zhèng jué wáng tíng xiù fù chóu yù gāo dēng lóu yín liàng sòng rǔ wèi
郑瑴（王庭秀附） 仇悆高登娄寅亮宋汝为
zhèng jué zì zhì gāng jiàn zhōu rén
郑瑴，字致刚，建州人。
zhèng hé bā nián jǔ jìn shì shòu ān lù fǔ jiào shòu quán xìn yáng xiàn wèi jiān nán kāng jiǔ shuì
政和八年举进士，授安陆府教授，权信阳县尉，监南康酒税。
suì zhào wèi yù shǐ tái zhǔ bù
遂召为御史台主簿。
zhāng bāng chāng zhī tiě hào yě tǐng shēn jiàn gāo zōng yú jì zhōu
张邦昌之僣号也，挺身见高宗于济州。
jì jí wèi zhuó jiān chá yù shǐ qiān yòu sī jiàn shēng wèi jiàn yì dài fū
既即位，擢监察御史，迁右司谏，升为谏议大夫。
dì zhì háng zhōu jué zòu yuē bì xià nán dù chū yú cāng cù shěng tái sì jiān bǎi sī zhī chén huò jì zhě xiān dāng zhuó wú zhōng zhī xiù yǐ wéi yòng
帝至杭州，瑴奏曰："陛下南渡出于仓卒，省台寺监、百司之臣获济者鲜，当擢吴中之秀以为用。
kuàng tiān xià xián jùn duō bì dì wú yuè yi lìng shǒu chén tǐ fǎng jìng nèi jì jū dài quē jí jiàn rèn gōng guàn děng jīng cháo guān yǐ shàng gè jù xìng míng yǐ wén jiǎn bá rèn shǐ shù jī sù de xián cái yǐ jì jiān è
况天下贤俊多避地吴、越，宜令守臣体访境内寄居待阙，及见任宫观等京朝官以上，各具姓名以闻，简拔任使，庶几速得贤才以济艰厄。
zhào cóng zhī
皇帝下诏同意了他的建议。
miáo fu liú zhèng yàn děng nì luàn jué tíng lì miàn shé èr xiōng qiě wèi nì zéi xiōng yàn chì shén fēi qǐng wài yuán wú kě wèi zhě
苗傅、刘正彦等逆乱，瑴庭立面折二凶，且谓逆贼凶焰炽甚，非请外援无可为者。
nǎi shàng zhāng dài zuì qiú qù tuì jiàn lǚ yí hào yì xīng fù jì tài hòu jiàng zhào bù yǔn
乃上章待罪求去，退见吕颐浩，议兴复计，太后降诏不允。
zhū shèng fēi yán jué miàn shé èr xiōng shì bài yù shǐ zhōng chéng
朱胜非言瑴面折二凶事，拜御史中丞。
shí èr xiōng qiè wēi fú zhī bǐng sì xíng shā lù rì zhì dōu táng qīn wěn jī zhèng
时二凶窃威福之柄，肆行杀戮，日至都堂侵紊机政。
jué yán huáng mén huàn zhě zhī shè běn yǐ jǐ shì nèi tíng gōng sǎo chú ér yǐ
瑴言："黄门宦者之设，本以给事内庭，供扫除而已。
bǐ yǔ zhèng shì zé tān bào wú yàn dài yǐ bīng quán zé cǎn dú wú yǐ jiē qián shì yǐ xíng zhī yàn yě
俾与政事，则贪暴无厌，待以兵权，则惨毒无已，皆前世已行之验也。
gù huàn guān yòng shì yú shàng zé shēng rén shòu huò yú xià pǐ fū lì bù néng shèng zé qún qǐ ér gōng zhī
故宦官用事于上，则生人受祸于下，匹夫力不能胜，则群起而攻之。
shì yǐ jìng kāng zhī chū qún qǐ ér gōng zhī zhě shù mín yě
是以靖康之初，群起而攻之者庶民也；
ruì shèng huáng dì nán dù zhu bi wèi ān qún qǐ ér gōng zhī zhě zhòng bīng yě
睿圣皇帝南渡，驻跸未安，群起而攻之者众兵也。
