zhāng dào huáng zhōng sūn dào fu céng jǐ xiōng kāi gōu tāo li mí xùn dì mí dà
张焘黄中孙道夫曾几（兄开）勾涛李弥逊（弟弥大）
zhāng dào zì zǐ gōng ráo zhī dé xīng rén mì gé xiū zhuàn gēn zhī zǐ yě
张焘，字子公，饶之德兴人，秘阁修撰根之子也。
zhèng hé bā nián jìn shì dì sān rén cháng wèi pì yōng lù mì shū shěng zhèng zì
政和八年进士第三人，尝为辟雍录、秘书省正字。
jìng kāng yuán nián li gāng wèi qīn zhēng xíng yíng shǐ pì dào rù mù
靖康元年，李纲为亲征行营使，辟焘入幕。
gāng biǎn qīn zhī zuò lèi zhě shí qī rén dào yì biǎn
纲贬，亲知坐累者十七人，焘亦贬。
jiàn yán chū qǐ tōng pàn hú zhōu
建炎初，起通判湖州。
míng shòu zhī biàn zéi jiǎo zhào bǐ dào fǔ yù jiāng zhè dào bù shòu
明受之变，贼矫诏俾焘抚谕江、浙，焘不受。
shàng jì fù bì zhào qiú yán
上既复辟，诏求言。
dào shàng shū lüè yuē rén zhǔ kān dìng huò luàn wèi yǒu bù běn yú zhì chéng ér néng yǒu jì zhě
焘上书略曰："人主戡定祸乱，未有不本于至诚而能有济者。
bì xià jiàn zuò yǐ lái hào lìng zhī fā wèi zú yǐ gǎn rén xīn zhèng shì zhī shī wèi zú yǐ wèi rén wàng qǐ fēi zài wǒ zhī chéng yǒu wèi xiū hu
陛下践祚以来，号令之发未足以感人心，政事之施未足以慰人望，岂非在我之诚有未修乎？
tiān xià zhì luàn zài jūn zǐ xiǎo rén yòng shè ér yǐ
天下治乱，在君子小人用舍而已。
xiǎo rén zhī dǎng rì shèng zé jūn zǐ zhī lèi rì tuì jiāng hé yǐ mǐ luàn ér tú zhì
小人之党日胜，则君子之类日退，将何以弭乱而图治？
yòu yán cuò zhì jiāng fáng fēi jì tú fèi mín cái sǔn guān fù bù shì yú yòng
"又言措置江防非计，徒费民财、损官赋，不适于用。
yòu yán shì cóng tái jiàn guān wàng yì zhǐ máo jǔ xì wù zhì guó jiā dà shì zuò shì bù yán
又言："侍从、台谏观望意指，毛举细务，至国家大事，坐视不言。
yòu yán xún xìng suǒ zhì yíng shàn kùn mín yuè qī kuài jī shì bù rú shì
"又言："巡幸所至，营缮困民，越栖会稽，似不如是。
shào xīng èr nián lǚ yí hào jiàn chú sī xūn yuán wài láng qiān qǐ jū shè rén
绍兴二年，吕颐浩荐，除司勋员外郎，迁起居舍人。
yán zì gǔ wèi yǒu bù zhī dí rén zhī qíng ér néng shèng zhě yuàn zhào dà chén zhū jiāng hòu jué shǎng mù kě rèn yòng zhě wǎng cì dí dòng jìng
言："自古未有不知敌人之情而能胜者，愿诏大臣、诸将，厚爵赏，募可任用者往伺敌动静。
jì shěn zhī zhī zé zhàn shǒu jìn tuì zài wǒ jiē bèi bǐ shàng ān dé chū bù yì fàn wú xíng quē
既审知之，则战守进退，在我皆备，彼尚安得出不意犯吾行阙。
zhào yǐ fù dū du fǔ jí yán biān zhū shuài
"诏以付都督府及沿边诸帅。
qiān zhōng shū shè rén
迁中书舍人。
lǚ zhǐ zhī fǔ yù huái xi yě dào wèi zhāng jùn yuē zhǐ shū shēng bù gēng jūn lǚ hé kě qīng fù
吕祉之抚谕淮西也，焘谓张浚曰："祉书生，不更军旅，何可轻付。
jùn bù cóng suì zhì lì qióng zhī biàn
"浚不从，遂致郦琼之变。
qī nián zhāng huàng tè cì jìn shì chū shēn
七年，张滉特赐进士出身。
huàng jùn xiōng yě jiāng mǔ zhì xíng zài shàng yǐn duì ér mìng zhī
滉，浚兄也，将母至行在，上引对而命之。
dào yán xuān hé yǐ lái jiān chén zǐ dì làn de rú kē
焘言："宣和以来，奸臣子弟滥得儒科。
bì xià fāng yǔ jùn tú huí dà yè dāng yǐ gōng dào gé qián bì
陛下方与浚图回大业，当以公道革前弊。
jīn shǒu cì huàng dì hé yǐ sāi gōng yì
今首赐滉第，何以塞公议？
shàng niàn jùn gōng yù wèi qí mǔ xīn nǎi mìng qǐ jū láng lóu zhào xíng xià zhào yòu fēng hái
"上念浚功，欲慰其母心，乃命起居郎楼炤行下，炤又封还。
zhù zuò láng jiān qǐ jū shè rén hé lūn yuē xián liáng zhī zǐ zǎi xiàng zhī xiōng cì kē dì bù wéi guò
著作郎兼起居舍人何抡曰："贤良之子，宰相之兄，赐科第不为过。
nǎi yǔ shū xíng
"乃与书行。
dào bù zì ān yǔ zhào jiē qiú qù bù xǔ yán zhě lùn zhī yǐ jí yīng diàn xiū zhuàn tí jǔ jiāng zhōu tài píng guān
焘不自安，与炤皆求去，不许，言者论之，以集英殿修撰提举江州太平观。
míng nián yǐ bīng bù shì láng zhào zhào yǐn duì shàng yuē qīng qù zhǐ yuán zhāng huàng
明年，以兵部侍郎召，诏引对，上曰："卿去止缘张滉。
dào yuē chén gǒu yǒu suǒ jiàn bù gǎn bù yán
"焘曰："臣苟有所见，不敢不言。
rú nèi shì wáng jiàn bì xià suǒ qīn xìn chén shàng lùn liè qǐ yǒu zǎi xiàng qīn xiōng zì cì chū shēn gōng lùn bù yǔ
如内侍王鉴，陛下所亲信，臣尚论列，岂有宰相亲兄自赐出身，公论不与。
chén ruò bù yán qǐ wéi fù bì xià yì fù zhāng jùn
臣若不言，岂惟负陛下，亦负张浚。
shàng yīn wèn zhèn tú zhì yī jì shōu xiào miè rán qí bì ān zài
"上因问："朕图治一纪，收效蔑然，其弊安在？
dào yuē zì xī yǒu wéi zhī jūn wèi yǒu bù xiān dìng guī mó ér néng shōu xiào zhě chén shào xīng chū shǒu yǐ shì wéi yán jīn qī nián
"焘曰："自昔有为之君，未有不先定规模而能收效者，臣绍兴初首以是为言，今七年。
wǎng zhě jìn lín dà jiāng tuì shǒu wú huì wèi qī yuè ér huò jìn huò què qǐ bù wèi dí suǒ kuī hu
往者进临大江，退守吴会，未期月而或进或却，岂不为敌所窥乎？
jīn bì xià xiāng yǔ duàn guó lùn zhě èr sān dà chén ér yǐ
今陛下相与断国论者，二三大臣而已。
yī jì zhī jiān shí sì mìng xiāng zhí zhèng dì qiān wú lǜ èr shí yú
一纪之间，十四命相，执政递迁无虑二十余。
rì yuè shì yǐ dà jì bù róng fù wù yuàn yǐ xiān dìng guī mó wèi jí
日月逝矣，大计不容复误，愿以先定规模为急。
xún quán lì bù shàng shū
寻权吏部尚书。
huī yóu gé dài zhì lí què zú zhào zèng guān tuī ēn dào yán què sù hào zhèng rén yī dàn lín biàn shī chén jié běi miàn bāng chāng zhī tíng qiě wèi jiāng mìng zhǐ qín wáng zhī shī
徽猷阁待制黎确卒，诏赠官推恩，焘言："确素号正人，一旦临变，失臣节，北面邦昌之庭，且为将命止勤王之师。
jīn qū jiā zèng xù hé yǐ shì tiān xià
今曲加赠恤，何以示天下？
zhào zhuī duó zhí míng
"诏追夺职名。
shí jīn shǐ zhì jìng zhào yù qū jǐ jiù hé lìng shì cóng tái jiàn tiáo shàng
时金使至境，诏欲屈己就和，令侍从、台谏条上。
dào yán jīn shǐ zhī lái yù yì hé hǎo jiāng guī wǒ zǐ gōng guī wǒ yuān shèng guī wǒ mǔ hòu guī wǒ zōng shè guī wǒ tǔ dì rén mín qí yì shén měi qí yán shén gān miào táng yǐ wéi xìn rán ér qún chén guó rén wèi gǎn yǐ wéi xìn rán yě
焘言："金使之来，欲议和好，将归我梓宫，归我渊圣，归我母后，归我宗社，归我土地人民，其意甚美，其言甚甘，庙堂以为信然，而群臣、国人未敢以为信然也。
gài shì guān guó tǐ chén qǐng tuī yuán tiān yì wèi bì xià chén zhī
盖事关国体，臣请推原天意为陛下陈之。
chuán yuē tiān jiàng xìng zhī shuí néng fèi zhī
《传》曰：'天将兴之，谁能废之？
chén kǎo rén shì yǐ yàn tiān yì bì xià fēi lóng jì zhōu tiān suǒ mìng yě
'臣考人事以验天意，陛下飞龙济州，天所命也。
dí qí lǚ fàn xíng quē bù néng wèi yú
敌骑屡犯行阙，不能为虞。
jiǎ yín yī zhàn bài dí shī bǐng chén zài zhàn què liú yù dīng sì lì qióng suī pàn shí wèi wěi qí fèi miè zhī zī jiē tiān suǒ zàn yě
甲寅一战败敌师，丙辰再战却刘豫，丁巳郦琼虽叛，实为伪齐废灭之资，皆天所赞也。
shì gài bì xià gōng lǚ jiān nán cè shēn xiū xíng bù dé lì zhèng shàng fù tiān yì ér tiān yòu zhī zhī suǒ zhì yě
是盖陛下躬履艰难，侧身修行，布德立正，上副天意，而天佑之之所致也。
chén yǐ shì zhī shàng tiān huǐ huò yǒu qī zhōng xīng bù yuǎn yǐ
臣以是知上天悔祸有期，中兴不远矣。
yuàn yì zì xiū zì qiáng yǐ xiǎng tiān xīn yǐ sì tiān shí
愿益自修自强，以享天心，以俟天时。
shí zhī jì zhì jí wú bù lì zé hé zhàn bù shèng hé gōng bù lì
时之既至，吉无不利，则何战不胜，何功不立。
jīn cǐ hé yì gū wèi tīng zhī ér bì wú xìn zhī kě shì yě
今此和议，姑为听之，而必无信之可恃也。
bǐ shǐ yǐ jí jìng shì nán gù jù
彼使已及境，势难固拒。
shǐ qí guǒ yuàn hé hǎo rú qián suǒ chén shì tiān yòu qí zhōng bì bù fù qiáng wǒ yǐ nán xíng zhī lǐ
使其果愿和好，如前所陈，是天诱其衷，必不复强我以难行之礼。
rú qí chū wú cǐ xīn èr sān qí shuō zé wǒ yǐ bì bù kě xíng zhī lǐ yào wǒ yǐ bì bù kě cóng zhī shì qí bāo cáng hé suǒ bù yǒu biàn dāng yǐ dà yì jué zhī
如其初无此心，二三其说，责我以必不可行之礼，要我以必不可从之事，其包藏何所不有，便当以大义绝之。
jǐn biān fáng lì jiàng shì xiàng shí ér dòng
谨边防，厉将士，相时而动。
yuàn duàn zì yuān zhōng wú qǔ bì yú bǐ ér qǔ bì yú tiān ér yǐ
愿断自渊衷，毋取必于彼而取必于天而已。
nǎi ruò lüè guó jiā zhī dà chǐ zhì zōng shè zhī shēn chóu gōng lǜ chén mín qū xī yú jīn ér chén shì zhī ér kǎi hé yì zhī bì chéng fēi chén suǒ gǎn zhī yě
乃若略国家之大耻，置宗社之深仇，躬率臣民，屈膝于金而臣事之，而凯和议之必成，非臣所敢知也。
shàng lǎn zòu qiǎo rán biàn sè yuē qīng yán kě wèi zhōng rán zhèn bì bù zhì wèi bǐ suǒ dài fāng qiě shú yì bì fēi zhà wěi ér hòu kě cóng bù rán dāng zài shǐ shěn xū shí jū qí shǐ rén
"上览奏，愀然变色曰："卿言可谓忠，然朕必不至为彼所绐，方且熟议，必非诈伪而后可从，不然，当再使审虚实，拘其使人。
dào dùn shǒu xiè
"焘顿首谢。
jīn shǐ zhāng tōng gǔ xiāo zhé zhì xíng zài cháo yì yù shàng bài jīn zhào
