zhāng jiǔ chéng hú quán liáo gāng li dài zhào kāi
张九成胡铨廖刚李迨赵开
zhāng jiǔ chéng zì zi sháo qí xiān kāi fēng rén xǐ jū qián táng
张九成，字子韶，其先开封人，徙居钱塘。
yóu jīng shī cóng yáng shí xué
游京师，从杨时学。
quán guì tuō rén zhì bì yuē kěn cóng wú yóu dāng jiàn zhī guǎn gé
权贵托人致币曰："肯从吾游，当荐之馆阁。
jiǔ chéng xiào yuē wáng liáng shàng xiū yǔ bì xī chéng wú kě wèi guì yóu kè yé
"九成笑曰："王良尚羞与嬖奚乘，吾可为贵游客耶？
shào xīng èr nián shàng jiàng cè jìn shì zhào kǎo guān zhí yán zhě zhì gāo děng
绍兴二年，上将策进士，诏考官，直言者置高等。
jiǔ chéng duì cè lüè yuē huò luàn zhī zuò tiān suǒ yǐ kāi shèng rén yě
九成对策略曰："祸乱之作，天所以开圣人也。
yuàn bì xià yǐ gāng dà wèi xīn wú yǐ yōu jīng zì jǔ
愿陛下以刚大为心，无以忧惊自沮。
chén guān jīn rén yǒu bì wáng zhī shì zhōng guó yǒu bì xìng zhī lǐ
臣观金人有必亡之势，中国有必兴之理。
fu hào zhàn bì wáng shī qí gù sú bì wáng rén xīn bù fú bì wáng jīn jiē yǒu yān
夫好战必亡，失其故俗必亡，人心不服必亡，金皆有焉。
liú yù bèi pàn jūn qīn wěi shēn yí dí xiá chú jīng yíng yǒu tóng ér xì hé zú lǜ zāi
刘豫背叛君亲，委身夷狄，黠雏经营，有同儿戏，何足虑哉。
qián shì zhōng xīng zhī zhǔ dà dǐ yǐ gāng dé wèi shàng
前世中兴之主，大抵以刚德为尚。
qù chán jié yù yuǎn nìng fáng jiān jiē zhōng xīng zhī běn yě
去谗节欲，远佞防奸，皆中兴之本也。
jīn lǘ xiàng zhī rén jiē zhī yǒu fù xiōng qī zǐ zhī lè bì xià guì wèi tiān zǐ dōng bù dé wēn xià bù dé qīng hūn wú suǒ dìng chen wú suǒ shěng gǎn shí yù wù qī wǎn yú xīn kě bù sī suǒ yǐ hái èr shèng zhī chē hu
今闾巷之人皆知有父兄妻子之乐，陛下贵为天子，冬不得温，夏不得清，昏无所定，晨无所省，感时遇物，凄惋于心，可不思所以还二圣之车乎？
yòu yán yān sì wén míng guó zhī bù xiáng yě jīn cǐ cáo míng zì shāo shāo yǒu wén chén zhī suǒ yōu yě
"又言："阉寺闻名，国之不祥也，今此曹名字稍稍有闻，臣之所忧也。
dāng shǐ zhī ān sǎo chú zhī yì fán jié jiāo wǎng lái zhě yǒu jìn gàn yù zhèng shì zhě bì zhū
当使之安扫除之役，凡结交往来者有禁，干预政事者必诛。
zhuó zhì shǒu xuǎn
"擢置首选。
yáng shí yí jiǔ chéng shū yuē tíng duì zì zhōng xīng yǐ lái wèi zhī yǒu fēi gāng dà zhī qì bù wéi de sàng huí qū bù néng wèi yě
杨时遗九成书曰："廷对自中兴以来未之有，非刚大之气，不为得丧回屈，不能为也。
shòu zhèn dōng jūn qiān pàn lì bù néng qī
授镇东军签判，吏不能欺。
mín mào cuó jìn tí xíng zhāng zōng chén yù dài bǔ shù shí rén jiǔ chéng zhēng zhī
民冒鹾禁，提刑张宗臣欲逮捕数十人，九成争之。
zōng chén yuē cǐ shì zuǒ xiāng fēng lái
宗臣曰："此事左相封来。
jiǔ chéng yuē zhǔ shàng lǚ xià xù xíng zhī zhào gōng bù tǐ shèng yì ér guān wàng zǎi xiàng yé
"九成曰："主上屡下恤刑之诏，公不体圣意而观望宰相耶？
zōng chén nù jiǔ chéng jí tóu xí guī
"宗臣怒，九成即投檄归。
cóng xué zhě rì zhòng chū qí mén zhě duō wèi wén rén
从学者日众，出其门者多为闻人。
zhào dǐng jiàn yú cháo suì yǐ tài cháng bó shì zhào
赵鼎荐于朝，遂以太常博士召。
jì zhì gǎi zhù zuò zuǒ láng qiān zhù zuò láng yán wǒ sòng jiā fǎ yuē rén ér yǐ
既至，改著作佐郎，迁著作郎，言："我宋家法，曰仁而已。
rén zhī fā jiàn yóu zài yú xíng
仁之发见，尤在于刑。
bì xià yǐ shěng xíng wèi jí ér lǐ guān bù yǐ xù xíng wèi niàn
陛下以省刑为急，而理官不以恤刑为念。
yù zhào lǐ guān huó jǐ rén zhě yǔ jiǎn mó kān
欲诏理官，活几人者与减磨勘。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
chú zhè dōng tí xíng lì cí nǎi yǔ cí yǐ guī
除浙东提刑，力辞，乃与祠以归。
wèi jǐ zhào chú zōng zhèng shǎo qīng quán lǐ bù shì láng jiān shì jiǎng jiān quán xíng bù shì láng
未几，召除宗正少卿、权礼部侍郎兼侍讲，兼权刑部侍郎。
fǎ sì yǐ dà bì chéng àn shàng jiǔ chéng yuè shǐ mò de qí qíng yīn qǐng fù shí qiú guǒ wū fú zhě
法寺以大辟成案上，九成阅始末得其情，因请覆实，囚果诬服者。
cháo lùn yù yǐ píng fǎn wèi shǎng jiǔ chéng yuē zhí zài xiáng xíng kě yāo shǎng hu
朝论欲以平反为赏，九成曰："职在详刑，可邀赏乎？
cí zhī
"辞之。
jīn rén yì hé jiǔ chéng wèi zhào dǐng yuē jīn shí yàn bīng ér zhāng xū shēng yǐ hàn zhōng guó
金人议和，九成谓赵鼎曰："金实厌兵，而张虚声以撼中国。
yīn yán shí shì bǐ chéng néng cóng wú suǒ yán zé yǔ zhī hé shǐ quán zài cháo tíng
"因言十事，彼诚能从吾所言，则与之和，使权在朝廷。
dǐng jì ba qín guì yòu zhī yuē qiě chéng guì cǐ shì
鼎既罢，秦桧诱之曰："且成桧此事。
jiǔ chéng yuē jiǔ chéng hú wéi yì yì tè bù kě qīng yì yǐ gǒu ān ěr
"九成曰："九成胡为异议，特不可轻易以苟安耳。
guì yuē lì cháo xū yōu yóu wěi qū
"桧曰："立朝须优游委曲。
jiǔ chéng yuē wèi yǒu wang jǐ ér néng zhí rén
"九成曰："未有枉己而能直人。
shàng wèn yǐ hé yì jiǔ chéng yuē dí qíng duō zhà bù kě bù chá
"上问以和议，九成曰："敌情多诈，不可不察。
yīn zài jīng yán yán xī hàn zāi yì shì guì shén è zhī zhé shǒu shào zhōu
因在经筵言西汉灾异事，桧甚恶之，谪守邵州。
jì zhì cāng kù xū fá liáo shǔ qǐng dū jiǔ zū sù fù miáo juàn wèi shū zhě jiǔ chéng yuē zòng wèi néng huì mín qí gǎn kùn mín yé
既至，仓库虚乏，僚属请督酒租宿负、苗绢未输者，九成曰："纵未能惠民，其敢困民耶？
shì suì fù rù gèng xiān tā shí
"是岁，赋入更先他时。
zhōng chéng hé zhù yán qí jiǎo wěi qī sú qīng fù zhào dǐng luò zhí
中丞何铸言其矫伪欺俗，倾附赵鼎，落职。
dīng fù yōu jì miǎn sàng qín guì qǔ zhǐ shàng yuē zì gǔ péng dǎng wèi rén zhǔ zhī zhī cǐ rén dú wú suǒ wèi kě yǔ gōng guàn
丁父忧，既免丧，秦桧取旨，上曰："自古朋党畏人主知之，此人独无所畏，可与宫观。
xiān shì jìng shān sēng zōng gǎo shàn tán chán lǐ cóng yóu zhě zhòng jiǔ chéng shí wǎng lái qí jiān
"先是，径山僧宗杲善谈禅理，从游者众，九成时往来其间。
guì kǒng qí yì jǐ lìng sī jiàn zhān dà fāng lùn qí yǔ zōng gǎo bàng shàn cháo zhèng zhé jū nán ān jūn
桧恐其议己，令司谏詹大方论其与宗杲谤讪朝政，谪居南安军。
zài nán ān shí sì nián měi zhí shū jiù míng yǐ lì tíng zhuān suì jiǔ shuāng fū yǐn rán
在南安十四年，每执书就明，倚立庭砖，岁久双趺隐然。
guǎng shuài zhì yíng jīn jiǔ chéng yuē wú hé gǎn gǒu qǔ
广帅致籝金，九成曰："吾何敢苟取。
xī guī zhī
"悉归之。
guì sǐ qǐ zhī wēn zhōu
桧死，起知温州。
hù bù qiǎn lì dū jūn liáng mín kǔ zhī jiǔ chéng yí shū tòng chén qí bì hù bù chí zhī jiǔ chéng jí gài cí guī
户部遣吏督军粮，民苦之，九成移书痛陈其弊，户部持之，九成即丐祠归。
shù yuè bìng zú
数月，病卒。
jiǔ chéng yán sī jīng xué duō yǒu xùn jiě rán zǎo yǔ xué fó zhě yóu gù qí yì lùn duō piān
九成研思经学，多有训解，然早与学佛者游，故其议论多偏。
bǎo qìng chū tè zèng tài shī fēng chóng guó gōng shì wén zhōng
宝庆初，特赠太师，封崇国公，谥文忠。
hú quán zì bāng héng lú líng rén
胡铨，字邦衡，庐陵人。
jiàn yán èr nián gāo zōng cè shì huái hǎi quán yīn yù tí wèn zhì dào běn tiān tiān dào běn mín dá yún tāng wǔ tīng mín ér xìng jié zhòu tīng tiān ér wáng
建炎二年，高宗策士淮海，铨因御题问"治道本天，天道本民"，答云："汤、武听民而兴，桀、纣听天而亡。
jīn bì xià qǐ gān gē fēng dí jiān wài luàn nèi hòng ér cè chén shù shí tiáo jiē zhì zhī tiān bù tīng yú mín
今陛下起干戈锋镝间，外乱内讧，而策臣数十条，皆质之天，不听于民。
yòu wèi jīn zǎi xiàng fēi yàn shū shū mì cān zhèng fēi hán qí dù yǎn fàn zhòng yān
"又谓："今宰相非晏殊，枢密、参政非韩琦、杜衍、范仲淹。
cè wàn yú yán gāo zōng jiàn ér yì zhī jiāng guān zhī duō shì yǒu jì qí zhí zhě yí zhì dì wǔ
"策万余言，高宗见而异之，将冠之多士，有忌其直者，移置第五。
shòu fǔ zhōu jūn shì pàn guān wèi shàng huì lóng yòu tài hòu bì bīng gàn zhōu jīn rén niè zhī quán yǐ cáo xí shè běn zhōu mù mù xiāng dīng zhù guān jūn hàn yù dì shǎng zhuǎn chéng zhí láng
授抚州军事判官，未上，会隆祐太后避兵赣州，金人蹑之，铨以漕檄摄本州幕，募乡丁助官军捍御，第赏转承直郎。
dīng fù yōu cóng xiāng xiān shēng xiāo chu xué chūn qiū
丁父忧，从乡先生萧楚学《春秋》。
shào xīng wǔ nián zhāng jùn kāi dū fǔ pì hú běi cāng shǔ bù fù
绍兴五年，张浚开督府，辟湖北仓属，不赴。
yǒu zhào fù dōu táng shěn chá bīng bù shàng shū lǚ zhǐ yǐ xián liáng fāng zhèng jiàn cì duì chú shū mì yuàn biān xiū guān
