sūn jué dì lǎn li cháng kǒng wén zhòng dì wǔ zhòng píng zhòng li zhōu xiān yú shēn gù lín li zhī chún cóng dì zhī yí wáng dí zi jùn yì mǎ mò
孙觉(弟览)李常孔文仲(弟武仲平仲) 李周鲜于侁顾临李之纯(从弟之仪) 王觌(子俊义) 马默
sūn jué zì shēn lǎo gāo yóu rén
孙觉,字莘老,高邮人。
fu guān cóng hú yuàn shòu xué
甫冠,从胡瑗受学。
yuàn zhī dì zǐ qiān shù bié qí lǎo chéng zhě wèi jīng shè jué nián zuì shǎo yǎn rán jū qí jiān zhòng jiē tuī fú
瑗之弟子千数,别其老成者为经社,觉年最少,俨然居其间,众皆推服。
dēng jìn shì dì tiáo hé féi zhǔ bù
登进士第,调合肥主簿。
suì hàn zhōu kè mín bǔ huáng shū zhī guān jué yán mín fāng jiān shí nán dū yǐ wēi
岁旱,州课民捕蝗输之官,觉言:"民方艰食,难督以威。
ruò yǐ mǐ yì zhī bì jìn lì shì wèi chú hài ér xiǎng lì yě
若以米易之,必尽力,是为除害而享利也。
shǒu yuè tuī qí shuō xià zhī tā xiàn
"守悦,推其说下之他县。
jiā yòu zhōng zé míng shì biān xiào zhāo wén shū jí jué shǒu yù xuǎn jìn guǎn gé jiào kān
嘉祐中,择名士编校昭文书籍,觉首预选,进馆阁校勘。
shén zōng jí wèi zhí jí xián yuàn wèi chāng wáng jì shì wáng wèn zhōng shēn zhī jiè wèi chén zhū hóu zhī xiào zuò fù guì èr zhēn
神宗即位,直集贤院,为昌王记室,王问终身之戒,为陈诸侯之孝,作《富贵二箴》。
zhuó yòu zhèng yán
擢右正言。
shén zōng jiāng dà gé jī bì jué yán bì zhèng gù bù kě bù gé gé ér dāng qí huǐ nǎi wáng
神宗将大革积弊,觉言:"弊政固不可不革,革而当,其悔乃亡。
shén zōng chēng qí zhī lǐ
"神宗称其知理。
cháng cóng róng yǔ jí zhī rén zhī nán jué yuē yáo yǐ zhī rén wéi nán zhōng xiǎng qí yì
尝从容语及知人之难,觉曰:"尧以知人为难,终享其易。
gài zhī rén zhī yào zài yú zhī yán
盖知人之要,在于知言。
rén zhǔ yòng chén zhī dào rèn xián shǐ néng ér yǐ
人主用臣之道,任贤使能而已。
xián néng zhī fēn jì shū rèn shǐ zhī fāng yì yì
贤能之分既殊,任使之方亦异。
zhì yú suǒ zhī yǒu xiàn liàng suǒ néng yǒu bǐ cǐ shì gōng yòng zhī shì yě kě yǐ chù wài ér bù kě yǐ chù nèi kě yǐ zé zhī shì ér bù kě zé zhī yán
至于所知有限量,所能有彼此,是功用之士也,可以处外而不可以处内,可以责之事而不可责之言。
bì xià yù xìng tài píng zhī zhì ér suǒ zhuó shù shí rén zhě duō yǒu kǒu cái ér wú shí xíng
陛下欲兴太平之治,而所擢数十人者,多有口才,而无实行。
chén kǒng rì jìn yuè zhǎng huì zhēng qiáng jìn chōng mǎn cháo tíng zhī shàng zé xián rén rì yuǎn qí wéi huàn huò shàng kě yǐ yī èr yán zhī zāi
臣恐日浸月长,汇征墙进,充满朝廷之上,则贤人日远,其为患祸,尚可以一二言之哉。
yuàn guān shī shū zhī suǒ rèn shǐ wú sù yú xiǎo lì jìn gōng zé wáng dào kě chéng yǐ
愿观《诗》、《书》之所任使,无速于小利近功,则王道可成矣。
shào gāng zài shū fǔ wú suǒ jiàn míng shén zōng yǔ jué yù chū zhī yòng chén shēng zhī yǐ dài
邵亢在枢府,无所建明,神宗语觉,欲出之,用陈升之以代。
jué tuì jí zòu shū rú suǒ yán
觉退,即奏疏如所言。
shén zōng yǐ wéi xī zhǐ duó guān liǎng jí
神宗以为希旨,夺官两级。
zhí zhèng yuē jiàn guān yǒu chū wài wú jiàng guān zhī lǐ
执政曰:"谏官有出外,无降官之理。
shén zōng yuē dàn jiàng guān zì bù néng zhù
"神宗曰:"但降官,自不能住。
jué lián zhāng gài qù yún qù suì yǒu fá jīn yù shǐ jīn zī yǒu biǎn zhì jiàn guān wèi wén fá jīn biǎn zhì ér yóu kě jū wèi zhě
"觉连章丐去云:"去岁有罚金御史,今兹有贬秩谏官,未闻罚金贬秩,而犹可居位者。
nǎi tōng pàn yuè zhōu fù yòu zhèng yán xǐ zhī tōng zhōu
"乃通判越州,复右正言,徙知通州。
xī níng èr nián zhào zhī jiàn yuàn tóng xiū qǐ jū zhù zhī shěn guān yuàn
熙宁二年,诏知谏院,同修起居注,知审官院。
wáng ān shí zǎo yǔ jué shàn zhòu yǐn yòng zhī jiāng yuán yǐ wéi zhù
王安石早与觉善,骤引用之,将援以为助。
shí lǚ huì qīng yòng shì shén zōng xún yú jué duì yuē huì qīng jí biàn ér yǒu cái guò yú rén shù děng tè yǐ wéi lì zhī gù qū shēn yú ān shí ān shí bù wù chén qiè yǐ wéi yōu
时吕惠卿用事,神宗询于觉,对曰:"惠卿即辩而有才,过于人数等,特以为利之故,屈身于安石,安石不悟,臣窃以为忧。
shén zōng yuē zhèn yì yí zhī
"神宗曰:"朕亦疑之。
qí hòu wáng lǚ guǒ jiāo wù
"其后王、吕果交恶。
qīng miáo fǎ xíng shǒu yì zhě wèi zhōu guān quán fǔ mín zhī dài zhě zhì shū xi èr shí ér wǔ guó shì zhī cái yòng qǔ jù yān
青苗法行,首议者谓:"《周官》泉府,民之贷者,至输息二十而五,国事之财用取具焉。
jué zòu tiáo qí wàng yuē chéng zhōu shē dài tè yǐ bèi mín zhī huǎn jí bù kě tú yǔ yě gù yǐ guó fú wèi zhī xi
"觉奏条其妄,曰:"成周赊贷,特以备民之缓急,不可徒与也,故以国服为之息。
rán guó fú zhī xi
然国服之息;
shuō zhě bù míng
说者不明。
zhèng kāng chéng shì jīng nǎi yǐn wáng mǎng jì léi shòu xī wú guò suì shí yī wèi jù bù yīng zhōu gōng qǔ xi zhòng yú mǎng shí
郑康成释经,乃引王莽计羸受息,无过岁什一为据,不应周公取息,重于莽时。
kuàng zǎi shī suǒ rèn dì qī lín zhī zhēng tè zhòng suǒ yǐ yì mò zuò yě
况载师所任地,漆林之征特重,所以抑末作也。
jīn yǐ nóng mín fá jué jiāng bǔ gēng zhù liǎn gù bǐ mò zuò ér zhēng zhī kě hu
今以农民乏绝,将补耕助敛,顾比末作而征之,可乎?
guó shì qǔ jù gài wèi quán fǔ suǒ lǐng ruò shì zhī bù shòu huò zhī zhì yú mín yòng yǒu mǎi yǒu yǔ bìng shē dài zhī fǎ ér jǔ zhī
国事取具,盖谓泉府所领,若市之不售,货之滞于民用,有买有予,并赊贷之法而举之。
tǎng zhuān qǔ jù yú quán fǔ zé zhǒng zǎi jiǔ fù jiāng ān yòng yá
倘专取具于泉府,则冢宰九赋,将安用邪?
shèng shì yi jiǎng qiú xiān wáng zhī fǎ bù dàng qǔ yí wén xū shuō yǐ tú zhì
圣世宜讲求先王之法,不当取疑文虚说以图治。
jīn lǎo chén shū wài ér bú jiàn tīng fǔ chén qiān yán ér bù jiù zhí mén xià zhí zhèng ér bù xíng jiàn guān qǐng zuì ér qiú qù
今老臣疏外而不见听,辅臣迁延而不就职,门下执正而不行,谏官请罪而求去。
chén chéng kǒng jiān xié zhī rén jié dǎng lián wǔ chéng zhòng qíng zhī xiōng xiōng dòng yáo cháo tíng diào zhí gàn yù fēi guó jiā zhī fú yě
臣诚恐奸邪之人,结党连伍,乘众情之汹汹,动摇朝廷,钓直干誉,非国家之福也。
ān shí lǎn zhī nù jué shì yǐ shì yì zhōng shū ān shí yǐ yǔ dòng zhī yuē bù yì xué shì yì rú cǐ
"安石览之,怒,觉适以事诣中书,安石以语动之曰:"不意学士亦如此!
shǐ yǒu zhú jué yì
"始有逐觉意。
huì céng gōng liàng yán jī xiàn sàn cháng píng qián yǒu zhuī hū yì pèi zhī rǎo ān shí yīn qǐng qiǎn jué xíng shì xū shí
会曾公亮言畿县散常平钱,有追呼抑配之扰,安石因请遣觉行视虚实。
jué jì shòu mìng fù zòu shū cí xíng qiě yán rú chén liú yī xiàn qián hòu xiǎo shì qíng yuàn qǐng qián zú wú yī rén zhì zhě gù chén liú bù sàn yī qián
觉既受命,复奏疏辞行,且言:"如陈留一县,前后晓示,情愿请钱,卒无一人至者,故陈留不散一钱。
yǐ cǐ jiàn mín shí bù yuàn yǔ guān zhōng xiāng jiāo
以此见民实不愿与官中相交。
suǒ yǒu tǐ liàng wàng cì qǐn bà
所有体量,望赐寝罢。
suì yǐ jué wèi fǎn fù chū zhī guǎng dé jūn xǐ hú zhōu
"遂以觉为反复,出知广德军,徙湖州。
sōng jiāng dī méi shuǐ wèi mín huàn
松江堤没,水为民患。
jué yì yǐ shí gāo zhàng yú zhǎng bǎi lǐ dī xià huà wèi liáng tián
觉易以石,高丈余,长百里,堤下化为良田。
xǐ lú zhōu gǎi yòu sī jiàn
徙庐州,改右司谏。
yǐ zǔ mǔ sàng qiú jiě guān xià tài cháng yì bù kě
以祖母丧求解官,下太常议,不可。
zhào zhī rùn zhōu jué yǐ chí sàng yǐ
诏知润州,觉已持丧矣。
fú chú zhī sū zhōu xǐ fú zhōu
服除,知苏州,徙福州。
mǐn sú hòu yú hūn sàng qí fèi wú yì
闽俗厚于婚丧,其费无艺。
jué cái wèi zhōng fǎ shǐ zī zhuāng wú de guò bǎi qiān
觉裁为中法,使资装无得过百千。
lìng xià jià qǔ yǐ bǎi shù zàng mái zhī fèi yì lǜ jiǎn shí wǔ
令下,嫁娶以百数,葬埋之费亦率减什伍。
lián xǐ bó yáng xú zhōu
连徙亳、扬、徐州。
xú duō dào bǔ de shā rén zhě wǔ qí yī jǐn shèng yī yí ér xùn zhī yuē wǒ gēng yú yě yǔ jiǎ yù qiáng yǐ tǐng yǔ wǒ bàn yè xié wǒ dōng shǐ hou zhū mén bù zhī qí tā yě
徐多盗,捕得杀人者五,其一仅胜衣,疑而讯之,曰:"我耕于野,与甲遇,强以梃与我,半夜挟我东,使候诸门,不知其他也。
wèn lì fǎ hé rú
"问吏:"法何如?
