zhōu bì dà liú zhèng hú jìn chén
周必大留正胡晋臣
zhōu bì dà zì zǐ chōng yī zì hóng dào qí xiān zhèng zhōu guǎn chéng rén
周必大，字子充，一字洪道，其先郑州管城人。
zǔ shēn xuān hé zhōng zú lú líng yīn jiā yān
祖诜，宣和中卒庐陵，因家焉。
fù lì jiàn tài xué bó shì
父利建，太学博士。
bì dà shǎo yīng tè fù sǐ jū yú mǔ jiā mǔ qīn dū kè zhī
必大少英特，父死，鞠于母家，母亲督课之。
shào xīng èr shí nián dì jìn shì shòu huī zhōu hù cáo
绍兴二十年，第进士，授徽州户曹。
zhōng bó xué hóng cí kē jiào shòu jiàn kāng fǔ
中博学宏词科，教授建康府。
chú tài xué lù zhào shì guǎn zhí gāo zōng dú qí cè yuē zhǎng zhì shǒu yě
除太学录，召试馆职，高宗读其策，曰："掌制手也。
shǒu mì shū shěng zhèng zì
"守秘书省正字。
guǎn zhí fù zhào shì zì cǐ shǐ
馆职恢复由朝廷诏试从此开始。
jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān chú jiān chá yù shǐ
兼国史院编修官，除监察御史。
xiào zōng jiàn zuò chú qǐ jū láng
孝宗践祚，除起居郎。
zhí qián zòu shì shàng yuē zhèn jiù jiàn qīng wén qí yǐ jìn zuò jìn
直前奏事，上曰："朕旧见卿文，其以近作进。
shàng chū yù jīng yán bì dà zòu jīng yán fēi wéi fēn zhāng xī jù yù cóng róng fǎng wèn bì shèng dé jiū zhì tǐ
"上初御经筵，必大奏："经筵非为分章析句，欲从容访问，裨圣德，究治体。
xiān shì zuǒ yòu shǐ jiǔ bù chú bìng jì zhù yōng jī bì dà qǐng yán dòng bì shū jiān xiū yuè jìn
"先是，左右史久不除，并记注壅积，必大请言动必书，兼修月进。
nǎi mìng bì dà jiān biān lèi shèng zhèng suǒ xiáng dìng guān yòu jiān quán zhōng shū shè rén
乃命必大兼编类圣政所详定官，又兼权中书舍人。
shì jīng yán cháng lùn biān shì shàng yǐ shǔ wèi yōu duì yuē shǔ mín jiǔ kùn yuàn zhào fǔ yù shì dìng yi kuān qí fù
侍经筵，尝论边事，上以蜀为忧，对曰："蜀民久困，愿诏抚谕，事定宜宽其赋。
yìng zhào shàng shí shì jiē qiè shí bì
"应诏上十事，皆切时弊。
quán jǐ shì zhōng jiǎo bó bù pì quán xìng
权给事中，缴驳不辟权幸。
dí wǎn róng wèi guān lì zhuǎn háng ài zhǐ fǎ zhēng zhī lì shàng yuē yì qīng zhǐ néng wén bù wèi gāng zhèng rú cǐ
翟婉容位官吏转行碍止法，争之力，上曰："意卿止能文，不谓刚正如此。
jīn suǒ jiǎng hé shí jiù lǐ bì dà tiáo zòu qǐng zhèng dí guó zhī míng jīn wèi zhī qū
"金索讲和时旧礼，必大条奏，请正敌国之名，金为之屈。
céng dí lóng dà yuān de xìng tái jiàn jiāo dàn zhī bìng qiān zhī gé mén shì bì dà yǔ jīn ān jié bù shū huáng qiě zòu yuē bì xià yú zhèng fǔ shì cóng yù ba zé ba yù biǎn zé biǎn dú yú èr rén wěi qū qiān jiù kǒng rén yán fēn fēn wèi zhǐ yě
曾觌、龙大渊得幸，台谏交弹之，并迁知阁门事，必大与金安节不书黄，且奏曰："陛下于政府侍从，欲罢则罢，欲贬则贬，独于二人委曲迁就，恐人言纷纷未止也。
míng rì xuān shǒu zhào wèi gěi shè wéi rén gǔ shàn tài shàng shí xiǎo shì ān gǎn ěr
"明日宣手诏，谓："给舍为人鼓扇，太上时小事，安敢尔！
bì dà rù xiè yuē shěn ěr zé shì chén bù yǐ shì tài shàng zhě shì bì xià
"必大入谢曰："审尔，则是臣不以事太上者事陛下。
tuì dài zuì shàng yuē zhèn zhī qīng jǔ zhí dàn yù pò péng dǎng míng jì gāng ěr
"退待罪，上曰："朕知卿举职，但欲破朋党、明纪纲耳。
xún rì shēn qián mìng bì dà gé bù xíng suì qǐng cí qù
"旬日，申前命，必大格不行，遂请祠去。
jiǔ zhī chà zhī nán jiàn zhōu gǎi tí diǎn fú jiàn xíng yù
久之，差知南剑州，改提点福建刑狱。
rù duì yuàn zhào zhōng wài jǔ wén wǔ zhī cái qū bié suǒ cháng wèi yī jí cáng jìn zhōng bèi huǎn jí zhī yòng
入对，愿诏中外举文武之才，区别所长为一籍，藏禁中，备缓急之用。
chú mì shū shǎo jiān jiān zhí xué shì yuàn jiān lǐng shǐ zhí
除秘书少监、兼直学士院，兼领史职。
zhèng wén cǎo bì dà zhì shàng gǎi cuàn qí mò yǐn hàn xuān dì shì
郑闻草必大制，上改窜其末，引汉宣帝事。
bì dà yīn zòu yuē bì xià qǔ hàn xuān dì zhī yán qīn zhì zàn shū míng shì hào wù
必大因奏曰："陛下取汉宣帝之言，亲制赞书，明示好恶。
chén guān xī hàn suǒ wèi shè jì chén nǎi bǐ piáo zhī zhōu bó shǎo wén zhī jí àn bù xué zhī huò guāng
臣观西汉所谓社稷臣，乃鄙朴之周勃，少文之汲黯，不学之霍光。
zhì yú gōng sūn hóng cài yì wéi xián hào yuē rú zhě ér chí lù bǎo wèi gù xuān dì wèi sú rú bù dá shí yí
至于公孙弘、蔡义、韦贤，号曰儒者，而持禄保位，故宣帝谓俗儒不达时宜。
shǐ xuān dì zhī zhēn rú bǎo zhì zá bó zāi
使宣帝知真儒，保至杂伯哉？
yuàn píng xīn chá zhī bù kě yǒu qīng rú míng
愿平心察之，不可有轻儒名。
shàng xǐ qí jīng qià yù yǔ zhī rì xī lùn wén
"上喜其精洽，欲与之日夕论文。
dé shòu jiā zūn hào bì dà yuē tài shàng wàn shòu ér shào xīng mò yì wén jí jìn shàng biǎo yòng sì huáng dì wèi wèi ān
德寿加尊号，必大曰："太上万寿，而绍兴末议文及近上表用嗣皇帝为未安。
àn jiàn yán yáo bài huī zōng biǎo jí táng xiàn zōng shàng shùn zōng zūn hào cè wén jiē chēng huáng dì
按建炎遥拜徽宗表，及唐宪宗上顺宗尊号册文，皆称皇帝。
yì suì dìng
"议遂定。
zhào xióng shǐ jīn jī guó shū yì shòu shū lǐ
赵雄使金，赍国书，议受书礼。
bì dà lì jù cǎo lüè wèi zūn bēi fēn dìng huò jiào děng wēi