有诏赴都堂审察，兵部尚书吕祉以贤良方正荐，赐对，除枢密院编修官。
bā nián zǎi chén qín guì jué cè zhǔ hé jīn shǐ yǐ zhào yù jiāng nán wèi míng zhōng wài xiōng xiōng
八年，宰臣秦桧决策主和，金使以"诏谕江南"为名，中外汹汹。
quán kàng shū yán yuē
铨抗疏言曰：
chén jǐn àn wáng lún běn yī xiá xié xiǎo rén shì jǐng wú lài qǐng yuán zǎi xiàng wú shí suì jǔ yǐ shǐ lǔ
臣谨案，王伦本一狎邪小人，市井无赖，顷缘宰相无识，遂举以使虏。
zhuān wù zhà dàn qī wǎng tiān tīng zhòu de měi guān tiān xià zhī rén qiè chǐ tuò mà
专务诈诞，欺罔天听，骤得美官，天下之人切齿唾骂。
jīn zhě wú gù yòu zhì lǔ shǐ yǐ zhào yù jiāng nán wèi míng shì yù chén qiè wǒ yě shì yù liú yù wǒ yě
今者无故诱致虏使，以"诏谕江南"为名，是欲臣妾我也，是欲刘豫我也。
liú yù chén shì chǒu lǔ nán miàn chēng wáng zì yǐ wéi zǐ sūn dì wáng wàn shì bù bá zhī yè yī dàn chái láng gǎi lǜ zuó ér fù zhī fù zǐ wèi lǔ
刘豫臣事丑虏，南面称王，自以为子孙帝王万世不拔之业，一旦豺狼改虑，捽而缚之，父子为虏。
shāng jiàn bù yuǎn ér lún yòu yù bì xià xiào zhī
商鉴不远，而伦又欲陛下效之。
fu tiān xià zhě zǔ zōng zhī tiān xià yě bì xià suǒ jū zhī wèi zǔ zōng zhī wèi yě
夫天下者祖宗之天下也，陛下所居之位，祖宗之位也。
nài hé yǐ zǔ zōng zhī tiān xià wèi jīn lǔ zhī tiān xià yǐ zǔ zōng zhī wèi wèi jīn lǔ fān chén zhī wèi
奈何以祖宗之天下为金虏之天下，以祖宗之位为金虏藩臣之位！
bì xià yī qū xī zé zǔ zōng miào shè zhī líng jǐn wū yí dí zǔ zōng shù bǎi nián zhī chì zǐ jǐn wèi zuǒ rèn cháo tíng zǎi zhí jǐn wèi péi chén tiān xià shì dài fū jiē dāng liè guàn huǐ miǎn biàn wéi hú fú
陛下一屈膝，则祖宗庙社之灵尽污夷狄，祖宗数百年之赤子尽为左衽，朝廷宰执尽为陪臣，天下士大夫皆当裂冠毁冕，变为胡服。
yì shí chái láng wú yàn zhī qiú ān zhī bù jiā wǒ yǐ wú lǐ rú liú yù yě zāi
异时豺狼无厌之求，安知不加我以无礼如刘豫也哉？
fu sān chǐ tóng zǐ zhì wú shi yě zhǐ quǎn shǐ ér shǐ zhī bài zé fú rán nù
夫三尺童子至无识也，指犬豕而使之拜，则怫然怒。
jīn chǒu lǔ zé quǎn shǐ yě táng táng dà guó xiāng shuài ér bài quǎn shǐ céng tóng rú zhī suǒ xiū ér bì xià rěn wèi zhī yé
今丑虏则犬豕也，堂堂大国，相率而拜犬豕，曾童孺之所羞，而陛下忍为之耶？
lún zhī yì nǎi yuē wǒ yī qū xī zé zǐ gōng kě hái tài hòu kě fù yuān shèng kě guī zhōng yuán kě de
伦之议乃曰："我一屈膝则梓宫可还，太后可复，渊圣可归，中原可得。
wū hū
"呜呼！
zì biàn gǔ yǐ lái zhǔ hé yì zhě shuí bù yǐ cǐ shuō dàn bì xià zāi
自变故以来，主和议者谁不以此说啖陛下哉！
rán ér zú wú yī yàn zé lǔ zhī qíng wěi yǐ kě zhī yǐ
然而卒无一验，则虏之情伪已可知矣。
ér bì xià shàng bù jué wù jié mín gāo xuè ér bù xù wàng guó dà chóu ér bù bào hán gòu rěn chǐ jǔ tiān xià ér chén zhī gān xīn yān
而陛下尚不觉悟，竭民膏血而不恤，忘国大仇而不报，含垢忍耻，举天下而臣之甘心焉。
jiù lìng lǔ jué kě hé jǐn rú lún yì tiān xià hòu shì wèi bì xià hé rú zhǔ
就令虏决可和，尽如伦议，天下后世谓陛下何如主？
kuàng chǒu lǔ biàn zhà bǎi chū ér lún yòu yǐ jiān xié jì zhī zǐ gōng jué bù kě hái tài hòu jué bù kě fù yuān shèng jué bù kě guī zhōng yuán jué bù kě de ér cǐ xī yī qū bù kě fù shēn guó shì líng yí bù kě fù zhèn kě wèi tòng kū liú tì cháng tài xī yǐ
况丑虏变诈百出，而伦又以奸邪济之，梓宫决不可还，太后决不可复，渊圣决不可归，中原决不可得，而此膝一屈不可复伸，国势陵夷不可复振，可为痛哭流涕长太息矣！
xiàng zhě bì xià jiān guān hǎi dào wēi rú lěi luǎn dāng shí shàng bù rěn běi miàn chén lǔ kuàng jīn guó shì shāo zhāng zhū jiāng jǐn ruì shì zú sī fèn
向者陛下间关海道，危如累卵，当时尚不忍北面臣虏，况今国势稍张，诸将尽锐，士卒思奋。
zhī rú qīng zhě chǒu lǔ lù liáng wěi yù rù kòu gù cháng bài zhī yú xiāng yáng bài zhī yú huái shàng bài zhī yú wō kǒu bài zhī yú huái yīn xiào zhī wǎng shí dǎo hǎi zhī wēi gù yǐ wàn wàn cháng bù dé yǐ ér zhì yú yòng bīng zé wǒ qǐ jù chū lǔ rén xià zāi
只如顷者丑虏陆梁，伪豫入寇，固尝败之于襄阳，败之于淮上，败之于涡口，败之于淮阴，校之往时蹈海之危，固已万万，偿不得已而至于用兵，则我岂遽出虏人下哉？
jīn wú gù ér fǎn chén zhī yù qū wàn shèng zhī zūn xià qióng lú zhī bài sān jūn zhī shì bù zhàn ér qì yǐ suǒ
今无故而反臣之，欲屈万乘之尊，下穹庐之拜，三军之士不战而气已索。
cǐ lǔ zhòng lián suǒ yǐ yì bù dì qín fēi xī fu dì qín zhī xū míng xī tiān xià dà shì yǒu suǒ bù kě yě
此鲁仲连所以义不帝秦，非惜夫帝秦之虚名，惜天下大势有所不可也。
jīn nèi ér bǎi guān wài ér jūn mín wàn kǒu yī tán jiē yù shí lún zhī ròu
今内而百官，外而军民，万口一谈，皆欲食伦之肉。
bàng yì xiōng xiōng bì xià bù wén zhèng kǒng yī dàn biàn zuò huò qiě bù cè
谤议汹汹，陛下不闻，正恐一旦变作，祸且不测。
chén qiè wèi bù zhǎn wáng lún guó zhī cún wáng wèi kě zhī yě
臣窃谓不斩王伦，国之存亡未可知也。
suī rán lún bù zú dào yě qín guì yǐ fù xīn dà chén ér yì wèi zhī
虽然，伦不足道也，秦桧以腹心大臣而亦为之。
bì xià yǒu yáo shùn zhī zī guì bù néng zhì jūn rú táng yú ér yù dǎo bì xià wèi shí jìn jìn zhě lǐ bù shì láng céng kāi děng yǐn gǔ yì yǐ zhé zhī guì nǎi lì shēng zé yuē shì láng zhī gù shì wǒ dú bù zhī
陛下有尧、舜之资，桧不能致君如唐、虞，而欲导陛下为石晋，近者礼部侍郎曾开等引古谊以折之，桧乃厉声责曰："侍郎知故事，我独不知！
zé guì zhī suì fēi bì jiàn yǐ zì kě jiàn ér nǎi jiàn bái lìng tái jiàn shì chén qiān yì kě fǒu shì gài wèi tiān xià yì jǐ ér lìng tái jiàn shì chén gòng fēn bàng ěr
"则桧之遂非愎谏，已自可见，而乃建白令台谏、侍臣佥议可否，是盖畏天下议己，而令台谏、侍臣共分谤耳。
yǒu shí zhī shì jiē yǐ wéi cháo tíng wú rén xū kě xī zāi
有识之士皆以为朝廷无人，吁，可惜哉！
kǒng zǐ yuē wēi guǎn zhòng wú qí pī fà zuǒ rèn yǐ
孔子曰："微管仲，吾其被发左衽矣。
fu guǎn zhòng bà zhě zhī zuǒ ěr shàng néng biàn zuǒ rèn zhī qū ér wèi yī shāng zhī huì
"夫管仲，霸者之佐耳，尚能变左衽之区，而为衣裳之会。
qín guì dà guó zhī xiāng yě fǎn qū yì guān zhī sú ér wèi zuǒ rèn zhī xiāng
秦桧，大国之相也，反驱衣冠之俗，而为左衽之乡。
zé guì yě bù wéi bì xià zhī zuì rén shí guǎn zhòng zhī zuì rén yǐ
则桧也不唯陛下之罪人，实管仲之罪人矣。
sūn jìn fù huì guì yì suì de cān zhī zhèng shì tiān xià wàng zhì yǒu rú jī kě ér jìn bàn shí zhōng shū màn bù gǎn kě fǒu shì
孙近傅会桧议，遂得参知政事，天下望治有如饥渴，而近伴食中书，漫不敢可否事。
guì yuē lǔ kě hé jìn yì yuē kě hé
桧曰虏可和，近亦曰可和；
guì yuē tiān zǐ dāng bài jìn yì yuē dāng bài
桧曰天子当拜，近亦曰当拜。
chén cháng zhì zhèng shì táng sān fā wèn ér jìn bù dá dàn yuē yǐ lìng tái jiàn shì cóng yì yǐ
臣尝至政事堂，三发问而近不答，但曰："已令台谏、侍从议矣。
wū hū
"呜呼！
cān zàn dà zhèng tú qǔ chōng wèi rú cǐ
参赞大政，徒取充位如此。
yǒu rú lǔ qí cháng qū shàng néng zhé chōng yù wǔ yé
有如虏骑长驱，尚能折冲御侮耶？
chén qiè wèi qín guì sūn jìn yì kě zhǎn yě
臣窃谓秦桧、孙近亦可斩也。
chén bèi yuán shū shǔ yì bù yǔ guì děng gòng dài tiān qū qū zhī xīn yuàn duàn sān rén tóu gān zhī gǎo jiē rán hòu jī liú lǔ shǐ zé yǐ wú lǐ xú xìng wèn zuì zhī shī zé sān jūn zhī shì bù zhàn ér qì zì bèi
臣备员枢属，义不与桧等共戴天，区区之心，愿断三人头，竿之藁街，然后羁留虏使，责以无礼，徐兴问罪之师，则三军之士不战而气自倍。
bù rán chén yǒu fù dōng hǎi ér sǐ ěr níng néng chù xiǎo cháo tíng qiú huó yá
不然，臣有赴东海而死尔，宁能处小朝廷求活邪！
shū jì shàng guì yǐ quán kuáng wàng xiōng bèi gǔ zhòng jié chí zhào chú míng biān guǎn zhāo zhōu réng jiàng zhào bō gào zhōng wài
书既上，桧以铨狂妄凶悖，鼓众劫持，诏除名，编管昭州，仍降诏播告中外。
gěi shě tái jiàn jí cháo chén duō jiù zhī zhě guì pò yú gōng lùn nǎi yǐ quán jiān guǎng zhōu yán cāng
给、舍、台谏及朝臣多救之者，桧迫于公论，乃以铨监广州盐仓。
míng nián gǎi qiān shū wēi wǔ jūn pàn guān
明年，改签书威武军判官。
shí èr nián jiàn guān luō rǔ jí hé quán shì fēi hèng yì zhào chú míng biān guǎn xīn zhōu
十二年，谏官罗汝楫劾铨饰非横议，诏除名，编管新州。
shí bā nián xīn zhōu shǒu chén zhāng dì jié quán yǔ kè chàng chóu bàng shàn yuàn wàng yí zhé jí yáng jūn