yuē sǐ
"曰:"死。
jué zhǐ zhū qí shǒu hòu suì wéi lì
"觉止诛其首,后遂为例。
zhī yìng tiān fǔ rù wèi tài cháng shǎo qīng yì mì shū shǎo jiān
知应天府,入为太常少卿,易秘书少监。
zhé zōng jí wèi jiān shì jiǎng qiān yòu jiàn yì dài fū
哲宗即位,兼侍讲,迁右谏议大夫。
shí jiàn guān yù shǐ lùn shì yǒu xiàn wú de yuè zhí
时谏官、御史论事有限,毋得越职。
jué qǐng shēn táng liù diǎn jí tiān xǐ zhào shū fán fā lìng zào shì zhī wèi biàn jiē de zòu chén
觉请申《唐六典》及天禧诏书,凡发令造事之未便,皆得奏陈。
lùn zǎi xiàng cài què hán zhěn jìn bù yǐ dé què zì sòng yǒu gōng wú zuì jué suí suǒ yán zhé zhī què jìng qù
论宰相蔡确、韩缜进不以德,确自讼有功无罪,觉随所言折之,确竟去。
zhěn bái qiān jué jǐ shì zhōng cí yuē jiān zhě zhí zhèng wèi rén yì jǐ zé qiān guān yǐ ěr zhī yuàn yǔ zhěn jù ba
缜白迁觉给事中,辞曰:"间者,执政畏人议己,则迁官以饵之,愿与缜俱罢。
yú yuè zhěn qù
"逾月,缜去。
jìn lì bù shì láng lǐng yòu xuǎn zài xuǎn wàn wǔ qiān yuán quē cái wǔ zhī èr zhì yǒu sān nián bù dé diào zhě
进吏部侍郎,领右选,在选万五千员,阙才五之二,至有三年不得调者。
jué qǐng zì jūn gōng bǎo jiá jìn zhě bǔ zhǐ shǐ zōng shì tǎn miǎn cóng yuán wài zhì yī rì de quē shù qiān
觉请自军功、保甲进者补指使,宗室袒免从员外置,一日得阙数千。
gǎi zhǔ zuǒ xuǎn qǐng mó kān suì yǐ bǎi rén wéi xiàn
改主左选,请磨勘岁以百人为限。
zhuó yù shǐ zhōng chéng shù yuè yǐ jí qǐng ba chú lóng tú gé xué shì jiān shì jiǎng tí jǔ lǐ quán guān qiú shū zhōu líng xiān guān yǐ guī
擢御史中丞,数月,以疾请罢,除龙图阁学士兼侍讲,提举醴泉观,求舒州灵仙观以归。
zhé zōng qiǎn shǐ cún láo cì bái jīn wǔ bǎi liǎng
哲宗遣使存劳,赐白金五百两。
zú nián liù shí sān
卒,年六十三。
jué yǒu dé liàng wèi wáng ān shí suǒ zhú
觉有德量,为王安石所逐。
ān shí tuì jū zhōng shān jué wǎng jià dào jiù wéi cóng róng lèi xī
安石退居钟山,觉枉驾道旧,为从容累夕;
dài qí sǐ yòu zuò wén yǐ lěi tán zhě chēng zhī
迨其死,又作文以诔,谈者称之。
shào shèng zhōng yǐ jué wèi yuán yòu dǎng duó zhí zhuī liǎng guān
绍圣中,以觉为元祐党,夺职追两官。
huī zōng jí wèi fù guān zhí
徽宗即位,复官职。
yǒu wén jí zòu yì liù shí juǎn chūn qiū chuán shí wǔ juǎn
有《文集》、《奏议》六十卷,《春秋传》十五卷。
dì lǎn
弟览。
lǎn zì fù shī
览字傅师。
zhuó dì zhī wèi shì xiàn
擢第,知尉氏县。
yǒu zhūn jiāng yù xià nüè shì zú móu yīn dà yuè shā zhī yǐ pàn
有屯将遇下虐,士卒谋因大阅杀之以叛。
lǎn wén zhī chí wǎng shì yóu qún yǔ bù gù lǎn hū yù zhī yuē jiāng chéng wú zhuàng rán tiān zǐ hé fù rǔ bèi nǎi yù zhì zú miè yá
览闻之,驰往,士犹群语不顾,览呼谕之曰:"将诚无状,然天子何负汝辈,乃欲致族灭邪?
jiē gǎn xiè qù jiù liè
"皆感谢去就列。
zhūn jiāng xú zhì lǎn mìng lì qù jù zòu zhòng yì suì ān
屯将徐至,览命吏趣具奏,众意遂安。
shén zōng zhuàng qí cái yǐ wéi sī nóng zhǔ bù
神宗壮其材,以为司农主簿。
shū dǎn pàn sì qiě jiān jiàn yuàn yù yǐn lǎn zì zhù lǎn jù bù dá
舒亶判寺且兼谏院,欲引览自助,览拒不答。
dǎn nù yòng zhàng jí wéi shì hé zhī
亶怒,用帐籍违事劾之。
chū tí jǔ lì zhōu hú nán cháng píng gǎi jīng xi zhuǎn yùn pàn guān rù wèi yòu sī yuán wài láng
出提举利州、湖南常平,改京西转运判官,入为右司员外郎。
jīng hú kāi jiāng mìng wǎng xiāng qí biàn
荆湖开疆,命往相其便。
lǎn yán yuán zhōu suǒ zhāo xī dòng bǎi sān shí yi cóng běn jùn suí shì yào shù wù jiàn guān zhì shù yǐ wéi mín kùn
览言:"沅州所招溪洞百三十,宜从本郡随事要束,勿建官置戍以为民困。
zì chéng zhōu zhì róng jiāng kǒu kě tōng xī guǎng yán yǐ shěng běi dào xiǎng kuì
自诚州至融江口,可通西广盐,以省北道饷馈。
xī cóng zhī
"悉从之。
shǐ hái wèi hé dōng hé běi zhuǎn yùn fù shǐ jiā zhí lóng tú gé lì zhī hé zhōng yìng tiān fǔ jiāng huái fā yùn shǐ
使还,为河东、河北转运副使,加直龙图阁,历知河中应天府、江淮发运使。
jìn bǎo wén gé dài zhì yóu guì xǐ guǎng yòu gǎi wèi zhōu
进宝文阁待制,由桂徙广,又改渭州。
xià rén rù biān xí dà jiàng miáo lǚ yù zhī lǚ chēng jí yí gào lì àn zhèng qí zuì cuàn zhū fáng líng yuán mén sù rán
夏人入边,檄大将苗履御之,履称疾移告,立按正其罪,窜诸房陵,辕门肃然。
zhào zhī kāi fēng fǔ zhì zé bài hù bù shì láng
召知开封府,至则拜户部侍郎。
yǔ cài jīng lùn yì fǎ bù hé yǐ lóng tú gé zhí xué shì zhī tài yuán
与蔡京论役法不合,以龙图阁直学士知太原。
xià rén jù héng shān bìng hé wèi zhài qín jìn zhī lù jiē sāi
夏人据横山,并河为寨,秦、晋之路皆塞。
lǎn móu fù qǔ jiā lú shù zǔ xiǎn bù dé qián
览谋复取葭芦戍,阻险不得前。
xià rén shù wàn zhūn jìng shàng lǎn xià lìng wú bīng shǎo xū mǎn wǔ wàn
夏人数万屯境上,览下令吾兵少,须满五万。
jí xī xià rén wén ér jì shī lǎn bù wéi dòng xiāng chí yì jiǔ hū lìng jù qiǔ liáng yán bīng xiè yuē dí zhì yǐ
及西夏人闻而济师,览不为动,相持益久,忽令具糗粮,严兵械,曰:"敌至矣!
jū shù rì guǒ dà rù lǎn fèn jī bài zhī suì chéng jiā lú ér hái
"居数日,果大入,览奋击败之,遂城葭芦而还。
cè xūn jiā shū mì zhí xué shì
策勋,加枢密直学士。
lǎn suī lì biān gōng yì lùn duō chù zhí zhèng lǚ zāo chù xuē lì zhī hé nán yǒng xīng xǐ chéng dū
览虽立边功,议论多触执政,屡遭绌削,历知河南、永兴,徙成都。
cí bù xíng jiàng wèi bǎo wén gé dài zhì
辞不行,降为宝文阁待制。
zú nián wǔ shí jiǔ
卒,年五十九。
li cháng zì gōng zé nán kāng jiàn chāng rén
李常,字公择,南康建昌人。
shǎo dú shū lú shān bái shí sēng shè
少读书庐山白石僧舍。
jì zhuó dì liú suǒ chāo shū jiǔ qiān juǎn míng shě yuē lǐ shì shān fáng
既擢第,留所抄书九千卷,名舍曰李氏山房。
diào jiāng zhōu pàn guān xuān zhōu guān chá tuī guān
调江州判官、宣州观察推官。
fā yùn shǐ yáng zuǒ jiāng jiàn gǎi zhì cháng tuī qí you liú qí zuǒ yuē shì wú cǐ fēng jiǔ yǐ
发运使杨佐将荐改秩,常推其友刘琦,佐曰:"世无此风久矣。
bìng jiàn zhī
"并荐之。
xī níng chū wèi mì gé xiào lǐ
熙宁初,为秘阁校理。
wáng ān shí yǔ zhī shàn yǐ wéi sān sī tiáo lì jiǎn xiáng guān gǎi yòu zhèng yán zhī jiàn yuàn
王安石与之善,以为三司条例检详官,改右正言、知谏院。
ān shí lì xīn fǎ cháng yù yì bù yù qīng miáo shōu xī
安石立新法,常预议,不欲青苗收息。
zhì shì shū yán tiáo lì sī shǐ jiàn yǐ zhì zhōng wài zhī yì
至是,疏言:"条例司始建,已致中外之议。
zhì yú jūn shū qīng miáo liǎn sàn qǔ xi fù huì jīng yì rén qiě dà hài hé yì wáng mǎng wěi xī zhōu guān piàn yán yǐ liú dú tiān xià
至于均输、青苗,敛散取息,傅会经义,人且大骇,何异王莽猥析《周官》片言,以流毒天下!
ān shí jiàn zhī qiǎn suǒ qīn mì yù yì cháng bù wéi zhǐ
"安石见之,遣所亲密谕意,常不为止。
yòu yán zhōu xiàn sàn cháng píng qián shí bù chū běn lēi mín chū xī
又言:"州县散常平钱,实不出本,勒民出息。
shén zōng jí ān shí ān shí qǐng lìng cháng jù guān lì zhǔ míng cháng yǐ fēi jiàn guān tǐ luò xiào lǐ tōng pàn huá zhōu
"神宗诘安石,安石请令常具官吏主名,常以非谏官体,落校理,通判滑州。
suì yú fù zhí zhī è zhōu xǐ hú qí èr zhōu
岁余复职,知鄂州,徙湖、齐二州。
qí duō dào lùn bào wú xū rì
齐多盗,论报无虚日。
cháng de xiá dào cì wèi bīng shǐ zài huī xià jǐn zhī náng kuò chù xī fà wū pò zhù bá qí gēn zhū bàn suì jiān zhū qī bǎi rén jiān wú suǒ nì
常得黠盗,刺为兵,使在麾下,尽知囊括处,悉发屋破柱,拔其根株,半岁间,诛七百人,奸无所匿。
xǐ huái nán xi lù tí diǎn xíng yù
徙淮南西路提点刑狱。
yuán fēng liù nián zhào wèi tài cháng shǎo qīng qiān lǐ bù shì láng
元丰六年,召为太常少卿,迁礼部侍郎。
zhé zōng lì gǎi lì bù jìn hù bù shàng shū
哲宗立,改吏部,进户部尚书。
huò yí qí shǎo gàn jú lǜ bù shèng rèn zhì yú sī mǎ guāng
或疑其少干局,虑不胜任,质于司马光。
guāng yuē yòng cháng zhǔ bāng jì zé rén zhī cháo tíng bù jí yú zhēng lì jù liǎn shǎo xī yǐ
光曰:"用常主邦计,则人知朝廷不急于征利,聚敛少息矣。
cháng zhuǎn duì shàng qī shì yuē chóng lián chǐ cún xiāng jǔ bié shǒu zǎi fèi tān zāng shěn yí yù zé rú shī xiū yì fǎ
"常转对,上七事,曰崇廉耻,存乡举,别守宰,废贪赃,审疑狱,择儒师,修役法。
shí yì fǎ chà miǎn èr kē wèi dìng cháng wèi fǎ wú xīn chén biàn mín zhě liáng
时役法差、免二科未定,常谓:"法无新陈,便民者良;
lùn wú bǐ jǐ kě jiǔ zhě què
论无彼己,可久者确。
jīn shǐ mín jù chū zī zé pín zhě nán bàn jù chū lì zé fù zhě nán kān gè cóng qí yuàn zé kě jiǔ ěr
今使民俱出赀则贫者难办,俱出力则富者难堪,各从其愿,则可久尔。
nǎi shé zhōng tiáo shàng zhī
"乃折衷条上之。
shè ēn juān shì yì bū fù bù mǎn èr bǎi mín zhě cháng qǐng xi guò qí shù yì wù qǔ
赦恩,蠲市易逋负不满二百缗者,常请息过其数亦勿取。
bài yù shǐ zhōng chéng jiān shì dú jiā lóng tú gé zhí xué shì
拜御史中丞,兼侍读,加龙图阁直学士。
lùn qǔ shì qǐng fēn shī fù jīng yì wèi liǎng kē yǐ jǐn suǒ cháng
论取士,请分诗赋、经义为两科,以尽所长。
chū hé jué xiǎo wú yì zhě yù zì sūn cūn kǒu dǎo hái gù chǔ jí shì yì xìng cháng yán jīng dōng hé běi jī kùn bù yí dǎo hé
初,河决小吴,议者欲自孙村口导还故处,及是,役兴,常言:"京东、河北饥困,不宜导河。
zhào ba zhī
"诏罢之。
jiàn guān liú ān shì yǐ wú chù hòu jiǎo cài què shī wèi bàng shàn yīn lì gōng què
谏官刘安世以吴处厚缴蔡确诗为谤讪,因力攻确。
cháng shàng shū lùn yǐ shī zuì què fēi suǒ yǐ hòu fēng sú
常上疏论以诗罪确,非所以厚风俗。
ān shì bìng hé cháng xǐ bīng bù shàng shū cí bù bài chū zhī dèng zhōu
安世并劾常,徙兵部尚书,辞不拜,出知邓州。
xǐ chéng dū xíng cì shǎn bào zú nián liù shí sì
徙成都,行次陕,暴卒,年六十四。
yǒu wén jí zòu yì liù shí juǎn shī chuán shí juǎn yuán yòu kuài jì lù sān shí juǎn
有文集、奏议六十卷,《诗传》十卷,《元祐会计录》三十卷。
cháng zhǎng sūn jué yī suì shǐ yǔ jué qí míng jù shòu zhī yú lǚ gōng zhe
常长孙觉一岁,始与觉齐名,俱受知于吕公著。
qí lùn yì qù shè dà lüè duō tóng
其论议趣舍,大略多同;
suǒ zhōng guān zhí yòu tóng
所终官职又同;
qí sǐ xiān hòu yī xī yún
其死,先后一夕云。
kǒng wén zhòng zì jīng fù lín jiāng xīn yù rén
孔文仲,字经父,临江新喻人。
xìng juàn zhí guǎ yán xiào shǎo kè kǔ wèn xué hào bó qià
性狷直,寡言笑,少刻苦问学,号博洽。
jǔ jìn shì nán shěng kǎo gōng lǚ xià qīng chēng qí cí fù shàn lì cè lùn shēn bó wén shì shì xún qīng yáng xióng bái zhǔ sī zhuó dì yī
举进士,南省考宫吕夏卿,称其词赋赡丽,策论深博,文势似荀卿、杨雄,白主司,擢第一。
diào yú háng wèi
调余杭尉。
tián jiè zì shǒu bù shì qǐng yè
恬介自守,不事请谒。
zhuǎn yùn shǐ zài kàng zhào yǔ yì shì shì yǐ chí guī bù yì fǔ
转运使在杭,召与议事,事已,驰归,不诣府。
rén wèn zhī yuē wú yú fǔ wú shì yě
人问之,曰:"吾于府无事也。
zài zhuàn tái zhōu tuī guān
"再转台州推官。
xī níng chū hàn lín xué shì fàn zhèn yǐ zhì jǔ jiàn duì cè jiǔ qiān yú yán lì lùn wáng ān shí suǒ jiàn lǐ cái xùn bīng zhī fǎ wèi fēi shì sòng mǐn qiú dì wèi yì děng
熙宁初,翰林学士范镇以制举荐,对策九千余言,力论王安石所建理财、训兵之法为非是,宋敏求第为异等。
ān shí nù qǐ shén zōng yù pī bà guī gù guān
安石怒,启神宗,御批罢归故官。
qí huī sūn gù fēng hái yù pī hán wéi chén jiàn sūn yǒng jiē lì yán wén zhòng bù dàng chù wǔ shàng zhāng bù tīng
齐恢、孙固封还御批,韩维、陈荐、孙永皆力言文仲不当黜,五上章,不听。
fàn zhèn yòu yán wén zhòng cǎo máo shū yuǎn bù shí jì huì
范镇又言:"文仲草茅疏远,不识忌讳。
qiě yǐ zhí yán qiú zhī ér yòu zuì zhī kǒng wèi shèng míng zhī lèi
且以直言求之,而又罪之,恐为圣明之累。
yì bù tīng
"亦不听。
sū sòng tàn yuē fāng cháo tíng qiú xián rú jī kě yǒu rú cǐ rén ér bú jiàn lù qǐ qí lùn tài gāo ér nán hé yá yán tài jī ér qǔ yuàn yá
苏颂叹曰:"方朝廷求贤如饥渴,有如此人而不见录,岂其论太高而难合邪,言太激而取怨邪?