必大立具草，略谓："尊卑分定，或较等威；
shū zhí qīn qíng qǐ xián zuò qǐ
叔侄亲情，岂嫌坐起！
shàng bāo zhī yuē wèi cháng yù guó shū zhī yì ér qīng néng dào zhèn xīn zhōng shì cǐ dà cái yě
"上褒之曰："未尝谕国书之意，而卿能道朕心中事，此大才也。
jiān quán bīng bù shì láng
兼权兵部侍郎。
zòu qǐng zhòng shì cóng yǐ chǔ jiàng xiàng zēng tái jiàn yǐ guǎng ěr mù zé jiān sī jùn shǒu yǐ bǔ láng guān
奏请重侍从以储将相，增台谏以广耳目，择监司、郡守以补郎官。
xún quán lǐ bù shì láng jiān zhí xué shì yuàn tóng xiū guó shǐ shí lù yuàn tóng xiū zhuàn
寻权礼部侍郎、兼直学士院，同修国史、实录院同修撰。
yī rì zhào tóng wáng zhī qí chén liáng hàn duì xuǎn dé diàn xiù chū shǒu zhào jǔ táng tài zōng wèi zhēng wèn duì yǐ zài wèi jiǔ gōng wèi yǒu chéng zhì xiào yōu liè kǔ bù zì jué mìng bì dà děng jí chén dāng fǒu
一日，诏同王之奇、陈良翰对选德殿，袖出手诏，举唐太宗、魏征问对，以在位久，功未有成，治效优劣，苦不自觉，命必大等极陈当否。
tuì ér tiáo chén bì xià liàn bīng yǐ tú huī fù ér jiāng shù yì shì yòng jiāng zhī dào wèi zhì
退而条陈："陛下练兵以图恢复而将数易，是用将之道未至；
zé rén yǐ shǒu jùn guó ér shǒu shù yì shì zé shí zhī fāng wèi jǐn
择人以守郡国而守数易，是责实之方未尽。
zhū zhōu zhǎng lì shū lái hū qù wù zhōu sì nián yì shǒu zhě wǔ píng jiāng sì nián yì shǒu zhě sì shèn zhì xiù zhōu yī nián ér sì yì shǒu lì jiān hé yóu kě chá mín mò hé yóu kě sū
诸州长吏，倏来忽去，婺州四年易守者五，平江四年易守者四，甚至秀州一年而四易守，吏奸何由可察，民瘼何由可苏！
shàng shàn qí yán wèi gé èr bì
"上善其言，为革二弊。
jiāng hú hàn qǐng juān nán kù qián èr shí wàn dài mín shū shàng jiā zhī
江、湖旱，请捐南库钱二十万代民输，上嘉之。
jiān shì jiǎng jiān zhōng shū shè rén
兼侍讲，兼中书舍人。
wèi jǐ cí zhí xué shì yuàn cóng zhī
未几，辞直学士院，从之。
zhāng shuō zài chú qiān shū shū mì yuàn jǐ shì zhōng mò jì fēng hái lù huáng bì dà zòu yuē zuó jǔ cháo yǐ wéi bù kě bì xià yì zì zhī qí wù ér zhǐ zhī yǐ
张说再除签书枢密院，给事中莫济封还录黄，必大奏曰："昨举朝以为不可，陛下亦自知其误而止之矣。
céng wèi zhōu suì cǐ mìng fù chū
曾未周岁，此命复出。
guì qī yù zhèng gōng sī liǎng shī chén bù gǎn jù cǎo
贵戚预政，公私两失，臣不敢具草。
shàng pī wáng rì yán jí sù zhuàn rù
"上批："王〈日严〉疾速撰入。
jì bì dà yǔ gōng guàn rì xià chū guó mén
济、必大予宫观，日下出国门。
shuō lù zhāng jiàn jì bì dà yú shì jì chú wēn zhōu bì dà chú jiàn níng fǔ
"说露章荐济、必大，于是济除温州，必大除建宁府。
jì bèi mìng jí chū bì dà zhì fēng chéng chēng jí ér guī jì wén zhī dà huǐ
济被命即出，必大至丰城称疾而归，济闻之大悔。
bì dà sān qǐng cí yǐ cǐ míng yì zhòng
必大三请祠，以此名益重。
jiǔ zhī chú fū wén gé dài zhì jiān shì dú jiān quán bīng bù shì láng jiān zhí xué shì yuàn
久之，除敷文阁待制兼侍读、兼权兵部侍郎、兼直学士院。
shàng láo zhī yuē qīng bù yíng hé wú fù lì zhèn suǒ yǐ zhòng
上劳之曰："卿不迎合，无附丽，朕所倚重。
chú bīng bù shì láng xún jiān tài zǐ zhān shì
"除兵部侍郎，寻兼太子詹事。
zòu yán tài zōng chǔ cái wéi zhēn zōng rén zōng zhī yòng rén zōng chǔ cái wèi zhì píng yuán yòu zhī yòng
奏言："太宗储才为真宗、仁宗之用，仁宗储才为治平、元祐之用。
zì zhāng cài jū shì qì zú zhì yì yí zhī huò
自章、蔡沮士气，卒致裔夷之祸。
qín guì jì kè zhú rén cái liú bì zhì jīn
秦桧忌刻，逐人才，流弊至今。
yuàn bì xià chǔ cái yú xián xiá zhī rì
愿陛下储才于闲暇之日。
shàng rì yù qiú chǎng bì dà yuē gù zhī bì xià bù wàng yuè wǔ rán tài zǔ èr bǎi nián tiān xià shǔ zài shèng gōng yuàn zì ài
上日御球场，必大曰："固知陛下不忘阅武，然太祖二百年天下，属在圣躬，愿自爱。
shàng gǎi róng yuē qīng yán shén zhōng de fēi yú xián jué zhī biàn hu
"上改容曰："卿言甚忠，得非虞衔橛之变乎？
zhèng yǐ chóu chǐ wèi xuě bù yù zì yì ěr
正以仇耻未雪，不欲自逸尔。
shēng jiān shì dú gǎi lì bù shì láng chú hàn lín xué shì
"升兼侍读，改吏部侍郎，除翰林学士。
jiǔ yǔ zòu qǐng jiǎn hòu gōng gěi shǐ kuān zhè jùn jī bū mìng shěng bù yì yōu xù
久雨，奏请减后宫给使，宽浙郡积逋，命省部议优恤。
nèi zhí xuān yǐn lùn jīn xīng jìn qián xīng wǔ shì jī qiú tài zǐ yì yǔ chén shén wēi zhī
内直宣引，论："金星近前星，武士击球，太子亦与，臣甚危之。
shàng bǐ yǔ tài zǐ bì dà yuē tài zǐ rén zǐ yě bì xià mìng yǐ qū chí chén ān gǎn quàn yǐ wéi mìng bì xià wù mìng zhī kě yě
"上俾语太子，必大曰："太子人子也，陛下命以驱驰，臣安敢劝以违命，陛下勿命之可也。
qǐ guī fú xǔ
乞归，弗许。
shàng yù zhào rén yǔ zhī fēn zhí yīn wèn lǚ zǔ qiān néng wén fǒu
上欲召人与之分职，因问："吕祖谦能文否？
duì yuē zǔ qiān hán yǎng jiǔ zhī diǎn gù bù dàn wén zì zhī gōng
"对曰："祖谦涵养久，知典故，不但文字之工。
chú lǐ bù shàng shū jiān hàn lín xué shì jìn lì bù jiān chéng zhǐ
"除礼部尚书兼翰林学士，进吏部兼承旨。
zhào lǐ guān yì míng táng diǎn lǐ bì dà dìng yuán qiū hé gōng hù jǔ zhī yì
诏礼官议明堂典礼，必大定圜丘合宫互举之议。
