宋史 · 脱脱 · Chapter 326 of 496

列传·卷八十五

PinyinModern Translation
Size

jǐng tài wáng xìn jiǎng xié zhāng zhōng guō ēn zhāng jié zhāng jūn píng shǐ fāng lú jiàn li wèi wáng guǒ guō zī tián mǐn shì qí shǔ kāng dé yú zhāng zhāo yuǎn

景泰王信蒋偕张忠郭恩张岊张君平史方卢鉴李渭王果郭谘田敏侍其曙康德舆张昭远

jǐng tài zì zhōu qīng pǔ zhōu rén

景泰,字周卿,普州人。

jìn shì qǐ jiā bǔ fang zhōu jūn shì tuī guān

进士起家,补坊州军事推官。

hòu yǐ shàng shū tún tián yuán wài láng tōng pàn qìng zhōu jí shàng yán yuán hào suī chēng chén chéng kǒng bāo cáng huò xīn

后以尚书屯田员外郎通判庆州,即上言:"元昊虽称臣,诚恐包藏祸心。

dāng xuǎn zhǔ jiàng liàn shì zú xiū chéng chí chǔ zī liáng yǐ bèi bù yú

当选主将,练士卒,修城池,储资粮,以备不虞。

sān shū bù bào

"三疏不报。

é yuán hào fǎn yòu shàng biān chén yào lüè èr shí juǎn

俄元昊反,又上《边臣要略》二十卷。

qiān dū guān zhī chéng zhōu zòu píng róng cè shí yǒu wǔ piān

迁都官、知成州,奏《平戎策》十有五篇。

huì yǒu jiàn tài zhī bīng zhě zhào duì chēng zhǐ huàn zuǒ cáng kù shǐ zhī níng zhōu

会有荐泰知兵者,召对称旨,换左藏库使、知宁州。

rèn fú bài xǐ yuán zhōu

任福败,徙原州。

yuán hào zhòng shí wàn fēn èr dào yī chū liú fán bǎo yī chū péng yáng chéng rù gōng wèi zhōu

元昊众十万,分二道,一出刘璠堡,一出彭阳城,入攻渭州。

gé huái mǐn yuán liú fán zhàn kōng tóng běi bài méi dí qí yú píng liáng zhì pān yuán

葛怀敏援刘璠,战崆峒北,败没,敌骑逾平凉,至潘原。

tài lǜ bīng wǔ qiān cóng jiàn dào fù yuán ér xiān fēng zuǒ bān diàn zhí zhāng jiǒng dòu liú bù jìn tài zhǎn yǐ xùn

泰率兵五千,从间道赴原,而先锋左班殿直张迥逗遛不进,泰斩以徇。

yù dí péng yáng xi pí jiàng xià hóu guān yù tuì shǒu péng yáng tài fú xǔ nǎi yī shān ér zhèn

遇敌彭阳西,裨将夏侯观欲退守彭阳,泰弗许,乃依山而阵。

wèi chéng liè dí qí lái fàn tài yīn qiǎn sān bǎi qí fēn zuǒ yòu yì zhāng qí zhì wèi yí bīng

未成列,敌骑来犯,泰阴遣三百骑,分左右翼,张旗帜为疑兵。

dí yù dùn qù jiàng xiào qǐng jìn jī tài zhǐ zhī qiǎn shì sōu shān guǒ de fú bīng yǔ zhàn zhǎn shǒu qiān yú jí

敌欲遁去,将校请进击,泰止之,遣士搜山,果得伏兵,与战,斩首千余级。

yǐ gōng qiān xī shàng gé mén shǐ zhī zhèn róng jūn jiān bīng mǎ qián xiá

以功迁西上阁门使、知镇戎军兼兵马钤辖。

jiǔ zhī lǐng zhōng zhōu cì shǐ xǐ qín fèng lù mǎ bù jūn zǒng guǎn zú

久之,领忠州刺史,徙秦凤路马步军总管,卒。

zi sī lì xī níng zhōng lǚ yǒu zhàn gōng wèi yǐn jìn shǐ zhōng zhōu fáng yù shǐ zhī hé zhōu yǔ dǒng zhān bù bīng zhàn méi hòu sī zhōng yǐ zuǒ cáng kù fù shǐ suì zhōu zhù bó dōu jiān jī lú zhōu yí rén xiàn yú luō gè mù shān xià

子思立,熙宁中屡有战功,为引进使、忠州防御使、知河州,与董毡部兵战,没,后思忠以左藏库副使、遂州驻泊都监击泸州夷人,陷于罗个暮山下。

xiōng dì jì sǐ wáng shì rén jiē lián qí zhōng

兄弟继死王事,人皆怜其忠。

wáng xìn zì gōng liàng tài yuán rén

王信,字公亮,太原人。

jiā gù ráo cái shǎo yǒng hàn

家故饶财,少勇悍。

dà zhōng xiáng fú zhōng dào qǐ jìn jiàng zé lù shù zhōu xìn yìng mù jí jūn yǔ qí tú shēng qín zéi qī shí rén lèi yǐ gōng bǔ lóng shén wèi zhǐ huī shǐ

大中祥符中,盗起晋、绛、泽、潞数州,信应募籍军,与其徒生擒贼七十人,累以功补龙、神卫指挥使。

bù shǐ zhě biǎo jiàn zhào yuè qí yì qiān yù qián zhōng zuǒ lǐng hé zhōng fǔ tóng gàn fū yán dān fang zhōu qìng chéng jūn guǎn jiè zhuō zéi yòu qiān lóng wèi dōu yú hòu jiān fū yán xún jiǎn

部使者表荐,召阅其艺,迁御前忠佐,领河中府、同干鄜延丹坊州庆成军管界捉贼,又迁龙卫都虞候兼鄜延巡检。

kāng dìng chū liú píng shí yuán sūn zhàn yú sān chuān xìn yǐ suǒ bù bīng báo zéi zhǎn shǒu shù shí jí

康定初,刘平、石元孙战于三川,信以所部兵薄贼,斩首数十级。

qiān pěng rì dōu yú hòu gǎi xī jīng zuō fang shǐ zhī zhèn róng jūn xǐ bǎo ān jūn jiān fū yán lù bīng mǎ dōu jiān

迁捧日都虞候,改西京作坊使、知镇戎军,徙保安军兼鄜延路兵马都监。

shǐ zhì zhī xī dí zhòng hào shù wàn fu chéng jūn lì qì shè

始至之夕,敌众号数万傅城,军吏气慑。

xìn lǐng jìn bīng èr qiān yè chū nán mén yǔ zhàn shī qí qián fēng yīn àn jūn bù dòng

信领劲兵二千,夜出南门与战,失其前锋,因按军不动。

chí míng qián shàng dōng shān zhěng jūn chéng shì ér xià jī zǒu zhī huò shǒu jí mǎ niú jū duō

迟明,潜上东山整军,乘势而下,击走之,获首级、马牛居多。

qiān qián xiá jiān jīng lüè ān fǔ zhāo tǎo dōu jiān lǐng guì zhōu cì shǐ

迁钤辖兼经略、安抚、招讨都监,领贵州刺史。

gé huái mǐn zhàn bài xìn chū bīng jù dí fú zhǎn shén zhòng

葛怀敏战败,信出兵拒敌,俘斩甚众。

jìn bǎo zhōu cì shǐ jiù qiān mǎ bù jūn dōu zǒng guǎn

进保州刺史,就迁马步军都总管。

sì lù zhì zhāo tǎo shǐ suì wèi běn lù zhāo tǎo fù shǐ

四路置招讨使,遂为本路招讨副使。

lèi qiān mǎ bù jūn dōu yú hòu xiàng zhōu fáng yù shǐ xǐ gāo yáng guān lù

累迁马步军都虞候、象州防御使,徙高阳关路。

wáng zé fǎn bèi zhōu yòng ān fǔ shǐ míng gǎo zòu wèi bèi zhōu chéng xià dū zǒng guǎn

王则反贝州,用安抚使明镐奏,为贝州城下都总管。

chéng pò zé dùn xìn lǜ bīng zhí zé ér hái yú dǎng zì fén sǐ

城破,则遁,信率兵执则而还,余党自焚死。

bài gǎn dé jūn jié dù guān chá liú hòu zhào wèi bù jūn fù dōu zhǐ huī shǐ wèi zhì zú

拜感德军节度观察留后,召为步军副都指挥使,未至,卒。

zèng wǔ níng jūn jié dù jiān shì zhōng

赠武宁军节度兼侍中。

jiǎng xié zì qí xián huá zhōu zhèng xiàn rén

蒋偕,字齐贤,华州郑县人。

yòu pín yǒu lì zhì

幼贫,有立志。

fù bìng cháng kuī gǔ yǐ liáo fù yù jí zhī yuē cǐ qǐ xiào yá

父病,尝刲股以疗,父愈,诘之曰:"此岂孝邪?

yuē qíng zhī suǒ gǎn shí bù zì zhī yě

"曰:"情之所感,实不自知也。

jǔ jìn shì bǔ sháo zhōu sī lǐ cān jūn yǐ mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng wèi dà lǐ sì xiáng duàn guān

"举进士,补韶州司理参军,以秘书省著作佐郎为大理寺详断官。

mì zhōu háo rén wáng xiè shǐ nú shā yī jiā sì rén xié dāng xiè jí nú jiē dà bì

密州豪人王澥使奴杀一家四人,偕当澥及奴皆大辟。

zǎi xiàng chén yáo zuǒ yù kuān xiè pàn shěn xíng yuàn sòng xiáng yǔ xié chí zhī bù cóng xié yǐ shì zhī míng

宰相陈尧佐欲宽澥,判审刑院宋庠与偕持之不从,偕以是知名。

shǎn xī yòng bīng shù shàng shū lùn biān shì qiān mì shū chéng tōng pàn tóng zhōu jì zhì shǎn xī qián liáng

陕西用兵,数上书论边事,迁秘书丞、通判同州,计置陕西钱粮。

yú nián wèi yán biān jì zhì qīng bái yán shǐ

逾年,为沿边计置青白盐使。

yòng páng jí fàn zhòng yān jiàn gǎi běi zuō fang fù shǐ huán qìng lù bīng mǎ dōu jiān lì zhī fén jīng èr zhōu xǐ yuán zhōu

用庞籍、范仲淹荐,改北作坊副使、环庆路兵马都监,历知汾、泾二州,徙原州。

biān mín kǔ shǔ hù wèi chāo dào xié de shù bèi yāo zhǎn jìng shàng dào wèi xi

边民苦属户为钞盗,偕得数辈,腰斩境上,盗为息。

qiān běi zuō fang shǐ jiān běn lù qián xiá míng zhū kāng nú zhū zú shù wèi kòu xié qián bīng cì zhī zhǎn shǒu sì bǎi qín qiú háo fén zhàng luò huò mǎ niú yáng qiān jì

迁北作坊使兼本路钤辖,明珠、康奴诸族数为寇,偕潜兵伺之,斩首四百,擒酋豪,焚帐落,获马、牛、羊千计。

suǒ fú jiē kū gē zhé liè yú tíng xià zuò kè wèi fèi yǐn shí ér xié yǔ xiào zì ruò

所俘皆刳割磔裂于庭下,坐客为废饮食,而偕语笑自若。

xǐ huá zhōu bīng mǎ qián xiá

徙华州兵马钤辖。

hú nán mán táng hé nèi kòu xǐ tán zhōu qián xiá

湖南蛮唐和内寇,徙潭州钤辖。

zéi píng zhī xīn zhōu xǐ jì zhōu

贼平,知忻州,徙冀州。

zuò shàn lǜ liáng cǎo

坐擅率粮草。

jiàng zhī bà zhōu

降知霸州。

yú nián xǐ ēn zhōu lǐng sháo zhōu cì shǐ

逾年,徙恩州,领韶州刺史。

zhǔ bīng liáng fá jué cháo tíng fāng mù mín rù sù zēng xū zhí gěi quàn yì jīng shī shè qǔ qián huò wèi zhī jiāo chāo huàn wèi yǒu yìng lìng zhě xié shǐ zhōu cāng miù wéi rù sù shù zhé zuò chāo qiǎn shǔ guān chí zhì jīng shī zhuǎn mào de mín qián yǐ bǔ jūn shí