十八年，新州守臣张棣讦铨与客唱酬，谤讪怨望，移谪吉阳军。
èr shí liù nián guì sǐ quán liàng yí héng zhōu
二十六年，桧死，铨量移衡州。
quán zhī chū shàng shū yě yí xīng jìn shì wú shī gǔ qǐn mù chuán zhī jīn rén mù qí shū qiān jīn
铨之初上书也，宜兴进士吴师古锓木传之，金人募其书千金。
qí zhé guǎng zhōu yě cháo shì chén gāng zhōng yǐ qǐ shì wèi hè
其谪广州也，朝士陈刚中以启事为贺。
qí zhé xīn zhōu yě tóng jùn wáng yán guī yǐ shī zèng xíng
其谪新州也，同郡王延珪以诗赠行。
jiē wéi rén suǒ jié shī gǔ liú yuán zhōu tíng guī liú chén zhōu gāng zhōng zhé zhī qián zhōu ān yuǎn xiàn suì sǐ yān
皆为人所讦，师古流袁州，廷珪流辰州，刚中谪知虔州安远县，遂死焉。
sān shí yī nián quán de zì biàn
三十一年，铨得自便。
xiào zōng jí wèi fù fèng yì láng zhī ráo zhōu
孝宗即位，复奉议郎、知饶州。
zhào duì yán xiū dé jié mín liàn bīng guān xìn shàng yuē jiǔ wén qīng zhí liàng
召对，言修德、结民、练兵、观衅，上曰："久闻卿直谅。
chú lì bù láng guān
"除吏部郎官。
lóng xīng yuán nián qiān mì shū shǎo jiān zhuó qǐ jū láng lùn shǐ guān shī zhí zhě sì yī wèi jì zhù bù bì jìn chéng shù rén zhǔ yǒu bù guān shǐ zhī měi
隆兴元年，迁秘书少监，擢起居郎，论史官失职者四：一谓记注不必进呈，庶人主有不观史之美；
èr wèi táng zhì èr shǐ lì chī tóu zhī xià jīn zài diàn dōng nán yú yán dòng wèi cháng de wén
二谓唐制二史立螭头之下，今在殿东南隅，言动未尝得闻；
sān wèi èr shǐ lì hòu diàn ér qián diàn bù lì qǐ yú qián hòu diàn jiē fēn rì shì lì
三谓二史立后殿，而前殿不立，乞于前后殿皆分日侍立；
sì wèi shǐ guān yù qí zhí qián ér gé mén yǐ wèi cháng yù dié yǐ jīn rì wú bān cì wèi cí
四谓史官欲其直前，而阁门以未尝预牒，以今日无班次为辞。
qǐ zì jīn zhí qián yán shì bù bì yù dié gé mén jí yǐ yǒu wú bān cì wèi jū
乞自今直前言事，不必预牒阁门，及以有无班次为拘。
zhào cóng zhī
诏从之。
jiān shì jiǎng guó shǐ yuàn biān xiū guān
兼侍讲、国史院编修官。
yīn jiǎng lǐ jì yuē jūn yǐ lǐ wéi zhòng lǐ yǐ fēn wéi zhòng fēn yǐ míng wéi zhòng yuàn bì xià wú yǐ míng qì qīng jiǎ rén
因讲《礼记》，曰："君以礼为重，礼以分为重，分以名为重，愿陛下无以名器轻假人。
yòu jìn yán qǐ dōu jiàn kāng wèi hàn gāo rù guān zhōng guāng wǔ shǒu xìn dōu
又进言乞都建康，谓："汉高入关中，光武守信都。
dà dǐ yú rén dòu bù è qí gāng fǔ qí bèi bù néng quán shèng
大抵与人斗，不搤其亢，拊其背，不能全胜。
jīn rì dà shì zì huái yǐ běi tiān xià zhī gāng yǔ bèi yě jiàn kāng zé è zhī fǔ zhī zhī de yě
今日大势，自淮以北，天下之亢与背也，建康则搤之拊之之地也。
ruò jìn jù jiàn kāng xià lín zhōng yuán cǐ gāo guāng xīng wáng zhī jì yě
若进据建康，下临中原，此高、光兴王之计也。
zhào yì xíng xìng yán zhě qǐng shū qí qī suì yǐ zhāng jùn shì shī tú huī fù shì yù shǐ wáng shí péng zàn zhī
诏议行幸，言者请纾其期，遂以张浚视师图恢复，侍御史王十朋赞之。
kè fù sù zhōu dà jiàng li xiǎn zhōng sī qí jīn bó qiě yǔ shào hóng yuān fèn zhēng jūn dà kuì
克复宿州，大将李显忠私其金帛，且与邵宏渊忿争，军大溃。
shí péng zì hé
十朋自劾。
shàng nù shén quán shàng shū yuàn wú yǐ xiǎo nǜ zì jǔ
上怒甚，铨上疏愿毋以小衄自沮。
shí hàn huáng xīng biàn
时旱蝗、星变，
zhào wèn zhèng shì quē shī
诏问政事阙失，
quán yìng zhào shàng shū shù qiān yán
铨应诏上书数千言，
shǐ zhōng yǐ chūn qiū shū zāi yì zhī fǎ
始终以《春秋》书灾异之法，
yán zhèng lìng zhī quē yǒu shí
言政令之阙有十，
ér shàng xià zhī qíng bù hé yì yǒu shí
而上下之情不合亦有十，
qiě yán yáo shùn míng sì mù
且言："尧、舜明四目，
dá sì cōng
达四聪，
suī yǒu gòng gǔn
虽有共、鲧，
bù néng sāi yě
不能塞也。
qín èr shì yǐ zhào gāo wèi fù xīn liú xiàng héng xíng ér bù dé wén
秦二世以赵高为腹心，刘、项横行而不得闻；
hàn chéng dì shā wáng zhāng wáng shì yí dǐng ér bù dé wén
汉成帝杀王章，王氏移鼎而不得闻；
líng dì shā dòu wǔ chén fán tiān xià héng kuì ér bù dé wén
灵帝杀窦武、陈蕃，天下横溃而不得闻；
liáng wǔ xìn zhū yì hóu jǐng zhǎn guān ér bù dé wén
梁武信朱异，侯景斩关而不得闻；
suí yáng dì xìn yú shì jī li mì chēng dì ér bù dé wén
隋炀帝信虞世基，李密称帝而不得闻；
táng míng huáng zhú zhāng jiǔ líng ān shǐ tāi huò ér bù dé wén
唐明皇逐张九龄，安、史胎祸而不得闻。
bì xià zì jí wèi yǐ lái hào zhào zhú kè yǔ chén tóng zhào zhě zhāng dào xīn cì yīng wáng dà bǎo wáng shí péng jīn dào qù yǐ cì yīng qù yǐ shí péng qù yǐ dà bǎo yòu jiāng qù wéi chén zài ěr
陛下自即位以来，号召逐客，与臣同召者张焘、辛次膺、王大宝、王十朋，今焘去矣，次膺去矣，十朋去矣，大宝又将去，惟臣在尔。
yǐ yán wéi huì ér yù sāi zāi yì zhī yuán chén zhī qí bì bù néng yě
以言为讳，而欲塞灾异之源，臣知其必不能也。
quán yòu yán xī zhōu shì zōng wèi liú mín suǒ bài zhǎn bài jiàng hé huī děng qī shí rén jūn wēi dà zhèn guǒ bài mín qǔ huái nán dìng sān guān
铨又言："昔周世宗为刘旻所败，斩败将何徽等七十人，军威大震，果败旻，取淮南，定三关。
fu yī rì lù qī shí jiāng qǐ fù yǒu jiāng kě yòng
夫一日戮七十将，岂复有将可用？
ér shì zōng zhōng néng huī fù fēi yōng nuò zhě qù zé yǒng gǎn zhě chū yé
而世宗终能恢复，非庸懦者去，则勇敢者出耶！
jìn sù zhōu zhī bài shì sǐ yú dí zhě mǎn yě ér bài jūn zhī jiàng yǐ suǒ de zhī jīn lù quán guì yǐ zì jiě shàng tiān jiàn biàn zhāo rán bì xià fēi xìn shǎng bì fá yǐ yìng tiān bù kě
近宿州之败，士死于敌者满野，而败军之将以所得之金赂权贵以自解，上天见变昭然，陛下非信赏必罚以应天不可。
qí lùn nà jiàn yuē jīn tíng chén yǐ qián mò wèi xián róng yuè wèi zhōng
"其论纳谏曰："今廷臣以箝默为贤，容悦为忠。
xùn zhì xìng yuán zhī xìng suǒ wèi yī yán sàng bāng
驯至兴元之幸，所谓'一言丧邦'。
shàng yuē fēi qīng bù wén cǐ
"上曰："非卿不闻此。
jīn rén qiú chéng quán yuē jīn rén zhī bì xià ruì yì huī fù gù yǐ gān yán kuǎn wǒ yuàn jué kǒu wù yán hé zì
金人求成，铨曰："金人知陛下锐意恢复，故以甘言款我，愿绝口勿言'和'字。
shàng yǐ biān shì quán yǐ zhāng jùn ér wáng zhī wàng yǐn sè zhuān zhǔ hé pái jùn quán tíng zé zhī
"上以边事全倚张浚，而王之望、尹穑专主和排浚，铨廷责之。
jiān quán zhōng shū shè rén tóng xiū guó shǐ
兼权中书舍人、同修国史。
zhāng jùn zhī zǐ shì cì jīn zǐ quán jiǎo zòu zhī wèi bù dàng rú cǐ dài xūn chén zi
张浚之子栻赐金紫，铨缴奏之，谓不当如此待勋臣子。
jùn yā yǔ quán hòu bù gù yě
浚雅与铨厚，不顾也。
shí yī yuè zhào yǐ hé róng qiǎn shǐ dà xún yú tíng shì cóng tái jiàn yù yì zhě fán shí yǒu sì rén
十一月，诏以和戎遣使，大询于庭，侍从、台谏预议者凡十有四人。
zhǔ hé zhě bàn kě fǒu zhě bàn yán bù kě hé zhě quán yī rén ér yǐ nǎi dú shàng yī yì yuē jīng shī shī shǒu zì gěng nán zhòng zhǔ hé èr shèng bō qiān zì hé xī mù zhǔ hé wéi yáng shī shǒu zì wāng bó yàn huáng qián shàn zhǔ hé wán yán liàng zhī biàn zì qín guì zhǔ hé
主和者半，可否者半，言不可和者铨一人而已，乃独上一议曰："京师失守自耿南仲主和，二圣播迁自何｛卤木｝主和，维扬失守自汪伯彦、黄潜善主和，完颜亮之变自秦桧主和。
yì zhě nǎi yuē wài suī hé ér nèi bù wàng zhàn
议者乃曰：'外虽和而内不忘战。
cǐ xiàng lái quán chén wù guó zhī yán yě
'此向来权臣误国之言也。
yī ruò yú hé bù néng zì zhèn shàng néng zhàn hu
一溺于和，不能自振，尚能战乎？
chú zōng zhèng shǎo qīng qǐ bǔ wài bù xǔ
"除宗正少卿，乞补外，不许。
xiān shì jīn jiāng pú chá tú mù dà zhōu rén yǐ sì zhōu jiàng xiāo qí yǐ jūn bǎi rén jiàng zhào bìng wèi jié dù shǐ
先是，金将蒲察徒穆、大周仁以泗州降，萧琦以军百人降，诏并为节度使。
quán yán shòu xiáng gǔ suǒ nán liù cháo qī de hé nán zhī de bù xuán zhǒng ér jiē shī
铨言："受降古所难，六朝七得河南之地，不旋踵而皆失；
liáng wǔ shí hóu jǐng yǐ hé nán lái bēn wèi jǐ ér xiàn tái chéng
梁武时侯景以河南来奔，未几而陷台城；
xuān zhèng jiān guō yào shī zì yàn yún lái jiàng wèi jǐ wèi zhōng guó huàn
宣、政间郭药师自燕云来降，未几为中国患。
jīn jīn zhī sān dà jiàng nèi fù gāo qí jué lù yōu qí bù qǔ yǐ xì zhōng yuán zhī xīn shàn yǐ
今金之三大将内附，高其爵禄，优其部曲，以系中原之心，善矣。
rán chù zhī jìn dì wàn yī bāo cáng huò xīn huò wèi nèi yìng hòu jiāng shì qí yuàn wù rèn yǐ bīng bǐng qiān qí zhòng yú hú guǎng yǐ jué hòu huàn