bèi zhǐ zhuàn xuǎn dé diàn jì jí huáng cháo wén jiàn xù
被旨撰《选德殿记》及《皇朝文鉴序》。
bì dà zài hàn yuàn jǐ liù nián zhì mìng wēn yǎ zhōu jìn shì qíng wèi yī shí cí chén zhī guān
必大在翰苑几六年，制命温雅，周尽事情，为一时词臣之冠。
huò yán qí zài rù yě shí céng dí suǒ jiàn ér bì dà bù zhī
或言其再入也，实曾觌所荐，而必大不知。
chú cān zhī zhèng shì shàng yuē zhí zhèng yú zǎi xiàng gù dāng hé ér bù tóng
除参知政事，上曰："执政于宰相，固当和而不同。
qián cǐ zǎi xiàng yì shì zhí zhèng gèng wú yǔ hé yě
前此宰相议事，执政更无语，何也？
bì dà yuē dà chén zì yīng hù xiāng kě fǒu
"必大曰："大臣自应互相可否。
zì qín guì dāng guó zhí zhèng bù gǎn cuò yī cí hòu suì yǐ wéi dāng rán
自秦桧当国，执政不敢措一辞，后遂以为当然。
bì xià xū xīn wú wǒ dà chén nǎi yù zì shì hu
陛下虚心无我，大臣乃欲自是乎？
wéi xiǎo shì bù gǎn yǒu yǐn zé dà shì hé yóu bì qī
惟小事不敢有隐，则大事何由蔽欺。
shàng shēn rán zhī
"上深然之。
jiǔ hàn shǒu zhào qiú yán
久旱，手诏求言。
zǎi xiàng wèi cǐ zhào yī xià zhōu jùn jiē qǐ zhèn jì hé yǐ yīng zhī yuē bì dà tóng zòu
宰相谓此诏一下，州郡皆乞振济，何以应之，约必大同奏。
bì dà yuē shàng yù tōng xià qíng ér wú chái zǔ gé zhī hé yǐ sāi gōng lùn
必大曰："上欲通下情，而吾侪阻隔之，何以塞公论。
yǒu jiè jiāo fáng zhī yuán qiú wèi láng zhě shàng bǐ yù gěi shè jiǎo bó bì dà yuē tái jiàn gěi shè yǔ sān xǐng xiāng wéi chí qǐ kě yù yì
有介椒房之援求为郎者，上俾谕给舍缴驳，必大曰："台谏、给舍与三省相维持，岂可谕意？
bù cóng shī tǐ cóng zé huài fǎ
不从失体，从则坏法。
mìng xià zhī rì chén děng zì dāng zhí zòu
命下之日，臣等自当执奏。
shàng xǐ yuē kěn rú cǐ rèn yuàn yé
"上喜曰："肯如此任怨耶？
bì dà yuē dāng yǔ ér bù yú zé yǒu yuàn bù dàng yǔ ér bù yú hé yuàn zhī yǒu
"必大曰："当予而不予则有怨，不当予而不予，何怨之有！
shàng yuē cǐ rèn zé fēi rèn yuàn yě
"上曰："此任责，非任怨也。
chú zhī shū mì yuàn
"除知枢密院。
shàng yuē měi jiàn zǎi xiàng bù néng chù zhī shì qīng yǐ shù yǔ jué zhī sān xǐng běn wèi kě chuò qīng yě
上曰："每见宰相不能处之事，卿以数语决之，三省本未可辍卿也。
shān yáng jiù tún jūn bā qiān léi shì fāng qǐ zhǐ chà zhèn jiāng yī jūn wǔ qiān bì dà yuē shān yáng kòng è qīng hé kǒu ruò jīn jiǎn ér hòu zēng bì zhì dí yí
山阳旧屯军八千，雷世方乞止差镇江一军五千，必大曰："山阳控扼清河口，若今减而后增，必致敌疑。
yáng zhōu wǔ fēng jūn běn zhūn shān yáng zhě bù ruò suì bō sān qiān yǔ zhèn jiāng wǔ qiān tóng shù
扬州武锋军本屯山阳者，不若岁拨三千，与镇江五千同戍。
guō gǎo qǐng yí jīng nán jūn wàn èr qiān yǒng zhūn xiāng yáng bì dà yán xiāng yáng gù yào de jiāng líng yì jiāng běi hóu jīn
"郭杲请移荆南军万二千永屯襄阳，必大言："襄阳固要地，江陵亦江北喉襟。
yú shì liú èr qiān rén
"于是留二千人。
shàng yù yǐ jīn jì hái shàng jīng qiě fēn zhū zǐ chū zhèn jiāng ruò hé
上谕以"金既还上京，且分诸子出镇，将若何？
bì dà yán dí dòng yí xū hè zhèng kǒng wǒ xiān dòng
"必大言："敌恫疑虚喝，正恐我先动。
dāng zhèn zhī yǐ jìng wéi biān jiāng bù kě bù jīng zé
当镇之以静，惟边将不可不精择。
bài shū mì shǐ
拜枢密使。
shàng yuē ruò yǒu biān shì xuān fǔ shǐ wéi qīng kě tā rén bù néng yě
上曰："若有边事，宣抚使惟卿可，他人不能也。
shàng zhū jūn shēng chà jí shí diǎn zhào yī èr chá néng fǒu zhǔ shuài sǒng jī wú gǎn róng sī
"上诸军升差籍，时点召一二察能否，主帅悚激，无敢容私。
chuàng zhū jūn diǎn shì fǎ qí zài wài jiě fā ér qīn yuè zhī
创诸军点试法，其在外解发而亲阅之。
chí zhōu li zhōng xiào zì yán zhèng jiāng èr rén bù néng kāi gōng qǐ ba jūn
池州李忠孝自言正将二人不能开弓，乞罢军。
shàng yuē cǐ shū shǐ cuò zhì zhī xiào yě
上曰："此枢使措置之效也。
jīn zhōu móu shuài bì dà yuē yǔ qí sī jǔ bù ruò míng yáng
"金州谋帅，必大曰："与其私举，不若明扬。
lìng shì cóng guǎn jūn jiàn jǔ
"令侍从、管军荐举。
huò chuán dà shí lín yá jiāng jiā bīng yú jīn hū lǔ dài wáng fēn jù shàng jīng biān chén jié yuē xià guó
或传大石林牙将加兵于金，忽鲁大王分据上京，边臣结约夏国。
bì dà jiē píng bù xǐng quàn shàng chí zhòng wù qīng dòng
必大皆屏不省，劝上持重，勿轻动。
jì ér suǒ chuán guǒ wàng
既而所传果妄。
shàng yuē qīng zhēn yǒu xiān jiàn zhī míng
上曰："卿真有先见之明。
chún xī shí sì nián èr yuè bài yòu chéng xiàng
淳熙十四年二月，拜右丞相。
shǒu zòu jīn nèi wài yàn rán dài jiāng èr jì cǐ zhèng kě jù zhī shí dāng sī jīng yuǎn zhī jì bù kě fēn gēng yù sù
首奏："今内外晏然，殆将二纪，此正可惧之时，当思经远之计，不可纷更欲速。
xiù zhōu qǐ jiǎn dà jūn zǒng zhì qián èr wàn lì qǐng kān dāng bì dà yuē cǐ qǐ kān dāng shí yé
"秀州乞减大军总制钱二万，吏请勘当，必大曰："此岂勘当时耶？
lì juān zhī
"立蠲之。
fēng shì duō yán dà chén tóng yì bì dà yuē gè jǐn suǒ jiàn guī yú yī shì qǐ kě shàng tóng
封事多言大臣同异，必大曰："各尽所见，归于一是，岂可尚同？
bì xià fù zǔ zōng jiù zhì mìng sān xǐng fù zòu ér hòu xíng zhèng yù shàng xià xiāng wéi fēi zhǐ fèng xíng wén shū yě
