liú ān shì zōu hào tián zhòu wáng huí céng dàn fù chén guàn rèn bó yǔ
刘安世邹浩（田昼王回曾诞附） 陈瓘任伯雨
liú ān shì zì qì zhī wèi rén
刘安世，字器之，魏人。
fù háng dì jìn shì lì zhī yú chéng xī pǔ xiàn
父航，第进士，历知虞城、犀浦县。
yú chéng duō jiān huá xǐ kòu dào
虞城多奸猾，喜寇盗；
xī pǔ mín ruò ér xún
犀浦民弱而驯。
háng wéi zhèng kuān měng jí huǎn bù tóng liǎng xiàn jiē zhì
航为政，宽猛急缓不同，两县皆治。
zhī sù zhōu
知宿州。
yā bàn xià shǐ shǐ zhě duō suǒ yào qǐng zhí lǐ bù xùn qiě yù fú qiú wén jīn dài rù jiàn háng jiē shé zhèng zhī
押伴夏使，使者多所要请，执礼不逊，且欲服球文金带入见，航皆折正之。
yǐ qún mù pàn guān wèi hé nán jiān mù shǐ
以群牧判官为河南监牧使。
chí jié cè xià zhǔ bǐng cháng fán lì suǒ yí bǎo dài míng mǎ què fú shòu
持节册夏主秉常，凡例所遗宝带、名马，却弗受。
hái shàng yù róng shū dà lüè yún biàn shì hǎo wèi kě xǐ zhī shuō wǔ fū jiǎo jì bù zī zhī chǒng huò wèi suǒ wù bù kě bù jiè
还，上《御戎书》，大略云："辨士好为可喜之说，武夫徼冀不赀之宠，或为所误，不可不戒。
wèi hé běi xi lù zhuǎn yùn shǐ
"为河北西路转运使。
xī níng dà hàn qiú yán háng lùn xīn zhèng bù biàn zhě wǔ yòu shàng shū yán rén zhǔ bù kě qīng shī tiān xià xīn yí chéng shí yǒu suǒ gǎi wéi zé rén xīn yuè ér tiān yì de yǐ
熙宁大旱求言，航论新政不便者五，又上书言："人主不可轻失天下心，宜乘时有所改为，则人心悦而天意得矣。
bù bào
"不报。
nǎi qǐng tí jǔ chóng fú gōng qǐ zhī jīng xiāng èr zhōu
乃请提举崇福宫，起知泾、相二州。
wáng shī xī zhēng xǐ zhī shǎn fǔ
王师西征，徙知陕府。
shí cāng cù jūn xīng kuì xiǎng qiē jí xiàn lìng zuǒ zhì hé xiào dū mín mín duō qì tián lú huò zhì zì jìn
时仓卒军兴，馈饷切急，县令佐至荷校督民，民多弃田庐，或至自尽。
háng dú qī huì rú píng rì shì gèng yǐ bàn
航独期会如平日，事更以办。
zhōng tài pú qīng
终太仆卿。
ān shì shǎo shí chí lùn yǐ yǒu shí
安世少时持论已有识。
háng shǐ jiān mù shí wén yàn bó zài shū fǔ yǒu suǒ wén měi hū ān shì gào zhī
航使监牧时，文彦博在枢府，有所闻，每呼安世告之。
ān shì cóng róng yán wáng jiè fu qiú qù wài yì wèi gōng qiě dài qí rèn
安世从容言："王介甫求去，外议谓公且代其任。
yàn bó yuē ān shí huài tiān xià zhì cǐ hòu zhī rén hé kě wèi
"彦博曰："安石坏天下至此，后之人何可为？
ān shì gǒng shǒu yuē ān shì suī wǎn jìn qiè yǐ wéi wèi rán
"安世拱手曰："安世虽晚进，窃以为未然。
jīn rì xīn zhèng guǒ shùn rén suǒ yù ér wéi rén lì hu
今日新政，果顺人所欲而为人利乎？
ruò bù rán gōng dāng qù suǒ hài xìng suǒ lì fǎn zhǎng jiān ěr
若不然，公当去所害，兴所利，反掌间耳。
yàn bó mò bù yīng tā rì jiàn háng tàn jiǎng qí jiān zhèng
彦博默不应，他日见航，叹奖其坚正。
dēng jìn shì dì bù jiù xuǎn
登进士第，不就选。
cóng xué yú sī mǎ guāng zī jìn xīn xíng jǐ zhī yào guāng jiào zhī yǐ chéng qiě lìng zì bù wàng yǔ shǐ
从学于司马光，咨尽心行己之要，光教之以诚，且令自不妄语始。
diào míng zhōu sī fǎ cān jūn sī hù yǐ tān wén zhuǎn yùn shǐ wú shǒu lǐ jiāng àn zhī wèn yú ān shì ān shì yún wú zhī
调洺州司法参军，司户以贪闻，转运使吴守礼将按之，问于安世，安世云："无之。
shǒu lǐ wéi zhǐ
"守礼为止。
rán ān shì xīn cháng bù zì ān yuē sī hù shí tān ér wú bù yǐ chéng duì wú qí wéi sī mǎ gōng jiào hu
然安世心常不自安，曰："司户实贪而吾不以诚对，吾其违司马公教乎！
hòu dú yáng xióng fǎ yán jūn zǐ bì ài zé tōng zhū lǐ yì nǎi shì
"后读扬雄《法言》"君子避碍则通诸理"，意乃释。
guāng rù xiàng jiàn wèi mì shū shěng zhèng zì
光入相，荐为秘书省正字。
guāng hōng xuān rén tài hòu wèn kě wèi tái jiàn yú lǚ gōng zhe gōng zhe yǐ ān shì duì
光薨，宣仁太后问可为台谏于吕公著，公著以安世对。
zhuó yòu zhèng yán
擢右正言。
shí zhí zhèng pō yǔ qīn qī guān ān shì yán zǔ zōng yǐ lái dà chén zǐ dì bù gǎn shòu nèi wài huá yào zhī zhí
时执政颇与亲戚官，安世言："祖宗以来，大臣子弟不敢受内外华要之职。
zì wáng ān shí bǐng zhèng wu kuài sī yì lèi shèng zhī zhì sǎo dì bù cún
自王安石秉政，务快私意，累圣之制，扫地不存。
jīn miào táng zhī shàng yóu xí gù tài
今庙堂之上，犹习故态。
yīn lì shū wén yàn bó yǐ xià qī rén jiē qí dé kuí jiù bù shǎo jiǎ jiè
"因历疏文彦博以下七人，皆耆德魁旧，不少假借。
zhāng dūn yǐ qiáng shì kūn shān mín tián fá jīn ān shì yán dūn yǔ cài què huáng lǚ xíng shù sù xiāng jiāo jié zì wèi shè jì zhī chén tān tiān zhī gōng jiǎo xìng yì rì tiān xià zhī rén zhǐ wèi sì xiōng
章惇以强市昆山民田罚金，安世言："惇与蔡确、黄履、邢恕素相交结，自谓社稷之臣，贪天之功，侥幸异日，天下之人指为'四凶'。
jīn dūn fù shàng zài ér bié jí yì cái jué miè yì lǐ zhǐ cóng báo fá hé yǐ shì chéng
今惇父尚在，而别籍异财，绝灭义理，止从薄罚，何以示惩？
huì wú chù hòu jiě shì què ān zhōu shī yǐ jìn ān shì wèi qí zhǐ chì shèng yú fàn dà bù jìng yǔ liáng dào děng jí lùn zhī cuàn zhī xīn zhōu
"会吴处厚解释确《安州诗》以进，安世谓其指斥乘舆，犯大不敬，与梁焘等极论之，窜之新州。
zǎi xiàng fàn chún rén zhì yú yù shǐ shí rén jiē yuán shì qù
宰相范纯仁至于御史十人，皆缘是去。
qiān qǐ jū shè rén jiān zuǒ sī jiàn jìn zuǒ jiàn yì dài fū
迁起居舍人兼左司谏，进左谏议大夫。
yǒu zhǐ zàn ba jiǎng yán mín jiān huan chuán gōng zhōng qiú rǔ bì ān shì shàng shū jiàn yuē bì xià fù yú chūn qiū wèi nà hòu ér qīn nǚ sè
有旨暂罢讲筵，民间欢传宫中求乳婢，安世上疏谏曰："陛下富于春秋，未纳后而亲女色。
yuàn tài huáng tài hòu bǎo yòu shèng gōng wèi zōng miào shè jì dà jì qīng xián zhī yàn pín yù jīng wéi réng yǐn jìn chén yǔ lùn qián gǔ zhì luàn zhī yào yǐ yì shèng xué wú ruò yú suǒ ài ér wàng qí kě jiè
愿太皇太后保祐圣躬，为宗庙社稷大计，清闲之燕，频御经帷，仍引近臣与论前古治乱之要，以益圣学，无溺于所爱而忘其可戒。
zhé zōng fǔ shǒu bù yǔ
"哲宗俯首不语。
hòu yuē wú cǐ shì qīng wù tīng ěr
后曰："无此事，卿误听尔。
míng rì hòu liú lǚ dà fáng gào zhī gù
