yú duān lǐ li bì qiū ní sī yǔ wén shào jié li fán
余端礼李璧丘倪思宇文绍节李蘩
yú duān lǐ zì chù gōng qú zhōu lóng yóu rén
余端礼，字处恭，衢州龙游人。
dì jìn shì zhī hú zhōu wū chéng xiàn
第进士，知湖州乌程县。
mín jiān fù dīng juàn qián lǜ sān máng chū yī jiān bù shū juàn ér zhé qí gū yī jiān qiān qián hòu zēng zhì wǔ qiān mín bù shèng bìng
民间赋丁绢钱，率三氓出一缣，不输绢而折其估，一缣千钱，后增至五千，民不胜病。
duān lǐ yǐ gào yú fǔ shì de shàng wén yòu zì yì zhōng shū chén pián yí suì juān mín qián liù wàn
端礼以告于府，事得上闻，又自诣中书陈便宜，岁蠲缗钱六万。
zhào duì shí xiào zōng zhì zài huī fù duān lǐ yán
召对，时孝宗志在恢复，端礼言：
móu dí jué shèng zhī dào yǒu shēng yǒu shí
谋敌决胜之道，有声有实。
dí ruò zhě xiān shēng hòu shí yǐ zhé qí qì
敌弱者先声后实，以詟其气；
dí qiáng zhě xiān shí hòu shēng yǐ sì qí jī
敌强者先实后声，以俟其机。
hàn wǔ chéng xiōng nú zhī kùn qīn xíng biān chuí wēi zhèn shuò fāng ér mò nán wú wáng tíng zhě zhé qí qì ér fú zhī suǒ wèi xiān shēng ér hòu shí yě
汉武乘匈奴之困，亲行边陲，威震朔方，而漠南无王庭者，詟其气而服之，所谓先声而后实也。
yuè móu wú zé bù rán wài jiǎng méng hǎo nèi xiū wǔ bèi yáng xíng chéng yǐ zhǒng lǐ yīn jié yuán yú qí jìn jiào xí zhī shì yì jīng ér xiàn yí zhī lǐ yì mì yòng néng yī zhàn ér bà zhě cì qí jī ér tú zhī suǒ wèi xiān shí ér hòu shēng yě
越谋吴则不然，外讲盟好，内修武备，阳行成以种、蠡，阴结援于齐、晋，教习之士益精，而献遗之礼益密，用能一战而霸者，伺其机而图之，所谓先实而后声也。
jīn rì zhī shì yì yú hàn ér yǔ yuè xiāng ruò
今日之事异于汉而与越相若。
yuàn yīn shè qí bèi ér mì wèi zhī móu guān biàn chá shí zé jī kě tóu yǐ
愿阴设其备，而密为之谋，观变察时，则机可投矣。
gǔ zhī tóu jī zhě yǒu sì yǒu tóu xì zhī jī yǒu dǎo xū zhī jī yǒu chéng luàn zhī jī yǒu chéng bì zhī jī
古之投机者有四：有投隙之机，有捣虚之机，有乘乱之机，有承弊之机。
yīn qí nèi xìn ér jī zhī ruò xiōng nú kùn yú sān guó zhī gōng ér xuān dì chū shī cǐ tóu xì zhī jī yě
因其内衅而击之，若匈奴困于三国之攻而宣帝出师，此投隙之机也。
yīn qí wài huàn ér fá zhī ruò fú chà qiān yú huáng chí zhī yì ér yuè bīng rù wú cǐ dǎo xū zhī jī yě
因其外患而伐之，若夫差牵于黄池之役而越兵入吴，此捣虚之机也。
dí guó bù dào yīn qí lí ér jǔ zhī ruò jìn zhī jiàng sūn hào cǐ chéng luàn zhī jī yě
敌国不道，因其离而举之，若晋之降孙皓，此乘乱之机也。
dí rén shì qióng niè qí hòu ér cù zhī ruò gāo zǔ zhī zhuī xiàng yǔ cǐ chéng bì zhī jī yě
敌人势穷，蹑其后而蹙之，若高祖之追项羽，此乘弊之机也。
jī zhī wèi zhì bù kě yǐ xiān
机之未至，不可以先；
jī zhī yǐ zhì bù kě yǐ hòu
机之已至，不可以后。
yǐ cǐ bèi biān ān ruò tài shān yǐ cǐ yìng dí dòng rú pò zhú wéi suǒ yù wéi wú bù rú zhì
以此备边，安若太山，以此应敌，动如破竹，惟所欲为，无不如志。
shàng xǐ yuē qīng kě wèi tōng shì tǐ yǐ
上喜曰："卿可谓通事体矣。
hòu yǐ jiàn wèi jiān chá yù shǐ qiān dà lǐ shǎo qīng zhuǎn tài cháng shǎo qīng
"后以荐为监察御史，迁大理少卿，转太常少卿。
zhào yǐ lái suì qí gǔ shàng dì zhòng chūn gōng gēng jí tián lìng lǐ guān tǎo lùn míng dào gù shì
诏以来岁祈谷上帝，仲春躬耕籍田，令礼官讨论明道故事。
duān lǐ yán qí gǔ zhī zhì hé jì tiān dì yú yuán qiū qián qī xiǎng yú tài miào shì dōng zhì jiāo sì zhī yí cǐ guó cháo gù shì yě
端礼言："祈谷之制，合祭天地于圜丘，前期享于太庙，视冬至郊祀之仪，此国朝故事也。
ruò nǎi míng dào zhī zhì zé yǐ gōng zhōng huǒ hòu kǎo shì luò chéng gù yú tài ān diàn gōng xiè tiān dì cǐ tè yī shí xiè zāi zhī shì ěr
若乃明道之制，则以宫中火后考室落成，故于太安殿恭谢天地，此特一时谢灾之事耳。
jīn yù qí gǔ ér gēng jí bì hé jì tiān dì yú yuán qiū bì qián qī cháo xiǎng yú jǐng líng gōng tài miào kě yě
今欲祈谷而耕籍，必合祭天地于圜丘，必前期朝享于景灵宫、太庙可也。
yù rú míng dào zhī zhì xíng yú diàn tíng bù kě
欲如明道之制，行于殿庭不可。
zhào tài cháng lǐ bù jí yì
"诏太常、礼部集议。
zhōng shū yǒu kě yǐ yì qǐ zhě duān lǐ yuē lǐ gù yǒu kě yì qǐ zhì yú dà tǐ zé bù kě yì
中书有可以义起者，端礼曰："礼固有可义起，至于大体，则不可易。
gǔ zhě jiāo ér hòu gēng yǐ qí yú jiāo gù wèi zhī jiāo yóu sì yú míng táng gù wèi zhī míng táng
古者郊而后耕，以其于郊，故谓之郊，犹祀于明堂，故谓之明堂。
rú míng dào xiè zāi zhī zhì zé yǔ qí gǔ yì
如明道谢灾之制，则与祈谷异。
jīn yǐ jiāo ér shī zhī diàn tíng yì jiāng yǐ míng táng ér shī zhī tán wěi hu
今以郊而施之殿庭，亦将以明堂而施之坛壝乎？
lǐ zhī shī zì duān lǐ shǐ duān lǐ sǐ bù gǎn fèng zhào
礼之失自端礼始，端礼死不敢奉诏。
shàng wèi zhī zhǐ
"上为之止。
quán bīng bù shì láng jiān tài zǐ zhān shì jìn lì bù shì láng chū zhī tài píng zhōu fèng cí
权兵部侍郎兼太子詹事，进吏部侍郎，出知太平州，奉祠。
guāng zōng lì zhào jiàn yán tiān zǐ zhī xiào bù yǔ shù rén tóng
光宗立，召见，言："天子之孝不与庶人同。
jīn bì xià zhī xiào yú shòu huáng dāng rú shùn zhī yú yáo xíng qí dào kě yě wǔ zhī yú wén jì qí zhì shù qí shì kě yě
今陛下之孝于寿皇，当如舜之于尧，行其道可也，武之于文，继其志、述其事可也。
fán shòu huáng ruì móu shèng xùn rén zhèng shàn jiào suǒ cháng shī yú tiān xià zhě yuàn yǔ èr sān dà chén zhāo xī jiǎng qiú ér lì xíng zhī zé zú yǐ jǐn shì qīn zhī xiào yǐ
凡寿皇睿谋圣训，仁政善教，所尝施于天下者，愿与二三大臣朝夕讲求而力行之，则足以尽事亲之孝矣。
shòu jí yīng diàn xiū zhuàn zhī gàn zhōu hái wèi lì bù shì láng quán xíng bù shàng shū jiān shì jiǎng yǐ huàn zhāng gé zhí xué shì zhī jiàn kāng fǔ
"授集英殿修撰、知赣州，还为吏部侍郎、权刑部尚书兼侍讲，以焕章阁直学士知建康府。
zhào bài lì bù shàng shū zhuó tóng zhī shū mì yuàn shì
召拜吏部尚书，擢同知枢密院事。
xìng zhōu shuài wú tǐng sǐ duān lǐ wèi shū mì zhào rǔ yú yuē wú shì shì wò shǔ bīng jīn ruò fù lìng chéng xí jiāng wèi hòu huàn