陛下复祖宗旧制，命三省覆奏而后行，正欲上下相维，非止奉行文书也。
gāo zōng shēng xiá yì yòng xiǎn rén lì qiǎn sān shǐ yì jīn
高宗升遐，议用显仁例，遣三使诣金。
bì dà wèi jīn xī shì shū bù dàng wèi dí qǔ xùn
必大谓："今昔事殊，不当畏敌曲徇。
zhǐ zhī
"止之。
hè zhèng shǐ zhì huò qǐng quán yì dàn huáng páo yù diàn shòu shū bì dà zhí bù kě suì wèi gǎo sù fú jiù wéi wò yǐn jiàn
贺正使至，或请权易淡黄袍御殿受书，必大执不可，遂为缟素服，就帷幄引见。
shí wǔ nián sī líng fā yǐn yuán xī líng lǚ duān gù shì qǐng xíng nǎi shè tài fù wéi shān líng shǐ
十五年，思陵发引，援熙陵吕端故事，请行，乃摄太傅，为山陵使。
míng táng jiā ēn fēng jì guó gōng
明堂加恩，封济国公。
shí yī yuè liú shēn qǐ qù shàng jiǎng láo zài sān
十一月，留身乞去，上奖劳再三。
hū xuān yù bǐ nián bìng juàn yù chuán wèi tài zǐ xū qīng qiě liú
忽宣谕："比年病倦，欲传位太子，须卿且留。
bì dà yán shèng tǐ kāng níng zhǐ yīn xiào sī shāo guò hé jù zhì juàn qín
"必大言："圣体康宁，止因孝思稍过，何遽至倦勤。
shàng yuē lǐ mò dà yú shì zōng miào ér mèng xiǎng duō yǐ bìng fēn yì
"上曰："礼莫大于事宗庙，而孟飨多以病分诣；
xiào mò zhòng yú zhí sàng ér bù dé zì zhì dé shòu gōng
孝莫重于执丧，而不得自至德寿宫。
yù bù tuì xiū de hu
欲不退休，得乎？
zhèn fāng yǐ cǐ wěi qīng
朕方以此委卿。
bì dà qì ér tuì
"必大泣而退。
shí èr yuè rén shēn mì cì shào xīng chuán wèi qīn zhá
十二月壬申，密赐绍兴传位亲札。
xīn mǎo mìng liú shēn yì dìng
辛卯，命留身议定。
èr yuè rén xū yòu mìng yù cǎo zhào zhuān yǐ fèng jǐ yán shì dōng cháo wéi yì
二月壬戌，又命预草诏，专以奉几筵、侍东朝为意。
bài zuǒ chéng xiàng xǔ guó gōng
拜左丞相、许国公。
cān zhèng liú zhèng bài yòu chéng xiàng
参政留正拜右丞相。
rén zǐ shàng shǐ yǐ nèi chán yì yù èr fǔ
壬子，上始以内禅意谕二府。
èr yuè xīn yǒu shuò jiàng chuán wèi zhào
二月辛酉朔，降传位诏。
yì rì shàng jí fú yù zǐ chén diàn
翼日，上吉服御紫宸殿。
bì dà zòu bì xià xùn wèi yǔ zi shèng diǎn zài jiàn dù yuè qiān gǔ
必大奏："陛下巽位与子，盛典再见，度越千古。
gù zì jīn bù dé rì shì tiān yán
顾自今不得日侍天颜。
yīn gěng yē bù néng yán shàng yì xuàn rán yuē zhèng lài qīng děng xié zàn xīn jūn
"因哽噎不能言，上亦泫然曰："正赖卿等协赞新君。
guāng zōng wèn dāng shì jí wù zòu yòng rén qiú yán èr shì
光宗问当世急务，奏用人、求言二事。
sān yuè bài shǎo bǎo yì guó gōng
三月，拜少保、益国公。
li yǎn cǎo èr xiāng zhì yì yáng bù tóng shàng zhào yǎn lìng tiè má gǎi dìng jì ér chì yǎn yǔ jùn
李𪩘草二相制，抑扬不同，上召𪩘令帖麻改定，既而斥𪩘予郡。
bì dà qiú qù
必大求去。
hé dàn wèi sī yè jiǔ bù qiān liú zhèng zòu xuǎn zhī
何澹为司业，久不迁，留正奏选之。
dàn hàn bì dà ér dé zhèng zhì shì wèi jiàn zhǎng suì shǒu hé bì dà
澹憾必大而德正，至是为谏长，遂首劾必大。
zhào yǐ guān wén diàn dà xué shì pàn tán zhōu
诏以观文殿大学士判潭州。
dàn lùn bù yǐ suì yǐ shǎo bǎo chōng lǐ quán guān shǐ
澹论不已，遂以少保充醴泉观使。
pàn lóng xīng fǔ bù fù fù chú guān wén diàn xué shì pàn tán zhōu fù dà guān wén
判隆兴府，不赴，复除观文殿学士、判潭州，复大观文。
zuò suǒ jǔ guān yǐ huì bài jiàng xíng yáng jùn gōng
坐所举官以贿败，降荥阳郡公。
fù yì guó gōng gǎi pàn lóng xīng cí chú lǐ quán guān shǐ
复益国公，改判隆兴，辞，除醴泉观使。
níng zōng jí wèi qiú zhí yán zòu sì shì yuē shèng xiào yuē jìng tiān yuē chóng jiǎn yuē jiǔ rèn
宁宗即位，求直言，奏四事：曰圣孝，曰敬天，曰崇俭，曰久任。
qìng yuán yuán nián sān shàng biǎo yǐn nián suì yǐ shǎo fù zhì shì
庆元元年，三上表引年，遂以少傅致仕。
xiān shì bù yī lǚ zǔ tài shàng shū qǐng zhū hán tuō zhòu zhú chén zì qiáng yǐ bì dà dài zhī
先是，布衣吕祖泰上书请诛韩侂胄，逐陈自强，以必大代之。
jiā tài yuán nián yù shǐ shī kāng nián hé bì dà shǒu chàng wěi tú sī zhí dǎng yǔ zhào jiàng wèi shǎo bǎo
嘉泰元年，御史施康年劾必大首唱伪徒，私植党与，诏降为少保。
zì qìng yuán yǐ hòu tuō zhòu zhī dǎng lì wěi xué zhī míng yǐ jìn gù jūn zǐ ér bì dà yǔ zhào rǔ yú liú zhèng shí zhǐ wèi zuì shǒu
自庆元以后，侂胄之党立伪学之名，以禁锢君子，而必大与赵汝愚、留正实指为罪首。
èr nián fù shǎo fù
二年，复少傅。
sì nián hōng nián qī shí yǒu jiǔ
四年，薨，年七十有九。
zèng tài shī shì wén zhōng
赠太师，谥文忠。
níng zōng tí zhuàn qí mù bēi yuē zhōng wén qí dé zhī bēi
宁宗题篆其墓碑曰"忠文耆德之碑。
zì hào píng yuán lǎo sǒu zhù shū bā shí yī zhǒng yǒu píng yuán jí èr bǎi juǎn
自号平园老叟，著书八十一种，有《平园集》二百卷。
cháng jiàn sān zhōng táng yú xiāng wèi ōu yáng wén zhōng xiū yáng zhōng xiāng bāng yì hú zhōng jiǎn quán jiē lú líng rén bì dà píng shēng suǒ jìng mù wéi wén jì zhī gài jué bǐ yě
尝建三忠堂于乡，谓欧阳文忠修、杨忠襄邦乂、胡忠简铨皆庐陵人，必大平生所敬慕，为文记之，盖绝笔也。
yī zi lún
一子，纶。
liú zhèng zì zhòng zhì quán zhōu yǒng chūn rén
留正，字仲至，泉州永春人。