属兵粮乏绝,朝廷方募民入粟,增虚直,给券诣京师射取钱货,谓之交钞,患未有应令者,偕使州仓谬为入粟数,辄作钞,遣属官持至京师转贸,得缗钱以补军食。

wèi yù shǐ tán zòu jiàng zhī fang zhōu

为御史弹奏,降知坊州。

nóng zhì gāo fǎn chú gōng yuàn shǐ sháo zhōu tuán liàn shǐ wèi guǎng nán dōng xī lù qián xiá

侬智高反,除宫苑使、韶州团练使,为广南东西路钤辖。

zéi fāng wéi guǎng zhōu

贼方围广州。

xié chí chuán shí qī rì zhì chéng xià

偕驰传十七日至城下。

zhàn shì wèi jí huì nóng zhì gāo xǐ jūn shā tóu ān fǔ yáng tián xí xié fén liáng chǔ tuì bǎo sháo zhōu

战士未集,会侬智高徙军沙头,安抚杨畋檄偕焚粮储,退保韶州。

zuò cǐ jiàng tán zhōu zhù bó dōu jiān zài jiàng běi zuō fang shǐ zhōng zhōu cì shǐ

坐此,降潭州驻泊都监,再降北作坊使、忠州刺史。

mìng wèi zhì jūn cì hè zhōu tài píng chǎng zéi yè rù yíng xí shā zhī

命未至,军次贺州太平场,贼夜入营,袭杀之。

zèng wǔ xìn jūn jié dù guān chá liú hòu

赠武信军节度观察留后。

chū xié rù guǎng zhōu jí shù zhī zhōu zhòng jiǎn yuē jūn liú bīng zì shǒu bù xí zéi yòu zòng bù bīng guó píng mín yǐ xìng shǎng kě zhǎn yě

初,偕入广州,即数知州仲简曰:"君留兵自守,不袭贼,又纵步兵馘平民以幸赏,可斩也。

jiǎn yuē ān yǒu tuán liàn shǐ yù zhǎn shì cóng guān

"简曰:"安有团练使欲斩侍从官?

xié yuē zhǎn zhū hóu jiàn zài wú shǒu hé lùn shì cóng

"偕曰:"斩诸侯剑在吾手,何论侍从!

zuǒ yòu jiě zhī nǎi zhǐ

"左右解之,乃止。

zú yǐ qīng sì bài

卒以轻肆败。

zhāng zhōng kāi fēng rén

张忠,开封人。

chū lì lóng qí bèi zhēng xuǎn wèi jiào jùn

初隶龙骑备征,选为教骏。

yǒu jūn xiào zì póu liǎn zhōng ōu shā zhī zuò pèi dǐng zhōu

有军校恣掊敛,忠欧杀之,坐配鼎州。

jì dùn qù wèi dào fù zhāo chū

既遁去为盗,复招出。

lì lóng měng jūn yǐ cái wǔ bǔ sān bān jiè zhí shǎn xī zǒng guǎn sī zhǐ shǐ

隶龙猛军,以材武补三班借职、陕西总管司指使。

shù gōng pò pù zhài shā jù zéi zhāng hǎi guō miǎo shān

数攻破堡砦,杀剧贼张海、郭邈山。

cóng píng ēn zhōu gōng dì yī

从平恩州,功第一。

lèi qiān rú jīng shǐ zī zhōu cì shǐ lì zhēn dìng fǔ dìng zhōu gāo yáng guān jīng dōng xi lù bīng mǎ qián xiá

累迁如京使、资州刺史,历真定府、定州、高阳关、京东西路兵马钤辖。

nóng zhì gāo fǎn jiù yí guǎng dōng lǐng yīng zhōu tuán liàn shǐ

侬智高反,就移广东,领英州团练使。

chū zhì gāo wéi guǎng zhōu shí hóng zhōu zhù bó dōu jiān cài bǎo gōng jí zhī yīng zhōu sū jiān yǐ bīng bā qiān rén jù biān dù cūn è zéi guī lù zhōng duó ér jiāng zhī

初,智高围广州,时洪州驻泊都监蔡保恭及知英州苏缄以兵八千人据边渡村,扼贼归路,忠夺而将之。

wèi qí xià yuē wǒ shí nián qián yī jiàn ér yǐ zhàn gōng wèi tuán liàn shǐ ruò cáo miǎn zhī

谓其下曰:"我十年前一健儿,以战功为团练使,若曹勉之。

yú shì bù jiè qí ér qián

"于是不介骑而前。

huì xiān fēng yù zéi bēn zhōng shǒu lā zéi shuài èr rén mǎ xiàn zhù bù néng fèn suì zhòng biāo qiāng sǐ

会先锋遇贼奔,忠手拉贼帅二人,马陷泞,不能奋,遂中标枪死。

lù qí fù lǜ fǔ fù lǜ zhì shì yú qìng wèi zuǒ jiān mén wèi dà jiàng jūn cì dì yī qū gěi bàn fèng zhōng shēn

录其父率府副率致仕余庆为左监门卫大将军,赐第一区,给半俸终身;

fēng qí mǔ wèi hé nèi jùn fū rén

封其母为河内郡夫人;

dì yuàn qiān yòu bān diàn zhí gé mén zhī hòu

弟愿迁右班殿直、阁门祗候;

guān qí zi yǒng shòu yǒng jí yǒng dé jí qí xù liú duì fán sì rén

官其子永寿、永吉、永德及其婿刘𬭚凡四人。

fēng cháng nǚ wèi qīng hé xiàn jūn

封长女为清河县君。

guō ēn kāi fēng rén

郭恩,开封人。

chū lì zhū bān chū wèi zuǒ shì jìn gé mén zhī hòu lì yán zhōu xi lù dōu xún jiǎn huán zhōu sù yuǎn zhài zhǔ lèi qiān nèi diàn chéng zhì qín fèng lù bīng mǎ dōu jiān

初隶诸班,出为左侍禁、阁门祗候,历延州西路都巡检、环州肃远砦主,累迁内殿承制、秦凤路兵马都监。

kāi gǔ wèi zhōu lù wèi qián fēng zhǎn shǒu jiǔ bǎi yú jí zhuó chóng yí fù shǐ

开古渭州路,为前锋,斩首九百余级,擢崇仪副使。

huì zhǎng wū zú pàn yòu lǜ bīng gōng tǎo zhǎn shǒu bā shí wǔ jí qiān liù zhái fù shǐ

会掌乌族叛,又率兵攻讨,斩首八十五级,迁六宅副使。

lěi láo bǔ chóng yí shǐ wèi qín lǒng lù bīng mǎ qián xiá xǐ bìng dài zhōu qián xiá guǎn gōu lín fǔ jūn mǎ shì

累劳,补崇仪使,为秦陇路兵马钤辖,徙并、代州钤辖,管勾麟府军马事。

xià rén suì qīn qū yě hé xī de zhì gēng huò shí zhé tún bīng hé xī yǐ yòu guān jūn

夏人岁侵屈野河西地,至耕获时,辄屯兵河西以诱官军。

jīng lüè shǐ páng jí měi jiè biān jiāng liǎn bīng hé dōng wú yǔ zhàn

经略使庞籍每戒边将,敛兵河东毋与战。

jiā yòu èr nián zì zhēng yuè chū zhūn zhì sān yuè rán hòu qù

嘉祐二年,自正月出屯,至三月然后去。

tōng pàn bīng zhōu sī mǎ guāng xíng biān zhì hé xī bái cǎo píng shù shí lǐ wú kòu jī

通判并州司马光行边至河西白草平,数十里无寇迹。

shì shí zhī lín zhōu wǔ kān tōng pàn xià yǐ yǐ zhù yī bǎo wèi hòu wàng yòu yǔ guāng yì yuē chéng dí qù chū bù yì kě gèng zēng èr bǎo yǐ jù qí de

是时,知麟州武戡、通判夏倚已筑一堡为候望,又与光议曰:"乘敌去,出不意可更增二堡,以据其地。

qǐng hái bái jīng lüè shǐ yì jìn bīng sān qiān yì bīng wǔ bǎi bù guò èr xún bì lěi kě chéng

请还白经略使,益禁兵三千、役兵五百,不过二旬,壁垒可城。

rán hòu fèi héng róng lín sāi èr bǎo chè qí lóu lǔ xǐ qí jiá bīng yǐ shí xīn bǎo liè fēng suì yǐ tōng jǐng jí

然后废横戎、临塞二堡,彻其楼橹,徙其甲兵,以实新堡,列烽燧以通警急。

cóng yá chéng hóng lóu zhī shàng fǔ kàn qí de yóu zhǐ zhǎng yě

从衙城红楼之上,俯瞰其地,犹指掌也。

yǒu jí zé zhōu jí héng yáng bǎo chū bīng jiù zhī

有急,则州及横阳堡出兵救之;

dí lái gēng zé qū zhī zhǒng zé róu jiàn zhī

敌来耕则驱之,种则蹂践之;

dí shèng zé rù bǎo yǐ bì

敌盛则入堡以避。

rú shì zé bǎo wài bì bù gǎn gēng zhòng zhōu xi wǔ liù shí lǐ zhī nèi yàn rán yǐ

如是,则堡外必不敢耕种,州西五六十里之内晏然矣。

jí suì xí lín zhōu rú qí yì

"籍遂檄麟州如其议。

wǔ yuè ēn jí wǔ kān zǒu mǎ chéng shòu gōng shì nèi shì huáng dào yuán děng yǐ xún biān wèi míng wǎng àn shì zhī

五月,恩及武戡、走马承受公事内侍黄道元等以巡边为名,往按视之。

huì yán jiōng zhě yán dí bīng shèng zhūn shā shǔ làng ēn yù zhǐ bù xíng

会讠冋者言,敌兵盛屯沙黍浪,恩欲止不行。

dào yuán nù yǐ yán xié ēn yè lǜ bù qí yī qiān sì bǎi yú rén bù jiǎ zhě bàn xún qū yě hé běi ér xíng wú fù bù wǔ

道元怒,以言胁恩,夜率步骑一千四百余人,不甲者半,循屈野河北而行,无复部伍。

xià rén jǔ huǒ wò niú fēng kān zhǐ yǐ wèi ēn yuē dí yǐ zhī wú jūn zhì yǐ

夏人举火卧牛峰,戡指以谓恩曰:"敌已知吾军至矣。

dào yuán yuē cǐ ěr cáo gù yù jū wǒ shī

"道元曰:"此尔曹故欲沮我师。

jí wén gǔ shēng dào yuán yóu bù xìn

"及闻鼓声,道元犹不信。

xíng zhì gǔ kǒu ēn yù xiū jūn xū xiǎo nǎi dēng shān

行至谷口,恩欲休军,须晓乃登山。

dào yuán fèn yī qǐ yuē jǐ nián wén guō ēn míng jīn rì nuò qiè yǔ gǔ kuǐ hé shū

道元奋衣起曰:"几年闻郭恩名,今日懦怯与贾逵何殊?