wú chōng wèi xiāng yù zhì zhī guǎn gé yòu yǒu jì zhī zhě jǐn de guó zi zhí jiǎng
吴充为相,欲置之馆阁,又有忌之者,仅得国子直讲。
xué zhě fāng yòng wáng shì jīng yì jìn qǔ wén zhòng bù xí qí shū huàn wèi sān bān zhǔ bù chū tōng pàn bǎo dé jūn
学者方用王氏经义进取,文仲不习其书,换为三班主簿,出通判保德军。
shí zhēng xī xià zhòng shù shí wàn jiē dào jìng shàng jiǔ bù jiě biān rén yàn kǔ
时征西夏,众数十万皆道境上,久不解,边人厌苦。
wén zhòng chén sān bù biàn yuē dà bīng wèi chū ér dīng fū yù jí
文仲陈三不便,曰:"大兵未出,而丁夫预集;
hé dōng gù fu láo mín ér sǔn fèi
河东顾夫,劳民而损费;
zhū lù chū bīng shǒu wěi bù xiāng yìng
诸路出兵,首尾不相应。
yú xià shāng zhōu zhī shèng wèi cháng wú wài wǔ rán huái róu zhì yù zhī yào bù zài bǐ ér zài cǐ yě
虞、夏、商、周之盛,未尝无外侮,然怀柔制御之要,不在彼而在此也。
yuán yòu chū zhé zōng zhào wèi mì shū shěng jiào shū láng jìn lǐ bù yuán wài láng
元祐初,哲宗召为秘书省校书郎,进礼部员外郎。
yǒu yán huáng zú wéi yáng jīng èr wáng de chēng huáng shū yú yi gè xì qí zǔ ruò táng rén chēng zhū wáng sūn zhī bǐ
有言:"皇族唯杨、荆二王得称皇叔,余宜各系其祖,若唐人称诸王孙之比。
wén zhòng yuē shàng xīn jí wèi yi guǎng dūn mù zhī yì bù yīng shū jiān gǔ ròu
"文仲曰:"上新即位,宜广敦睦之义,不应疏间骨肉。
yì suì qǐn
"议遂寝。
qiān qǐ jū shè rén zhuó zuǒ jiàn yì dài fū
迁起居舍人,擢左谏议大夫。
rì shí qī yuè shuò shàng shū tiáo wǔ shì yuē xié shuō luàn zhèng dào xiǎo rén chéng jūn zǐ yuǎn fú wǔ zhōng guó xié fēng duó gōng lùn rén chén qīng guó mìng yi chá cǐ yǐ xiāo yàn zhào xiáng
日食七月朔,上疏条五事,曰邪说乱正道,小人乘君子,远服侮中国,斜封夺公论,人臣轻国命,宜察此以消厌兆祥。
lùn qīng miáo miǎn yì shǒu kùn tiān xià bǎo jiá bǎo mǎ chá yán zhī fǎ wèi qiǎn shì liú dù
论青苗、免役,首困天下,保甲、保马、茶盐之法,为遣螫留蠹。
gǎi zhōng shū shè rén
改中书舍人。
sān nián tóng zhī gòng jǔ
三年,同知贡举。
wén zhòng xiān yǒu hán jí jí shì zhòu yè bù fèi zhí
文仲先有寒疾,及是,昼夜不废职。
tóng yuàn yǐ qí xíng zhài quàn zhī xiān chū huò jū bié qǐn
同院以其形瘵,劝之先出,或居别寝。
xiè yuē jū guān zé rèn qí zé gǎn yǐ jí zì biàn hu
谢曰:"居官则任其责,敢以疾自便乎!
yú shì jí yì shén huán jiā ér zú nián wǔ shí yī
"于是疾益甚,还家而卒,年五十一。
shì dà fū kū zhī jiē shī shēng
士大夫哭之皆失声。
sū shì fǔ qí jiù yuē shì fāng jiā ruǎn shú ér è zhēng róng qiú jìng zhí rú wú jīng fù zhě jīn wú yǒu yǐ
苏轼拊其柩曰:"世方嘉软熟而恶峥嵘,求劲直如吾经父者,今无有矣!
zhào hòu xù qí jiā mìng dì píng zhòng wèi jiāng dōng zhuǎn yùn pàn guān shì qí zàng
"诏厚恤其家,命弟平仲为江东转运判官,视其葬。
chū wén zhòng yǔ dì wǔ zhòng píng zhòng jiē yǐ wén shēng qǐ jiāng xī shí hào sān kǒng
初,文仲与弟武仲、平仲皆以文声起江西,时号"三孔"。
hòu zhuī biǎn méi zhōu bié jià
后追贬梅州别驾。
yuán fú mò fù qí guān
元符末年,恢复他的官位。
yǒu wén jí wǔ shí juǎn
有文集五十卷。
wǔ zhòng zì cháng fù
武仲字常父。
yòu lì xué jǔ jìn shì zhōng jiǎ kē
幼力学,举进士,中甲科。
diào gǔ chéng zhǔ bù xuǎn jiào shòu qí zhōu wèi guó zi zhí jiǎng
调谷城主簿,选教授齐州,为国子直讲。
sàng èr qīn huǐ jí tè shèn yòu gōng wèi bù jǔ
丧二亲,毁瘠特甚,右肱为不举。
yuán yòu chū lì mì shū shěng zhèng zì jiào shū jí xián xiào lǐ zhù zuò láng guó zǐ sī yè
元祐初,历秘书省正字、校书,集贤校理,著作郎,国子司业。
cháng lùn kē jǔ zhī bì dǐ wáng shì xué qǐng fù shī fù qǔ shì
尝论科举之弊,诋王氏学,请复诗赋取士。
yòu yù ba dà yì ér yì yǐ zhū jīng cè yù shì réng yòng sān tí
又欲罢大义,而益以诸经策,御试仍用三题。
jìn qǐ jū láng jiān shì jiǎng ěr yīng diàn chú qǐ jū shè rén shù yuè bài zhōng shū shè rén zhí xué shì yuàn
进起居郎兼侍讲迩英殿,除起居舍人,数月,拜中书舍人,直学士院。
chū ba shì cóng zhuǎn duì zhuān zé yǐ lùn sī
初,罢侍从转对,专责以论思。
wǔ zhòng yán gǒu bù chí zhī yǐ fǎ zé yán yǔ bù yán jiāng gè cóng qí yì
武仲言:"苟不持之以法,则言与不言,将各从其意。
yuàn lún èr rén cì duì
愿轮二人次对。
shí yì cí běi jiāo jiǔ bù jué
"时议祠北郊,久不决。
wǔ zhòng jiàn yòng chún yīn zhī yuè qīn cí rú shén zhōu de zhī
武仲建用纯阴之月亲祠,如神州地祗。
zhuó jǐ shì zhōng qiān lǐ bù shì láng yǐ bǎo wén gé dài zhì zhī hóng zhōu
擢给事中,迁礼部侍郎,以宝文阁待制知洪州。
qǐng cóng chén wèi zhōu zhě zhàng yǐ xià gōng zuò zhǐ hé guān shǔ sì yù chéng tīng dà lǐ yuē fǎ shù jī xíng bù dǎi guì jìn yòu quán cháo tíng tǐ mào zhī yì
请:"从臣为州者,杖以下公坐止劾官属,俟狱成,听大理约法,庶几刑不逮贵近,又全朝廷体貌之意。
suì zhe wèi lìng
"遂著为令。
xǐ xuān zhōu zuò yuán yòu dǎng duó zhí jū chí zhōu
徙宣州,坐元祐党夺职,居池州。
zú nián wǔ shí qī
卒,年五十七。
yuán fú mò zhuī fù zhī
元符末,追复之。
suǒ zhe shī shū lún yǔ shuō jīn huá jiǎng yì nèi wài zhì zá wén gòng bǎi yú juǎn
所著《诗书论语说》、《金华讲义》、《内外制》、《杂文》共百余卷。
píng zhòng zì yì fu
平仲字义甫。
dēng jìn shì dì yòu yìng zhì kē
登进士第,又应制科。
yòng lǚ gōng zhe jiàn wèi mì shū chéng jí xián xiào lǐ
用吕公著荐,为秘书丞、集贤校理。
wén zhòng zú guī zàng nán kāng
文仲卒,归葬南康。
zhào yǐ píng zhòng wèi jiāng dōng zhuǎn yùn pàn guān hù zàng shì tí diǎn jiāng zhè zhù qián jīng xi xíng yù
诏以平仲为江东转运判官护葬事,提点江浙铸钱、京西刑狱。
shào shèng zhōng yán zhě dǐ qí yuán yòu shí fù huì dāng lù jī huǐ xiān liè xuē xiào lǐ zhī héng zhōu
绍圣中,言者诋其元祐时附会当路,讥毁先烈,削校理,知衡州。
tí jǔ dǒng bì hé qí bù tuī xíng cháng píng fǎ xiàn shī guān mǐ zhī zhí liù shí wàn zhì yù tán zhōu
提举董必劾其不推行常平法,陷失官米之直六十万,置狱潭州。
píng zhòng shū yán mǐ zhù cāng wǔ nián bàn chén bù kān shí ruò fēi chéng mín quē shí suí yí xiè zhī jiāng chéng qì wù yǐ
平仲疏言:"米贮仓五年半,陈不堪食,若非乘民阙食,随宜泄之,将成弃物矣。
tǎng yǐ wéi fēi chén bù gǎn táo zuì
倘以为非,臣不敢逃罪。
nǎi xǐ sháo zhōu
"乃徙韶州。
yòu zuò qián shàng shū zhī gù zé huì zhōu bié jià ān zhì yīng zhōu
又坐前上书之故,责惠州别驾,安置英州。
huī zōng lì fù cháo sàn dài fū zhào wèi hù bù jīn bù láng zhōng chū tí jǔ yǒng xīng lù xíng yù shuài fū yán huán qìng
徽宗立,复朝散大夫,召为户部、金部郎中,出提举永兴路刑狱,帅鄜延、环庆。
dǎng lùn zài qǐ ba zhǔ guǎn gǔn zhōu jǐng líng guān zú
党论再起,罢,主管衮州景灵官,卒。
píng zhòng zhǎng shǐ xué gōng wén cí zhe xù shì shuō yì jiě bài shī xì zhū shū chuán yú shì
平仲长史学,工文词,著《续世说》、《绎解稗》、《诗戏》诸书传于世。
li zhōu zì chún zhī féng yì rén
李周,字纯之,冯翊人。
dēng jìn shì dì diào cháng ān wèi
登进士第,调长安尉。
suì jī guān wèi zhōu yǐ shí è zhě mín bèn jí bù kě jìn xiàn yǐ shǔ zhōu zhōu shè bì hù jiān lǎo shào nán nǚ wú yī luàn zhě
岁饥,官为粥以食饿者,民坌集不可禁,县以属周,周设梐枑,间老少男女,无一乱者。
dōu xún jiǎn zhào yú jié dào nán shān zhū wèi jiē shǔ yān yú hàn jí duō xíng wú lǐ dú yú zhōu bù gǎn sì
都巡检赵瑜诘盗南山,诸尉皆属焉,瑜悍急,多行无礼,独于周不敢肆。
zhuǎn hóng dòng lìng
转洪洞令。
mín yǒu shì jué ér guān lù qí chǎn zhě qí zú wǎn de yí quàn zhōu qǔ yǐ huán zhī
民有世绝而官录其产者,其族晚得遗券,周取以还之。
jùn lì jiù zhōu zhōu yuē lì mín suǒ yǐ lì guó yě
郡吏咎周,周曰:"利民,所以利国也。
xiàn zhī nán yǒu jiàn zhī liú pèn rù suì fù zī jiàn diào tú è zhī
"县之南有涧,支流湓入,岁赋菑楗,调徒遏之。
zhōu shǐ zhù xīn dī mín bù gào bìng
周始筑新堤,民不告病。
gǎi zhī yún ān xiàn juān yán jǐng zhī zhēng qiě bǎi wàn
改知云安县,蠲盐井之征且百万。
tōng pàn shī zhōu
通判施州。
zhōu jiè qún liáo bù xí fú niú zhī lì wèi pì tián shù qiān mǔ xuǎn zhé shù zhī tián zhě shì niú shǐ gēng jūn shí lài yǐ zú
州介群獠,不习服牛之利,为辟田数千亩,选谪戍知田者,市牛使耕,军食赖以足。
sī mǎ guāng jiāng jiàn wèi yù shǐ yù shǐ lái jiàn zhōu yuē sī mǎ gōng zhī xián wú gù yuàn jiàn dàn wén jiàn ér wǎng suǒ wèi chéng shēn yù shǐ yě
司马光将荐为御史,欲使来见,周曰:"司马公之贤,吾固愿见,但闻荐而往,所谓'呈身御史'也。
zú bù wǎng
"卒不往。
shén zōng zhào jìn chén jǔ shì sūn gù yǐ zhōu wén
神宗诏近臣举士,孙固以周闻。
shén zōng zhào duì wèi yuē zhī qīng bù yóu quán mén shi jīn zhí zhèng hu
神宗召对,谓曰:"知卿不游权门,识今执政乎?