liù shì zǔ cóng xiào shì tài zǔ wèi qīng yuǎn jūn jié dù shǐ fēng è guó gōng
六世祖从效，事太祖，为清远军节度使，封鄂国公。
shào xīng shí sān nián dì jìn shì shòu nán ēn zhōu yáng jiāng wèi qīng hǎi jūn jié dù pàn guān
绍兴十三年，第进士，授南恩州阳江尉、清海军节度判官。
gōng mào liáng shǒu pān yú zhèng yán zài fǎ jié dào zàng mǎn wǔ guàn sǐ hǎi dào jiā děng
龚茂良守番禺，正言："在法：劫盗脏满五贯死，海盗加等。
xiǎo mín ěr lì lǜ shēn xiàn zhòng pì
小民饵利，率身陷重辟。
qǐng lòu zǐ hǎi shàng shǐ hù zhī zhī
请镂梓海上，使户知之。
mín shǐ zhī bì
"民始知避。
yòng mào liáng jiàn fù dōu táng shěn chá
用茂良荐，赴都堂审察。
zǎi xiàng yú yǔn wén qí zhī jiàn yú shàng
宰相虞允文奇之，荐于上。
de duì zhèng yán guó jiā yòu wén ér lüè wǔ bèi zǔ zōng yǐ tiān xià quán lì yòng yú xī xià chéng píng rì jiǔ biān bù wéi bèi zhì dí rén cháng qū ér bù néng zhī
得对，正言："国家右文而略武备，祖宗以天下全力用于西夏，承平日久，边不为备，至敌人长驱而不能支。
jīn dāng gǎi zhé shǐ wén wǔ bìng yòng
今当改辙，使文武并用。
xiào zōng jiā tàn shū zhá zhōng yào yǔ xià sān xǐng shī xíng
"孝宗嘉叹，书札中要语下三省施行。
zhī xún zhōu bì cí yán shì dà fū míng jié bù lì guó jiā huǎn jí wú suǒ yǐ zhàng
知循州，陛辞，言："士大夫名节不立，国家缓急无所倚仗。
jìng kāng jīn rén fàn quē sǐ yì zhě shǎo yīn luàn móu lì zhě duō
靖康金人犯阙，死义者少，因乱谋利者多。
jīn yù huī fù dāng chóng shàng míng jié
今欲恢复，当崇尚名节。
shàng yì xǐ míng rì yù fǔ chén liú zhèng zòu shì yì lùn gěng gěng kě yǔ zhí shì guān
"上益喜，明日谕辅臣："留正奏事，议论耿耿，可与职事官。
chú jūn qì jiān bù lì guān kǎo gōng láng guān
"除军器监簿，历官考功郎官。
tài cháng shì yè yì wèn gōng jiǎn zhèng fù shì yán yì wèn jiàng bīng chū jiāng bù zhī dí rén qíng wěi jí jīn fàn biān dū shì guǎ móu jī zhì bài shì
太常谥叶义问"恭简"，正覆谥，言："义问将兵出疆，不知敌人情伪，及金犯边，督视寡谋，几至败事。
xià tài cháng gēng yì shí lùn wěi zhī
"下太常更议，时论韪之。
zhuó qǐ jū shè rén xún quán zhōng shū shè rén
擢起居舍人，寻权中书舍人。
guāng zōng zì dōng gōng cháo gù jiàn zhèng wèi zuǒ yòu yuē xiū zhěng rú cǐ qí rén kě zhī
光宗自东宫朝，顾见正，谓左右曰："修整如此，其人可知。
nǎi qǐng yú shàng jiān tài zǐ zuǒ yù dé
"乃请于上，兼太子左谕德。
zhèng yán jì zhù jìn yù fēi shè guān běn yì
正言："记注进御，非设官本意。
qǐ zì jīn miǎn zòu yù
乞自今免奏御。
zhào cóng zhī
皇帝下诏同意了他的建议。
wèi zhōng shū shè rén jiān shì jiǎng jiān quán bīng bù shì láng chú jǐ shì zhōng
为中书舍人兼侍讲，兼权兵部侍郎，除给事中。
zhāng shuō zi jiàn wǎng shì zhèn jiāng zhàn jiàn xié shì yóu guān chén zhōu ruò zú chú zhī gé mén shì shū mì fù chéng zhǐ zhèng fēng duì hái cí tóu
张说子荐往视镇江战舰，挟势游观，沉舟溺卒，除知阁门事、枢密副承旨，正封对还词头。
hóng bāng zhí chú yù shǐ zhèng yán bāng zhí wèi yì rén suǒ sòng bù yí rèn fēng xiàn
洪邦直除御史，正言："邦直为邑人所讼，不宜任风宪。
jiān quán lì bù shàng shū yán yòng rén mò xiān lùn xiāng
兼权吏部尚书，言："用人莫先论相。
bì xià zhì zài huī fù ér xiàng wèi bù néng rèn fǔ zàn
陛下志在恢复，而相位不能任辅赞。
wàng jīng xuǎn rén cái yǔ tú dà jì
望精选人才，与图大计。
shí xiāng yì bù lè yǐ xiǎn mó gé zhí xué shì chū zhī shào xīng fǔ
"时相益不乐，以显谟阁直学士出知绍兴府。
shì yù shǐ fàn zhòng qǐ hé qián shuài zàng liù shí wàn yǒu zhào hé zé
侍御史范仲芑劾前帅脏六十万，有诏核责。
zhèng míng qí fēi gū yù shǐ nù bìng hé zhèng jiàng xiǎn mó hé dài zhì tí jǔ yù lóng wàn shòu gōng
正明其非辜，御史怒，并劾正，降显谟合待制、提举玉隆万寿宫。
xún fù zhí
寻复职。
zhī gàn zhōu zòu jiǎn shàng gòng mǐ bù bào
知赣州，奏减上供米，不报。
jí wèi xiāng juān yī wàn bā qiān dàn
及为相，蠲一万八千石。
zhī lóng xīng fǔ
知隆兴府。
jìn lóng tú gé zhí xué shì sì chuān zhì zhì shǐ jiān zhī chéng dū fǔ
进龙图阁直学士、四川制置使，兼知成都府。
píng sì shǔ zhé zū jià suì jiǎn jiǔ kè sān shí bā wàn
平四蜀折租价，岁减酒课三十八万。
qián dào chū qiāng qiú nú r jié yuè dà dù hé jù ān jìng zhài qīn hàn dì jǐ bǎi lǐ
乾道初，羌酋奴儿结越大渡河，据安静砦，侵汉地几百里。
zhèng mì shòu zhū jiāng fāng lüè qín nú r jié yǐ guī jǐn fú qí dǎng qiāng píng
正密授诸将方略，擒奴儿结以归，尽俘其党，羌平。
jìn fū wén gé xué shì xún zhào fù xíng zài
进敷文阁学士，寻诏赴行在。
zhèng zài shǔ yǐ jiǎn sù huà mín guī zhuāng jǐn shū shù lù rén fú qí qīng
正在蜀以简素化民，归装仅书数簏，人服其清。
chú duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì cān zhī zhèng shì tóng zhī shū mì yuàn shì
除端明殿学士、签书枢密院事，参知政事，同知枢密院事。
xiào zōng mì yù nèi chán yì bài yòu chéng xiàng
孝宗密谕内禅意，拜右丞相。
yī rì zòu shì huáng tài zǐ cān jué shì lì shàng gù wèi tài zǐ yuē liú zhèng chún chéng kě tuō
一日奏事，皇太子参决侍立，上顾谓太子曰："留正纯诚可托。