兴州帅吴挺死，端礼谓枢密赵汝愚曰："吴氏世握蜀兵，今若复令承袭，将为后患。
rǔ yú shì qí yán hé cí yǐ zòu guāng zōng yì wèi jué duān lǐ yán rǔ yú suǒ qǐng wèi shǔ jì wèi dōng nán jì
"汝愚是其言，合辞以奏，光宗意未决，端礼言："汝愚所请为蜀计，为东南计。
fu zhì dà jiàng ér fēi qí rén shì wú shǔ yě wú shǔ shì wú dōng nán yě
夫置大将而非其人，是无蜀也，无蜀，是无东南也。
jīn jūn zhōng qǐng shuài ér chí chí bù bào rén jiāng shēng xīn
今军中请帅而迟迟不报，人将生心。
bù tīng
"不听。
hòu tǐng zǐ xī zú yǐ shǔ pàn rú duān lǐ yán
后挺子曦卒以蜀叛，如端礼言。
shàng yǐ jí bù cháo zhòng huá gōng xiào zōng bēng yòu bù néng fā sāng rén qíng xiōng rán
上以疾不朝重华宫，孝宗崩，又不能发丧，人情恟然。
duān lǐ wèi zǎi xiàng liú zhèng yuē gōng dú bú jiàn táng sù zōng cháo qún chén fā āi tài jí diàn gù shì hu
端礼谓宰相留正曰："公独不见唐肃宗朝群臣发哀太极殿故事乎？
yi qǐng tài huáng tài hòu dài xíng jì zhī lǐ
宜请太皇太后代行祭之礼。
yú shì zǎi zhí yǐ qǐng yú tài huáng tài hòu liú zhèng jù rù lín zhòng huá gōng pū de zhì shì ér qù
"于是宰执以请于太皇太后，留正惧，入临重华宫，仆地致仕而去。
tài huáng tài hòu chuí lián cè huáng zǐ jiā wáng jí huáng dì wèi wáng liú tì xùn bì
太皇太后垂帘，策皇子嘉王即皇帝位，王流涕逊避。
duān lǐ zòu tài shàng wéi yù dà sàng fá zhǔ ān wēi zhī jī zài yú hū xī tài huáng tài hòu fēi wéi bì xià jì nǎi wèi tài shàng huáng dì jì wèi zōng shè jì
端礼奏："太上违豫，大丧乏主，安危之机在于呼吸，太皇太后非为陛下计，乃为太上皇帝计，为宗社计。
jīn jiān chí tuì ràng bù sī guó jiā zhī dà jì shì shǒu pǐ fū zhī xiǎo jié ér mèi tiān zǐ zhī dà xiào yě
今坚持退让，不思国家之大计，是守匹夫之小节而昧天子之大孝也。
níng zōng quē rán shōu lèi bù dé yǐ cè shēn jiù yù zuò zhī bàn
"宁宗（缺）然收泪，不得已，侧身就御坐之半。
duān lǐ yǔ rǔ yú zài bài gù qǐng níng zōng nǎi zhèng yù zuò tuì xíng dàn jì lǐ
端礼与汝愚再拜固请，宁宗乃正御坐，退行禫祭礼。
jìn duān lǐ zhī shū mì yuàn shì jiān cān zhī zhèng shì
进端礼知枢密院事兼参知政事。
rǔ yú qù yòu chéng xiàng wèi duān lǐ dài zhī
汝愚去右丞相位，端礼代之。
shǐ duān lǐ yǔ rǔ yú tóng xīn gòng zhèng rǔ yú cháng yuē shì lùn wèi yī fēi yú chǔ gōng bù néng rèn
始，端礼与汝愚同心共政，汝愚尝曰："士论未一，非余处恭不能任。
jí hán tuō zhòu yǐ chuán dào zhī láo jìn qiè wēi bǐng rǔ yú děng yù shū chì zhī móu xiè ér rǔ yú zhú
"及韩侂胄以传道之劳，浸窃威柄，汝愚等欲疏斥之，谋泄而汝愚逐。
duān lǐ bù néng è dàn cháng xū ér yǐ
端礼不能遏，但长吁而已。
zhè xi cháng píng huáng hào yǐ fàng mín zū cuàn zhī wù zhōu huáng dù yǐ bì shǔ lì chǐ zhí ba jùn èr rén jiē tuō zhòu suǒ hàn duān lǐ zhí zòu jìng bù miǎn yú zuì
浙西常平黄灏以放民租窜，知婺州黄度以庇蜀吏褫职罢郡，二人皆侂胄所憾，端礼执奏，竟不免于罪。
tài fǔ chéng lǚ zǔ jiǎn zuò shàng shū wǔ tuō zhòu nán qiān duān lǐ jiù jiě bù huò gōng yì shǐ guī zé yān
太府丞吕祖俭坐上书忤侂胄南迁，端礼救解不获，公议始归责焉。
tā rì jiàn shàng yán chú cóng guān zhōng shū bù zhī cháo gāng yǐ wěn huò gēn yǐ zī
他日见上，言除从官中书不知，朝纲已紊，祸根已滋。
jí gài qù bù xǔ jìn zuǒ chéng xiàng
即丐去，不许，进左丞相。
duān lǐ zài xiàng wèi jī nián pō zhī yōng hù shàn lèi rán wèi tuō zhòu suǒ zhì yī yù bù qiè zhì chēng jí qiú tuì yǐ guān wén diàn dà xué shì tí jǔ dòng xiāo gōng
端礼在相位期年，颇知拥护善类，然为侂胄所制，壹郁不惬志，称疾求退，以观文殿大学士提举洞霄宫。
jū qǐng zhī pàn tán zhōu yí qìng yuán fù shuài tán
居顷之，判潭州，移庆元，复帅潭。
hōng shòu shǎo bǎo xún guó gōng zhì shì zèng tài fù shì zhōng sù
薨，授少保、郇国公致仕，赠太傅，谥忠肃。
zi róng gōng bù shàng shū
子嵘，工部尚书。
li bì zì jì zhāng méi zhī dān léng rén
李璧字季章，眉之丹棱人。
fù dào diǎn guó shǐ
父焘，典国史。
bì shǎo yīng wù rì sòng wàn yú yán shǔ cí jīng bó zhōu bì dà jiàn qí wén yì zhī yuē cǐ zhé xiān cái yě
壁少英悟，日诵万余言，属辞精博，周必大见其文，异之曰："此谪仙才也。
xiào zōng cháng wèn dào qīng zhū zǐ shú kě yòng
"孝宗尝问焘："卿诸子孰可用？
dào yǐ bì duì
"焘以璧对。
yǐ fù rèn rù guān hòu dēng jìn shì dì
以父任入官，后登进士第。
zhào shì wèi zhèng zì
召试，为正字。
níng zōng jí wèi xǐ zhù zuò zuǒ láng jiān xíng bù láng quán lǐ bù shì láng jiān zhí xué shì yuàn
宁宗即位，徙著作佐郎兼刑部郎、权礼部侍郎兼直学士院。
shí hán tuō zhòu zhuān guó jiàn yì huī fù zǎi xiàng chén zì qiáng qǐng yǐ tuō zhòu píng zhāng guó shì suì zhào bì cǎo zhì tóng lǐ bù shàng shū xiāo dá tǎo lùn diǎn lǐ mìng tuō zhòu sān rì yī zhāo xù bān chéng xiàng shàng
时韩侂胄专国，建议恢复，宰相陈自强请以侂胄平章国事，遂召璧草制，同礼部尚书萧达讨论典礼，命侂胄三日一朝，序班丞相上。
bì shòu mìng shǐ jīn xíng cì yáng zhōu zhōng yì rén zhū yù xié sòng shī xí lián shuǐ jīn rén fèn shén bì qǐ xiāo yù shǒu jìng shàng zhào cóng qí qǐng
璧受命使金，行次扬州，忠义人朱裕挟宋师袭涟水，金人愤甚，璧乞枭裕首境上，诏从其请。
bì zhì yàn yǔ jīn rén yán pī lù gān dǎn jīn rén zhī yí dùn shì
璧至燕，与金人言，披露肝胆，金人之疑顿释。
bì guī tuō zhòu yòng shī yì fāng ruì bì yán jìn qǔ zhī jī dāng zhòng fā ér bì zhì wú qīng chū ér gǒu jū
璧归，侂胄用师意方锐，璧言："进取之机，当重发而必至，毋轻出而苟沮。
jì ér chén jǐng jùn shǐ běi hái zàn jǔ bīng shén lì qián xiàng zǔ yǐ jū bīng yì wǔ tuō zhòu dé zuì biǎn bì lùn xiāng yáng xíng shì shēn yǐ fù xīn wèi yōu yù dài dí xiān fā rán hòu yīng zhī tuō zhòu yì bù yì yú shì sì chuān jīng huái gè jiàn xuān fǔ ér shī chū yǐ
"既而陈景俊使北还，赞举兵甚力，钱象祖以沮兵议忤侂胄得罪贬，璧论襄阳形势，深以腹心为忧，欲待敌先发，然后应之，侂胄意不怿，于是四川、荆、淮各建宣抚而师出矣。
bì dù lì bù néng huí nǎi rù zòu zì qín guì shǒu chàng hé yì shǐ fù xiōng bǎi shì zhī chóu bù fù kāi yú chén zǐ zhī kǒu
璧度力不能回，乃入奏："自秦桧首倡和议，使父兄百世之仇不复开于臣子之口。