"明日，后留吕大防告之故。
dà fáng tuì zhào jǐ shì zhōng fàn zǔ yǔ shǐ dá zhǐ
大防退，召给事中范祖禹使达旨。
zǔ yǔ gù cháng yǐ jiàn yú shì liǎng rén hé cí shēn yán zhī shén qiè
祖禹固尝以谏，于是两人合辞申言之甚切。
shān wēn bó wèi hàn lín chéng zhǐ ān shì yán qí chū rù wáng lǚ dǎng zhōng shǐ zhōng fǎn fù
邓温伯为翰林承旨，安世言其"出入王、吕党中，始终反复。
jīn zhī jìn yòng shí xì jūn zǐ xiǎo rén xiāo zhǎng zhī jī
今之进用，实系君子小人消长之机。
qǐ xíng miǎn chù
乞行免黜。
bù bào
"不报。
suì qǐng wài gǎi zhōng shū shè rén cí bù jiù
遂请外，改中书舍人，辞不就。
yǐ jí xián diàn xiū zhuàn tí jǔ chóng fú gōng cái liù yuè zhào wèi bǎo wén gé dài zhì shū mì dōu chéng zhǐ
以集贤殿修撰提举崇福宫，才六月，召为宝文阁待制、枢密都承旨。
fàn chún rén fù xiāng lǚ dà fáng bái hòu yù lìng ān shì shǎo bì
范纯仁复相，吕大防白后欲令安世少避。
hòu yuē jīn jì bù jū yán zhí zì wú suǒ xián
后曰："今既不居言职，自无所嫌。
yòu yǔ hán zhōng yàn yuē rú cǐ zhèng rén yi qiě liú cháo tíng
"又语韩忠彦曰："如此正人，宜且留朝廷。
nǎi zhǐ
"乃止。
lǚ huì qīng fù guāng lù qīng fēn sī ān shì zhēng yǐ wéi bù kě bù tīng
吕惠卿复光禄卿，分司，安世争以为不可，不听。
chū zhī chéng dé jūn
出知成德军。
zhāng dūn yòng shì yóu jì è zhī
章惇用事，尤忌恶之。
chū chù zhī nán ān jūn zài biǎn shào fǔ shǎo jiān sān biǎn xīn zhōu bié jià ān zhì yīng zhōu
初黜知南安军，再贬少府少监，三贬新州别驾，安置英州。
tóng wén guǎn yù qǐ cài jīng qǐ zhū miè ān shì děng jiā chán suī bù xíng yóu xǐ méi zhōu
同文馆狱起，蔡京乞诛灭安世等家，谗虽不行，犹徙梅州。
dūn yǔ cài biàn jiāng bì zhì zhī sǐ yīn shǐ zhě rù hǎi dǎo zhū chén yǎn fěng shǐ zhě guò ān shì xié shǐ zì cái
惇与蔡卞将必置之死，因使者入海岛诛陈衍，讽使者过安世，胁使自裁。
yòu zhuó yī tǔ háo wèi zhuǎn yùn pàn guān shǐ shā zhī
又擢一土豪为转运判官，使杀之。
pàn guān jí chí jiāng zhì méi méi shǒu qiǎn kè lái quàn ān shì zì wèi jì
判官疾驰将至梅，梅守遣客来劝安世自为计。
ān shì sè bù dòng duì kè yǐn jiǔ tán xiào xú shū shù zhǐ fù qí pū yuē wǒ jí sǐ yī cǐ xíng zhī
安世色不动，对客饮酒谈笑，徐书数纸付其仆曰："我即死，依此行之。
gù kè yuē sǐ bù nán yǐ
"顾客曰："死不难矣。
kè mì cóng pū suǒ shì jiē jīng jì tóng biǎn dāng sǐ zhě zhī jiā shì shén xī
"客密从仆所视，皆经纪同贬当死者之家事甚悉。
pàn guān wèi zhì èr shí lǐ ǒu xuè ér bì wēi de miǎn
判官未至二十里，呕血而毙，危得免。
zhāo huái hòu zhèng wèi zhōng gōng dūn biàn fā qián jiàn rǔ bì shì yǐ wéi wèi hòu shè
昭怀后正位中宫，惇、卞发前谏乳婢事，以为为后设。
shí zōu hào jì biǎn zhào yìng tiān shǎo yǐn gāo sūn yǐ jiàn chē shōu èr rén fù jīng shī
时邹浩既贬，诏应天少尹鼛孙以槛车收二人赴京师。
xíng shù yì ér huī zōng jí wèi shè zhì gāo nǎi hái
行数驿而徽宗即位赦至，鼛乃还。
fán tóu huāng qī nián jiǎ lìng suǒ zài yuǎn è de wú bù lì zhī
凡投荒七年，甲令所载远恶地无不历之。
yí héng jí dǐng rán hòu yǐ jí xián diàn xiū zhuàn zhī yùn zhōu zhēn dìng fǔ céng bù yòu jì zhī bù shǐ rù cháo
移衡及鼎，然后以集贤殿修撰知郓州、真定府，曾布又忌之，不使入朝。
cài jīng jì xiāng lián qī zhé zhì xiá zhōu jī guǎn
蔡京既相，连七谪至峡州羁管。
shāo fù chéng yì láng bǔ jū sòng dōu
稍复承议郎，卜居宋都。
xuān hé liù nián fù dài zhì zhōng shū shè rén chén sī fēng hái zhī
宣和六年，复待制，中书舍人沈思封还之。
míng nián zú nián qī shí bā
明年卒，年七十八。
ān shì yí zhuàng kuí shuò yīn tǔ rú zhōng
安世仪状魁硕，音吐如钟。
chū chú jiàn guān wèi bài mìng rù bái mǔ yuē cháo tíng bù yǐ ān shì bù xiào shǐ zài yán lù
初除谏官，未拜命，入白母曰："朝廷不以安世不肖，使在言路。
tǎng jū qí guān xū míng mù zhāng dǎn yǐ shēn rèn zé tuō yǒu chù wǔ huò qiǎn lì zhì
倘居其官，须明目张胆，以身任责，脱有触忤，祸谴立至。
zhǔ shàng fāng yǐ xiào zhì tiān xià ruò yǐ lǎo mǔ cí dāng kě miǎn
主上方以孝治天下，若以老母辞，当可免。
mǔ yuē bù rán wú wén jiàn guān wèi tiān zǐ zhèng chén rǔ fù píng shēng yù wèi zhī ér fú de rǔ xìng jū cǐ dì dāng juān shēn yǐ bào guó ēn
"母曰："不然，吾闻谏官为天子诤臣，汝父平生欲为之而弗得，汝幸居此地，当捐身以报国恩。
zhèng dé zuì liú fàng wú wèn yuǎn jìn wú dāng cóng rǔ suǒ zhī
正得罪流放，无问远近，吾当从汝所之。
yú shì shòu mìng
"于是受命。
zài zhí lěi suì zhèng sè lì cháo fú chí gōng dào
在职累岁，正色立朝，扶持公道。
qí miàn zhé tíng zhēng huò dì shèng nù zé zhí jiǎn què lì cì nù shāo jiě fù qián kàng cí
其面折廷争，或帝盛怒，则执简却立，伺怒稍解，复前抗辞。
páng shì zhě yuǎn guān xù suō sǒng hàn mù zhī yuē diàn shàng hǔ yī shí wú bù jìng shè
旁侍者远观，蓄缩悚汗，目之曰"殿上虎"，一时无不敬慑。
jiā jū wèi cháng yǒu duò róng jiǔ zuò shēn bù qīng yǐ zuò zì bù cǎo shū bù hǎo shēng sè huò lì
家居未尝有惰容，久坐身不倾倚，作字不草书，不好声色货利。
qí zhōng xiào zhèng zhí jiē zé xiàng sī mǎ guāng
其忠孝正直，皆则象司马光。
nián jì lǎo qún xián diāo sàng lüè jìn kuī rán dú cún ér míng wàng yì zhòng
年既老，群贤凋丧略尽，岿然独存，而名望益重。
liáng shī chéng yòng shì néng shēng sǐ rén xīn fú qí xián qiú dé xiǎo lì wú mò cháng qū zǒu qián hòu zhě shǐ chí shū lái dàn yǐ jí dà yòng mò yīn quàn wèi zǐ sūn jì ān shì xiào xiè yuē wú ruò wéi zǐ sūn jì bù zhì shì yǐ
梁师成用事，能生死人，心服其贤，求得小吏吴默尝趋走前后者，使持书来，啖以即大用，默因劝为子孙计，安世笑谢曰："吾若为子孙计，不至是矣。
wú yù wèi yuán yòu quán rén jiàn sī mǎ guāng yú dì xià
吾欲为元祐全人，见司马光于地下。
hái qí shū bù dá
"还其书不答。
sǐ zàng xiáng fú xiàn
死葬祥符县。
hòu èr nián jīn rén fā qí zhǒng mào rú shēng xiāng jīng yǔ yuē yì rén yě
后二年，金人发其冢，貌如生，相惊语曰："异人也！
wèi zhī gài guān nǎi qù
"为之盖棺乃去。
zōu hào zì zhì wán cháng zhōu jìn líng rén
邹浩，字志完，常州晋陵人。