然处之近地，万一包藏祸心，或为内应，后将噬脐，愿勿任以兵柄，迁其众于湖、广以绝后患。
èr nián jiān guó zi jì jiǔ xún chú quán bīng bù shì láng
二年，兼国子祭酒，寻除权兵部侍郎。
bā yuè shàng yǐ zāi yì bì diàn jiǎn shàn zhào tíng chén yán quē zhèng jí wù
八月，上以灾异避殿减膳，诏廷臣言阙政急务。
quán yǐ zhèn zāi wèi jí wù yì hé wèi quē zhèng qí yì hé zhī shū yuē
铨以振灾为急务，议和为阙政，其议和之书曰：
zì jìng kāng qì jīn fán sì shí nián sān zāo dà biàn jiē zài hé yì zé chǒu lǔ zhī bù kě yǔ hé zhāng zhāng rán yǐ
自靖康迄今凡四十年，三遭大变，皆在和议，则丑虏之不可与和，彰彰然矣。
ròu shí bǐ fū wàn kǒu yī tán láo bù kě pò
肉食鄙夫，万口一谈，牢不可破。
fēi bù zhī hé yì zhī hài ér zhēng yán wèi hé zhě shì yǒu sān shuō yān yuē tōu nuò yuē gǒu ān yuē fù huì
非不知和议之害，而争言为和者，是有三说焉：曰偷懦，曰苟安，曰附会。
tōu nuò zé bù zhī lì guó gǒu ān zé bù jiè zhèn dú fù huì zé jì de měi guān xiǎo rén zhī qíng zhuàng jù yú cǐ yǐ
偷懦则不知立国，苟安则不戒鸩毒，附会则觊得美官，小人之情状具于此矣。
jīn rì zhī yì ruò chéng zé yǒu kě diào zhě shí
今日之议若成，则有可吊者十；
ruò bù chéng zé yǒu kě hè zhě yì shí
若不成，则有可贺者亦十。
qǐng wèi bì xià jí yán zhī
请为陛下极言之。
hé wèi kě diào zhě shí
何谓可吊者十？
zhēn zōng huáng dì shí zǎi xiàng li hàng wèi wáng dàn yuē wǒ sǐ gōng bì wèi xiāng qiē wù yǔ lǔ jiǎng hé
真宗皇帝时，宰相李沆谓王旦曰："我死，公必为相，切勿与虏讲和。
wú wén chū zé wú dí guó wài huàn rú shì zhě guó cháng wáng ruò yǔ lǔ hé zì cǐ zhōng guó bì duō shì yǐ
吾闻出则无敌国外患，如是者国常亡，若与虏和，自此中国必多事矣。
dàn shū bù yǐ wéi rán
"旦殊不以为然。
jì ér suì hé hǎi nèi qián hào dàn shǐ huǐ bù yòng wén jìng zhī yán
既而遂和，海内干耗，旦始悔不用文靖之言。
cǐ kě diào zhě yī yě
此可吊者一也。
zhōng yuán ōu yín sī guī zhī rén rì yè yǐn lǐng wàng bì xià zhěng nì jiù fén bù chì chì zǐ zhī wàng cí fù mǔ yī yǔ lǔ hé zé zhōng yuán jué wàng hòu huǐ hé jí
中原讴吟思归之人，日夜引领望陛下拯溺救焚，不啻赤子之望慈父母，一与虏和，则中原绝望，后悔何及。
cǐ kě diào zhě èr yě
此可吊者二也。
hǎi sì jīn rì zhī fān lí yān hóu yě bǐ dé hǎi sì qiě jué wú fān lí yǐ kàn wú shì è wú yān hóu yǐ zhì wú mìng zé liǎng huái jué bù kě bǎo
海、泗今日之藩篱咽喉也，彼得海、泗，且决吾藩篱以瞰吾室，扼吾咽喉以制吾命，则两淮决不可保。
liǎng huái bù bǎo zé dà jiāng jué bù kě shǒu dà jiāng bù shǒu zé jiāng zhè jué bù kě ān
两淮不保，则大江决不可守，大江不守，则江、浙决不可安。
cǐ kě diào zhě sān yě
此可吊者三也。
shào xīng wù wǔ hé yì jí chéng guì jiàn yì qiǎn èr sān dà chén rú lù yǔn dí děng fēn wǎng nán jīng děng zhōu jiāo gē guī de
绍兴戊午，和议即成，桧建议遣二三大臣如路允迪等，分往南京等州交割归地。
yī dàn pàn méng jié zhí yǔn dí děng suì xià qīn zhēng zhī zhào lǔ fù qǐng hé
一旦叛盟，劫执允迪等，遂下亲征之诏，虏复请和。
qí fǎn fù biàn zhà rú cǐ guì yóu bù wù fèng zhī rú chū shì zhī yù jǐn lù zhī yù hòu zú yǒu nì liàng zhī biàn jīng dòng niǎn gǔ
其反复变诈如此，桧犹不悟，奉之如初，事之愈谨，赂之愈厚，卒有逆亮之变，惊动辇毂。
tài shàng móu yù rù hǎi xíng cháo jū mín yī kōng fù zhé bù yuǎn hū ér bù jiè chén kǒng hòu chē yòu jiāng fù yě
太上谋欲入海，行朝居民一空，覆辙不远，忽而不戒，臣恐后车又将覆也。
cǐ kě diào zhě sì yě
此可吊者四也。
shào xīng zhī hé shǒu yì jué bù yǔ guī zhèng rén kǒu xuè wèi gān jǐn biàn qián yì
绍兴之和，首议决不与归正人，口血未干，尽变前议。
fán guī zhèng zhī rén yī qiè qiǎn hái rú chéng shī huí zhào liáng sì děng jù zú shù bǎi jǐ wèi xiāo qiáng yōu
凡归正之人一切遣还，如程师回、赵良嗣等聚族数百，几为萧墙忧。
jīn bì jǐn suǒ guī zhèng zhī rén yǔ zhī zé fǎn cè shēng biàn bù yǔ zé lǔ jué bù kěn dàn yǐ
今必尽索归正之人，与之则反侧生变，不与则虏决不肯但已。
fu fǎn cè zé zhǒu yè zhī biàn shēn lǔ jué bù kěn dàn yǐ zé bì bié qǐ xìn duān cù yǒu nì liàng zhī móu bù zhī hé yǐ dài zhī
夫反侧则肘腋之变深，虏决不肯但已，则必别起衅端，猝有逆亮之谋，不知何以待之。
cǐ kě diào zhě wǔ yě
此可吊者五也。
zì guì dāng guó èr shí nián jiān jié mín gāo xuè yǐ ěr quǎn yáng qì jīn fǔ kù wú xún yuè zhī chǔ qiān cūn wàn luò shēng lǐ xiāo rán zhòng yǐ huáng chóng shuǐ lǎo
自桧当国二十年间，竭民膏血以饵犬羊，迄今府库无旬月之储，千村万落生理萧然，重以蝗虫水潦。
zì cǐ fù hé zé dù guó hài mín dài yǒu shèn yān zhě yǐ
自此复和，则蠹国害民，殆有甚焉者矣。
cǐ kě diào zhě liù yě
此可吊者六也。
jīn rì zhī huàn bīng fèi yǐ guǎng yǎng bīng zhī wài yòu zēng suì bì qiě shǎo yǐ shí nián jì zhī qí fèi wú lǜ shù qiān yì
今日之患，兵费已广，养兵之外又增岁币，且少以十年计之，其费无虑数千亿。
ér suì bì zhī wài yòu yǒu sī dí zhī fèi
而岁币之外，又有私觌之费；
sī dí zhī wài yòu yǒu hè zhèng shēng chén zhī shǐ
私觌之外，又有贺正、生辰之使；
hè zhèng shēng chén zhī wài yòu yǒu fàn shǐ
贺正、生辰之外，又有泛使。
yī shǐ wèi qù yī shǐ fù lái shēng mín pí yú bēn mìng tǎng lǐn hé yú jiàng yíng jí zhōng guó yǐ féi lǔ bì xià hé dàn ér wèi zhī
一使未去，一使复来，生民疲于奔命，帑廪涸于将迎，瘠中国以肥虏，陛下何惮而为之。
cǐ qí kě diào zhě qī yě
此其可吊者七也。
cè wén lǔ rén màn shū yù shū yù míng yù qù guó hào dà zì yù yòng zài bài
侧闻虏人嫚书，欲书御名，欲去国号"大"字，欲用再拜。
yì zhě yǐ wéi fán wén xiǎo jié bù bì jì jiào chén qiè yǐ wéi yì zhě kě zhǎn yě
议者以为繁文小节不必计较，臣切以为议者可斩也。
fu sì jiāo duō lěi qīng dài fū zhī rǔ
夫四郊多垒，卿大夫之辱；
chu zi wèn dǐng yì shì zhī suǒ shēn chǐ
楚子问鼎，义士之所深耻；
xiàn nà èr zì fù bì yǐ sǐ zhēng zhī
"献纳"二字，富弼以死争之。
jīn chǒu lǔ héng xíng yǔ duō lěi shú rǔ
今丑虏横行与多垒孰辱？
guó hào dà xiǎo yǔ dǐng qīng zhòng shú duō
国号大小与鼎轻重孰多？
xiàn nà èr zì yǔ zài bài shú zhòng
"献纳"二字与再拜孰重？
chén zǐ yù jūn fù qū jǐ yǐ cóng zhī zé shì duō lěi bù zú rǔ wèn dǐng bù bì chǐ xiàn nà bù bì zhēng
臣子欲君父屈己以从之，则是多垒不足辱，问鼎不必耻，"献纳"不必争。
cǐ qí kě diào zhě bā yě
此其可吊者八也。
chén kǒng zài bài bù yǐ bì zhì chēng chén chēng chén bù yǐ bì zhì qǐng xiáng qǐng xiáng bù yǐ bì zhì nà tǔ nà tǔ bù yǐ bì zhì xián bì xián bì bù yǐ bì zhì yú chèn yú chèn bù yǐ bì zhì rú jìn dì qīng yī xíng jiǔ rán hòu wèi kuài
臣恐再拜不已必至称臣，称臣不已必至请降，请降不已必至纳土，纳土不已必至衔壁，衔壁不已必至舆榇，舆榇不已必至如晋帝青衣行酒然后为快。
cǐ qí kě diào zhě jiǔ yě
此其可吊者九也。
shì zhì yú cǐ qiú wèi pǐ fū shàng kě de hu
事至于此，求为匹夫尚可得乎？
cǐ qí kě diào zhě shí yě
此其可吊者十也。
qiè guān jīn rì zhī shì hé jué bù chéng tǎng qián gāng dú duàn zhuī huí shǐ zhě wèi qǐ kāng xǔ děng jué qǐng hé zhī yì yǐ gǔ zhàn shì xià āi tòng zhī zhào yǐ shōu mín xīn tiān xià shù hū qí kě wèi yǐ
窃观今日之势，和决不成，傥干刚独断，追回使者魏杞、康湑等，绝请和之议以鼓战士，下哀痛之诏以收民心，天下庶乎其可为矣。
rú cǐ zé yǒu kě hè zhě yì shí shěng shù qiān yì zhī suì bì yī yě
如此则有可贺者亦十：省数千亿之岁币，一也；
zhuān yì wǔ bèi zú shí zú bīng èr yě
专意武备，足食足兵，二也；
wú shū míng zhī chǐ sān yě
无书名之耻，三也；
wú qù dà zhī rǔ sì yě
无去"大"之辱，四也；
wú zài bài zhī qū wǔ yě
无再拜之屈，五也；
wú chēng chén zhī fèn liù yě
无称臣之忿，六也；
wú qǐng xiáng zhī huò qī yě
无请降之祸，七也；
wú nà tǔ zhī bēi bā yě
无纳土之悲，八也；
wú xián bì yú chèn zhī kù jiǔ yě
无衔璧、舆榇之酷，九也；
wú qīng yī xíng jiǔ zhī yuān shí yě
无青衣行酒之冤，十也。
qù shí diào ér jiù shí hè lì hài jiào rán suī sān chǐ tóng zhì yì zhī zhī ér bì xià bù wù
去十吊而就十贺，利害较然，虽三尺童稚亦知之，而陛下不悟。
chūn qiū zuǒ shì wèi wú yǒng zhě wèi fù rén jīn rì jǔ cháo zhī shì jiē fù rén yě
《春秋左氏》谓无勇者为妇人，今日举朝之士皆妇人也。
rú yǐ chén yán wèi bù rán qǐ cì liú fàng cuàn jí yǐ wéi chén zǐ chū wèi fàn fēn zhī jiè
如以臣言为不然，乞赐流放窜殛，以为臣子出位犯分之戒。
zì fú lí zhī bài cháo lùn jí yú hé róng qì táng shān hǎi sì sì zhōu yǔ lǔ yǐ