duì yuē bù shí yě
"对曰:"不识也。
shi sī mǎ guāng hu
""识司马光乎?
yuē bù shí yě
"曰:"不识也。
fǎng yù biān zhī shù yuē sì biān shǒu zú ěr
"访御边之术,曰:"四边,手足尔。
ruò pí zhōng guó yǐ qín yuǎn lüè zhì bǎi xìng qióng kùn jù wèi dào zéi jù chéng fù xīn zhī yōu
若疲中国以勤远略,致百姓穷困,聚为盗贼,惧成腹心之忧。
shén zōng hàn zhī yì rì yǔ gù yuē li zhōu pò zhōng zhī shì yě
"神宗颔之,翼日,语固曰:"李周,朴忠之士也。
zhèn qiě yǐ wéi yù shǐ
朕且以为御史。
zhí zhèng yì qí yì jǐ qǐng shì yǐ shì
"执政意其异己,请试以事。
chú tí diǎn jīng xi xíng yù
除提点京西刑狱。
shí fāng xìng shuǐ lì huò qǐng shāi tuān hé wèi liù qú yǐ yì qián lú bēi shuǐ dù yòng gōng bā shí wàn
时方兴水利,或请酾湍河为六渠,以益钳庐陂水,度用工八十万。
zhōu yuē tuān hé yuán gāo wěi xià hàn yǐ dī yóu huàn jué yì ruò yòu dǎo zhī bì zhì wéi hài
周曰:"湍河原高委下,捍以堤,犹患决溢,若又导之,必致为害。
nǎi shū yán qú chéng wèi kě bì ér fèi yǐ bù zī
"乃疏言:"渠成未可必,而费已不赀。
hé gū záo qí yī ér shì zhī tǎng kě yǐ zú yòng xíng zhī
盍姑凿其一而试之,倘可以足用,行之。
qú zú wú gōng
"渠卒无功。
míng nián hé yì shān chéng jǐ méi shǐ sī qí yì
明年,河溢,邓城几没,始思其议。
jìng yǐ zhí dào ba pàn xī jīng guó zǐ jiàn
竟以直道罢,判西京国子监。
cí shèng hòu fù shì pǐ zhí líng xià zhōng guì rén zhì zhě bàng wǔ cì shè yì mù jìng wèi huá mí
慈圣后复士,庀职陵下,中贵人至者旁午,次舍帟幕,竞为华靡。
zhōu yuē chén zǐ zhí sàng bù néng qǐn shān zhěn kuài nài hé yòu cóng ér chǐ hu
周曰:"臣子执丧,不能寝苫枕块,奈何又从而侈乎?
qì yì shān líng shǐ dì gōng zài rén rén zì yán zhōu dú fǒu
"讫役,山陵使第功载,人人自言,周独否。
zhé zōng lì zhào wèi zhí fāng láng zhōng
哲宗立,召为职方郎中。
cháo tíng yì hé xī xià bì yǐ qīn dì zhì yù qì lán zhōu
朝廷议和西夏,畀以侵地,至欲弃兰州。
zhōu yuē lǒng yòu gù wèi gǔ shì suǒ yǒu cháng wèi wú fān lí
周曰:"陇右故为唃氏所有,常为吾藩篱。
jīn gǔ shì pò miè ruò qì zhī bì guī xià rén
今唃氏破灭,若弃之,必归夏人。
bǐ yǐ qū qū hé nán bǎi nián wèi qíng dí gǒu yì yǐ hé huáng shì jǐn de tǔ bō zhī de fēi qín shǔ zhī lì yě
彼以区区河南,百年为勍敌,苟益以河湟,是尽得吐蕃之地,非秦、蜀之利也。
suì bù guǒ qì
"遂不果弃。
qiān tài cháng shǎo qīng mì shū shǎo jiān yǐ zhí lóng tú gé wèi shǎn xī zhuǎn yùn shǐ fù rù wèi tài cháng shǎo qīng jìn quán gōng bù shì láng xuán yǐ jí xián yuàn xué shì zhī bīn zhōu ēn lǐ rú dài zhì
迁太常少卿、秘书少监,以直龙图阁为陕西转运使,复入为太常少卿,进权工部侍郎,旋以集贤院学士知邠州,恩礼如待制。
xǐ fèng xiáng fǔ hé zhōng fǔ shǎn zhōu tí jǔ chóng fú gōng gǎi jí xián diàn xiū zhuàn
徙凤翔府、河中府、陕州,提举崇福宫,改集贤殿修撰。
zú nián bā shí
卒年八十。
shào shèng zhōng zhuī biǎn hè zhōu bié jià hòu fù jiù zhí
绍圣中,追贬贺州别驾,后复旧职。
zhōu zì wèi xiǎo guān chén huì zì nì wèi cháng sī yè zhí zhèng yǒu gōng shì gōng yì zhōng shū bái zhī
周自为小官,沉晦自匿,未尝私谒执政,有公事,公诣中书白之。
xuē xiàng shǐ sān sī yù pì wèi shǔ jí xiāng jiàn zú bù gǎn yán tuì ér tàn yuē ruò rén wèi yì qū yě
薛向使三司,欲辟为属,及相见,卒不敢言,退而叹曰:"若人未易屈也。
yǐ shì bù ǒu yú shì
"以是不偶于世。
xiān yú shēn zì zi jùn láng zhōu rén
鲜于侁,字子骏,阆州人。
táng jiàn nán jié dù shǐ shū míng yì sūn yě
唐剑南节度使叔明裔孙也。
xìng zhuāng zhòng lì xué
性庄重,力学。
jǔ jìn shì wèi jiāng líng yòu sī lǐ cān jūn
举进士,为江陵右司理参军。
qìng lì zhōng tiān xià hàn zhào qiú yán
庆历中,天下旱,诏求言。
shēn tuī zāi biàn suǒ yóu xìng yòu tiáo dāng shì zhī shī yǒu sì qí yǔ kǎi qiē
侁推灾变所由兴,又条当世之失有四,其语剀切。
táng jiè yǔ tóng xiāng lǐ chēng qí míng yú shàng guān jiāo zhāng lùn jiàn
唐介与同乡里,称其名于上官,交章论荐。
shēn shèng yán zuǒ cān jūn li jǐng yáng zhī jiāng lìng gāo rǔ shì zhī měi qǐ yí yǔ zhī jiè yì yǐ wéi xián
侁盛言左参军李景阳、枝江令高汝士之美,乞移与之,介益以为贤。
diào yī lìng shè zhì wù yuán
调黟令,摄治婺源。
jiān mín wāng shì fù ér hěn héng lǐ zhōng yīn shì dǐ fǎ qún lì luó bài yuē wāng zú bài qián lìng bù shǎo jīn bù shě hòu dāng yí huàn
奸民汪氏富而狠,横里中,因事抵法,群吏罗拜曰:"汪族败前令不少,今不舍,后当诒患。
shēn nù lì zhàng zhī è lèi píng jì
"侁怒,立杖之,恶类屏迹。
tōng pàn mián zhōu
通判绵州。
mián chù shǔ zuǒ lì niǔ tān chéng fēng zhì kè zú wǔ gōng xīn tàn chú dòu zhōu guǒ shū duō qǔ yíng zhí
绵处蜀左,吏狃贪成风,至课卒伍供薪炭、刍豆,鬻果蔬多取赢直。
shēn yī qiè fú qǔ jùn shǒu yǐ xià xiào zhī
侁一切弗取,郡守以下效之。
zhào biàn shǐ shǔ jiàn yú cháo wèi jí yòng
赵抃使蜀,荐于朝,未及用。
cóng hé tán pì qiān shū yǒng xīng jūn pàn guān
从何郯辟,签书永兴军判官。
wàn nián lìng bù rèn zhí xì qiú lèi bǎi fǔ shǐ wǎng zhì shù rì kōng qí yù
万年令不任职,系囚累百,府使往治,数日,空其狱。
shén zōng zhào qiú zhí yán shēn wèi cài hé bō fā yìng zhào chén shí liù shì shén zōng ài qí wén
神宗诏求直言,侁为蔡河拨发,应诏陈十六事,神宗爱其文。
zhào jìn chén jǔ suǒ zhī fàn zhèn yǐ rén xiān yìng xuǎn chú lì zhōu lù zhuǎn yùn pàn guān
诏近臣举所知,范镇以亻先应选,除利州路转运判官。
chū wáng ān shí jū jīn líng yǒu zhòng míng shì dà fū qī yǐ wéi xiāng
初,王安石居金陵,有重名,士大夫期以为相。
shēn è qí gū jī yào jūn yǔ rén yuē shì rén ruò yòng bì huài luàn tiān xià
侁恶其沽激要君,语人曰:"是人若用,必坏乱天下。
zhì shì nǎi shàng shū lùn shí zhèng yuē kě wèi yōu huàn zhě yī kě wèi tài xī zhě èr qí tā nì zhì tǐ ér zhào mín yuàn zhě bù kě gài jǔ
"至是,乃上书论时政,曰:"可为忧患者一,可为太息者二,其他逆治体而召民怨者,不可概举。
qí yì zhuān zhǐ ān shí
"其意专指安石。
ān shí nù huǐ duǎn zhī
安石怒,毁短之。
shén zōng yuē shēn yǒu wén xué kě yòng
神宗曰:"侁有文学,可用。
ān shí yuē bì xià hé yǐ zhī zhī
"安石曰:"陛下何以知之?
shén zōng yuē yǒu zhāng zòu zài
"神宗曰:"有章奏在。
ān shí nǎi bù gǎn yán
"安石乃不敢言。
chū zhù yì fǎ xíng zhào zhū lù gè dìng suǒ yì mín qián
初,助役法行,诏诸路各定所役缗钱。
lì zhōu zhuǎn yùn shǐ li yú dìng sì shí wàn shēn zhēng zhī yuē lì zhōu mín pín de jí bàn cǐ kě yǐ
利州转运使李瑜定四十万,侁争之曰:"利州民贫地瘠,半此可矣。
yú bù cóng gè yǐ qí shì wén
"瑜不从,各以其事闻。
shí zhū lù yì shū jiē wèi jiù shén zōng shì shēn yì yù sī nóng céng bù shǐ bān yǐ wéi shì
时诸路役书皆未就,神宗是侁议,谕司农曾布使颁以为式。
yīn chù yú ér shēng shēn fù shǐ réng jiān tí jǔ cháng píng
因黜瑜,而升侁副使,仍兼提举常平。
bù mín bù qǐng qīng miáo qián ān shí qiǎn lì lián àn qiě jí shēn bù sàn zhī gù
部民不请青苗钱,安石遣吏廉按,且诘侁不散之故。
shēn yuē qīng miáo zhī fǎ yuàn qǔ zé yǔ mín zì bù yuàn qǐ néng qiáng zhī zāi
侁曰:"青苗之法,愿取则与,民自不愿,岂能强之哉!
