cǐ zhí zhèng qiān guān wèi yǒu yě

自左丞转吏部尚书,前此,执政迁官,未有也。

yǐ tài zi shǎo shī zhì shì tuì jū shí wǔ nián cháng jí gǔ jīn jiàn zhēng shì wèi jiàn lín bǎi èr shí juǎn shàng zhī

以太子少师致仕,退居十五年,尝集古今谏争事,为《谏林》百二十卷上之。

shén zōng cì zhào yuē qǐng lǎo ér qù zhě lèi yǐ shēng wèn bù zhì cháo tíng wèi gāo

神宗赐诏曰:"请老而去者,类以声问不至朝廷为高。

wéi qīng yǒu zhì ài jūn suī tuì chǔ shān lín wèi cháng yī rì wàng yě

唯卿有志爱君,虽退处山林,未尝一日忘也。

dāng zhì yú zuò yòu shí yòng xǐng yuè

当置于坐右,时用省阅。

yuán fēng liù nián hōng nián bā shí bā

"元丰六年薨,年八十八。

zèng tài zǐ tài shī shì yuē kāng jìng

赠太子太师,谥曰康靖。

gài bǐng xīn hé píng yú rén wú yuàn nù

概秉心和平,与人无怨怒。

suī zài shì rú bù yán rán yīn yǐ lì wù zhě wèi bù shǎo yì zhě yǐ bǐ liú kuān lóu shī dé

虽在事如不言,然阴以利物者为不少,议者以比刘宽、娄师德。

zuò zhāng gào biǎn liù nián niàn zhī zhōng bù shuāi gào sǐ xù qí jiā bèi zhì

坐张诰贬六年,念之终不衰,诰死,恤其家备至。

ōu yáng xiū yù gài sù báo yòu liè zhī zhì gào jí xiū yǒu yù gài dú kàng zhāng míng qí zuì yán wèi chóu zhě suǒ zhòng shāng bù kě yǐ tiān xià fǎ wéi rén bào yuàn

欧阳修遇概素薄,又躐知制诰,及修有狱,概独抗章明其罪,言为仇者所中伤,不可以天下法为人报怨。

xiū de jiě shǐ fú qí zhǎng zhě

修得解,始服其长者。

wèi yùn zhōu shí lì àn qián shǒu féng hào qīn gōng shǐ qián sān shí wàn dāng yǐ zhí tián zū cháng

为郓州时,吏按前守冯浩侵公使钱三十万,当以职田租偿。

gài zhī qí pín wèi dài yǐ jǐ fèng

概知其贫,为代以己奉。

qí píng shēng suǒ wéi lèi cǐ

其平生所为类此。

gài chū míng yīn cháng mèng shén rén jīn shū míng bù yǒu zhào gài suì gèng yún

概初名禋,尝梦神人金书名簿有"赵概",遂更云。

hú sù zì wǔ píng cháng zhōu jìn líng rén

胡宿,字武平,常州晋陵人。

dēng dì wèi yáng zi wèi

登第,为扬子尉。

xiàn dà shuǐ mín bèi ruò lìng bù néng jiù sù lǜ gōng sī chuán huó shù qiān rén

县大水,民被溺,令不能救,宿率公私船活数千人。

yǐ jiàn wèi guǎn gé jiào kān jìn jí xián xiào lǐ

以荐为馆阁校勘,进集贤校理。

tōng pàn xuān zhōu qiú yǒu shā rén zhě jiāng dǐ sǐ sù yí ér xùn zhī qiú dàn chuí chu bù gǎn yán

通判宣州,囚有杀人者,将抵死,宿疑而讯之,囚惮箠楚不敢言。

pì zuǒ yòu fù wèn jiǔ nǎi yún dàn jiāng zhī tián xiàn lì fù yǐ fù guān mò zhī qí gù