jīn dāng tòng gé qián bì bìng lìng xuǎn zé qí rén céng jīng shì rèn zhāo quán nà chǒng zhě píng zhī yuǎn fāng bǐ wú jìn yín yǐ jī zhòng nù zé shǎng fá zhī bǐng zì cháo tíng chū guó shì zūn yǐ
今当痛革前弊，并令选择其人，曾经事任招权纳宠者，屏之远方，俾无浸淫以激众怒，则赏罚之柄自朝廷出，国势尊矣。
réng yù jūn fǎ pián yí zhǐ xíng yú suǒ xiá jūn wǔ qí yú dāng wén zhī cháo tíng fù zhī yǒu sī míng zhèng diǎn xíng suǒ yǐ zhāo zūn jūn zhī lǐ ér quán chén zǐ zhōng yì zhī jié yě
仍谕军法便宜，止行于所辖军伍，其余当闻之朝廷，付之有司，明正典刑，所以昭尊君之礼而全臣子忠义之节也。
shū liú zhōng bù chū
"疏留中不出。
jué duì qǐng fù wài háng zhī
瑴对，请付外行之。
yòu lùn huáng qián shàn wāng bó yàn jūn yú wù guó ér qián shàn zhī zuì jū duō jīn tóng yǐ sàn guān cuàn zhé hú nán
又论："黄潜善、汪伯彦均于误国，而潜善之罪居多，今同以散官窜谪湖南；
qián bó yán yǔ huáng yuàn jiē qì chéng lǚ yuán yǔ liáng yáng zǔ jiē yōng bīng ér táo jīn yuàn bà guān yáng zǔ luò zhí ér yuán bó yán wèi zhèng diǎn xíng fēi suǒ yǐ quàn chéng
钱伯言与黄愿皆弃城，吕源与梁扬祖皆拥兵而逃，今愿罢官，扬祖落职，而源、伯言未正典刑，非所以劝惩。
zhào cuàn xuē yǒu chà
"诏窜削有差。
fu zhèng yàn rì zhì dōu táng yì shì jué zòu jiàng shuài zhī chén bù kě yù zhèng
傅、正彦日至都堂议事，瑴奏："将帅之臣不可预政。
jí wén yǐ qiān shū shū mì yuàn zhào lǚ yí hào yǐ lǐ bù shàng shū zhào zhāng jùn fēn zhāng jùn bīng yǐ wǔ bǎi rén guī shǎn xī ér jùn bù shòu shàng shū zhī mìng jùn bù kěn fēn suǒ bù bīng suì zhé jùn jū chēn zhōu zhuó jùn yǐ jié dù zhī fèng xiáng
"及闻以签书枢密院召吕颐浩，以礼部尚书召张浚，分张俊兵以五百人归陕西，而浚不受尚书之命，俊不肯分所部兵，遂谪浚居郴州，擢俊以节度知凤翔。
jué zhī chū èr xiōng jiān móu jù zhāng qǐ liú yí hào zhī jīn líng jùn bù dàng biǎn bù bào
瑴知出二凶奸谋，具章乞留颐浩知金陵，浚不当贬，不报。
jué suì qiǎn suǒ qīn xiè xiàng biàn xìng míng wēi fú wèi gǔ rén tú bù rú píng jiāng jiàn jùn děng jù yán chéng zhōng shì yǐ wéi yán shè bīng bèi dà zhāng shēng shì chí zhòng huǎn jìn shǐ zéi zì dùn wú jīng dòng sān gōng cǐ shàng cè yě
瑴遂遣所亲谢向变姓名，微服为贾人，徒步如平江见浚等，具言城中事，以为严设兵备，大张声势，持重缓进，使贼自遁，无惊动三宫，此上策也。
jùn děng wén zhī jiē gǎn jī fèn lì wèi fù nàn jì
浚等闻之，皆感激奋厉为赴难计。
é zhào ruì shèng huáng dì wèi huáng tài dì tiān xià bīng mǎ dà yuán shuài yòu zhǔ wèi huáng tài zhí jí yǔ dà chén jìn yì yǐ wéi zài tíng gōng qīng bǎi sī qún lì jiē xī zhī chén shǔ yě jīn zé yǔ zhī bǐ jiān shì zhǔ yǐ
俄诏睿圣皇帝为皇太弟、天下兵马大元帅，幼主为皇太侄，即与大臣进议，以为："在庭公卿、百司、群吏皆昔之臣属也，今则与之比肩事主矣。