ēn yì yùn yuē bù guò sǐ ěr

"恩亦愠曰:"不过死耳!

nǎi xíng

"乃行。

bǐ míng zhì hū lǐ duī

比明,至忽里堆。

dí shù shí rén jiē xi zǒu xiāng qù shù shí bù zhǐ

敌数十人皆西走,相去数十步,止。

ēn děng jù hú chuáng qiǎn shǐ qí hū zhī dí bù yīng yì bù dòng

恩等踞胡床,遣使骑呼之,敌不应,亦不动。

é ér qǐ huǒ dí qí zhāng zuǒ yòu yì zì nán běi jiāo zhì

俄而起火,敌骑张左右翼,自南北交至。

duī dōng yǒu qiàn qí zhōng yǒu liáng wèi zhī duàn dào yàn

堆东有堑,其中有梁,谓之"断道堰"。

ēn děng dōng jù liáng kǒu yǔ lì zhàn zì dàn zhì shí

恩等东据梁口,与力战,自旦至食。

shí dí zì liǎng páng qiàn zhōng pān yuán ér shàng sì miàn hé jī ēn zhòng dà kuì

时敌自两旁堑中攀缘而上,四面合击,恩众大溃。

xià yǐ fāng zài hóng lóu jiàn dí qí zì xī shān dà xià yǔ tuī guān liú gōng bì lǜ chéng zhōng zhū jūn bì mén chéng chéng

夏倚方在红楼,见敌骑自西山大下,与推官刘公弼率城中诸军,闭门乘城。

wǔ kān zǒu dōng shān qù chéng dōng jué mén yǐ rù

武戡走东山,趣城东,抉门以入。

ēn dào yuán jí fǔ zhōu níng fǔ zhài bīng mǎ dōu jiān liú qìng jiē bèi zhí

恩、道元及府州宁府砦兵马都监刘庆皆被执。

shǐ chén sǐ zhě wǔ rén jūn shì sān bǎi bā shí qī rén yǐ guó ěr bí de hái zhě bǎi yú rén wáng shī qì jiǎ shén zhòng

使臣死者五人,军士三百八十七人,已馘耳鼻得还者百余人,亡失器甲甚众。

ēn bù kěn jiàng nǎi zì shā

恩不肯降,乃自杀。

zèng tóng zhōu guān chá shǐ fēng qí qī wèi jīng zhào jùn jūn lù qí zǐ dì yǒu chà gěi jiù fèng sān nián

赠同州观察使,封其妻为京兆郡君,录其子弟有差,给旧俸三年。

wǔ kān zuò qì jūn chú míng biān guǎn jiāng zhōu

武戡坐弃军除名,编管江州。

zhāng jié zì zi yún fǔ zhōu fǔ gǔ rén

张岊,字子云,府州府谷人。

yǐ zī wèi yá jiāng yǒu dǎn lüè shàn qí shè

以赀为牙将,有胆略,善骑射。

tiān shèng zhōng xī xià guān chá shǐ ā yù yǒu zǐ lái guī

天圣中,西夏观察使阿遇有子来归。

ā yù kòu lín zhōu lǔ biān hù yuē hái zi rán hòu guī suǒ lǔ

阿遇寇麟州,虏边户,约还子然后归所虏。

lín zhōu hái qí zi ér ā yù zhé bèi yuē

麟州还其子,而阿遇辄背约。

ān fǔ shǐ qiǎn jié jié wèn jié jìng zào zhàng zhōng yǐ nì shùn yù ā yù ā yù yǔ qū liú jié gòng shí

安抚使遣岊诘问,岊径造帐中,以逆顺谕阿遇,阿遇语屈,留岊共食。

ā yù xiù pèi dāo guàn dà luán dàn jié jié yǐn wěn jiù dāo shí ròu wú suǒ dàn

阿遇袖佩刀,贯大脔啖岊,岊引吻就刀食肉,无所惮。

ā yù fù xián gōng zhāng zú zhǐ jié fù ér gòu jié shí bù chuò shén sè zì ruò

阿遇复弦弓张镞,指岊腹而彀,岊食不辍,神色自若。

ā yù fǔ jié bèi yuē zhēn nán zǐ yě

阿遇抚岊背曰:"真男子也。

yì rì yòu yǔ jié zòng liè shuāng tù qǐ mǎ qián jié fā liǎng shǐ lián bì èr tù

"翌日,又与岊纵猎,双兔起马前,岊发两矢,连毙二兔。

ā yù jīng fú yí jié mǎ tuó tuó xī guī suǒ lǔ

阿遇惊服,遗岊马、橐驼,悉归所虏。

zhōu jiāng bǔ wèi lái yuǎn zhài zhǔ

州将补为来远砦主。

shǒu shā wěi shǒu lǐng duó qí jiǎ mǎ

手杀伪首领,夺其甲马。

shí nián shí bā míng dòng yī jūn

时年十八,名动一军。

yuán hào fàn fū yán zhào lín fǔ jìn bīng

元昊犯鄜延,诏麟府进兵。

jié yǐ dōu jiào liàn shǐ cóng zhé jì mǐn pò làng huáng dǎng r liǎng zú shè shā shù shí rén zhǎn wěi jūn zhǔ áo bǎo yǐ gōng bǔ xià bān diàn shì sān bān chāi shǐ

岊以都教练使从折继闵破浪黄、党儿两族,射杀数十人,斩伪军主敖保,以功补下班殿侍、三班差使。

shí dí qí fāng chì zhōng rén cù cì jūn yī zhì lín zhōu bù dé qián

时敌骑方炽,中人促赐军衣,至麟州,不得前。

kāng dé yú guǎn gōu jūn mǎ sī shì qiǎn jié chí qí wǔ shí wǎng hù zhī

康德舆管勾军马司事,遣岊驰骑五十往护之。

zhì qīng méi làng yù zéi jiē zhàn liú shǐ guàn shuāng jiá jié bá shǐ dòu yù lì duó mǎ shí èr pǐ ér hái

至青眉浪,遇贼接战,流矢贯双颊,岊拔矢,斗愈力,夺马十二匹而还。

zéi bīng gōng fǔ zhōu shén jí chéng xī nán yú bì xià zéi jiāng dēng zhòng áo yuē chéng pò yǐ

贼兵攻府州甚急,城西南隅庳下,贼将登,众嚣曰:"城破矣!

jié chéng pí dà hū bó zéi zéi shāo què fēi shǐ zhōng yòu mù xià shēn bèi sān chuàng zhòu yè dū shǒu

"岊乘陴大呼搏贼,贼稍却,飞矢中右目,下身被三创,昼夜督守。

yòu shuài sǐ shì kāi guān hù zhōu rén jí yú hé qì wéi jiě chéng zhōng shuǐ bù fá yǐ láo qiān yòu bān diàn zhí

又帅死士开关,护州人汲于河,讫围解,城中水不乏,以劳,迁右班殿直。

rán zéi cháng wǎng lái yāo duó kuì yùn yǐ jié wèi lín fǔ zhōu dào lù xún jiǎn

然贼尝往来邀夺馈运,以岊为麟、府州道路巡检。

zhì shēn bǎi yàn yù zéi shù qiān fēn bīng zhuī jī zhǎn shǒu bǎi yú jí duó bīng xiè mǎ niú shù bǎi

至深柏堰,遇贼数千,分兵追击,斩首百余级,夺兵械、马牛数百。

jìn jiāo mín tián bǐ qiū chéng wèi gǎn huò jié yǐ jì gàn zhāng gāng de bù zú jiǔ bǎi rén hù zhī dà bài zéi yú lóng mén chuān

近郊民田,比秋成未敢获,岊以计干张亢,得步卒九百人护之,大败贼于龙门川。

cóng zhū jiāng tōng lín zhōu liáng dào pò zéi yú bǎi zǐ zhài

从诸将通麟州粮道,破贼于柏子砦。

gǎi zuǒ bān diàn zhí

改左班殿直。

nèi shì sòng yǒng chéng chuán zhào zhài xià jié hù yǒng chéng yù zéi sān sōng lǐng

内侍宋永诚传诏砦下,岊护永诚,遇贼三松岭。

zéi yǐ jīng qí tiǎo zhàn shǐ zhōng jié bì yóu yuè mǎ zuǒ yòu chí shè zhū jiāng chéng shèng ér jìn zéi jiē qì kuì

贼以精骑挑战,矢中岊臂,犹跃马左右驰射,诸将乘胜而进,贼皆弃溃。

tè gǎi xī tóu gòng fèng guān yòu qiān nèi diàn chóng bān

特改西头供奉官,又迁内殿崇班。

zéi pò fēng zhōu jié yǔ zhū jiāng yī rì shù zhàn pò róng zhōu cì shǐ yé bù yí shǒu guì sān zhài fú huò wàn jì

贼破丰州,岊与诸将一日数战,破容州刺史耶布移守贵三砦,俘获万计。

qiān lǐ bīn fù shǐ

迁礼宾副使。

míng gǎo zài hé dōng yǐ kě lán jūn dāng yún shuò lù zòu jié wèi lín fǔ lù zhù bó dōu jiān jiān yán biān dōu xún jiǎn shǐ zhù kě lán

明镐在河东,以岢岚军当云、朔路,奏岊为麟府路驻泊都监兼沿边都巡检使,驻岢岚。

zhāng gāng xiū bìng zhài pù zhàng chū yì zhì ān fēng zhài yú shí tái shén jié yǐ wéi fēi yào hài zhī de suì xǐ zhài yú shēng dì gǔ duī yǐ è zéi

张亢修并砦堡障,初议置安丰砦于石台神,岊以为非要害之地,遂徙砦于生地骨堆以扼贼。

zuǒ yòu qīn xìn xián yuē shàn yì zhài de kě hu

左右亲信咸曰:"擅易砦地可乎?

jié yuē gǒu lì guó jiā dé zuì wú hàn yě

"岊曰:"苟利国家,得罪无憾也。

zú yì zhī

"卒易之。

yǐ ér běn dào shàng yán zuǒ qiān jiàng zhōu bīng mǎ dōu jiān

已而本道上言,左迁绛州兵马都监。

èr zhōu wèi jiě yán fù lín fǔ zhù bó dōu jiān zhūn ān fēng

二州未解严,复麟府驻泊都监,屯安丰。

lèi qiān luò yuàn shǐ

累迁洛苑使。

cháng cóng shù qí yè rù qiāng zhōng zhēn jī shì jì hái qiāng jué zhuī zhī jié suí qiāng jí chí xiào qiāng yǔ yǔ qiāng jù shù lǐ nǎi de tuō

尝从数骑夜入羌中侦机事,既还,羌觉追之,岊随羌疾驰,效羌语,与羌俱数里,乃得脱。

qián hòu shù zhōng liú shǐ chuàng fā bì jiān zú

前后数中流矢,创发臂间,卒。

zhāng jūn píng zì shì héng cí zhōu fǔ yáng rén

张君平,字士衡,磁州滏阳人。

yǐ fù chéng xùn yǔ qì dān zhàn sǐ bǔ sān bān chāi shǐ diàn shì qián zhōu zhǐ huī shǐ

以父承训与契丹战死,补三班差使殿侍、黔州指挥使。

liáo bīng lǚ rù kòu jūn píng yǐn bīng jī pò zhī yǐ gōng qiān fèng zhí chú zhù bó jiān yā xǐ róng bái děng zhōu xún jiǎn

獠兵屡入寇,君平引兵击破之,以功迁奉职,除驻泊监押,徙容、白等州巡检。

yòu yǐ bǔ zéi gōng qiān yòu bān diàn zhí

又以捕贼功,迁右班殿直。

xiè dé quán jiàn jūn píng hé yīn jiào wu zhuó gé mén zhī hòu guǎn gōu biàn kǒu

谢德权荐君平河阴窖务,擢阁门祗候,管勾汴口。

jiàn yán suì kāi biàn kǒu dāng zé qí de

建言:岁开汴口,当择其地;

de qí de zé shuǐ tuān shǐ ér wú liú shā suì kě shěng gōng bǎi yú wàn

得其地,则水湍驶而无留沙,岁可省功百余万。

yòu qǐng yán hé xiàn zhí yú liǔ wèi lìng zuǒ shǐ chén kè zuì jí yì biàn hé liú shī