dì jìn shì diào yáng zhōu yǐng chāng fǔ jiào shòu
第进士，调扬州、颍昌府教授。
lǚ gōng zhe fàn chún rén wèi shǒu jiē lǐ yù zhī
吕公著、范纯仁为守，皆礼遇之。
chún rén shǔ zhuàn lè yǔ hào cí
纯仁属撰乐语，浩辞。
chún rén yuē hàn lín xué shì yì wèi zhī
纯仁曰："翰林学士亦为之。
hào yuē hàn lín xué shì zé kě jì jiǔ sī yè zé bù kě
"浩曰："翰林学士则可，祭酒、司业则不可。
chún rén jìng xiè
"纯仁敬谢。
yuán yòu zhōng shàng shū lùn shì qí lüè yuē rén cái bù zhèn wú yǐ chéng tiān xià zhī wu
元祐中，上疏论事，其略曰："人材不振，无以成天下之务。
bì xià shì jīn rì rén cái guǒ yǒu yú yá guǒ bù zú yá
陛下视今日人材，果有余邪，果不足邪？
yǐ wéi bù zú zé zhōng wài zhī bǎi zhí shì wèi cháng bù bèi
以为不足，则中外之百执事未尝不备。
yǐ wéi yǒu yú zé zì rèn yǐ tiān xià zhī zhòng zhě jǐ rén
以为有余，则自任以天下之重者几人？
zhèng sè chāng yán bù chéng wàng fēng zhǐ zhě jǐ rén
正色昌言不承望风旨者几人？
chí cì jǔ zhī quán yǐ sù qīng suǒ bù zhě jǐ rén
持刺举之权以肃清所部者几人？
chéng liú xuān huà ér shǐ mín ān tián lǐ zhě jǐ rén
承流宣化而使民安田里者几人？
mín pín suǒ dāng fù yě zé yuē shuǐ hàn rú zhī hé
民贫所当富也，则曰水旱如之何；
guān rǒng suǒ dāng chéng yě zé yuē mín qíng bù kě rǎo
官冗所当澄也，则曰民情不可扰；
rén wù suǒ dāng qiú yě zé yuē cóng gǔ bù fá cái
人物所当求也，则曰从古不乏材；
fēng sú suǒ dāng hòu yě zé yuē bù qiè yú shí biàn shì jiē bù míng yì lǐ zhī guò yě
风俗所当厚也，则曰不切于时变，是皆不明义理之过也。
sū sòng yòng wèi tài cháng bó shì lái zhī shào lùn ba zhī
苏颂用为太常博士，来之邵论罢之。
hòu lèi suì zhé zōng qīn zhuó wèi yòu zhèng yán
后累岁，哲宗亲擢为右正言。
yǒu qǐng yǐ wáng ān shí sān jīng yì fā tí shì jǔ rén zhě hào lùn qí bù kě ér zhǐ
有请以王安石《三经义》发题试举人者，浩论其不可而止。
shǎn xī zòu biān gōng zhōng wài jiē hè hào yán xiān dì zhī zhì ér bì xià chéng zhī shàn yǐ
陕西奏边功，中外皆贺，浩言："先帝之志而陛下成之，善矣。
rán bīng jiā zhī shì wèi zhàn zé yǐ jué shèng wéi nán jì shèng zé yǐ chí shèng wéi nán wéi qí shí ér yǐ
然兵家之事，未战则以决胜为难，既胜则以持胜为难，惟其时而已。
gǒu wèi bù rán jiāng qì qián gōng ér zhāo hòu huàn
苟为不然，将弃前功而招后患。
yuàn shēn chì jiàng shuài wú niǔ lǚ shèng tú wéi jué zhōng
愿申敕将帅，毋狃屡胜，图惟厥终。
jīng dōng dà shuǐ hào yán pín nián shuǐ yì jì zuò suī yíng xū zhī shù suǒ bù kě táo ér xiāo fù zhī fāng yóu yi zhì jǐn
京东大水，浩言："频年水异继作，虽盈虚之数所不可逃，而消复之方尤宜致谨。
shū yuē wéi xiān gé wáng zhèng jué shì
《书》曰：'惟先格王正厥事。
bù yǐ wéi shù zhī dāng rán cǐ xiāo fù zhī shí yě
'不以为数之当然，此消复之实也。
jiǎn xù chén kàn xiáng yuán yòu zhāng zòu gōng sì dǐ qī qīng zhòng bù píng
蹇序辰看详元祐章奏，公肆诋欺，轻重不平。
hào yán chū zhǐ dàn fēn liǎng děng wèi yǔ jí xiān dì bìng yǔ yán guò chà ér yǐ
浩言："初旨但分两等，谓语及先帝并语言过差而已；
ér jīn suǒ shī xíng hùn rán mò biàn
而今所施行，混然莫辨。
yǐ qí jìn sì nán fēn zhī jī ér diǎn xíng qīng zhòng suí yǐ shàng xià shì nǎi bì xià zhī wēi fú cāo bǐng xià yí yú jìn chén
以其近似难分之迹，而典刑轻重随以上下，是乃陛下之威福操柄下移于近臣。
yuàn jiā xǐng chá yǐ wéi lái shì zhī jiān
愿加省察，以为来事之监。
zhāng dūn dú xiāng yòng shì wēi nüè zhèn hè hào suǒ yán měi chù dūn jì réng shàng zhāng lù hé shù qí bù zhōng qīn shàng zhī zuì wèi bào
章惇独相用事，威虐震赫，浩所言每触惇忌，仍上章露劾，数其不忠侵上之罪，未报。
ér xián fēi liú shì lì hào yán
而贤妃刘氏立，浩言：
lì hòu yǐ pèi tiān zi ān dé bù shěn
立后以配天子，安得不审。
jīn wèi tiān xià zé mǔ ér suǒ lì nǎi xián fēi yī shí gōng yì mò bù yí huò chéng yǐ guó jiā zì yǒu rén zǔ gù shì bù kě bù zūn yòng zhī ěr
今为天下择母，而所立乃贤妃，一时公议，莫不疑惑，诚以国家自有仁祖故事，不可不遵用之尔。
gài guō hòu yǔ shàng měi rén zhēng chǒng rén zǔ jì fèi hòu bìng chì měi rén suǒ yǐ shì gōng yě
盖郭后与尚美人争宠，仁祖既废后，并斥美人，所以示公也。
jí lì hòu zé bù xuǎn yú fēi pín ér bo yú guì zú suǒ yǐ yuǎn xián suǒ yǐ wèi tiān xià wàn shì fǎ yě
及立后，则不选于妃嫔而卜于贵族，所以远嫌，所以为天下万世法也。
bì xià zhī fèi mèng shì yǔ guō hòu wú yǐ yì
陛下之废孟氏，与郭后无以异。
guǒ yǔ xián fēi zhēng chǒng ér zhì zuì hu yì qí bù rán yě
果与贤妃争宠而致罪乎，抑其不然也？
èr zhě bì jū yī yú cǐ yǐ
二者必居一于此矣。
mèng shì zuì fèi zhī chū tiān xià shú bù yí lì xián fēi wèi hòu
孟氏罪废之初，天下孰不疑立贤妃为后。
jí dú zhào shū yǒu bié xuǎn xián zú zhī yǔ
及读诏书，有"别选贤族"之语；
yòu wén bì xià lín cháo kǎi tàn yǐ wéi guó jiā bù xìng
又闻陛下临朝慨叹，以为国家不幸；
zhì yú zōng jǐng lì qiè nù ér zuì zhī yú shì tiān xià shǐ shì rán bù yí
至于宗景立妾，怒而罪之，于是天下始释然不疑。
jīn jìng lì zhī qǐ bù shàng lèi shèng dé
今竟立之，岂不上累圣德？
chén guān bái má suǒ yán bù guò chēng qí yǒu zi jí yǐn yǒng píng xiáng fú shì yǐ wéi zhèng
臣观白麻所言，不过称其有子，及引永平、祥符事以为证。
chén qǐng lùn qí suǒ yǐ rán ruò yuē yǒu zi kě yǐ wèi hòu zé yǒng píng guì rén wèi cháng yǒu zi yě suǒ yǐ lì zhě yǐ dé guān hòu gōng gù yě
臣请论其所以然，若曰有子可以为后，则永平贵人未尝有子也，所以立者，以德冠后宫故也。
xiáng fú dé fēi yì wèi cháng yǒu zi suǒ yǐ lì zhě yǐ zhōng yīng jiǎ zú gù yě
祥符德妃亦未尝有子，所以立者，以钟英甲族故也。
yòu kuàng guì rén shí mǎ yuán zhī nǚ dé fēi wú fèi hòu zhī xián jiǒng yǔ jīn rì shì tǐ bù tóng
又况贵人实马援之女，德妃无废后之嫌，迥与今日事体不同。
qǐng nián dōng fēi cóng xiǎng jǐng líng gōng shì rì léi biàn shén yì
顷年冬，妃从享景灵宫，是日雷变甚异。
jīn xuān zhì zhī hòu lín yǔ fēi báo zì zòu gào tiān dì zōng miào yǐ lái yīn yín bù zhǐ