jīn miào móu wèi dìng shì qì jī shuāi gǒu fēi jī áng hé kè pī yìng
今庙谋未定，士气积衰，苟非激昂，曷克丕应。
chén yú yǐ wéi yi jí biǎn qín guì shì tiān xià yǐ chóu chǐ bì fù zhī zhì zé hóng gāng jǔ ér guó lùn míng liú sú biàn ér rén xīn yī jūn chén shàng xià fèn lì zhèn zuò zhěng kuì mín yú cán nüè jiān zǔ zōng zhī sù fèn
臣愚以为宜亟贬秦桧，示天下以仇耻必复之志，则宏纲举而国论明，流俗变而人心一，君臣上下奋励振作，拯溃民于残虐，湔祖宗之宿愤。
zài jīn rì jǔ ér cuò zhī wú nán yǐ
在今日举而措之，无难矣。
shū zòu qín guì zuò zhuī wáng jué
"疏奏，秦桧坐追王爵。
yì zhě wèi bì bù lùn guì zhī wú jūn ér dàn zhǐ qí zhǔ hé qí yán suī gōng tè yǐ yíng hé tuō zhòu yòng bīng zhī sī ér yǐ
议者谓璧不论桧之无君而但指其主和，其言虽公，特以迎合侂胄用兵之私而已。
chū tuō zhòu zhào yè shì zhí xué shì yuàn cǎo chū shī zhào shì bù cóng nǎi yǐ shǔ bì yóu shì jìn quán lǐ bù shàng shū
初，侂胄召叶适直学士院，草出师诏，适不从，乃以属璧，由是进权礼部尚书。
tuō zhòu jì sàng shī shǐ jué wèi sū shī dàn suǒ wù yī xī zhāo bì yǐn jiǔ hān jí shī dàn shì bì wēi zhì qí guò chān tuō zhòu yì xiàng nǎi jí yán shī dàn hù shì zhāo quán shǐ míng gōng fù bàng fēi cuàn zhé cǐ rén bù zú yǐ xiè tiān xià
侂胄既丧师，始觉为苏师旦所误，一夕招璧饮，酒酣，及师旦事，璧微擿其过，觇侂胄意向，乃极言："师旦怙势招权，使明公负谤，非窜谪此人，不足以谢天下。
shī dàn zuò biǎn guān
"师旦坐贬官。
bì yòu yán guō zhuō li rǔ yì fèn jūn wù guó zhī zuì yi zhū zhī yǐ xiè huái mín
璧又言："郭倬、李汝翼偾军误国之罪，宜诛之以谢淮民。
bài cān zhī zhèng shì
"拜参知政事。
jīn qiǎn shǐ lái wēi shì yù hé yì qiū chóng yǐ wén bì yí chóng shū bǐ qiǎn xiǎo shǐ zhì shū jīn shuài qiú chéng jīn shuài bào shū yǐ yòng bīng shǒu móu zhǐ tuō zhòu tuō zhòu dà huì bù fù yǐ hé wéi yì
金遣使来，微示欲和意，丘崈以闻，璧贻崈书，俾遣小使致书金帅求成，金帅报书以用兵首谋指侂胄，侂胄大恚，不复以和为意。
bì yán zhāng jùn yǐ tǎo zéi fù chóu wéi jǐ rèn lóng xīng zhī chū shì shì wèi jí yì quán yí jiù hé
璧言："张浚以讨贼复仇为己任，隆兴之初，事势未集，亦权宜就和。
gǒu lì shè jì gù nán zhí yī
苟利社稷，固难执一。
tuō zhòu bù tīng yǐ zhāng yán dài chóng bì lì zhēng yán qiū chóng sù yǒu rén wàng tuō zhòu biàn sè yuē fāng jīn tiān xià dú yǒu yī qiū chóng yá
"侂胄不听，以张岩代崈，璧力争，言丘崈素有人望，侂胄变色曰："方今天下独有一丘崈邪！
wú xī pàn jù shǔ chēng wáng yáng jù yuán ān bǐng zhū zhī
吴曦叛，据蜀称王，杨巨源、安丙诛之。
shì wén bì yì xū yòng zhòng chén xuān fǔ jiàn zhì zhì shǐ yáng fǔ wèi xuān fǔ shǐ ér shǐ ān bǐng fǔ zhī
事闻，璧议须用重臣宣抚，荐制置使杨辅为宣抚使，而使安丙辅之。
bǐng shā yáng jù yuán fǔ kǒng zhào biàn yǐ shū jǔ liú jiǎ zì dài tuō zhòu yí fǔ bì shì bì yuē xiào zōng wén wú lín bìng jí zhào wāng yīng chén quán xuān fǔ shǐ zhí shì shǔ lài yǐ ān cǐ gù shì yě
丙杀杨巨源，辅恐召变，以书举刘甲自代，侂胄疑辅避事，璧曰："孝宗闻吴璘病，亟诏汪应辰权宣抚使职事，蜀赖以安，此故事也。
yú shì mìng jiǎ quán xuān fǔ shǐ
"于是命甲权宣抚使。
fāng xìn rú shǐ běi guī yán jīn rén yù fù sòng tuō zhòu gù tuō zhòu fèn shén yòng bīng zhī yì yì jí
方信孺使北归，言金人欲缚送侂胄，故侂胄忿甚，用兵之意益急。
bì fāng yǔ gòng zhèng huò quàn qí sù qù wú yǔ tuō zhòu fēn huò bì yuē xī guó bìng yǐ wǒ qù shuí shì móu cǐ
璧方与共政，或劝其速去，毋与侂胄分祸，璧曰："嘻，国病矣，我去谁适谋此？
huì lǐ bù shì láng shǐ mí yuǎn móu zhū tuō zhòu yǐ mì zhǐ gào bì jí qián xiàng zǔ xiàng zǔ yù zòu shěn bì yán shì liú kǒng xiè tuō zhòu qì zhū bì jiān tóng zhī shū mì yuàn shì
"会礼部侍郎史弥远谋诛侂胄，以密旨告璧及钱象祖，象祖欲奏审，璧言事留恐泄，侂胄迄诛，璧兼同知枢密院事。
yù shǐ yè shí lùn bì fǎn fù guǐ jué xuē sān zhì zhé jū fǔ zhōu
御史叶时论璧反复诡谲，削三秩，谪居抚州。
hòu fǔ chén yán zhū tuō zhòu shì bì shí yù wén nǎi lìng zì biàn
后辅臣言诛侂胄事，璧实预闻，乃令自便。
fù guān tí jǔ dòng xiāo gōng jiǔ zhī fù yǐ yù shǐ zòu xuē sān zhì bà cí
复官提举洞霄宫，久之，复以御史奏削三秩，罢祠。
yuè sì nián fù chú duān míng diàn xué shì zhī suì níng fǔ wèi zhì ér kuì bīng zhāng fú rù yì chāng qiāng wáng rén lüè láng piào guǒ zhì suì níng bì chuán xí yù zhī fú děng dú xí qì xià yuē jiě jiǎ jiàng
越四年，复除端明殿学士、知遂宁府，未至，而溃兵张福入益昌，戕王人，略阆剽果，至遂宁，璧传檄谕之，福等读檄泣下，约解甲降。
huì guān jūn zhì tiāo zéi zéi fèn jǐn fán qí chéng gù fǔ zhì yuē li gōng dàn xī lái jū cǐ qí wù huǐ
会官军至挑贼，贼忿，尽燔其城，顾府治曰："李公旦夕来居，此其勿毁。
bì chí shū dà jiàng zhāng wēi shǐ diào jiā dìng lí yā zhài dīng pái shǒu lái huì zhàn wēi yè qiǎn rén kòu mén lái yán yuē zéi lěi jiān bù kě pò jiāng xuǎn sǐ shì tī ér dēng yǐ huǒ gōng zhī
"璧驰书大将张威，使调嘉定黎雅砦丁、牌手来会战，威夜遣人叩门，来言曰："贼垒坚不可破，将选死士，梯而登，以火攻之。
bì yuē shěn ěr bì duō shā shì zú hé xiān duàn zéi jí lù yǔ liáng dào shǐ bù dé shí jí zì chéng qín yǐ
"璧曰："审尔，必多杀士卒，盍先断贼汲路与粮道，使不得食，即自成擒矣。
yǐ cháng wéi fǎ shòu zhī wēi yòng qí móu zéi suì píng
"以长围法授之，威用其谋，贼遂平。
bì xún yǐn jí fèng cí
璧寻引疾奉祠。
jiā dìng shí wǔ nián liù yuè zú jìn zī zhèng diàn xué shì zhì shì shì wén yì
嘉定十五年六月卒，进资政殿学士致仕，谥文懿。
bì shì xué rú jī kě qún jīng bǎi shì sōu jué mí yí yú diǎn zhāng zhì dù yóu zōng liàn
璧嗜学如饥渴，群经百氏搜抉靡遗，于典章制度尤综练。
wéi wén jùn yì suǒ zhe yǒu yàn hú jí yī bǎi juǎn juān chén lù sān juǎn zhōng xīng zhàn gōng lù sān juǎn zhōng xīng zòu yì ruò gān juǎn nèi wài zhì èr shí juǎn yuán háo lù bā shí juǎn lín rǔ xián shū bǎi wǔ shí juǎn
为文隽逸，所著有《雁湖集》一百卷、《涓尘录》三卷、《中兴战功录》三卷、《中兴奏议》若干卷、内外制二十卷、《援毫录》八十卷、《临汝闲书》百五十卷。