自符离之败，朝论急于和戎，弃唐、邓、海、泗四州与虏矣。
jīn yòu yù de shāng qín dì yāo suì bì liú shǐ zhě wèi qǐ fēn bīng gōng huái
金又欲得商、秦地，邀岁币，留使者魏杞，分兵攻淮。
yǐ běn zhí cuò zhì zhè xi huái dōng hǎi dào
以本职措置浙西、淮东海道。
shí jīn shǐ pú sàn zhōng yì hé shí liè zhì níng zhī bīng hào bā shí wàn liú bǎo qì chǔ zhōu wáng yàn qì zhāo guān háo chú jiē xiàn
时金使仆散忠义、纥石烈志宁之兵号八十万，刘宝弃楚州，王彦弃昭关，濠、滁皆陷。
wéi gāo yóu shǒu chén chén mǐn jù dí shè yáng hú ér dà jiàng li bǎo yù qiú mì zhào wèi zì ān jì yōng bīng bù jiù
惟高邮守臣陈敏拒敌射阳湖，而大将李宝预求密诏为自安计，拥兵不救。
quán hé zòu zhī yuē chén shòu zhào lìng fàn róng bèi huái li bǎo bèi jiāng huǎn jí xiāng yuán
铨劾奏之，曰："臣受诏令范荣备淮，李宝备江，缓急相援。
jīn bǎo shì mǐn fú jiù ruò shè yáng shī shǒu dà shì qù yǐ
今宝视敏弗救，若射阳失守，大事去矣。
bǎo jù shǐ chū shī jǐ jiǎo
"宝惧，始出师掎角。
shí dà xuě hé bīng jiē hé quán xiān chí tiě chuí chuí bīng shì jiē yòng mìng jīn rén suì tuì
时大雪，河冰皆合，铨先持铁锤锤冰，士皆用命，金人遂退。
jiǔ zhī tí jǔ tài píng xīng guó gōng
久之，提举太平兴国宫。
qián dào chū yǐ jí yīng diàn xiū zhuàn zhī zhāng zhōu gǎi quán zhōu
乾道初，以集英殿修撰知漳州，改泉州。
qù zòu shì liú wèi gōng bù shì láng
趣奏事，留为工部侍郎。
rù duì yán shào kāng yǐ yī lǚ fù yǔ jì jīn bì xià fù yǒu sì hǎi fēi tè yī lǚ ér jí wèi jiǔ nián fù yǔ zhī xiào shàng wèi hè rán
入对，言："少康以一旅复禹绩，今陛下富有四海，非特一旅，而即位九年，复禹之效尚未赫然。
yòu yán sì fāng duō shuǐ hàn zuǒ yòu bù yǐ gào móu guó zhě zhī guò yě yi lìng yǒu sī sù wèi xiān bèi
"又言："四方多水旱，左右不以告，谋国者之过也，宜令有司速为先备。
qǐ zhì shì
"乞致仕。
qī nián chú bǎo wén gé dài zhì liú jīng yán
七年，除宝文阁待制，留经筵。
qiú qù yǐ fū wén gé zhí xué shì yǔ wài cí
求去，以敷文阁直学士与外祠。
bì cí yóu yǐ guī líng qǐn fù gù jiāng wéi yán shàng yuē zhèn zhì yě
陛辞，犹以归陵寝、复故疆为言，上曰："朕志也。
qiě wèn jīn hé guī quán yuē guī lú líng chén xiàng zài lǐng hǎi cháng xùn chuán zhū jīng yù chéng cǐ shū
"且问今何归，铨曰："归庐陵，臣向在岭海尝训传诸经，欲成此书。
tè cì tōng tiān xī dài yǐ chǒng zhī
"特赐通天犀带以宠之。
quán guī shàng suǒ zhe yì chūn qiū zhōu lǐ lǐ jì jiě zhào cáng mì shū shěng
铨归，上所著《易》、《春秋》、《周礼》、《礼记解》，诏藏秘书省。
xún fù yuán guān shēng lóng tú gé xué shì tí jǔ tài píng xīng guó gōng zhuǎn tí jǔ yù lóng wàn shòu gōng jìn duān míng diàn xué shì
寻复元官，升龙图阁学士、提举太平兴国宫，转提举玉隆万寿宫，进端明殿学士。
liù nián zhào guī jīng yán quán yǐn jí lì cí
六年，召归经筵，铨引疾力辞。
qī nián yǐ zī zhèng diàn xué shì zhì shì
七年，以资政殿学士致仕。
hōng shì zhōng jiǎn
薨，谥忠简。
yǒu dàn ān jí yī bǎi juǎn xíng yú shì
有《澹庵集》一百卷行于世。
sūn guī jǔ jiē zhì shàng shū
孙槻、矩，皆至尚书。
liáo gāng zì yòng zhōng nán jiàn zhōu shùn chāng rén
廖刚，字用中，南剑州顺昌人。
shǎo cóng chén guàn yáng shí xué
少从陈瓘、杨时学。
dēng chóng níng wǔ nián jìn shì dì
登崇宁五年进士第。
xuān hé chū zì zhāng zhōu sī lù chú guó zǐ lù zhuó jiān chá yù shǐ
宣和初，自漳州司录除国子录，擢监察御史。
shí cài jīng dāng guó gāng lùn zòu wú suǒ bì
时蔡京当国，刚论奏无所避。
yǐ qīn lǎo qiú bǔ wài chū zhī xīng huà jūn
以亲老求补外，出知兴化军。
qīn zōng jí wèi yǐ yòu zhèng yán zhào
钦宗即位，以右正言召。
dīng fù yōu fú què chú gōng bù yuán wài láng yǐ mǔ jí cí
丁父忧，服阕，除工部员外郎，以母疾辞。
shào xīng yuán nián dào qǐ páng jùn guān lì xī táo qù shùn chāng mín yǐ gāng wéi mìng
绍兴元年，盗起旁郡，官吏悉逃去，顺昌民以刚为命。
gāng yù cóng dào zhě shǐ fǎn yè jì ér tā dào rù shùn chāng bù shǐ zhě xí gāng fǔ dìng
刚谕从盗者使反业，既而他盗入顺昌，部使者檄刚抚定。
gāng qiǎn zhǎng zǐ chí yù zéi zéi zhī gāng fù zǐ yǒu xìn yì yì sàn qù
刚遣长子迟谕贼，贼知刚父子有信义，亦散去。
chú běn lù tí diǎn xíng yù
除本路提点刑狱。
xún zhào wèi lì bù yuán wài láng yán gǔ zhě tiān zǐ bì yǒu qīn bīng zì jiāng suǒ yǐ bèi bù yú ér qiáng zhǔ wēi hàn běi jūn táng shén cè zhī lèi yě
寻召为吏部员外郎，言："古者天子必有亲兵自将，所以备不虞而强主威，汉北军、唐神策之类也。
zǔ zōng jūn zhì yóu yán
祖宗军制尤严。
yuàn jī jiù zhì xuǎn jīng ruì wèi qīn bīng jū zé yǐ wéi wèi dòng zé yǐ wéi zhōng jūn cǐ qiáng gān ruò zhī zhī dào
愿稽旧制，选精锐为亲兵，居则以为卫，动则以为中军，此强干弱枝之道。
yòu yán guó jiā jiān nán yǐ jí jīn fāng tú xīn ruò kuài jī chéng fēi jiǔ zhù zhī de
"又言："国家艰难已极，今方图新，若会稽诚非久驻之地。
qǐng jīng yíng jiàn kāng qīn yōng liù shī wǎng wèi gù shǒu jì yǐ dù jīn rén kuī sì zhī yì
请经营建康，亲拥六师往为固守计，以杜金人窥伺之意。
qiān qǐ jū shè rén quán lì bù shì láng jiān shì jiǎng chú jǐ shì zhōng
"迁起居舍人、权吏部侍郎兼侍讲，除给事中。
dīng mǔ yōu fú què fù bài jǐ shì zhōng
丁母忧，服阕，复拜给事中。
gāng yán guó bù kě yī rì wú bīng bīng bù kě yī rì wú shí
刚言："国不可一日无兵，兵不可一日无食。
jīn zhū jiāng zhī bīng bèi jiāng huái bù zhī jǐ wàn chū wú chǔ xù rì dài bǔ yú dōng nán zhī zhuǎn xiǎng zhè mín yǐ kùn yù jiù cǐ huàn mò ruò tún tián
今诸将之兵备江、淮，不知几万，初无储蓄，日待哺于东南之转饷，浙民已困，欲救此患莫若屯田。
yīn xiàn sān shuō jiàng xiào yǒu néng shè gēng dāng jiā yōu shǎng měi gēng tián yī qǐng yǔ zhuǎn yī zī
"因献三说，将校有能射耕，当加优赏，每耕田一顷，与转一资；
bǎi xìng yuàn gēng jiǎ yǐ liáng zhǒng fù yǐ zū fù
百姓愿耕，假以粮种，复以租赋。
shàng lìng dū du fǔ cuò zhì
上令都督府措置。
shí cháo tíng tuī jiū zhāng dūn cài biàn wù guó zhī zuì zhuī biǎn qí shēn réng zhào zǐ sūn wú de guān zhōng cháo
时朝廷推究章惇、蔡卞误国之罪，追贬其身，仍诏子孙毋得官中朝。
zhì shì zhāng jié zì chóng dào guàn zhī wù zhōu zhāng jǐn zì tài fǔ chéng tí jǔ jiāng dōng chá yán shì
至是章杰自崇道观知婺州，章仅自太府丞提举江东茶盐事。
gāng fēng hái zhào shū wèi jí rú cǐ hé yǐ shì chéng nǎi bìng yǔ cí
刚封还诏书，谓即如此，何以示惩，乃并与祠。
quán hù bù shì láng xún qiān xíng bù shì láng
权户部侍郎，寻迁刑部侍郎。
qiú bǔ wài chú huī yóu gé zhí xué shì zhī zhāng zhōu
求补外，除徽猷阁直学士、知漳州。
qī nián èr yuè rì yǒu shí zhī zhào nèi wài guān yán shì
七年二月，日有食之，诏内外官言事。
gāng yán bì xià yǒu jiàn guó zhī fēng suǒ yǐ chéng tiān yì shì dà gōng yú tiān xià hòu shì zhě yě rán ér wèi suì zhèng míng zhě qǐ fēi yǒu suǒ dài yé
刚言："陛下有建国之封，所以承天意、示大公于天下后世者也，然而未遂正名者，岂非有所待耶？
yǒu suǒ dài zé shì yìng tiān zhī chéng wèi zhì yě
有所待，则是应天之诚未至也。
yuàn bì xià zhāo gào yì zǔ zài tiān zhī líng zhèng jiàn guó chǔ jūn zhī hào bù gào zhōng wài bù nì jué zhǐ
愿陛下昭告艺祖在天之灵，正建国储君之号，布告中外，不匿厥旨。
yì shí suī bǎi sī nán bù fù gēng yì tiān xià shú gǎn bù fú
异时虽百斯男，不复更易，天下孰敢不服。
shàng dú zhī sǒng rán jí zhào gāng qù zhì quē bài yù shǐ zhōng chéng
"上读之耸然，即召刚趣至阙，拜御史中丞。
gāng yán chén zhí jiū jiān xié dāng wù dà tǐ ruò jùn zhí xì gù zé fēi chén běn xīn
刚言："臣职纠奸邪，当务大体，若捃摭细故，则非臣本心。
yòu zòu jīng fèi bù zhī dào zéi bù xī shì gōng bù lì mìng lìng bù fú jí bīng jiāo guān rǒng zhī bì
"又奏经费不支，盗贼不息，事功不立，命令不孚，及兵骄官冗之弊。
shí huī zōng yǐ bēng shàng yù shuò wàng yóu lǜ qún chén yáo bài yuān shèng gāng yán lǐ yǒu lóng shā xiōng wèi jūn zé jūn zhī jǐ wèi jūn zé xiōng zhī kě yě
时徽宗已崩，上遇朔望犹率群臣遥拜渊圣，刚言："礼有隆杀，兄为君则君之，己为君则兄之可也。
wàng miǎn yì shèng xīn dàn suì shí háng jiā rén lǐ yú nèi tíng
望勉抑圣心，但岁时行家人礼于内庭。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
diàn qián sī qiáng cì mín wèi bīng jí dà jiàng shì gōng xī ēn suǒ qǐng duō fèi fǎ
殿前司强刺民为兵，及大将恃功希恩，所请多废法。