又请沿河县植榆柳,为令佐、使臣课最,及瘗汴河流尸。

xī cóng qí yán

悉从其言。

tiān shèng chū yì sāi huá zhōu jué hé yǐ jūn píng xí zhī hé shì mìng yǐ zuǒ shì jìn qiān shū huá zhōu shì jiān xiū hé dōu jiān

天圣初,议塞滑州决河,以君平习知河事,命以左侍禁签书滑州事兼修河都监。

jì ér hé wèi sāi zhào tóng tí diǎn tiān fēng fǔ jiè xiàn zhèn gōng shì

既而河未塞,召同提点天封府界县镇公事。

yǐ cháng hù huá zhōu dī yǒu gōng tè qiān nèi diàn chóng bān

以尝护滑州堤有功,特迁内殿崇班。

jūn píng yǐ jīng shī shù lí shuǐ zāi qǐng wěi guān shū záo jìn jī zhū zhōu gǔ gōu xù jiǔ zhī shāo wán suì zhào jī nèi jí jìn jī zhōu xiàn zhǎng lì jiē jiān guǎn gōu gōu xù hé dào

君平以京师数罹水灾,请委官疏凿近畿诸州古沟洫,久之,稍完,遂诏畿内及近畿州县长吏,皆兼管勾沟洫河道。

zì jī zhì sì zhōu dào lù duō qún kòu jūn píng qǐng liǎng yì zēng zhì shǐ chén zhuān zhǔ bǔ dào ér ba jiā hé xún jiǎn yú shì xíng zhě wú huàn

自畿至泗州,道路多群寇,君平请两驿增置使臣,专主捕盗,而罢夹河巡检,于是行者无患。

fù wèi huá zhōu xiū hé dōu jiān qiān gòng bèi kù fù shǐ

复为滑州修河都监,迁供备库副使。

hé píng gǎi xi zuō fang shǐ jiù qiān qián xiá zú

河平,改西作坊使,就迁钤辖,卒。

jūn píng yǒu lì cái yóu míng yú shuǐ lì zì yì sāi hé cháo tíng měi fǎng yǐ lì hài

君平有吏材,尤明于水利,自议塞河,朝廷每访以利害。

hé píng jūn píng qiě sǐ lùn zhě xī zhī

河平,君平且死,论者惜之。

lù sān zi guān

录三子官。

zi gǒng huáng yòu zhōng yǐ shàng shū yú bù yuán wài láng wèi hé yīn fā yùn pàn guān guǎn gōu biàn kǒu sì qí fù zhí yún

子巩,皇祐中,以尚书虞部员外郎为河阴发运判官,管勾汴口,嗣其父职云。

lùn yuē kǒng zǐ wèi bào hǔ píng hé sǐ ér wú huǐ zhě bù yǔ yě

论曰:孔子谓:"暴虎冯河,死而无悔者,不与也。

lǎo shì yuē jiā bīng zhě bù xiáng

"老氏曰:"佳兵者不祥。

jǐng tài bèi huò qǐ shū shēng huò fèn xíng wu huò chū wáng mìng fēi yǒu jiāng lǜ zhī cái yě

"景泰辈或起书生,或奋行伍,或出亡命,非有将率之材也。

tài xìn yǐ qū qū zhī zú cháng cuī xī xià zhī qiáng fēng pō zhī chí zhòng yǐ zhì dí ěr

泰、信以区区之卒,尝摧西夏之强锋,颇知持重以制敌耳。

jiǎng zhāng qīng sì zì yòng jìng yǔn yú wū hé zhī kòu

蒋、张轻肆自用,竟殒于乌合之寇。

ēn chù dào yuán zhī shì shēn dàn hǔ kǒu shǒu yì bù qū yóu zú shàng yě

恩怵道元之势,身啖虎口,守义不屈,犹足尚也。

jié zhī xiāo yǒng gù fēi lín shì ér jù zhě

岊之骁勇,固非临事而惧者。

jūn píng sǐ zhàn zhī zǐ nǎi míng xí shuǐ lì yǐ lì cái chēng yì kě wèi shàn biàn yǐ

君平死战之子,乃明习水利,以吏材称,亦可谓善变矣。

shǐ fāng zì zhèng chén kāi fēng rén

史方,字正臣,开封人。

yīng zhōu yì xué jiū bù zhōng bǔ xi dì èr bān diàn shì zài qiān sān bān fèng zhí wèi tán lǐ dǐng yán biān tóng xún jiǎn gǎi yòu bān diàn zhí gé mén zhī hòu

应《周易》学究不中,补西第二班殿侍,再迁三班奉职,为潭、澧、鼎沿边同巡检,改右班殿直、阁门祗候。

huì lǐ zhōu su mín xià xī zhōu mán qīn qí tǔ dì qiǎn chéng yì wǎng shì

会澧州诉民下溪州蛮侵其土地,遣乘驿往视。

zì zhú shū yì zhì shēn wén yá fù de sì bǎi yú lǐ de suǒ lüè wǔ bǎi yú rén yòu zhì lǐ zhōu wǔ kǒu yáng quán suǒ xī sì zhài yǐ è zéi chōng

自竹疏驿至申文崖,复地四百余里,得所掠五百余人,又置澧州、武口、杨泉、索溪四砦,以扼贼冲。

jiù zhī shào zhōu xǐ lǐ zhōu qiān yòu dài jìn

就知邵州,徙澧州,迁右待禁。

tiān xǐ zhōng xià xī zhōu mán péng shì hàn kòu chén zhōu shā xún jiǎn wáng wén qìng

天禧中,下溪州蛮彭仕汉寇辰州,杀巡检王文庆。

fāng lè bīng rù xī dòng tǎo bǔ jiàng qí dǎng li shùn tóng děng bā bǎi yú rén zhū qí yóu è zhě shè hū děng shí jiǔ rén

方勒兵入溪洞讨捕,降其党李顺同等八百余人,诛其尤恶者社忽等十九人。

qiān xī tóu gòng fèng guān zhī chén zhōu jiān yán biān xī dòng dōu xún jiǎn shǐ xiū nán běi jiāng wǔ zhài xǐ kuí zhōu

迁西头供奉官、知辰州兼沿边溪洞都巡检使,修南、北江五砦,徙夔州。

shí fù shùn zhōu mán tián yàn yàn kòu shī zhōu fén àn lì zhài

时富、顺州蛮田彦晏寇施州,焚暗利砦。

fāng lǐng bīng zhí dǐ fù shùn dàng qí cháo xué qióng zhuī yàn yàn zhì qī nǚ zhà jiàng zhī

方领兵直抵富、顺,荡其巢穴,穷追彦晏至七女栅,降之。

qiān nèi diàn chóng bān gǎi nèi diàn chéng zhì fèng shǐ qì dān yǐ gòng bèi kù fù shǐ zhī huán zhōu huán qìng lù bīng mǎ dōu jiān

迁内殿崇班,改内殿承制,奉使契丹,以供备库副使知环州、环庆路兵马都监。

xiān shì mó mèi làng quē tuō xiào bá xīn wù èr wù sān liù zú nèi kòu fāng yù yǐ ēn xìn nǎi chuán jiàn qiān yáng qǐ hé

先是,磨媚、浪(缺)、托校、拔新、兀二、兀三六族内寇,方谕以恩信,乃传箭牵羊乞和。

jiǎn jìn bīng wǔ qiān xǐ nèi dì yǐ shěng biān fèi

减禁兵五千,徙内地以省边费。

xǐ qìng zhōu qiān lǐ bīn shǐ jiān huán qìng lù bīng mǎ qián xiá fù zhī huán zhōu

徙庆州,迁礼宾使兼环庆路兵马钤辖,复知环州。

suì yú qiān ài zhōu cì shǐ wèi yì zhōu qián xiá xǐ qín fèng lù qiān xī jīng zuō fang shǐ zú

岁余,迁爱州刺史,为益州钤辖,徙秦凤路,迁西京作坊使,卒。

lú jiàn zì zhèng chén jīn líng rén

卢鉴,字正臣,金陵人。

lèi jǔ jìn shì bù zhōng shòu sān bān fèng zhí jiān fang zhōu jiǔ shuì yǐ yòu bān diàn zhí wèi fū yán lù zǒu mǎ chéng shòu gōng shì

累举进士不中,授三班奉职、监坊州酒税,以右班殿直为鄜延路走马承受公事。

li jì qiān kòu biān yǔ zǒng guǎn wáng róng bài zǒu zhī

李继迁寇边,与总管王荣败走之;

yòu yǔ qián xiá zhāng chóng guì jī zéi fén qí jī jù zhǎn shǒu jí ér hái

又与钤辖张崇贵击贼,焚其积聚,斩首级而还。

zhuó gé mén zhī hòu wèi běn lù bīng mǎ dōu jiān

擢阁门祗候,为本路兵马都监。

fù chū dàng zú zhàng huò yáng niú wàn jì

复出荡族帐,获羊牛万计。

xǐ fèng xiáng qín lǒng jiē chéng děng zhōu tí diǎn zéi dào gōng shì xún wèi dōu xún jiǎn shǐ xǐ lì zhōu dū jiān

徙凤翔、秦陇、阶、成等州提点贼盗公事,寻为都巡检使,徙利州都监。

chū jì qiān shēng yán shí yǔn zhàng qián yǒu wén yuē tiān jiè ěr wù wèi zhōng guó huàn

初,继迁声言石陨帐前,有文曰:"天诫尔勿为中国患。

jiàn shí wéi chéng shòu rù zòu shì zhēn zōng wèn zhī jiàn yuē cǐ zhà wèi zhī yǐ qī cháo tíng yě yi yì wèi bèi

"鉴时为承受,入奏事,真宗问之,鉴曰:"此诈为之以欺朝廷也,宜益为备。

zhì shì jì qiān xiàn líng wǔ dì sī qí yán tè qiān yòu shì jìn zhī yí zhōu

"至是,继迁陷灵武,帝思其言,特迁右侍禁、知仪州。

zhōu yǒu zhì shèng guān zuì hào xiǎn yào jì qiān yù chéng xū xí qǔ zhī fàng yán jiāng yóu cǐ dà rù

州有制胜关,最号险要,继迁欲乘虚袭取之,放言将由此大入。

dié zhě yǐ gào

谍者以告。

yǒu zhào xǐ lǎo yòu chú sù yú nèi dì

有诏徙老幼、刍粟于内地。

jiàn yuē cǐ jiān móu yě qiě shì lǔ ruò yáo mín xīn chén bù gǎn fèng zhào

鉴曰:"此奸谋也,且示虏弱,摇民心,臣不敢奉诏。

zú bù xǐ yǐ ér zéi yì bù zhì

"卒不徙,已而贼亦不至。

zài qiān xī tóu gòng fèng guān zhī lì zhōu

再迁西头供奉官、知利州。

huì suì jī yǐ biàn yi fā cāng sù zhèn mín

会岁饥,以便宜发仓粟振民。

zhì mǎn mín qǐng liú zhào liú yī nián

秩满,民请留,诏留一年。

tí diǎn hé dōng lù xíng yù lì zhī bǎo zhōu guǎng xìn jūn yuán zhōu jiù wèi huán qìng lù dōu jiān jiān zhī qìng zhōu xǐ huán zhōu

