zhào rǔ yú zi chóng xiàn
赵汝愚（子崇宪）
zhào rǔ yú zì zi zhí hàn gōng xiàn wáng yuán zuǒ qī shì sūn jū ráo zhī yú gān xiàn
赵汝愚，字子直，汉恭宪王元佐七世孙，居饶之余干县。
fù shàn yìng zì yàn yuǎn guān zhōng xiū wǔ láng jiāng xī bīng mǎ dōu jiān
父善应，字彦远，官终修武郎、江西兵马都监。
xìng chún xiào qīn bìng cháng cì xuè huò yào yǐ jìn
性纯孝，亲病，尝刺血和药以进。
mǔ wèi léi měi wén léi zé pī yī zǒu qí suǒ
母畏雷，每闻雷则披衣走其所。
cháng hán yè yuǎn guī cóng zhě jiāng kòu mén jù zhǐ zhī yuē wú kǒng wú mǔ
尝寒夜远归，从者将扣门，遽止之曰："无恐吾母。
lù zuò dá míng mén qǐ ér hòu rù
"露坐达明，门启而后入。
jiā pín zhū dì wèi zhì yī bù gǎn zhì yǐ zhì wèi fú bù gǎn fú yī guā guǒ zhī wēi bì xiāng dài gòng cháng zhī
家贫，诸弟未制衣不敢制，已制未服不敢服，一瓜果之微必相待共尝之。
mǔ sāng kū qì ǒu xuè huǐ jí gǔ lì zhōng rì fǔ shǒu jiù bàng wén léi yóu qǐ cè lì chuí tì
母丧，哭泣呕血，毁瘠骨立，终日俯首柩傍，闻雷犹起，侧立垂涕。
jì zhōng sàng yán jí qí qīn wèi cháng bù huī tì shēng cháo bì kū yú miào
既终丧，言及其亲，未尝不挥涕，生朝必哭于庙。
fù zhōng fèi jí měi shàn bù rěn yǐ zhū fèi wèi xiū
父终肺疾，每膳不忍以诸肺为羞。
mǔ shēng suì zhí mǎo wèi mǎo tù shén yě zhōng qí shēn bù shí tù
母生岁值卯，谓卯兔神也，终其身不食兔。
wén sì fāng shuǐ hàn zhé yōu xíng yú sè
闻四方水旱，辄忧形于色。
jiāng huái jǐng bào zhì wèi zhī liú tì bù shí lěi rì
江、淮警报至，为之流涕，不食累日；
tóng liáo huì yàn shàn yìng chàng rán yuē cǐ níng zhū jūn lè yǐn shí yé
同僚会宴，善应怅然曰："此宁诸君乐饮时耶！
zhòng wèi shī sè ér ba
"众为失色而罢。
gù rén zhī gū nǚ pín wú suǒ guī shàn yìng pìn yǐ wéi jǐ zǐ fù
故人之孤女，贫无所归，善应聘以为己子妇。
yǒu cháng tóng liáo zhě sǐ bù kè zàng zi yōng shí tā suǒ shàn yìng chí wǎng kū zhī guī qí zi ér yǔ zhī zī shǐ zàng yān
有尝同僚者死不克葬，子佣食他所，善应驰往哭之，归其子而予之赀，使葬焉。
dào jiàn bìng zhě bì shōu xù zhī gōng wèi zhǔ yào
道见病者必收恤之，躬为煮药。
suì jī dàn xī lǜ qí jiā rén chuò shí zhī bàn yǐ sì jī zhě
岁饥，旦夕率其家人辍食之半，以饲饥者。
xià bù qù cǎo dōng bù pò huài jù bǎi chóng zhī yóu qiě zhé zhě shī qí suǒ yě
夏不去草，冬不破坏，惧百虫之游且蛰者失其所也。
jìn líng yóu mào chēng zhī yuē gǔ jūn zǐ yě
晋陵尤袤称之曰："古君子也。
jì zú chéng xiàng chén jùn qīng tí qí mù jié yuē sòng dǔ xíng zhào gōng yàn yuǎn zhī mù
"既卒，丞相陈俊卿题其墓碣曰："宋笃行赵公彦远之墓。
rǔ yú zǎo yǒu dà zhì měi yuē zhàng fū de hàn qīng yī fú zhǐ shǐ bù fù cǐ shēng
汝愚早有大志，每曰："丈夫得汗青一幅纸，始不负此生。
zhuó jìn shì dì yī qiān shū níng guó jūn jié dù pàn guān zhào shì guǎn zhí chú mì shū shěng zhèng zì
"擢进士第一，签书宁国军节度判官，召试馆职，除秘书省正字。
xiào zōng fāng ruì yì huī fù shǐ jiàn jí chén zì zhì zhī cè xiào zōng chēng shàn qiān jiào shū láng
孝宗方锐意恢复，始见，即陈自治之策，孝宗称善，迁校书郎。
zhī gé mén zhāng shuō zhuó qiān shū shū mì yuàn shì rǔ yú bù wǎng jiàn lǜ tóng liè qǐng cí wèi bào
知阁门张说擢签书枢密院事，汝愚不往见，率同列请祠，未报。
huì zǔ mǔ fù zhì jí rì guī yīn zì hé shàng bù jiā zuì
会祖母讣至，即日归，因自劾，上不加罪。
qiān zhù zuò láng zhī xìn zhōu yì tāi zhōu chú jiāng xī zhuǎn yùn pàn guān rù wèi lì bù láng jiān tài zǐ shì jiǎng
迁著作郎、知信州，易台州，除江西转运判官，入为吏部郎兼太子侍讲。
qiān mì shū shǎo jiān jiān quán jǐ shì zhōng
迁秘书少监兼权给事中。
nèi shì chén yuán yǒu chǒng yú dé shòu gōng tiān chà zhè xi fù zǒng guǎn
内侍陈源有宠于德寿宫，添差浙西副总管。
rǔ yú yán zǔ zōng yǐ tóng guàn diǎn bīng zú kāi biān xìn yuán bù yí shǐ jū zǒng róng zhī rèn
汝愚言："祖宗以童贯典兵，卒开边衅，源不宜使居总戎之任。
xiào zōng xǐ zhào zì jīn nèi shì bù dé jiān bīng zhí
"孝宗喜，诏自今内侍不得兼兵职。
jiù zhì mì yuàn wén shū jiē jīng mén xià shěng zhāng shuō zài xī fǔ tuō yán biān jī bù yí xiè
旧制，密院文书皆经门下省，张说在西府，托言边机不宜泄。
rǔ yú wèi dōng xī èr fǔ cháo tíng zhì luàn suǒ guān zhōng shū shù zhèng wú yī bù yóu dōng shěng hé mì yuàn bù rán
汝愚谓："东西二府朝廷治乱所关，中书庶政无一不由东省，何密院不然？
xiào zōng mìng rú jiù zhì
"孝宗命如旧制。
quán lì bù shì láng jiān tài zǐ yòu shù zǐ lùn zhī gé wáng biàn zhāo quán yù zhèng chū biàn wài cí
权吏部侍郎兼太子右庶子，论知阁王抃招权预政，出抃外祠。
yǐ jí yīng diàn xiū zhuàn shuài fú jiàn bì cí yán guó shì zhī dà zhě sì qí yī wèi wú shì sì shì zhuān shǔ bīng fēi guó jiā zhī lì qǐng jí jīn yǐ jiàn yì zhī
以集英殿修撰帅福建，陛辞，言国事之大者四，其一谓："吴氏四世专蜀兵，非国家之利，请及今以渐抑之。
jìn zhí xué shì zhì zhì sì chuān jiān zhī chéng dū fǔ