金使张通古、萧哲至行在，朝议欲上拜金诏。
dào yuē bì xià xìn wáng lún zhī xū zhà fā zì shèng duàn bù fù móu yì biàn yù xíng lǐ qún chén zhèn jù wǎng cuò
焘曰："陛下信王伦之虚诈，发自圣断，不复谋议，便欲行礼，群臣震惧罔措。
bì yǐ de zǐ gōng yǐ de mǔ hòu yǐ de zōng zú shǐ kě yì tōng hǎo jīng jiǔ zhī lǐ
必已得梓宫，已得母后，已得宗族，始可议通好经久之礼。
jīn bǐ tè yǐ tōng hǎo wèi shuō yì wèi gē dì jiǎng hé ér yǐ bì xià zhī suǒ yuàn yù ér qiè yú shèng xīn zhě wú yī yán jí zhī qí qíng kě jiàn nài hé jù yù qū ér tīng zhī
今彼特以通好为说，意谓割地讲和而已，陛下之所愿欲而切于圣心者，无一言及之，其情可见，奈何遽欲屈而听之。
yī qū zhī hòu bù kě fù shēn tíng chén mò néng zhèng jiù céng lǔ zhòng lián zhī bù rú qǐ bù huò zuì yú tiān xià wàn shì
一屈之后，不可复伸，廷臣莫能正救，曾鲁仲连之不如，岂不获罪于天下万世。
jì ér jiān chá yù shǐ shī tíng chén kàng zhāng lì zàn hé yì zhuó wèi shì yù shǐ
既而监察御史施廷臣抗章力赞和议，擢为侍御史。
sī nóng sì chéng mò jiāng hū cì dì zhuó wèi qǐ jū láng
司农寺丞莫将忽赐第，擢为起居郎。
cháo lùn dà hài
朝论大骇。
dào lǜ lì bù shì láng yàn dūn fù shàng shū yuē yǎng wéi bì xià tòng zǐ gōng wèi hái liǎng gōng wèi fù bù dàn qū jǐ yǔ dí yì hé tè yǐ zhòng lùn wèi tóng gù wèi gǎn qīng qū ěr
焘率吏部侍郎晏敦复上疏曰："仰惟陛下痛梓宫未还，两宫未复，不惮屈己与敌议和，特以众论未同，故未敢轻屈尔。
xìng xiǎo dà zhī chén wú fù yì yì cóng róng xiàn nà shù jī tiān tīng wèi huí zú bù gǎn qū cǐ zōng shè zhī fú yě
幸小大之臣，无复异议，从容献纳，庶几天听为回，卒不敢屈，此宗社之福也。
bǐ shī tíng chén nǎi wu yíng hé zhé gǎn kàng zhāng lì zàn cǐ yì gū wèi yī shēn jìn yòng zhī zī bù xù jūn fù qū rǔ zhī chǐ zuì bù róng zhū nǎi yóu chá guān chāo zhuó zhù shǐ
彼施廷臣乃务迎合，辄敢抗章，力赞此议，姑为一身进用之资，不恤君父屈辱之耻，罪不容诛，乃由察官超擢柱史。
fu yù shǐ fǔ cháo tíng jì gāng zhī de ér bì xià ěr mù zhī sī qián rì gōu lóng rú yuān yǐ fù huì ér dé zhōng chéng zhòng lùn gù yǐ xuān bǐ zhī yǐ
夫御史府朝廷纪纲之地，而陛下耳目之司，前日勾龙如渊以附会而得中丞，众论固已喧鄙之矣。
jīn tíng chén yòu yǐ cǐ ér jī héng tà yī tái zhī zhōng cháng èr jiē rán jì tóng xiāng qū yòu tóng xīn fù wéi xiāng péng fù biàn luàn shì fēi qǐ bù wěn jì gāng ér bì bì xià zhī ěr mù hu
今廷臣又以此而跻横榻，一台之中，长贰皆然，既同乡曲，又同心腹，惟相朋附，变乱是非，岂不紊纪纲而蔽陛下之耳目乎？
zhòng lùn fèi téng fāng qiě qiè chǐ ér mò jiāng zhě yòu yǐ cǐ yì yóu sì chéng zhuó yòu shǐ
众论沸腾，方且切齿，而莫将者又以此议由寺丞擢右史。
rú yuān tíng chén yōng rén yě chū wú suǒ zhǎng dàn zhī guān wàng ér jiāng zé jiān rén yě kǎo qí píng xī wú suǒ bù wéi cǐ bèi wū kě yǔ zhī duàn guó lùn hu
如渊、廷臣庸人也，初无所长，但知观望，而将则奸人也，考其平昔无所不为，此辈乌可与之断国论乎？
wàng jiā chì zhú shù jī shǎo dù qún wǎng zhī mén
望加斥逐，庶几少杜群枉之门。
zhì yú hé yì zé wáng lún shí wèi móu zhǔ bǐ wǎng lái dí zhōng zhì zài sì yǐ bì xià shì yǐ wéi xīn fù xìn zhī rú shī guī jīn qí wéi yán zì jǐ èr sān shì zhī duān ní gài yì kě jiàn
至于和议，则王伦实为谋主，彼往来敌中至再四矣，陛下恃以为心腹，信之如蓍龟，今其为言自己二三，事之端倪，盖亦可见。
gèng wàng yǎng niàn zǔ zōng fù tuō zhī zhòng fǔ niàn yì zhào ài dài zhī chéng guì zhòng cǐ shēn wú qīng yú qū
更望仰念祖宗付托之重，俯念亿兆爱戴之诚，贵重此身，无轻于屈。
dàn wu xuě chǐ yǐ sī fù chóu jiā lǐ qí shǐ hòu zī qiǎn fā yù yǐ bì děi shì shí zhī yì gào yǐ guó rén jiē yuē bù kě zhī zhuàng
但务雪耻以思复仇，加礼其使，厚资遣发，谕以必得事实之意，告以国人皆曰不可之状。
shǐ bǐ huǐ huò guǒ chū chéng xīn wéi wǒ suǒ yù jǐn guī yú wǒ rán hòu xú yì bào zhī zhī lǐ yì wèi wǎn yě
使彼悔祸，果出诚心，惟我所欲，尽归于我，然后徐议报之之礼，亦未晚也。
rú qí biàn zhà yòu wǒ yǐ xū cí zé bāo cáng zhōng bù kě cè biàn dāng lì jiàng shì bǎo jiāng yì zì zhì zì qiáng yǐ sì tiān shí hé wéi bù chéng
如其变诈，诱我以虚词，则包藏终不可测，便当厉将士，保疆埸，自治自强，以俟天时，何为不成？
fú yuàn bì xià shǎo rěn ér yǐ
伏愿陛下少忍而已。
zì cháo tíng yǒu qū jǐ zhī yì shàng xià jiě tǐ tǎng suì chéng qū jǐ zhī shì zé shàng xià bì zhì lí xīn rén xīn jì lí hé yǐ lì guó
自朝廷有屈己之议，上下解体，傥遂成屈己之事，则上下必至离心，人心既离，何以立国？
fú yuàn jiè zhī zhòng zhī
伏愿戒之重之。
yú shì jiāng tíng chén jiē bù gǎn bài
"于是将、廷臣皆不敢拜。
dào yòu miàn shé rú yuān yuē dá guān qí suǒ jǔ jūn jiàn qī rén jiē běi miàn zhāng bāng chāng jīn niè rú fù huì duò dí jì tā rì bì bèi jūn qīn yǐ
焘又面折如渊曰："达观其所举，君荐七人，皆北面张邦昌，今嗫嚅附会，堕敌计，他日必背君亲矣。
dào jì lì dǐ bài zhào zhī yì qín guì huàn zhī dào yì zì zhī dé zuì tuō jí zài gào
焘既力诋拜诏之议，秦桧患之，焘亦自知得罪，托疾在告。
guì shǐ lóu zhào yù zhī yuē běi fēi quē rén yù yǐ gōng wèi zhí yuàn
桧使楼炤谕之曰："北扉阙人，欲以公为直院。
dào dà hài yuē guǒ yǒu cǐ yán yù bù gǎn chū yǐ
"焘大骇曰："果有此言，愈不敢出矣。
guì bù néng duó nǎi zhǐ
"桧不能夺，乃止。
hé yì chéng fàn rú guī qǐng qiǎn shǐ cháo bā líng suì mìng pàn dà zōng zhèng shì rén niǎo yǔ dào xié xíng qiě mìng xiū fèng lìng jīng hú shuài chén yuè fēi jì qí yì
和议成，范如圭请遣使朝八陵，遂命判大宗正士〈亻褭〉与焘偕行，且命修奉，令荆湖帅臣岳飞济其役。
dào yǔ shì rén niǎo dào wǔ chāng chū cài yǐng hé nán bǎi xìng huān yíng jiā dào yǐ xǐ yǐ qì yuē jiǔ gé wáng huà bù tú jīn rì fù wèi sòng mín
焘与士〈亻褭〉道武昌，出蔡、颍，河南百姓欢迎夹道，以喜以泣曰："久隔王化，不图今日复为宋民。
jiǔ nián wǔ yuè zhì yǒng ān zhū líng cháo yè rú lǐ
"九年五月，至永安诸陵，朝谒如礼。
líng qián shí jiàn shuǐ jiǔ hé èr shǐ chuí zhì hū yǒng yì fù lǎo jīng tàn yǐ wéi zhōng xīng zhī zhào
陵前石涧水久涸，二使垂至忽涌溢，父老惊叹，以为中兴之兆。
dào děng rù bǎi chéng pī chú jīng jí suí suǒ qì zhì liú èr rì ér hái zì zhèng zhōu lì biàn sòng sù sì huái nán yǐ guī
焘等入柏城，披鉏荆棘，随所葺治，留二日而还，自郑州历汴、宋、宿、泗、淮南以归。
jí zòu shū yuē jīn rén zhī huò shàng jí shān líng suī tiǎn miè zhī wèi zú yǐ xuě cǐ chǐ fù cǐ chóu yě
即奏疏曰："金人之祸，上及山陵，虽殄灭之，未足以雪此耻、复此仇也。
bì xià shèng xiào tiān zhì qǐ shèng tòng fèn gù yǐ zǐ gōng liǎng gōng zhī gù fāng qiě yǔ hé wèi kě jù yán bīng yě
陛下圣孝天至，岂胜痛愤，顾以梓宫、两宫之故，方且与和，未可遽言兵也。
zǔ zōng zài tiān zhī líng zhèn nù jì jiǔ qǐ róng dàn yǐ yì shí gōng xíng tiān fá dé wú wàng yú bì xià hu
祖宗在天之灵，震怒既久，岂容但已，异时恭行天罚，得无望于陛下乎？
zì gǔ kān dìng huò luàn fēi wǔ bù kě láng zǐ yě xīn bù kě bǎo shì jiǔ yǐ
自古戡定祸乱，非武不可，狼子野心不可保恃久矣；
fú wàng xiū wǔ bèi sì xìn xì qǐ ér yīng zhī diàn sǎo fēng qū jǐn fú chǒu lèi yǐ gào zhū líng
伏望修武备，俟衅隙起而应之，电扫风驱，尽俘丑类以告诸陵。
fu rú shì rán hòu jǐn tiān zǐ zhī xiào ér wéi rén zǐ sūn zhī zé sāi yǐ
夫如是然后尽天子之孝，而为人子孙之责塞矣。
shàng wèn zhū líng qǐn rú hé
"上问诸陵寝如何？
dào bú duì wéi yán wàn shì bù kě wàng cǐ zéi
焘不对，唯言"万世不可忘此贼。
shàng àn rán
"上黯然。
dào yīn qǐng yǒng gù líng bù yòng jīn yù dà lüè wèi jīn yù zhēn bǎo jù ér cáng zhī gù zú yǐ dòng rén ěr mù yòu qí wèi wù zì dāng liú bù yú shì lǐ bì fā lù wú zú guài zhě
焘因请永固陵不用金玉，大略谓："金玉珍宝，聚而藏之，固足以动人耳目，又其为物，自当流布于世，理必发露，无足怪者。
shàng lǎn shū wèi qín guì yuē qián shì hòu zàng zhī huò rú xún yī guǐ
"上览疏，谓秦桧曰："前世厚葬之祸，如循一轨。
zhèn duàn bù yòng jīn yù zhù xiān dì shén líng yǒu wàn shì zhī ān
朕断不用金玉，庶先帝神灵有万世之安。
dào yòu yán qǐng liú yù chū fèi rén qíng xiōng xiōng wǒ chì hòu bù míng zuò shī jī huì
"焘又言："顷刘豫初废，人情恟恟，我斥候不明，坐失机会。
jīn yòu wén dí yú huái yáng zuò fá zào shéng suǒ bù zhī ān yòng
今又闻敌于淮阳作筏、造绳索，不知安用？
zhū jiāng cháo tíng jiè wù de qiǎn jiān tàn suì bù fù qiǎn wǒ zhī dòng xī dí wú bù zhī dí zhī qíng zhuàng wǒ zé bù wén
诸将朝廷戒勿得遣间探，遂不复遣，我之动息，敌无不知，敌之情状，我则不闻。
yòu jiàn huáng hé chuán jǐn jū běi àn xī wèi dí yòng wǎng lái zì ruò wú yī rén gǎn běi dù zhě
又见黄河船尽拘北岸，悉为敌用，往来自若，无一人敢北渡者。
yuàn chì biān lì guǎng ěr mù xiān shì ér fáng
愿饬边吏广耳目，先事而防。
yòu yán lì qióng bù wǔ jiē xī chuí jìn bīng jīn zài hé nán shàng kě shōu yòng
"又言："郦琼部伍皆西陲劲兵，今在河南，尚可收用。