提点河东路刑狱,历知保州、广信军、原州,就为环庆路都监兼知庆州,徙环州。

píng mó mèi zú yú hé dào zhèn

平磨媚族于合道镇。

zuò shì xǐ zhī dān zhōu

坐事徙知丹州。

lèi qiān xī jīng zuǒ cáng kù shǐ ēn zhōu cì shǐ wèi huán qìng lù qián xiá jiān zhī huán zhōu gǎi xī shàng gé mén shǐ qín zhōu zú

累迁西京左藏库使、恩州刺史,为环庆路钤辖兼知环州,改西上阁门使、秦州,卒。

li wèi zì shī wàng qí xiān xī hé rén hòu jiā hé yáng

李渭,字师望,其先西河人,后家河阳。

jìn shì qǐ jiā wèi lín yǐng xiàn zhǔ bù lèi guān zhì tài cháng bó shì

进士起家,为临颍县主簿,累官至太常博士。

huì hé jué huá zhōu tiān shèng chū shàng zhì hé shí cè cān zhī zhèng shì lǔ zōng dào fèng zhào xíng hé

会河决滑州,天圣初,上治河十策,参知政事鲁宗道奉诏行河。

qín wèi huàn běi zuō fang fù shǐ yǔ zhāng jūn píng bìng wèi xiū hé dōu jiān

秦渭换北作坊副使,与张君平并为修河都监。

wèi jǐ jiē ba yǐ wèi wèi yùn zhōu bīng mǎ dōu jiān xǐ zhī xiàn zhōu yòu zhī fèng zhōu jiān jiē chéng zhōu qián xiá

未几皆罢,以渭为郓州兵马都监,徙知宪州,又知凤州兼阶、成州钤辖。

chū shǔ hù kòu xiàn jiē zhōu shā tān zhài wèi zhì jí suǒ yǐ rán zhě nǎi dōu xiào zhào zhāo rǎo zhī zòu liú zhāo dào zhōu yǐ ēn xìn yù qiú shuài fù qí zhài

初,属户寇陷阶州沙滩砦,渭至,诘所以然者,乃都校赵钊扰之,奏流钊道州,以恩信谕酋帅,复其砦。

qiān jūn qì kù fù shǐ lì zhī yuán huán qìng sān zhōu

迁军器库副使,历知原、环、庆三州。

shí zhào jǔ yǒng lüè rèn biān zhě li zī yǐ wèi yìng zhào

时诏举勇略任边者,李谘以渭应诏。

xǐ yì lì lù bīng mǎ qián xiá lǐng huì zhōu cì shǐ qiān dōng bā zuò shǐ zhuó xī shàng gé mén shǐ

徙益利路兵马钤辖,领惠州刺史,迁东八作使,擢西上阁门使。

xǐ fū yán lù zài qiān sì fāng guǎn shǐ

徙鄜延路,再迁四方馆使。

bǎo yuán yuán nián yuán hào jiāng shān yù lǜ qí zú lái guī qiě yán yuán hào fǎn zhuàng wèi yǔ zhī zhōu guō quàn móu què zhī

宝元元年,元昊将山遇率其族来归,且言元昊反状,渭与知州郭劝谋,却之。

jì ér yuán hào guǒ fǎn

既而元昊果反。

yòu yǔ quàn zòu yǐ wéi yuán hào biǎo zhì yóu chēng chén kě jiàn qū yǐ lǐ

又与劝奏,以为元昊表至犹称臣,可渐屈以礼。

cháo tíng chū yǐ wèi jiān zhī fū zhōu zuò shì biǎn wèi shàng shí shǐ zhī rǔ zhōu xǐ cí zhōu

朝廷初以渭兼知鄜州,坐是贬为尚食使、知汝州,徙磁州。

yuán hào fàn biān yán zhě yì guī zuì yú wèi fù jiàng yòu jiān mén wèi jiāng jūn bái bō bīng mǎ dōu jiān zú

元昊犯边,言者益归罪于渭,复降右监门卫将军、白波兵马都监,卒。

wáng guǒ zì zhòng wǔ shēn zhōu ráo yáng rén

王果字仲武,深州饶阳人。

jǔ míng fǎ

举明法。

lì dà lǐ sì xiáng duàn guān qiān guāng lù sì chéng yǐ tài zi yòu zàn shàn dài fū wèi shěn xíng yuàn xiáng yì guān qiān diàn zhōng chéng

历大理寺详断官,迁光禄寺丞,以太子右赞善大夫为审刑院详议官,迁殿中丞。

zòu biān cè shì shè rén yuàn gǎi yī kù fù shǐ zhī yǒng níng jūn gèng shàng shí shǐ zhī bǎo zhōu

奏边策,试舍人院,改衣库副使、知永宁军,更尚食使、知保州。

qì dān móu zhì shū qiú guān nán de shǐ wèi zhì guǒ gòu dié zhě xiān de qí gǎo zòu zhī zhuó lǐng hè zhōu cì shǐ jiān gāo yáng guān lù bīng mǎ qián xiá

契丹谋致书求关南地,使未至,果购谍者先得其稿,奏之,擢领贺州刺史兼高阳关路兵马钤辖。

zhōng guān yáng huái mǐn lǐng yán biān tún tián shì dà guǎng táng shuǐ biān chén mò gǎn yán guǒ dú kàng biàn shuǐ qīn mín tián wú yì biān bèi

中官杨怀敏领沿边屯田事,大广塘水,边臣莫敢言,果独抗辨水侵民田,无益边备。

huái mǐn nù su guǒ yǐ bù fǎ zuǒ qiān qīng zhōu bīng mǎ dōu jiān

怀敏怒,诉果以不法,左迁青州兵马都监。

lì yǒng xīng jūn bīng mǎ qián xiá zhī lǒng zhōu

历永兴军兵马钤辖、知陇州。

é zhào hái qiān huáng chéng shǐ hé běi yán biān ān fǔ fù shǐ xǐ zhī dìng zhōu jiān zhēn dìng lù bīng mǎ qián xiá

俄诏还,迁皇城使、河北沿边安抚副使,徙知定州兼真定路兵马钤辖。

pàn zú jù bǎo zhōu guǒ zuò duō shāng shì zhòng xǐ zhī mì zhōu

叛卒据保州,果坐多伤士众,徙知密州。

yòu zhī xīn zhōu fū zhōu quán qín fèng lù bīng mǎ zǒng guǎn qiān xī shàng gé mén shǐ xǐ zhī cāng zhōu zú

又知忻州、鄜州,权秦凤路兵马总管,迁西上阁门使,徙知沧州,卒。

guō zī zì zhòng móu zhào zhōu píng jí rén

郭谘,字仲谋,赵州平棘人。

bā suì shǐ néng yán cōng mǐn guò rén

八岁始能言,聪敏过人。

jǔ jìn shì lì tōng lì jūn sī lǐ cān jūn zhōng móu xiàn zhǔ bù gǎi dà lǐ sì chéng zhī jì yīn xiàn

举进士,历通利军司理参军、中牟县主簿,改大理寺丞、知济阴县。

jiàn yán chán huá dī xiá wú yǐ shā dà hé zhī nù gù hàn yǐ lái hé jué duō zài chán huá

建言:"澶、滑堤狭,无以杀大河之怒,故汉以来河决多在澶、滑。

qiě lí yáng jiǔ hé zhī yuán jīn ruò yǐn hé chū wèn zi shān xià chuān jīn dī yǔ héng lǒng hé yǐ dá yú hǎi zé hài kě xi

且黎阳九河之原,今若引河出汶子山下,穿金堤,与横垅合,以达于海,则害可息。

zhào běn dào shǐ zhě gòng yì fú hé

"诏本道使者共议,弗合。

bù fu zuò xiǎo fǎ jiān tōng lì jūn shuì

部夫坐小法,监通利军税。

míng zhōu féi xiāng xiàn tián fù bù píng suì jiǔ mò zhì zhuǎn yùn shǐ yáng xié qiǎn zī shè lìng yǐ wǎng

洺州肥乡县田赋不平,岁久莫治,转运使杨偕遣谘摄令以往。

jì zhì bì gé shù rì yǐ qiān bù fāng tián fǎ sì chū liàng kuò suì de qí shù chú wú dì zhī zū zhě sì bǎi jiā zhèng wú zū zhī de zhě bǎi jiā shōu bū fù bā shí wàn liú mín nǎi fù xié zòu qí cái qiān diàn zhōng chéng zhī guǎn táo xiàn

既至,闭阁数日,以千步方田法四出量括,遂得其数,除无地之租者四百家,正无租之地者百家,收逋赋八十万,流民乃复,偕奏其才,迁殿中丞、知馆陶县。

kāng dìng xī zhēng zī shàng zhàn lüè xiàn jù mǎ qiāng zhèn fǎ qí zhì lì shān chuān xiǎn ài yǐ qí shì shì shàng qián zhuó tōng pàn zhèn róng jūn mù bīng jiào xí

康定西征,谘上战略,献《拒马枪阵法》,其制利山川险隘,以骑士试上前,擢通判镇戎军,募兵教习。

huì sān sī yì jūn shuì fǎ zhī jiàn yuàn ōu yáng xiū yán wéi zī fāng tián fǎ jiǎn ér yì xíng zhào zī yǔ sūn lín jūn cài zhōu shàng cài xiàn shuì

会三司议均税法,知谏院欧阳修言,惟谘方田法简而易行,诏谘与孙琳均蔡州上蔡县税。

yǐ mǔ yōu miǎn guān

以母忧免官。

yòng zǎi xiàng lǚ yí jiǎn jiàn qǐ wèi chóng yí fù shǐ tí jǔ huáng yù hé dī àn

用宰相吕夷简荐,起为崇仪副使、提举黄御河堤岸。

shí fù bì shǐ qì dān zī rù duì chén dà shuǐ yù róng zhī yào

时富弼使契丹,谘入对,陈大水御戎之要。

zhào yǔ yáng huái mǐn shān bǎo xìn xíng hé qí yì jué lí yáng dà hé xià yǔ hú lú hū tuó hòu táng hé yǐ zhù táng pō hùn jiè hé shǐ dōng běi dǐ yú hǎi shàng yì guàn què bēi xià zhù běi dāng chéng nán shì táng pō jiè jié lǔ jiāng dōng zhì hǎi kǒu xi jiē bǎo sāi

诏与杨怀敏、邓保信行河,其议"决黎阳大河,下与胡芦、滹沱、后唐河以注塘泊,混界河,使东北抵于海,上溢鹳鹊陂,下注北当城,南视塘泊,界截虏疆,东至海口,西接保塞。

wéi bǎo sāi zhèng xi sì shí lǐ shuǐ bù kě dào qǐng lì pù zhài yǐ bīng shù zhī

惟保塞正西四十里,水不可到,请立堡砦,以兵戍之。

zhào chǔ yòng xìng yì huì qì dān yuē hé ér zhǐ

"诏储用兴役,会契丹约和而止。

zhī dān lì èr zhōu

知丹、利二州。

wáng zé pàn lì yàn bó jiàn zī zhī jì zhōu yùn liáng zhù gōng tǎo

王则叛,立彦博荐谘知冀州,运粮助攻讨。

zéi píng xǐ xīn zhōu kāi wèi qú dǎo fén shuǐ xìng shuǐ lì zhì tún tián

贼平,徙忻州,开渭渠,导汾水,兴水利,置屯田。

zhuǎn yùn shǐ rèn zhuān yán zī yǒu qiǎo sī zì wèi bīng xiè jiē kě yòng

转运使任颛言谘有巧思,自为兵械皆可用。

zhào yǐ suǒ zuò kè lòu yuán shǔn dú yuán nǔ shēng pí jiǎ lái shàng dì pō jiā zhī

诏以所作刻漏、圆楯、独辕弩、生皮甲来上,帝颇嘉之。

chú yì zhōu lù bīng mǎ qián xiá lèi qiān yīng zhōu cì shǐ hòu wèi qì dān jì diàn fù shǐ zhī fén zhōu