"进直学士、制置四川兼知成都府。
zhū qiāng mán xiāng shān wèi biān huàn rǔ yú zhì xī yǐ jì fēn qí shì
诸羌蛮相挻为边患，汝愚至，悉以计分其势。
xiào zōng wèi qí yǒu wén wǔ wēi fēng zhào hái
孝宗谓其有文武威风，召还。
guāng zōng shòu shàn qù zhào wèi zhì diàn zhōng shì yù shǐ fàn chù yì lùn qí jī mìng chú zhī tán zhōu cí gǎi tài píng zhōu
光宗受禅，趣召未至，殿中侍御史范处义论其稽命，除知潭州，辞，改太平州。
jìn fū wén gé xué shì zhī fú zhōu
进敷文阁学士，知福州。
shào xī èr nián zhào wèi lì bù shàng shū
绍熙二年，召为吏部尚书。
xiān shì gāo zōng yǐ gōng rén huáng shì shì guāng zōng yú dōng gōng jí jí wèi wèi guì fēi hòu lǐ shì yì bù néng píng
先是，高宗以宫人黄氏侍光宗于东宫，及即位为贵妃，后李氏意不能平。
shì nián dōng shí yī yuè jiāo yǒu sī yǐ jiè ér fēng yǔ bào zhì guāng zōng zhèn jù jí zhāi sù qīng chéng guì fēi bào hōng jià hái wén zhī huì shì xī jí zuò
是年冬十一月郊，有司已戒而风雨暴至，光宗震惧，及斋宿青城，贵妃暴薨，驾还，闻之恚，是夕疾作。
nèi shì chí bái xiào zōng xiào zōng cāng cù zhì nán nèi wèn suǒ yǐ zhì jí zhī yóu bù miǎn yǒu suǒ jiè zé
内侍驰白孝宗，孝宗仓卒至南内，问所以致疾之由，不免有所戒责。
jí guāng zōng jí shāo píng rǔ yú rù duì
及光宗疾稍平，汝愚入对。
shàng cháng yǐ wǔ rì yī zhāo xiào zōng yú zhòng huá gōng zhì shì wǎng wǎng yǐ chuán zhǐ miǎn zhì huì qìng jié shàng shòu jià bù chū dōng zhì cháo hè yòu bù chū dōu rén yǐ wéi yōu
上常以五日一朝孝宗于重华宫，至是往往以传旨免，至会庆节上寿，驾不出，冬至朝贺又不出，都人以为忧。
rǔ yú wǎng fù guī jiàn shàng yì nǎi wù
汝愚往复规谏，上意乃悟。
rǔ yú yòu shǔ sì xiù wáng bó guī tiáo hù yú shì liǎng gōng zhī qíng tōng
汝愚又属嗣秀王伯圭调护，于是两宫之情通。
guāng zōng jí hòu jù yì běi nèi cóng róng jìng rì
光宗及后俱诣北内，从容竟日。
sì nián rǔ yú zhī gòng jǔ yǔ jiān chá yù shǐ wāng yì duān yǒu wéi yán
四年，汝愚知贡举，与监察御史汪义端有违言。
rǔ yú chú tóng zhī shū mì yuàn shì yì duān yán zǔ zōng zhī fǎ zōng shì bù wéi zhí zhèng dǐ rǔ yú zhí dǎng gū míng shū shàng bù nà
汝愚除同知枢密院事，义端言祖宗之法，宗室不为执政，诋汝愚植党沽名，疏上，不纳。
yòu lùn tái jiàn gěi shè yīn fù rǔ yú yī qiè jiān mò bù bào
又论台谏、给舍阴附汝愚，一切缄默，不报。
lùn rǔ yú fā cè jī shàn zǔ zōng yòu bù bào
论汝愚发策讥讪祖宗，又不报。
rǔ yú lì cí shàng wèi xǐ yì duān jūn qì jiān
汝愚力辞，上为徙义端军器监。
jǐ shì zhōng huáng cháng yán rǔ yú shì qīn xiào shì jūn zhōng jū guān lián yōu guó ài mín chū yú tiān xìng
给事中黄裳言："汝愚事亲孝，事君忠，居官廉，忧国爱民，出于天性。
yì duān shí jì xián bù kě yǐ bù chù
义端实忌贤，不可以不黜。
shàng nǎi chù yì duān bǔ jùn rǔ yú bù huò yǐ bài mìng
"上乃黜义端补郡，汝愚不获已拜命。
wèi jǐ qiān zhī shū mì yuàn shì cí bù bài yǒu zhǐ qù shòu gào
未几，迁知枢密院事，辞不拜，有旨趣受告。
rǔ yú duì yuē chén fēi gǎn jiǔ cí
汝愚对曰："臣非敢久辞。
chén cháng lùn cháo tíng shù shì qí yán wèi jiàn yòng jīn bì xià guò zhòng huá liú zhèng fù xiāng tiān xià xìng shèn
臣尝论朝廷数事，其言未见用，今陛下过重华，留正复相，天下幸甚。
wéi wǔ xìng wèi chú shuài chén xīn bù gǎn ān
惟武兴未除帅，臣心不敢安。
shàng suì yǐ zhāng zhào dài lǐng wǔ xìng jūn rǔ yú nǎi shòu mìng
"上遂以张诏代领武兴军，汝愚乃受命。
guāng zōng zhī jí shēng yú yí wèi qí wèi guò gōng yě rǔ yú shù cóng róng jìn jiàn guāng zōng chū wén qí yǔ zhé wù rù zhé fù yí
光宗之疾生于疑畏，其未过宫也，汝愚数从容进谏，光宗出闻其语辄悟，入辄复疑。
wǔ nián chūn xiào zōng bù yù xià wǔ yuè jí rì zhēn
绍熙五年春，孝宗生病，夏五月，孝宗的病一天天加重。
guāng zōng yù hòu diàn chéng xiàng lǜ tóng liè rù qǐng shàng yì zhòng huá gōng shì jí cóng chén tái jiàn jì rù gé mén lì yǐ gù shì zhǐ zhī bù tuì
光宗御后殿，丞相率同列入，请上诣重华宫侍疾，从臣、台谏继入，阁门吏以故事止之，不退。
guāng zōng yì yí qǐ rù nèi
光宗益疑，起入内。
yuè èr rì zǎi xiàng yòu qǐng duì guāng zōng lìng zhī gé mén shì hán tuō zhòu chuán zhǐ yún zǎi zhí bìng chū
越二日，宰相又请对，光宗令知阁门事韩侂胄传旨云："宰执并出。
yú shì jù zhì zhè jiāng tíng sì mìng
"于是俱至浙江亭俟命。
xiào zōng wén zhī yōu shén sì xiù wáng jiǎn chéng xiàng chuán xiào zōng yì lìng zǎi zhí fù rù
孝宗闻之忧甚，嗣秀王简丞相传孝宗意，令宰执复入。
tuō zhòu zòu yuē zuó chuán zhǐ lìng zǎi zhí chū diàn mén jīn nǎi chū dōu mén
侂胄奏曰："昨传旨令宰执出殿门，今乃出都门。
qǐng zì wǎng xuān yā rǔ yú děng nǎi hái dì
"请自往宣押，汝愚等乃还第。
liù yuè dīng yǒu yè wǔ gǔ zhòng huá dà yān kòu zǎi zhí sī dì bào xiào zōng bēng zhōng shū yǐ wén rǔ yú kǒng shàng yí huò bù chū shì cháo chí qí zhá bù shàng