xīn jiāng zū fù yǐ juān ér shǐ mìng luò yì tuī ēn fèi yòng yóu xún bīng xīng shí lì yuàn jiā cái sǔn fēi shèn bù dé yǐ wù qiǎn shǐ yǐ kuān mín lì
新疆租赋已蠲，而使命络绎，推恩费用犹循兵兴时例，愿加裁损，非甚不得已勿遣使，以宽民力。
yòu lùn shǎn xī zhū shuài bù xiāng xià dòng zhé xuān zhēng qǐng zhì yī dà shuài tǒng zhī zhù shǒu wěi xiāng yìng huǎn jí kě shì
"又论："陕西诸帅不相下，动辄喧争，请置一大帅统之，庶首尾相应，缓急可恃。
dào suǒ yán jiē qiè zhòng shí bìng qín guì fāng zhǔ hé wéi kǒng shǎo wǔ dí yì xī zhì bù wèn
"焘所言皆切中时病，秦桧方主和，惟恐少忤敌意，悉置不问。
chéng dū móu shuài shàng yù guì yuē zhāng dào kě dì dào yuǎn kǒng qí dàn xíng
成都谋帅，上谕桧曰："张焘可，第道远，恐其惮行。
guì yǐ yù dào dào yuē jūn mìng yě yān gǎn cí
"桧以谕焘，焘曰："君命也，焉敢辞。
shí yuè yǐ bǎo wén gé xué shì zhī chéng dū fǔ jiān běn lù ān fǔ shǐ fù yǐ biàn yi suī ān fǔ yí lù ér sì chuān fù liǎn wú yì zhě xī de juān jiǎn
"十月，以宝文阁学士知成都府兼本路安抚使，付以便宜，虽安抚一路，而四川赋敛无艺者，悉得蠲减。
bì cí zòu yuē shǔ mín kùn yǐ guān lì cóng ér zhū bāo zhī qù cháo tíng yuǎn wú suǒ fù shuò
陛辞，奏曰："蜀民困矣，官吏从而诛剥之，去朝廷远，无所赴愬。
sì chén zhì suǒ bù shǒu xuān dé yì dàn yí lù xián zhān huì zé
俟臣至所部，首宣德意，但一路咸沾惠泽。
shàng yuē qǐ wéi yí lù sì chuān xù mín shì xī wěi qīng
"上曰："岂惟一路，四川恤民事悉委卿。
dào yīn yán guān lì hài mín zhě qǐng xiān ba hòu hé shàng xǔ zhī
"焘因言官吏害民者，请先罢后劾，上许之。
yòu yán jūn xīng shí yú nián rì bù xiá jǐ
又言："军兴十余年，日不暇给。
jīn hé yì fu dìng yuàn jí jí yǐ zhèng xíng wèi xiān wù
今和议甫定，愿汲汲以政刑为先务。
shàng yuē dāng shū zhī zuò yòu
"上曰："当书之座右。
shí nián sān yuè zhì chéng dū
"十年三月，至成都。
zài shǔ sì nián jí tān lì báo zū fù
在蜀四年，戢贪吏，薄租赋；
fǔ yā zhōu fán bù xī biān bù jīng
抚雅州蕃部，西边不惊；
suì hàn zé fā sù mín dé bù jī
岁旱则发粟，民得不饥；
xiá zé xiū xué xiào yǔ zhū shēng jiǎng lùn
暇则修学校，与诸生讲论。
huì yǒu zhào lìng xuān fǔ sī nà qì dān xiáng rén dào wèi xuān fǔ shǐ hú shì jiāng yán shǔ de xiá bù néng róng qián cháo cháng shèng jūn kě wèi jiè
会有诏令宣抚司纳契丹降人，焘为宣抚使胡世将言："蜀地狭不能容，前朝常胜军可为戒。
shì jiāng zòu qǐn qí shì
"世将奏寝其事。
dào qǐ cí yǐ li qiú dài zhī
焘乞祠，以李璆代之。
dào zì shǔ guī wò jiā fán shí yǒu sān nián
焘自蜀归，卧家凡十有三年。
èr shí wǔ nián dōng guì sǐ jiù rén zài zhě jiē qǐ dào chú zhī jiàn kāng fǔ jiān xíng gōng liú shǒu
二十五年冬，桧死，旧人在者皆起，焘除知建康府兼行宫留守。
jīn líng jī suì fù nèi kù qián bó jù wàn xī wèi zòu miǎn
金陵积岁负内库钱帛钜万，悉为奏免。
chí yǒu yì zǐ yǔ fù zhēng sòng shǒu hūn miù xì fù lián nián bù jué dào yí dà lǐ chì qí shǒu
池有义子与父争讼，守昏谬，系父，连年不决，焘移大理，斥其守。
jū èr nián jìn duān míng diàn xué shì
居二年，进端明殿学士。
èr shí jiǔ nián tí jǔ wàn shòu guān jiān shì dú yǐ shuāi jí lì cí bù xǔ
二十九年，提举万寿观兼侍读，以衰疾力辞，不许。
chú lì bù shàng shū
除吏部尚书。
chū shàng zhī pǔ ān jùn wáng xián yù jiàn wèi sì xiǎn rén huáng hòu yì wèi yù chí huí jiǔ zhī
初，上知普安郡王贤，欲建为嗣，显仁皇后意未欲，迟回久之。
xiǎn rén bēng shàng wèn dào fāng jīn dà jì dào yuē chǔ èr zhě guó zhī běn yě tiān xià dà jì wú yú yú cǐ
显仁崩，上问焘方今大计，焘曰："储贰者，国之本也，天下大计，无逾于此。
shàng yuē zhèn huái cǐ jiǔ yǐ qīng yán qì zhèn xīn kāi chūn dāng yì diǎn lǐ
"上曰："朕怀此久矣，卿言契朕心，开春当议典礼。
yòu quàn shàng shěng cì yǔ ba tǔ mù jiǎn rǒng lì zhǐ běi huò
"又劝上省赐予，罢土木，减冗吏，止北货。
shàng jiā jiǎng zhī
上嘉奖之。
jīn shǐ shī yi shēng lái dào fèng zhào guǎn kè
金使施宜生来，焘奉诏馆客。
yi shēng běn mǐn rén sù wén dào míng yī jiàn gù fù shǐ yuē shì nán cháo bù bài zhào zhě
宜生本闽人，素闻焘名，一见顾副使曰："是南朝不拜诏者。
dào yǐ shǒu qiū sāng zǐ dòng zhī yi shēng yú shì lòu dí qíng dào mì zòu zǎo wéi bèi
"焘以"首丘桑梓"动之，宜生于是漏敌情，焘密奏早为备。
xiān shì yù qián zhì jiá kù fán shèng yú suǒ xū tú huà shí wù yǒu sī bù néng gōng zhě xī jù yān
先是，御前置甲库，凡乘舆所需图画什物，有司不能供者悉聚焉。
rì fèi bù zī
日费不赀。
jìn zhōng jì yǒu nèi jiǔ kù niàng shū shèng gū mài qí yú pō qīn dà nóng
禁中既有内酒库，酿殊胜，酤卖其余，颇侵大农。
dào yīn duì yán jiá kù cuì gōng qiǎo yǐ dàng shàng xīn jiǔ kù gū liáng yùn yǐ duó guān kè
焘因对，言甲库萃工巧以荡上心，酒库酤良酝以夺官课。
qiě qǐ ba jiǎn jiào fāng yuè gōng rén shù
且乞罢减教坊乐工人数。
shàng yuē qīng yán kě wèi zé nàn yú jūn
上曰："卿言可谓责难于君。
míng rì xī zhào ba zhī
"明日悉诏罢之。
lǚ yǐ shuāi jí qǐ hái
屡以衰疾乞骸。
sān shí nián yǐ zī zhèng diàn xué shì zhì shì xún qiān tài zhōng dài fū gěi zhēn fèng
三十年，以资政殿学士致仕，寻迁太中大夫，给真奉。
sān shí yī nián bā yuè luò zhì shì fù zhī jiàn kāng fǔ
三十一年八月，落致仕，复知建康府。
shí jīn rén kuī jiāng jiàn yè mín jīng xǐ guò bàn wén dào zhì rén qíng shāo ān
时金人窥江，建业民惊徙过半，闻焘至，人情稍安。
xún zhào yán jiāng shuài chén tiáo shàng huī fù shì yí dào shǒu chén shí shì dà shuài yù yù bèi bù yú chí zhòng yǎng wēi guān xìn ér dòng qī yú bì shèng
寻诏沿江帅臣条上恢复事宜，焘首陈十事，大率欲预备不虞，持重养威，观衅而动，期于必胜。
xiào zōng shòu shàn chú tóng zhī shū mì yuàn qiǎn zi yán rù cí
孝宗受禅，除同知枢密院，遣子埏入辞。
zhào jiān yú zhì gōng gěi fú shàng diàn shǒu wèn wèi zhì zhī yào yán nèi zhì nǎi kě wài ràng
诏肩舆至宫，给扶上殿，首问为治之要，言内治乃可外攘。
yòu qǐ mìng bǎi zhí tiáo bì shì zhào cóng zhī lìng shì cóng tái jiàn jí dōu táng gěi zhá yǐ wén
又乞命百执条弊事，诏从之，令侍从、台谏集都堂给札以闻。
lóng xīng yuán nián qiān cān zhī zhèng shì yǐ lǎo bìng bù bài tái jiàn jiāo zhāng liú zhī chú zī zhèng diàn dà xué shì tí jǔ wàn shòu guān jiān shì dú
隆兴元年，迁参知政事，以老病不拜，台谏交章留之，除资政殿大学士、提举万寿观兼侍读。
yè gào jiāng lǐ xǔ zhī
谒告将理，许之。
jí jiā gù qiú zhì shì
及家，固求致仕。
hòu èr nián zú nián qī shí wǔ shì zhōng dìng
后二年卒，年七十五，谥忠定。
dào wài hé nèi gāng shuài shǔ yǒu huì zhèng mín cí zhī bù wàng
焘外和内刚，帅蜀有惠政，民祠之不忘。
shǐ lùn hé yì guī zhī yú tiān shì lùn qiàn rán
始论和议，归之于天，士论歉然。
jì jiǎo bó shī tíng chén zhī zòu cháo yě fù yī cí guī zhòng yān
洎缴驳施廷臣之奏，朝野复一辞归重焉。
huáng zhōng zì tōng lǎo shào wǔ rén
黄中，字通老，邵武人。
yòu shòu shū yī zài zhé chéng sòng
幼受书，一再辄成诵。
chū yǐ zú zǔ yīn bǔ guān
初以族祖荫补官。
shào xīng wǔ nián tíng shì yán xiào dì dòng shàng xīn zhuó jìn shì dì èr rén shòu bǎo níng jūn jié dù tuī guān
绍兴五年廷试，言孝弟动上心，擢进士第二人，授保宁军节度推官。
èr shí yú nián qín guì sǐ nǎi zhào wèi jiào shū láng lì qiān pǔ ān ēn píng fǔ jiào shòu
二十余年，秦桧死，乃召为校书郎，历迁普安、恩平府教授。
zhōng zài wáng fǔ shí lóng dà yuān yǐ qīn xìng zhōng wèi cháng yǔ zhī xiá jiàn zé yī ér tuì hòu tā jiào shòu duō méng qí lì zhōng dú bù xǐ guān
中在王府时，龙大渊已亲幸，中未尝与之狎，见则揖而退，后他教授多蒙其力，中独不徙官。
qiān sī fēng yuán wài láng jiān guó zǐ sī yè
迁司封员外郎兼国子司业。
zhī cǎo shēng wǔ chéng miào guān lì qǐng yǐ wén zhōng bù dá guān lì yīn huà tú yǐ xiàn
芝草生武成庙，官吏请以闻，中不答，官吏阴画图以献。
zǎi xiàng wèi jì jiǔ zhōu wǎn yǔ zhōng yuē zhì shì zhī ruì yì ér bù zòu hé yé
宰相谓祭酒周绾与中曰："治世之瑞，抑而不奏，何耶？
wǎn wèi duì zhōng yuē zhì shì hé yòng cǐ wèi
"绾未对，中曰："治世何用此为？
wǎn tuì wèi rén yuē huáng sī yè zhī yán jīng qiè jiǎn dāng xī bù wéi jiàn guān
"绾退，谓人曰："黄司业之言精切简当，惜不为谏官。
chōng hè jīn shēng chén shǐ hái wèi mì shū shǎo jiān xún chú qǐ jū láng lèi qiān quán lǐ bù shì láng
充贺金生辰使，还，为秘书少监，寻除起居郎，累迁权礼部侍郎。
zhōng shǐ jīn huí yán qí zhì biàn gōng bì xǐ jū jiàn pò yi zǎo wéi jì
中使金回，言其治汴宫，必徙居见迫，宜早为计。
shàng jué rán
皇上吃了一惊。
zǎi xiàng gù wèi zhōng yuē chén jiè guī shū bù wén cǐ hé yé
宰相顾谓中曰："沈介归，殊不闻此，何耶？
jū shù rì zhōng bái zǎi xiàng qǐng yǐ wàng yán dài zuì
"居数日，中白宰相，请以妄言待罪。
tāng sī tuì nù yǔ qīn zhōng
汤思退怒，语侵中。
yǐ nǎi chú jiè lì bù shì láng xǐ zhōng yǐ bǔ qí chù
已乃除介吏部侍郎，徙中以补其处。
zhōng yóu yǐ bèi biān wéi yán yòu bù tīng suì qǐng bǔ wài shàng bù xǔ yuē huáng zhōng tián tuì yǒu shǒu