gāng zhī wú bù yán lùn liè zhì yú sì wǔ jiāo hèng zhě sù rán
刚知无不言，论列至于四五，骄横者肃然。
zhèng yì nián yǔ qín guì yǒu lián ér de měi guān gāng xiǎn shū qí è guì xián zhī
郑亿年与秦桧有连而得美官，刚显疏其恶，桧衔之。
jīn rén pàn méng gāng qǐ qǐ jiù xiāng zhī yǒu dé wàng zhě chǔ yǐ jìn fān guì wén zhī yuē shì yù zhì wǒ hé de yé
金人叛盟，刚乞起旧相之有德望者，处以近藩，桧闻之曰："是欲置我何地耶？
gǎi gōng bù shàng shū ér yǐ wáng cì wēng wèi zhōng chéng
"改工部尚书，而以王次翁为中丞。
chū biān bào zhì cóng guān huì dōu táng gāng wèi yì nián yuē gōng yǐ bǎi kǒu bǎo jīn rén jīn yǐ bèi yuē yǒu hé miàn mù shàng zài cháo tíng hu
初，边报至，从官会都堂，刚谓亿年曰："公以百口保金人，今已背约，有何面目尚在朝廷乎？
yì nián fèng cí qù
"亿年奉祠去。
cì wēng yǔ yòu jiàn yì hé zhù hé gāng jiàn liú fǎng chén yuān xiāng wéi péng bǐ yǐ huī yóu gé zhí xué shì tí jǔ bó zhōu míng dào gōng
次翁与右谏议何铸劾刚荐刘昉、陈渊，相为朋比，以徽猷阁直学士提举亳州明道宫。
míng nián zhì shì
明年致仕。
yǐ shào xīng shí sān nián zú
以绍兴十三年卒。
zi sì rén chí guò suì jù shì jiē bǐng huī jié bāng rén hào wèi wàn dàn liáo shì
子四人：迟、过、遂、遽，仕皆秉麾节，邦人号为"万石廖氏"。
li dài dōng píng rén yě
李迨，东平人也。
zēng zǔ cān shì zhì shàng shū yòu chéng
曾祖参，仕至尚书右丞。
dài wèi guàn rù tài xué yīn jū kāi fēng
迨未冠入太学，因居开封。
yǐ yīn bǔ guān chū diào bó hǎi xiàn wèi
以荫补官，初调渤海县尉。
shí zhōu xiàn tuán jié mín bīng mín qǐ tián mǔ zhōng bù xián zuò zuò jìn tuì zhī jié huò huā bù shòu lìng dài lì shǎng fá yǐ zhěng qí zhī lěi yuè jiē jīng liàn bù wǔ rú fǎ
时州县团结民兵，民起田亩中，不闲坐作进退之节，或哗不受令，迨立赏罚以整齐之，累月皆精练，部伍如法。
bù cì shǐ àn yuè wú yī rén luàn xíng wu zhě suì jiàn zhī cháo gǎi hé rù guān
部刺史按阅，无一人乱行伍者，遂荐之朝，改合入官。
lèi qiān tōng pàn jì zhōu
累迁通判济州。
shí gāo zōng yǐ dà yuán shuài guò jì jùn shǒu zì yǐ cái bù jí xùn dài xíng zhōu shì dài yīng bàn jūn xū wú quē
时高宗以大元帅过济，郡守自以才不及，逊迨行州事，迨应办军须无阙。
huì dà yuán shuài fǔ quàn jìn shèng yú yí wù jiē wèi bèi dài ān shú diǎn gù cái dìng qí zhì bù rì ér bàn
会大元帅府劝进，乘舆仪物皆未备，迨谙熟典故，裁定其制，不日而办。
shàng shēn tàn shǎng jí chú suí jūn niǎn yùn
上深叹赏，即除随军辇运。
shàng jí wèi yú nán jīng shòu shān dōng niǎn yùn gǎi jīn bù láng
上即位于南京，授山东辇运，改金部郎。
cóng jià zhì wéi yáng dí fàn xíng zài suǒ jí qǔ jīn bù jí yǒu guān yú guó jiā jīng fù zhī dà zhě zài yǐ xíng jí shàng yú zhèn jiāng
从驾至维扬，敌犯行在所，即取金部籍有关于国家经赋之大者载以行，及上于镇江。
shí jiàn yán sān nián èr yuè yě
时建炎三年二月也。
zǎi xiàng lǚ yí hào yán yú shàng jí rì zhào jiàn
宰相吕颐浩言于上，即日召见。
wèi jǐ dīng fù sāng zhào qǐ fù yǐ zhōng sàn dài fū zhí lóng tú gé wèi yù yíng shǐ sī cān yì guān jiān cuò zhì jūn qián cái yòng
未几，丁父丧，诏起复，以中散大夫直龙图阁，为御营使司参议官兼措置军前财用。
miáo fu liú zhèng yàn pàn lǚ yí hào zhāng jùn jí qín wáng zhī shī dài liú tì wèi zhū jiāng yuē jūn dì xíng wú lǜ jūn shí
苗傅、刘正彦叛，吕颐浩、张浚集勤王之师，迨流涕谓诸将曰："君第行，无虑军食。
shī xíng suǒ zhì shí jiē xiān jù
"师行所至，食皆先具。
shì píng tóng zhào zhé děng rù duì shàng wèi láo zhī
事平，同赵哲等入对，上慰劳之。
zhào zhuǎn sān guān cí bù bài chú quán hù bù shì láng
诏转三官，辞不拜，除权户部侍郎。
sì nián jiā xiǎn mó gé dài zhì wèi huái nán jiāng zhè jīng hú děng lù zhì zhì fā yùn shǐ
四年，加显谟阁待制，为淮南、江、浙、荆湖等路制置发运使。
xún yǐ jūn lǚ fu dìng qǐ chí yú fú zhào xǔ zhī
寻以军旅甫定，乞持余服，诏许之。
shào xīng èr nián zhī yún zhōu
绍兴二年，知筠州。
míng nián yí xìn zhōu xún tí jǔ jiāng zhōu tài píng guān
明年，移信州，寻提举江州太平观。
wǔ nián shí yuè yǐ jiù zhí chú liǎng zhè lù zhuǎn yùn shǐ yán zǔ zōng dōu dà liáng suì cáo dōng nán liù bǎi yú wàn hú ér liù lù zhī mín wú fēi wǎn zhī rǎo gài suǒ yùn zhě guān zhōu suǒ yì zhě bīng zú gù yě
五年十月，以旧职除两浙路转运使，言："祖宗都大梁，岁漕东南六百余万斛，而六路之民无飞挽之扰，盖所运者官舟，所役者兵卒故也。
jīn zhu bi zhè yòu cáo yùn dì lǐ bù ruò zhōng dōu zhī yuǎn ér gōng sī kǔ zhī hé yě
今驻跸浙右，漕运地里不若中都之远，而公私苦之，何也？
yǐ suǒ yòng zhī zhōu tài bàn qǔ yú mín jiān wǎng wǎng záo jǐng chén chuán yǐ bì qí yì
以所用之舟太半取于民间，往往凿井沉船以避其役。
rú wēn míng qián jí zhōu děng chù suǒ zhì zào chuán chǎng qǐ wěi zhú zhōu shǒu chén cuò zhì mù bīng zú qiān wǎn shǐ chén guǎn yā shù jī hài bù jí mín kě yǐ jiàn fù cáo yùn jiù zhì
如温、明、虔、吉州等处所置造船场，乞委逐州守臣措置，募兵卒牵挽，使臣管押，庶几害不及民，可以渐复漕运旧制。
zhào gōng bù cuò zhì
"诏工部措置。
xún jiā huī yóu gé zhí xué shì shēng lóng tú gé zhí xué shì wèi sì chuān dōu zhuǎn yùn shǐ jiān tí jǔ chéng dū děng lù chá shì bìng tí jǔ shǎn xī děng lù mǎi mǎ
寻加徽猷阁直学士，升龙图阁直学士，为四川都转运使兼提举成都等路茶事，并提举陕西等路买马。
zì xī fēng yǐ lái shǐ jí xī qín róng lí děng zhōu zhì chǎng mǎi mǎ ér chuān chá tōng yú yǒng xīng sì lù gù chéng dū fǔ qín zhōu jiē yǒu què chá sī
自熙、丰以来，始即熙、秦、戎、黎等州置场买马，而川茶通于永兴四路，故成都府、秦州皆有榷茶司。
zhì shì guān shǎn jì shī dài qǐng hé wéi yī sī míng dōu dà tí jǔ chá mǎ sī yǐ shěng rǒng fèi cóng zhī
至是关陕既失，迨请合为一司，名都大提举茶马司，以省冗费，从之。
yú nián zhào dài yǐ měi suì shōu zhī zhī shù jù páng tōng yì zòu dài nǎi kǎo qí běn mò jù zòu yuē
逾年，诏迨以每岁收支之数具旁通驿奏，迨乃考其本末，具奏曰：
shào xīng sì nián suǒ shōu qián wù sān qiān sān bǎi sì shí èr wàn yú mín bǐ suǒ zhī quē wǔ shí yī wàn yú mín
绍兴四年，所收钱物三千三百四十二万余缗，比所支阙五十一万余缗。
wǔ nián shōu sān qiān liù shí wàn mín bǐ suǒ zhī quē yī qiān wàn yú mín
五年，收三千六十万缗，比所支阙一千万余缗。
liù nián wèi jiàn
六年，未见。
qī nián suǒ shōu sān qiān liù bǎi liù shí wàn yú mín bǐ suǒ zhī quē yī bǎi liù shí yī wàn yú mín
七年，所收三千六百六十万余缗，比所支阙一百六十一万余缗。
zì lái yù suì jì yǒu quē jí tiān zhī qián yǐn bǔ zhù
自来遇岁计有阙，即添支钱引补助。
shào xīng sì nián tiān yìn wǔ bǎi qī shí liù wàn dào
绍兴四年，添印五百七十六万道。
wǔ nián tiān yìn èr bǎi wàn dào
五年，添印二百万道。
liù nián tiān yìn liù bǎi wàn dào
六年，添印六百万道。
jiàn jīn fàn liào tài duō yǐn jià dùn luò yuán cǐ wèi zēng tiān yìn
见今泛料太多，引价顿落，缘此未曾添印。
jiān suì shōu qián wù nèi yǒu shàng gòng jìn fèng děng kē míng yī qiān wǔ bǎi jiǔ shí jiǔ wàn xì sì chuān suì rù jiù é
兼岁收钱物内有上供、进奉等窠名一千五百九十九万，系四川岁入旧额。
qí quàn yù jī shǎng děng xiàng kē míng qián wù gòng èr qiān liù shí bā wàn xì jūn xīng hòu lái suì rù suǒ zēng bǐ jiù é yǐ guò bèi qí qǔ yú mín kě wèi zhòng yǐ
其劝谕、激赏等项窠名钱物共二千六十八万，系军兴后来岁入所增，比旧额已过倍，其取于民可谓重矣。
chén cháng kǎo liú yàn chuán shì shí tiān xià suì rù mín qián qiān èr bǎi wàn ér guǎn què jū qí bàn
臣尝考《刘晏传》，是时天下岁入缗钱千二百万，而管榷居其半。
jīn sì chuān què yán què jiǔ suì rù yī qiān jiǔ shí yī wàn guò yú yàn suǒ què duō yǐ
今四川榷盐榷酒岁入一千九十一万，过于晏所榷多矣。
zhū kē míng qián yǐ sān bèi liú yàn suì rù zhī shù bǐ yǐ yī qiān èr bǎi wàn shàn zhōng yuán zhī jūn ér yǒu yú jīn yǐ sān qiān liù bǎi wàn guàn shàn chuān shǎn yī jūn ér bù zú
诸窠名钱已三倍刘晏岁入之数，彼以一千二百万赡中原之军而有余，今以三千六百万贯赡川、陕一军而不足。
yòu rú zhé gū jí zhèng sè mǐ yī xiàng tōng jì èr bǎi liù shí wǔ wàn dàn
又如折估及正色米一项，通计二百六十五万石。
zhǐ yǐ shào xīng liù nián cháo tíng qǔ huì guān bīng shù jì liù wàn bā qiān sì bǎi sì shí jiǔ rén jué wú yī nián yòng èr bǎi liù shí wǔ wàn dàn mǐ zhī lǐ