六月丁酉，夜五鼓，重华大阉扣宰执私第，报孝宗崩，中书以闻，汝愚恐上疑，或不出视朝，持其札不上。
cì rì shàng shì cháo rǔ yú yǐ tí jǔ zhòng huá gōng guān lǐ zhuàng jìn shàng nǎi xǔ guò běi nèi zhì rì zè bù chū zǎi xiàng lǜ bǎi guān yì zhòng huá gōng fā sāng
次日，上视朝，汝愚以提举重华宫关礼状进，上乃许过北内，至日昃不出，宰相率百官诣重华宫发丧。
rén yín jiāng chéng fú liú zhèng yǔ rǔ yú yì jiè shǎo fù wú jū qǐng xiàn shèng tài hòu chuí lián zàn zhǔ sāng shì xiàn shèng bù xǔ
壬寅，将成服，留正与汝愚议，介少傅吴琚请宪圣太后垂帘暂主丧事，宪圣不许。
zhèng děng fù zòu yuē chén děng lián rì zào nán nèi qǐng duì bù huò
正等附奏曰："臣等连日造南内请对，不获。
lèi shàng shū bù dé bào
累上疏，不得报。
jīn dāng lǜ bǎi gōng guān qǐng ruò huáng dì bù chū bǎi guān xiāng yǔ tòng kū yú gōng mén kǒng rén qíng sāo dòng wèi shè jì yōu
今当率百恭官请，若皇帝不出，百官相与恸哭于宫门，恐人情骚动，为社稷忧。
qǐ tài huáng tài hòu jiàng zhǐ yǐ huáng dì yǒu jí zàn jiù gōng zhōng chéng fú
乞太皇太后降旨，以皇帝有疾，𫏐就宫中成服。
rán sàng bù kě wú zhǔ zhù wén chēng xiào zǐ sì huáng dì zǎi chén bù gǎn dài xíng
然丧不可无主，祝文称'孝子嗣皇帝'，宰臣不敢代行。
tài huáng tài hòu shòu huáng zhī mǔ yě qǐng shè xíng jì lǐ
太皇太后，寿皇之母也，请摄行祭礼。
gài shì shí zhèng rǔ yú zhī qǐng chuí lián yě yǐ guó běn xì hu jiā wáng yù yīn lián qián zòu chén zōng shè zhī jì shǐ mìng chū lián wéi zhī jiān shì xíng miào táng zhī shàng zé tǐ zhèng yán shùn kě wú hòu jiān
"盖是时正、汝愚之请垂帘也，以国本系乎嘉王，欲因帘前奏陈宗社之计，使命出帘帏之间，事行庙堂之上，则体正言顺，可无后艰。
ér wú jū sù wèi shèn qiě yǐ hòu qi bù yù yù wén dà jì cǐ yì jìng gé
而吴琚素畏慎，且以后戚不欲与闻大计，此议竟格。
dīng wèi zǎi chén yǐ xià dài duì hé níng mén bù bào nǎi rù zòu yún huáng zǐ jiā wáng rén xiào sù chéng yi zǎo zhèng chǔ wèi yǐ ān rén xīn
丁未，宰臣已下，待对和宁门，不报，乃入奏云："皇子嘉王仁孝夙成，宜早正储位以安人心。
yòu bù bào
"又不报。
yuè liù rì zài qǐng yù pī yún shén hǎo
越六日再请，御批云："甚好。
míng rì tóng nǐ zhǐ yǐ jìn qǐ shàng qīn pī fù xué shì yuàn jiàng zhào
"明日，同拟旨以进，乞上亲批付学士院降诏。
shì xī yù pī fù chéng xiàng yún lì shì suì jiǔ niàn yù tuì xián
是夕，御批付丞相云："历事岁久，念欲退闲。
liú zhèng jiàn zhī jù yīn cháo lín yáng pū yú tíng mì wèi qù jì
"留正见之惧，因朝临佯仆于庭，密为去计。
rǔ yú zì dù bù dé cí qí zé niàn gù shì xū zuò jiǎ yǐ jiè bù yú ér diàn shuài guō gǎo mò yǒu yǐ fù xīn yǔ zhě
汝愚自度不得辞其责，念故事须坐甲以戒不虞，而殿帅郭杲莫有以腹心语者。
huì gōng bù shàng shū zhào yàn yú zhì sī dì yǔ jí guó shì rǔ yú qì yàn yú yì qì rǔ yú yīn wēi jí yǔ zi yì yàn yú xǐ
会工部尚书赵彦逾至私第，语及国事，汝愚泣，彦逾亦泣，汝愚因微及与子意，彦逾喜。
rǔ yú zhī yàn yú shàn gǎo yīn miào yuē guō gǎo tǎng bù tóng nài hé
汝愚知彦逾善杲，因缪曰："郭杲傥不同，奈何？
yàn yú yuē mǒu dāng rèn zhī
"彦逾曰："某当任之。
yuē míng nǎi fù mìng
"约明乃复命。
rǔ yú yuē cǐ dà shì yǐ chū zhū kǒu qǐ róng yǒu suǒ sì hu
汝愚曰："此大事已出诸口，岂容有所俟乎？
rǔ yú bù gǎn rù sī shì tuì zuò píng hòu yǐ dài yàn yú zhī zhì
"汝愚不敢入私室，退坐屏后，以待彦逾之至。
yǒu qǐng yàn yú zhì yì suì dìng
有顷，彦逾至，议遂定。
míng rì zhèng yǐ wǔ gēng jiān yú chū chéng qù rén xīn yì yáo rǔ yú chù zhī tián rán
明日，正以五更肩舆出城去，人心益摇，汝愚处之恬然。
zì wú jū zhī yì bù xié rǔ yú yǔ xú yì yè shì móu kě yǐ bái yì yú cí fú gōng zhě nǎi qiǎn hán tuō zhòu yǐ nèi chán zhī yì qǐng yú xiàn shèng
自吴琚之议不谐，汝愚与徐谊、叶适谋可以白意于慈福宫者，乃遣韩侂胄以内禅之意请于宪圣。
tuō zhòu yīn suǒ shàn nèi shì zhāng zōng yǐn yǐ zòu bù huò mìng míng rì wǎng yòu bù huò mìng
侂胄因所善内侍张宗尹以奏，不获命，明日往，又不获命。
tuō zhòu qūn xún jiāng tuì zhòng huá gōng tí jǔ guān lǐ jiàn ér wèn zhī tuō zhòu jù shù rǔ yú yì
侂胄逡巡将退，重华宫提举关礼见而问之，侂胄具述汝愚意。
lǐ lìng shǎo sì rù jiàn xiàn shèng ér qì
礼令少俟，入见宪圣而泣。
xiàn shèng wèn gù lǐ yuē shèng rén dú shū wàn juàn yì cháng jiàn yǒu rú cǐ shí ér bǎo wú luàn zhě hu
宪圣问故，礼曰："圣人读书万卷，亦尝见有如此时而保无乱者乎？
xiàn shèng yuē cǐ fēi rǔ suǒ zhī
"宪圣曰："此非汝所知。
lǐ yuē cǐ shì rén rén zhī zhī jīn chéng xiàng yǐ qù suǒ lài zhě zhào zhī yuàn dàn xī yì qù yǐ
"礼曰："此事人人知之，今丞相已去，所赖者赵知院，旦夕亦去矣。
yán yǔ lèi jù
"言与泪俱。
xiàn shèng jīng yuē zhī yuàn tóng xìng shì tǐ yǔ tā rén yì nǎi yì qù hu
宪圣惊曰："知院同姓，事体与他人异，乃亦去乎？
lǐ yuē zhī yuàn wèi qù fēi dàn yǐ tóng xìng gù yǐ tài huáng tài hòu wèi kě shì ěr
"礼曰："知院未去，非但以同姓故，以太皇太后为可恃耳。
jīn dìng dà jì ér bù huò mìng shì bù dé bù qù