今宣制之后，霖雨飞雹，自奏告天地宗庙以来，阴淫不止。
shàng tiān zhī yì qǐ bù zhāo rán
上天之意，岂不昭然！
kǎo zhī rén shì jì rú bǐ qiú zhī tiān yì yòu rú cǐ wàng bù yǐ yī shí gǎi mìng wéi nán ér yǐ wàn shì gōng yì wèi kě wèi zhuī tíng cè lǐ rú chū zhào xíng zhī
考之人事既如彼，求之天意又如此，望不以一时改命为难，而以万世公议为可畏，追停册礼，如初诏行之。
dì wèi cǐ yì zǔ zōng gù shì qǐ dú zhèn yá
帝谓："此亦祖宗故事，岂独朕邪？
duì yuē zǔ zōng dà dé kě fǎ zhě duō yǐ bì xià bù zhī qǔ ér xiào qí xiǎo cī chén kǒng hòu shì zhī zé rén wú yǐ zhě fēn fēn yě
"对曰："祖宗大德可法者多矣，陛下不之取，而效其小疵，臣恐后世之责人无已者纷纷也。
dì biàn sè yóu bù nù chí qí zhāng chóu chú sì gù níng rán ruò yǒu suǒ sī fù wài
"帝变色，犹不怒，持其章踌躇四顾，凝然若有所思，付外。
míng rì zhāng dūn dǐ qí kuáng wàng nǎi xuē guān jī guǎn xīn zhōu
明日，章惇诋其狂妄，乃削官，羁管新州。
cài biàn ān dūn zuǒ fū jì qǐng zhì qí zǔ sòng zhě wáng huí děng yǔ zài tā chuán
蔡卞、安惇、左肤继请治其祖送者王回等，语在他传。
huī zōng lì jí zhào hái fù wèi yòu zhèng yán qiān zuǒ sī jiàn
徽宗立，亟召还，复为右正言，迁左司谏。
shàng shū wèi mèng zǐ yuē zuǒ yòu zhū dài fū jiē yuē xián wèi kě yě
上疏谓："孟子曰：'左右诸大夫皆曰贤，未可也；
guó rén jiē yuē xián rán hòu chá zhī jiàn xián yān rán hòu yòng zhī
国人皆曰贤，然后察之，见贤焉，然后用之。
zuǒ yòu zhū dài fū jiē yuē bù kě wù tīng
左右诸大夫皆曰不可，勿听；
guó rén jiē yuē bù kě rán hòu chá zhī jiàn bù kě yān rán hòu qù zhī
国人皆曰不可，然后察之，见不可焉，然后去之。
yú shì zhī gōng yì bù kě bù xù dú duàn bù kě bù jǐn
'于是知公议不可不恤，独断不可不谨。
gài zuǒ yòu fēi bù qīn yě rán bù néng wú jiāo jié zhī sī
盖左右非不亲也，然不能无交结之私；
zhū dài fū fēi bù guì yě rán bù néng wú ēn chóu zhī yì
诸大夫非不贵也，然不能无恩仇之异。
zhì yú guó rén jiē yuē xián jiē yuē bù kě zé suǒ wèi gōng yì yě
至于国人皆曰贤，皆曰不可，则所谓公议也。
gōng yì zhī suǒ zài gài yǐ chá zhī bì dài jiàn xián rán hòu yòng jiàn bù kě rán hòu qù zé suǒ wèi dú duàn yě
公议之所在，概已察之，必待见贤然后用，见不可然后去，则所谓独断也。
wéi xù gōng yì yú dú duàn wèi xíng zhī qián jǐn dú duàn yú gōng yì yǐ wén zhī hòu zé rén jūn suǒ yǐ zhì zhì zhě yòu ān yǒu bù shàn hu
惟恤公议于独断未形之前，谨独断于公议已闻之后，则人君所以致治者，又安有不善乎？
fú jiàn cháo tíng zhī shì pō yì yú jí wèi zhī chū xiāng qù bàn nián jù yǐ rú shì zì jīn yǐ wǎng jiāng rú zhī hé
伏见朝廷之事，颇异于即位之初，相去半年，遽已如是，自今以往，将如之何？
yuàn bì xià shēn sī zhī
愿陛下深思之。
gǎi qǐ jū shè rén jìn zhōng shū shè rén
改起居舍人，进中书舍人。
yòu yán bì xià shàn jì shén zōng zhī zhì shàn shù shén zōng zhī shì xiào dé zhì yǐ
又言："陛下善继神宗之志，善述神宗之事，孝德至矣。
shàng yǒu wǔ cháo shèng zhèng shèng dé yuàn jī kǎo ér jì shù zhī yǐ yáng qī miào zhī guāng yí fú wàn shì
尚有五朝圣政盛德，愿稽考而继述之，以扬七庙之光，贻福万世。
qiān bīng lì èr bù shì láng yǐ bǎo wén gé dài zhì zhī jiāng níng fǔ xǐ kàng yuè zhōu
"迁兵、吏二部侍郎，以宝文阁待制知江宁府，徙杭、越州。
chū hào hái cháo dì shǒu jí jiàn lì hòu shì jiǎng tàn zài sān xún jiàn cǎo ān zài
初，浩还朝，帝首及谏立后事，奖叹再三，询谏草安在。
duì yuē fén zhī yǐ
对曰："焚之矣。
tuì gào chén guàn guàn yuē huò qí zài cǐ hu
"退告陈瓘，瓘曰："祸其在此乎。
yì shí jiān rén wàng chū yī jiān zé bù kě biàn yǐ
异时奸人妄出一缄，则不可辨矣。
cài jīng yòng shì sù jì hào nǎi shǐ qí dǎng wèi wěi shū yán liú hòu shā zhuō shì ér duó qí zi
"蔡京用事，素忌浩，乃使其党为伪疏，言刘后杀卓氏而夺其子。
suì zài zé héng zhōu bié jià yǔ zài xiàn mǐn tài zǐ chuán
遂再责衡州别驾，语在《献愍太子传》。
xún cuàn zhāo zhōu wǔ nián shǐ de guī
寻窜昭州，五年始得归。
chū hào chú jiàn guān kǒng yí qīn yōu yù gù cí
初，浩除谏官，恐贻亲忧，欲固辞。
mǔ zhāng shì yuē r néng bào guó wú kuì yú gōng lùn wú gù hé yōu
母张氏曰："儿能报国，无愧于公论，吾顾何忧？
jí hào liǎng zhé lǐng biǎo mǔ bù yì chū yì
"及浩两谪岭表，母不易初意。
shāo fù zhí lóng tú gé
稍复直龙图阁。
zhàng jí zuò wēi shén
瘴疾作，危甚。
yáng shí guò cháng wǎng shěng zhī
杨时过常，往省之。
ěr rán jǐn cún yú xī yóu juàn juàn yǐ guó shì wèi wèn yǔ bù jí sī
薾然仅存余息，犹眷眷以国事为问，语不及私。
zú nián wǔ shí èr
卒，年五十二。
gāo zōng jí wèi zhào yuē hào zài yuán fú jiān rèn jiàn zhēng wēi yán dǎng lùn cháo yě tuī yǎng
高宗即位，诏曰："浩在元符间，任谏争，危言谠论，朝野推仰。
fù qí dài zhì yòu zèng bǎo wén gé zhí xué shì cì shì zhōng
"复其待制，又赠宝文阁直学士，赐谥忠。
gào suǒ yǔ yóu tián zhòu wáng huí céng dàn jiē liáng shì yě
诰所与游田昼、王回、曾诞，皆良士也。
zhòu zì chéng jūn yáng dí rén
昼字承君，阳翟人。
shū mì shǐ kuàng zhī cóng zǐ yǐ rèn wèi jiào shū láng
枢密使况之从子，以任为校书郎。
diào cí zhōu lù shì cān jūn zhī xī hé xiàn yǒu shàn zhèng mín shén dé zhī
调磁州录事参军，知西河县，有善政，民甚德之。
yì lùn kǎi kāng yǒu qián bèi fēng
议论慨慷，有前辈风。
yǔ zōu hào yǐ qì jié xiāng jī lì
与邹浩以气节相激励。
yuán fú zhōng hào wèi jiàn guān zhòu jiān jīng chéng mén wǎng jiàn hào yuē píng shēng yǔ jūn xiāng xǔ zhě hé rú jīn jūn wèi hé guān
元符中，浩为谏官，昼监京城门，往见浩曰："平生与君相许者何如，今君为何官？
hào yuē shàng yù qún chén wèi cháng jiǎ yǐ cí sè dú yú hào chà ruò xiāng xǐ
"浩曰："上遇群臣，未尝假以辞色，独于浩差若相喜。
tiān xià shì gù bù shèng yán yì yù dài shēn xiāng xìn ér hòu fā guì yǒu yì yě
天下事固不胜言，意欲待深相信而后发，贵有益也。
zhòu rán zhī
"昼然之。
jì ér yǐ bìng guī xǔ dǐ zhuàng bào lì hòu zhòu wèi rén yuē zhì wán bù yán kě yǐ jué jiāo yǐ
既而以病归许，邸状报立后，昼谓人曰："志完不言，可以绝交矣。
hào dé zuì zhòu yíng zhū tu
"浩得罪，昼迎诸涂。