中犹以备边为言，又不听，遂请补外，上不许，曰："黄中恬退有守。
chú zuǒ shǐ qiě xī ān mǎ
"除左史，且锡鞍马。
jīn shǐ hè tiān shēn jié jù yǐ qīn zōng fù wén cháo lùn sì shǐ qù fā sāng zhōng chí bái zǎi xiàng cǐ guó jiā dà shì chén zǐ zhì tòng yī yǒu shī lǐ wèi tiān xià hòu shì hé
金使贺天申节，遽以钦宗讣闻，朝论俟使去发丧，中驰白宰相："此国家大事，臣子至痛，一有失礼，谓天下后世何！
jìng de rú lǐ
"竟得如礼。
zhōng zì shǐ hái měi jìn
中自使还，每进；
jiàn zhé yán biān shì yòu dú chén yù bèi fāng lüè gāo zōng chēng shàn
见辄言边事，又独陈御备方略，高宗称善。
bù shù yuè jīn liàng yǐ yōng zhòng dù huái
不数月，金亮已拥众渡淮。
zhōng yīn rù xiè lùn huái xi jiàng shì bù yòng mìng qǐng zé dà chén dū shī
中因入谢，论淮西将士不用命，请择大臣督师。
jì ér yǐ diàn shuài yáng cún zhōng wèi yù yíng shǐ zhōng lǜ tóng liè lì lùn bù kě qiǎn
既而以殿帅杨存中为御营使，中率同列力论不可遣。
dí jì lín jiāng cháo chén zhēng qiǎn jiā táo nì zhōng dú yàn rán
敌既临江，朝臣争遣家逃匿，中独晏然。
bǐ dí tuì wéi zhōng yǔ chén kāng bó jiā shǔ zài chéng zhōng zhòng cán fú
比敌退，唯中与陈康伯家属在城中，众惭服。
tiān shēn jié shàng shòu yì zhě yǐ qīn zōng fú chú dāng jǔ lè
天申节上寿，议者以钦宗服除当举乐。
zhōng yán chūn qiū jūn shì zéi bù tǎo suī zàng bù shū yǐ míng chén zǐ zhī zuì kuàng qīn zōng shí wèi zàng ér kě jù zuò yuè hu
中言："《春秋》君弑贼不讨，虽葬不书，以明臣子之罪，况钦宗实未葬而可遽作乐乎？
shì jìng qǐn
"事竟寝。
jiān jǐ shì zhōng
兼给事中。
nèi shì qiān guān bù yīng fǎ jiàn guān liú dù zuò lùn jìn xí lóng dà yuān wǔ zhǐ bǔ jùn yǐ fù ba zhī zhōng jiē bù shū dú
内侍迁官不应法，谏官刘度坐论近习龙大渊忤旨补郡，已复罢之，中皆不书读。
qún xiǎo xiāng yǔ méi niè zhōng bà qù
群小相与媒蘖，中罢去。
yǐn sè xī yì dǐ zhōng wèi zhāng jùn dǎng
尹穑希意诋中为张浚党。
qián dào gǎi yuán zhōng nián shì qī shí jí gào lǎo yǐ jí yīng diàn xiū zhuàn zhì shì jìn fū wén gé dài zhì
乾道改元，中年适七十，即告老，以集英殿修撰致仕，进敷文阁待制。
jū liù nián shàng yù jiǎng yán gù shì chén yuē huáng zhōng lǎo rú jīn jū hé xǔ
居六年，上御讲筵，顾侍臣曰："黄中老儒，今居何许？
nián jǐ xǔ
年几许？
jīn lì huò wèi shuāi yé
筋力或未衰耶？
zhào yǐn duì nèi diàn wèn láo shén wò yǐ wéi bīng bù shàng shū jiān shì dú
"召引对内殿，问劳甚渥，以为兵部尚书兼侍读。
zhōng qián zài lǐ bù cháng jiàn zhǐ zuò yuè shì zhōng qù zú yòng zhī
中前在礼部，尝谏止作乐事，中去，卒用之。
zhì shì yòu jiāng xī yàn suì zòu shēn qián shuō
至是又将锡宴，遂奏申前说。
zhào qiǎn fàn chéng dà shǐ jīn yǐ shān líng wèi qǐng
诏遣范成大使金以山陵为请。
zhōng yán bì xià shèng xiào jí cǐ tiān xià xìng shèn rán qīn miào zǐ gōng zhì bù wèn yǒu suǒ wèi jǐn
中言："陛下圣孝及此，天下幸甚，然钦庙梓宫置不问，有所未尽。
shàng shàn qí yán bù néng yòng
"上善其言，不能用。
wèi mǎn suì yǒu guī zhì nǎi chén shí yào dào yǐ wéi yòng rén ér bù zì yòng
未满岁，有归志，乃陈十要道：以为用人而不自用；
yǐ gōng yì jìn tuì rén cái
以公议进退人才；
chá xié zhèng
察邪正；
guǎng yán lù
广言路；
hé shì shí
核事实；
jié yòng dù
节用度；
zé jiān sī
择监司；
chéng tān lì
惩贪吏；
chén fāng lüè
陈方略；
kǎo bīng jí
考兵籍。
shàng jí chēng shàn
上亟称善。
zhōng lì qiú qù chú xiǎn mó gé tí jǔ jiāng zhōu tài píng xīng guó gōng cì xī dài xiāng míng
中力求去，除显谟阁、提举江州太平兴国宫，赐犀带、香茗。
chú lóng tú gé xué shì zhì shì
除龙图阁学士，致仕。
fán yì lǐ hòu shēng shàng yè bì xun yǐ xiào dì zhōng xìn
凡邑里后生上谒，必训以孝弟忠信。
zhū xī cái shū yǐ jiàn yǒu yuē jīn rì zhī lái jiāng zài bài táng xià wéi gōng zuò ér shòu zhī bǐ jìn yú mén dì zǐ zhī liè zé mǒu zhī zhì yě
朱熹裁书以见，有曰："今日之来，将再拜堂下，惟公坐而受之，俾进于门弟子之列，则某之志也。
qí wéi rén jìng mù rú cǐ
"其为人敬慕如此。
qí hòu shàng shǒu shū qiǎn shǐ fǎng cháo zhèng quē shī jìn zhí duān míng diàn xué shì
其后，上手书遣使访朝政阙失，进职端明殿学士。
shǔ jí shǒu cǎo yí biǎo yóu yǐ shān líng qīn zōng zǐ gōng wéi yán shēn yǐ rén zhǔ zhī zhí bù kě jiǎ zhī zuǒ yòu wèi jiè
属疾，手草遗表，犹以山陵、钦宗梓宫为言，深以人主之职不可假之左右为戒。
chún xī qī nián bā yuè gēng yín zú nián bā shí yǒu wǔ
淳熙七年八月庚寅卒，年八十有五。
jiǔ yuè zhào zèng zhèng yì dài fū
九月，诏赠正议大夫。
zhōng yǒu zòu yì shí juǎn
中有奏议十卷。
shì jiǎn sù
谥简肃。
sūn dào fu zì tài chòng méi zhōu dān léng rén
孙道夫，字太冲，眉州丹棱人。
nián shí bā gòng pì yōng
年十八贡辟雍。
shí jìn yuán yòu xué zuò shōu sū shì wén chú jí
时禁元祐学，坐收苏氏文除籍。
zài gòng rù yōu děng
再贡，入优等。
zhāng jùn jiàn yú gāo zōng zhào duì dào fu zòu yuàn xiū dé yǐ huí tiān yì dìng dū yǐ xì rén xīn rèn xián cái tú xīng fù yǐ xuě guó chǐ
张浚荐于高宗，召对，道夫奏："愿修德以回天意，定都以系人心，任贤材、图兴复以雪国耻。
shàng zài yuè jùn qiǎn dào fu zòu shì cì chū shēn gǎi zuǒ chéng fèng láng
上在越，浚遣道夫奏事，赐出身，改左承奉郎。
zài zhào duì yán hàn zhōng qián kàn sān qín hòu bì bā shǔ kǒng míng jiǎng wǎn chū tú guān fǔ wèi yǒu bù zhūn hàn zhōng zhě
再诏对，言："汉中前瞰三秦，后蔽巴蜀，孔明、蒋琬出图关辅，未有不屯汉中者。
jīn yù jìn bīng shǎn yòu dāng xiān jīng yíng hàn zhōng
今欲进兵陕右，当先经营汉中。
jīng nán dōng lián wú huì běi tōng hàn miǎn hào yòng wǔ zhī guó jìn sòng yǐ lái cháng yǐ wéi zhòng zhèn
荆南东连吴会，北通汉沔，号用武之国，晋、宋以来，尝倚为重镇。
wǔ dì yì yǐ jīng nán jū shàng liú gù yǐ zhū zǐ jū zhī
武帝亦以荆南居上流，故以诸子居之。
jīn shǒu jiāng dāng xiān cuò zhì jīng nán shí zhì zé shǔ hàn shī chū qín guān jīng chǔ shī chū wǎn luò bì xià qīn yù liù jūn yóu huái diàn yǔ zhū jiāng huì xián yáng shú néng yù zhī
今守江当先措置荆南，时至则蜀汉师出秦关，荆楚师出宛洛，陛下亲御六军，由淮甸与诸将会咸阳，孰能御之？
shàng jiā nà zhào shì guǎn zhí
"上嘉纳，召试馆职。
shàng yù zǎi xiàng zì dù jiāng yǐ lái wén qì wèi yǒu rú dào fu zhě hán yǎng yī èr nián dāng mìng wèi cí chén
上谕宰相："自渡江以来，文气未有如道夫者，涵养一二年，当命为词臣。
chú mì shū zhèng zì quán lǐ bù láng guān
除秘书正字、权礼部郎官。
huī zōng xiōng wèn lǐ yí duō suǒ cǎo dìng
徽宗凶问礼仪，多所草定。
xún quán zuǒ sī yuán wài láng
寻权左司员外郎。
shàng wèn shǔ zhōng shuǐ yùn lù yùn shú biàn
上问蜀中水运陆运孰便？
dào fu zòu shuǐ yùn chí ér shěng fèi lù yùn sù ér láo mín
道夫奏："水运迟而省费，陆运速而劳民。
xuān fǔ sī chū yóu shuǐ yùn lǜ shí fèi qián shí qiān hòu yǐ wéi huǎn cóng lù qǐ dīng fū shí shù wàn lǜ shí fèi wǔ shí yú qiān
宣抚司初由水运，率石费钱十千，后以为缓，从陆起丁夫十数万，率石费五十余千。
shàng yuē shuǐ yùn biàn xíng zhī
"上曰："水运便，行之。
qiān jiào shū láng
迁校书郎。
chū zhī huái ān jūn qǐ ba dōu yùn sī yǐ kuān mín lì ba shù bīng yǐ mǐ luàn jiē ba fàn shǐ yǐ shěng fú fèi
出知怀安军，乞罢都运司以宽民力，罢戍兵以弭乱阶，罢泛使以省浮费。
zhī zī zhōu xuān fǔ zhèng gāng zhōng jiàn qí zhì xíng dì yī
知资州，宣抚郑刚中荐其治行第一。
yí zhī shǔ zhōu dào bù gǎn rù jìng
移知蜀州，盗不敢入境。
zhōu chǎn líng xiān shì shǒu yǐ jūn jiang zhì jī mǎi sī kuī zhí mín bìng zhī dào fu duàn qí jī
州产绫，先是，守以军匠置机买丝亏直，民病之，道夫断其机。
yù shì míng liǎo rén mù wéi shuǐ jīng dēng lóng
遇事明了，人目为"水晶灯笼。
jiǔ nián bù qiān gài fēi qín guì suǒ lè yě
"九年不迁，盖非秦桧所乐也。
yǐ lì bù láng zhōng rù duì yán shǔ mín èr shuì jiān jiǔ chá é zhī bì shàng nà qí yán
以吏部郎中入对，言蜀民二税监酒茶额之弊，上纳其言。
chú tài cháng shǎo qīng jiǎ lǐ bù shì láng chōng hè jīn zhèng dàn shǐ
除太常少卿，假礼部侍郎充贺金正旦使。
jīn jiāng bài méng jí qín guì cún wáng jí guān shǎn mǎi mǎ fēi yuē dào fu suí shì zhé zhī
金将败盟，诘秦桧存亡，及关、陕买马非约，道夫随事折之。
shǐ hái zhuó quán lǐ bù shì láng
使还，擢权礼部侍郎。
shàng yuē qīng zì xiǎo guān yǐ wèi zhèn zhī dì zhào dǐng yǔ zhāng jùn xiāng shī hòu shǔ shì shì yú cháo zhě jiē wèi jǔ yì
上曰："卿自小官已为朕知，第赵鼎与张浚相失后，蜀士仕于朝者，皆为沮抑。
jì zì jīn yǒu suǒ jiàn kě shǔ qiú duì
继自今有所见，可数求对。
jiān shì jiǎng zòu dí yǒu kuī jiāng huái yì
兼侍讲，奏敌有窥江、淮意。
shàng yuē cháo tíng dài zhī shén hòu bǐ yǐ hé míng wéi bīng duān
上曰："朝廷待之甚厚，彼以何名为兵端？
dào fu yuē bǐ jīn rén shēn shì qí fù xiōng ér duó qí wèi xīng bīng qǐ wèn yǒu míng chén yuàn yù wèi zhī tú
"道夫曰："彼金人身弑其父兄而夺其位，兴兵岂问有名，臣愿预为之图。