除益州路兵马钤辖,累迁英州刺史,后为契丹祭奠副使、知汾州。

wèi xíng yán dú yuán nǔ kě shì gǎi fū yán lù bīng mǎ qián xiá xǔ zhì nǔ wǔ bǎi mù shì bīng jiào zhī

未行,言独辕弩可试,改鄜延路兵马钤辖,许置弩五百,募士兵教之。

jì chéng jīng lüè shǐ xià ān qī yán qí biàn zhào lì dú yuán nǔ jūn

既成,经略使夏安期言其便,诏立独辕弩军。

yǐ xī shàng gé mén shǐ zhī lù zhōu

以西上阁门使知潞州。

yán huái bǎo èr jùn páng shān kě yǐ zhí dào

言怀、保二郡旁山,可以植稻;

dìng wǔ táng hé dǐ yíng mò jiān kě xìng shuǐ tián

定武唐河抵瀛、莫间,可兴水田。

yòu zuò lù jiǎo chē xiàn mǎ qiāng qǐng guǎng dú yuán nǔ yú tā dào

又作鹿角车、陷马枪,请广独辕弩于他道。

zhào zī zhì nǔ qiān fēn gěi bìng lù zī yīn shàng shū yuē chén zì guān wǔ biàn wèi cháng yī rì bù sī yù róng zhī jì

诏谘置弩千分给并、潞,谘因上疏曰:"臣自冠武弁,未尝一日不思御戎之计。

qǐng shǐ qì dān guān yōu yàn dì fāng bù jí sān bǎi lǐ wú shí wàn rén yī nián zhī fèi qiě wū hé zhī zhòng fēi èr shí wàn bù gǎn jǔ

顷使契丹,观幽燕地方不及三百里,无十万人一年之费,且乌合之众,非二十万不敢举。

ruò yǐ shù zhì zhī shǐ jǔ bù dé lì jū wú yǐ gěi bù yú shù nián bì qì yōu zhōu ér dùn

若以术制之,使举不得利,居无以给,不逾数年,必弃幽州而遁。

chén qìng lì chū jīng shū hé běi dà shuǐ jiè duàn dí jiāng nǎi qí shù yě

臣庆历初经书河北大水,界断敌疆,乃其术也。

chén suǒ chuàng chē nǔ kě yǐ pò jiān jiǎ zhì bēn chōng ruò duō shè zhī zhù yǐ dà shuǐ qǔ yōu jì rú tàn náng zhōng wù ěr

臣所创车弩可以破坚甲,制奔冲,若多设之,助以大水,取幽蓟如探囊中物尔。

shí sān sī yì jūn tián zū zhào hái zī chén jūn kuò zhī fǎ sì shí tiáo

时三司议均田租,召还,谘陈均括之法四十条。

fù shàng píng yàn yì yuē qì dān zhī de zì wǎ qiáo zhì gǔ běi kǒu de xiá mín shǎo

复上《平燕议》曰:"契丹之地,自瓦桥至古北口,地狭民少。

zì gǔ běi kǒu zhì zhōng yuán shǔ xī qì dān zì zhōng yuán zhì qìng zhōu dào páng cái qī bǎi yú jiā

自古北口至中原,属奚、契丹,自中原至庆州,道旁才七百余家。

gài qì dān jiāng tǔ suī guǎng rén mǎ zhì shǎo tǎng huò nán mù bì lǜ gāo lí bó hǎi hēi shuǐ nǚ zhēn shì wéi děng guó huì zhàn qí lái jì yuǎn qí liáng kuì fá

盖契丹疆土虽广,人马至少,傥或南牧,必率高丽、渤海、黑水、女真、室韦等国会战,其来既远,其粮匮乏。

chén wén yǐ jìn dài yuǎn yǐ yì dài láo yǐ bǎo dài jī yòng bīng zhī shàn jì

臣闻以近待远,以佚待劳,以饱待饥,用兵之善计。

yòu wén de dí zì zhì zhě shèng xiān jù biàn dì zhě yì

又闻得敌自至者胜,先据便地者佚。

yǐ chén suǒ jiàn qǐng jǔ qìng lì zhī cè hé zhòng hé yú táng pō zhī běi jiè yǐ xiàn róng mǎ rán hòu yǐ jǐng dé gù shì dùn bīng zì shǒu

以臣所见,请举庆历之策,合众河于塘泊之北界,以限戎马,然后以景德故事,顿兵自守。

bù zú shí èr wàn qí zú sān wàn qiáng zhuàng sān wàn suì jì liáng xiǎng bǎi bā shí sān wàn liù qiān hú

步卒十二万,骑卒三万,强壮三万,岁计粮饷百八十三万六千斛。

yòu bàng hé jùn yì kě yǐ shuǐ yùn yǐ gěi bǎo zhōu yìng yuán

又傍河郡邑,可以水运以给保州应援。

yǐ jù mǎ chē sān qiān xiàn mǎ qiāng qiān wǔ bǎi dú yuán nǔ sān wàn fēn xuǎn wǔ jiāng chén kě yǐ bèi qí yī lái zé zhàn qù zé wù zhuī

以拒马车三千,陷马枪千五百,独辕弩三万,分选五将,臣可以备其一,来则战,去则勿追。

yōu zhōu liáng chǔ jì shǎo dí bù kě jiǔ liú bù bàn nián jiān dāng dùn shā mò

幽州粮储既少,敌不可久留,不半年间,当遁沙漠。

zé jìn bīng duàn gǔ běi kǒu zhài sōng tíng guān chuán xí yōu jì yàn nán zì dìng

则进兵断古北口,砦松亭关,传檄幽蓟,燕南自定。

qiě bǐ zhī suǒ shì zhě wéi mǎ ér yǐ

且彼之所恃者,惟马而已。

dàn néng duō fāng zhì lì shǐ mǎ bù huò shēn yòng zé dí kě pò yōu yàn kě qǔ

但能多方致力,使马不获伸用,则敌可破,幽燕可取。

dì zhuàng qí yán zhào zhì dú yuán nǔ èr wàn tóng tí jǔ bǎi sī jí nán běi zuō fang yǐ wán jūn qì

"帝壮其言,诏置独辕弩二万,同提举百司及南北作坊,以完军器。

zī cháng wèi zuò biàn chéng suǒ hé sān shí liù bēi zhī liú wēi jīng shī qǐng zì gǒng xī shān qī lǐ diàn gū bǎi lǐng xià záo qī shí lǐ dǎo luò rù biàn kě yǐ sì shí xíng yùn

谘尝谓:作汴乘索河三十六陂之流,危京师,请自巩西山七里店孤柏岭下凿七十里,导洛入汴,可以四时行运。

zhào dōu shuǐ jiān yáng zuǒ tóng wǎng jì dù

诏都水监杨佐同往计度。

guī wèi jí lùn gōng ér zú

归,未及论功而卒。

tián mǐn zì zi jùn běn yì zhōu yá lì

田敏,字子俊,本易州牙吏。

yōng xī zhōng wáng shī tǎo yōu jì cáo bīn jìn bīng zhuō zhōu dí duàn qí hòu

雍熙中,王师讨幽蓟,曹彬进兵涿州,敌断其后。

wáng jì ēn mù yǒng shì chí shū dǐ bīn mǐn yìng mù jiān xíng yóu qí gōu guān dá zhuō zhōu

王继恩募勇士持书抵彬,敏应募,间行由祁沟关达涿州。

bīn de zhào xuǎn zhuàng shì wǔ shí rén wèi mǐn hái dào yù zéi lì zhàn sì shí bā rén sǐ mǐn yǔ liǎng rén zhě jǐn yǐ shēn miǎn

彬得诏,选壮士五十人卫敏还,道遇贼,力战,四十八人死,敏与两人者,仅以身免。

bīn shàng qí shì tài zōng zhào jiàn fù lìng jī zhào yù bīn

彬上其事,太宗召见,复令赍诏谕彬。

shī hái bǔ mǐn yì zhōu jìng zhài zhǐ huī shǐ

师还,补敏易州静砦指挥使。

duān gǒng chū yǐ suǒ bù bīng tún dìng zhōu

端拱初,以所部兵屯定州。

qì dān gōng běi táng hé dà jiàng li jì lóng qiǎn bù jiàng nì zhàn wèi dí suǒ chéng

契丹攻北唐河,大将李继隆遣部将逆战,为敌所乘。

yǎn zhì shuǐ nán

奄至水南。

mǐn yǐ bǎi qí fèn jī dí jù tuì shuǐ běi suì yǐn qù

敏以百骑奋击,敌惧,退水北,遂引去。

yòu chū láng shān xí qì dān zhì mǎn chéng huò shǒu jí shén zhòng

又出狼山,袭契丹,至满城,获首级甚众。

jì ér dí xiàn yì zhōu mǐn shī qí jiā suǒ zài

既而敌陷易州,敏失其家所在。

dì zhuó mǐn běn jūn dōu yú hòu cì bái jīn sān bǎi liǎng shǐ jiān xíng qiú qí fù mǔ de zhī yǐ guī

帝擢敏本军都虞候,赐白金三百两,使间行求其父母,得之以归。

xǐ zhūn zhèn zhōu ér shēng qí zhǐ huī wèi nèi yuán liáo zhí

徙屯镇州,而升其指挥为内员僚直。

li jì lóng tǎo xià zhōu zòu lì huī xià

李继隆讨夏州,奏隶麾下。

mǐn lǜ bīng zhì líng zhōu tuó tuó kǒu shuāng duī xi yù dí zhǎn shǒu sān qiān jí huò yáng mǎ tuó tuó kǎi zhàng shù wàn jì

敏率兵至灵州橐驼口双塠西,遇敌,斩首三千级,获羊马、橐驼、铠仗数万计。

jì lóng shàng qí gōng qiān yù qián zhōng zuǒ mǎ bù jūn fù dōu jūn tóu

继隆上其功,迁御前忠佐马步军副都军头。

jì ér yòu cóng fu qián yú dìng zhōu

既而又从傅潜于定州。

shí qì dān duàn pú yīn lù chéng zhōng yǒu shén yǒng jūn shì qiān yú rén

时契丹断蒲阴路,城中有神勇军士千余人。

shǔ dí bīng shèng bù gǎn zhàn mǐn lǜ qīng ruì yuán chū zhī

属敌兵盛,不敢战,敏率轻锐援出之。

zhēn zōng xìng tiān xióng jūn zhào mǐn lì gāo qióng shǐ zhuī zéi zhì níng yuǎn jūn yǐ gōng lǐng zhuō zhōu cì shǐ

真宗幸天雄军,诏敏隶高琼,使追贼至宁远军,以功领涿州刺史。

wáng jūn luàn xi chuān cóng zhāo ān shǐ léi yǒu zhōng bài zéi yú líng chí shān

王均乱西川,从招安使雷有终败贼于灵池山。

zéi píng qiān mǎ bù jūn dōu jūn tóu

贼平,迁马步军都军头。

xián píng zhōng qì dān fù rù kòu mǐn cóng wáng xiǎn wèi zhèn dìng xiān fēng dà bài qì dān yú suì chéng xi yáng shān zhǎn qí qiú zhǎng

咸平中,契丹复入寇,敏从王显为镇、定先锋,大败契丹于遂城西羊山,斩其酋长。

zhēn shòu dān zhōu cì shǐ hòu wèi xíng zhōu bīng mǎ qián xiá

真授单州刺史,后为邢州兵马钤辖。

wèi jǐ cóng wáng qǐ zhūn dìng zhōu yù qì dān yú wàng dū nì zhàn zhǎn shǒu èr qiān yú jí