hào chū tì zhòu zhèng sè zé yuē shǐ zhì wán yǐn mò guān jīng shī yù hán jí bù hàn wǔ rì sǐ yǐ
浩出涕，昼正色责曰："使志完隐默官京师，遇寒疾不汗，五日死矣。
qǐ dú lǐng hǎi zhī wài néng sǐ rén zāi
岂独岭海之外能死人哉？
yuàn jūn wú yǐ cǐ jǔ zì mǎn shì suǒ dāng wèi zhě wèi zhǐ cǐ yě
愿君毋以此举自满，士所当为者，未止此也。
hào máng rán zì shī tàn xiè yuē jūn zhī zèng wǒ hòu yǐ
"浩茫然自失，叹谢曰："君之赠我厚矣。
jiàn zhōng jìng guó chū rù wèi dà zōng zhèng chéng
建中靖国初，入为大宗正丞。
céng bù shù luó zhì zhī bù wéi qū
曾布数罗致之，不为屈；
yù yǔ tí jǔ cháng píng guān yì cí
欲与提举常平官，亦辞。
qǐng zhī huái yáng jūn suì dà yì rì xié yī wèn bìng zhě yào zhī yù jí zú
请知淮阳军，岁大疫，日挟医问病者药之，遇疾卒。
huái yáng rén sì yǐ wéi tǔ shén yún
淮阳人祀以为土神云。
huí zì jǐng shēn xiān yóu rén
回字景深，仙游人。
dì jìn shì diào sōng zī lìng
第进士，调松滋令。
jīng miǎn sú yòng rén jì guǐ huí bǔ zhì shén yán qí fēng suì gé
荆、沔俗用人祭鬼，回捕治甚严，其风遂革。
zhī lù yì xiàn rù wèi zōng zhèng sì bù
知鹿邑县，入为宗正寺簿。
yuán fú zhōng yè zǔ qià jiàn wèi mù qīn zhái jiǎng shū
元符中，叶祖洽荐为睦亲宅讲书。
yǔ zōu hào yǒu shàn huáng hòu liú shì lì hào jiāng lùn zhī mì gào huí huí yuē shì níng yǒu dà yú cǐ zhě hu
与邹浩友善，皇后刘氏立，浩将论之，密告回，回曰："事宁有大于此者乎？
zi suī yǒu qīn rán yí xiào wéi zhōng yì tài fū rén sù zhì yě
子虽有亲，然移孝为忠，亦太夫人素志也。
hào nán qiān rén mò gǎn gù
浩南迁，人莫敢顾。
huí liǎn jiāo yóu qián yǔ zhì zhuāng wǎng lái jīng lǐ qiě wèi ān qí mǔ
回敛交游钱与治装，往来经理，且慰安其母。
luó zhě yǐ wén dǎi yì zhào yù zhòng wèi zhī jù huí jū zhī yàn rán
逻者以闻，逮诣诏狱，众为之惧，回居之晏然。
yù shǐ jí zhī duì yuē shí cháng yù yì bù gǎn qī yě
御史诘之，对曰："实尝预议，不敢欺也。
yīn sòng hào suǒ shàng zhāng jǐ èr qiān yán
"因诵浩所上章，几二千言。
yù shàng chú míng tíng fèi
狱上，除名停废。
jí tú bù chū dōu mén xíng shù shí lǐ qí zi zhuī jí wèn yǐ jiā shì bù dá
即徒步出都门，行数十里，其子追及，问以家事，不答。
zǔ qià yì zuò chù
祖洽亦坐黜。
huī zōng lì zhào hái jiù guān zhuó jiān chá yù shǐ
徽宗立，召还旧官，擢监察御史。
shù rì zú nián wǔ shí sān
数日卒，年五十三。
cén xiàng qiú wáng dí gǔ yì shàng zhāng qǐ lù qí zi xù qí jiā yǐ jiǎng quàn zhōng yì
岑象求、王觌、贾易上章，乞录其子，恤其家，以奖劝忠义。
zhào chú zi huàn lǎo jiāo shè zhāi láng cài jīng wèi xiāng duó zhī réng liè míng dǎng jí
诏除子涣老郊社斋郎，蔡京为相，夺之，仍列名党籍。
dàn gōng liàng cóng sūn yě
诞，公亮从孙也。
mèng hòu zhī fèi dàn sān yǔ hào shū quàn lì qǐng fù hòu hào bù bào
孟后之废，诞三与浩书，劝力请复后，浩不报。
jí hào yǐ yán nán qiān dàn zhe yù shān zhǔ rén duì kè wèn yǐ jī zhī qí lüè yuē kè wèn zōu hào kě yǐ wèi yǒu dào zhī shì hu
及浩以言南迁，诞著《玉山主人对客问》以讥之，其略曰："客问：邹浩可以为有道之士乎？
zhǔ rén yuē hào ān dé wèi zhī dào
主人曰：浩安得为知道。
suī rán yǔ yú cǐ shí yì hào shì tiān xià wú quán rén yě
虽然，予于此时议浩，是天下无全人也。
yán zhī shàng zú wèi lái shì jiè
言之尚足为来世戒。
yì yuē zhī jī qí shén hū
《易》曰：'知几其神乎？
yòu yuē zhī jìn tuì cún wáng ér bù shī qí zhèng zhě qí wéi shèng rén hu
'又曰：'知进退存亡而不失其正者，其惟圣人乎？
fāng mèng hòu zhī fèi rén mò bù zhī liú shì zhī jiāng lì zhì sì nián zhī hòu ér cè mìng wèi xíng shì tiān zǐ zhī qīng yì zhī zú wèi yě
'方孟后之废，人莫不知刘氏之将立，至四年之后而册命未行，是天子知清议之足畏也。
shǐ dāng qí shí hào lì yán fù hòu néng gǎn wù tiān zǐ zé wú jīn rì liú shì zhī shì yí cháo tíng yú guò jǔ zài sān yán ér bù tīng zé yì yì dāng yǐ
使当其时，浩力言复后，能感悟天子，则无今日刘氏之事，贻朝廷于过举，再三言而不听，则义亦当矣。
shǐ shì shí dé zuì bì bù ruò shì kù yǐ yí lǎo mǔ zhī yōu yǐ
使是时得罪，必不若是酷以贻老母之忧矣。
wū hū
唉！
ruò hào zhě suī bù dé wèi zhī jī zhī shì rán bǎi shì zhī xià wán fū lián nuò fū yǒu lì zhì shàng bù shī wéi shèng rén zhī qīng yě
若浩者，虽不得为知几之士，然百世之下，顽夫廉，懦夫有立志，尚不失为圣人之清也。
qí shū jì chū shí zhě huò yǐ bǐ hán yù jiàn chén lùn
"其书既出，识者或以比韩愈《谏臣论》。
dàn shì yì bù xiǎn
诞仕亦不显。
chén guàn zì yíng zhōng nán jiàn zhōu shā xiàn rén
陈瓘，字莹中，南剑州沙县人。
shǎo hǎo dú shū bù xǐ wèi jìn qǔ xué
少好读书，不喜为进取学。
fù mǔ miǎn yǐ mén hù shì nǎi yìng jǔ yī chū zhōng jiǎ kē
父母勉以门户事，乃应举，一出中甲科。
diào hú zhōu zhǎng shū jì qiān shū yuè zhōu pàn guān
调湖州掌书记，签书越州判官。
shǒu cài biàn chá qí xián měi shì jiā lǐ ér guàn cè zhī qí xīn shù cháng yù yuǎn zhī lǚ yǐn jí qiú guī zhāng bù dé shàng
守蔡卞察其贤，每事加礼，而瓘测知其心术，常欲远之，屡引疾求归，章不得上。
xí shè tōng pàn míng zhōu
檄摄通判明州。
biàn sù jìng dào rén zhāng huái sù wèi fēi shì jiān rén shí qiě lái yuè biàn liú guàn xiǎo xū zhī guàn bù kěn zhǐ yuē zǐ bù yǔ guài lì luàn shén sī jìn guài yǐ
卞素敬道人张怀素，谓非世间人，时且来越，卞留瓘小须之，瓘不肯止，曰："子不语怪力乱神，斯近怪矣。
zhōu mù jì xìn zhòng mín jiāng cóng fēng ér mí
州牧既信重，民将从风而靡。
bù shí zhī wèi wèi bù xìng yě
不识之，未为不幸也。
hòu èr shí nián ér huái sù zhū
"后二十年而怀素诛。
míng zhōu zhí tián zhī rù hòu guàn bù qǔ jǐn qì yú guān yǐ guī
明州职田之入厚，瓘不取，尽弃于官以归。
zhāng dūn rù xiàng guàn cóng zhòng dào yè
章惇入相，瓘从众道谒。
dūn wén qí míng dú yāo yǔ tóng zài xún dāng shì zhī wu guàn yuē qǐng yǐ suǒ chéng zhōu wèi yù piān zhòng kě xíng hu
惇闻其名，独邀与同载，询当世之务，瓘曰："请以所乘舟为喻：偏重可行乎？
yí zuǒ zhì yòu qí piān yī yě
移左置右，其偏一也。
míng cǐ zé kě xíng yǐ
明此，则可行矣。