今定大计而不获命，势不得不去。
qù jiāng rú tiān xià hé
去，将如天下何？
yuàn shèng rén sān sī
愿圣人三思。
xiàn shèng wèn tuō zhòu ān zài lǐ yuē chén yǐ liú qí sì mìng
"宪圣问侂胄安在，礼曰："臣已留其俟命。
xiàn shèng yuē shì shùn zé kě lìng yù hǎo wèi zhī
"宪圣曰："事顺则可，令谕好为之。
lǐ bào tuō zhòu qiě yún lái zǎo tài huáng tài hòu yú shòu huáng zǐ gōng qián chuí lián yǐn zhí zhèng
"礼报侂胄，且云："来早太皇太后于寿皇梓宫前垂帘引执政。
tuō zhòu fù mìng rǔ yú shǐ yǐ qí shì yǔ chén kuí yú duān lǐ shǐ guō gǎo jí bù shuài yán zhòng yè yǐ bīng wèi nán běi nèi lǐ shǐ qí yīn dǎng xuān zàn shè rén fu chāng cháo mì zhì huáng páo
"侂胄复命，汝愚始以其事语陈骙、余端礼，使郭杲及步帅阎仲夜以兵卫南北内，礼使其姻党宣赞舍人傅昌朝密制黄袍。
shì rì jiā wáng yè gào bù rù lín rǔ yú yuē dàn jì zhòng shì wáng bù kě bù chū
是日，嘉王谒告不入临，汝愚曰："禫祭重事，王不可不出。
yì rì shì tán jì qún chén rù wáng yì rù
"翌日，礻覃祭，群臣入，王亦入。
rǔ yú lǜ bǎi guān yì dà xíng qián xiàn shèng chuí lián rǔ yú lǜ tóng liè zài bài zòu huáng dì jí wèi néng zhí sàng chén děng qǐ lì huáng zǐ jiā wáng wèi tài zǐ yǐ xì rén xīn
汝愚率百官诣大行前，宪圣垂帘，汝愚率同列再拜，奏："皇帝疾，未能执丧，臣等乞立皇子嘉王为太子，以系人心。
huáng dì pī chū yǒu shén hǎo èr zì jì yǒu niàn yù tuì xián zhī yǔ qǔ tài huáng tài hòu chǔ fèn
皇帝批出有'甚好'二字，继有'念欲退闲'之语，取太皇太后处分。
xiàn shèng yuē jì yǒu yù bǐ xiàng gōng dāng fèng xíng
"宪圣曰："既有御笔，相公当奉行。
rǔ yú yuē cí shì zhòng dà bō zhī tiān xià shū zhī shǐ cè xū yì yī zhǐ huī
"汝愚曰："兹事重大，播之天下，书之史册，须议一指挥。
xiàn shèng yǔn nuò
"宪圣允诺。
rǔ yú xiù chū suǒ nǐ tài huáng tài hòu zhǐ huī yǐ jìn yún huáng dì yǐ jí zhì jīn wèi néng zhí sàng céng yǒu yù bǐ yù zì tuì xián
汝愚袖出所拟太皇太后指挥以进，云："皇帝以疾至今未能执丧，曾有御笔，欲自退闲。
huáng zǐ jiā wáng kuò kě jí huáng dì wèi zūn huáng dì wèi tài shàng huáng dì huáng hòu wèi tài shàng huáng hòu
皇子嘉王扩可即皇帝位，尊皇帝为太上皇帝，皇后为太上皇后。
xiàn shèng lǎn bì yuē shén shàn
"宪圣览毕曰："甚善。
rǔ yú zòu zì jīn chén děng yǒu hé zòu shì dāng qǔ sì jūn chǔ fèn
"汝愚奏："自今臣等有合奏事，当取嗣君处分。
rán kǒng liǎng gōng fù zǐ jiān yǒu nán chǔ zhě xū fán tài huáng tài hòu zhǔ zhāng
然恐两宫父子间有难处者，须烦太皇太后主张。
yòu zòu shàng huáng jí wèi píng zhòu wén cǐ shì bù wú jīng yí qǐ lìng dōu zhī yáng shùn qīng tí jǔ běn gōng rèn qí zé
"又奏："上皇疾未平，骤闻此事，不无惊疑，乞令都知杨舜卿提举本宫，任其责。
suì zhào shùn qīng zhì lián qián miàn yù zhī
"遂召舜卿至帘前，面喻之。
xiàn shèng nǎi mìng huáng zǐ jí wèi huáng zǐ gù cí yuē kǒng fù bù xiào míng
宪圣乃命皇子即位，皇子固辞曰："恐负不孝名。
rǔ yú zòu tiān zǐ dāng yǐ ān shè jì dìng guó jiā wèi xiào
"汝愚奏："天子当以安社稷、定国家为孝。
jīn zhōng wài rén rén yōu luàn wàn yī biàn shēng zhì tài shàng huáng hé de
今中外人人忧乱，万一变生，置太上皇何地？
zhòng fú rù sù wò pī huáng páo fāng què lì wèi zuò rǔ yú lǜ tóng liè zài bài
"众扶入素幄，披黄袍，方却立未坐，汝愚率同列再拜。
níng zōng yì jǐ yán diàn kū jìn āi
宁宗诣几筵殿，哭尽哀。
xū yú lì zhàng qì cuī bǎi guān bān
须臾，立仗讫，催百官班。
dì shuāi fú chū jiù zhòng huá diàn dōng wǔ sù wò lì nèi shì fú yè nǎi zuò
帝衰服出就重华殿东庑素幄立，内侍扶掖乃坐。
bǎi guān qǐ jū qì xíng dàn jì lǐ
百官起居讫，行禫祭礼。
rǔ yú jí sàng cì zhào hái liú zhèng cháng bǎi liáo mìng zhū xī dài zhì jīng yán xī shōu zhào shì jūn zǐ zhī zài wài zhě
汝愚即丧次，召还留正长百僚，命朱熹待制经筵，悉收召士君子之在外者。
shì yù shǐ zhāng shū chūn qǐng yì zhèng qì guó zhī fá rǔ yú wèi qiān shū chūn guān
侍御史张叔椿请议正弃国之罚，汝愚为迁叔椿官。
shì yuè shàng mìng rǔ yú jiān quán cān zhī zhèng shì
是月，上命汝愚兼权参知政事。
liú zhèng zhì rǔ yú qǐ miǎn jiān zhí nǎi chú tè jìn yòu chéng xiàng
留正至，汝愚乞免兼职，乃除特进、右丞相。
rǔ yú cí bù bài yuē tóng xìng zhī qīng bù xìng chù jūn chén zhī biàn gǎn yán gōng hu
汝愚辞不拜，曰："同姓之卿，不幸处君臣之变，敢言功乎？
nǎi mìng yǐ tè jìn wèi shū mì shǐ rǔ yú yòu cí tè jìn
"乃命以特进为枢密使，汝愚又辞特进。
xiào zōng jiāng cuán rǔ yú yì cuán gōng fēi yǒng zhì yù gǎi bǔ shān líng yǔ liú zhèng yì bù hé
孝宗将𪴙，汝愚议𪴙宫非永制，欲改卜山陵，与留正议不合。
tuō zhòu yīn ér jiān zhī chū zhèng pàn jiàn kāng mìng rǔ yú wèi guāng lù dài fu yòu chéng xiàng
侂胄因而间之，出正判建康，命汝愚为光禄大夫、右丞相。
rǔ yú lì cí zhì zài sān bù xǔ
汝愚力辞至再三，不许。
rǔ yú běn yǐ zhèng gòng shì nù tuō zhòu bù yǐ gào jí lái yè gù bú jiàn tuō zhòu cán fèn