zǎi xiàng chén gāi bù yǐ wèi lǜ dào fu měi jìn duì zhé yán wǔ shì gāi yí qí yǐn yòng zhāng jùn jì zhī
"宰相沈该不以为虑，道夫每进对，辄言武事，该疑其引用张浚，忌之。
dào fū bù zì ān qǐng chū chú zhī mián zhōu zhì shì zú nián liù shí liù
道夫不自安，请出，除知绵州，致仕，卒，年六十六。
dào fu jū guān yī yì wèi mín bù kě gàn yǐ sī
道夫居官，一意为民，不可干以私。
shì huàn sān shí nián fèng gěi duō zhì shū jí
仕宦三十年，奉给多置书籍。
rán xìng gāng zhí xǐ miàn shé bù róng rén zhī duǎn huò yǐ cǐ shǎo zhī yún
然性刚直，喜面折，不容人之短，或以此少之云。
céng jǐ zì jí fǔ qí xiān gàn zhōu rén xǐ hé nán fǔ
曾几，字吉甫，其先赣州人，徙河南府。
yòu yǒu shí dù shì qīn xiào mǔ sǐ shū shí shí wǔ nián
幼有识度，事亲孝，母死，蔬食十五年。
rù tài xué yǒu shēng
入太学有声。
xiōng bì tí jǔ jīng xī nán lù xué shì àn bù nì sǐ wú hòu tè mìng jǐ jiāng shì láng
兄弼，提举京西南路学事，按部溺死，无后，特命几将仕郎。
shì lì bù kǎo guān yì qí wén zhì yōu děng cì shàng shè chū shēn zhuó guó zǐ zhèng jiān qīn cí huáng hòu zhái jiào shòu
试吏部，考官异其文，置优等，赐上舍出身，擢国子正兼钦慈皇后宅教授。
qiān pì yōng bó shì chú jiào shū láng
迁辟雍博士，除校书郎。
lín líng sù de xìng zuò fú shū hào shén xiāo lù cháo shì zhēng qū zhī jǐ yǔ li gāng fu sōng qīng jiē chēng jí bù wǎng shì
林灵素得幸，作符书号《神霄录》，朝士争趋之，几与李纲、傅崧卿皆称疾不往视。
jiǔ zhī wèi yìng tiān shǎo yǐn tíng wú liú sòng
久之，为应天少尹，庭无留讼。
yān rén de zhǐ qǔ jīn ér wú wén shū fǔ yǐn xú chù rén yǔ zhī jǐ lì zhēng bù dé
阉人得旨取金而无文书，府尹徐处仁与之，几力争不得。
jìng kāng chū tí jǔ huái dōng chá jiān
靖康初，提举淮东茶监。
gāo zōng jí wèi gǎi tí jǔ hú běi xǐ guǎng xī yùn pàn jiāng xī tí xíng yòu gǎi zhè xi
高宗即位，改提举湖北，徙广西运判、江西提刑，又改浙西。
huì xiōng kāi wèi lǐ bù shì láng yǔ qín guì lì zhēng hé yì guì nù kāi qù jǐ yì ba
会兄开为礼部侍郎，与秦桧力争和议，桧怒，开去，几亦罢。
yú yuè chú guǎng xī zhuǎn yùn fù shǐ xǐ jīng nán lù
逾月，除广西转运副使，徙荆南路。
dào luò kē qǐ chēn zhī yí zhāng chēn guì jiē hòng dòng xuān fǔ sī diào bīng wèi zhì mán yǐ jié wén
盗骆科起郴之宜章，郴、桂皆澒洞，宣抚司调兵未至，谩以捷闻。
jǐ shū qí shí cháo tíng qiǎn tā jiāng píng zhī
几疏其实，朝廷遣他将平之。
qǐng jiān de chóng dào guàn
请间，得崇道观。
fù wèi guǎng xī yùn pàn gù cí qiáo jū shàng ráo qī nián
复为广西运判，固辞，侨居上饶七年。
guì sǐ qǐ wèi zhè xi tí xíng zhī tāi zhōu zhì shàng qīng jìng mín ān zhī
桧死，起为浙西提刑、知台州，治尚清净，民安之。
huáng yán lìng shòu huì wèi liǎng lì suǒ chí lìng xiè lì zhì yù yī xī jiē sǐ jǐ jí qí zuì
黄岩令受贿为两吏所持，令械吏置狱，一夕皆死，几诘其罪。
huò yuē lìng chéng xiàng chén gāi kè yě
或曰："令，丞相沈该客也。
zhì zhī yì jí
"治之益急。
hè yǔn zhōng jiàn zhào duì yǐ jí cí chú zhí mì gé guī gù zhì
贺允中荐，召对，以疾辞，除直秘阁，归故治。
wèi jǐ fù zhào duì jǐ yán shì qì jiǔ bù zhèn bì xià yù qǐ zhī yú yī zhāo jiǎo wǎng zhě bì guò zhí suī yǒu shé kǎn duàn yāng qiān jū hái hù ruò mài zhí gān yù zhě yuàn jiā yōu róng
未几，复召对，几言："士气久不振，陛下欲起之于一朝，矫枉者必过直，虽有折槛断鞅、牵裾还笏、若卖直干誉者，愿加优容。
shí dì chéng guì shàn quán zhī bì fāng kāi yán lù yìng zhào zhě zhòng jǐ jù yǒu huò lì zhě xiān shì chén zhī
"时帝惩桧擅权之弊，方开言路，应诏者众，几惧有获戾者，先事陈之。
dì dà yuè shòu mì shū shǎo jiān
帝大悦，授秘书少监。
jǐ chéng píng yǐ wèi guǎn zhí qù sān shí bā nián ér fù zhì xū bìn hào bái yì guān wěi rán
几承平已为馆职，去三十八年而复至，须鬓皓白，衣冠伟然。
měi huì tóng shě duō tán qián bèi yán xíng tái gé diǎn zhāng jiàn shēn tuī zhòng yān
每会同舍，多谈前辈言行、台阁典章，荐绅推重焉。
zhào xiū shén zōng bǎo xùn shū chéng zòu jiàn dì chēng shàn
诏修《神宗宝训》，书成，奏荐，帝称善。
quán lǐ bù shì láng
代理礼部侍郎。
xiōng mào kāi jiē cháng èr chūn guān jǐ fù wèi zhī rén yǐ wéi róng
兄楙、开皆尝贰春官，几复为之，人以为荣。
wú yuè dà shuǐ dì zhèn jǐ jǔ táng zhēn yuán gù shì fǎn fù lùn zòu dì wěi qí yán
吴、越大水、地震，几举唐贞元故事反复论奏，帝韪其言。
tā rì wèi jǐ yuē qián suǒ jìn lù zhì shì shén qiè yǐ qiǎn cáo chén zhèn jì yǐ
他日谓几曰："前所进陆贽事甚切，已遣漕臣振济矣。
yǐn nián qǐng xiè shàng yuē qīng qì mào bù lèi lǎo rén gū wèi zhèn liú
"引年请谢，上曰："卿气貌不类老人，姑为朕留。
xiè yuē chén wú bǔ wàn yī wéi jìn tuì yǒu lǐ shàng bù fù bì xià bá zhuó
"谢曰："臣无补万一，惟进退有礼，尚不负陛下拔擢。
shàng mǐn láo yǐ shì tí jǔ yù lóng guān shào xīng èr shí qī nián yě
"上闵劳以事，提举玉隆观，绍兴二十七年也。
chú jí yīng diàn xiū zhuàn yòu sān nián shēng fū wén gé dài zhì
除集英殿修撰，又三年，升敷文阁待制。
jīn fàn sāi zhōng wài dà zhèn dì zhào yáng cún zhōng xié zǎi zhí duì biàn diàn yù yǐ jiāng sàn bǎi guān fú hǎi bì zhī
金犯塞，中外大震，帝召杨存中偕宰执对便殿，谕以将散百官，浮海避之。
zuǒ pú yè chén kāng bó chí bù kě
左仆射陈康伯持不可。
cún zhōng yán dí kōng guó yuǎn lái yǐ chuǎng huái diàn cǐ zhèng xián zhì chí wù bù zú zhī shí
存中言："敌空国远来，已闯淮甸，此正贤智驰骛不足之时。
chén yuàn shuài xiān jiàng shì běi shǒu sǐ dí
臣愿率先将士，北首死敌。
dì xǐ suì dìng yì qīn zhēng xià zhào jìn tǎo
"帝喜，遂定议亲征，下诏进讨。
yǒu yù qiǎn shǐ yì dí qiú huǎn shī zhě jǐ shū yán zēng bì qǐng hé wú xiǎo yì yǒu dà hài wèi cháo tíng jì zhèng dāng cháng dǎn zhěn gē zhuān wù jié jiǎn jīng wǔ wài yī qiè zhì zhī rú shì suī běi qǔ zhōng yuán kě yě
有欲遣使诣敌求缓师者，几疏言："增币请和，无小益，有大害，为朝廷计，正当尝胆枕戈，专务节俭，经武外一切置之，如是虽北取中原可也。
qiě qián rì zhào zhū jiāng chuán xí shù jīn jūn chén rú chì nú lì hé cí kě yǔ zhī hé yé
且前日诏诸将传檄数金君臣，如叱奴隶，何辞可与之和耶？
dì zhuàng zhī
"帝壮之。
xiào zōng shòu shàn jǐ yòu shàng shū shù qiān yán
孝宗受禅，几又上疏数千言。
jiāng zhào lǚ qǐng lǎo nǎi qiān tōng fèng dài fū zhì shì zhuó qí zi dǎi wèi zhè xi tí xíng yǐ biàn yǎng
将召，屡请老，乃迁通奉大夫，致仕，擢其子逮为浙西提刑以便养。
qián dào èr nián zú nián bā shí èr shì wén qīng
乾道二年卒，年八十二，谥文清。
jǐ sān shì lǐng biǎo jiā wú cháng wù rén chēng qí lián
几三仕岭表，家无长物，人称其廉。
zǎo cóng jiù shì kǒng wén zhòng wǔ zhòng jiǎng xué
早从舅氏孔文仲、武仲讲学。
chū zuǒ yìng tiān shí jiàn guān liú ān shì wáng yàng dǎng jìn fāng lì wú gǎn kuī qí mén zhě jǐ dú cóng zhī tán jīng lùn shì yǔ zhī hé
初佐应天时，谏官刘安世亡恙，党禁方厉，无敢窥其门者，几独从之，谈经论事，与之合。
bì dì héng yuè yòu cóng hú ān guó yóu qí xué yì cuì
避地衡岳，又从胡安国游，其学益粹。
wéi wén chún zhèng yǎ jiàn shī yóu gōng
为文纯正雅健，诗尤工。
yǒu jīng shuō èr shí juǎn wén jí sān shí juǎn
有《经说》二十卷、文集三十卷。
èr zi féng shì zhì sī nóng qīng dǎi yì zhōng fū wén gé dài zhì ér féng zuì yǐ xué chēng
二子：逢仕至司农卿，逮亦终敷文阁待制，而逢最以学称。
kāi zì tiān yóu
开字天游。
shǎo hào xué shàn zhǔ wén
少好学，善属文。
chóng níng jiān dēng jìn shì dì diào zhēn zhōu sī hù lèi qiān guó zǐ sī yè zhuó qǐ jū shè rén quán zhōng shū shè rén
崇宁间登进士第，调真州司户，累迁国子司业，擢起居舍人，权中书舍人。
yè yuán cǎo zhì duō suǒ lùn bó wǔ shí xiāng yì zuǒ qiān tài cháng shǎo qīng zé jiān dà níng jiān yán jǐng pǐ mǎ zhī guān bù yǐ zì bēi
掖垣草制，多所论驳，忤时相意，左迁太常少卿，责监大宁监盐井，匹马之官，不以自卑。
zhào hái shí xiāng fù yòng shì jiān háng zhōu shì yì wu
召还，时相复用事，监杭州市易务。
chú zhí mì gé zhī hé zhōu xǐ zhī ēn zhōu
除直秘阁，知和州，徙知恩州。
qǐng cí de hóng qìng gōng pàn nán jīng guó zǐ jiàn
请祠，得鸿庆宫，判南京国子监。
fù wèi zhōng shū shè rén ba
复为中书舍人，罢。
tí jǔ dòng xiāo gōng
提举洞霄宫。
qīn zōng jí wèi chú xiǎn mó gé dài zhì tí jǔ wàn shòu guān zhī yǐng chāng fǔ jiān jīng xī ān fǔ shǐ
钦宗即位，除显谟阁待制、提举万寿观、知颍昌府，兼京西安抚使。
duó zhí fèng cí
夺职，奉祠。
jiàn yán chū fù zhí zhī tán zhōu hú nán ān fǔ shǐ
建炎初，复职，知潭州、湖南安抚使。
yú nián qiú qù fù de hóng qìng gōng qǐ zhī píng jiāng fǔ guǎng dōng jīng lüè ān fǔ shǐ
逾年求去，复得鸿庆宫，起知平江府、广东经略安抚使。
fèng zhào zhù cháo yáng zhāo bǔ chù kòu qì shì nǎi zhī zhèn
奉诏驻潮阳招捕处寇，讫事，乃之镇。
jū èr nián jǐn píng qún dào
居二年，尽平群盗。
tí jǔ tài píng guān
提举太平观。