bì fù zǐ yǔ dì zhí tǔ jiē yǐ wén xué zhī míng shǔ rén bǐ zhī sān sū yún
璧父子与弟｛直土｝皆以文学知名，蜀人比之三苏云。
qiū chóng zì zōng qīng jiāng yīn jūn rén
丘崈字宗卿，江阴军人。
lóng xīng yuán nián jìn shì wèi jiàn kāng fǔ guān chá tuī guān
隆兴元年进士，为建康府观察推官。
chéng xiàng yú yǔn wén qí qí cái zòu chú guó zǐ bó shì
丞相虞允文奇其才，奏除国子博士。
xiào zōng yù yǔn wén jǔ zì dài zhě yǔn wén shǒu jiàn chóng
孝宗谕允文举自代者，允文首荐崈。
yǒu zhǐ cì duì suì yán huī fù zhī zhì bù kě wàng huī fù zhī shì wèi yì jǔ yi zhēn bá shí cái zé yǐ nèi zhì zūn yǎng shí nián nǎi kě yì běi xiàng
有旨赐对，遂言："恢复之志不可忘，恢复之事未易举，宜甄拔实才，责以内治，遵养十年，乃可议北向。
shí fāng qiǎn fàn chéng dà shǐ jīn qí qǐng líng qǐn
时方遣范成大使金，祈请陵寝。
chóng yán fàn shǐ jí qiǎn wú yì dà jì tú yǐ jiāo dí
崈言："泛使亟遣，无益大计，徒以骄敌。
xiào zōng bù lè yuē qīng jiā fén mù wéi rén suǒ jù yì xū lǐ suǒ fǒu
"孝宗不乐，曰："卿家坟墓为人所据，亦须理索否？
chóng duì yuē chén dàn néng su zhī bù néng qǐng zhī
"崈对曰："臣但能诉之，不能请之。
xiào zōng nù chóng tuì dài zuì xiào zōng chá qí zhōng bù qiǎn yě
"孝宗怒，崈退待罪，孝宗察其忠，不谴也。
qiān tài cháng bó shì chū zhī xiù zhōu huá tíng xiàn
迁太常博士，出知秀州华亭县。
hàn hǎi yàn fèi qiě bǎi nián xián cháo suì dà rù huài bìng hǎi tián sū hú jiē bèi qí hài
捍海堰废且百年，咸潮岁大入，坏并海田，苏、湖皆被其害。
chóng zhì hǎi kǒu fǎng yí zhǐ yǐ lún mò nǎi zòu chuàng zhù sān yuè yàn chéng sān zhōu xì lǔ fù wèi liáng tián
崈至海口，访遗址已沦没，乃奏创筑，三月堰成，三州舄卤复为良田。
chú zhí mì gé zhī píng jiāng fǔ rù zòu nèi diàn yīn lùn chǔ bì zhé yuè qǐng gōng sī chū nèi bìng yǐ qián huì gè bàn wèi dìng fǎ
除直秘阁、知平江府，入奏内殿，因论楮币折阅，请公私出内，并以钱会各半为定法。
zhào xíng qí yán tiān xià biàn zhī
诏行其言，天下便之。
zhī jí zhōu zhào chú hù bù láng zhōng qiān shū mì yuàn jiǎn xiáng wén zì
知吉州，召除户部郎中，迁枢密院检详文字。
bèi mìng jiē bàn jīn guó hè shēng chén shǐ
被命接伴金国贺生辰使。
jīn lì jiǔ yuè huì yǔ tǒng tiān lì bù hé chóng jiē shǐ zhě yǐ ēn yì nǎi xú gào yǐ nán běi lì fǎ yì tóng hé zòng huì qìng jié zhèng rì suí bān shàng shòu
金历九月晦，与《统天历》不合，崈接使者以恩意，乃徐告以南北历法异同，合从会庆节正日随班上寿。
jīn shǐ chū nán zhī zú qū fú
金使初难之，卒屈服。
xiào zōng xǐ wèi chóng yuē shǐ rén tīng mìng chéng lǐ ér hái qīng zhī lì yě
孝宗喜谓崈曰："使人听命成礼而还，卿之力也。
xiān shì wáng biàn wèi shū mì chóng bù shǎo xià zhī
先是，王抃为枢密，崈不少下之。
fāng yà kè shí biàn pái dìng chéng dùn zòu shàng jiàng fù jiē bàn lìng yán tú zūn zhí
方迓客时，抃排定程顿奏，上降付接伴，令沿途遵执。
chóng jù zòu wèi bù kě yǐ cǐ qǐ dí yí xīn
崈具奏，谓"不可以此启敌疑心。
bù fèng zhào
"不奉诏。
biàn hàn zhī zǐ chóng bù lǐ jīn shǐ yǔ cí
抃憾之，訾崈不礼金使，予祠。
qǐ zhī è zhōu yí jiāng xī zhuǎn yùn pàn guān tí diǎn zhè dōng xíng yù jìn zhí huī yóu gé zhī píng jiāng fǔ shēng lóng tú gé yí shuài shào xīng fǔ gǎi liǎng zhè zhuǎn yùn fù shǐ yǐ yōu qù
起知鄂州，移江西转运判官，提点浙东刑狱，进直徽猷阁、知平江府，升龙图阁，移帅绍兴府，改两浙转运副使，以忧去。
guāng zōng jí wèi zhào duì chú tài cháng shǎo qīng jiān quán gōng bù shì láng jìn hù bù shì láng zhuó huàn zhāng gé zhí xué shì sì chuān ān fǔ zhì zhì shǐ jiān zhī chéng dū fǔ
光宗即位，召对，除太常少卿兼权工部侍郎，进户部侍郎，擢焕章阁直学士、四川安抚制置使兼知成都府。
chóng sù yǐ wú shì shì zhǎng bīng wèi lǜ bì cí zòu yuē chén rù shǔ hòu wú tǐng tuō zhì sǐ wáng bīng quán bù kě fù fù qí zi
崈素以吴氏世掌兵为虑，陛辞，奏曰："臣入蜀后，吴挺脱至死亡，兵权不可复付其子。
chén qǐng dé biàn yi fǔ dìng zhū jūn yǐ sì cháo mìng
臣请得便宜抚定诸军，以俟朝命。
tǐng sǐ chóng jí zòu qǐ xuǎn tā jiāng dài zhī réng zhì fù shuài bié chà xìng zhōu shǒu chén bìng lì zhōu xi lù shuài sī guī xīng yuán yǐ shā qí quán
"挺死，崈即奏："乞选他将代之，仍置副帅，别差兴州守臣，并利州西路帅司归兴元，以杀其权。
tǐng zhǎng zǐ xī wù lìng bēn sāng qǐ fù zhī hé zhōu shǔ zǒng lǐng yáng fǔ jiù jìn jié zhì zhū jūn xí lì lù tí xíng yáng yú zhòng wǎng shè xìng zhōu
挺长子曦勿令奔丧，起复知和州，属总领杨辅就近节制诸军，檄利路提刑杨虞仲往摄兴州。
cháo tíng mìng zhāng zhào dài tǐng yǐ li rén guǎng fù zhī suì gé shì jiāng zhī huàn
"朝廷命张诏代挺，以李仁广副之，遂革世将之患。
qí hòu guō gǎo jì zhào fù jiān lì xi lù ān fǔ
其后郭杲继诏复兼利西路安抚。
gǎo sǐ hán tuō zhòu fù yǐ bīng quán fù xī xī pàn shí zhě nǎi fú chóng xiān jiàn
杲死，韩侂胄复以兵权付曦，曦叛，识者乃服崈先见。
jìn huàn zhāng gé zhí xué shì
进焕章阁直学士。
níng zōng jí wèi fù zhào yǐ zhōng chéng xiè shēn fu lùn ba zhī
宁宗即位，赴召，以中丞谢深甫论罢之。
jū shù nián fù zhí zhī qìng yuán fǔ
居数年，复职知庆元府。
jì rù zòu hán tuō zhòu zhāo yǐ jiàn chū zòu shū jǐ èr qiān yán shì chóng gài běi fá yì yě zhī chóng píng rì zhǔ fù chóu jì kě yǔ gòng gōng míng
既入奏，韩侂胄招以见，出奏疏几二千言示崈，盖北伐议也，知崈平日主复仇，冀可与共功名。
chóng yuē zhōng yuán lún xiàn qiě bǎi nián zài wǒ gù bù kě yī rì ér wàng yě rán bīng xiōng zhàn wēi ruò shǒu chàng fēi cháng zhī jǔ bīng jiāo shèng fù wèi kě zhī zé shǒu shì zhī huò qí shuí rèn zhī
崈曰："中原沦陷且百年，在我固不可一日而忘也，然兵凶战危，若首倡非常之举，兵交胜负未可知，则首事之祸，其谁任之？
cǐ bì yǒu kuā dàn tān jìn zhī rén rǎng bì yǐ jiǎo xìng wàn yī yi jí chì jué bù rán bì wù guó yǐ
此必有夸诞贪进之人，攘臂以侥幸万一，宜亟斥绝，不然必误国矣。
jìn fū wén gé xué shì gǎi zhī jiàn kāng fǔ
进敷文阁学士，改知建康府。
jiāng xíng tuō zhòu yuē cǐ shì gū wèi chí zhī
将行，侂胄曰："此事姑为迟之。