tiān zǐ dài gōng wéi zhèng gǎn wèn jiāng hé xiān
天子待公为政，敢问将何先？
dūn yuē sī mǎ guāng jiān xié suǒ dāng xiān biàn shì wú jí yú cǐ
"惇曰："司马光奸邪，所当先辨，势无急于此。
guàn yuē gōng wù yǐ
"瓘曰："公误矣。
cǐ yóu yù píng zhōu shì ér yí zuǒ yǐ zhì yòu guǒ rán jiāng shī tiān xià zhī wàng
此犹欲平舟势而移左以置右，果然，将失天下之望。
dūn lì sè yuē guāng bù wu zuǎn shù xiān liè ér dà gǎi chéng xù wù guó rú cǐ fēi jiān xié ér hé
"惇厉色曰："光不务缵述先烈，而大改成绪，误国如此，非奸邪而何？
guàn yuē bù chá qí xīn ér yí qí jī zé bù wèi wú zuì
"瓘曰："不察其心而疑其迹，则不为无罪；
ruò zhǐ wèi jiān xié yòu fù gǎi zuò zé wù guó yì shén yǐ
若指为奸邪，又复改作，则误国益甚矣。
wèi jīn zhī jì wéi xiāo péng dǎng chí zhōng dào zhù kě yǐ jiù bì
为今之计，唯消朋党，持中道，庶可以救弊。
yì suī wǔ dūn rán yì jīng yì pō yǒu jiān shōu zhī yǔ
"意虽忤惇，然亦惊异，颇有兼收之语。
zhì dōu yòng wèi tài xué bó shì
至都，用为太学博士。
huì biàn yǔ dūn hé zhì zhèng lùn suì chù
会卞与惇合志，正论遂绌。
biàn dǎng xuē áng lín zì guān xué shěng yì huǐ zī zhì tōng jiàn guàn yīn cè shì tí yǐn shén zōng suǒ zhì xù wén yǐ wèn áng zì yì jū
卞党薛昂、林自官学省，议毁《资治通鉴》，瓘因策士题引神宗所制序文以问，昂、自意沮。
qiān mì shū shěng jiào shū láng
迁秘书省校书郎。
shào shù zhī shuō shèng guàn zòu zhé zōng yán yáo shùn yǔ jiē yǐ ruò jī gǔ wèi xun
绍述之说盛，瓘奏哲宗言："尧、舜、禹皆以'若稽古'为训。
ruò zhě shùn ér xíng zhī
'若'者，顺而行之；
jī zhě kǎo qí dāng fǒu bì shǐ hé yú mín qíng suǒ yǐ chéng dì wáng zhī zhì
'稽'者，考其当否，必使合于民情，所以成帝王之治。
tiān zǐ zhī xiào yǔ shì dà fū zhī xiào bù tóng
天子之孝，与士大夫之孝不同。
dì fǎn fù jiū wèn yì gǎn yuè yuē guàn zài rù jiàn
"帝反复究问，意感悦，约瓘再入见。
zhí zhèng wén ér hàn zhī chū tōng pàn cāng zhōu zhī wèi zhōu
执政闻而憾之，出通判沧州，知卫州。
huī zōng jí wèi zhào wèi yòu zhèng yán qiān zuǒ sī jiàn
徽宗即位，召为右正言，迁左司谏。
guàn lùn yì chí píng wu cún dà tǐ bù yǐ xì gù jiè kǒu wèi cháng jí rén ǎn mèi zhī guò
瓘论议持平，务存大体，不以细故借口，未尝及人晻昧之过。
cháng yún rén zhǔ tuō yán zhě yǐ ěr mù chéng bù dàng yǐ qiǎn jìn jiàn wén huò qí cōng míng
尝云："人主托言者以耳目，诚不当以浅近见闻，惑其聪明。
wéi jí lùn cài biàn zhāng dūn ān dūn xíng shù zhī zuì
"惟极论蔡卞、章惇、安惇邢恕之罪。
yù shǐ gōng jī cài jīng cháo tíng jiāng zhú guàn yán shào shèng yǐ lái qī nián wǔ zhú yán zhě cháng ān mín sūn è dǒng dūn yì chén cì shēng zōu hào wǔ rén zhě jiē yǔ jīng yì yì ér qù
御史龚击蔡京，朝廷将逐，瓘言："绍圣以来，七年五逐言者，常安民孙谔、董敦逸、陈次升、邹浩五人者，皆与京异议而去。
jīn yòu ba jiāng ruò gōng dào hé
今又罢，将若公道何。
suì cǎo shū lùn jīng wèi jí shàng shí huáng tài hòu yǐ guī zhèng guàn yán wài qī xiàng zōng liáng xiōng dì yǔ shì cóng xī chǒng zhī shì jiāo tōng shǐ wù yì jí jí wèi huáng tài hòu jīn yóu yù zhèng
"遂草疏论京，未及上，时皇太后已归政，瓘言外戚向宗良兄弟与侍从希宠之士交通，使物议籍籍，谓皇太后今犹预政。
yóu shì ba jiān yáng zhōu liáng liào yuàn
由是罢监扬州粮料院。
guàn chū dōu mén jiǎo sì zhāng zòu zhī bìng míng xuān rén wū bàng shì
瓘出都门，缴四章奏之，并明宣仁诬谤事。
dì mì qiǎn shǐ cì yǐ huáng jīn bǎi liǎng hòu yì mìng wù jù qù bì shí sēng dié wéi xíng zhuāng gǎi zhī wú wéi jūn
帝密遣使赐以黄金百两，后亦命勿遽去，畀十僧牒为行装，改知无为军。
míng nián hái wèi zhù zuò láng qiān yòu sī yuán wài láng jiān quán jǐ shì zhōng
明年，还为著作郎，迁右司员外郎兼权给事中。
zǎi xiàng céng bù shǐ kè gào yǐ jiāng jí zhēn guàn yǔ zi zhèng huì yuē wú yǔ chéng xiàng yì shì duō bù hé jīn ruò cǐ shì yù yǐ guān jué xiāng ěr yě
宰相曾布使客告以将即真，瓘语子正汇曰："吾与丞相议事多不合，今若此，是欲以官爵相饵也。
ruò shòu qí jiàn jìn fù yǒu yì tóng zé gōng yì sī ēn liǎng yǒu kuì yǐ
若受其荐进，复有异同，则公议私恩，两有愧矣。
wú yǒu yī shū lùn qí guò jiāng tóu zhī yǐ jué qù jiù rǔ qí shū zhī
吾有一书论其过，将投之以决去就，汝其书之。
dàn jiāo sì bù yuǎn bǐ bù xiāng róng zé zé bù jí rǔ yǐ néng bù jiè yú xīn hu
但郊祀不远，彼不相容，则泽不及汝矣，能不介于心乎？
zhèng huì yuàn de shū
"正汇愿得书。
dàn chí rù shěng bù shǐ shù rén yāo xiāng jiàn fu jiù xí jù chū shū bù dà nù
旦持入省，布使数人邀相见，甫就席，遽出书，布大怒。
zhēng biàn yí shí zhì jī jù suì yǔ guàn sè bù wéi dòng xú qǐ bái yuē shì suǒ lùn zhě guó shì shì fēi yǒu gōng yì gōng wèi kě shī dài shì lǐ
争辩移时，至箕踞谇语，瓘色不为动，徐起白曰："适所论者国事，是非有公议，公未可失待士礼。
bù jué rán gǎi róng
"布矍然改容。
xìn sù chū zhī tài zhōu
信宿，出知泰州。
chóng níng zhōng chú míng cuàn yuán zhōu lián zhōu yí chēn zhōu shāo fù xuān dé láng
崇宁中，除名窜袁州、廉州，移郴州，稍复宣德郎。
zhèng huì zài kàng gào cài jīng yǒu dòng yáo dōng gōng jī
正汇在杭，告蔡京有动摇东宫迹。
kàng shǒu nǐ zhí sòng jīng shī xiān fēi shū gào jīng bǐ wèi jì
杭守薿执送京师，先飞书告京俾为计。
shì xià kāi fēng fǔ zhì yù bìng dǎi guàn
事下开封府制狱，并逮瓘。
yǐn li xiào chēng bī shǐ zhèng qí wàng guàn yuē zhèng huì wén jīng jiāng bù lì shè jì chuán yú dào lù guàn qǐ de yù zhī
尹李孝称逼使证其妄，瓘曰："正汇闻京将不利社稷，传于道路，瓘岂得预知？
yǐ suǒ bù zhī wàng fù zǐ zhī ēn ér zhǐ qí wèi wàng zé qíng yǒu suǒ bù rěn
以所不知，忘父子之恩而指其为妄，则情有所不忍；
xié sī qíng yǐ fú hé qí shuō yòu yì suǒ bù wéi
挟私情以符合其说，又义所不为。
jīng zhī jiān xié bì wèi guó huò
京之奸邪，必为国祸。
guàn gù cháng lùn zhī yú jiàn shěng yì bù dài jīn rì yǔ yán jiān yě
瓘固尝论之于谏省，亦不待今日语言间也。
nèi shì huáng jīng chén lì jū wén qí cí shī shēng tàn xī wèi yuē zhǔ shàng zhèng yù de shí dàn rú yán yǐ duì kě yě