辟左右复问,久乃云:"旦将之田,县吏缚以赴官,莫知其故。

sù qǔ jù yù fān yuè tàn qí běn cí gài fù rén yǔ suǒ sī zhě shā qí fu ér zhí píng mín yǐ gào yě

"宿取具狱繙阅,探其本辞,盖妇人与所私者杀其夫,而执平民以告也。

zhī hú zhōu qián shǒu téng zōng liàng dà xīng xué xiào fèi qián shù shí wàn

知湖州,前守滕宗谅大兴学校,费钱数十万。

zōng liàng qù tōng pàn liáo lì jiē yí yǐ wéi qī bù kěn shū lì

宗谅去,通判、僚吏皆疑以为欺,不肯书历。

sù qiào zhī yuē jūn bèi zuǒ téng hóu jiǔ yǐ gǒu yǒu guò hé bù zǎo zhèng

宿诮之曰:"君辈佐滕侯久矣,苟有过,盍不早正?

nǎi yīn gǒng yǐ guān sì qí qù ér fēi zhī qǐ xī rén fēn bàng zhī yì hu

乃阴拱以观,俟其去而非之,岂昔人分谤之意乎?

zuò zhě dà cán xiè

"坐者大惭谢。

qí hòu hú xué wèi dōng nán zuì sù zhī lì wèi duō

其后湖学为东南最,宿之力为多。

zhù shí táng bǎi lǐ hàn shuǐ huàn mín hào yuē hú gōng táng ér xué zhě wèi lì shēng cí

筑石塘百里,捍水患,民号曰胡公塘,而学者为立生祠。

jiǔ zhī wèi liǎng zhè zhuǎn yùn shǐ

久之,为两浙转运使。

zhào xiū qǐ jū zhù zhī zhì gào

召修起居注、知制诰。

rù nèi dōu zhī yáng huái mǐn zuò wèi shì zhī biàn chì wèi hé zhōu dū jiān wèi jǐ zhào rù fù gù zhí

入内都知杨怀敏坐卫士之变,斥为和州都监,未几,召入复故职。

sù fēng hái cí tóu qiě yán huái mǐn dé bù qióng zhì zhū sǐ yǐ xìng qǐ yi fù zài zuǒ yòu

宿封还词头,且言:"怀敏得不穷治诛死,已幸,岂宜复在左右?

mìng suì qǐn

"命遂寝。

qìng lì liù nián jīng dōng liǎng hé dì zhèn dēng lái yóu shén

庆历六年,京东、两河地震,登、莱尤甚。

sù jiān tōng yīn yáng wǔ xíng zāi yì zhī xué nǎi shàng shū yuē míng nián dīng hài suì zhī xíng dé jiē zài běi gōng

宿兼通阴阳五行灾异之学,乃上疏曰:"明年丁亥,岁之刑德,皆在北宫。

yīn shēng yú wǔ ér jí yú hài

阴生于午,而极于亥。

rán yīn yóu qiáng ér wèi jí fú yáng yóu wēi ér bù néng shèng cǐ suǒ yǐ zhèn yě

然阴犹强而未即伏,阳犹微而不能胜,此所以震也。

shì wèi lóng zhàn zhī huì qí wèi zài qián

是谓龙战之会,其位在干。

ruò xī běi èr biān bù dòng kǒng yǒu nèi dào qǐ yú hé shuò

若西北二边不动,恐有内盗起于河朔。

yòu dēng lái shì jīng shī wèi dōng běi shǎo yáng zhī wèi jīn èr zhōu zhì jīn kēng duō jù mín záo shān gǔ yáng qì hào xiè gù yīn chéng ér dòng

又登、莱视京师,为东北少阳之位,今二州置金坑,多聚民凿山谷,阳气耗泄,故阴乘而动。

yi jí jìn zhǐ yǐ níng dì dào

宜即禁止,以宁地道。

shí yǐ wéi yū kuò

时以为迂阔。

míng nián wáng zé guǒ yǐ bèi zhōu pàn

明年,王则果以贝州叛。

huáng yòu wǔ nián zhēng yuè huì líng gōng zāi shì suì dōng zhì jiāo yǐ èr dì bìng pèi