chóng yīn zàn yuē fān rán ér gǎi chéng shè jì shēng líng zhī xìng wéi wú yáo yú yì yì zé shàn yǐ
"崈因赞曰："翻然而改，诚社稷生灵之幸，惟无摇于异议，则善矣。
tuō zhòu wén jīn rén zhì píng zhāng xuān fǔ hé nán zòu yǐ chóng wèi qiān shū xuān fǔ jiāng huái yǐ yīng zhī
"侂胄闻金人置平章，宣抚河南，奏以崈为签枢，宣抚江、淮以应之。
chóng shǒu shū lì lùn jīn rén wèi bì yǒu yì bài méng zhōng guó dāng shì dà tǐ yi shēn jǐng jūn shí shǐ wú cháng yǒu shèng shì
崈手书力论"金人未必有意败盟，中国当示大体，宜申警军实，使吾常有胜势。
ruò xìn zì bǐ zuò wǒ yǒu cí yǐ
若衅自彼作，我有辞矣。
xuān fǔ yì suì qǐn
"宣抚议遂寝。
tuō zhòu yí shū yù chú chóng nèi zhí xuān yù liǎng huái
侂胄移书欲除崈内职，宣谕两淮。
chóng bào yuē shǐ míng suī yì qí wèi shì dí rén yǐ xián yí zhī jī zé tóng qiě wěi píng zhāng xuān fǔ jì qǐn yóu bù yí qīng jǔ
崈报曰："使名虽异，其为示敌人以嫌疑之迹则同，且伪平章宣抚既寝，尤不宜轻举。
tuō zhòu zī bú yuè
"侂胄滋不悦。
shēng bǎo wén gé xué shì xíng bù shàng shū jiāng huái xuān fǔ shǐ
升宝文阁学士、刑部尚书、江淮宣抚使。
shí sòng shī kè sì zhōu jìn tú sù shòu jì ér shī kuì tuō zhòu qiǎn rén lái yì zhāo shōu kuì zú qiě qiú zì jiě zhī jì
时宋师克泗州，进图宿、寿，既而师溃，侂胄遣人来议招收溃卒，且求自解之计。
chóng wèi yi míng sū shī dàn zhōu yún děng fèn shī zhī jiān zhèng li rǔ yì guō zhuō děng sàng shī zhī zuì
崈谓："宜明苏师旦、周筠等偾师之奸，正李汝翼、郭倬等丧师之罪。
chóng yù quán huái dōng bīng lì wèi liǎng huái shēng yuán zòu sì zhōu gū lì huái běi suǒ zhūn jīng bīng jǐ èr wàn wàn yī jīn rén nán chū qīng hé kǒu jí fàn tiān cháng děng chéng zé shǒu wěi zhōng duàn duò dí jì yǐ
"崈欲全淮东兵力，为两淮声援，奏"泗州孤立，淮北所屯精兵几二万，万一金人南出清河口及犯天长等城，则首尾中断，堕敌计矣。
mò ruò qì zhī hái jūn xū yí
莫若弃之，还军盱眙。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
jīn rén yōng zhòng zì wō kǒu fàn huái nán huò quàn chóng qì lú hé zhōu wèi shǒu jiāng jì chóng yuē qì huái zé yǔ dí gòng cháng jiāng zhī xiǎn yǐ
金人拥众自涡口犯淮南，或劝崈弃庐、和州为守江计，崈曰："弃淮则与敌共长江之险矣。
wú dāng yǔ huái nán jù cún wáng
吾当与淮南俱存亡。
yì zēng bīng wèi fáng
"益增兵为防。
jìn duān míng diàn xué shì shì dú xún bài qiān shū shū mì yuàn dū shì jiāng huái jūn mǎ
进端明殿学士、侍读，寻拜签书枢密院，督视江、淮军马。
yǒu zì běi lái zhě hán yuán jìng zì wèi qí wǔ shì sūn chóng jí suǒ yǐ lái zhī gù yuán jìng yán liǎng guó jiāo bīng běi cháo jiē wèi chū hán tài shī yì jīn xiāng zhōu zōng zú fén mù jiē bù kě bǎo gù lái yī tài shī ěr
有自北来者韩元靖，自谓琦五世孙，崈诘所以来之故，元靖言："两国交兵，北朝皆谓出韩太师意，今相州宗族坟墓皆不可保，故来依太师尔。
chóng shǐ bì qí shuō shǐ lù jiǎng jiě yì
"崈使毕其说，始露讲解意。
chóng qiǎn rén hù sòng běi guī bǐ kòu qí shí
崈遣人护送北归，俾扣其实。
qí huí yě de jīn xíng shěng fú zhǐ chóng yǐ wén yú cháo suì qiǎn wáng wén cǎi chí shū bì yǐ xíng
其回也，得金行省幅纸，崈以闻于朝，遂遣王文采持书币以行。
wén cǎi hái jīn shuài dá shū cí shùn chóng fù yǐ wén suì qiǎn chén bì chōng xiǎo shǐ
文采还，金帅答书辞顺，崈复以闻，遂遣陈璧充小使。
bì huí jù yán jīn rén jí shǐ jiè jì yù hé yǐ hé wéi chū bīng zhēn zhōu yǐ xí wǒ
璧回，具言："金人诘使介，既欲和矣，何为出兵真州以袭我？
rán réng lù hé yì yě
然仍露和意也。
chóng bái miào táng qǐng zì cháo tíng yí shū xù qián yì yòu wèi bǐ jì zhǐ tuō fàn zhòu wèi yuán móu ruò yí shū yi zàn miǎn xì xián
"崈白庙堂，请自朝廷移书续前议，又谓彼既指侂饭胄为元谋，若移书，宜暂免系衔。
tuō zhòu dà nù ba chóng yǐ zhī shū mì yuàn shì zhāng yán dài zhī
侂胄大怒，罢崈，以知枢密院事张岩代之。
jì yǐ tái lùn tí jǔ dòng xiāo gōng luò zhí
既以台论，提举洞霄宫，落职。
tuō zhòu zhū yǐ zī zhèng diàn xué shì zhī jiàn kāng fǔ xún gǎi jiāng huái zhì zhì dà shǐ jiān zhī jiàn kāng fǔ
侂胄诛，以资政殿学士知建康府，寻改江、淮制置大使兼知建康府。
huái nán yùn sī zhāo jí biān mín èr wàn
淮南运司招辑边民二万，
hào xióng huái jūn
号"雄淮军"，
yuè lǐn bù jì
月廪不继，
gōng sì piāo jié
公肆剽劫，
chóng nǎi suí xióng huái suǒ zhūn
崈乃随"雄淮"所屯，
fēn lì shǒu chén jié zhì
分隶守臣节制，
qí xi lù zé tóng zhuǎn yùn shǐ zhāng yǐng jiǎn cì wèi yù qián wǔ dìng jūn
其西路则同转运使张颖拣刺为御前武定军，
yǐ sān wàn rén wèi é
以三万人为额，
fēn wéi liù jūn
分为六军，
yú tài guī nóng
余汰归农，
zì shì yuè shěng qián èr shí bā wàn mín
自是月省钱二十八万缗，
mǐ sān wàn sì qiān dàn
米三万四千石。
wǔ dìng jì chéng jūn wǔ huái xi lài qí lì
武定既成军伍，淮西赖其力。
yǐ bìng gài guī bài tóng zhī shū mì yuàn shì
以病丐归，拜同知枢密院事。
zú shì zhōng dìng
卒，谥忠定。
chóng yí zhuàng kuí jié jī shén yīng wù cháng kāng kǎi wèi rén yuē shēng wú yǐ bào guó sǐ yuàn wèi měng jiàng yǐ miè dí
崈仪状魁杰，机神英悟，尝慷慨谓人曰："生无以报国，死愿为猛将以灭敌。
qí zhōng yì xìng rán yě
"其忠义性然也。
ní sī zì zhèng fu hú zhōu guī ān rén
倪思，字正甫，湖州归安人。
qián dào èr nián jìn shì zhōng bó xué hóng cí kē
乾道二年进士，中博学宏词科。
lèi qiān mì shū láng chú zhù zuò láng jiān hàn lín quán zhí
累迁秘书郎，除著作郎兼翰林权直。
guāng zōng jí wèi diǎn cè yǔ yóu mào duì zhǎng
光宗即位，典册与尤袤对掌。
gù shì xíng sān zhì bìng xuān xué shì
故事，行三制并宣学士。
shàng yù shì sī néng fǒu yī xī bìng cǎo chú gōng shī sì zhì xùn cí jīng mǐn zài tíng sòng tàn
上欲试思能否，一夕并草除公师四制，训词精敏，在廷诵叹。
quán shì lì xiū zhù guān zhí qián zòu bì xià fāng shòu shàn jīn zhǔ yì xīn lì yù zhì qí mìng bì měi shì yǒu yǐ shèng zhī bǐ shē zé yǐ jiǎn shèng zhī bǐ bào zé yǐ rén shèng zhī bǐ dài duò zé yǐ yōu qín shèng zhī