汝愚本倚正共事，怒侂胄不以告，及来谒，故不见，侂胄惭忿。
qiān shū shū mì luō diǎn yuē gōng wù yǐ
签书枢密罗点曰："公误矣。
rǔ yú yì wù fù jiàn zhī
"汝愚亦悟，复见之。
tuō zhòu zhōng bù yì zì yǐ yǒu dìng cè gōng qiě yī tuō fèi fǔ chū rù gōng yè jū zhōng yòng shì
侂胄终不怿，自以有定策功，且依托肺腑，出入宫掖，居中用事。
zhū xī jìn duì yǐ wéi yán yòu yuē lì bù shì láng péng guī nián tóng hé zhī wèi guǒ
朱熹进对，以为言，又约吏部侍郎彭龟年同劾之，未果。
xī bái rǔ yú dāng yǐ hòu shǎng chóu láo wù shǐ yù zhèng ér rǔ yú wèi qí yì zhì bù wéi lǜ
熹白汝愚，当以厚赏酬劳，勿使预政，而汝愚谓其易制不为虑。
yòu zhèng yán huáng dù yù lùn tuō zhòu móu xiè yǐ nèi pī chì qù
右正言黄度欲论侂胄，谋泄，以内批斥去。
xī yīn jiǎng bì zòu shū jí yán bì xià jí wèi wèi néng xún yuè ér jìn tuì zǎi zhí yí yì tái jiàn jiē chū bì xià zhī dú duàn dà chén bù yǔ móu gěi shè bù jí yì
熹因讲毕，奏疏极言："陛下即位未能旬月，而进退宰执，移易台谏，皆出陛下之独断，大臣不与谋，给舍不及议。
cǐ bì bù gé chén kǒng míng wéi dú duàn ér zhǔ wēi bù miǎn yú xià yí
此弊不革，臣恐名为独断，而主威不免于下移。
shū rù jù chū nèi pī chú xī gōng guàn
"疏入，遽出内批，除熹宫观。
rǔ yú xiù pī hái shàng qiě jiàn qiě bài tuō zhòu bì yù chū zhī rǔ yú tuì qiú qù bù xǔ
汝愚袖批还上，且谏且拜，侂胄必欲出之，汝愚退求去，不许。
lì bù shì láng péng guī nián lì chén tuō zhòu qiè nòng wēi fú wèi zhōng wài suǒ fù bù qù bì yí huàn
吏部侍郎彭龟年力陈侂胄窃弄威福，为中外所附，不去必贻患。
yòu zòu jìn rì zhú zhū xī tài bào gù yù bì xià yì jí qù cǐ xiǎo rén
又奏："近日逐朱熹太暴，故欲陛下亦亟去此小人。
jì ér nèi pī guī nián yǔ jùn tuō zhòu shì yì zhāng
"既而内批龟年与郡，侂胄势益张。
tuō zhòu shì gōng wèi rǔ yú suǒ yì rì yè móu yǐn qí dǎng wèi tái jiàn yǐ bìn rǔ yú
侂胄恃功，为汝愚所抑，日夜谋引其党为台谏，以摈汝愚。
rǔ yú wéi rén shū bù yú qí jiān
汝愚为人疏，不虞其奸。
zhào yàn yú yǐ cháng dá yì yú guō gǎo shì dìng jì rǔ yú yǐn yǔ tóng liè zhì shì chú sì chuān zhì zhì yì bù qiè yǔ tuō zhòu hé móu
赵彦逾以尝达意于郭杲，事定，冀汝愚引与同列，至是除四川制置，意不惬，与侂胄合谋。
bì cí rì jǐn shū dāng shí xián zhě xìng míng zhǐ wèi rǔ yú zhī dǎng shàng yì bù néng wú yí
陛辞日，尽疏当时贤者姓名，指为汝愚之党，上意不能无疑。
rǔ yú qǐng lìng jìn chén jǔ yù shǐ tuō zhòu mì yù zhōng sī lìng jiàn suǒ hòu dà lǐ sì bù liú dé xiù nèi pī zhuó dé xiù wèi chá guān qí dǎng qiān lián yǐ jìn yán lù suì jiē tuō zhòu zhī rén
汝愚请令近臣举御史，侂胄密谕中司，令荐所厚大理寺簿刘德秀，内批擢德秀为察官，其党牵联以进，言路遂皆侂胄之人。
huì huáng cháng luō diǎn zú tuō zhòu yòu zhuó qí dǎng jīng tāng dài diǎn rǔ yú shǐ gū tiān zǐ yì wú suǒ yǐ xìn
会黄裳、罗点卒，侂胄又擢其党京镗代点，汝愚始孤，天子益无所倚信。
yú shì zhōng shū shè rén chén fu liáng jiān chá yù shǐ wú liè qǐ jū láng liú guāng zǔ gè xiān hòu chì qù qún xiān hé fù jí zhèng shì rú chóu chóu ér yì guān zhī huò shǐ yǐ
于是中书舍人陈傅良、监察御史吴猎、起居郎刘光祖各先后斥去，群𪫺和附，疾正士如仇雠，而衣冠之祸始矣。
tuō zhòu yù zhú rǔ yú ér nán qí míng huò jiào zhī yuē bǐ zōng xìng wū yǐ móu wēi shè jì zé yī gāng wú yí
侂胄欲逐汝愚而难其名，或教之曰："彼宗姓，诬以谋危社稷，则一纲无遗。
tuō zhòu rán zhī zhuó qí dǎng jiāng zuò jiān li mù wèi zhèng yán
"侂胄然之，擢其党将作监李沐为正言。
mù yàn yǐng zhī zǐ yě cháng qiú jié dù shǐ yú rǔ yú bù dé zòu rǔ yú yǐ tóng xìng jū xiàng wèi jiāng bù lì yú shè jì qǐ ba qí zhèng
沐，彦颖之子也，尝求节度使于汝愚不得，奏："汝愚以同姓居相位，将不利于社稷，乞罢其政。
rǔ yú chū zhè jiāng tíng dài zuì suì ba yòu xiāng chú guān wén diàn xué shì zhī fú zhōu
"汝愚出浙江亭待罪，遂罢右相，除观文殿学士、知福州。
tái chén hé cí qǐ qǐn chū shǒu zhī mìng suì yǐ dà xué shì tí jǔ dòng xiāo gōng
台臣合词乞寝出守之命，遂以大学士提举洞霄宫。
guó zǐ jì jiǔ li xiáng yán qù suì guó zāo dà qi zhōng wài xiōng xiōng liú zhèng qì xiàng wèi ér qù guān liáo jī yù jiě sàn jūn mín jiē jiāng wéi luàn liǎng gōng gé jué guó sāng wú zhǔ
国子祭酒李祥言："去岁国遭大戚，中外汹汹，留正弃相位而去，官僚几欲解散，军民皆将为乱，两宫隔绝，国丧无主。
rǔ yú yǐ shū chén dú bù bì yǔn shēn miè zú zhī huò fèng tài huáng tài hòu mìng yì bì xià yǐ dēng jiǔ wǔ xūn láo zhe yú shè jì jīng zhōng guàn yú tiān dì nǎi zú shòu àn dǎn ér qù tiān xià hòu shì qí wèi hé
汝愚以枢臣独不避殒身灭族之祸，奉太皇太后命，翊陛下以登九五，勋劳著于社稷，精忠贯于天地，乃卒受黯黮而去，天下后世其谓何？
bó shì yáng jiǎn yì yǐ wéi yán
"博士杨简亦以为言。
li mù hé xiáng jiǎn ba zhī
李沐劾祥、简，罢之。
tài fǔ chéng lǚ zǔ jiǎn yì shàng shū su rǔ yú zhī zhōng zhào zǔ jiǎn péng bǐ wǎng shàng sòng sháo zhōu ān zhì