皇祐五年正月,会灵宫灾,是岁冬至,郊,以二帝并配。

míng nián dà hàn sù yán wǔ xíng huǒ lǐ yě

明年大旱,宿言:"五行,火,礼也。

qù suì huǒ ér jīn yòu hàn qí yīng zài lǐ cǐ dài jiāo qiū bìng pèi zhī shī yě

去岁火而今又旱,其应在礼,此殆郊丘并配之失也。

jí jiàn yán bìng pèi fēi gǔ yi yòng dié pèi rú chū

"即建言并配非古,宜用迭配如初。

shí yì zhě wèi shì dà fū yán qī shí dāng zhì shì qí bù zhī zhǐ zhě qǐng lìng yǒu sī àn jí jǔ xíng zhī

时议者谓士大夫言,七十当致仕,其不知止者,请令有司按籍举行之。

sù yǐ wéi fēi yōu lǎo zhī yì dāng shǎo huǎn qí qī fǎ wǔ lì chá qí rèn shì yǔ fǒu wù duàn yǐ nián

宿以为非优老之义,当少缓其期法:武吏察其任事与否,勿断以年;

wén lì shǐ de zì chén ér quán qí jié

文吏使得自陈而全其节。

jí yán huáng yòu xīn lè yǔ jiù lè nán bìng yòng

及言皇祐新乐与旧乐难并用;

lǐ bù jiān suì yī gòng shì bù biàn dāng yòng sān nián zhī zhì

礼部间岁一贡士不便,当用三年之制。

jiē rú qí yán

皆如其言。

táng jiè biǎn lǐng nán dì qiǎn zhōng shǐ hù yǐ wǎng

唐介贬岭南,帝遣中使护以往。

sù yán shì yǒu bù kě cè jiè rú bù xìng dào sǐ bì xià shòu shā zhí chén zhī míng

宿言:"事有不可测,介如不幸道死,陛下受杀直臣之名。

dì wù zhuī huán shǐ zhě

"帝悟,追还使者。

qiān hàn lín xué shì zhī shěn guān xíng yuàn

迁翰林学士,知审官、刑院。

li zhòng chāng kāi liù tǎ hé mín bèi hài zhào yù báo qí zuì

李仲昌开六塔河,民被害,诏狱薄其罪。

sù qǐng zhǎn yǐ xiè hé běi zhòng chāng yóu shì nán cuàn

宿请斩以谢河北,仲昌由是南窜。

gǔn guó gōng zhǔ xià jiàng jiāng xíng cè lǐ

衮国公主下降,将行册礼。

sù jiàn yuē bì xià xī fēng liǎng cháng zhǔ wèi cháng cè mìng jīn shī zhī ài nǚ dài fēi hàn míng dì suǒ wèi wǒ zi qǐ de yǔ xiān dì zi děng zhī yì yě

宿谏曰:"陛下昔封两长主,未尝册命,今施之爱女,殆非汉明帝所谓'我子岂得与先帝子等'之义也。

jīng zhōu zú yǐ shé zhī bù shí gěi chū è yán qiě yù xiāng shàn wéi luàn

泾州卒以折支不时给,出恶言,且欲相扇为乱。

jì zhì yú fǎ nǎi mìng hé sān sī lì

既置于法,乃命劾三司吏。

sān sī shǐ bāo zhěng hù fú qiǎn

三司使包拯护弗遣。

sù yuē jīng zú gù bèi màn rán dāng gěi zhī wù yuè bā shí wǔ rì ér bù yǔ jì lì ān dé wèi wú zuì

宿曰:"泾卒固悖慢,然当给之物,越八十五日而不与,计吏安得为无罪?