权侍立修注官，直前奏："陛下方受禅，金主亦新立，欲制其命，必每事有以胜之，彼奢则以俭胜之，彼暴则以仁胜之，彼怠惰则以忧勤胜之。
yòu qǐng zēng zhì jiàn guān zhuān zé yǐ jiàn shì
"又请增置谏官，专责以谏事。
yòu qǐ zhào nèi wài zhū jiāng fǎng wèn yǐ zhī qí cái fǒu
又乞召内外诸将访问，以知其才否。
qiān jiāng zuò shǎo jiān jiān quán zhí xué shì yuàn jiān quán zhōng shū shè rén shēng zhōng shū shè rén jiān zhí xué shì yuàn tóng xiū guó shǐ xún jiān shì jiǎng
迁将作少监兼权直学士院，兼权中书舍人，升中书舍人兼直学士院、同修国史，寻兼侍讲。
chū xiào zōng yǐ hù bù jīng fèi zhī yú zé yú sān xǐng zhì fēng zhuāng kù yǐ dài jūn yòng zhì shào xī yí yòng shǐ pín
初，孝宗以户部经费之余，则于三省置封桩库以待军用，至绍熙移用始频。
huì yǒu zhào fā mín qián shí wǔ wàn rù nèi tǎng bèi kào jūn sī wèi shí gěi tā fèi qǐng wú fā qiě yuē wǎng suì suǒ rù yuē sì bǎi liù shí sì wàn mín suǒ chū zhī qián bù jí èr wàn fēi tòng jiā zǔn jié zé fēng zhuāng zì cǐ wú chǔ
会有诏发缗钱十五万入内帑备犒军，思谓实给他费，请毋发，且曰："往岁所入，约四百六十四万缗，所出之钱不及二万，非痛加撙节，则封桩自此无储。
suì dìng yì kào jūn suì yǐ sì shí wàn mín wèi é yóu shì fèi yòng yǒu jié
遂定议犒军岁以四十万缗为额，由是费用有节。
yòu yán táng zhì shǐ jiàn guān suí zǎi xiàng rù gé jīn jiàn guān yuè yī duì ěr qǐ xǔ tóng zǎi zhí xuān yǐn zhù de cóng róng lùn zòu
又言："唐制使谏官随宰相入阁，今谏官月一对耳，乞许同宰执宣引，庶得从容论奏。
shàng chēng shàn chú lǐ bù shì láng
"上称善，除礼部侍郎。
shàng jiǔ bù guò zhòng huá gōng sī shū shí shàng yán duō tòng qiè
上久不过重华宫，思疏十上，言多痛切。
huì shàng zhào jiā wáng sī yán shòu huáng yù jiàn bì xià yì yóu bì xià zhī yú jiā wáng yě
会上召嘉王，思言："寿皇欲见陛下，亦犹陛下之于嘉王也。
shàng wèi dòng róng
"上为动容。
shí li huáng hòu jìn yù zhèng sī jìn jiǎng jiāng shì huì qí hóu yú luò yīn zòu rén zhǔ zhì guó bì zì qí jiā shǐ jiā zhī bù néng qí zhě bù néng fáng qí jiàn yě
时李皇后浸预政，思进讲姜氏会齐侯于泺，因奏："人主治国必自齐家始，家之不能齐者，不能防其渐也。
shǐ yú xiè xiá zhōng yú zì héng zú zhì yú yīn yáng yì wèi nèi wài wú bié shén zé lí jiàn fù zǐ
始于亵狎，终于恣横，卒至于阴阳易位，内外无别，甚则离间父子。
hàn zhī lǚ shì táng zhī wǔ wéi jī zhì luàn wáng bù dàn lǔ zhuāng gōng yě
汉之吕氏，唐之武、韦，几至乱亡，不但鲁庄公也。
shàng sǒng rán
"上悚然。
zhào rǔ yú tóng shì jīng yán tuì yǔ rén yuē dǎng zhí rú cǐ wú dǎng bù dǎi yě
赵汝愚同侍经筵，退语人曰："谠直如此，吾党不逮也。
jiān quán lì bù shì láng chū zhī shào xīng fǔ
兼权吏部侍郎，出知绍兴府。
níng zōng jí wèi gǎi wù zhōu wèi shàng tí jǔ tài píng xīng guó gōng zhào chú lì bù shì láng jiān zhí xué shì yuàn
宁宗即位，改婺州，未上，提举太平兴国宫，召除吏部侍郎兼直学士院。
yù shǐ yáo yù hé sī chū zhī tài píng zhōu lì zhī quán zhōu jiàn níng fǔ jiē yǐ yán zhě lùn qù
御史姚愈劾思，出知太平州，历知泉州，建宁府，皆以言者论去。
jiǔ zhī zhào hái shì lǐ bù shì láng jiān zhí xué shì yuàn
久之，召还，试礼部侍郎兼直学士院。
tuō zhòu xiān yǐ shū zhì yīn qín yuē guó shì rú cǐ yī shì rén wàng qǐ yi zhuān yǐ jié jǐ wèi xián zāi
侂胄先以书致殷勤，曰："国事如此，一世人望，岂宜专以洁己为贤哉？
sī bào yuē dàn kǒng fāng zhuō bù néng xùn shí hǎo ěr
"思报曰："但恐方拙，不能徇时好耳。
shí fù zhào zhě wèi yǐn duì xiān yè tuō zhòu huò quàn yòng jìn lì sī yuē sī mén bù kě dēng shěn wèi jiàn jūn hu
时赴召者，未引对先谒侂胄，或劝用近例，思曰："私门不可登，矧未见君乎？
dǎi rù jiàn shǒu lùn yán lù bù tōng zì lǚ zǔ jiǎn zhé xǐ ér cháo shì bù gǎn shū zhōng zì lǚ zǔ tài biān cuàn ér bù yī bù gǎn jí shuō
"逮入见，首论言路不通："自吕祖俭谪徙而朝士不敢输忠，自吕祖泰编窜而布衣不敢极说。
jiāo xiáng zhī shì yù yǒu tǔ lù kǒng zhī yǐ qù jí yù zhī yǐ chéng gǎo shuí kěn pī gān lì dǎn chù mào wēi zūn
胶庠之士欲有吐露，恐之以去籍，谕之以呈藁，谁肯披肝沥胆，触冒威尊？
jìn zhě běi fá zhī jǔ jǐn yǒu yī èr rén yán qí bù kě rú shǐ wèi jǔ zhī qián xiāng jì lì zhēng zhī gèng jiā xiáng shěn bù zhì qīng dòng
近者北伐之举，仅有一二人言其不可，如使未举之前，相继力争之，更加详审，不致轻动。
yòu yán sū shī dàn zāng yǐ jù wàn jì hú bù qíng lù yǐ xiè sān jūn
"又言："苏师旦赃以巨万计，胡不黥戮以谢三军？
huáng fǔ bīn sàng shī xiāng hàn li shuǎng bài jì huái diàn qín shì fǔ kuì sàn shǔ dào jiē zuì dà fá qīng
皇甫斌丧师襄汉，李爽败绩淮甸，秦世辅溃散蜀道，皆罪大罚轻。
yòu yán shì dà fū guǎ lián xiǎn chǐ liè bài yú shì yào zhī mén shèn zhě pú fú mén dòu chēng mén shēng bù zú chēng ēn zuò ēn zhǔ shèn zhì yú ēn fù zhě yú wén fēng lù yòu zài suǒ bù lùn yě
"又言："士大夫寡廉鲜耻，列拜于势要之门，甚者匍匐门窦，称门生不足，称恩坐、恩主甚至于恩父者，谀文丰赂，又在所不论也。
tuō zhòu wén zhī dà nù
"侂胄闻之大怒。
sī jì tuì wèi tuō zhòu yuē gōng míng yǒu yú ér cōng bù zú táng zhōng pōu jué rú liú cǐ míng yǒu yú
思既退，谓侂胄曰："公明有余而聪不足：堂中剖决如流，此明有余；
wèi sū shī dàn méng bì cǐ cōng bù zú yě
为苏师旦蒙蔽，此聪不足也。
zhōu yún yǔ shī dàn bìng wèi jiān lì shī dàn yǐ bài yún shàng zài rén yán píng zhāng qí hǔ bù xià zhī shì cǐ lǐ lín fǔ yáng guó zhōng wǎn jié yě
周筠与师旦并为奸利，师旦已败，筠尚在，人言平章骑虎不下之势，此李林甫、杨国忠晚节也。
tuō zhòu sǒng rán yuē wén suǒ wèi wén
"侂胄悚然曰："闻所未闻！
sī jiàn máo xiàn hé sī yǔ cí
司谏毛宪劾思，予祠。
tuō zhòu jí fù zhào shǒu duì qǐ yòng chún xī lì lìng tài zǐ kāi yì shì táng xián xí jī zhèng
侂胄殛，复召，首对，乞用淳熙例，令太子开议事堂，闲习机政。
yòu yán tuō zhòu shàn mìng fán shì qǔ nèi pī tè zhǐ dāng yǐ wéi jiè
又言："侂胄擅命，凡事取内批特旨，当以为戒。
chú quán bīng bù shàng shū jiān shì dú
除权兵部尚书兼侍读。
qiú duì yán dà quán fāng guī suǒ dāng fáng wēi yī yǒu gàn yù duān ní bì qiě réng dǎo fù zhé