guāng zōng shòu shàn zhǔ guǎn zuǒ yòu chūn fāng jiāng tè lì suí lóng ēn zhuó zhī gé mén shì shēng shì jìn shèng
光宗受禅，主管左右春坊姜特立随龙恩擢知阁门事，声势浸盛。
zhèng liè qí zhāo quán yù zhèng zhuàng qǐ chì zhú shàng yì yóu wèi jué
正列其招权预政状，乞斥逐，上意犹未决。
huì fù cān quē tè lì yè zhèng yuē shàng yǐ chéng xiàng zài wèi jiǔ yù qiān zuǒ xiāng yè zhù zhāng jìn dāng zé yī rén zhí zhèng wèi zhī shú xiān
会副参阙，特立谒正曰："上以丞相在位久，欲迁左相，叶翥、张枃当择一人执政，未知孰先？
zhèng zòu zhī shàng dà nù zhào tè lì tí jǔ xīng guó gōng
"正奏之，上大怒，诏特立提举兴国宫。
xiào zōng wén zhī yuē zhēn zǎi xiàng yě
孝宗闻之，曰："真宰相也。
shào xī yuán nián jìn zuǒ chéng xiàng
绍熙元年，进左丞相。
zhèng jǐn fǎ dù xī míng qì háo fā bù kě gàn yǐ sī
正谨法度，惜名器，豪发不可干以私。
yǐn zhào rǔ yú shǒu cóng bān zú yǔ zhī gòng zhèng
引赵汝愚首从班，卒与之共政。
yòng huáng cháng wèi huáng zǐ jiā wáng yì shàn shì hào dé rén
用黄裳为皇子嘉王翊善，世号得人。
jiā wáng gǎn jí zhèng yán bì xià zhǐ yǒu yī zi gé zài gōng qiáng wài fēi biàn nǎi lìng zǎo zhèng yuán liáng zhī wèi rù jū dōng gōng zé zhāo xī xiāng jiàn shén shùn
嘉王感疾，正言："陛下只有一子，隔在宫墙外非便，乃令蚤正元良之位，入居东宫，则朝夕相见甚顺。
yòu zòu tài zǐ tiān xià běn
"又奏："太子，天下本。
chuán yuē yù jiàn tài zǐ suǒ yǐ zhòng zōng miào shè jì
《传》曰：'豫建太子，所以重宗庙社稷'。
hàn wén dì jí wèi jí jiàn tài zǐ
汉文帝即位，即建太子。
běn cháo huáng zǐ jū zhǒng dí yǒu wèi chū gé ér zhèng chǔ wèi zhě
本朝皇子居冢嫡，有未出阁而正储位者。
huáng zǐ jiā wáng jì jū zhǒng dí chū hé yǐ jiǔ yi zǎo zhèng chǔ wèi yǐ dìng tiān xià běn
皇子嘉王既居冢嫡，出合已久，宜早正储位，以定天下本。
zài yuè bù bào
"再月不报。
jiǎn hàn wén dì jì jí běn cháo zhēn zōng lì rén zōng diǎn gù bìng lǚ huì zhāng fāng píng liǎng zòu jié qí yào yǔ jiǎo zòu
检《汉文帝纪》及本朝真宗立仁宗典故，并吕诲、张方平两奏，节其要语缴奏。
shàng bù yù wài yì xiōng xiōng zhèng yǔ tóng liè jiān zhì fú níng diàn zòu shì chǔ fèn dé yí rén qíng yǐ ān
上不豫，外议汹汹，正与同列间至福宁殿奏事，处分得宜，人情以安。
jìn fēng shēn guó gōng
进封申国公。
shàng jí jìn píng zhèng qǐ guī zhèng bù xǔ
上疾浸平，正乞归政，不许。
chū zhèng shuài shǔ lǜ wú shì shì jiāng móu qù zhī
初，正帅蜀，虑吴氏世将，谋去之。
zhì shì cháo tíng yì gèng shǔ shuài zhèng yán xī biān sān jiāng wéi wú shì shì xí bīng bǐng hào wèi wú jiā jūn bù zhī yǒu cháo tíng
至是，朝廷议更蜀帅，正言："西边三将，惟吴氏世袭兵柄，号为'吴家军'，不知有朝廷。
suì yǐ hù bù shì láng qiū chóng xíng
"遂以户部侍郎丘崈行。
jí wú tǐng sǐ hán tuō zhòu wèi wú shì de shǐ wú xī shì xí
及吴挺死，韩侂胄为吴氏地，使吴曦世袭。
zhèng lì qǐng liú xī huán wèi qiǎn zhāng zhào dài tǐng
正力请留曦环卫，遣张诏代挺。
hòu shù suì xī rù shǔ zú rěn biàn
后数岁，曦入蜀，卒稔变。
shòu huáng shèng zhèng chéng jìn shǎo bǎo fēng wèi guó gōng
寿皇圣政成，进少保，封卫国公。
li duān you yǐ jiāo fáng qīn shǒu zhào chú láng zhèng jiǎo hái shàng bù nà fù zhí zòu yuē xī guǎn táo gōng zhǔ wèi zi qiú láng míng dì bù xǔ
李端友以椒房亲，手诏除郎，正缴还，上不纳，复执奏曰："昔馆陶公主为子求郎，明帝不许。
jīn duān you yī píng nèi yuán kǒng lèi shèng dé
今端友依凭内援，恐累圣德。
jiāng tè lì chú zhè dōng fù zǒng guǎn xún zhào fù xíng zài zhèng yǐn táng xiàn zōng zhào tǔ tū chéng cuǐ shì qǐ bà xiāng
"姜特立除浙东副总管，寻召赴行在，正引唐宪宗召吐突承璀事，乞罢相。
shàng pī chéng mìng yǐ xíng zhèn wú fǎn hàn qīng yi zì chǔ
上批："成命已行，朕无反汗，卿宜自处。
zhèng dài zuì liù hé tǎ zòu yán bì xià jìn nián bù zhī hé rén xiàn bǎ dìng zhī shuō suì zhì měi shì jiān zhí duàn bù kě huí
"正待罪六和塔，奏言："陛下近年，不知何人献把定之说，遂至每事坚执，断不可回。
tiān xià zhì dà jī wù zhì fán shì chū yú shì zé rén wú yì cí kě yǐ gù zhí
天下至大，机务至烦，事出于是，则人无异词，可以固执；
shì chū yú fēi zé zhòng lùn fēn qǐ bì xū wéi shì zhī cóng
事出于非，则众论纷起，必须惟是之从。
chén kǒng zì cǐ yǐ wǎng shì wú shì fēi bì xià yī chí bǎ dìng zhī shuō yán lù suì sāi
臣恐自此以往，事无是非，陛下壹持把定之说，言路遂塞。
yīn jiǎo jìn qián hòu xī jī jí gào chì dài zuì fàn cūn qǐ guī tián lǐ bù xǔ
"因缴进前后锡赍及告敕，待罪范村，乞归田里，不许。
shòu shèng tài hòu jiāng yǐ dōng zhì shàng zūn hào cè bǎo yǐ zhèng wèi lǐ yí shǐ shè tài fù
寿圣太后将以冬至上尊号册宝，以正为礼仪使，摄太傅。
yú shì shàng qiǎn zuǒ sī xú yì yù zhǐ zhèng fù rù dōu táng shì shì
于是上遣左司徐谊谕旨，正复入都堂视事。
shì xíng yě dài zuì fán yī bǎi sì shí rì
是行也，待罪凡一百四十日。
cè bǎo lǐ chéng bài bù fu fēng lǔ guó gōng
册宝礼成，拜不傅，封鲁国公。
zhèng lì cí
正力辞。
wǔ nián zhēng yuè xiào zōng jí gé zhèng shù qǐng chē jià guò gōng
五年正月，孝宗疾革，正数请车驾过宫。