zhěng bù zhī zì xǐng gōng jù zhì mìng jì gāng yì fèi yǐ

拯不知自省,公拒制命,纪纲益废矣。

zhěng jù lì qiǎn lì

"拯惧,立遣吏。

hán qí shǒu bīng zhōu qǐng fù qí jié zhèn

韩琦守并州,请复其节镇。

sù yán cān shāng wèi chóu chóu zhī xīng

宿言:"参、商为仇雠之星。

guó jiā shòu mìng yú shāng qiū ér cān wèi jìn de

国家受命于商丘,而参为晋地。

jīn yù chóng jìn fēi guó zhī lì yě

今欲崇晋,非国之利也。

sòng xìng xuē píng sì fāng bìng zuì hòu fú gù tài zōng bù shǐ liè yú fāng zhèn bā shí nián yǐ yi rú gù biàn

宋兴削平四方,并最后服,故太宗不使列于方镇,八十年矣,宜如故便。

yì suì zhǐ

"议遂止。

hòu qí bǐng zhèng zú fù zhī

后琦秉政,卒复之。

bài shū mì fù shǐ

拜枢密副使。

céng gōng liàng rèn xióng zhōu zhào zī zhuān zhì jiè hé shì

曾公亮任雄州,赵滋颛治界河事。

sù yán yú yīng zōng yuē yōu huàn zhī lái duō cáng yú yǐn wēi ér shēng yú suǒ hū

宿言于英宗曰:"忧患之来,多藏于隐微,而生于所忽。

zì zī shǒu biān běi rén bǔ yú fá wěi yī qiè jìn jué yóu cǐ cháng yǔ dòu zhēng

自滋守边,北人捕鱼伐苇,一切禁绝,由此常与斗争。

nán běi tōng hǎo liù shí zài nèi wài wú huàn jìn nián biān jù lái shàng bù guò qīn wū chǐ cùn cǐ chéng zhài zhī lì yí wén zú yǐ biàn jié hé zhì yú xìng jiá bīng zāi

南北通好六十载,内外无患,近年边遽来上,不过侵诬尺寸,此城砦之吏移文足以辨诘,何至于兴甲兵哉?

jīn jìn shēn zhōng yǒu chǐ yàn jì wài shǔ zhě tiān shí rén shì wèi zhì ér wàng yì nán chéng zhī fú

今搢绅中有耻燕蓟外属者,天时人事未至,而妄意难成之福。

yuàn shǒu liǎng cháo fǎ dù yǐ huì yǎng yuán yuán tiān xià xìng shèn

愿守两朝法度,以惠养元元,天下幸甚。

sù yǐ lǎo shù qǐ xiè shì

"宿以老,数乞谢事。

zhì píng sān nián ba wèi guān wén diàn xué shì zhī háng zhōu

治平三年,罢为观文殿学士、知杭州。

míng nián yǐ tài zi shǎo shī zhì shì wèi bài ér hōng nián qī shí èr

明年,以太子少师致仕,未拜而薨,年七十二。

zèng tài zǐ tài fù shì yuē wén gōng

赠太子太傅,谥曰文恭。

sù wéi rén qīng jǐn zhōng shí nèi gāng wài hé qún jū bù huá xiào yú rén yán bì sī ér hòu duì

宿为人清谨忠实,内刚外和,群居不哗笑,与人言,必思而后对。

gù lín shì zhòng shèn bù zhé fā fā yì bù kě huí zhǐ

故临事重慎,不辄发,发亦不可回止。

jū mǔ sāng sān nián bù zhì sī shì

居母丧三年,不至私室。

qí dāng zhòng rèn yóu gù xī dà tǐ

其当重任,尤顾惜大体。

zài shěn guān xíng yuàn zé xiáng yì guān yǒu zài xuǎn zhòng zhě cháng jiān zhēng què yǐ shuǐ zāi fù kè

在审官、刑院,择详议官,有在选中者,尝监征榷,以水灾负课。

tóng liè wèi xiǎo lèi bù zú bái sù jìng bái zhī ér jiàn qí cái zú yòng rén zōng tīng nà