fù yǐ zhōng shū shè rén zhào shǒu lùn zì gǔ xīng shuāi bō luàn zhī zhǔ bì yǒu yí dìng zhī lùn rán hòu néng chéng gōng
复以中书舍人召，首论："自古兴衰拨乱之主，必有一定之论，然后能成功。
yuàn jiǎng míng dà jì shǐ yì lùn yí dìng duàn ér bì xíng zé gōng liè kě yǔ zhōu xuān móu yǐ
愿讲明大计，使议论一定，断而必行，则功烈可与周宣侔矣。
yòu lùn chē jià fǔ xún dōng nán zhòng bīng suǒ jù xiàn yǐ dà jiāng dí wèi yì jù fàn qí suǒ kuī sì zhě quán shǔ yě
"又论："车驾抚巡东南，重兵所聚，限以大江，敌未易遽犯，其所窥伺者全蜀也。
yī shī qí fáng bì xià bù dé gāo zhěn ér wò yǐ
一失其防，陛下不得高枕而卧矣。
yuàn zé zhòng chén yǔ wú jiè xié lì gù hù quán shǔ
愿择重臣与吴玠协力固护全蜀。
lǚ qǐng qù jìn bǎo wén gé dài zhì zhī zhèn jiāng fǔ jiān yán jiāng ān fǔ shǐ
"屡请去，进宝文阁待制，知镇江府兼沿江安抚使。
zhào wèi xíng bù shì láng
召为刑部侍郎。
yán tài zǔ chéng wǔ jì wěi dà bù diào zhī huàn jī diàn tún yíng bèi yú tiān xià zhōu lú sù wèi lǐng yǐ sān yá
言："太祖惩五季尾大不掉之患，畿甸屯营，倍于天下，周庐宿卫，领以三衙。
jīn jìn lǚ dān ruò yuàn cān jiù zhì zēng bǔ zhī
今禁旅单弱，愿参旧制增补之。
dì xī jiā nà
"帝悉嘉纳。
qiān lǐ bù shì láng jiān zhí xué shì yuàn
迁礼部侍郎兼直学士院。
shí qín guì zhuān zhǔ hé yì kāi dāng cǎo guó shū biàn shì tǐ zhì fēi shì lùn zhī bù tīng suì qǐng ba gǎi jiān shì dú
时秦桧专主和议，开当草国书，辨视体制非是，论之，不听，遂请罢，改兼侍读。
guì cháng zhāo kāi wèi yǐ wēn yán qiě yuē zhǔ shàng xū zhí zhèng yǐ dài
桧尝招开慰以温言，且曰："主上虚执政以待。
kāi yuē rú zhě suǒ zhēng zài yì gǒu wèi fēi yì gāo jué hòu lù fú gù yě
"开曰："儒者所争在义，苟为非义，高爵厚禄弗顾也。
yuàn wén suǒ yǐ shì dí zhī lǐ
愿闻所以事敌之礼。
guì yuē ruò gāo lí zhī yú běn cháo ěr
"桧曰："若高丽之于本朝耳。
kāi yuē zhǔ shàng yǐ shèng dé dēng dà wèi chén mín zhī suǒ tuī dài liè shèng zhī suǒ tīng wén gōng dāng qiáng bīng fù guó zūn zhǔ bì mín nài kě zì bēi rǔ zhì cǐ fēi kāi suǒ gǎn wén yě
"开曰："主上以圣德登大位，臣民之所推戴，列圣之所听闻，公当强兵富国，尊主庇民，奈可自卑辱至此，非开所敢闻也。
yòu yǐn gǔ yì yǐ zhé zhī
"又引古谊以折之。
guì dà nù yuē shì láng zhī gù shì guì dú bù zhī yé
桧大怒曰："侍郎知故事，桧独不知耶？
tā rì kāi yòu zhì zhèng shì táng wèn jì guǒ ān chū
"他日，开又至政事堂，问"计果安出？
guì yuē shèng yì yǐ dìng shàng hé yán
"桧曰："圣意已定，尚何言！
gōng zì qǔ dà míng ér qù rú guì dì yù jì guó shì ěr
公自取大名而去，如桧，第欲济国事耳。
rán yóu yǐ zǐ gōng wèi hái mǔ hòu qīn zōng wèi fù zhào shì cóng tái jiàn jí yì yǐ wén
"然犹以梓宫未还，母后、钦宗未复，诏侍从、台谏集议以闻。
kāi shàng shū lüè yuē dàn dāng xiū dé lì zhèng
开上疏略曰："但当修德立政，
yán yú wèi bèi
严于为备，
yǐ wǒ zhī rén dí bǐ zhī bù rén
以我之仁敌彼之不仁，
yǐ wǒ zhī yì dí bǐ zhī bú yì
以我之义敌彼之不义，
yǐ wǒ zhī jiè jù dí bǐ zhī jiāo tài
以我之戒惧敌彼之骄泰，
zhēn jī lì jiǔ
真积力久，
rú yuán qì gù ér bìng zì xiāo
如元气固而病自消，
dà yáng shēng ér yīn zì sàn
大阳升而阴自散，
bù dài qū jǐ
不待屈己，
bì xià zhī zhì chéng yǐ
陛下之志成矣。
bù rán kǒng fēi zài tiān zhī líng yǔ tài hòu yuān shèng suǒ wàng yú bì xià zhě yě
不然，恐非在天之灵与太后、渊圣所望于陛下者也。
guì yuē cǐ shì dà xì ān wēi
"桧曰："此事大系安危。
kāi yuē jīn rì bù dàng shuō ān wēi zhǐ dāng lùn cún wáng
"开曰："今日不当说安危，只当论存亡。
guì jué rán
"桧矍然。
huì shū mì biān xiū hú quán shàng fēng shì tòng dǐ guì jí chēng kāi yóu shì ba yǐ bǎo wén gé dài zhì zhī wù zhōu
会枢密编修胡铨上封事，痛诋桧，极称开，由是罢，以宝文阁待制知婺州。
kāi yán yì lùn wàng fā shí yuán guó shì
开言："议论妄发，实缘国事。
lì qǐng guī
"力请归。
guì yì duó zhí tóng liè yǐ wéi bù kě tí jǔ tài píng guān zhī huī zhōu
桧议夺职，同列以为不可，提举太平观、知徽州。
yǐ bìng miǎn jū xián shí yú nián
以病免，居闲十余年。
huáng dá rú qǐng jí hé yì tóng yì wèi shì dà fū shēng chù jí zhuó dá rú jiān chá yù shǐ shǒu hé kāi chǐ zhí
黄达如请籍和议同异为士大夫升黜，即擢达如监察御史，首劾开，褫职。
yǐn nián qǐng hái zhèng jǐn fù mì gé xiū zhuàn zú nián qī shí yī
引年请还政，仅复秘阁修撰，卒，年七十一。
guì sǐ shǐ fù dài zhì jǐn hái zhì shì yí biǎo ēn shù
桧死，始复待制，尽还致仕遗表恩数。
kāi xiào yǒu hòu zú xìn yú péng yǒu
开孝友厚族，信于朋友。
qí shǒu lì yáng yě cóng yóu cù xué rì dú lún yǔ qiú zhū yán ér bù dé zé fǎn qiú zhū xīn měi yǒu huì yì xīn rán wàng shí
其守历阳也，从游酢学，日读《论语》，求诸言而不得，则反求诸心，每有会意，欣然忘食。
qí liú nán jīng liú ān shì yī jiàn rú jiù dìng jiāo zhōng shēn
其留南京，刘安世一见如旧，定交终身。
gù lì cháo yù shì lín dà jié ér bù kě duó shī yǒu yuān yuán gù yǒu suǒ zì yún
故立朝遇事，临大节而不可夺，师友渊源，固有所自云。
gōu tāo zì jǐng shān chéng dū xīn fán rén
勾涛，字景山，成都新繁人。
dēng chóng níng èr nián jìn shì dì diào jiā zhōu fǎ yuàn chuān shǎn zhù qián sī shǔ guān
登崇宁二年进士第，调嘉州法掾、川陕铸钱司属官。
jiàn yán chū tōng pàn qián zhōu
建炎初，通判黔州。
tián yòu gōng bīng dào jìng shàng tāo bái shǒu yàn láo zhī yòu gōng gǎn ēn lì xià jùn dé yǐ wú fàn
田祐恭兵道境上，涛白守，燕劳之，祐恭感恩厉下，郡得以无犯。
hú xiāng zéi wáng pì pò zǐ guī sāng zhòng guō shǒu zhōng gōng chá wu jiàn kē zhài jiāng fàn kuí mén
湖湘贼王辟破秭归，桑仲、郭守忠攻茶务箭窠砦，将犯夔门。
kuí bīng sù dān ruò xuān sī xí yòu gōng hàn yù tāo shuài qián bīng zuǒ zhī zéi kuì qù
夔兵素单弱，宣司檄祐恭捍御，涛帅黔兵佐之，贼溃去。
xuān fǔ zhāng jùn zòu tāo zhī bā zhōu bù fù
宣抚张浚奏涛知巴州，不赴。
hàn lín shì dú xué shì fàn zhòng jiàn zhào jiàn lùn wǔ shì chú bīng bù láng zhōng
翰林侍读学士范仲荐，召见，论五事，除兵部郎中。
qī nián qiān yòu sī láng guān jiān jiào zhèng
七年，迁右司郎官兼校正。
rì shí shàng yán
日食，上言。
bā yuè qiān qǐ jū shè rén yǐ zú jí mìng gé mén cì dūn dài bān
八月，迁起居舍人，以足疾，命阁门赐墩待班。
jiǔ yuè jiān quán zhōng shū shè rén
九月，兼权中书舍人。
shí yán biān jiǔ sù bīng jiāng zhè ba yú kuì xiǎng jīng xiāng huái chu duō kuàng tǔ tāo yīn jìn yáng hù tún tián gù shì shì xià zhū dà jiàng yú shì biān fāng yì xíng tún tián
时沿边久宿兵，江、浙罢于馈饷，荆、襄、淮、楚多旷土，涛因进羊祜屯田故事，事下诸大将，于是边方议行屯田。
huái xī dōu tǒng zhì liú guāng shì qǐ ba chéng xiàng zhāng jùn yù yǐ lǚ zhǐ dài zhī tāo wèi zhǐ shū yōng qiǎn móu bì bài shì mò ruò jiù zé jiàng shì sù suǒ tuī fú zhě yòng zhī fǒu zé liú qí kě
淮西都统制刘光世乞罢，丞相张浚欲以吕祉代之，涛谓："祉疏庸浅谋，必败事，莫若就择将士素所推服者用之，否则刘锜可。
jùn bù nà zhǐ zhì guǒ yǐ qīng yì shī shì xīn wèi jǐ lì qióng pàn zhǐ sǐ yú luàn
"浚不纳，祉至，果以轻易失士心，未几，郦琼叛，祉死于乱。
jùn wén zhī yè bàn zhào tāo kuì xiè
浚闻之，夜半召涛愧谢。
shí dì zhu bi jiàn kāng yù jí hái lín ān
时帝驻跸建康，欲亟还临安。
tāo rù jiàn yuē jīn jiāng huái liè shù shí yú wàn gǒu fù tuō dé rén kě wú yōu gù
涛入见曰："今江、淮列戍十余万，苟付托得人，可无忧顾。
shì cǐ wēi yí jù yi qīng tuì yǐ qǐ dí xīn
适此危疑，讵宜轻退，以启敌心。
yīn jiàn liú qí
"因荐刘锜。
dì jí mìng yǐ qí zhòng zhèn hé féi
帝即命以其众镇合肥。
chuān shǎn xuān fǔ shǐ wú jiè yán dōu zhuǎn yùn shǐ li dài juān kè shǎng gé dài yì zòu jiè kē fèi dì yǐ wèn tāo
川、陕宣抚使吴玠言都转运使李迨朘刻赏格，迨亦奏玠苛费，帝以问涛。
tāo yuē jiè zhōng zài xī shǔ zòng fèi nìng kě hé
涛曰："玠忠在西蜀，纵费，宁可核？
dì yí dài tā lù kě ěr
第移迨他路可尔。
dì rán zhī
"帝然之。
huì jīn rén fèi liú yù jīn fáng zhèn fǔ shǐ guō hào qiǎn qí dì miǎn zòu shì
会金人废刘豫，金、房镇抚使郭浩遣其弟沔奏事。
tāo chá miǎn jǐng mǐn kě zhàng qǐ zhào yù shǎn yòu zhū pàn jiāng chéng jī nán guī dì mìng tāo cǎo zhào miǎn chí yǐ wǎng wén zhě liú tì
涛察沔警敏可仗，乞诏谕陕右诸叛将乘机南归，帝命涛草诏，沔持以往，闻者流涕。
shí èr yuè chú zhōng shū shè rén
十二月，除中书舍人。
bā nián chú shǐ guǎn xiū zhuàn
八年，除史馆修撰。
chóng xiū zhé zōng shí lù
重修《哲宗实录》，
dì yù zhī yuē zhāo cí shèng xiàn huáng hòu bìng jí
帝谕之曰："昭慈圣献皇后病革，
zhèn liú tì wèn suǒ yù yán
朕流涕问所欲言，
hòu chuàng rán wèi zhèn yuē wú dǎi shì xuān rén shèng liè huáng hòu
后怆然谓朕曰：'吾逮事宣仁圣烈皇后，
jiàn qí rèn xián shǐ néng
见其任贤使能，
yuē jǐ biàn mín
约己便民，
yōu qín zōng shè
忧勤宗社，
shū yuǎn wài jiā
疏远外家，
gǔ jīn mǔ hòu wú yǔ wéi bǐ
古今母后无与为比。
bù xìng jiān xié wǎng shàng shǐ guān cài biàn děng tóng è xiàng jì zào bàng shǐ yǐ sǔn shèng dé shuí bù qiè chǐ