zuǒ cáng kù shǐ zhōu yǒng yì shǒu lì zhōu tān nüè bù fǎ qián shǐ zhě wèi qí xiōng mò gǎn wèn
左藏库使周永懿守利州,贪虐不法,前使者畏其凶,莫敢问。
shēn bǔ xiè yú yù liú zhī héng xiāng yīn qǐng gèng yǐ wén chén wèi shǒu bìng yì bān háng lǐng xiàn shì
侁捕械于狱,流之衡湘,因请更以文臣为守,并易班行领县事。
fán jū bù jiǔ nián zhì suǒ qù láng zhōng jìn yīn qī bàng wǔ dài zhī wú suǒ sī gè de qí huān xīn
凡居部九年,治所去阆中近,姻戚旁午,待之无所私,各得其欢心。
sū shì chēng shēn shàng bù hài fǎ zhōng bù fèi qīn xià bù shāng mín yǐ wéi sān nán
苏轼称侁上不害法,中不废亲,下不伤民,以为"三难"。
èr shuì shū juàn mián shēn zòu tīng mín yǐ jī líng nà zhí
二税输绢绵,侁奏听民以畸零纳直。
qí hòu yǒu li yuán fǔ zhě zhé biàn ér duō qǔ zhī fù lǎo liú tì yuē lǎo yùn shǐ zhī fǎ hé kě gǎi
其后有李元辅者,辄变而多取之,父老流涕曰:"老运使之法,何可改?
gài shēn zhī zhí shī zhōng yì jū shì zhí gù chēng lǎo yǐ bié zhī
"盖侁之侄师中亦居是职,故称"老"以别之。
xǐ jīng dōng xi lù
徙京东西路。
hé jué chán yuān yì yù wù sāi shēn yán dōng zhōu huì zé wéi liǎng luò xià qiū yǔ yín yóu yì ér hài ruò zòng dà hé zhù qí zhōng mín wéi yú yǐ
河决澶渊,议欲勿塞,侁言:"东州汇泽惟两泺,夏秋雨淫,犹溢而害,若纵大河注其中,民为鱼矣。
zuò yì hé shū shàng zhī shén zōng jiā nà
"作《议河书》上之,神宗嘉纳。
hòu liǎng lù hé wéi yī yǐ shēn wèi zhuǎn yùn shǐ
后两路合为一,以侁为转运使。
shí wáng ān shí lǚ huì qīng dāng lù zhèng rén duō bù róng
时王安石、吕惠卿当路,正人多不容。
shēn yuē wú yǒu jiàn jǔ zhī quán ér suǒ liè fēi xián chǐ yě
侁曰:"吾有荐举之权,而所列非贤,耻也。
gù fán suǒ jiàn rú liú zhì li cháng sū shì sū zhé liú bān fàn zǔ yǔ jiē shǒu dào bèi shí zhī shì
"故凡所荐如刘挚、李常、苏轼、苏辙、刘攽、范祖禹,皆守道背时之士。
yuán fēng èr nián zhào duì mìng zhī yáng zhōu
元丰二年召对,命知扬州。
shén zōng yuē guǎng líng zhòng zhèn jiǔ bù dé rén jīn zhèn zì xuǎn qīng wǎng yi shàn zhì zhī
神宗曰:"广陵重镇,久不得人,今朕自选卿往,宜善治之。
sū shì zì hú zhōu fù yù qīn péng jiē jué jiāo
"苏轼自湖州赴狱,亲朋皆绝交。
dào yáng shēn wǎng jiàn tái lì bù xǔ tōng
道扬,侁往见,台吏不许通。
huò yuē gōng yǔ shì xiāng zhī jiǔ qí suǒ wǎng lái shū wén yi fén zhī wù liú bù rán qiě huò zuì
或曰:"公与轼相知久,其所往来书文,宜焚之勿留,不然,且获罪。
shēn yuē qī jūn fù you wú bù rěn wèi yǐ zhōng yì fēn qiǎn zé suǒ yuàn yě
"侁曰:"欺君负友,吾不忍为,以忠义分谴,则所愿也。
wèi jǔ lì suǒ lèi ba zhǔ guǎn xī jīng yù shǐ tái
"为举吏所累,罢主管西京御史台。
zhé zōng lì niàn dōng guó kùn yú yì wú jū hòu póu liǎn nüè hài cuàn zhī fù yǐ shēn shǐ jīng dōng
哲宗立,念东国困于役,吴居厚掊敛虐害,窜之,复以侁使京东。
sī mǎ guāng yán yú cháo yuē yǐ shēn zhī xián bù yí shǐ jū wài
司马光言于朝曰:"以侁之贤,不宜使居外。
gù qí lǔ zhī qū diāo bì yǐ shèn xū shēn wǎng jiù zhī ān dé rú shēn bǎi bèi bù liè tiān xià hu
顾齐鲁之区,凋敝已甚,须侁往救之,安得如侁百辈,布列天下乎?
shì mín wén qí zhòng lín rú jiàn cí fù mǔ
"士民闻其重临,如见慈父母。
zhào wèi tài cháng shǎo qīng
召为太常少卿。
shì cóng yì shén zōng miào pèi xiǎng yǒu yù yòng wáng ān shí wú chōng zhě shēn yuē xiān cháo zǎi xiàng zhī xián shuí chū fù bì yòu
侍从议神宗庙配享,有欲用王安石、吴充者,侁曰:"先朝宰相之贤,谁出富弼右?
nǎi yòng bì
"乃用弼。
bài zuǒ jiàn yì dài fū
拜左谏议大夫。
shēn jiàn zhé zōng yòu chōng shǒu yán jūn zǐ xiǎo rén xiāo zhǎng zhī lǐ shèn bèi
侁见哲宗幼冲,首言君子小人消长之理甚备。
yòu yán zhì jǔ chéng qǔ shì zhī yào guó cháo yóu wéi dé rén
又言:"制举,诚取士之要,国朝尤为得人。
wáng ān shí yòng shì huì rén dǐ zǐ xīn zhèng suì fèi qí kē
王安石用事,讳人诋訾新政,遂废其科。
jīn fāng sōu luó jùn xián kuò tōng yán lù yi fù liù kē zhī jiù
今方搜罗俊贤,廓通言路,宜复六科之旧。
yòu qǐ ba dà lǐ yù xǔ liǎng shěng jiàn guān xiāng wǎng lái jiǎn tè zòu míng jǔ rén yán chū guān zhī fǎ jīng dōng yán de tōng shāng fù sān lù yì yǒng yǐ kuān bǎo jiá ba róng lú bǎo jiá yǐ kuān mín lì shì duō shī xíng
"又乞罢大理狱,许两省、谏官相往来,减特奏名举人,严出官之法,京东盐得通商,复三路义勇以宽保甲,罢戎、泸保甲以宽民力,事多施行。
zài zhí sān yuè yǐ jí qiú qù
在职三月,以疾求去。
chú jí xián diàn xiū zhuàn zhī chén zhōu
除集贤殿修撰、知陈州。
zhào mǎn suì jìn dài zhì
诏满岁进待制。
jū wú hé zú nián liù shí jiǔ
居无何,卒,年六十九。
shēn kè yì jīng shù zhe shī chuán yì duàn wèi fàn zhèn sūn fu tuī xǔ
侁刻意经术,著《诗传》、《易断》,为范镇、孙甫推许。
sūn fù yǔ lùn chūn qiū wèi jīn xué zhě bù néng rú zhī
孙复与论《春秋》,谓今学者不能如之。
zuò shī píng dàn yuān cuì yóu cháng yú chǔ cí sū shì dú jiǔ sòng wèi jìn qū yuán sòng yù zì yǐ wéi bù kě jí yě
作诗平澹渊粹,尤长于《楚辞》,苏轼读《九诵》,谓近屈原、宋玉,自以为不可及也。
gù lín zì zi dūn kuài jī rén
顾临,字子敦,会稽人。
tōng jīng xué cháng yú xùn gǔ
通经学,长于训诂。
huáng yòu zhōng jǔ shuō shū kē wèi guó zi jiān zhí jiǎng qiān guǎn gé jiào kān tóng zhī lǐ yuàn
皇祐中,举说书科,为国子监直讲,迁馆阁校勘、同知礼院。
xī níng chū shén zōng yǐ lín xǐ lùn bīng zhào biān wǔ jīng yào lüè
熙宁初,神宗以临喜论兵,诏编《武经要略》。
chū mìng dōu fù chéng zhǐ tí jǔ shén zōng wèi lín guǎn zhí gǎi tí jǔ yuē guǎn gàn
初命都副承旨提举,神宗谓临馆职,改提举曰馆干。
qiě zhào lín wèn bīng duì yuē bīng yǐ rén yì wèi běn dòng jìng zhī jī ān wēi suǒ xì bù kě qīng yě
且召临问兵,对曰:"兵以仁义为本,动静之机,安危所系,不可轻也。
yīn tiáo shí shì yǐ xiàn
"因条十事以献。
chū quán hú nán zhuǎn yùn pàn guān tí jǔ cháng píng
出权湖南转运判官,提举常平。
yì shì lì zhí zhèng yì bà guī
议事戾执政意,罢归。
gǎi tóng pàn wǔ xué jìn jí xián xiào lǐ kāi fēng fǔ tuī guān qǐng zhī yǐng zhōu
改同判武学,进集贤校理、开封府推官,请知颍州。
rù wèi lì bù láng zhōng mì shū shǎo jiān yǐ zhí lóng tú gé wèi hé dōng zhuǎn yùn shǐ
入为吏部郎中、秘书少监,以直龙图阁为河东转运使。
yuán yòu èr nián zhuó jǐ shì zhōng
元祐二年,擢给事中。
cháo tíng fāng shì huí hé bài lín tiān zhāng gé dài zhì hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ
朝廷方事回河,拜临天章阁待制、河北都转运使。
yú shì hàn lín xué shì sū shì yǔ li cháng wáng gǔ shān wēn bó sūn jué hú zōng yù yán lín zī xìng fāng zhèng xué yǒu gēn běn kāng kǎi zhōng lì wú suǒ huí náo
于是,翰林学士苏轼与李常、王古、邓温伯、孙觉、胡宗愈言:"临资性方正,学有根本,慷慨中立,无所回挠。
zì chǔ dōng shěng fēng bó lùn yì lǐn rán yǒu gǔ rén zhī fēng
自处东省,封驳论议,凛然有古人之风。
jiǎo xìng zhī liú cè mù wèi dàn
侥幸之流,侧目畏惮。
hū qù cháo tíng zhòng suǒ jiē xī yi liú zhì zuǒ yòu yǐ bǔ quē yí bié xuǎn shēn zhì hé shì zhě wǎng shǐ hé běi
忽去朝廷,众所嗟惜,宜留置左右,以补阙遗,别选深知河事者往使河北。
jiàn yì dài fū liáng dào yì yán dōu cáo zhī zhí zài wài qǐ wú qí rén zài cháo qiú rú lín zhě kǒng bù yì de
"谏议大夫梁焘亦言:"都漕之职,在外岂无其人,在朝求如临者,恐不易得。
jiē bù bào
"皆不报。
lín zhì bù qǐng yīn hé shì huí shǐ dōng liú
临至部,请因河势回使东流。
fù yǐ jǐ shì zhōng zhào hái
复以给事中召还。
lì xíng bīng lì sān bù shì láng jiān shì dú wèi hàn lín xué shì
历刑、兵、吏三部侍郎兼侍读,为翰林学士。
shào shèng chū yǐ lóng tú gé xué shì zhī dìng zhōu xǐ yìng tiān hé nán fǔ
绍圣初,以龙图阁学士知定州,徙应天、河南府。
zhōng rén liáng wéi jiǎn zuò cháng shì xuān rén tài hòu dé zuì guò luò zhuǎn yùn shǐ guō mào xún xùn shí zǎi yì hé lín yǔ zhī yàn jí duó zhí zhī xī zhōu yòu yǐ fù huì dǎng rén chì ráo zhōu jū zhù
中人梁惟简坐尝事宣仁太后得罪,过洛,转运使郭茂恂狥时宰意,劾临与之宴集,夺职知歙州,又以附会党人,斥饶州居住。
zú nián qī shí èr
卒,年七十二。
huī zōng lì zhuī fù zhī
徽宗立,追复之。
li zhī chún zì duān bó cāng zhōu wú dì rén
李之纯,字端伯,沧州无棣人。
dēng jìn shì dì
登进士第。
xī níng zhōng wèi dù zhī pàn guān jiāng xī zhuǎn yùn fù shǐ
熙宁中,为度支判官、江西转运副使。
yù shǐ zhōu yǐn hé guǎng xī tí diǎn xíng yù xǔ yàn xiān shòu yōng lì jīn mìng zhī chún wǎng jiū qí duān nǎi qǐ yú chū bì zhī kǒu
御史周尹劾广西提点刑狱许彦先受邕吏金,命之纯往究其端,乃起于出婢之口。
zhī chún yǐ wéi wú lǐ zhī yán bù zhì yàn xiān de miǎn
之纯以为芜俚之言,不治,彦先得免。
xǐ chéng dū lù zhuǎn yùn shǐ
徙成都路转运使。
chéng dū suì fā guān mǐ liù qiān dàn sǔn zhí yǔ mín yán zhě wèi huì mín sǔn shàng zhào xià qí yì
成都岁发官米六千石,损直与民,言者谓惠民损上,诏下其议。
zhī chún yuē shǔ jùn rén shì cǐ wéi shēng bǎi nián nài hé yī dàn duó zhī
之纯曰:"蜀郡人恃此为生百年,奈何一旦夺之。
shì suì yǐ
"事遂已。
zhì mǎn fù liú fán shù suì shǐ hái cháo
秩满复留,凡数岁,始还朝。
shén zōng láo zhī yuē xiá fāng bù yù shù yì dà lì shǐ jiàn wài ān jìng nián gǔ lǚ fēng yǐ zhāng cháo tíng suí yuǎn zhī yì rǔ zhī zhī hu
神宗劳之曰:"遐方不欲数易大吏,使剑外安靖,年谷屡丰,以彰朝廷绥远之意,汝知之乎?