同列谓小累不足白,宿竟白之,而荐其才足用,仁宗听纳。

tóng liè tuì ér qiào yuē gōng gù yù bái shàng tǎng yuán shì bù yòng nài hé

同列退而诮曰:"公固欲白上,倘缘是不用,奈何?

sù yuē bǐ zhī de fǒu bù guò yī xiáng yì guān

"宿曰:"彼之得否,不过一详议官。

sù píng shēng yǐ chéng shì zhǔ jīn bái shǒu yǐ rěn yǐ háo fà qī hu

宿平生以诚事主,今白首矣,忍以毫发欺乎?

wèi zhī kāi chén tīng wú jūn zì zé ěr

为之开陈,听吾君自择尔。

shǎo yǔ yī sēng shàn sēng yǒu mì shù néng huà wǎ shí wèi huáng jīn

"少与一僧善,僧有秘术,能化瓦石为黄金。

qiě sǐ jiāng yǐ shòu sù shǐ zàng zhī

且死,将以授宿,使葬之。

sù yuē hòu shì dāng jìn lì tā fēi wú suǒ jì yě

宿曰:"后事当尽力,他非吾所冀也。

sēng tàn yuē zi zhī zhì wèi kě liàng yě

"僧叹曰:"子之志,未可量也。

qí dǔ xíng zì lì zhì yú guì dá cháng rú bù yī shí

"其笃行自励,至于贵达,常如布衣时。

zi zōng yán cóng zǐ zōng yù zōng huí

子宗炎,从子宗愈、宗回。

zōng yán zì yàn shèng yóu jiāng zuò jiān zhǔ bù suǒ tīng dēng dì

宗炎字彦圣,由将作监主簿锁厅登第。

wèi guó zi dà zōng zhèng chéng kāi fēng fǔ tuī guān kǎo gōng lì bù láng zhōng

为国子大宗正丞、开封府推官、考功吏部郎中。

jiù zhì xuǎn rén gǎi jīng guān jǔ jiāng xiǎo kuā lì yì zhé ní bù xíng

旧制,选人改京官,举将小絓吏议,辄尼不行。

zōng yán qǐng xiān yǐn jiàn sì jǔ zhě zuì jí zhuī zhǐ cóng zhī

宗炎请先引见,俟举者罪即追止,从之。

zhé zōng bēng liáo shǐ lái diào jì zōng yán yǐ hóng lú shǎo qīng yà jìng shàng

哲宗崩,辽使来吊祭,宗炎以鸿胪少卿迓境上。

shǐ zhě bù yì fú zōng yán yǐ lǐ zhé zhī xū qí tīng mìng nǎi xiāng jiàn

使者不易服,宗炎以礼折之,须其听命,乃相见。

jì hái shēng wèi qīng

暨还,升为卿。

chū fù sù shǐ liáo liáo rén zhòng zhī

初,父宿使辽,辽人重之。

qí hòu zōng yán xù shān zhōng chén yà kè kè wèn zhōng wài cháng yǒu chōng shǐ zhě fǒu

其后宗炎婿邓忠臣迓客,客问:"中外尝有充使者否?

zhōng chén yǐ sù gào qiě yán qián shǐ hóng lú qí zi yě

"忠臣以宿告,且言:"前使鸿胪,其子也。

kè tàn hú shì shì bù fá rén

"客叹:"胡氏世不乏人。

é yǐ zhí lóng tú gé zhī yǐng chāng fǔ lì mì zhōu ér zú

"俄以直龙图阁知颍昌府,历密州而卒。

zōng yán shàn wèi shī zǎo sī qīng wǎn

宗炎善为诗,藻思清婉。

ōu yáng xiū shǒu bó yǔ kè yóu jùn pǔ huò sòng qí shī xiū shǎng wèi bù yǐ yǐ wéi yǒu bào xiè fēng zhì