不幸奸邪罔上，史官蔡卞等同恶相济，造谤史以损圣德，谁不切齿！
zài tiān zhī líng yì huò jiè jiè
在天之灵亦或介介。
qí yǐ bǐ shǔ zhèng chén jí cóng shān xuē yǐ xìn lái shì
其以笔属正臣，亟从删削，以信来世。
zhèn tòng niàn yí xùn wèi cháng yī rì zhé wàng jīn yǐ mìng qīng
'朕痛念遗训，未尝一日辄忘，今以命卿。
tāo zòu shù shí nián lái zǎi xiàng bù xué wú shù xié zhèng mào luàn suǒ yǐ jiān chén zǐ sūn dé chěng qí sī zhì jǐ luàn yù líng chéng shū
"涛奏："数十年来，宰相不学无术，邪正贸乱，所以奸臣子孙得逞其私智，几乱裕陵成书。
fēi lài bì xià shèng míng zé rèn shēn bì xiān yǒu guò lǐng zhī zhé chén yì kǒng fù dǎo méi niè zhī huò
非赖陛下圣明，则任申必先有过岭之谪，臣亦恐复蹈媒蘖之祸。
dì wèi miǎn zhī
"帝慰勉之。
liù yuè shí lù chéng jìn yī zhì jiù guǎn cì yàn
六月，《实录》成，进一秩，就馆赐宴。
fù xiū huī zōng shí lù yǐ zhōng shū shè rén lǚ běn zhōng wèi jiàn chéng xiàng zhào dǐng yù zhǐ yi wǎn cí jì zǎi
复修《徽宗实录》，以中书舍人吕本中为荐，丞相赵鼎谕旨宜婉辞纪载。
tāo yuē chóng níng dà guān dà chén wù guó yǐ rěn jīn huò jiè yǒu yǐn huì rú tiān xià yě shǐ hé
涛曰："崇宁、大观大臣误国，以稔今祸，藉有隐讳，如天下野史何？
qī yuè chú jǐ shì zhōng
七月，除给事中。
qiú qù yǐ huī yóu gé dài zhì zhī chí zhōu gǎi tí jǔ jiāng zhōu tài píng guān
求去，以徽猷阁待制知池州，改提举江州太平观。
é chú jīng hú běi lù ān fǔ shǐ zhī tán zhōu
俄除荆湖北路安抚使、知潭州。
qín guì cháng lìng rén yù yì yù yǔ gòng zhèng tāo yǐ shū xiè zhī
秦桧尝令人谕意，欲与共政，涛以书谢之。
guì fěng yán hé zhī bù bào
桧讽言劾之，不报。
tāo shàng shū lùn shí shì zhī hài zhèng zhě dà chén mì yù wáng lún biàn yì dì jiè yī yě
涛上书论时事之害政者："大臣密谕王伦变易地界，一也；
cài yōu zhī qī jìn jū lín píng zhǐ chǐ xíng dū lüè bù wèi bì èr yě
蔡攸之妻近居临平，咫尺行都，略不畏避，二也；
xiǎo dà zhī chén fán zài zhé jí jiē yǐ zhēn xù è rú jīng fǔ shàng méng kuān yòu jīn dài cóng zhī chén chū wú dà guò lǐ yi qiān fù sān yě
小大之臣，凡在谪籍，皆已甄叙，恶如京、黼，尚蒙宽宥，今待从之臣，初无大过，理宜牵复，三也；
hé nán gù dì fù guī zhōng guó xīn fù zhī mín yán jǐng dé zé chéng liú zhī jì dāng jiā jīng xuǎn sì yě
河南故地复归中国，新附之民，延颈德泽，承流之寄，当加精选，四也；
tái jiàn wèi ěr mù zhī sī jīn zǎi xiàng yǐn yuán jiē tóng shè zhī jiù yǐ wèi yīng quǎn wǔ yě
台谏为耳目之司，今宰相引援，皆同舍之旧，倚为鹰犬，五也。
dì tàn qí zhōng zhí cì yǐ zēng cǎi chá yào qiě lìng shì yǒu dà yú cǐ zhě xī yǐ wén
"帝叹其忠直，赐以缯彩、茶药，且令事有大于此者，悉以闻。
zhì mǎn tí jǔ tài píng guān
秩满，提举太平观。
shí yī nián dì wèi qín guì yuē gōu tāo jiǔ xián xìng xǐ quán shí kě jìn zhí yǔ yī shān shuǐ jìn jùn
十一年，帝谓秦桧曰："勾涛久闲，性喜泉石，可进职与一山水近郡。
guì duì yǒng jiā yǒu tiān tāi yàn dàng zhī shèng
"桧对："永嘉有天台、雁荡之胜。
dì yuē yǒng jiā tài yuǎn qí yǐ hú zhōu mìng zhī
"帝曰："永嘉太远，其以湖州命之。
é yǐ jí zú nián wǔ shí jiǔ
"俄以疾卒，年五十九。
yí biǎo wén dì zhèn dào gù jìn chén yuē gōu tāo sǐ yǐ xī zāi
遗表闻，帝震悼，顾近臣曰："勾涛死矣，惜哉！
zèng zuǒ tài zhōng dài fū
"赠左太中大夫。
tāo shēn cháng qī chǐ fēng mào wěi rán pō yǐ zhōng liàng zì xǔ
涛身长七尺，风貌伟然，颇以忠亮自许。
guó yǒu dà yì dì bì wěi xīn yán fǎng wǎng fù chóu jié lǜ lòu xià shù kè shǐ ba
国有大议，帝必委心延访，往复酬诘，率漏下数刻始罢。
liào biān qíng rú zài mù qián zhī míng zhī shì duō suǒ jiàn jìn
料边情如在目前，知名之士多所荐进。
yǒu wén jí shí juǎn xī yè zhì shū shí juǎn zòu yì shí juǎn
有文集十卷，《西掖制书》十卷，奏议十卷。
li mí xùn zì shì zhī sū zhōu wú xiàn rén
李弥逊，字似之，苏州吴县人。
ruò guàn yǐ shàng shě dēng dà guān sān nián dì diào dān zhōu sī hù zài diào yáng gǔ bù
弱冠，以上舍登大观三年第，调单州司户，再调阳谷簿。
zhèng hé sì nián chú guó cháo huì yào suǒ jiǎn yuè wén zì
政和四年，除国朝会要所检阅文字。
yǐn jiàn tè qiān jiào shū láng chōng biān xiū liù diǎn jiào yuè lèi guān qǐ chéng láng
引见，特迁校书郎，充编修六典校阅，累官起成郎。
yǐ fēng shì kǎi qiē biǎn zhī lú shān xiàn gǎi fèng sōng shān cí
以封事剀切，贬知卢山县，改奉嵩山祠。
fèi chì yǐn jū zhě bā zài
废斥隐居者八载。
xuān hé mò zhī jì zhōu
宣和末，知冀州。
jīn rén fàn hé shuò zhū jùn jiē jīng bèi mí xùn sǔn jīn bó zhì yǒng shì xiū chéng dié jué hé hù qiàn yāo jī qí yóu qí zhǎn shǒu shén zhòng
金人犯河朔，诸郡皆惊备，弥逊损金帛，致勇士，修城堞，决河护堑，邀击其游骑，斩首甚众。
wù shù běi hái jiè shī wú fàn qí chéng
兀术北还，戒师毋犯其城。
jìng kāng yuán nián zhào wèi wèi wèi shǎo qīng chū zhī ruì zhōu
靖康元年，召为卫尉少卿，出知瑞州。
èr nián jiàn kāng fǔ yá xiào zhōu dé pàn zhí shuài yǔ wén cuì zhōng shā guān lì yīng chéng zì shǒu shì chāng jué
二年，建康府牙校周德叛，执帅宇文粹中，杀官吏，婴城自守，势猖獗。
mí xùn yǐ jiāng dōng pàn yùn lǐng jùn shì dān qí kòu zéi wéi yǐ là shū shè chéng zhòng zhāo jiàng
弥逊以江东判运领郡事，单骑扣贼围，以蜡书射城中招降。
zéi tōng kuǎn kāi guān yíng zhī mí xùn yù yǐ huò fú miǎn shǐ qín wáng
贼通款，开关迎之，弥逊谕以祸福，勉使勤王。
shí li gāng xíng cì jiàn kāng gòng móu zhū shǒu è wǔ shí rén fǔ qí yú dǎng yī jùn tiè rán
时李纲行次建康，共谋诛首恶五十人，抚其余党，一郡帖然。
gǎi huái nán yùn fù
改淮南运副。
hòu fèng xīng guó gōng cí zhī ráo zhōu zhào duì shǒu zòu dāng jiān dìng guī mó pái chì jiān yán
后奉兴国宫祠，知饶州，召对，首奏"当坚定规模，排斥奸言"。
yòu wèi cháo tíng yī rì wú shì xìng yī rì zhī ān yī yuè wú shì xìng yī yuè zhī ān yù qiú zhōng suì zhī ān yǐ bù kě de kuàng néng dìng tiān xià dà jì hu
又谓："朝廷一日无事，幸一日之安，一月无事，幸一月之安，欲求终岁之安，已不可得，况能定天下大计乎？
dì jiā qí dǎng zhí
"帝嘉其谠直。
fǔ chén yǒu bú yuè zhě yǐ zhí bǎo wén gé zhī jí zhōu
辅臣有不悦者，以直宝文阁知吉州。
bì cí dì yuē zhèn yù liú qīng dà chén yù chóng shì qīng mín shì xíng zhào qīng yǐ
陛辞，帝曰："朕欲留卿，大臣欲重试卿民事，行召卿矣。
qī nián qiū qiān qǐ jū láng
七年秋，迁起居郎。
mí xùn zì zhèng hé mò yǐ shàng fēng shì de biǎn chuí èr shí nián jí fù jū shì zhí zhí qián lùn shì gěng qiē rú chū
弥逊自政和末以上封事得贬，垂二十年，及复居是职，直前论事，鲠切如初。
dōng shì zhōng shū shè rén zòu liù shì yuē gù fán wéi yǐ yù wài wǔ yán jìn wèi yǐ zūn cháo tíng liàn bīng yǐ zhuàng guó shì jié yòng yǐ bèi jūn shí shōu mín xīn yǐ gù gēn běn zé shǒu shuài yǐ zé shí xiào
冬，试中书舍人，奏六事曰："固蕃维以御外侮，严禁卫以尊朝廷，练兵以壮国势，节用以备军食，收民心以固根本，择守帅以责实效。
shí zhu bi wèi dìng yǒu zhǐ liào zhōu gěi zú yǐ jì gōng rén
"时驻跸未定，有旨料舟给卒以济宫人。
mí xùn jiǎo zòu yuē liù fēi léi dòng bǎi sī yù yán shí fāng kǒng jiān yi yǐ zōng shè wèi xīn bù yí yú nèi xìng xì gù gèng qín shèng lǜ shì suī zhì wēi jù shāng dà tǐ
弥逊缴奏曰："六飞雷动，百司豫严，时方孔艰，宜以宗社为心，不宜于内幸细故，更勤圣虑，事虽至微，惧伤大体。
dì jiā nà zhī
"帝嘉纳之。
shì hù bù shì láng
试户部侍郎。
qín guì zài xiāng wéi mí xùn yǔ lì bù shì láng yàn dūn fù yǒu yōu sè
秦桧再相，惟弥逊与吏部侍郎晏敦复有忧色。
bā nián mí xùn shàng shū qǐ wài shén lì zhào bù yǔn
八年，弥逊上疏乞外甚力，诏不允。
zhào dǐng bà xiāng guì zhuān guó zàn dì jué cè tōng hé
赵鼎罢相，桧专国，赞帝决策通和。
jīn guó qiǎn wū líng sī móu děng rù jiè suǒ lǐ shén bèi jūn mín jiē bù píng rén yán fēn fēn
金国遣乌陵思谋等入界，索礼甚悖，军民皆不平，人言纷纷。
guì yú yù tà qián qiú qù yù yào jué yì qū jǐ cóng hé
桧于御榻前求去，欲要决意屈己从和。
shū mì yuàn biān xiū guān hú quán shàng shū qǐ zhǎn guì jiào shū láng fàn rú guī yǐ shū zé guì qǔ xué bèi shī wàng chóu rǔ guó lǐ bù shì láng céng kāi kàng shēng yǐn gǔ yì yǐ zhé guì xiāng jì biǎn zhú
枢密院编修官胡铨上疏乞斩桧，校书郎范如圭以书责桧曲学背师，忘仇辱国，礼部侍郎曾开抗声引古谊以折桧，相继贬逐。
mí xùn qǐng duì yán jīn shǐ zhī qǐng hé yù xíng jūn chén zhī lǐ yǒu dà bù kě
弥逊请对，言金使之请和，欲行君臣之礼，有大不可。
dì yǐ wéi rán zhào tíng chén dà yì jí rì rù zòu
帝以为然，诏廷臣大议，即日入奏。
mí xùn shǒu shū lì yán bì xià shòu jīn rén kōng yán wèi yǒu yī háo zhī de nǎi yù qīng zǔ zōng zhī fù tuō qū shēn wěi mìng zì tóng xià guó ér zūn fèng zhī dǎo chí tài ā shòu rén yǐ bǐng wēi guó zhī dào ér wèi zhī hé kě hu
弥逊手疏力言："陛下受金人空言，未有一毫之得，乃欲轻祖宗之付托，屈身委命，自同下国而尊奉之，倒持太阿，授人以柄，危国之道，而谓之和可乎？