止以绍兴六年朝廷取会官兵数，计六万八千四百四十九人，决无一年用二百六十五万石米之理。
shù nèi guān yuán yī wàn yī qiān qī yuán jūn bīng wǔ wàn qī bǎi sì shí jiǔ rén guān yuán zhī shù bǐ jūn bīng zhī shù yuē jì liù fēn zhī yī
数内官员一万一千七员，军兵五万七百四十九人，官员之数比军兵之数约计六分之一。
jūn bīng qǐng gěi qián bǐ guān yuán qǐng gěi bù jí shí fēn zhī yī jí shì rǒng làn zài guān yuán bù zài jūn bīng yě
军兵请给钱比官员请给不及十分之一，即是冗滥在官员，不在军兵也。
jì sī suī zhī rǒng làn lì bù néng cái jié zhī suī shì kuān shèng yì wèi gǎn chú jiǎn cǐ cháo tíng bù kě bù zhī yě
计司虽知冗滥，力不能裁节之，虽是宽剩，亦未敢除减，此朝廷不可不知也。
shǔ rén suǒ kǔ shèn zhě dí mǎi bān yùn yě
蜀人所苦甚者，籴买、般运也。
gài dí mǎi bù kē fū zé bù néng jí qí shì gǒu kē fū zé bù néng wú rǎo
盖籴买不科敷则不能集其事，苟科敷则不能无扰；
bān yùn shì shāo huǎn zé chuán hù dú shòu qí bì jí zé shuì hù jiē bèi qí hài
般运事稍缓则船户独受其弊，急则税户皆被其害。
yù shěng cáo yùn mò rú tún tián hàn zhōng zhī dì yuē shōu èr shí wǔ wàn yú shí ruò jiāng yī bàn chōng bù xì shuǐ yùn qù chù suì jì mǐ yǐ yī bàn duì jiǎn chuān lù dí mǎi bān fā suì jì mǐ yì kě shǎo kuān mín lì
欲省漕运莫如屯田，汉中之地约收二十五万余石，若将一半充不系水运去处岁计米，以一半对减川路籴买、般发岁计米，亦可少宽民力。
jiān chén yǐ wěi guān yú xìng yuán yáng zhōu jiù dí xià mài wǔ shí wàn dàn mín zhōu yù jiù dí èr shí wàn dàn jiān yòng yíng tián suǒ shōu yī bàn zhī shù shí èr wàn dàn sān xiàng gòng jì wǔ shí qī wàn dàn
兼臣已委官于兴元、洋州就籴夏麦五十万石，岷州欲就籴二十万石，兼用营田所收一半之数十二万石，三项共计五十七万石。
měi nián shuǐ yùn yìng fù láng lì zhōu yǐ dōng jì mǐ wǔ shí bā wàn dàn ruò de cǐ sān xiàng kě jìn shù miǎn chuān lù dí mǎi bān yùn cǐ nǎi xù mín zhī shí huì shǒu biān zhī liáng cè yě
每年水运应付阆、利州以东计米五十八万石，若得此三项，可尽数免川路籴买、般运，此乃恤民之实惠，守边之良策也。
jiàng zhào jiǎng yù yǐ yǔ wú jiè bù hé yǔ cí
降诏奖谕，以与吴玠不合，与祠。
jiǔ nián jīn rén guī wǒ sān jīng mìng dài wèi jīng jī dōu zhuǎn yùn shǐ
九年，金人归我三京，命迨为京畿都转运使。
mèng yǔ shí wéi quán dōng jīng liú shǒu qián tōng běi shǐ
孟庾时为权东京留守，潜通北使。
dài chá qí yǐn wēi yǔ bù néng píng sòng yú cháo qiě shǐ rén gào dài yuē běi rén yǐ bīng zhì yǐ
迨察其隐微，庾不能平，讼于朝，且使人告迨曰："北人以兵至矣。
dài yuē wú jiā shí guó jiā lù èr bǎi nián hé bì xià zhòng rèn wàn sǐ bù zú bào
"迨曰："吾家食国家禄二百年，荷陛下重任，万死不足报。
wú lǎo yǐ qǐ néng xià qióng lú zhī bài hu
吾老矣，岂能下穹庐之拜乎？
shǒu kě duàn ér xī bù kě qū yě
首可断而膝不可屈也。
rú guǒ rán wú jiāng jí mà yǐ sǐ
如果然，吾将极骂以死。
gào zhě sǒng rán ér qù
"告者悚然而去。
jiàng shèng jié yǔ shī yú xíng lǐ wèi dài suǒ chí yǔ zì hé dài yīn cǐ qiú bà qù nǎi luò zhí yǔ cí guī ér yǔ yǐ jīng shī jiàng yú jīn rén
降圣节，庾失于行礼，为迨所持，庾自劾，迨因此求罢去，乃落职与祠归，而庾以京师降于金人。
dài xún fù lóng tú gé dài zhì zhī hóng zhōu
迨寻复龙图阁待制、知洪州。
shí liù nián yǐ jí gài cí
十六年，以疾丐祠。
shí bā nián zú
十八年卒。
zhào kāi zì yīng xiáng pǔ zhōu ān jū rén
赵开，字应祥，普州安居人。
dēng yuán fú sān nián jìn shì dì
登元符三年进士第。
dà guān èr nián quán pì yōng zhèng
大观二年，权辟廱正。
yòng jǔ zhě gǎi zhì jí jìn shì rú jīng shī mǎi tián wèi shì yǔ sì fāng xián jùn yóu yīn xiòng zhī tiān xià lì bìng suǒ dāng ba xíng zhě
用举者改秩，即尽室如京师，买田尉氏，与四方贤俊游，因诇知天下利病所当罢行者。
rú shì qī nián kǎi rán yǒu tōng biàn jiù bì zhì
如是七年，慨然有通变救弊志。
xuān hé chū chú lǐ zhì jú jiào zhèng jiǎn yuè guān
宣和初，除礼制局校正检阅官。
shù yuè jú ba chū zhī yān líng xiàn
数月局罢，出知鄢陵县。
qī nián chú jiǎng yì sī jiǎn xiáng guān
七年，除讲议司检详官。
kāi shàn xīn jì
开善心计，
zì jiǎn xiáng ba
自检详罢，
chú chéng dū lù zhuǎn yùn pàn guān
除成都路转运判官，
suì zòu ba xuān hé liù nián suǒ zēng shàng gòng rèn é gāng bù shí wàn pǐ
遂奏罢宣和六年所增上供认额纲布十万匹，
jiǎn mián zhōu xià hù zhī yí lì zhōu shuǐ jiǎo qián shí fēn zhī sān
减绵州下户支移利州水脚钱十分之三，
yòu jiǎn pú jiāng liù jǐng yuán fú zhì xuān hé suǒ zēng yán é
又减蒲江六井元符至宣和所增盐额，
liè qí cì dì
列其次第，
wèi zhī shǔ wěi zhàng
谓之"鼠尾帐"，
jiē shì xiāng hù suì shí suǒ dāng shū zhé kē děng shí shù
揭示乡户岁时所当输折科等实数，
bǐ rén rén jù xiǎo
俾人人具晓，
xiāng xū bù dé yǐn nì cuàn jì
乡胥不得隐匿窜寄。
cháng yán cái lì zhī yuán dāng chū yú yī zǔ zōng cháo tiān xià cái jì jǐn guī sān sī zhū dào lì yuán gè guī cáo jì gù guān shěng shì lǐ
尝言："财利之源当出于一，祖宗朝天下财计尽归三司，诸道利源各归漕计，故官省事理。
bìng fèi yǐ huán cáo sī zé lì hài kě yǐ cān jiū ér wú qiān chè zhì ài zhī huàn yǐ
并废以还，漕司则利害可以参究，而无牵掣窒碍之患矣。
yīn zhǐ chén què chá mǎi mǎ wǔ hài dà lüè wèi lí zhōu mǎi mǎ jiā yòu suì é cái èr qiān yī bǎi yú
"因指陈榷茶、买马五害，大略谓："黎州买马，嘉祐岁额才二千一百余。
zì zhì sī què chá suì é sì qiān qiě huò mǎ bīng yú qiān rén yóu bù zú yòng duō fèi yī liáng wèi yī hài
自置司榷茶，岁额四千，且获马兵逾千人，犹不足用，多费衣粮，为一害。
jiā yòu yǐ yín juàn bó mǎ jià jiē yǒu dìng
嘉祐以银绢博马，价皆有定。
jīn zhǎng lì páng yuán wèi jiān bù shí guī huò yǐ kōng quàn gěi yí rén shǐ dài zī cì yí rén yuàn hèn bì shēng biān huàn wèi èr hài
今长吏旁缘为奸，不时归货，以空券给夷人，使待资次，夷人怨恨，必生边患，为二害。
chū zhì sī què chá jiè běn qián yú zhuǎn yùn sī wǔ shí èr wàn mín yú cháng píng sī èr shí yú wàn mín
初置司榷茶，借本钱于转运司五十二万缗，于常平司二十余万缗。
zì xī níng zhì jīn jǐ liù shí nián jiù suǒ jiè bù cháng yī wén ér suì jiè nǎi zhǔn chū shù wèi sān hài
自熙宁至今几六十年，旧所借不偿一文，而岁借乃准初数，为三害。
què chá zhī chū yù biào chá hù běn qián xún yú shù wài gèng zēng hé mǎi huò suì yì yù biào qián chōng hé mǎi chá hù zuò shì pò chǎn ér guān mǎi suì zēng
榷茶之初，预俵茶户本钱，寻于数外更增和买，或遂抑预俵钱充和买，茶户坐是破产，而官买岁增。
chá rì làn zá guān chá jì bù kān shí zé sī fàn gōng xíng xíng bù néng jìn wèi sì hài
茶日滥杂，官茶既不堪食，则私贩公行，刑不能禁，为四害。
chéng píng shí shǔ chá zhī rù qín zhě shí jǐ bā jiǔ yóu huàn jī yā nán shòu
承平时，蜀茶之入秦者十几八九，犹患积压难售。
jīn guān lǒng xī zāo fén dàng réng jū jiù é jìng hé suǒ yòng
今关、陇悉遭焚荡，仍拘旧额，竟何所用？
chá bīng guān lì zuò mí yī liáng wèi miǎn kē pèi zhōu xiàn wèi wǔ hài
茶兵官吏坐縻衣粮，未免科配州县，为五害。
qǐng yī jiā yòu gù shì jǐn ba què chá réng lìng zhuǎn yùn sī mǎi mǎ jí wǔ hài bìng qù ér biān huàn bù shēng
请依嘉祐故事，尽罢榷茶，仍令转运司买马，即五害并去，而边患不生。
rú wèi què chá wèi kě jù ba yì yi bìng guī zhuǎn yùn sī tòng jiǎn é yǐ sū chá hù qīng lì jià yǐ huì chá shāng rú cǐ zé sī fàn bì shuāi dào zéi xiāo mǐ běn qián jì cháng zài ér xī qián zì zú
如谓榷茶未可遽罢，亦宜并归转运司，痛减额以苏茶户，轻立价以惠茶商，如此则私贩必衰，盗贼消弭，本钱既常在，而息钱自足。
cháo tíng shì qí yán jí zhuó kāi dōu dà tí jǔ chuān shǎn chá mǎ shì shǐ tuī xíng zhī
朝廷是其言，即擢开都大提举川、陕茶马事，使推行之。
shí jiàn yán èr nián yě
时建炎二年也。
yú shì dà gèng chá mǎ zhī fǎ guān mǎi guān mài chá bìng ba cān zhuó zhèng hé èr nián dōng jīng dōu chá wu suǒ chuàng tiáo yuē yìn gěi chá yǐn shǐ chá shāng zhí yǐn yǔ chá hù zì xiāng mào yì
于是大更茶马之法，官买官卖茶并罢，参酌政和二年东京都茶务所创条约，印给茶引，使茶商执引与茶户自相贸易。
gǎi chéng dōu jiù mǎi mài chá chǎng wèi hé tóng chǎng mǎi yǐn suǒ réng yú hé tóng chǎng zhì chá shì jiāo yì zhě bì yóu shì yǐn yǔ chá bì xiāng suí
改成都旧买卖茶场为合同场买引所，仍于合同场置茶市，交易者必由市，引与茶必相随。
chá hù shí huò shí wǔ gòng wèi yī bǎo bìng jí dìng chá pù xìng míng hù chá yǐng dài fàn yù zhě