欧阳修守亳,与客游郡圃,或诵其诗,修赏味不已,以为有鲍、谢风致。

qí zhòng zhī rú cǐ

其重之如此。

zōng yù zì wán fu jǔ jìn shì jiǎ kē wèi guāng lù chéng

宗愈字完夫,举进士甲科,为光禄丞。

sù de qǐng háng zhōu yīng zōng wèn zǐ dì shuí kě jì zhě

宿得请杭州,英宗问:"子弟谁可继者?

yǐ zōng yù duì

"以宗愈对。

zhào shì xué shì yuàn

召试学士院。

shén zōng lì yǐ wéi jí xián xiào lǐ

神宗立,以为集贤校理。

jiǔ zhī jiān shǐ guǎn jiǎn tǎo suì tóng zhī jiàn yuàn

久之,兼史馆检讨,遂同知谏院。

xiū nèi zú dào huáng chéng qì wù zōng yù yán táng zhǎng sūn wú jì bù jiě pèi dāo rù dōng shàng gé mén xiào wèi lùn dāng sǐ

修内卒盗皇城器物,宗愈言:"唐长孙无忌不解佩刀入东上阁门,校尉论当死。

jīn jìn zú wèi dào ér rù nèi dōu zhī bù néng jué chá yuàn zhèng qí zuì

今禁卒为盗,而入内都知不能觉察,愿正其罪。

diàn shuài zhí lú zài cháng qìng mén nèi jiǔ ér zì zhì lì yǔ

"殿帅直庐在长庆门内,久而自置隶圉。

zōng yù yuē yán jìn lǚ suǒ yǐ dù jiān guǐ yě

宗愈曰:"严禁旅,所以杜奸宄也。

nài hé lìng sī rén de wèi zhī

奈何令私人得为之?

wàn yī xiōng xiá zhě cuàn míng qí jiān jiāng bù kě huǐ

万一凶黠者窜名其间,将不可悔。

qǐng yì mù lǎo zú

请易募老卒。

wáng ān shí yòng li dìng wèi yù shǐ zōng yù yán yù shǐ dāng yòng xué shì jí chéng zá lùn jiàn yòu xū guān bó shì yuán wài láng

王安石用李定为御史,宗愈言:"御史当用学士及丞、杂论荐,又须官博士、员外郎。

jīn dìng yǐ mù zhí bù yīn jiàn de zhī shì dài yī chū zhí zhèng yì jí dà chén bù fǎ shuí fù yán zhī

今定以幕职不因荐得之,是殆一出执政意,即大臣不法,谁复言之?

sū sòng li dà lín bù cǎo zhì zuò chù

"苏颂、李大临不草制,坐绌;

zōng yù yòu zhēng zhī ān shí nù chū tōng pàn zhēn zhōu

宗愈又争之,安石怒,出通判真州。

lì tí diǎn hé dōng xíng yù kāi fēng fǔ tuī guān lì bù yòu sī láng zhōng

历提点河东刑狱、开封府推官、吏部右司郎中。

yuán yòu chū jìn qǐ jū láng zhōng shū shè rén jǐ shì zhōng yù shǐ zhōng chéng

元祐初,进起居郎、中书舍人、给事中、御史中丞。

shí gēng dìng yì fǎ shū chéng yá xiào mù bù zú zhě tīng chāi rù děng hù

时更定役法,书成,衙校募不足者,听差入等户。

zōng yù yán fǎ guì jūn yī ruò chí liǎng duān zé yú wén yǒu hài

宗愈言:"法贵均一,若持两端,则于文有害。

shì nǎi chà fǎ fēi mù fǎ yě

是乃差法,非募法也。

qǐng shān zhī

请删之。

zhé zōng cháng wèn péng dǎng zhī bì duì yuē jūn zǐ zhǐ xiǎo rén wèi jiān zé xiǎo rén zhǐ jūn zǐ wèi dǎng