求对，言："大权方归，所当防微，一有干预端倪，必且仍蹈覆辙。
jué jīn yǒu gēng huà zhī míng wú gēng huà zhī shí
厥今有更化之名，无更化之实。
jīn tuō zhòu jì zhū ér guó rén zhī yán yóu yǒu wèi jìng zhě gài yǐ shū chén yóu jiān gōng bīn bù shí xuān zhào zǎi zhí dāng tóng bān tóng duì shū chén yì dāng yuǎn quán yǐ xi wài yì
今侂胄既诛，而国人之言犹有未靖者，盖以枢臣犹兼宫宾，不时宣召，宰执当同班同对，枢臣亦当远权，以息外议。
shū chén wèi shǐ mí yuǎn yě
"枢臣，谓史弥远也。
jīn rén qiú tuō zhòu hán shǒu mìng tíng chén jí yì sī wèi yǒu shāng guó tǐ
金人求侂胄函首，命廷臣集议，思谓有伤国体。
xǐ lǐ bù shàng shū
徙礼部尚书。
shǐ mí yuǎn nǐ chú liǎng cóng guān cān zhèng qián xiàng zǔ bù yǔ wén
史弥远拟除两从官，参政钱象祖不与闻。
sī yán zòu nǐ chú mù zǎi zhí dāng tóng jìn bǐ zhuān tīng tuō zhòu quán yǒu suǒ piān fù zhé kě jiàn
思言："奏拟除目，宰执当同进，比专听侂胄，权有所偏，覆辙可鉴。
jì ér shǐ mí yuǎn shàng zhāng zì biàn sī qiú qù shàng liú zhī
"既而史弥远上章自辨，思求去，上留之。
sī qǐ duì yán qián rì lùn shū chén dú bān kǒng dǎo wǎng zhé zōng shè kān zài huài yé
思乞对，言："前日论枢臣独班，恐蹈往辙，宗社堪再坏耶？
yi qīn zhuó tái jiàn yǐ gé quán chén zhī bì bìng rèn zǎi fǔ yǐ jiàn zhuān shàn zhī shī
宜亲擢台谏，以革权臣之弊，并任宰辅，以鉴专擅之失。
mí yuǎn huái huì sī qǐng qù yì lì yǐ bǎo mó gé zhí xué shì zhī zhèn jiāng fǔ yí fú zhōu
"弥远怀恚，思请去益力，以宝谟阁直学士知镇江府，移福州。
mí yuǎn bài yòu chéng xiàng chén huì cǎo zhì yòng kūn mìng yuán guī yǔ sī tàn yuē dǒng xián wèi dà sī mǎ cè wén yǒu yǔn zhí jué zhōng yī yán xiāo xián yǐ wéi yáo chán shùn zhī wén zhǎng lǎo jiàn zhī mò bù xīn jù
弥远拜右丞相，陈晦草制用"昆命元龟"语，思叹曰："董贤为大司马，册文有'允执厥中'一言，萧咸以为尧禅舜之文，长老见之，莫不心惧。
jīn zhì cí suǒ yǐn cǐ shùn yǔ yī xùn yě
今制词所引，此舜、禹揖逊也。
tiān xià yǒu rú xiāo xián zhě dú zhī dé bù dà hài hu
天下有如萧咸者读之，得不大骇乎？
réng shàng shěng dú qǐng tiē gǎi má zhì
"仍上省牍，请贴改麻制。
zhào xià fēn xī mí yuǎn suì chú huì diàn zhōng shì yù shǐ jí hé sī fān chén tiě lùn má zhì juān zhí ér ba zì shì bù fù qǐ yǐ
诏下分析，弥远遂除晦殿中侍御史，即劾思藩臣僣论麻制，镌职而罢，自是不复起矣。
jiǔ zhī chú bǎo wén gé xué shì tí jǔ sōng shān chóng fú gōng
久之，除宝文阁学士，提举嵩山崇福宫。
jiā dìng shí sān nián zú shì wén jié
嘉定十三年卒，谥文节。
yǔ wén shào jié zì tǐng chén chéng dū guǎng dōu rén
宇文绍节，字挺臣，成都广都人。
zǔ xū zhōng qiān shū shū mì yuàn shì
祖虚中，签书枢密院事。
fù shī yuàn xiǎn mó gé dài zhì
父师瑗，显谟阁待制。
fù zǐ jiē yǐ shǐ běi sǐ wú zi xiào zōng mǐn zhī mìng qí zú zǐ shào jié wèi zhī hòu bǔ guān shì zhōu xiàn
父子皆以使北死，无子，孝宗愍之，命其族子绍节为之后，补官仕州县。
jiǔ nián dì jìn shì
九年，第进士。
lèi qiān bǎo mó gé dài zhì zhī lú zhōu
累迁宝谟阁待制、知庐州。
shí tuō zhòu fāng yì yòng bīng shào jié zhì jùn yì xiū zhù gǔ chéng chuàng zào zhài shān zhuān wèi gù yǔ jì
时侂胄方议用兵，绍节至郡，议修筑古城，创造砦栅，专为固圉计。
huái xi zhuǎn yùn pàn guān shān you lóng zèn yú tuō zhòu wèi shào jié dàn wèi chéng shǒu tú hào cái lì wú yì yú shì
淮西转运判官邓友龙谮于侂胄，谓绍节但为城守，徒耗财力，无益于事。
tuō zhòu yǐ shū ràng shào jié shào jié fù shū wèi gōng yǒu fù chóu zhī zhì ér wú fù chóu zhī lüè
侂胄以书让绍节，绍节复书谓："公有复仇之志，而无复仇之略；
yǒu kāi biān zhī hài ér wú kāi biān zhī lì
有开边之害，而无开边之利。
bù liàng guó lì làng wèi jìn qǔ jì fēi suǒ gǎn zhī
不量国力，浪为进取计，非所敢知。
tuō zhòu de shū bù lè nǎi yǐ li shuǎng dài shào jié zhào hái wèi bīng bù shì láng jiān zhōng shū shè rén jiān zhí xué shì yuàn yǐ bǎo wén gé dài zhì zhī zhèn jiāng fǔ
"侂胄得书不乐，乃以李爽代绍节，召还，为兵部侍郎兼中书舍人兼直学士院，以宝文阁待制知镇江府。
wú xī jù shǔ qù shào jié fù quē rèn yǐ xī tǎo zhī shì
吴曦据蜀，趣绍节赴阙，任以西讨之事。
shào jié zhì wèi dà chén yuē jīn jìn gōng zé qú táng yī guān bǐ bì gù shǒu
绍节至，谓大臣曰："今进攻，则瞿唐一关，彼必固守；
ruò zhù jūn jīng nán tú sǔn wēi wàng
若驻军荆南，徒损威望。
wén suí jūn zhuǎn yùn ān bǐng zhě sù huái zhōng yì ruò shòu yǐ mì zhǐ bì néng tǎo zéi chéng gōng
闻随军转运安丙者素怀忠义，若授以密旨，必能讨贼成功。
dà chén yòng qí yán qiǎn bǐng suǒ qīn yǐ bó shū dá shàng yì bǐng zú zhū xī
"大臣用其言，遣丙所亲以帛书达上意，丙卒诛曦。
quán bīng bù shàng shū wèi jǐ chú huá wén gé xué shì hú běi jīng xi xuān fǔ shǐ zhī jiāng líng fǔ
权兵部尚书，未几，除华文阁学士、湖北京西宣抚使、知江陵府。
tǒng zhì guān gāo yuè zài shù suǒ sì wèi shā lüě yuǎn jìn kǔ zhī
统制官高悦在戍所，肆为杀掠，远近苦之。
shào jié zhào zhì zhàng qián shōu qí bù qǔ
绍节召置帐前，收其部曲。
é yǒu su yuè zòng suǒ bù wèi kòu zhě shào jié zhàng shā zhī bīng mín jiē huan
俄有诉悦纵所部为寇者，绍节杖杀之，兵民皆欢。
shēng bǎo wén gé xué shì shì lì bù shàng shū xún chú duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì
升宝文阁学士，试吏部尚书，寻除端明殿学士、签书枢密院事。
ān bǐng xuān fǔ sì chuān huò yán bǐng yǒu yì zhì yǔ wén tíng chén yù yì bǐng
安丙宣抚四川，或言丙有异志，语闻，廷臣欲易丙。
shào jié yuē fāng zhū xī chū ān bǐng yī yáo zú quán shǔ fēi guó jiā yǒu gù bù yǐ cǐ shí wèi lì jīn nǎi yǒu tā yé
绍节曰："方诛曦初，安丙一摇足，全蜀非国家有，顾不以此时为利，今乃有他耶？
shào jié yuàn yǐ bǎi kǒu bǎo bǐng
绍节愿以百口保丙。
bǐng zú bù yì
"丙卒不易。
cháo tíng yú shǔ shì duō suǒ zī fǎng shào jié shěn ér hòu yán jiē zhōu xī shì qíng
朝廷于蜀事多所咨访，绍节审而后言，皆周悉事情。
jiā dìng liù nián zhēng yuè jiǎ wǔ zú fù wén shàng jiē dào wèi gǎi rì cháo xiǎng
嘉定六年正月甲午卒，讣闻，上嗟悼，为改日朝享。