太府丞吕祖俭亦上书诉汝愚之忠，诏祖俭朋比罔上，送韶州安置。
tài xué shēng yáng hóng zhōng zhōu duān cháo zhāng quē lín zhòng lín jiǎng fu xú fàn děng fú què yán qù suì rén qíng jīng yí biàn zài cháo xī
太学生杨宏中、周端朝、张（缺）、林仲麟、蒋傅、徐范等伏阙言："去岁人情惊疑，变在朝夕。
dāng shí jiǎ fēi rǔ yú chū sǐ lì dìng dà yì suī bǎi li mù wǎng zhī yōu jì
当时假非汝愚出死力，定大议，虽百李沐，罔知攸济。
dāng guó jiā duō nàn rǔ yú wèi shū fǔ běn bīng bǐng zhǐ huī cāo zòng hé xiàng bù kě bù yǐ cǐ shí wèi lì jīn shàng xià ān tián nǎi dú yǒu yì zhì hu
当国家多难，汝愚位枢府，本兵柄，指挥操纵，何向不可，不以此时为利，今上下安恬，乃独有异志乎？
shū shàng xī sòng wǔ bǎi lǐ wài jī guǎn
"书上，悉送五百里外羁管。
tuō zhòu jì rǔ yú yì shēn wèi bù zhòng biǎn rén yán bù yǐ
侂胄忌汝愚益深，谓不重贬，人言不已。
yǐ zhōng chéng hé dàn shū luò dà guān wén
以中丞何澹疏，落大观文。
jiān chá yù shǐ hú hóng shū rǔ yú chàng yǐn wěi tú móu wéi bù guǐ chéng lóng shòu dǐng jiǎ mèng wèi fú
监察御史胡纮疏汝愚唱引伪徒，谋为不轨，乘龙授鼎，假梦为符。
zé níng yuǎn jūn jié dù fù shǐ yǒng zhōu ān zhì
责宁远军节度副使，永州安置。
chū rǔ yú cháng mèng xiào zōng shòu yǐ tāng dǐng bēi fù bái lóng shēng tiān hòu yì níng zōng yǐ sù fú dēng dà bǎo gài qí yàn yě ér chán zhě yǐ wéi yán
初，汝愚尝梦孝宗授以汤鼎，背负白龙升天，后翼宁宗以素服登大宝，盖其验也，而谗者以为言。
shí wāng yì duān xíng cí yòng hàn zhū liú qū máo táng lù lǐ lín fǔ shì shì yù shā zhī yì
时汪义端行词，用汉诛刘屈牦、唐戮李林甫事，示欲杀之意。
dí gōng láng zhào shī zhào yì shàng shū qǐ zhǎn rǔ yú
迪功郎赵师召亦上书乞斩汝愚。
rǔ yú yí rán jiù dào wèi zhū zǐ yuē guān tuō zhòu zhī yì bì yù shā wǒ wǒ sǐ rǔ cáo shàng kě miǎn yě
汝愚怡然就道，谓诸子曰："观侂胄之意，必欲杀我，我死，汝曹尚可免也。
zhì héng zhōu bìng zuò wèi shǒu chén qián móu suǒ jiǒng bào hōng tiān xià wén ér yuān zhī shí qìng yuán èr nián zhēng yuè rén wǔ yě
"至衡州病作，为守臣钱鍪所窘，暴薨，天下闻而冤之，时庆元二年正月壬午也。
rǔ yú xué wu yǒu yòng cháng yǐ sī mǎ guāng fù bì hán qí fàn zhòng yān zì qī
汝愚学务有用，常以司马光、富弼、韩琦、范仲淹自期。
fán píng xī suǒ wén yú shī yǒu rú zhāng shì zhū xī lǚ zǔ qiān wāng yīng chén wáng shí péng hú quán li dào lín guāng cháo zhī yán yù cì dì xíng zhī wèi guǒ
凡平昔所闻于师友，如张栻、朱熹、吕祖谦、汪应辰、王十朋、胡铨、李焘、林光朝之言，欲次第行之，未果。
suǒ zhe shī wén shí wǔ juǎn tài zǔ shí lù jǔ yào ruò gān juǎn lèi sòng cháo zhū chén zòu yì sān bǎi juǎn
所著诗文十五卷、《太祖实录举要》若干卷、《类宋朝诸臣奏议》三百卷。
rǔ yú jù zú ér jū mén nèi sān qiān zhǐ suǒ de lǐn gěi xī fēn yǔ zhī cài gēng shū shí ēn yì jūn qià rén wú jiàn yán
汝愚聚族而居，门内三千指，所得廪给悉分与之，菜羹疏食，恩意均洽，人无间言。
zì fèng yǎng shén báo wèi xī láng shí dà dōng yī bù qiú zhì wéi xiāng yì rán
自奉养甚薄，为夕郎时，大冬衣布裘，至为相亦然。
rǔ yú jì mò dǎng jìn jìn jiě xuán fù zī zhèng diàn xué shì tài zhōng dài fū yǐ ér zèng shǎo bǎo
汝愚既殁，党禁浸解，旋复资政殿学士、太中大夫，已而赠少保。
tuō zhòu zhū jǐn fù yuán guān cì shì zhōng dìng zèng tài shī zhuī fēng yí guó gōng
侂胄诛，尽复元官，赐谥忠定，赠太师，追封沂国公。
lǐ zōng zhào pèi xiǎng níng zōng miào tíng zhuī fēng fú wáng qí hòu jìn fēng zhōu wáng
理宗诏配享宁宗庙庭，追封福王，其后进封周王。
zi jiǔ rén chóng xiàn qí zhǎng zǐ yě
子九人，崇宪其长子也。
chóng xiàn zì lǚ cháng chún xī bā nián yǐ qǔ yìng duì cè dì yī shí rǔ yú shì lì diàn shàng jiàng zài bài yǐ xiè
崇宪，字履常，淳熙八年以取应对策第一，时汝愚侍立殿上，降，再拜以谢。
xiào zōng gù jìn chén yuē rǔ yú nián jǐ hé
孝宗顾近臣曰："汝愚年几何？
yǐ yǒu zi rú cǐ
已有子如此。
yuè sān nián fù yǐ jìn shì duì cè zhuó jiǎ kē
"越三年，复以进士对策，擢甲科。
shàng wèi zhí zhèng yuē cǐ rǔ yú zi qǐ jí qián kē qǔ yìng dì yī rén zhě yé
上谓执政曰："此汝愚子，岂即前科取应第一人者耶？
chóng xiàn chū shì wèi bǎo yì láng jiān ráo zhōu shàn jūn jiǔ kù huàn cóng shì láng fǔ zhōu jūn shì tuī guān
崇宪初仕为保义郎、监饶州赡军酒库，换从事郎、抚州军事推官。
rǔ yú shuài shǔ bì shū xiě jī yí wén zì gǎi jiāng xī zhuǎn yùn sī gàn bàn gōng shì jiān xī jīng zhōng yuè miào
汝愚帅蜀，辟书写机宜文字，改江西转运司干办公事，监西京中岳庙。
rǔ yú jì biǎn sǐ hǎi nèi fèn yù chóng xiàn hé mén zì chǔ
汝愚既贬死，海内愤郁，崇宪阖门自处。
jū shù nián fù rǔ yú gù guān zhí duō quàn yǐ shì
居数年，复汝愚故官职，多劝以仕。
gǎi fèng yì láng zhī nán chāng xiàn shì fèng xíng huāng zhèng suǒ huó shén zhòng
改奉议郎、知南昌县事，奉行荒政，所活甚众。