未几,从王起屯定州,遇契丹于望都,逆战,斩首二千余级。

xǐ běi píng zhài bīng mǎ qián xiá lǐng qí bīng wǔ qiān yǐ dāng qí chōng

徙北平砦兵马钤辖,领骑兵五千以当其冲。

xiān shì liǎng dì gòng shū mín duō wèi qì dān xiāng dǎo mǐn zì yú tái běi xī qū nán xǐ fán qī bǎi yú hù sòng dìng zhōu

先是,两地供输民多为契丹乡导,敏自鱼台北悉驱南徙,凡七百余户,送定州。

qiān běi píng zhài zǒng guǎn cì yù jiàn tīng yǐ biàn yi cóng shì

迁北平砦总管,赐御剑,听以便宜从事。

zhì shì qì dān fù rù kòu fù yǔ dí zhàn yáng cūn bài zhī

至是,契丹复入寇,复与敌战杨村,败之。

mǐn dié zhī qì dān zhǔ qù běi píng shí lǐ pú yīn zhù zhài mǐn yè lǜ ruì bīng xí pò qí yíng zhàng

敏谍知契丹主去北平十里蒲阴驻砦,敏夜率锐兵,袭破其营帐。

qì dān zhǔ dà jīng wèn tà lǎn yuē jīn rì zhàn zhě shuí

契丹主大惊,问挞览曰:"今日战者谁?

tà lǎn yuē suǒ wèi tián xiāng shǐ zhě

"挞览曰:"所谓田厢使者。

qì dān zhǔ yuē qí fēng ruì bù kě dāng

"契丹主曰:"其锋锐不可当。

suì yǐn zhòng qù

"遂引众去。

dí gōng yíng zhōu bù xià yù chéng xū fàn bèi wèi zhào mǐn yǔ wèi néng zhāng níng sān lù bīng rù dí jìng zòng jī yǐ qiān qí shì

敌攻瀛州不下,欲乘虚犯贝、魏,诏敏与魏能、张凝三路兵,入敌境纵击,以牵其势。

mǐn chū xi lù dǐ yì zhōu nán shí lǐ tún shī shí cūn lǔ huò rén chù kǎi zhàng yǐ wàn jì

敏出西路,抵易州南十里,屯师石村,虏获人畜、铠仗以万计。

xún zhào sān lù bīng hái dìng zhōu mǐn yù dí yú zhèn zhōu zhī běi mǎ tóu lǐng fù dà pò zhī

寻诏三路兵还定州,敏遇敌于镇州之北马头岭,复大破之。

qì dān qǐng hé nǎi xǐ mǐn zhèn dìng lù dōu qián xiá qiān běn zhōu tuán liàn shǐ chōng zhèn dìng lù zǒng guǎn

契丹请和,乃徙敏镇定路都钤辖,迁本州团练使,充镇定路总管。

xǐ yǒng xīng jūn shǎn zhōu lì fū yán huán qìng fèng xiáng sān lù jiǔ zhī wèi huán qìng lù dōu zǒng guǎn

徙永兴军、陕州,历鄜延、环庆、凤翔三路,久之,为环庆路都总管。

shí hòu qiáo shǔ qiāng shù rǎo biān mǐn zhū wéi mìng zhě shí bā zú yòu bài luō gǔ yú sān diàn chuān qiān zhèng zhōu fáng yù shǐ jīng yuán lù zǒng guǎn hòu xǐ huán qìng

时后桥属羌数扰边,敏诛违命者十八族,又败罗骨于三店川,迁郑州防御使、泾原路总管,后徙环庆。

zuò yǔ bù háo wǎng huán nà lù wèi bù fǎ jiàng zuǒ tún wèi dà jiàng jūn zhāo zhōu fáng yù shǐ

坐与部豪往还纳赂为不法,降左屯卫大将军、昭州防御使。

jì ér yǐ guó zhōu wéi liàn shǐ zhī xí zhōu fù wèi huán qìng lù dōu zǒng guǎn yí zhōu fáng yù shǐ zú

既而以虢州围练使知隰州,复为环庆路都总管、仪州防御使,卒。

mǐn zài biān èr shí yú nián fán qiān shòu duō yǐ gōng fá suī wǎn bù zì chì ér cháo tíng yì yōu róng zhī

敏在边二十余年,凡迁授,多以功伐,虽晚不自饬,而朝廷亦优容之。

shì qí shǔ zì jǐng shēng

侍其曙,字景升。

fù zhěn zuǒ jiān mén wèi dà jiàng jūn

父稹,左监门卫大将军。

shǔ shǎo jǔ jìn shì bù dì yǐ fù rèn wèi diàn qián chéng zhǐ gǎi yòu bān diàn zhí

曙少举进士不第,以父任为殿前承旨,改右班殿直。

xián píng zhōng yǐ gé mén zhī hòu wèi sū kàng hú xiù děng zhōu dū xún jiǎn shǐ

咸平中,以阁门祗候为苏、杭、湖、秀等州都巡检使。

qiān zuǒ shì jìn lǐng dōng xi pái àn sī yǔ xiè dé quán tí jǔ zài jīng cāng cǎo chǎng

迁左侍禁,领东西排岸司,与谢德权提举在京仓草场。

cháng yú cāng xì dì mù niú yáng wèi dé quán suǒ sòng

尝于仓隙地牧牛羊,为德权所讼。

zhēn zōng yǐ wèn dé quán yuē niú yáng shí cāng sù yá

真宗以问德权曰:"牛羊食仓粟邪?

shǔ wén ér zì hé dì miǎn yù zhī

"曙闻而自劾,帝勉谕之。

tā rì zhào shǔ wèn rǔ cái shú yǔ dé quán

它日,召曙问:"汝才孰与德权?

duì yuē dé quán wèi fǎ shèn shì chén nǎi gǎn yú guān cāng mù niú yáng shì bù jí yě

"对曰:"德权畏法慎事,臣乃敢于官仓牧牛羊,是不及也。

rén duō chēng zhī

"人多称之。

è zhōu nán zǐ wén rén ruò cuò gào qí tú yǒng xīng mín li yǎn jiāng zuò luàn mìng shǔ tóng dù zhī pàn guān li yīng jī wǎng àn zhī

鄂州男子闻人若挫,告其徒永兴民李琰将作乱,命曙同度支判官李应机往按之。

zhì zé shè fāng lüè bǔ yǎn dǎng sān shí yú rén jiē fú fǎ

至则设方略,捕琰党三十余人,皆伏法。

yǎn cí lián jǐ suǒ bù kuài zhě shù shí rén yī qiè bù wèn

琰辞连己所不快者数十人,一切不问。

qīng zhōu zú páng dé sòng qí xiào li xù móu yǐ zhòng pàn dì yí qí wū yòu mìng shǔ zhì qīng zhōu yǔ tōng pàn wèi dé shēng tóng zhì hé wú yàn suì qì dé shì

青州卒庞德讼其校李绪谋以众叛,帝疑其诬,又命曙至青州,与通判魏德升同至劾,无验,遂弃德市。

zhī qīng zhōu zhāng qí xián zòu shǔ shàn lù rén dì yuē bù ěr wú yǐ ān bèi gào zhě

知青州张齐贤奏曙擅戮人,帝曰:"不尔,无以安被告者。

shǔ hái zòu dé dàn xù zhì jūn yán gù wū zhī

"曙还,奏德惮绪治军严,故诬之。

dì zhuó xù běn jūn yú hòu ér jìn shǔ dōng tóu gòng fèng guān

帝擢绪本军虞候,而进曙东头供奉官。

chū tài zōng píng hé dōng jiàn tǎ yú tài yuán gù chéng tǎ huǐ dì yù xīn zhī qiǎn nèi dài jīng dù jì gōng èr bǎi wàn

初,太宗平河东,建塔于太原故城,塔毁,帝欲新之,遣内待经度,计工二百万。

dì yí mìng shǔ wǎng jiǎn fèi shí jiǔ

帝疑,命曙往,减费十九。

gǎi nèi diàn chóng bān

改内殿崇班。

xiáng fú èr nián lí zhōu yí rén wéi luàn zhào shǔ chéng yì wǎng zhāo fǔ qí qiú shǒu nà kuǎn shā shēng wèi shì

祥符二年,黎州夷人为乱,诏曙乘驿往招抚,其酋首纳款,杀牲为誓。

shǔ àn xíng yán jǐng yí rén fù pàn

曙按行盐井,夷人复叛。

shǔ lǜ bù bīng bǎi yú shēng qín shǒu lǐng sān rén zhǎn shǒu shù shí jí

曙率部兵百余,生擒首领三人,斩首数十级。

yīn shàng yán mán zǔ xiǎn jù mìng qǐng bì jiā tǎo

因上言蛮阻险拒命,请必加讨。

zhào zhī qìng zhōu sūn zhèng cí huán qìng zhù bó dōu jiān zhāng jì xūn lǐng shǎn xī bīng tóng shǔ jù jìn suǒ zhì jiē jiàng

诏知庆州孙正辞、环庆驻泊都监张继勋领陕西兵,同曙俱进,所至皆降。

shǔ yòu yán wáng shī yǐ zhì ér fāng chū qǐng zhū zhī

曙又言:王师已至而方出,请诛之。

zhēn zōng wèi wáng dàn yuē yǐ xiáng ér shā zhī hé yǐ xìn sì yí

真宗谓王旦曰:"已降而杀之,何以信四夷?

bù xǔ

"不许。

yí rén píng qiān nèi diàn chéng zhì zài qiān rú jīng fù shǐ zhī dēng zhōu

夷人平,迁内殿承制,再迁如京副使、知登州。

huì suì jī qǐng cáo jiāng huái mǐ yǐ zhèn pín fá huó zhě shén zhòng

会岁饥,请漕江、淮米以振贫乏,活者甚众。

lèi qiān xī jīng zuō fang shǐ huì zhōu cì shǐ zhī guì zhōu xǐ huá zhōu qiān xī shàng gé mén shǐ xǐ yùn zhōu tí jǔ zài jīng zhū sī kù wu zú

累迁西京作坊使、惠州刺史、知桂州,徙滑州,迁西上阁门使,徙郓州,提举在京诸司库务,卒。

shǔ wéi rén shěn mǐn yǒu gàn lüè shàn lùn lì hài shì cháo tíng shù rèn shǐ zhī

曙为人沈敏,有干略,善论利害事,朝廷数任使之。

kāng dé yú zì shì jī hé nán luò yáng rén

康德舆,字世基,河南洛阳人。

fù zàn yuán cháng yǐ zuō fang shǐ cóng cáo guāng shí xí li jì qiān huò qí mǔ qī zhuó chóng yí shǐ wǔ zhōu cì shǐ

父赞元,尝以作坊使从曹光实袭李继迁,获其母妻,擢崇仪使、武州刺史。

zàn yuán sǐ zhēn zōng zhuī qí gōng lù dé yú sān bān fèng zhí qiān yòu bān diàn zhí jīng yuán lù zǒu mǎ chéng shòu zhuó gé mén zhī hòu

赞元死,真宗追其功,录德舆三班奉职,迁右班殿直、泾原路走马承受,擢阁门祗候。

hé niè yáng wǔ sǎo zhào qiǎn dé yú wán zhù

河啮阳武埽,诏遣德舆完筑。

lì kāi fēng fǔ xi lù dōu xún jiǎn gòu dàng què huò wu jiē jiān lǐng sǎo shì

历开封府西路都巡检、勾当榷货务,皆兼领埽事。

gǎi xún hù kāi fǔ děng liù zhōu huáng hé dī àn

改巡护开府等六州黄河堤岸。

tiān shèng zhōng shǐ xià zhōu cì zhào dé míng dōng fú

天圣中,使夏州,赐赵德明冬服。

xià rén wèi yuē qián kāng jiāng jūn zhàn líng wǔ zhě fēi xiān shì yá

夏人谓曰:"前康将军战灵武者,非先世邪?