茶户十或十五共为一保，并籍定茶铺姓名，互察影带贩鬻者。
fán mǎi chá yǐn měi yī jīn chūn wèi qián qī shí xià wǔ shí jiù suǒ shū shì lì tóu zi qián bìng yī jiù
凡买茶引，每一斤春为钱七十，夏五十，旧所输市例头子钱并依旧。
chá suǒ guò měi yī jīn zhēng yī qián zhù zhēng yī qián bàn
茶所过每一斤征一钱，住征一钱半。
qí hé tóng chǎng jiān guān chú yàn yǐn chèng chá fēng jì fā fàng wài wú de gàn yù chá shāng chá hù jiāo yì shì
其合同场监官除验引、秤茶、封记、发放外，无得干预茶商、茶户交易事。
jiù zhì mǎi mǎ jí sān qiān pǐ zhě zhuǎn yī guān bǐ dàn yǐ suǒ mǎi shù tuī shǎng wǎng wǎng yǒu yī rèn zhuǎn shù guān zhě
旧制买马及三千匹者转一官，比但以所买数推赏，往往有一任转数官者。
kāi zòu qǐng tuī shǎng bì yǐ mǎ dào jīng shí shōu shù wèi gé huò sǐ yú dào chù jiàng yǒu chà
开奏："请推赏必以马到京实收数为格，或死于道，黜降有差。
bǐ jí sì nián dōng chá yǐn shōu xī zhì yī bǎi qī shí yú wàn mín mǎi mǎ nǎi yú èr wàn pǐ
"比及四年冬，茶引收息至一百七十余万缗，买马乃逾二万匹。
zhāng jùn yǐ zhī shū mì yuàn xuān fǔ chuān shǔ sù zhī kāi shàn lǐ cái jí chéng zhì yǐ kāi jiān xuān fǔ chǔ zhì shǐ sī suí jūn zhuǎn yùn shǐ zhuān yī zǒng lǐng sì chuān cái fù
张浚以知枢密院宣抚川蜀，素知开善理财，即承制以开兼宣抚处置使司随军转运使，专一总领四川财赋。
kāi jiàn jùn yuē shǔ zhī mín lì jǐn yǐ zī zhū bù kě jiā dú què huò shāo cún yíng yú ér tān huá rèn wéi jǐ yǒu hù xiāng yǐn nì
开见浚曰："蜀之民力尽矣，锱铢不可加，独榷货稍存赢余，而贪猾认为己有，互相隐匿。
wéi bù xù yuàn lì duàn ér gǎn xíng zhù kě jiù yī shí zhī jí
惟不恤怨詈，断而敢行，庶可救一时之急。
jùn ruì yì xīng fù wěi rèn bù yí yú shì dà biàn jiǔ fǎ zì chéng dū shǐ
浚锐意兴复，委任不疑，于是大变酒法，自成都始。
xiān ba gōng shǐ mài gōng jǐ jiǔ jí jiù pū mǎi fāng chǎng suǒ zhì gé cáo shè guān zhǔ zhī qū yǔ niàng jù guān xī zì mǎi tīng niàng hù gè yǐ mǐ fù guān chǎng zì niàng fán yī shí mǐ shū sān qiān bìng tóu zi zá yòng děng èr shí èr
先罢公使卖供给酒，即旧扑买坊场所置隔槽，设官主之，曲与酿具官悉自买，听酿户各以米赴官场自酿，凡一石米输三千，并头子杂用等二十二。
qí niàng zhī duō guǎ wéi qián shì shì bù xiàn shù yě
其酿之多寡，惟钱是视，不限数也。
míng nián suì biàn sì lù xíng qí fǎ
明年，遂遍四路行其法。
yòu fǎ chéng dū fǔ fǎ yú qín zhōu zhì qián yǐn wu xìng zhōu gǔ zhù tóng qián guān mài yín juàn tīng mín yǐ qián yǐn huò tóng qián mǎi zhī
又法成都府法，于秦州置钱引务，兴州鼓铸铜钱，官卖银绢，听民以钱引或铜钱买之。
fán mín qián dāng rù guān zhě bìng tīng yòng yǐn shé nà guān zhī chū yì rú zhī
凡民钱当入官者，并听用引折纳，官支出亦如之。
mín sī yòng yǐn wéi shì yú yī qiān bìng wǔ bǎi shàng xǔ cóng biàn zēng gāo qí zhí wéi bù dé jiǎn xiāo
民私用引为市，于一千并五百上许从便增高其直，惟不得减削。
fǎ jì liú tōng mín yǐ wéi biàn
法既流通，民以为便。
chū qián yǐn liǎng liào tōng xíng cái èr bǎi wǔ shí wàn yǒu jī zhì shì tiān yìn zhì sì qiān yī bǎi jiǔ shí yú wàn rén yì bù yàn qí duō jià yì bù xuē
初，钱引两料通行才二百五十万有奇，至是添印至四千一百九十余万，人亦不厌其多，价亦不削。
xuān sī huò wěi yǐn sān shí wàn dào wǔ shí rén jùn yù cóng yǒu sī yì dāng yǐ sǐ kāi bái jùn yuē xiāng jūn wù yǐ
宣司获伪引三十万，盗五十人，浚欲从有司议当以死，开白浚曰："相君误矣。
shǐ yǐn wěi jiā xuān fǔ shǐ yìn qí shàng jí wéi zhēn
使引伪，加宣抚使印其上即为真。
qíng qí tú shǐ zhì bì shì xiāng jūn yī rì huò sān shí wàn zhī qián ér qǐ wǔ shí rén zhī sǐ yě
黥其徒使治币，是相君一日获三十万之钱，而起五十人之死也。
jùn chēng shàn xī rú kāi yán
"浚称善，悉如开言。
zuì hòu yòu biàn yán fǎ qí fǎ shí shì dà guān dōng nán dōng běi yán chāo tiáo yuē zhì hé tóng chǎng yán shì yǔ chá fǎ dà dǐ xiāng lèi
最后又变盐法，其法实视大观东南、东北盐钞条约，置合同场盐市，与茶法大抵相类。
yán yǐn měi yī jīn nà qián èr shí wǔ tǔ chǎn shuì yǒu zēng tiān děng gòng nà jiǔ qián sì fēn suǒ guò měi jīn zhēng qián qī fēn zhù zhēng yī qián wǔ fēn ruò yǐ qián yǐn shé nà bié shū chēng tí kān hé qián gòng liù shí
盐引每一斤纳钱二十五，土产税有增添等共纳九钱四分，所过每斤征钱七分，住征一钱五分，若以钱引折纳，别输称提勘合钱共六十。
chū biàn què fǎ yuàn lì sì qǐ zhì shì kāi fù yì gèng yán fǎ yán zhě suì zòu qí bù biàn qǐ ba zhī yǐ ān yuǎn mín qiě yuē rú wèi dà chén jiàn qǐng wu quán shì tǐ bì xū gēng zhì jí qǐ zhá yǔ zhāng jùn zhào huì
初变榷法，怨詈四起，至是开复议更盐法，言者遂奏其不便，乞罢之以安远民，且曰："如谓大臣建请，务全事体，必须更制，即乞札与张浚照会。
zhào yǐ qí zhāng shì jùn jùn bù wéi biàn
"诏以其章示浚，浚不为变。
shí jùn hè zhòng jì zhì bīng qín chuān jīng yíng liǎng hé xún kào yuè shǎng qī de shì sǐ lì fèi yòng bù zī jǐn qǔ bàn yú kāi kāi xī zhī lǜ yú shí huò suàn wú yí cè suī zhī fèi bù kě jì ér yíng zī ruò yǒu yú
时浚荷重寄，治兵秦川，经营两河，旬犒月赏，期得士死力，费用不赀，尽取办于开，开悉知虑于食货，算无遗策，虽支费不可计，而赢赀若有余。
wú jiè wèi sì chuān xuān fǔ fù shǐ zhuān zhì zhàn shǒu yú cái jì yíng xū wèi cháng wèn wéi yī qiè yǐ jūn qī qù bàn yǔ kāi yì qù
吴玠为四川宣抚副使，专治战守，于财计盈虚未尝问，惟一切以军期趣办，与开异趣。
jiè shù yǐ xiǎng kuì bù jì su yú cháo kāi yì zì hé lǎo bèi gài qù
玠数以饷馈不继诉于朝，开亦自劾老惫，丐去。
cháo tíng wèi xǔ nǎi tè zhì sì chuān ān fǔ zhì zhì dà shǐ zhī míng mìng xí yì wèi zhī
朝廷未许，乃特置四川安抚制置大使之名，命席益为之。
yì qián zhí zhèng zhào wèi xuān fǔ sī shàng cháo lùn kǒng wèi ān réng zhào zhāng jùn shì shī jīng xiāng chuān shǎn
益前执政，诏位宣抚司上，朝论恐未安，仍诏张浚视师荆、襄、川、陕。
liù nián ba mián zhōu xuān fǔ sī jiè réng yǐ xuān fǔ zhì bīng shì jūn mǎ tīng jiè yí bō qián wù zé wěi kāi jū shōu
六年，罢绵州宣抚司，玠仍以宣抚治兵事，军马听玠移拨，钱物则委开拘收。
xún chú kāi huī yóu gé dài zhì jiā jiè liǎng zhèn jié yuè
寻除开徽猷阁待制，加玠两镇节钺。
fù jiàng zhǐ dōu zhuǎn yùn shǐ bù dàng yǔ sì lù cáo chén tóng xì xián chéng dū tóng chuān liǎng lù cáo chén yǔ dōu zhuǎn yùn shǐ zuò yìng fù jūn zhī qián wù qiān qī gè biǎn èr zhì
复降旨，都转运使不当与四路漕臣同系衔，成都、潼川两路漕臣与都转运使坐应副军支钱物愆期，各贬二秩。
cháo tíng gù yì yáng zhī shǐ zhī jiāo jiě jiàn xì qù bàn xiǎng kuì yě
朝廷故抑扬之，使之交解间隙、趣办饷馈也。
ér kāi fù yǔ xí yì bù hé kàng shū qǐ jiāng jiù lái xuān fǔ sī nián jì yìng fù jūn qī bù xǔ tā sī fēn bò zhī yòng
而开复与席益不和，抗疏乞将旧来宣抚司年计应副军期，不许他司分擘支用。
yòu zhǐ chén xuān fǔ sī jié dōu cáo yùn sī qián jiù guǒ láng dí mǐ fēi shì
又指陈宣抚司截都漕运司钱，就果、阆籴米非是。
yòu yán yìng fù wú jiè jūn xū shào xīng sì nián zǒng wèi qián yī qiān jiǔ bǎi wǔ shí wǔ wàn qī qiān yú mín wǔ nián shì sì nián yòu zēng sì bǎi èr shí wàn wǔ qiān yú mín
又言应副吴玠军须，绍兴四年总为钱一千九百五十五万七千余缗，五年视四年又增四百二十万五千余缗。
shǔ jīn gōng sī jù kùn sì xiàng wú suǒ qǔ gěi shì shǔ wēi jí shí shén kě yōu qì xǔ yǐ chá mǎ sī zòu jì yì què xià jǐn suǒ yù yán
蜀今公私俱困，四向无所取给，事属危急，实甚可忧，气许以茶马司奏计诣阙下，尽所欲言。
cháo tíng jì zhī kāi yǔ jiè jí xí yì yǒu xì nǎi zhào kāi fù xíng zài yǐ li dài dài zhī
朝廷既知开与玠及席益有隙，乃诏开赴行在，以李迨代之。
huì jí zuò bù xíng tí jǔ jiāng zhōu tài píng guān
会疾作不行，提举江州太平观。
qī nián fù yòu wén diàn xiū zhuàn dōu dà zhǔ guǎn chuān shǎn chá mǎ
七年，复右文殿修撰、都大主管川陕茶马。
kāi yǐ bìng lèi shū gài qù zhào cóng suǒ qǐ tí jǔ tài píng guān
开已病，累疏丐去，诏从所乞，提举太平观。
shí yī nián zú
十一年卒。
lùn yuē qín guì zhí guó bǐng qí wù sòng dà jì gù wú yǐ yì wèi yě
论曰：秦桧执国柄，其误宋大计，固无以议为也。
zhāng jiǔ chéng zhī cè hú quán zhī shū zhōng yì lǐn rán
张九成之策，胡铨之疏，忠义凛然。
liáo gāng qǐng fù yòng dé wàng zhī rén qǐ gǒu ē shí hǎo zhě zāi
廖刚请复用德望之人，岂苟阿时好者哉？
li dài zhào kāi suǒ wèi kě shǐ zhì qí fù yě yú
李迨、赵开所谓可使治其赋也欤？