yǐ wéi yòu sī láng zhōng zhuǎn tài pú qīng
"以为右司郎中,转太仆卿。
yuán yòu chū jiā zhí lóng tú gé zhī cāng zhōu zhào wèi hù bù shì láng
元祐初,加直龙图阁、知沧州,召为户部侍郎。
wèi zhì gǎi jí xián diàn xiū zhuàn hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ jìn bǎo wén gé dài zhì zhī yíng zhōu
未至,改集贤殿修撰、河北都转运使,进宝文阁待制、知瀛州。
é yǐ zhí xué shì zhī chéng dū fǔ hái wèi hù bù sān qiān yù shǐ zhōng chéng
俄以直学士知成都府,还为户部,三迁御史中丞。
jiàn yán cháo tíng shì xià liù bù dàn suí shěng lì shì qí qián hòu pī yǐ zhì huǎn jí zhī xù shì wèi xū lì zhuān chù mìng lìng yě
建言:"朝廷事下六部,但随省吏视其前后批,以制缓急之序,是为胥吏颛处命令也。
ruò dà chén bù xiá shěng yi lìng liè cáo cháng èr suí qí suǒ chéng dāng háng jí xíng dāng zhǐ jí zhǐ bì bǐng ér hòu jué wú jū yú wén zé lì bù dé wǔ quán ér xià qíng dá yǐ
若大臣不暇省,宜令列曹长贰随其所承,当行即行,当止即止,必禀而后决,毋拘于文,则吏不得舞权,而下情达矣。
yòu yán zhòng xián hé yú cháo zé wàn wù hé yú yě
"又言:"众贤和于朝,则万物和于野。
xiè lǐ yīn yáng fǔ xiāng zhī zhí
燮理阴阳,辅相之职。
jiān zhě guó lùn shāo kuī yōng mù yǔ yán bō chuán dòng xì guān wàng bù kě yǐ bù jǐn
间者,国论稍亏雍睦,语言播传,动系观望,不可以不谨。
dǒng dūn yì huáng qìng jī lùn sū shì tuō cí mìng yǐ huǐ xiān dì sū zhé yǐ míng qì sī suǒ qīn jiē yǐ lín sī ba zhī chún shū qí wū wǎng nǎi gèng chù zhī
董敦逸、黄庆基论苏轼托词命以毁先帝,苏辙以名器私所亲,皆以临司罢,之纯疏其诬罔,乃更黜之。
yǐ jí gǎi gōng bù shàng shū
以疾,改工部尚书。
shào shèng zhōng liú zhěng hé qí ē fù zhé chū zhī dān zhōu
绍圣中,刘拯劾其阿附辙,出知单州。
zú nián qī shí wǔ
卒,年七十五。
cóng dì zhī yí
从弟之仪。
zhī yí zì duān shū
之仪字端叔。
dēng dì jǐ sān shí nián nǎi cóng sū shì yú dìng zhōu mù fǔ
登第几三十年,乃从苏轼于定州幕府。
lì shū mì yuàn biān xiū guān tōng pàn yuán zhōu
历枢密院编修官,通判原州。
yuán fú zhōng jiān nèi xiāng yào kù
元符中,监内香药库。
yù shǐ shí yù yán qí cháng cóng sū shì pì bù kě yǐ rèn jīng guān zhào lè tíng
御史石豫言其尝从苏轼辟,不可以任京官,诏勒停。
huī zōng chū tí jǔ hé dōng cháng píng
徽宗初,提举河东常平。
zuò wèi fàn chún rén yí biǎo zuò xíng zhuàng biān guǎn tài píng suì jū gū shú jiǔ zhī xǐ táng zhōu zhōng zhāo qǐng dài fū
坐为范纯仁遗表,作行状,编管太平,遂居姑熟,久之,徙唐州,终朝请大夫。
zhī yí néng wéi wén yóu gōng chě dú shì wèi rù dāo bǐ sān mèi
之仪能为文,尤工尺牍,轼谓入刀笔三昧。
wáng dí zì míng sōu tài zhōu rú gāo rén
王觌,字明叟,泰州如皋人。
dì jìn shì
第进士。
xī níng zhōng wèi biān xiū sān sī lìng shì shān dìng guān
熙宁中,为编修三司令式删定官。
bù lè jiǔ jū zhí qiú rùn zhōu tuī guān
不乐久居职,求润州推官。
èr zhè hàn jùn qiǎn lì shì miáo shāng chéng jiān sī fēng zhǐ bù gǎn duō chú shuì
二浙旱,郡遣吏视苗伤,承监司风旨,不敢多除税。
dí shòu xí fù àn tàn yuē hàn shì rú shì mín shí yǐ jué dào lǐn shàn zhī yóu jù bù kè jì shàng kě zé yǐ fù yá
觌受檄复按,叹曰:"旱势如是,民食已绝,倒廪赡之,犹惧不克济,尚可责以赋邪?
xíng shù rì jǐn chú zhī
"行数日,尽除之。
jiān sī nù jùn zhí bǎi chū
监司怒,捃摭百出。
huì cháo tíng qiǎn shǐ zhèn dài dí qǐng jiàn wéi yán mín jiān lì bìng
会朝廷遣使振贷,觌请见,为言民间利病。
shǐ zhě xǐ guī jiàn zhī chú sī nóng sì zhǔ bù zhuǎn wéi chéng
使者喜,归荐之,除司农寺主簿,转为丞。
sī nóng shí wéi yào guān jìn yòng zhě duō yóu cǐ xuǎn
司农时为要官,进用者多由此选。
dí bài mìng yī rì jí qiú wài hán jiàng gāo qí jié liú jiǎn xiáng sān sī kuài jì
觌拜命一日,即求外,韩绛高其节,留检详三司会计。
jiàng chū yǐng chāng pì qiān shū pàn guān
绛出颍昌,辟签书判官。
zuò zài rùn gōng quē miǎn bǐng jū lěi nián qǐ wèi tài pú chéng xǐ tài cháng
坐在润公阙免,屏居累年,起为太仆丞,徙太常。
zhé zōng lì lǚ gōng zhe fàn chún rén jiàn qí kě dà rèn zhuó yòu zhèng yán jìn sī jiàn
哲宗立,吕公著、范纯仁荐其可大任,擢右正言,进司谏。
shàng shū yán guó jiā ān wēi zhì luàn xì yú dà chén
上疏言:"国家安危治乱,系于大臣。
jīn zhí zhèng bā rén ér jiān xié jū bàn shǐ yī èr yuán lǎo hé yǐ xíng qí zhì zāi
今执政八人,而奸邪居半,使一二元老,何以行其志哉?
yīn jí lùn cài què zhāng dūn hán zhěn zhāng zǎo péng xié hài zhèng
"因极论蔡确、章惇、韩缜、张璪朋邪害正。
zhāng shù shí shàng xiāng jì chì qù
章数十上,相继斥去。
yòu hé cuàn lǚ huì qīng
又劾窜吕惠卿。
cháo lùn yǐ dà jiān jì chù lǜ rén qíng bù ān jiāng xià zhào wèi shì zhī qiě jiè zhǐ yán zhě
朝论以大奸既黜,虑人情不安,将下诏慰释之,且戒止言者。
dí yán chéng chū yú cǐ kǒng hǎi nèi yǒu shí zhī shì dé yǐ qīng yì cháo tíng
觌言:"诚出于此,恐海内有识之士,得以轻议朝廷。
shùn zuì sì xiōng ér tiān xià fú kǒng zǐ zhū shǎo zhèng mǎo ér lǔ guó zhì
舜罪四凶而天下服,孔子诛少正卯而鲁国治。
dàng shì zhī shí bù wén rén qíng bù ān yì bù wén chū mìng lìng yǐ yuè qí dǎng yě
当是之时,不闻人情不安,亦不闻出命令以悦其党也。
gài rén jūn zhī suǒ yǐ yù xià zhě chù zhì èr bǐng ér yǐ
盖人君之所以御下者,黜陟二柄而已。
zhì yī shàn ér tiān xià zhī wéi shàn zhě quàn chù yī è ér tiān xià zhī wèi è zhě jù
陟一善而天下之为善者劝,黜一恶而天下之为恶者惧。
qǐ yǐ wéi è zhě jù ér cháo tíng yì wèi zhī jù zāi
岂以为恶者惧而朝廷亦为之惧哉?
chéng wèi bì xià xī zhī
诚为陛下惜之。
dí yán suī qiè rán bù néng zhǐ yě
"觌言虽切,然不能止也。
xià zhǔ xīn lì yǒu qīng zhōng guó xīn
夏主新立,有轻中国心。
dí yuē xiǎo qiāng kuī wǒ yàn bīng gù jié ào ruò shì
觌曰:"小羌窥我厌兵,故桀骜若是。
rán suǒ dāng yōu zhě bù zài jīn qiū ér zài yì rì suǒ dāng jǐn zhě bù zài biān bèi ér zài miào mó
然所当忧者,不在今秋而在异日,所当谨者,不在边备而在庙谟。
xī zhāng qǔ yǔ zhī quán bì chí zhòng ér hòu kě
翕张取予之权,必持重而后可。
táo dōng qín guǐ zhāng kǎn zhì què xià dí yuē lǎo qiāng suī jiù qín qí zi tǒng zhòng rú gù jiāng tǔ zhǒng luò wèi jiǎn yú qián ān kě jù lù yǐ jiǎ yuàn
"洮东擒鬼章,槛至阙下,觌曰:"老羌虽就擒,其子统众如故,疆土种落未减于前,安可遽戮以贾怨。
yi chù zhī táo mín qín yōng jiān yǐ shì hán róng hào shēng zhī dé lí qí shí jiāo ér huài qí sǐ dǎng
宜处之洮、岷、秦、雍间,以示含容好生之德,离其石交而坏其死党。
yòu yán jīn mín lì diāo zhài biān fèi wáng jí bù kě bù shēn wéi zhī jì
"又言:"今民力凋瘵,边费亡极,不可不深为之计。
yú shì shū jiàng shuài fēi qí rén zhě qǐng yì zhī chá yán zhī hài mín zhě qǐng gé zhī zhì bū zhài zhèn zhān fù liǎn kē xū jiē zhǐ chén qí gù
"于是疏将帅非其人者请易之,茶盐之害民者请革之,至逋债、振瞻、赋敛、科须,皆指陈其故。
chāi yì fǎ fù xíng dí yǐ wéi cháo tíng yì zài biàn mín ér yì zhě suì wèi miǎn yì fǎ wú yī shì kě yòng
差役法复行,觌以为:"朝廷意在便民,而议者遂谓免役法无一事可用。
fu fǎ wú xīn jiù wéi shàn zhī cóng
夫法无新旧,惟善之从。
yīn cǎi duō shù shí shì yú chà fǎ yǒu zhù kě yǐ tōng xíng zhě shàng zhī
"因采掇数十事于差法有助可以通行者上之。
suì lùn qīng miáo zhī hài qǐ jǐn ba xīn lìng ér fù cháng píng jiù fǎ yuē jù liǎn zhī chén wéi zhī wǎng lì zì méi bù gù hòu hài
遂论青苗之害,乞尽罢新令,而复常平旧法,曰:"聚敛之臣,惟知罔利自媒,不顾后害。
yǐ guó jiā zhī zūn ér yǔ mín zhēng zhuī dāo zhī lì hé yǐ shì tiān xià
以国家之尊,而与民争锥刀之利,何以示天下?