jiè shǐ jīn rén gū cóng wú yù jiǎ yǐ mù qián zhī ān yì shí yī yǒu wú yàn zhī qiú yì wài zhī yù cóng zhī zé hài wú shè jì zhī jì bù cóng zé xìn duān fù kāi shì jīn rì tú yǒu qū shēn zhī rǔ ér hòu huàn wèi yǐ
借使金人姑从吾欲，假以目前之安，异时一有无厌之求，意外之欲，从之则害吾社稷之计，不从则衅端复开，是今日徒有屈身之辱，而后患未已。
yòu yán bì xià lǜ guó rén yǐ shì chóu jiāng hé yǐ zé tiān xià zhōng chén yì shì zhī qì
"又言："陛下率国人以事仇，将何以责天下忠臣义士之气？
lì chén bù kě zhě sān
"力陈不可者三。
guì cháng yāo mí xùn zhì sī dì yuē zhèng fǔ fāng xū yuán gǒu hé hǎo wú yì yì dāng yǐ liǎng dì xiāng měi
桧尝邀弥逊至私第，曰："政府方虚员，苟和好无异议，当以两地相浼。
dá yuē mí xùn shòu guó ēn shēn hòu hé gǎn jiàn lì wàng yì
"答曰："弥逊受国恩深厚，何敢见利忘义。
gù jīn rì zhī shì guó rén jiē bù yǐ wéi rán dú yǒu yī qù kě bào xiàng gōng
顾今日之事，国人皆不以为然，独有一去可报相公。
guì mò rán
"桧默然。
cì rì mí xùn zài shàng shū yán yù qiē zhí yòu yán sòng bàn shǐ chuǎi mó yíng hé bù xù shè jì qǐ bié xuǎn zhōng xìn zhī rén xié jì guó shì
次日，弥逊再上疏，言愈切直，又言："送伴使揣摩迎合，不恤社稷，乞别选忠信之人，协济国事。
guì dà nù
"桧大怒。
mí xùn yǐn jí dì yù dà chén liú zhī
弥逊引疾，帝谕大臣留之。
shí hé yì yǐ jué fù huì qí shuō zhě zhì wèi xiàng shǐ míng zhōu shí zhǔ shàng suī bǎi bài yì bù wèn yì lùn mǐ rán
时和议已决，附会其说者，至谓"向使明州时，主上虽百拜亦不问"，议论靡然。
lài mí xùn tíng zhēng guì suī bù cóng yì dàn gōng lùn
赖弥逊廷争，桧虽不从，亦惮公论。
zài yǔ jīn shǐ zhě jì yì hé bù shòu fēng cè rú zǎi xiàng jiù guǎn jiàn jīn shǐ shòu qí shū nà rù jìn zhōng duō suǒ jiàng shā wéi jūn chén zhī lǐ bù dé jǐn zhēng
再与金使者计，议和不受封册，如宰相就馆见金使，受其书纳入禁中，多所降杀，惟君臣之礼不得尽争。
jiǔ nián chūn zài shàng shū qǐ guī tián yǐ huī yóu gé zhí xué shì zhī duān zhōu gǎi zhī zhāng zhōu
九年春，再上疏乞归田，以徽猷阁直学士知端州，改知漳州。
shí nián guī yǐn lián jiāng xī shān
十年，归隐连江西山。
shì suì wù shù fēn sì dào rù qīn míng nián yòu qīn huái xi qǔ shòu chūn jìng rú mí xùn yán
是岁，兀术分四道入侵，明年，又侵淮西，取寿春，竟如弥逊言。
shí èr nián guì chéng jīn bīng jì bài shōu zhū lù bīng fù tōng hé hǎo zhuī chóu xiàng zhě jìn yán zhī chén sǒu yán zhě lùn mí xùn yǔ zhào dǐng wáng zhù céng kāi sì rén tóng jū hé yì
十二年，桧乘金兵既败，收诸路兵，复通和好，追仇向者尽言之臣，嗾言者论弥逊与赵鼎、王庶、曾开四人同沮和议。
yú shì mí xùn luò zhí shí yú nián jiān bù tōng shí xiāng shū bù qǐng mó kān bù qǐ rèn zǐ bù xù fēng jué yǐ zhōng qí shēn cháng yōu guó wú yuàn duì yì
于是弥逊落职，十余年间不通时相书，不请磨勘，不乞任子，不序封爵，以终其身，常忧国，无怨怼意。
èr shí sān nián zú
二十三年，卒。
cháo tíng sī qí zhōng jié zhào fù fū wén gé dài zhì
朝廷思其忠节，诏复敷文阁待制。
yǒu zòu yì sān juǎn wài zhì èr juǎn yì gǔ sān juǎn shī shí juǎn
有奏议三卷，外制二卷，《议古》三卷，诗十卷。
dì mí dà
弟弥大。
mí dà zì shì ju dēng chóng níng sān nián jìn shì dì
弥大字似矩，登崇宁三年进士第。
yǐ dà chén jiàn zhào duì chú jiào shū láng qiān jiān chá yù shǐ
以大臣荐召对，除校书郎，迁监察御史。
jiǎ tài cháng shǎo qīng chōng qì dān hè zhèng dàn shǐ
假太常少卿充契丹贺正旦使。
shí chuán wén yàn mín yù guī hàn huī zōng qiǎn mí dà chān zhī
时传闻燕民欲归汉，徽宗遣弥大觇之。
shǐ hái zòu suǒ wén yǒu èr huò wèi bǐ zhǔ yín xíng miè qīn zhǒng lèi pàn lí nǚ zhēn qīn pò guó shì wēi dài wèi kě qǔ
使还，奏所闻有二："或谓彼主淫刑灭亲，种类畔离，女真侵迫，国势危殆为可取；
huò wèi xià zhào zuì jǐ zhuó yòng qí jiù zhāo shè dào zéi guó shàng yǒu rén wèi kě qǔ
或谓下诏罪己，擢用耆旧，招赦盗贼，国尚有人未可取；
mò ruò tīng qí zì xiāng gōng bìng
莫若听其自相攻并。
qiān qǐ jū láng shì zhōng shū shè rén tóng xiū guó shǐ
"迁起居郎，试中书舍人，同修国史。
tóng guàn xuān fǔ yǒng xīng zǒu mǎ chéng shòu bái è shì guàn bù bào shī qī cháo tíng zhǐ cóng báo zé
童贯宣抚永兴，走马承受白锷恃贯不报师期，朝廷止从薄责。
mí dà jiǎo zòu yǐ wéi biān bào bù zhì fēi cháo tíng fú
弥大缴奏，以为边报不至，非朝廷福。
è zuò chú míng mí dà yì chū zhī guāng zhōu
锷坐除名，弥大亦出知光州。
yí zhī è zhōu
移知鄂州。
zhào wèi jǐ shì zhōng jiān jiào zhèng yù qián wén jí xiáng dìng guān bài lǐ bù shì láng
召为给事中兼校正御前文籍详定官，拜礼部侍郎。
jīn rén dà jǔ rù qīn li gāng dìng chéng shǒu zhī cè mìng mí dà wéi cān yì yǔ gāng bù hé ba
金人大举入侵，李纲定城守之策，命弥大为参议，与纲不合，罢。
wèi jǐ chú xíng bù shàng shū
未几，除刑部尚书。
chū
初，
cháo tíng xǔ gē sān zhèn bì jīn rén
朝廷许割三镇畀金人，
jì ér qiǎn zhǒng shī dào shī zhōng yuán hé běi
既而遣种师道、师中援河北，
yáo gǔ yuán hé dōng
姚古援河东，
mí dà shàng shū qǐ qǐ hé dōng xi jìng lín fǔ zhū jùn jí shǎn xī bīng yǐ jì gǔ zhī shī
弥大上疏乞起河东西境麟、府诸郡及陕西兵以济古之师，
qǐ hé dōng lù jí jīng dōng jìn jùn bīng yǐ jì shī dào shī zhōng zhī shī
起河东路及京东近郡兵以济师道、师中之师，
wèi fù bèi gōng jié zhī tú
为腹背攻劫之图。
suì chú mí dà hé dōng xuān fǔ fù shǐ
遂除弥大河东宣抚副使。
zhāng shī zhèng lǐng shèng jié jūn bài yú hé dōng kuì guī mí dà zhū zhī
张师正领胜捷军败于河东，溃归，弥大诛之。
fù qiǎn yú zú yuán zhēn dìng yú zú pàn
复遣余卒援真定，余卒叛。
xuān fǔ ba mìng mí dà zhī shǎn zhōu
宣抚罢，命弥大知陕州。
hé dōng pò xiǎo jiàng li yàn xiān lái yè yán jūn shì mí dà zhuàng zhī liú wèi jiāng shù xiáo miǎn jiān yǐ è dí
河东破，小将李彦先来谒，言军事，弥大壮之，留为将，戍崤、渑间以遏敌。
zhào qiǎn shǐ zhào yuán mí dà wèi gǎn jìn
诏遣使召援，弥大未敢进。
huì yǒng xīng shuài fàn zhì xū jiū bīng qín wáng xí mí dà chōng zhū dào jì yì
会永兴帅范致虚𫄙兵勤王，檄弥大充诸道计议。
xíng zhì fāng chéng dào zǔ nǎi lǜ zhòng fù dà yuán shuài fǔ
行至方城，道阻，乃率众赴大元帅府。
jiàn yán yuán nián chú zhī huái níng fǔ
建炎元年，除知淮宁府。
dào jùn wèi jǐ dù yòng děng yè pàn mí dà zhuì chéng chū zéi sàn nǎi hái zuò biǎn zhì
到郡未几，杜用等夜叛，弥大缒城出，贼散乃还，坐贬秩。
xún zhào wèi lì bù shì láng
寻召为吏部侍郎。
dì rú háng zhōu mìng quán shào xīng fǔ shì hù bù shàng shū jiān shì dú
帝如杭州，命权绍兴府，试户部尚书兼侍读。
lǚ yí hào shì shī yǐ mí dà wéi cān móu guān
吕颐浩视师，以弥大为参谋官。
mí dà zòu wáng dǎo xiè ān wèi dū du wèi cháng lí cháo tíng jīn biān yǔ xìng wú tā yí hào bù yí qīng dòng
弥大奏："王导、谢安为都督，未尝离朝廷，今边圉幸无他，颐浩不宜轻动。
yòu yán yǐ wèi tiān zǐ cóng guān fēi zǎi xiàng kě pì
"又言："已为天子从官，非宰相可辟。
qǐ yú zhū jūn xī zhì jūn zhèng rú hàn cháo gù shì yǐ chá guān láng guān wèi zhī
乞于诸军悉置军正，如汉朝故事，以察官、郎官为之。
bì xià bì yù liú chén dāng bié wèi yī sī sì chá yí hào guò shī
陛下必欲留臣，当别为一司，伺察颐浩过失。
wǔ zhǐ chū zhī píng jiāng fǔ
"忤旨，出知平江府。
zhōng chéng chén yǔ qiú hé mí dà móu jiān jūn chén wàng zì zūn dà duó zhí guī
中丞沈与求劾弥大谋间君臣，妄自尊大，夺职归。
qǐ zhī jìng jiāng fǔ zòu guǎng xī biān fáng lì hài
起知静江府，奏广西边防利害。
rù wèi gōng bù shàng shū
入为工部尚书。
wèi jǐ bà qù
未几，罢去。
guǎng xī tí xíng hán huáng hé qí zài jìng jiāng rì duàn qiáng dào sǐ zuì yǐn jiǎo rù zhǎn biǎn liǎng zhì
广西提刑韩璜劾其在静江日断强盗死罪，引绞入斩，贬两秩。
shào xīng shí nián zú nián liù shí yī
绍兴十年卒，年六十一。
lùn yuē sòng jì nán dù rì yǐ huī zōng zǐ gōng jí wéi hòu wèi niàn
论曰：宋既南渡，日以徽宗梓宫及韦后为念。
qín guì zhǔ hé gān xīn qū jǐ
秦桧主和，甘心屈己。
zhāng dào lián zhāng lùn liè móu shēn lǜ yuǎn qí yán qǔ bì yú tiān qǐ wàng zōng shè zhī chóu zāi yì yuē xiàng shí ér dòng ěr
张焘连章论列，谋深虑远，其言取必于天，岂忘宗社之仇哉，亦曰相时而动耳！
xī qí lì zé zhuān yú shǔ yě
惜其利泽专于蜀也。
huáng zhōng bù dǎng bù ē míng chá liào dí lì cháo zhōng shí tuì bù wàng jūn
黄中不党不阿，明察料敌，立朝忠实，退不忘君。
dào fu shòu zhī zhāng jùn yōu guó ér bù wéi shēn móu
道夫受知张浚，忧国而不为身谋。
céng jǐ jī xué jié xíng fēng jié lǐn lǐn chén cháng dǎn zhěn gē zhī yán yǐ zàn qīn zhēng yì zhuàng yǐ zāi
曾几积学洁行，风节凛凛，陈尝胆枕戈之言，以赞亲征，亦壮矣哉！
gōu tāo zhí jié zhèng lùn bù shòu guì sī jié shēn guī lǎo
勾涛直节正论，不受桧私，洁身归老。
mí xùn céng kāi tóng jū hé yì fèi chù yǐ méi wú yuàn duì xīn suǒ wèi lín dà jié ér bù kě duó zhě yú
弥逊、曾开同沮和议，废绌以没，无怨怼心，所谓临大节而不可夺者欤！