yī rì shàng fú yī qǐ zhèng yǐn jū qì jiàn suí zhì fú níng diàn mén
一日，上拂衣起，正引裾泣谏，随至福宁殿门。
zhèng tuì shàng shū yán jí jī qiè
正退上疏，言极激切。
liù yuè wù xū xiào zōng bēng guāng zōng yǐ jí wèi néng zhí sàng zhèng lǜ tóng liè lǚ zòu qǐ zǎo zhèng jiā wáng chǔ wèi yòu nǐ zhǐ huī fù xué shì yuàn jiàng zhào
六月戊戌，孝宗崩，光宗以疾未能执丧，正率同列屡奏，乞早正嘉王储位，又拟指挥付学士院降诏。
xún yǒu shǒu zhào zhèn lì shì suì jiǔ niàn yù tuì xián
寻有手诏："朕历事岁久，念欲退闲。
zhèng de zhī shǐ jù qǐng duì fù bù bào
"正得之始惧，请对，复不报。
jí chū guó mén shàng biǎo qǐng lǎo mò yuē yuàn bì xià sù huí yuān jiàn zhuī wù qián fēi jiàn shōu rén xīn zhù bǎo guó zuò
即出国门，上表请老，末曰："愿陛下速回渊鉴，追悟前非，渐收人心，庶保国祚。
zhèng shǐ yì yǐ shàng jí wèi kè zhǔ sāng yi lì huáng tài zǐ jiān guó
正始议以上疾未克主丧，宜立皇太子监国；
ruò zhōng sàng wèi juàn qín dāng fù bì
若终丧未倦勤，当复辟。
shè yì nèi chán tài zǐ kě jí wèi
设议内禅，太子可即位。
shí cóng chén zhèng shí zòu yǔ zhèng tóng
时从臣郑湜奏与正同。
jì ér zhào rǔ yú yǐ nèi chán qǐng yú xiàn shèng zhèng wèi jiàn chǔ zhào wèi xià jù jí cǐ tā rì bì nán chǔ
既而赵汝愚以内禅请于宪圣，正谓："建储诏未下，遽及此，他日必难处。
lùn jì wéi yǐ jiān yú táo qù
"论既违，以肩舆逃去。
jí jiā wáng jí wèi zūn huáng dì wèi tài shàng huáng dì yǐ zhèng wèi dà xíng zǎn gōng zǒng hù shǐ níng zōng jí wèi
及嘉王即位，尊皇帝为太上皇帝，以正为大行攒宫总护使，宁宗即位。
rù xiè fù chū
入谢，复出。
xiàn shèng mìng sù xuān yā shí rǔ yú yì yǐ wéi qǐng shàng qīn zhá qiǎn shǐ zhào zhèng hái
宪圣命速宣押，时汝愚亦以为请，上亲札，遣使召正还。
shì yù shǐ zhāng shū chūn qǐng yì zhèng qì guó zhī fá nǎi xǐ shū chūn lì bù shì láng ér zhèng fù xiāng
侍御史张叔椿请议正弃国之罚，乃徙叔椿吏部侍郎，而正复相。
rù hè qiě qǐng chē jià yī chū wèi ān dōu rén xīn
入贺，且请车驾一出，慰安都人心；
jí dìng shòu kāng gōng nán xiàng chè qù xīn zēng jìn lǚ
及定寿康宫南向，撤去新增禁旅。
zhào xī cóng zhī
诏悉从之。
jìn shǎo fù lǚ cí bù bài zòu yán bì xià miǎn xùn qún qíng yǐ dēng dà bǎo dāng yù shì cóng jiǎn shì tiān xià yǐ bù de yǐ zhī yì shí fēi bān jué zhī shí
进少傅，屡辞不拜，奏言："陛下勉徇群情，以登大宝，当遇事从简，示天下以不得已之意，实非颁爵之时。
hán tuō zhòu jìn móu yù zhèng shù yì dōu táng zhèng shǐ shěng lì yù zhī yuē cǐ fēi zhī gé rì wǎng lái zhī de
韩侂胄浸谋预政，数诣都堂，正使省吏谕之曰："此非知阁日往来之地。
tuō zhòu nù ér tuì
"侂胄怒而退。
huì jīng yán wǎn jiǎng cì zuò zhèng zhí zòu yǐ wéi fēi shàng bù yì
会经筵晚讲赐坐，正执奏以为非，上不怿。
shì yù shǐ huáng dù lùn mǎ dà tóng zuì zhèng nǐ dù bǔ wài shàng zhī qí qíng chú dù yòu zhèng yán
侍御史黄度论马大同罪，正拟度补外，上知其情，除度右正言。
zhèng qǐng tuī ēn suí lóng rén shàng yuē zhèn wèi jiàn fù mǔ kě ēn jí xià rén yé
正请推恩随龙人，上曰："朕未见父母，可恩及下人耶？
jī shù shì shī shàng yì tuō zhòu cóng ér jiān zhī
"积数事失上意，侂胄从而间之。
bā yuè shǒu zhào zhèng yǐ shǎo shī guān wén diàn dà xué shì pàn jiàn kāng fǔ
八月，手诏正以少师、观文殿大学士判建康府。
xún yòu yǐ jiàn yì dài fū zhāng shū chūn yán luò zhí
寻又以谏议大夫张叔椿言，落职。
qìng yuán yuán nián liù yuè zhào zhèng yǐ shàng huáng fù zhèng shǒu zhào bā zì jìn rù xuān fù shǐ guǎn
庆元元年六月，诏正以上皇付正手诏八字进入，宣付史馆。
fù guān wén diàn dà xué shì
复观文殿大学士。
chū liú dé xiù zì zhòng qìng rù cháo wèi wèi zhèng suǒ zhī yè zhèng kè fàn zhòng fǔ qǐng wéi yán zhèng yuē cǐ rén ruò liú zhī bān háng cháo tíng bì bù jìng
初，刘德秀自重庆入朝，未为正所知，谒正客范仲黼请为言，正曰："此人若留之班行，朝廷必不静。
nǎi chú dà lǐ bù dé xiù hàn zhī
"乃除大理簿，德秀憾之。
zhì shì wèi jiàn yì dài fū lùn zhèng sì dà zuì chǐ zhí zì shì tán hé wú xū suì
至是为谏议大夫，论正四大罪，褫职，自是弹劾无虚岁。
yǐ zhāng fǔ yán zé shòu zhōng dài fū guāng lù qīng fēn sī xī jīng shào zhōu jū zhù
以张釜言，责授中大夫、光禄卿，分司西京，邵州居住。
míng nián lìng zì biàn
明年，令自便。
jǐ shì zhōng xiè yuán míng fēng hái lù huáng liàng yí nán jiàn zhōu zài xǔ zì biàn
给事中谢源明封还录黄，量移南剑州，再许自便。
fù guāng lù dài fū tí jǔ dòng xiāo gōng
复光禄大夫、提举洞霄宫。
shàng zhāng qǐ nà lù zhào fù yuán guān zhí zhì shì
上章乞纳禄，诏复元官职致仕。
yòu yǐ yù shǐ lín cǎi yán yī jiù guān guāng lù dài fu zhì shì
又以御史林采言，依旧官光禄大夫致仕。
é fù guān wén diàn xué shì jīn zǐ guāng lù dài fu
俄复观文殿学士、金紫光禄大夫。
jiā tài yuán nián jìn fēng wèi guó gōng fù shǎo shī guān wén diàn dà xué shì
嘉泰元年，进封魏国公，复少师、观文殿大学士。
kāi xǐ èr nián qī yuè hōng nián qī shí bā
开禧二年七月，薨，年七十八。
zèng tài shī
赠太师。
zhèng chū chù dà zhì rú shào xī qù guó chǐ yǔ jiāng tè lì bìng wèi ér dài zuì jìn jiāo wǔ yuè fù rù yì zhě yóu xī qí qù zhī bù yǒng