shēng jí tián lìng zhì yuē ěr xiān rén yǒu gōng wáng shì zhōng gēng chán huǐ sī qí gōng ér lù qí zi guó zhī diǎn yě
升籍田令，制曰："尔先人有功王室，中更谗毁，思其功而录其子，国之典也。
chóng xiàn bài mìng gǎn qì chén shū lì cí yǐ wéi xiān chén zhī yuān wèi xī zhāo bái ér qí gū xiān bèi chǒng guāng fēi gōng cháo suǒ yǐ quàn zhōng xiào lì lián chǐ zhī yì
"崇宪拜命感泣，陈疏力辞，以为"先臣之冤未悉昭白，而其孤先被宠光，非公朝所以劝忠孝、厉廉耻之意。
é gǎi jiān xíng zài dōu jìn zòu yuàn
"俄改监行在都进奏院，
fù yǐn chén guàn lùn sī mǎ guāng lǚ gōng zhe fù guān shì shēn yán zhī
复引陈瓘论司马光、吕公著复官事申言之，
qǐ yǐ suǒ chén xià sān xǐng jí yì ruò xiān chén xīn jì yǒu yī rú yán zhě suǒ lùn
乞以所陈下三省集议："若先臣心迹有一如言者所论，
jí jìn rì ēn diǎn jiē wèi mào làn
即近日恩典皆为冒滥，
xiān chén fù guān cì shì
先臣复官赐谥，
yǔ chén xīn mìng
与臣新命，
jù hé zhuī qǐn
俱合追寝。
rú gōng lùn guǒ wèi wū miè qǐ zhāo shì zhōng wài shǐ xiān chén zhī chán bàng jì biàn zhōng jié zì míng ér xiàn shèng cí liè huáng hòu yōng yòu zhī gōng dé yì xiǎn
如公论果谓诬蔑，乞昭示中外，使先臣之谗谤既辨，忠节自明，而宪圣慈烈皇后拥佑之功德益显。
rán hòu shēn chì shǐ guān gǎi zhèng wū shǐ chuí wàn shì zhī gōng
然后申饬史官、改正诬史，垂万世之公。
yòu qǐng zhèng zhào shī zhào wàng gòng fēng zhāng zhī zuì jiū cài liǎn yǔ dà chén wèi chóu zhī jiān huǐ gōng yí zhèng xù jī gǔ lù zhī wàng
又请正赵师召妄贡封章之罪，究蔡琏与大臣为仇之奸，毁龚颐正《续稽古录》之妄。
zhào liǎng shěng shǐ guān kǎo dìng yǐ wén
诏两省史官考订以闻。
yǐ ér lì bù shàng shū jiān xiū guó shǐ lóu yào děng qǐng shī xíng rú zhāng cóng zhī
已而吏部尚书兼修国史楼钥等请施行如章，从之。
jí wū shǐ wèi zhèng fù jìn yán qí lüè wèi qián rì shǐ guān tú yǐ quán chén fēng zhǐ kān jiù shǐ fén yuán gǎo lüè wú liú nàn
及诬史未正，复进言，其略谓："前日史官徒以权臣风旨，刊旧史、焚元稿，略无留难。
jīn zhào zhǐ zài sān mò yǒu kǎi rán fèn zhí bǐ zhě hé xiǎo rén gǎn yú wèi è ér wèi zhī jūn zǐ zhě gù bù néng yǒng yú wéi shàn yé
今诏旨再三，莫有慨然奋直笔者，何小人敢于为恶，而谓之君子者顾不能勇于为善耶？
wén zhě kuì zhī
"闻者愧之。
qí hòu yù dié rì lì suǒ zú yǐ chóng xiū lóng fēi shì shí jìn chéng yīn chóng xiàn qǐng yě
其后玉牒、日厉所卒以《重修龙飞事实》进呈，因崇宪请也。
wèi jǐ zèng rǔ yú tài shī fēng yí guó gōng zhuó chóng xiàn jūn qì jiān chéng gǎi tài fǔ jiān chéng qiān mì shū láng cí fú xǔ
未几，赠汝愚太师，封沂国公，擢崇宪军器监丞，改太府监丞，迁秘书郎，辞，弗许。
xún wèi zhù zuò zuǒ láng jiān quán kǎo gōng láng guān
寻为著作佐郎兼权考功郎官。
cháng yīn mǐn yǔ qiú yán nǎi shàng fēng shì wèi jīn rì yǒu gēng huà zhī míng wú gēng huà zhī shí
尝因闵雨求言，乃上封事，谓："今日有更化之名，无更化之实。
rén cái guó zhī yuán qì ér zhōng gěng bìn fèi zhī shì sǐ zhě wèi jǐn shěng lù cún zhě wèi xī bāo yáng
人才，国之元气，而忠鲠摈废之士，死者未尽省录，存者未悉褒扬。
yán lùn guó zhī fēng cǎi qí jiān shū zhōng wáng yǐn yǒu suǒ guī yì zhě qǐ wéi jiǎng jī fú jiā gài yì hǎn jiàn shī yòng
言论，国之风采，其间输忠亡隐，有所规益者，岂惟奖激弗加，盖亦罕见施用；
tōu ān qǔ róng wú suǒ jiàn míng zhě qǐ wéi chù fá fú jí huò nǎi suì jiē tōng xiǎn
偷安取容，无所建明者，岂惟黜罚弗及，或乃遂阶通显。
zhì ruò miǎn shèng xué yǐ guǎng cōng míng jiào chǔ èr yǐ gù gēn běn jiè zǎi fǔ dà chén tóng yín jìn cuì yǐ jì jiān nán zé shì cóng tái jiàn sī zhí jìn guī yǐ xuān yōng bì fáng zuǒ yòu jìn xí qiè nòng zhī jiàn chá jiān xiān yú dǎng kuī sì zhī méng jiē kěn kěn wéi shàng yán zhī
"至若勉圣学以广聪明，教储贰以固根本，戒宰辅大臣同寅尽瘁以济艰难，责侍从台谏思职尽规以宣壅蔽，防左右近习窃弄之渐，察奸𪫺余党窥伺之萌，皆恳恳为上言之。
qǐng wài zhī jiāng zhōu
请外，知江州。
jùn mín suì kǔ hé dí chóng xiàn shū yú cháo yǒng juān zhī
郡民岁苦和籴，崇宪疏于朝，永蠲之。
qiě zhuǎn dí páng jùn gǔ bié lǐn chǔ zhī yǐ bèi suì jiǎn
且转籴旁郡谷别廪储之，以备岁俭。
ruì chāng mín fù chá yǐn qián xīn jiù lěi jī wèi mín shí qī wàn yǒu qí jiē kùn bù néng cháng sǐ zé yǐ zé qí zǐ sūn yóu fú dài
瑞昌民负茶引钱，新旧累积，为缗十七万有奇，皆困不能偿，死则以责其子孙犹弗贷。
huì xīn quàn xíng shì jiù jià jǐ bèi xǐ chóng xiàn tàn yuē fù chá zhī mín yù kùn yǐ
会新券行，视旧价几倍蓰，崇宪叹曰："负茶之民愈困矣。
jí qǐng yǐ xīn quàn yī cháng jiù quàn èr zhào cóng zhī
"亟请以新券一偿旧券二，诏从之。
gài shòu cì zhě qiān yú jiā kè shí yǐ jì qí shì
盖受赐者千余家，刻石以纪其事。
xiū bēi táng yǐ guǎng gài guàn fán shù qiān suǒ
修陂塘以广溉灌，凡数千所。
tí jǔ jiāng xī cháng píng jiān quán lóng xīng fǔ jí shuài cáo sī shì qiān zhuǎn yùn pàn guān réng jiān shuài shì