jìn zī zhèng diàn xué shì zhì shì yòu zèng qī guān wèi shǎo shī fēi cháng diǎn yě
进资政殿学士致仕，又赠七官为少师，非常典也。
shì yuē zhōng huì
谧号忠惠。
li fán zì qīng shū chóng qìng jìn yuán rén
李蘩，字清叔，崇庆晋原人。
dì jìn shì wèi lóng zhōu pàn guān shè mián zhōu
第进士，为隆州判官，摄绵州。
suì kūn chū yì cāng gǔ jiàn tiào zhī ér yǐ qián dài xià hù yòu tīng mín yǐ máo jiē yì mǐ zuò zhōu jí zhě yī qīn yī shí zhī huó shí wàn rén
岁昆，出义仓谷贱粜之，而以钱贷下户，又听民以茅秸易米，作粥及褚衣，亲衣食之，活十万人。
míng nián yòu jī qióng shǔ péng hàn chéng dū dào zéi fēng qǐ mián dú àn dǔ
明年又饥，邛蜀彭汉、成都盗贼蜂起，绵独按堵。
zhī yǒng kāng jūn yí lì zhōu tí diǎn chéng dū lù xíng yù jiān tí jǔ cháng píng
知永康军，移利州，提点成都路刑狱兼提举常平。
suì xiōng xiān shì fā lǐn juān zū suǒ huó bǎi qī shí wàn rén
岁凶，先事发廪蠲租，所活百七十万人。
zhī xìng yuán fǔ ān fǔ lì zhōu dōng lù
知兴元府、安抚利州东路。
hàn zhōng jiǔ jī jiàn wài hé dí zài zhōu zhě dú duō fán cháng pǐ mǎ xíng qiān mò jiān fǎng qiú mín mò yǒu lǎo yù jìn yuē mín suǒ yǐ jī zhě hé dí bìng zhī yě
汉中久饥，剑外和籴在州者独多，蘩尝匹马行阡陌间访求民瘼，有老妪进曰："民所以饥者，和籴病之也。
qì shù háng xià
"泣数行下。
fán gǎn qí yán zòu miǎn zhī mín dà yuè
蘩感其言，奏免之，民大悦。
xǐ cāng bù yuán wài láng zǒng lǐng sì chuān fù cái jūn mǎ qián liáng shēng láng zhōng
徙仓部员外郎，总领四川赋财、军马、钱粮，升郎中。
chún xī sān nián tíng chén shàng yán sì chuān suì dí jūn liáng míng wéi hé dí shí kē dí yě
淳熙三年，廷臣上言："四川岁籴军粮，名为和籴，实科籴也。
zhào zhì zhì shǐ fàn chéng dà tóng fán xiāng dù yǐ wén fán zòu zhū zhōu suì dí liù shí wàn dàn ruò cóng guān dí suì yuē bǎi wàn mín rú yú jīng fèi zhī zhōng zhēn zhuó sǔn yì biàn kē dí wèi guān dí guì jiàn shì shí bù shǐ kuī háo hū zhī jià
"诏制置使范成大同蘩相度以闻，蘩奏："诸州岁籴六十万石，若从官籴，岁约百万缗，如于经费之中斟酌损益，变科籴为官籴，贵贱眂时，不使亏毫忽之价；
chū nà shì liàng wù wu qǔ guī cuō zhī yíng zé jūn bù fá xìng mín bù jiā fù
出纳眂量，勿务取圭撮之赢，则军不乏兴，民不加赋。
nǎi shū lì mín shí yī shì shàng zhī
"乃书"利民十一事"上之。
qián hòu fán sān nián fán shàng zòu shū zhě shí yǒu sān ér tiān zǐ jiàng zhào nán wèn zhě fán bā qì rú qí yì
前后凡三年，蘩上奏疏者十有三，而天子降诏难问者凡八，讫如其议。
mín jì lè yǔ guān wéi shì yuǎn ěr huan qū jūn xiǎng zuò gěi ér tián lǐ miǎn kē dí shǐ zhī yǒu shēng zhī lè
民既乐与官为市，远迩欢趋，军饷坐给，而田里免科籴，始知有生之乐。
huì suì dà rěn mǐ jià dùn jiàn fù lǎo yǐ wéi sān shí nián suǒ wú
会岁大稔，米价顿贱，父老以为三十年所无。
liáng yáng jiān huì fán xiàng cí zhī
梁、洋间绘蘩像祠之。
fàn chéng dà yì shū yán guān wài mài shú bèi yú cháng nián shí yóu ba dí mín lì shāo shū dé yǐ jǐn yú nóng mǔ
范成大驿疏言："关外麦熟，倍于常年，实由罢籴，民力稍纾，得以尽于农亩。
xiào zōng lǎn zhī yuē miǎn hé dí yī nián tián jiān hé qì ruò cǐ nǎi zhī mín lì bù kě zhòng kùn yě
"孝宗览之曰："免和籴一年，田间和气若此，乃知民力不可重困也。
zhuó fán shǒu tài fǔ shǎo qīng
"擢蘩守太府少卿。
fàn chéng dà zhào jiàn xiào zōng shǒu wèn dí shì kě jiǔ xíng fǒu
范成大召见，孝宗首问："籴事可久行否？
chéng dà zòu li fán yǐ shēn rèn cǐ shì chén yǐ shēn bǎo li fán
"成大奏："李蘩以身任此事，臣以身保李蘩。
xiào zōng dà yuè yuē shì dà bù kě de li fán yě
"孝宗大悦，曰："是大不可得李蘩也。
shàng yì fāng xiàng yòng ér fán yì yù zòu juān yán jiǔ hé mǎi zhī bì yǐ jǐn dí mín hài
"上意方向用，而蘩亦欲奏蠲盐酒和买之弊，以尽涤民害。
huì yǒu jí zú
会有疾，卒。
zhào yǐ fán néng guān zhì shì ēn wài tè yǔ qiǎn biǎo zé yī rén shù guān qián cǐ suǒ wèi yǒu
诏以蘩能官，致仕恩外特与遣表，择一人庶官，前此所未有。
chū fán zǎi méi shān xiào chéng dū cáo shì niàn wú shì shì xí bīng bǐng bì rěn shǔ luàn fā cè yún jiǔ jiǎ rén yǐ bīng bǐng wèi yǒu bù wéi huàn zhě
初，蘩宰眉山，校成都漕试，念吴氏世袭兵柄必稔蜀乱，发策云："久假人以兵柄，未有不为患者。
yǐ wǔ xuān zhī míng bù néng xiāo dà chén wò bīng zhī huò
以武、宣之明，不能销大臣握兵之祸；
yǐ xiàn wǔ zhī liè bù néng shōu fān zhèn wò bīng zhī quán
以宪、武之烈，不能收藩镇握兵之权。
wēi liú shì jiān táng shì xiān bù yóu cǐ
危刘氏、歼唐室，鲜不由此。
wú tǐng yǐ wéi yuàn
"吴挺以为怨。
hòu fán zǒng xiǎng shì tǐng miù zòu jūn shí cū è xiào zōng yǐ wèn fán fán jiān qí yàng yǐ jìn tǐng zhī wàng suì qióng
后蘩总饷事，挺谬奏军食粗恶，孝宗以问蘩，蘩缄其样以进，挺之妄遂穷。
yú sān shí nián wú xī jìng yǐ shǔ pàn ān bǐng jì zhū xī měi yǔ rén yún wú děng jiāo tóu làn é ěr shú rú li gōng xiān jiàn zhě hu
逾三十年，吴曦竟以蜀叛，安丙既诛曦，每语人云："吾等焦头烂额耳，孰如李公先见者乎？
fán jiǎng xué lín zhèng jiē yǒu yuán wěi suǒ zhù shū shí bā zhǒng yǒu táo xī jí yī bǎi juǎn
"蘩讲学临政皆有源委，所著书十八种，有《桃溪集》一百卷。
lùn yuē yú duān lǐ píng shí lùn yì kǎi zhèng jí wèi xiāng shòu zhì yú hán tuō zhòu suī yǒu zhì fú yè shàn lèi ér bù dé yǐ zhí suì pō bù miǎn jūn zǐ zhī lùn
论曰：余端礼平时论议剀正，及为相，受制于韩侂胄，虽有志扶掖善类，而不得以直，遂颇不免君子之论。
ruò li bì qiū chóng jiē jiàn tuō zhòu yǐ qīng bīng zhào xìn zhī shī jí qí jué yì yòng shī mìng yè shì cǎo zhào bù cóng ér bì dú dāng bǐ yān hé qí suǒ jiàn hòu xiān chuǎn wǔ zāi
若李壁、丘崈皆谏侂胄以轻兵召衅之失，及其决意用师，命叶适草诏不从，而壁独当笔焉，何其所见后先舛迕哉！
fù huì zhī zuì bì gù wú yǐ huàn yú gōng lùn yǐ
附会之罪，壁固无以逭于公论矣。
ní sī zhí cí mó zhǔ yòu lǚ chù quán chén sān chù bù biàn qí fēng gài yǒu kě shàng yān
倪思直辞劘主，又屡触权臣，三黜不变其风概，有可尚焉。
li fán suǒ zhì néng jǔ huāng zhèng juān kē fù yì shù jī gǔ suǒ wèi huì rén yě
李蘩所至能举荒政，蠲苛赋，亦庶几古所谓惠人也。