正出处大致如绍熙去国，耻与姜特立并位而待罪近郊，五月复入，议者犹惜其去之不勇。
shǒu fā dà yì zǎo zhèng jiā wáng chǔ wèi suì zhì yán zhě shēn wén zhǐ wèi qì guó qǐ hóng yì yǒu suǒ bù zú yé
首发大议，蚤正嘉王储位，遂致言者深文，指为弃国，岂弘毅有所不足耶？
huò wèn fàn zhòng fǔ liú zhào èr gōng chǔ biàn bù tóng rú hé
或问范仲黼："留、赵二公处变不同如何？
zhòng fǔ yuē zhào tóng xìng zhī qīng yě
"仲黼曰："赵，同姓之卿也；
liú zé yì xìng zhī qīng fǎn fù zhī ér bù tīng zé qù
留则异姓之卿，反复之而不听，则去。
wén zhě yǐ wéi míng yán
"闻者以为名言。
yǒu shī wén zòu yì wài zhì èr shí juǎn xíng yú shì
有《诗文》、《奏议》、《外制》二十卷行于世。
bǎo qìng sān nián shì zhōng xuān
宝庆三年，谥忠宣。
zi gōng bǐng duān jiē wèi shàng shū láng
子恭、丙、端，皆为尚书郎。
sūn yuán yīng gōng bù shì láng
孙元英，工部侍郎；
yuán gāng qǐ jū shè rén
元刚，起居舍人。
hú jìn chén zì zi yuǎn shǔ zhōu rén
胡晋臣，字子远，蜀州人。
dēng shào xīng èr shí qī nián jìn shì dì wèi chéng dū tōng pàn
登绍兴二十七年进士第，为成都通判。
zhì zhì shǐ fàn chéng dà yǐ gōng fǔ jiàn zhū cháo xiào zōng zhào fù xíng zài
制置使范成大以公辅荐诸朝，孝宗召赴行在。
rù duì shū dāng jīn shì sú mín lì biān bèi jūn zhèng sì bì
入对，疏当今士俗、民力、边备、军政四弊。
shì xué shì yuàn chú mì shū shěng jiào shū láng qiān zhù zuò zuǒ láng jiān yòu cáo láng guān
试学士院，除秘书省校书郎，迁著作佐郎兼右曹郎官。
lún duì lùn sān shì yī wú hū jiǎng dú guān yǐ rén zōng wéi fǎ
轮对，论三事：一，无忽讲读官，以仁宗为法；
èr zé jiàn guān yǐ jiū guān xié zé zǎi xiàng yǐ yì bēn jìng
二，责谏官以纠官邪，责宰相以抑奔竞；
sān guǎng tīng nà tōng xià qíng yǐ xiāo wèi xíng zhī huàn
三，广听纳、通下情，以销未形之患。
yòu jí lùn jìn xìng shàng lǎn zòu sè dòng
又极论近幸，上览奏色动。
jìn chén kǒu chén shén xī zhì lùn jí liǎng shuì zhé biàn tiān wēi shāo jì shǒu kěn jiǔ zhī
晋臣口陈甚悉，至论及两税折变，天威稍霁，首肯久之。
zhào xióng shí bǐng zhèng shǒu zhào xià zhōng shū wèn jìn xìng xìng míng
赵雄时秉政，手诏下中书问近幸姓名。
jìn chén yì rì zhì zhōng shū zhí zhèng jí qí gù jìn chén yuē xí zhāo quán chéng xiàng qǐ bù zhī zhī
晋臣翼日至中书，执政诘其故，晋臣曰：习招权，丞相岂不知之？
jí tiáo jù dà zhě yǐ wén
"即条具大者以闻。
shàng gǎn wù zì shì jìn xí yán dàn
上感悟，自是近习严惮。
jìn chén yǐ qīn nián gāo qiú wài bǔ zhī hàn zhōu chú tóng chuān lù tí diǎn xíng yù yǐ yōu qù
晋臣以亲年高，求外补，知汉州，除潼川路提点刑狱，以忧去。
fú chú zài zhào yǐ wǔ shì jiàn yuē xuǎn jiàng shuài guǎng cháng píng zhì qú yàn gèng quán fǎ tōng chǔ bì
服除再召，以五事见，曰："选将帅，广常平，治渠堰，更铨法，通楮币。
shàng wèi fǔ chén yuē hú jìn chén yán kě xíng
上谓辅臣曰："胡晋臣言可行。
chú dù zhī láng lèi qiān shì yù shǐ
除度支郎，累迁侍御史。
zhū xī chú bīng bù láng guān yǐ bìng zú wèi gòng zhí
朱熹除兵部郎官，以病足未供职。
shì láng lín lì yǔ xī lùn yì bù hé yīn zòu xī bù jí shòu yìn wèi ào màn
侍郎林栗与熹论《易》不合，因奏熹不即受印为傲慢。
jìn chén shàng shū liú xī ér pái lì wù lùn guī zhòng
晋臣上疏留熹而排栗，物论归重。
guāng zōng sì wèi qiān gōng bù shì láng chú jǐ shì zhōng měi yǐ cái làn ēn xī míng qì wéi zhòng nèi jiàng chí bù xià shàng jiā qí yǒu shǒu bài duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì
光宗嗣位，迁工部侍郎，除给事中，每以裁滥恩、惜名器为重，内降持不下，上嘉其有守，拜端明殿学士、签书枢密院事。
zhèng xiè rì shàng mìng tiáo shàng jūn zhèng lì hài
正谢日，上命条上军政利害。
jì ér cháo zhòng huá gōng xiào zōng wèi yuē sì jūn zhuó rèn èr sān dà chén shēn qiè zhèn yì wén wài tíng yì wú yì cí
既而朝重华宫，孝宗谓曰："嗣君擢任二三大臣，深惬朕意，闻外庭亦无异词。
jìn chén bài xiè
"晋臣拜谢。
chú cān zhī zhèng shì jiān tóng zhī shū mì yuàn shì
除参知政事兼同知枢密院事。
shàng zì nán jiāo hòu jiǔ bù yù cháo jìn chén yǔ chéng xiàng liú zhèng tóng xīn fǔ zhèng zhōng wài tiè rán
上自南郊后久不御朝，晋臣与丞相留正同心辅政，中外帖然。
qí suǒ zòu chén yǐ wēn qǐng dìng shěng wèi xiān cì jí qīn jūn zǐ yuǎn xiǎo rén yì jiǎo xìng xiāo péng dǎng qǐ wò kǎi qiē mí féng zhěn mì rén wú zhī zhě
其所奏陈，以温凊定省为先，次及亲君子、远小人、抑侥幸、消朋党，启沃剀切，弥缝缜密，人无知者。
wèi jǐ hōng yú wèi zèng zī zhèng diàn xué shì shì wén jìng
未几，薨于位，赠资政殿学士，谥文靖。
lùn yuē móu dà shì jué dà yì fēi níng dìng yǒu lì zhě bù néng yě
论曰：谋大事，决大议，非凝定有立者不能也。
zhōu bì dà liú zhèng yī shí jù yǐ xiāng yè chēng rán bì dà chún dǔ zhōng hòu néng yǐ shàn dào qí jūn guāng níng chán shòu zhī jì jù huò ér qù qí kě wèi yǒu lì hū zāi
周必大、留正一时俱以相业称，然必大纯笃忠厚，能以善道其君，光、宁禅受之际，惧祸而去，其可为有立乎哉？
ruò hú jìn chén zhēng lùn zhū xī zé kǎn kǎn yǒu shǒu zhě yě
若胡晋臣争论朱熹，则侃侃有守者也。