yòu yán xíng fá shì qīng shì zhòng
"又言:"刑罚世轻世重。
xī níng dà chén wèi xíng fá bù zhòng zé rén wú suǒ dàn
熙宁大臣,谓刑罚不重,则人无所惮。
jīn fǎ lìng yǐ xíng kě yǐ shì qīng zhī shí yuàn zé zhì hòu tōng liàn zhī shì zài jiā shān zhèng
今法令已行,可以适轻之时,愿择质厚通练之士,载加芟正。
yú shì zhì jú biān huì bǐ dí yù yān
"于是置局编汇,俾觌预焉。
dà dǐ jiē yòng zhōng diǎn yuán yòu chì shì yě
大抵皆用中典,《元祐敕》是也。
shén zōng fù táng zhì jiàn guān fēn liè liǎng shěng
神宗复唐制,谏官分列两省。
zhì shì dà chén yì xǐ zhī wài mén ér yǐ qí zhí shè wèi zhì chì yuàn míng fáng lòu xiè shí bù yù shǐ yǔ gěi shè xiāng tōng
至是,大臣议徙之外门,而以其直舍为制敕院,名防漏泄,实不欲使与给舍相通。
dí zhēng zhī yuē zhì chì yuàn lì shè yě
觌争之曰:"制敕院,吏舍也。
duó jiàn shěng yǐ guǎng lì shè xìn xū lì ér yí zhèng chén hé shì bù guǎng yě
夺谏省以广吏舍,信胥吏而疑诤臣,何示不广也。
nǎi bù guǒ xǐ
"乃不果徙。
dí zài yán lù yù shēn pò péng dǎng zhī shuō
觌在言路,欲深破朋党之说。
zhū guāng tíng jié sū shì shì guǎn zhí cè wèn lǚ táo biàn qí bù rán suì qǐ luò shǔ èr dǎng zhī shuō
朱光庭讦苏轼试馆职策问,吕陶辩其不然,遂起洛、蜀二党之说。
dí yán shì zhī cí bù guò shī qīng zhòng zhī tǐ ěr
觌言:"轼之辞,不过失轻重之体尔。
ruò xī kǎo tóng yì shēn jiū xián yí zé liǎng qí suì fēn dǎng lùn zī chì
若悉考同异,深究嫌疑,则两岐遂分,党论滋炽。
fu xué shì mìng cí shī zhǐ qí shì shàng xiǎo
夫学士命词失指,其事尚小;
shǐ shì dà fū yǒu péng dǎng zhī míng dà huàn yě
使士大夫有朋党之名,大患也。
dì shēn rán zhī zhì bù wèn
"帝深然之,置不问。
xún gǎi yòu sī yuán wài láng wèi jǐ bài shì yù shǐ yòu jiàn yì dài fū
寻改右司员外郎,未几,拜侍御史、右谏议大夫。
zuò lùn shàng shū yòu chéng hú zōng yù chū zhī rùn zhōu jiā zhí lóng tú gé zhī sū zhōu
坐论尚书右丞胡宗愈,出知润州,加直龙图阁、知苏州。
zhōu yǒu jiǎo lì shàn cì shǒu jiāng yì yǐ náo quán qián shǒu yòng shì de jī yì
州有狡吏,善刺守将意以挠权,前守用是得讥议。
dí qióng qí jiān zhuàng zhì yú fǎ yī jùn sù rán
觌穷其奸状,置于法,一郡肃然。
mín gē yǒng qí zhèng yǒu lì xíng shuǐ shàng rén zài jìng xīn zhī yǔ
民歌咏其政,有"吏行水上,人在镜心"之语。
xǐ jiāng huái fā yùn shǐ rù bài xíng hù èr bù shì láng yǔ fēng jì xié shǐ liáo wèi liáo rén lǐ zhòng
徙江、淮发运使,入拜刑、户二部侍郎,与丰稷偕使辽,为辽人礼重。
shào shèng chū yǐ bǎo wén gé zhí xué shì zhī chéng dū fǔ
绍圣初,以宝文阁直学士知成都府。
shǔ dì gāo yú mǔ qiān jīn wú xián tián yǐ zàng dí suǒ qīn gēng guān dì biǎo wèi mù tián
蜀地膏腴,亩千金,无闲田以葬,觌索侵耕官地,表为墓田。
jiāng shuǐ guàn chéng zhōng wèi qú suì jiǔ yān sāi jī kǔ lín liáo ér duō shuǐ zāi dí shū zhì fù gù mín dé zhī hào wáng gōng qú
江水贯城中为渠,岁久湮塞,积苦霖潦而多水灾,觌疏治复故,民德之,号"王公渠"。
xǐ hé yáng biǎn shào fǔ shǎo jiān fēn sī nán jīng yòu biǎn dǐng zhōu tuán liàn fù shǐ
徙河阳,贬少府少监,分司南京,又贬鼎州团练副使。
huī zōng jí wèi hái gù zhí zhī yǒng xīng jūn
徽宗即位,还故职,知永兴军。
guò quē liú wèi gōng bù shì láng qiān yù shǐ zhōng chéng
过阙,留为工部侍郎,迁御史中丞。
gǎi yuán zhào xià dí yán jiàn zhōng zhī míng suī qǔ huáng jí
改元诏下,觌言:"'建中'之名,虽取皇极。
rán zhòng xí qián dài jì hào fēi shì yi yǐ dé zōng wèi jiè
然重袭前代纪号,非是,宜以德宗为戒。
shí rèn shì zhě duō guāi yì bù tóng dí yán yáo shùn yǔ xiāng shòu yī dào yáo bù qù sì xiōng ér shùn qù zhī yáo bù jǔ yuán kǎi ér shùn jǔ zhī shì wèi bì jǐn tóng
"时任事者多乖异不同,觌言:"尧、舜、禹相授一道,尧不去四凶而舜去之,尧不举元凯而舜举之,事未必尽同;
wén wáng zuò yì yú fēng ér wǔ wáng zhì gǎo wén wáng guān shì bù zhēng zé liáng wú jìn zhōu gōng zhēng ér jìn zhī bù hài qí wéi shàn jì shàn shù
文王作邑于丰而武王治镐,文王关市不征,泽梁无禁,周公征而禁之,不害其为善继、善述。
shén zōng zuò fǎ yú qián zǐ sūn dāng shǒu yú hòu
神宗作法于前,子孙当守于后。
zhì yú shí yì shì shū xū sǔn yì zhě sǔn yì zhī yú lǐ gù wèi wèi yǒu shī yě
至于时异事殊,须损益者损益之,于理固未为有失也。
dāng guó zhě fèn qí yán suì gǎi wéi hàn lín xué shì
"当国者忿其言,遂改为翰林学士。
rì shí sì yuè shuò dì xià zhào zé gōng dí dāng zhì yǒu wéi dé fú lèi wèi zú yǐ dàng tiān xīn zhī yǔ zǎi xiàng qù zhī nǎi lì qǐng wài
日食四月朔,帝下诏责躬,觌当制,有"惟德弗类,未足以当天心"之语,宰相去之,乃力请外。
yǐ lóng tú gé xué shì zhī rùn zhōu xǐ hǎi zhōu ba zhǔ guǎn tài píng guān suì ān zhì lín jiāng jūn
以龙图阁学士知润州,徙海州,罢主管太平观,遂安置临江军。
dí qīng xiū jiǎn dàn rén mò jiàn qí xǐ yùn
觌清修简澹,人莫见其喜愠。
chí zhèng lùn shǐ zhōng zài lí qiǎn zhú bù shǎo biàn
持正论始终,再罹谴逐,不少变。
wú jí ér zú nián liù shí bā
无疾而卒,年六十八。
shào xīng chū zhuī fù lóng tú gé xué shì
绍兴初,追复龙图阁学士。
cóng zǐ jùn yì
从子俊义。
jùn yì zì yáo míng
俊义字尧明。
yóu xué jīng shī zī yòng fá huò jiàn zhī tóng guàn yù hòu pìn zhī jù bù dá
游学京师,资用乏,或荐之童贯,欲厚聘之,拒不答。
lín líng sù shè jiǎng xí bǎo lù gōng zhào liǎng xué xuǎn shì wèn dào
林灵素设讲席宝箓宫,诏两学选士问道。
chē jià jiāng lín shì tuī ēn sī chéng yǐ jùn yì jí cáo wěi yìng zhào jùn yì cí yān
车驾将临视推恩,司成以俊义及曹伟应诏,俊义辞焉。
rén yuē cǐ xiǎn shì jié jìng yě bù kě shī
人曰:"此显仕捷迳也,不可失。
jùn yì yuē shǐ cí bù huò mìng zhì bǐ yì bù bài
"俊义曰:"使辞不获命,至彼亦不拜。
tǎng jiàn kùn rǔ zé yǐ sǐ jì zhī
倘见困辱,则以死继之。
dǎi zhì jiǎng suǒ qù yù wò kuǐ bù nèi shì hū xìng míng zhì zài jùn yì dàn wàng wò zhì jìng bù kěn chū
"逮至讲所,去御幄跬步,内侍呼姓名至再,俊义但望幄致敬,不肯出;
cì hū cáo wěi wěi huí shǒu jùn yì mù zhī yì bù chū
次呼曹伟,伟回首,俊义目之,亦不出。
jì ba jiē wèi zhī jù jùn yì chù zhī tián rán
既罢,皆为之惧,俊义处之恬然。
yǐ tài xué shàng shè xuǎn zòu míng liè qí xià huī zōng qīn chéng qí wén zhuó wèi dì yī
以太学上舍选,奏名列其下,徽宗亲程其文,擢为第一。
jí cì dì wàng jiàn róng mào shén wěi dà yuè gù shì chén yuē cǐ zhèn suǒ qīn zhuó yě zhēn suǒ wèi jùn yì yǐ
及赐第,望见容貌甚伟,大说,顾侍臣曰:"此朕所亲擢也,真所谓'俊义'矣。
zì gǔ wèi yǒu rén zhǔ zì wèi zhǔ sī zhě yi jí chāo yòng
自古未有人主自为主司者,宜即超用。
cài jīng yāo shǐ lái jiàn yuē yī jiàn wǒ zuǒ yòu shǐ kě lì de
"蔡京邀使来见,曰:"一见我,左右史可立得。
jùn yì bù wǎng jǐn bài guó zǐ bó shì
"俊义不往,仅拜国子博士。
jū èr nián nǎi de gǎi tài xué bó shì
居二年,乃得改太学博士。
yùn wáng yè xiān shèng yǒu sī yì zhū shēng mén yíng
郓王谒先圣,有司议诸生门迎。
jùn yì yuē cǐ qǐ kě shī yú rén chén zāi
俊义曰:"此岂可施于人臣哉?
lǐ rú jiàn zǎi xiàng zú yǐ
礼如见宰相足矣。
nǎi xù lì dūn huà táng xià jí wáng zhì yóu cí bù gǎn dāng
"乃序立敦化堂下,及王至,犹辞不敢当。
jìn lì bù yuán wài láng
进吏部员外郎。
cháng rù duì dì wèn qīng zhī qián suǒ yǐ qīn zhuó hu
尝入对,帝问:"卿知前所以亲擢乎?
gài zhǔ sī zhī yì bù yī shì yǐ tiān zǐ zì tí wén héng yě
盖主司之意不一,是以天子自提文衡也。
wèi fū mǐn wú ān guó jīn ān zài
卫肤敏、吴安国今安在?
jù yǐ duì jí zhào wèi guǎn zhí ér qiān jùn yì yòu sī yuán wài láng
"具以对,即召为馆职,而迁俊义右司员外郎。
wèi wáng fǔ suǒ è yǐ zhí mì gé zhī yuè zhōu
为王黼所恶,以直秘阁知岳州。
zú nián sì shí qī
卒,年四十七。
jùn yì yǔ li qí yǒu shàn shǒu jiàn zhèng lùn yú xuān hé jiān
俊义与李祁友善,首建正论于宣和间。
dàng shì shí zhū gōng qīng shāo zhī fēn bié shàn è xié zhèng liǎng rén lì yě
当是时,诸公卿稍知分别善恶邪正,两人力也。
qí zì sù yuǎn yì zhī míng shì guān bù xiǎn
祁字肃远,亦知名士,官不显。
mǎ mò zì chù hòu dān zhōu chéng wǔ rén
马默,字处厚,单州成武人。
jiā pín tú bù yì cú lái cóng shí jiè xué
家贫,徒步诣徂徕从石介学。
zhū shēng shí yǐ bǎi shù yī dàn chū qí shàng
诸生时以百数,一旦出其上。
jì ér jiāng guī jiè yǔ zhū shēng yuē mǎ jūn tā rì bì wèi míng chén yi sòng zhī shān xià
既而将归,介语诸生曰:"马君他日必为名臣,宜送之山下。
dēng jìn shì dì diào lín pú wèi zhī xū chéng xiàn
登进士第,调临濮尉,知须城县。
xiàn wèi yùn zhì suǒ yùn lì fàn fǎ bù kě bǔ mò qū fǔ qǔ ér zhàng zhī kè cì hé fǔ jiē jīng
县为郓治所,郓吏犯法不可捕,默趋府,取而杖之客次,阖府皆惊。
cáo yì shǒu yùn xīn bù shàn yě mò yì bù wéi qū
曹佾守郓,心不善也,默亦不为屈。
hòu shǒu zhāng fāng píng sù guì yuàn shǔ lái qián duō bì mù bù yǔ yǔ
后守张方平素贵,掾属来前,多闭目不与语。
jiàn mò bái shì hū kāi mù shú shì jiǔ zhī jìn xíng qí yán zì shì wěi yǐ shì
见默白事,忽开目熟视久之,尽行其言,自是诿以事。
zhì píng zhōng fāng píng hái hàn lín jiàn wèi jiān chá yù shǐ guǒ xíng yù shì zhé yán wú gù
治平中,方平还翰林,荐为监察御史裹行,遇事辄言无顾。
fāng píng jiān qiǎn suǒ qīn jǐng zhī yuē yán tài zhí dé wú lèi jǔ zhě hu
方平间遣所亲儆之曰:"言太直,得无累举者乎?
mò xiè yuē rǔ zhī zhī shēn bù gǎn wéi shēn móu suǒ yǐ bào yě
"默谢曰:"辱知之深,不敢为身谋,所以报也。
shí yì zūn chóng pú ān yì wáng tái jiàn lǚ huì děng lì zhēng yǐ wéi bù kě xī chū bǔ wài
时议尊崇濮安懿王,台谏吕诲等力争以为不可,悉出补外。
mò qǐng hái zhī bù bào
默请还之,不报。
suì shàng yán pú wáng shēng yù shèng gōng rén shuí bù zhī
遂上言:"濮王生育圣躬,人谁不知。
ruò chēng zhī wéi qīn yì wú kě jù míng zhī bù zhèng shī mò dà yān
若称之为亲,义无可据,名之不正,失莫大焉。
yuàn bì zì chén xīn míng zhào qǐn bà yǐ gǎn zhào hé qì ān qī miào zhī shén líng shì yī jǔ ér zhòng shàn suí zhī yě
愿蔽自宸心,明诏寝罢,以感召和气,安七庙之神灵,是一举而众善随之也。
yòu yán zhì zhì zhī yào qiú xián wèi běn
"又言:"致治之要,求贤为本。
rén zōng yǐ guān rén zhī quán jǐn wěi fǔ xiāng shù shí nián jiān xián ér gōng zhě wú jǐ
仁宗以官人之权,尽委辅相,数十年间,贤而公者无几。
guān zhī jìn yě bù yóu shí jì bù zì shí shēng dàn qū quán mén bì děi xiǎn shì
官之进也,不由实绩,不自实声,但趋权门,必得显仕。
jīn dài zhì yǐ shàng shù bèi zǔ zōng zhī shí zhì móu yī shuài chén zé xié yú gōng yì zhě shí wú sān sì
今待制以上,数倍祖宗之时,至谋一帅臣,则协于公议者十无三四。
shù liáo zhī zhòng bù zhī jǐ rén yī yǒu nán shì zé yuē wú rén kě shǐ
庶僚之众,不知几人,一有难事,则曰无人可使。
qǐ fēi bù cái zhě zài shàng ér xián bù xiào hùn xiáo hu
岂非不才者在上,而贤不肖混淆乎?