dé yú jù qí fù chóu dài yuē fēi yě

"德舆惧其复仇,绐曰:"非也。

hái gòu dàng biàn kǒu gǎi xī tóu gòng fèng guān

"还,勾当汴口,改西头供奉官。

yòng shū mì shǐ cáo lì yòng jiàn qiān nèi diàn chóng bān hé yīn bīng mǎ dōu jiān jiàn yán biàn dǒu mén yǐ jié shuǐ

用枢密使曹利用荐,迁内殿崇班、河阴兵马都监,建沿汴斗门以节水。

huì jī yǔ biàn shuǐ jiāng yì dé yú qǐng zì jīng xi dǎo shuǐ rù hù lóng hé shuǐ dé bù yì

会积雨,汴水将溢,德舆请自京西导水入护龙河,水得不溢。

lì zhī yuán zhōu qìng zhōu yì zhōu lù bīng mǎ qián xiá jiǔ zhī lǐng zhāo zhōu cì shǐ xǐ bìng dài bīng mǎ qián xiá guǎn gōu lín fǔ lù jūn mǎ shì

历知原州、庆州,益州路兵马钤辖,久之,领昭州刺史,徙并代兵马钤辖、管勾麟府路军马事。

yǒu fán bù miē luō wèi diàn shì qiú jǐn páo yì liào dé yú bù yǔ miē luō pō chū yuàn yán

有蕃部乜罗为殿侍,求锦袍、驿料,德舆不与,乜罗颇出怨言。

hòu yǒu zèn miē luō yǔ zéi tōng zhàn zé fǎn shè hàn rén miē luō wú yǐ zì míng nǎi móu fù zéi

后有谮乜罗与贼通,战则反射汉人,乜罗无以自明,乃谋附贼。

zhǐ huī zhāng jié wén zhī zhào miē luō yǔ yǐn miē luō qì yuē wǒ qǐ fù zéi zhě yá

指挥张岊闻之,召乜罗与饮,乜罗泣曰:"我岂附贼者邪?

gài táo sǐ ěr

盖逃死耳。

jié yǐ gào dé yú miē luō pàn xìn yǐ bù kě bù shā

"岊以告德舆:"乜罗叛,信矣,不可不杀。

yuán hào fāng lǚ rù kòu dé yú bù tīng yuē jīn rì qǐ shā fán bù shí yá

"元昊方屡入寇,德舆不听,曰:"今日岂杀蕃部时邪?

jié yuē pàn zhě tè miē luō fēi zhòng suǒ yù yě qǐng wèi jūn zhào yǔ yǐn pū yá gǔ zhōng shēng yán duò mǎ sǐ ān zhī hàn shā zhī

"岊曰:"叛者特乜罗,非众所欲也,请为君召与饮,仆崖谷中,声言堕马死,安知汉杀之?

dé yú yóu yù bù jué yǐ wèn suǒ qīn suǒ qīn è jié duǎn huǐ zhī jié jì bù dé xíng

"德舆犹豫不决,以问所亲,所亲恶岊,短毁之,岊计不得行。

zhī fǔ zhōu zhé jì mǐn wén zéi jiāng zhì yǐ gào dé yú dé yú nù yuē jūn bù zhào zhī hé yǐ zhī qí lái yě

知府州折继闵闻贼将至,以告德舆,德舆怒曰:"君不召之,何以知其来也!

zéi guǒ yǐ miē luō wèi xiǎng dǎo zì hòu hé chuān rù xí fǔ zhōu

"贼果以乜罗为响导,自后河川入袭府州。

fán hàn yù rù chéng dé yú bì mén bù nà huò jiàng zéi huò wèi zéi suǒ shā bù kě shèng jì

蕃汉欲入城,德舆闭门不纳,或降贼,或为贼所杀,不可胜计。

zéi jì wéi fǔ zhōu dé yú yǔ mǎ bù jūn fù zǒng guǎn wáng yuán bīng mǎ qián xiá yáng huái zhōng àn bīng bù chū zhàn dàn yí wén zhuǎn yùn sī diào jūn shí

贼既围府州,德舆与马步军副总管王元、兵马钤辖杨怀忠按兵不出战,但移文转运司调军食。

zhuǎn yùn fù shǐ wén yàn bó jí mín niǎn yùn zhì jìng yǐ sì ér dé yú děng zhōng bù chū

转运副使文彦博籍民辇运,至境以俟,而德舆等终不出。

jí xiàn fēng zhōu cái chū zhūn zhōu chéng shù lǐ sān rì ér hái

及陷丰州,才出屯州城数里,三日而还。

jū mín wàng jiàn yǐ wèi kòu fù zhì jiē qì qí suǒ jī rù bǎo chéng guō

居民望见,以谓寇复至,皆弃其所赍,入保城郭。

rán cháo tíng bù xī wén yú yǔ zhǐ zuò bù chū zhàn jiàng wèi dōng rǎn yuàn shǐ hé yáng bīng mǎ dōu jiān

然朝廷不悉闻,舆与止坐不出战,降为东染院使、河阳兵马都监。

xún fù zhāo zhōu cì shǐ zhī bǎo zhōu xǐ zhēn dìng fǔ dìng zhōu lù zǒng guǎn lì zhī dài shí yí sān zhōu dà míng fǔ lù qián xiá tí jǔ jīn dī lèi qiān xī shàng gé mén shǐ

寻复昭州刺史、知保州,徙真定府定州路总管,历知代、石、仪三州,大名府路钤辖,提举金堤,累迁西上阁门使。

zhì hé zhōng hé jué xiǎo wú sǎo pò dōng dī dùn qiū kǒu jū mín bì shuǐ zhě qū dī shàng ér shuǐ zhì bù dé dá dé yú yǐ jù chuán wǔ shí shùn liú yǐ jì zhī suì miǎn diàn nì

至和中,河决小吴埽,破东堤顿丘口,居民避水者趋堤上,而水至不得达,德舆以巨船五十,顺流以济之,遂免垫溺。

fù lǐng guǒ zhōu tuán liàn shǐ zhī jì zhōu xǐ zhào zhōu

复领果州团练使、知冀州,徙赵州。

yǒu gào yún yì zú móu yǐ shàng yuán yè jié kù bīng wéi luàn dé yú huì bīn shǔ yàn yǐn zì ruò yīn qiǎn rén bǔ shǒu móu zhū zhī

有告云翼卒谋以上元夜劫库兵为乱,德舆会宾属燕饮自若,阴遣人捕首谋诛之。

xǐ chén zhōu qián xiá zú

徙陈州钤辖,卒。

zhāng zhāo yuǎn zì chí zhèng cāng zhōu wú dì rén

张昭远,字持正,沧州无棣人。

fù níng diàn qián dōu yú hòu níng zhōu fáng yù shǐ

父凝,殿前都虞候、宁州防御使。

qì dān nèi kòu níng yǔ kāng bǎo yì fú bīng yíng zhōu xiàn wéi zhōng

契丹内寇,凝与康保裔伏兵瀛州,陷围中。

zhāo yuǎn nìng shí bā tǐng shēn yè chū zhī zhuó zuǒ bān diàn zhí jì bān zhī hòu

昭远年十八,挺身掖出之,擢左班殿直、寄班祗候。

měi chū shǐ hái zòu lì hài duō chēng zhǐ

每出使还,奏利害,多称旨。

wèi xīn zhōu dōu xún jiǎn gǎi gé mén zhī hòu zhī dí shān jūn guǎn gōu hé dōng yuán biān ān fǔ sī zài qiān nèi diàn chóng bān

为忻州都巡检,改阁门祗候、知狄山军,管勾河东缘边安抚司,再迁内殿崇班。

tiān xǐ chū gé mén fù shǐ quē yuán shū mì yuàn fāng zòu nǐ rén zhēn zōng yuē zhèn yǒu rén yǐ

天禧初,阁门副使缺员,枢密院方奏拟人,真宗曰:"朕有人矣。

zhāng zhāo yuǎn zhī biān lüè cáo yí xí cháo yí kě bìng chú xī shàng gé mén fù shǐ

张昭远知边略,曹仪习朝仪,可并除西上阁门副使。

é wèi hé běi yuán biān ān fǔ fù shǐ xún zhī yíng zhōu gǎi dōng shàng gé mén fù shǐ zhī dìng zhōu yǐ yǐn jìn fù shǐ fù zhī yíng zhōu qiān xī shàng gé mén shǐ zhī xióng zhōu

"俄为河北缘边安抚副使,寻知瀛州,改东上阁门副使、知定州,以引进副使复知瀛州,迁西上阁门使、知雄州。

xiàn yán suì huì sì què chǎng rù zhōng yín dì wèi fǔ chén yuē xiān cháo zhì què chǎng suǒ yǐ tōng huò fēi suǒ yǐ jì mào yì zhī lì yě

献言岁会四榷场入中银,帝谓辅臣曰:"先朝置榷场,所以通货,非所以计贸易之利也。

huì dà yǔ bēi táng dà yì zhāo yuǎn lè bīng zhù zhǎng dī yǐ hàn qí chōng

会大雨,陂塘大溢,昭远勒兵筑长堤,以捍其冲。

xǐ fū yán lù bīng mǎ qián xiá jìn dōu qián xiá zhù bǎo chéng píng chuān

徙鄜延路兵马钤辖,进都钤辖,筑堡成平川。

lǐng zhōng zhōu cì shǐ zhī chéng dé jūn qiān sì fāng guǎn shǐ

领忠州刺史、知成德军,迁四方馆使。

hū tuó hé jué huài chéng guō nǎi xiū wǔ guān chéng wài huán yǐ dī mín zhì jīn wèi lì

滹沱河决,坏城郭,乃修五关城,外环以堤,民至今为利。

zhuó pěng rì tiān wǔ sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ xīn zhōu fáng yù shǐ lì bù jūn mǎ jūn dōu yú hòu jiā zhōu fáng yù shǐ zhī dài zhōu

擢捧日天武四厢都指挥使、新州防御使,历步军马军都虞候、嘉州防御使,知代州。

zhào hái gǎi mò zhōu fáng yù shǐ ba guǎn jūn shòu zuǒ lóng wǔ jūn dà jiàng jūn zhāo zhōu fáng yù shǐ zú

召还,改莫州防御使,罢管军,授左龙武军大将军、昭州防御使,卒。

tè zèng yīng zhōu guān chá shǐ

特赠应州观察使。

lùn yuē guō zī yǐ qí zhì qiǎo cái lüè zì xiàn yú gōng lì zhī jiān yǒu zú chēng zhě

论曰:郭谘以其智巧材略,自见于功利之间,有足称者。

shǔ yì qí cì yě yú jiē lù lù zhě yǐ

曙,抑其次也,余皆碌碌者矣。

rú fāng zhī yù kòu jiàn zhī liào dí wáng guǒ chí fǎ qiào shēn zhì jūn yán bàn zī qí zhǎng yě

如方之御寇,鉴之料敌,王果持法峭深,治军严办,兹其长也。

tián mǐn lǚ yǒu zhàn gōng ér tān mò bài dù xìng róng yú shí

田敏屡有战功,而贪墨败度,幸容于时。

li wèi zhì wú yuǎn lüè yī shī jī huì guān zhōng bīng huò shù nián bù jiě

李渭治无远略,一失机会,关中兵祸,数年不解。

dé yú bì chéng yǐ qì qí mín zhāo yuǎn jì què chǎng suǒ rù yān zhī shèng rén huái róu zhī yì zāi

德舆闭城以弃其民,昭远计榷场所入,焉知圣人怀柔之意哉。

✦ You read 列传·卷八十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.