提举江西常平兼权隆兴府及帅漕司事，迁转运判官仍兼帅事。
chū rǔ yú juān sī qián bǎi yú wàn chuàng yǎng jì yuàn bǐ sì fāng bīn lǚ zhī jí bìng zhě de yào yǔ shí suì jiǔ jìn yí wèi tā yòng
初，汝愚捐私钱百余万创养济院，俾四方宾旅之疾病者得药与食，岁久浸移为它用。
chóng xiàn zhì xún xiū fù lì guī yuē shù shí tiáo yǐ yù jí zhī duō guǎ wèi shǎng fá
崇宪至，寻修复，立规约数十条，以愈疾之多寡为赏罚。
qì ér yú dào zhě yì shōu jū zhī
弃儿于道者，亦收鞠之。
shè cāng jiǔ bì fǎng qí lì hài ér gēng zhāng zhī
社仓久敝，访其利害而更张之。
yǐ bīng bù láng zhōng zhào xún gǎi sī fēng jiē gù cí suì zhí mì gé zhī jìng jiāng fǔ guǎng xī jīng lüè ān fǔ
以兵部郎中召，寻改司封，皆固辞，遂直秘阁、知静江府、广西经略安抚。
jìng jiāng zhī shǔ yì shí de féi qiāo lüè děng ér yáng shuò xiū rén lì pǔ zhī fù dú bèi yān
静江之属邑十，地肥硗略等，而阳朔、修仁、荔浦之赋独倍焉。
zì zhāng shì zòu jiǎn zhī yú rén yóu yǐ wéi bìng
自张栻奏减之余，人犹以为病。
chóng xiàn qǐng zài jiā juān jiǎn zhào dì sǔn yǒu chà sān xiàn mín lì cí kè shí
崇宪请再加蠲减，诏递损有差，三县民立祠刻石。
qióng shǒu fēi cái jī lí tóng zhī biàn nǎi hé qù zhī gǎi pì néng zhě dài qí rèn
琼守非才，激黎峒之变，乃劾去之，改辟能者代其任。
luó màn tóng zhě réng suì kòu chāo wèi bào shí mín hé xiàng fù zǐ yīn yòu dǎo zhī
萝蔓峒者仍岁寇钞为暴，实民何向父子阴诱导之。
chóng xiàn juān jīn zēng fù xiǎo xiào shǐ xì yǐ lái zhì zhī fǎ
崇宪捐金缯付小校使系以来，置之法。
yīn yán mín yí jiāo tōng zhī jìn shǐ biān mín xiāng shí wǔ kòu zhì zé míng gǔ zhào zhòng xiān hòu yǎn jī fú huò zhě shǎng bù zhì zhě yǒu chéng
因严民夷交通之禁，使边民相什伍，寇至则鸣鼓召众，先后掩击，俘获者赏，不至者有惩。
xiān shì bù nèi jùn yì yǒu jǐng zhé yí tǒng fǔ bīng shù zhī zài yí zhōu zhě bǎi rén gǔ xiàn bàn zhī
先是，部内郡邑有警，辄移统府兵戍之，在宜州者百人，古县半之。
chóng xiàn wèi gēn běn dān xū fēi suǒ yǐ zhì jiān méng nǎi yú qí de gè zhì bīng rú shù bīng zhī shù ér liǎn shù zhě yǐ guī
崇宪谓根本单虚，非所以窒奸萌，乃于其地各置兵如戍兵之数，而敛戍者以归。
yōng wèi biān yào hài de zì dí qīng píng nóng zhì gāo suǒ yǐ shè hán hàn fáng zhě shèn zhì suì jiǔ jìn chí ér xī tóng rì qiáng
邕为边要害地，自狄青平侬智高，所以设韩捍防者甚至，岁久浸弛，而溪峒日强。
chóng xiàn tiáo shàng qí yì cháo tíng pō cǎi qí yán rán wèi jí jǐn yòng yě
崇宪条上其议，朝廷颇采其言，然未及尽用也。
chóng xiàn tiān xìng dǔ xiào jū fù sāng yuè yú shǐ shí shí xiǎo xiáng shǐ rú guǒ shí zhōng sàng bù yǐn jiǔ shí ròu bǐ yù yóu fú rù zhě jiǔ zhī
崇宪天性笃孝，居父丧，月余始食食，小祥始茹果实，终丧不饮酒食肉，比御犹弗入者久之。
lùn yuē zì xī dà chén chù wēi yí zhī de ér néng miǎn yú huò nán zhě gài xiān yǐ
论曰：自昔大臣处危疑之地，而能免于祸难者盖鲜矣。
xī zhě zhōu chéng wáng lì ér yòu chōng
昔者周成王立而幼冲，
zhōu gōng yǐ wáng shì yì qīn wèi zǎi fǔ
周公以王室懿亲为宰辅，
sì guó liú yán
四国流言，
ér zhōu gōng bù miǎn yú jū dōng zhī yōu
而周公不免于居东之忧，
fēi tiān jiàng fēng léi zhī biàn
非天降风雷之变，
yǐ zhāng zhōu gōng zhī dé ér qǐ chéng wáng zhī zhōng
以彰周公之德而启成王之衷，
zé suǒ wèi jīn téng zhī shū
则所谓《金滕》之书，
gù wú yīn ér guān yú wáng zhī ěr mù
固无因而关于王之耳目，
gōng zhī xīn guǒ néng yǐ zì míng hu
公之心果能以自明乎？
gōng zhī xīn néng zì míng zé tiān yì zhī suǒ yǐ shǔ yú zhōu ér mián bā bǎi zǎi zhī pī zuò zhě shí xì yú zī
公之心能自明，则天意之所以属于周而绵八百载之丕祚者，实系于兹。
bù rán zhōu qí dài zāi
不然，周其殆哉！
zhào rǔ yú sòng zhī zōng chén yě qí xián gù bù jí zhōu gōng qí wèi yǔ qi yòu fēi ruò zhōu gōng zhī zūn qiě nì yě
赵汝愚，宋之宗臣也，其贤固不及周公，其位与戚又非若周公之尊且昵也。
fāng xiào zōng bēng guāng zōng jí dà sàng wú zhǔ zhōng wài xiōng xiōng yī shí dà chén yǒu wèi nán ér qù zhě yǐ
方孝宗崩，光宗疾，大丧无主，中外汹汹，一时大臣有畏难而去者矣。
rǔ yú dú néng fèn bù lǜ shēn dìng dà jì yú qǐng kè shōu zhào míng dé zhī shì yǐ fǔ níng zōng zhī xīn zhèng tiān xià xī rán wàng zhì qí gōng kě wèi shèng yǐ
汝愚独能奋不虑身，定大计于顷刻，收召明德之士，以辅宁宗之新政，天下翕然望治，其功可谓盛矣。
rán bù jǐ shí zú wèi hán tuō zhòu suǒ gòu yī chì ér suì bù fù fǎn tiān xià wén ér yuān zhī
然不几时，卒为韩侂胄所构，一斥而遂不复返，天下闻而冤之。
yú cǐ jiàn tiān zhī suǒ yǐ juàn sòng zhě bù rú zhōu ér sòng zhī líng yí xùn zhì yú bù kě wèi xìn fēi rén lì zhī suǒ néng yě
于此见天之所以眷宋者不如周，而宋之陵夷驯至于不可为，信非人力之所能也。
rǔ yú fù yǐ chún xiào wén ér zi chóng xiàn néng shǒu jiā fǎ suǒ zhì yǒu huì zhèng yì kě wèi shì jì qí měi zhě yǐ
汝愚父以纯孝闻，而子崇宪能守家法，所至有惠政，亦可谓世济其美者已。