yuàn bì xià míng mù dá cōng wu jì qí shí lì shì ér chāo shēng zhī yǐ xìng tiān xià
愿陛下明目达聪,务既其实,历试而超升之,以幸天下。
xíng bù láng zhōng zhāng shī yán tí jǔ zhū sī kù wu shéng zhì bù fǎ zhòng lì jù yáo fēi yǔ chán qù zhī
刑部郎中张师颜提举诸司库务,绳治不法,众吏惧摇,飞语谗去之。
mò lì chén qí gù yǐ wéi è zhí chǒu zhèng shí fán yǒu tú
默力陈其故,以为:"恶直丑正,实繁有徒。
jīn jiāng qù jī nián zhī bì yǐ xìng tài píng bì xiān guān jǔ qí zhí
今将去积年之弊,以兴太平,必先官举其职。
yi chóng jiǎng shī yán lì yǐ zhōng qín zé shī sù kuò náng zhī tú zhī suǒ quàn yǐ
宜崇奖师颜,厉以忠勤,则尸素括囊之徒,知所劝矣。
xī jīng huì shèng gōng jiāng chuàng rén zōng shén yù diàn mò yán shì bù shī gǔ qián diǎn suǒ jiè
西京会圣宫将创仁宗神御殿,默言:"事不师古,前典所戒。
hàn yǐ zhū dì suǒ xìng jùn guó lì miào zhī lǐ zhě fēi zhī
汉以诸帝所幸郡国立庙,知礼者非之。
kuàng xiān dì wèi cháng xìng luò ér chuàng jiàn miào sì shí guāi diǎn zé
况先帝未尝幸洛,而创建庙祀,实乖典则。
yuàn yǐ lǐ wèi zhī jié yì wèi zhī zhì jí zhǐ cǐ yì yǐ zhāng qīng jìng fèng xiān zhī yì
愿以礼为之节,义为之制,亟止此役,以章清静奉先之意。
huì dì zhèn hé dōng shǎn xī jùn mò yǐ wéi yīn shèng lǜ wèi biān huàn yi bèi zhī
"会地震河东、陕西郡,默以为阴盛,虑为边患,宜备之。
hòu shù yuè xī xià guǒ lái qīn
后数月,西夏果来侵。
shén zōng jí wèi yǐ lùn ōu yáng xiū shì tōng pàn huái zhōu
神宗即位,以论欧阳修事,通判怀州。
shàng shū chén shí shì yī yuē lǎn wēi quán èr yuē chá jiān nìng sān yuē jìn zhèng rén sì yuē míng gōng zuì wǔ yuē xi dà fèi liù yuē bèi xiōng nián qī yuē chóng jiǎn sù bā yuē jiǔ rèn shǐ jiǔ yuē zé shǒu zǎi shí yuē yù biān huàn
上疏陈十事:一曰揽威权,二曰察奸佞,三曰近正人,四曰明功罪,五曰息大费,六曰备凶年,七曰崇俭素,八曰久任使,九曰择守宰,十曰御边患。
lǎn wēi quán zé tiān zi shì zhòng ér dà chén ān yǐ
揽威权,则天子势重,而大臣安矣;
chá jiān nìng zé zhōng chén yòng ér xiǎo rén bù néng xìng jìn yǐ
察奸佞,则忠臣用,而小人不能幸进矣;
jìn zhèng rén zé jiàn zhèng rì wén ér shèng xìng kāi míng yǐ
近正人,则谏诤日闻,而圣性开明矣;
míng gōng zuì zé cháo tíng wú sī ér tiān xià fú yǐ
明功罪,则朝廷无私,而天下服矣;
xi dà fèi zé gōng sī fù ér jūn lǚ yǒu jī yǐ
息大费,则公私富,而军旅有积矣;
bèi xiōng nián zé dà ēn cháng shī ér huò luàn bù qǐ yǐ
备凶年,则大恩常施,而祸乱不起矣;
chóng jiǎn sù zé zì shàng huà xià ér mín pǔ sù yǐ
崇俭素,则自上化下,而民朴素矣;
jiǔ rèn shǐ zé guān bù xū shòu ér zhí shì jǔ yǐ
久任使,则官不虚授,而职事举矣;
zé shǒu zǎi zé shù jì yǒu chéng ér mín shòu cì yǐ
择守宰,则庶绩有成,而民受赐矣;
yù biān huàn zé sì yuǎn wèi fú ér zhōng guó qiáng yǐ
御边患,则四远畏服,而中国强矣。
chú zhī dēng zhōu
除知登州。
shā mén dǎo qiú zhòng guān gěi liáng zhě cái sān bǎi rén měi yì shù zé tóu zhū hǎi
沙门岛囚众,官给粮者才三百人,每益数,则投诸海。
zhài zhǔ li qìng yǐ èr nián shā qī bǎi rén mò zé zhī yuē rén mìng zhì zhòng ēn jì dài qí shēng yòu cóng ér shā zhī bù ruò jí shí sǐ xiāng lǐ yě
砦主李庆以二年杀七百人,默责之曰:"人命至重,恩既贷其生,又从而杀之,不若即时死乡里也。
rǔ hú bù yǐ fá liáng gào ér zhuān shā zhī rú cǐ
汝胡不以乏粮告,而颛杀之如此?
yù àn qí zuì qìng jù zì yì sǐ
"欲按其罪,庆惧,自缢死。
mò wèi zòu qǐng gēng dìng pèi dǎo fǎ fán èr shí tiáo yì shù ér nián shēn wú guò zhě yí dēng zhōu zì shì duō quán huó zhě
默为奏请,更定《配岛法》凡二十条,溢数而年深无过者移登州,自是多全活者。
qí hòu sū shì zhī dēng zhōu fù lǎo yíng yú lù yuē gōng wéi zhèng ài mín de rú mǎ shǐ jūn hu
其后苏轼知登州,父老迎于路曰:"公为政爱民,得如马使君乎?
xǐ zhī cáo zhōu zhào wèi sān sī yán tiě pàn guān
徙知曹州,召为三司盐铁判官。
yǐ mò yǔ fù bì shàn qiě lùn xīn fǎ bù biàn chū zhī jì gǔn èr zhōu
以默与富弼善,且论新法不便,出知济、衮二州。
hái tí jǔ sān sī zhàng sī
还,提举三司帐司。
wèi shén zōng yán yòng bīng xíng shì jí zhǐ huà hé běi shān chuān dào lǐ yìng duì rú liú
为神宗言用兵形势,及指画河北山川道里,应对如流。
shén zōng xǐ jiāng yòng zhī dà chén zī bú yuè yǐ tí diǎn jīng dōng xíng yù
神宗喜,将用之,大臣滋不悦,以提点京东刑狱。
mò xìng gāng yán jí wù bù lì yǒu wàng fēng tóu xí qù zhě
默性刚严疾恶,部吏有望风投檄去者。
jīn xiāng lìng yǐ huì zhe qí fù fāng zhí zhèng yí shū yuē mǎ gōng sù gāng rǔ yǒu guò jiāng bù miǎn
金乡令以贿著,其父方执政,诒书曰:"马公素刚,汝有过,将不免。
lìng jù xī qǔ bú yì zhī wù fén chè zhī
"令惧,悉取不义之物焚撤之。
gǎi guǎng xī zhuǎn yùn shǐ huì ān huà děng mán suì jī nèi kòu mò shàng píng mán fāng lüè yǐ wéi shèng fù bù zài bīng ér zài jiāng
改广西转运使,会安化等蛮岁饥内寇,默上平蛮方略,以为"胜负不在兵而在将。
fù liáng xiāo dùn guō kuǐ qiè nuò
富良宵遁,郭逵怯懦;
yōng chéng xiàn méi sū jiān lǎo miù
邕城陷没,苏缄老谬;
guī rén pù fù jūn chén shǔ xiān zǒu
归仁铺覆军,陈曙先走;
kūn lún guān sàng shī zhāng shǒu jié bù zhàn nóng zhì gāo pò wáng yīn dí qīng zhī zhì yǒng
昆仑关丧师,张守节不战,侬智高破亡,因狄青之智勇;
ōu xī fàn zhī zhū miè nǎi dù qǐ zhī fāng lüè cǐ zú yàn yǐ
欧希范之诛灭,乃杜杞之方略,此足验矣。
yǐ jí qiú guī zhī xú zhōu
以疾求归,知徐州。
shǔ chéng lì guó jiān kǔ wú jū hòu zhī nüè mò jiē gé zhī
属城利国监苦吴居厚之虐,默皆革之。
zhào wèi sī nóng shǎo qīng
召为司农少卿。
sī mǎ guāng wèi xiāng yù jǐn xiū zǔ zōng fǎ wèn mò yǐ fù xiāng chà yá qián fǎ rú hé
司马光为相,欲尽修祖宗法,问默以复乡差衙前法如何?
mò yuē bù kě
默曰:"不可。
rú cháng píng zì hàn wèi liáng fǎ qǐ yi jǐn fèi
如常平,自汉为良法,岂宜尽废?
qù qí hài mín zhě kě yě
去其害民者可也。
qí hòu yì rén lì wèi yī zhōu yī xuán fǎ cháng píng tí jǔ guān shěng guī tí xíng sī pō zì mò fā zhī
"其后役人立为一州一县法,常平提举官省归提刑司,颇自默发之。
chú hé dōng zhuǎn yùn shǐ
除河东转运使。
shí yì qì jiā lú wú bǔ èr zhài mò zòu kòng è xiǎn zǔ dí bù kě gōng qì zhī bù biàn
时议弃葭芦、吴堡二砦,默奏控扼险阻,敌不可攻,弃之不便。
yóu shì èr zhài dé bù qì
由是二砦得不弃。
yí gǔn zhōu qǐng bāo lù shí jiè hòu zhào guān qí sūn
移衮州,请褒录石介后,诏官其孙。
dōng zhōu jiàn jī liú mín dà jí suǒ zhèn huó shù wàn jì
东州荐饥,流民大集,所振活数万计。
rù bài wèi wèi qīng quán gōng bù shì láng zhuǎn hù bù
入拜卫尉卿,权工部侍郎,转户部。
gào lǎo yǐ bǎo wén gé dài zhì fù zhī xú zhōu gǎi hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ
告老,以宝文阁待制复知徐州,改河北都转运使。
chū yuán fēng jiān hé jué xiǎo wú yīn bù fù sāi zòng zhī běi liú
初,元丰间,河决小吴,因不复塞,纵之北流。
yuán yòu yì chén yǐ wéi dōng liú biàn shuǐ guān suì yǔ zhī hé
元祐议臣以为东流便,水官遂与之合。
mò yǔ tóng shí jiān sī shàng yì yǐ běi liú wèi biàn
默与同时监司上议,以北流为便。
yù shǐ guō zhī zhāng fù qǐng cóng dōng liú yú shì zuò dōng xi mǎ tóu yuē shuǐ fù gù dào wèi zhǎng dī yōng hé zhī běi liú zhě láo fèi shén dà
御史郭知章复请从东流,于是作东西马头,约水复故道,为长堤壅河之北流者,劳费甚大。
míng nián fù jué ér běi jìng bù néng shǐ zhī dōng
明年,复决而北,竟不能使之东。
jiǔ zhī gào lǎo tí jǔ hóng qìng gōng
久之,告老,提举鸿庆宫。
shào shèng shí zuò fù sī mǎ guāng luò dài zhì zhì shì
绍圣时,坐附司马光,落待制致仕。
yuán fú sān nián fù zhī
元符三年,复之。
zú nián bā shí
卒,年八十。
shào xīng zhōng yǐ qí zi chún qǐng zèng kāi fǔ yí tóng sān sī jiā zèng tài bǎo
绍兴中,以其子纯请,赠开府仪同三司,加赠太保。
lùn yuē shī yún shí mǐ yǒu zhēng wáng xīn zài níng
论曰:《诗》云:"时靡有争,王心载宁。
wáng ān shí zhī wèi xiāng kě wèi zhì tiān xià zhī zhēng ér jūn xīn bù níng yǐ
"王安石之为相,可谓致天下之争,而君心不宁矣。
sūn jué li cháng lì zhèng xīn fǎ níng shī gù rén zhī yì yì rán qù zhī ér wú huǐ xián zāi
孙觉、李常力诤新法,宁失故人之意,毅然去之而无悔,贤哉。
kǒng wén zhòng zhī cè zhì kē yǐ wēi guān kāng kǎi lùn shì yán suī bù tīng ér míng chè shàng cōng
孔文仲之策制科,以微官慷慨论事,言虽不听,而名彻上聪。
ān shí jì chì qí rén yòu fèi qí kē hé qiān nù zhī shén yé
安石既斥其人,又废其科,何迁怒之甚耶!
xiān yú shēn zǎo shi ān shí bài shì yǔ lǚ huì tóng jiàn jǐ xiān
鲜于侁早识安石败事,与吕诲同见几先。
mǎ mò yòng zhāng fāng píng jiàn wèi yù shǐ zhì yú jìn yán ér bù huì fāng píng zhǐ zhī ér bù tīng sī wèi bù fù zhī jǐ yǐ
马默用张方平荐为御史,至于尽言而不讳,方平止之而不听,斯为不负知己矣。
li zhōu zhī gěng jiè gù lín zhī yòng bīng li zhī chún wáng dí zài chù ér bù gǎi qí zhèng yì zú yǐ jiàn yī shí zhī duō xián yān
李周之耿介,顾临之用兵,李之纯、王觌再黜而不改其正,亦足以见一时之多贤焉。