哲宗尝问朋党之弊,对曰:"君子指小人为奸,则小人指君子为党。

jūn zǐ gài yì zhī yǔ bǐ zhě

君子,盖义之与比者。

bì xià néng zé zhōng lì zhī shì ér yòng zhī zé dǎng huò xī yǐ

陛下能择中立之士而用之,则党祸熄矣。

míng rì jù jūn zǐ wú dǎng lùn yǐ jìn

"明日,具《君子无党论》以进。

bài shàng shū yòu chéng

拜尚书右丞。

yú shì jiàn yì dài fū wáng dí lùn qí bù dàng ér liú ān shì hán chuān sūn jué děng hé gōng zhī cháo tíng yī wéi

于是谏议大夫王觌论其不当,而刘安世、韩川、孙觉等合攻之,朝廷依违。

yú nián chū dí rùn zhōu ér yán zhě yù lì

逾年,出觌润州,而言者愈力。

nǎi ba wèi zī zhèng diàn xué shì zhī chén zhōu xǐ chéng dū fǔ shǔ rén ān qí zhèng

乃罢为资政殿学士、知陈州,徙成都府,蜀人安其政。

zhào wèi lǐ bù shàng shū qiān lì bù zú nián liù shí liù

召为礼部尚书,迁吏部,卒,年六十六。

zèng zuǒ yín qīng guāng lù dài fu

赠左银青光禄大夫。

zōng huí zì chún fu yòng yīn dēng dì wèi biān xiū chì lìng guān sī nóng sì gàn dāng gōng shì jīng xi zhuǎn yùn pàn guān tí diǎn xíng yù jīng dōng shǎn xī zhuǎn yùn shǐ lì bù láng zhōng

宗回字醇夫,用荫登第,为编修敕令官、司农寺干当公事、京西转运判官、提点刑狱、京东陕西转运使、吏部郎中。

shào shèng chū yǐ zhí lóng tú gé zhī guì zhōu jìn bǎo wén gé dài zhì

绍圣初,以直龙图阁知桂州,进宝文阁待制。

zuò xì píng mín sǐ jiàng jí xián diàn xiū zhuàn zhī suí zhōu gǎi qín zhōu qìng zhōu fù wèi dài zhì

坐系平民死,降集贤殿修撰、知随州,改秦州、庆州,复为待制。

xiān shì xī hé jiāng wáng shàn xià miǎo chuān yǒu gōng shuài sūn lù bù lè shàn duó qí bīng yǔ wáng mǐn

先是,熙河将王赡下邈川有功,帅孙路不乐赡,夺其兵与王愍。

cháo tíng zhī zhī yǐ zōng huí dài lù jiā zhí xué shì

朝廷知之,以宗回代路,加直学士。

shí qīng táng xiā zhēng nèi fù ér xīn móu qīn zhān lè bīng lì bié qiú lǒng zā hái qí de shì fù zhāng

时青唐瞎征内附,而心牟钦毡勒兵立别酋陇拶,还其地,势复张。

xiā zhēng dà jù zì kūn wèi sēng yǐ qí miǎn

瞎征大惧,自髡为僧以祈免。

wáng shàn yuàn sūn lù yīn yán qīng táng bù fán bīng kě xià

王赡怨孙路,因言青唐不烦兵可下。

zhì zé zhù zōng gē chéng bù jìn

至,则驻宗哥城不进。

zōng huí nù rì yè xí qù zhī qiě jiè shàn yuē qīng táng bīng shén ruò lǒng zā zhì zǐ hé néng wéi ér qiè nuò dòu liú wú jiāng yǐ jūn fǎ cóng shì