"内侍黄经臣莅鞫，闻其辞，失声叹息，谓曰："主上正欲得实，但如言以对可也。
yù jù zhèng huì yóu yǐ suǒ gào shī shí liú hǎi shàng guàn yì ān zhì tōng zhōu
"狱具，正汇犹以所告失实流海上，瓘亦安置通州。
guàn cháng zhe zūn yáo jí wèi shào shèng shǐ guān zhuān jù wáng ān shí rì lù gǎi xiū shén zōng shǐ biàn luàn shì fēi bù kě chuán xìn
瓘尝著《尊尧集》，谓绍圣史官专据王安石《日录》改修《神宗史》，变乱是非，不可传信；
shēn míng wū wàng yǐ zhèng jūn chén zhī yì
深明诬妄，以正君臣之义。
zhāng shāng yīng wèi xiāng qǔ qí shū jì shàng ér shāng yīng ba guàn yòu xǐ tāi zhōu
张商英为相，取其书，既上，而商英罢，瓘又徙台州。
zǎi xiàng biàn lìng suǒ guò zhōu chū bīng jiǎ hù sòng
宰相遍令所过州出兵甲护送；
zhì tái měi shí rì yī xǐ gào
至台，每十日一徙告；
qiě mìng xiōng rén shí jiè zhī zhōu shì zhí zhì tíng dà chén yù jù jiāng xié yǐ sǐ
且命凶人石悈知州事，执至庭，大陈狱具，将胁以死。
guàn chuāi zhī qí yì dà hū yuē jīn rì zhī shì qǐ bèi zhì zhǐ yá
瓘揣知其意，大呼曰："今日之事，岂被制旨邪！
jiè shī cuò shǐ gào zhī yuē cháo tíng lìng qǔ zūn yáo jí ěr
"悈失措，始告之曰："朝廷令取《尊尧集》尔。
guàn yuē rán zé hé yòng xǔ
"瓘曰："然则何用许。
shǐ jūn zhī zūn yáo suǒ yǐ lì míng hu
使君知'尊尧'所以立名乎？
gài yǐ shén kǎo wèi yáo zhǔ shàng wèi shùn zhù shùn zūn yáo hé de wèi zuì
盖以神考为尧，主上为舜，助舜尊尧，何得为罪？
shí xiāng xué shù qiǎn duǎn wéi rén suǒ yú
时相学术浅短，为人所愚。
jūn suǒ de jǐ hé nǎi yì bù wèi gōng yì gān fàn míng fēn hu
君所得几何，乃亦不畏公议，干犯名分乎？
jiè cán yī shǐ tuì
"悈惭，揖使退。
suǒ yǐ jiǒng rǔ zhī bǎi duān zhōng bù néng hài
所以窘辱之百端，终不能害。
zǎi xiàng yóu yǐ jiè wèi qiè ér ba zhī
宰相犹以悈为怯而罢之。
zài tái wǔ nián nǎi de zì biàn
在台五年，乃得自便。
cái fù chéng shì láng dì pī jìn mù yǐ wéi suǒ nǐ wèi dāng lìng zài xù yī guān réng yǔ chāi qiǎn zhí zhèng chí bù xíng
才复承事郎，帝批进目，以为所拟未当，令再叙一官，仍与差遣，执政持不行。
bǔ jū jiāng zhōu fù yǒu zèn zhī zhě zhì bù xǔ zhé chū chéng
卜居江州，复有谮之者，至不许辄出城。
xuán lìng jū nán kāng cái zhì yòu yí chu
旋令居南康，才至，又移楚。
guàn píng shēng lùn jīng biàn jiē pī zhì qí chǔ xīn fā lù qí qíng tè zuì suǒ jì hèn gù de huò zuì kù bù shǐ yī rì shǎo ān
瓘平生论京、卞，皆披擿其处心，发露其情慝，最所忌恨，故得祸最酷，不使一日少安。
xuān hé liù nián zú nián liù shí wǔ
宣和六年卒，年六十五。
guàn qiān hé bù yǔ wù jìng xián jū jīn zhuāng zì chí yǔ bù gǒu fā
瓘谦和不与物竞，闲居矜庄自持，语不苟发。
tōng yú yì shù yán guó jiā dà shì hòu duō yàn
通于《易》，数言国家大事，后多验。
jìng kāng chū zhào zèng jiàn yì dài fū zhào guān zhèng huì
靖康初，诏赠谏议大夫，召官正汇。
shào xīng èr shí liù nián gāo zōng wèi fǔ chén yuē chén guàn xī wèi jiàn guān shén yǒu dǎng yì
绍兴二十六年，高宗谓辅臣曰："陈瓘昔为谏官，甚有谠议。
jìn lǎn suǒ zhe zūn yáo jí míng jūn chén zhī dà fēn hé yú yì tiān zūn de bēi jí chūn qiū zūn wáng zhī fǎ
近览所著《尊尧集》，明君臣之大分，合于《易》天尊地卑及《春秋》尊王之法。
wáng ān shí hào tōng jīng shù ér qí yán nǎi wèi dào lóng dé jùn zhě tiān zǐ dāng běi miàn ér wèn yān qí bèi jīng bèi lǐ shén yǐ
王安石号通经术，而其言乃谓'道隆德骏者，天子当北面而问焉'，其背经悖理甚矣。
guàn yi tè cì shì yǐ biǎo zhī
瓘宜特赐谥以表之。
shì yuē zhōng sù
"谥曰忠肃。
rèn bó yǔ zì dé wēng méi zhōu méi shān rén
任伯雨，字德翁，眉州眉山人。
fù zī zì zūn shèng yǐ xué wèn qì jié tuī zhòng xiāng lǐ míng yǔ sū xún liè shì zhì guāng lù sì chéng
父孜，字遵圣，以学问气节推重乡里，名与苏洵埒，仕至光禄寺丞。
qí dì jí zì shī zhōng yì zhī míng cháng tōng pàn huáng zhōu hòu zhī hù zhōu
其弟伋，字师中，亦知名，尝通判黄州，后知沪州。
dāng shí chēng dà rèn xiǎo rèn
当时称"大任"、"小任"。
bó yǔ zì yòu yǐ jiǎo rán bù qún suì jīng shù wén lì xióng jiàn
伯雨自幼，已矫然不群，邃经术，文力雄健。
zhōng jìn shì dì diào shī zhōu qīng jiāng zhǔ bù
中进士第，调施州清江主簿。
jùn shǒu xí shǐ lì gōng kù xiào yuē lǐ míng shèng mǔ zēng zǐ bù rù cǐ zhí hé wéi zhì wǒ zāi
郡守檄使莅公库，笑曰："里名胜母，曾子不入，此职何为至我哉？
jù bù shòu
"拒不受。
zhī yōng qiū xiàn yù lì rú shù shī fǔ mín rú shāng
知雍丘县，御吏如束湿，抚民如伤。
xiàn zhěn biàn liú cáo yùn bù jué jiù kǔ duō dào rán wèi cháng yǒu huò zhě rén mò zhī qí gù
县枕汴流，漕运不绝，旧苦多盗，然未尝有获者，人莫知其故。
bó yǔ xià lìng wǎng zhōu wú de sù jìng nèi shǐ yóu bù cóng zé mìng dōng xià zhě fǔ duàn qí lǎn qù jīng shī zhě hù yǐ chū zì shì wài hù bù bì
伯雨下令网舟无得宿境内，始犹不从，则命东下者斧断其缆，趣京师者护以出，自是外户不闭。
shǐ zhě shàng qí zhuàng zhào wèi dà zōng zhèng chéng fu zhì zhuó zuǒ zhèng yán
使者上其状，召为大宗正丞，甫至，擢左正言。
shí huī zōng chū zhèng nà yòng dǎng lùn bó yǔ shǒu jī zhāng dūn yuē dūn jiǔ qiè cháo bǐng mí guó wǎng shàng dú liú jìn shēn chéng xiān dì biàn gǔ cāng cù zhé chěng yì yì pì nì wàn shèng bù fù yǒu chén zǐ zhī gōng
时徽宗初政，纳用谠论，伯雨首击章惇，曰："惇久窃朝柄，迷国罔上，毒流搢绅，乘先帝变故仓卒，辄逞异意，睥睨万乘，不复有臣子之恭。
xiàng shǐ qí jì de xíng jiāng zhì bì xià yǔ huáng tài hòu yú hé de
向使其计得行，将置陛下与皇太后于何地！
ruò dài ér bù zhū zé tiān xià dà yì bù míng dà fǎ bù lì yǐ
若贷而不诛，则天下大义不明，大法不立矣。
chén wén běi shǐ yán qù nián liáo zhǔ fāng shí wén zhōng guó chù dūn fàng zhù ér qǐ chēng shén shàn zhě zài wèi nán cháo cuò yòng cǐ rén
臣闻北使言，去年辽主方食，闻中国黜惇，放箸而起，称甚善者再，谓南朝错用此人。
běi shǐ yòu wèn hé wéi zhǐ ruò shì xíng qiǎn
北使又问，何为只若是行遣？
yǐ cǐ guān zhī bù dú mèng zǐ suǒ wèi guó rén jiē yuē kě shā suī mán mò zhī bāng mò bù yǐ wéi kě shā yě