宗回怒,日夜檄趣之,且戒赡曰:"青唐兵甚弱,陇拶稚子,何能为,而怯懦逗遛,吾将以军法从事。

yòu qiǎn wáng mǐn fù zhì miǎo chuān shēng yán dài shàn

"又遣王愍复至邈川,声言代赡。

shàn jù nǎi lǜ bù qí yǎn qīng táng jù zhī lǒng zā jiàng

赡惧,乃率步骑掩青唐,据之,陇拶降。

zhào yǐ qīng táng wèi shàn zhōu miǎo chuān wèi huáng zhōu

诏以青唐为鄯州,邈川为湟州。

wèi jǐ shǔ qiāng láng ā zhāng pàn jù guān jūn

未几,属羌郎阿章叛,拒官军。

zōng huí qiǎn jiàng wáng jí wèi zhāo tǎo zhī jiē bài sǐ

宗回遣将王吉、魏钊讨之,皆败死。

yòu qiǎn qián xiá zhǒng pǔ wǎng

又遣钤辖种朴往。

pǔ yán zéi fēng fāng ruì qiě shèng hán yi shǎo huǎn shī

朴言:"贼锋方锐,且盛寒,宜少缓师。

zōng huí bù tīng dū zhī jí

"宗回不听,督之急。

pǔ bù dé yǐ xíng yì bài sǐ

朴不得已,行,亦败死。

yú shì zhuǎn yùn pàn guān qín xī fu yán huáng shàn nán shǒu yǐ wéi qì zhī biàn

于是转运判官秦希甫言湟、鄯难守,以为弃之便。

shì xià zōng huí zōng huí chí bù kě xī fu bà qù

事下宗回,宗回持不可,希甫罢去。

huì huī zōng qì shàn zhōu yú shì rèn bó yǔ zài shū qí zuì duó zhí zhī qí zhōu

会徽宗弃鄯州,于是任伯雨再疏其罪,夺职知蕲州。

hái wèi dài zhì

还,为待制。

lì qìng wèi chén yán chán zhōu

历庆、渭、陈、延、澶州。

xiōng zōng yù rù dǎng jí zōng huí yì ba jùn

兄宗愈入党籍,宗回亦罢郡。

jū wáng hé lù qí jiān shǒu huáng shàn zhī yì qǐ zhī qín zhōu

居亡何,录其坚守湟、鄯之议,起知秦州。

jìn shū mì zhí xué shì xǐ yǒng xīng zhèng zhōu chéng dé jūn fù zuò shì qù

进枢密直学士,徙永兴、郑州、成德军,复坐事去。

dà guān zhōng zú zèng yín qīng guāng lù dài fu

大观中卒,赠银青光禄大夫。

hú shì zì sù shǐ dà jí zōng yù réng shì zhí zhèng qí hòu zǐ sūn zhì shì cóng jiǔ qīng zhě shí shù suì wèi jìn líng míng zú

胡氏自宿始大,及宗愈仍世执政,其后子孙至侍从、九卿者十数,遂为晋陵名族。

lùn yuē zhāng biàn qīng zhōng liàng zhí zhào gài yǎ liàng guò rén hú sù xué tōng tiān rén zhī ào kǎo qí lì cháo dà jié jiē lěi luò wèi liáng zhí zhèng

论曰:张昪清忠谅直,赵概雅量过人,胡宿学通天人之奥,考其立朝大节,皆磊落为良执政。

zōng yù réng jū yòu xiá ér xué shù shì sù zé yǒu jiàn yǐ

宗愈仍居右辖,而学术视宿则有间矣。

zōng huí fēi biān jiāng cái qí shǒu hé huáng zhī yì gài yǐ qù zhǒng pǔ yú sǐ qí hé shàng yì yǐ jiě qí zé ěr

宗回非边将材,其守河湟之议,盖以趣种朴于死,蕲合上意,以解其责尔。

ruò hú shì zhī shì dà yě dài tuō wàn rén yú shuǐ sǐ ér yīn dé zhī suǒ zhì yǔ

若胡氏之世大也,殆脱万人于水死,而阴德之所致与?

✦ You read 列传·卷七十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.