以此观之，不独孟子所谓'国人皆曰可杀'，虽蛮貊之邦，莫不以为可杀也。
zhāng bā shàng biǎn dūn léi zhōu
"章八上，贬惇雷州。
jì lùn cài biàn liù dà zuì yǔ zài biàn chuán
继论蔡卞六大罪，语在《卞传》。
jiàn zhōng jìng guó gǎi yuán dāng guó zhě yù hé diào yuán yòu shào shèng zhī rén gù yǐ zhōng wèi míng
建中靖国改元，当国者欲和调元祐、绍圣之人，故以"中"为名。
bó yǔ yán rén cái gù bù dàng fēn dǎng yǔ rán zì gǔ wèi yǒu jūn zǐ xiǎo rén zá rán bìng jìn kě yǐ zhì zhì zhě
伯雨言："人才固不当分党与，然自古未有君子小人杂然并进可以致治者。
gài jūn zǐ yì tuì xiǎo rén nán tuì èr zhě bìng yòng zhōng yú jūn zǐ jǐn qù xiǎo rén dú liú
盖君子易退，小人难退，二者并用，终于君子尽去，小人独留。
táng dé zōng zuò cǐ zhì bō qiān zhī huò jiàn zhōng nǎi qí jì hào bù kě yǐ bù jiè
唐德宗坐此致播迁之祸，建中乃其纪号，不可以不戒。
shí yì zhě yù xī běi diǎn jùn zhuān yòng wǔ chén bó yǔ wèi lǐ lín fǔ zhì lù shān zhī luàn zhě cǐ yě
时议者欲西北典郡专用武臣，伯雨谓："李林甫致禄山之乱者，此也。
yòu lùn zhōng fu wáng shàn shēng huáng shàn biān shì shī yǔ guó xīn yi qì qí de yǐ ān biān xī mín
"又论钟傅、王赡生湟、鄯边事，失与国心，宜弃其地，以安边息民；
zhāng lěi huáng tíng jiān cháo bǔ zhī ōu yáng fěi liú táng lǎo děng yi zài cháo tíng
张耒、黄庭坚、晁补之、欧阳棐、刘唐老等宜在朝廷。
shàng shū huáng tài hòu qǐ bào cài jīng zhī è zhào hái chén guàn yǐ quán dìng cè zhī xūn
上书皇太后，乞暴蔡京之恶，召还陈瓘，以全定策之勋。
shí yǐ zhēng yuè shuò dàn yǒu chì qì zhī yì yì huǒ xīng guān yǐ ráng zhī bó yǔ shàng shū yán cháng wén xiū dé yǐ mǐ zāi wèi yǒu ráng qí yǐ xiāo biàn
时以正月朔旦有赤气之异，诣火星观以禳之，伯雨上疏言："尝闻修德以弭灾，未有禳祈以消变。
hóng fàn yǐ wǔ shì pèi wǔ xíng shuō zhě wèi shì zhī bù míng zé yǒu chì shěng chì xiáng
《洪范》以五事配五行，说者谓视之不明，则有赤眚、赤祥。
qǐ lǎn quán gāng yǐ xìn shǎng fá zhuān wēi fú yǐ shū gōng zuì shǐ huáng míng hè hè shì zhì bì duàn zé guāi qì yì xiàng zhuǎn wéi xiū xiáng yǐ
乞揽权纲以信赏罚，专威福以殊功罪，使皇明赫赫，事至必断，则乖气异象，转为休祥矣。
yòu yán bǐ rì nèi jiàng jìn duō huò kǒng jiáo chuán zhì mìng
"又言："比日内降浸多，或恐矫传制命。
hàn zhī hóng dōu mài jué táng zhī mò chì xié fēng cǐ jìn jiān yě
汉之鸿都卖爵，唐之墨敕斜封，此近监也。
wáng dí chú yù shǐ zhōng chéng réng jiān shǐ guān bó yǔ wèi shǐ yuàn zǎi xiàng jiān xiū jīn zhōng chéng wèi shǔ fēi suǒ yǐ zhòng fēng xiàn yuǎn xián yí
王觌除御史中丞，仍兼史官，伯雨谓："史院宰相监修，今中丞为属，非所以重风宪，远嫌疑。
yǐ ér dí chú hàn lín bó yǔ fù lùn yuē xué shì jué zhì wèi xù jiē zài zhōng chéng shàng
"已而觌除翰林，伯雨复论曰："学士爵秩位序，皆在中丞上。
jīn dí wèi zhī shì jiàn guān lùn shì fēi tè cháo tíng bù xíng shì zú yǐ wéi rén qiān guān ěr
今觌为之，是谏官论事，非特朝廷不行，适足以为人迁官尔。
bó yǔ jū jiàn shěng bàn suì suǒ shàng yī bǎi bā shū dà chén wèi qí duō yán bǐ quán jǐ shì zhōng mì yù yǐ shǎo mò jí wéi zhēn
伯雨居谏省半岁，所上一百八疏，大臣畏其多言，俾权给事中，密谕以少默即为真。
bó yǔ bù tīng kàng lùn yù lì qiě jiāng hé céng bù
伯雨不听，抗论愈力，且将劾曾布。
bù jué zhī xǐ wèi dù zhī yuán wài láng xún zhī guó zhōu
布觉之，徙为度支员外郎，寻知虢州。
chóng níng dǎng shì zuò xuē jí biān guǎn tōng zhōu
崇宁党事作，削籍编管通州。
wèi cài biàn suǒ xiàn yǔ chén guàn gōng zhāng tíng jiān děng shí sān rén jiē nán qiān dú bó yǔ xǐ chāng huà
为蔡卞所陷，与陈瓘、龚、张庭坚等十三人皆南迁，独伯雨徙昌化。
jiān rén yóu wèi gān xīn yòng nì míng shū fù dǎi qí zhòng zǐ shēn xiān fù yù qī shì sǐ yú huái bào fù jù zhì
奸人犹未甘心，用匿名书复逮其仲子申先赴狱，妻适死于淮，报讣俱至。
bó yǔ chù zhī rú píng cháng yuē sǐ zhě yǐ yǐ shēng zhě yǒu fù yú cháo tíng yì dāng cóng cǐ jué
伯雨处之如平常，曰："死者已矣，生者有负于朝廷，亦当从此诀。
rú qí bù rán tiān qǐ shā wú gū yé
如其不然，天岂杀无辜耶！
shēn xiān zài yù duàn liàn wú suǒ fù zhì nǎi de shì jū hǎi shàng sān nián ér guī
"申先在狱，锻炼无所傅致，乃得释，居海上三年而归。
xuān hé chū zú nián qī shí sān
宣和初，卒，年七十三。
zhǎng zǐ xiàng xiān dēng shì kē yòu zhōng cí xué jiān mào jǔ yǒu sī qǐ fēng jiàn wèi dǎng rén zi bù zòu míng diào qín zhōu hù cáo yuàn
长子象先，登世科，又中词学兼茂举，有司启封，见为党人子，不奏名，调秦州户曹掾。
wén fù zhé qì guān guī yǎng
闻父谪，弃官归养。
wáng ān zhōng pì yān shān xuān fǔ mù miǎn yīng zhī dào yǐn jí hái zhōng shēn bù fù shì
王安中辟燕山宣抚幕，勉应之，道引疾还，终身不复仕。
shēn xiān yǐ bù yī tè qǐ zhì zhōng shū shè rén
申先以布衣特起至中书舍人。
shào xīng chū gāo zōng zhào zèng bó yǔ zhí lóng tú gé yòu jiā jiàn yì dài fū cǎi qí jiàn zhāng zhuī biǎn zhāng dūn cài biàn xíng shù huáng lǚ míng zhe wū xuān rén shì yǐ gào tiān xià
绍兴初，高宗诏赠伯雨直龙图阁，又加谏议大夫，采其谏章，追贬章惇、蔡卞、邢恕、黄履，明著诬宣仁事以告天下。
chún xī zhōng cì shì zhōng mǐn
淳熙中，赐谥忠敏。
lùn yuē liú ān shì fù wén yàn bó zhī yán shí nián shàng shǎo rán qí yán jí yuán yòu zhī chū zhèng ér sī mǎ guāng zhī yòng xīn yě
论曰：刘安世复文彦博之言，时年尚少，然其言即元祐之初政，而司马光之用心也。
zōu hào jiàn lì liú hòu fǎn fù qū zhé jí rén suǒ nán yán
邹浩谏立刘后，反复曲折，极人所难言。
èr rén chú yán guān jù rù bái qí mǔ mǔ jù miǎn yǐ jìn zhōng bào guó wú fēn háo gù lǜ hòu huàn yì
二人除言官，俱入白其母，母俱勉以尽忠报国，无分毫顾虑后患意。
míng hū xián zāi
鸣呼，贤哉！
chén guàn rèn bó yǔ kàng jì shū yuǎn lì cháo guǎ yuán ér lì fā zhāng dūn céng bù cài jīng cài biàn qún jiān zhī zuì wú shǎo wèi jì gǔ suǒ wèi gāng zhèng bù náo zhě yú
陈瓘、任伯雨抗迹疏远，立朝寡援，而力发章惇、曾布、蔡京、蔡卞群奸之罪，无少畏忌，古所谓刚正不挠者欤！