jī zhī yú gǔ zé wú suǒ fǎ
稽之于古，则无所法；
xíng zhī yú jīn zé shí nì tiān
行之于今，则实逆天。
huò zhě wèi dà yuán shuài kě yǐ rèn jūn lǚ zhī dà shì chén qiè yǐ wéi bù rán
或者谓大元帅可以任军旅之大事，臣窃以为不然。
xī shùn zhī chán yǔ yě yóu mìng yǔ cú zhēng yǒu miáo zé yǔ suī shòu shàn ér zhēng fá zhī shì shùn yóu qīn zhī yě
昔舜之禅禹也，犹命禹徂征有苗，则禹虽受禅，而征伐之事舜犹亲之也。
táng ruì zōng chuán wèi huáng tài zǐ yǐ tīng xiǎo shì zì zūn wèi tài shàng huáng yǐ tīng dà shì
唐睿宗传位皇太子，以听小事，自尊为太上皇，以听大事。
rú shì wú bù kě zhě zé jī zhī yú gǔ wèi yǒu fǎ xíng zhī yú jīn wèi dé yí
如是无不可者，则稽之于古为有法，行之于今为得宜。
tài hòu chuí lián tóng tīng zhèng yǐ ān rén xīn
太后垂帘同听政，以安人心。
tuì yǔ yù shǐ wáng tíng xiù shàng shū lì zhēng
退与御史王庭秀上疏力争。
tài hòu zhào jué yǔ zǎi zhí tóng duì lián qián jué qǐ zhào tíng xiù tài hòu yù yuē jīn yù lìng ruì shèng huáng dì zǒng lǐng bīng mǎ ěr
太后召瑴与宰执同对帘前，瑴乞召庭秀，太后谕曰："今欲令睿圣皇帝总领兵马尔。
jué zòu yuē chén bù zhī qí tā dàn rén jūn wèi hào qǐ róng jiàng gǎi wén zhī tiān xià shú bù huái yí
"瑴奏曰："臣不知其他，但人君位号岂容降改，闻之天下，孰不怀疑。
suī qián shì shuāi luàn fēn liè zhī shí gù wèi yǒu xún rì zhī jiān yì liǎng jūn yī zhāo jiàng liǎng cháo wèi hào zhě yě
虽前世衰乱分裂之时，固未有旬日之间易两君，一朝降两朝位号者也。
tài hòu lìng jué zhì dōu táng zhū shèng fēi chū zhū bǐng děng suǒ shàng shū yǐ shì jué tíng xiù jué tíng xiù lì yán zuó rì zhào shū bù kě xuān bù bì zhào biàn
"太后令瑴至都堂，朱胜非出朱昞等所上书以示瑴、庭秀，瑴、庭秀力言昨日诏书不可宣布，必召变。
shèng fēi yǔ zhí zhèng yán qí wáng xiào dí lù yǔn dí jiē zài zuò shàng shū zuǒ chéng zhāng chéng dú yuē shì shì ruò cǐ qǐ zhēng cǐ míng wèi yé
胜非与执政颜歧、王孝迪、路允迪皆在坐，尚书左丞张澄独曰："事势若此，岂争此名位耶？
chéng yù chū jué děng gòng zhǐ zhī
"澄欲出，瑴等共止之。
jué yǔ li bǐng bìng wèi duān míng diàn xué shì tóng qiān shū shū mì yuàn shì
瑴与李邴并为端明殿学士、同签书枢密院事。
gāo zōng fù wèi jìn qiān shū zhí zhèng fu bǎi rì ér zú
高宗复位，进签书，执政甫百日而卒。
gāo zōng shén dào zhī wèi dà chén zhèn sàng yuán zi yóu néng zì pái qiǎn yú jué dài bù néng shì yě
高宗甚悼之，谓大臣："朕丧元子，犹能自排遣，于瑴殆不能释也。
tíng xiù zì yǐng yàn cí xī rén
庭秀字颍彦，慈溪人。
yǔ huáng tíng jiān yáng shí yóu qí wéi xué páng sōu yuǎn shào bù gǒu qù shí hǎo zào yì shēn yuǎn cāo zhí jiān zhèng fā wéi wén cí jùn mài hóng yuǎn
与黄庭坚、杨时游，其为学旁搜远绍，不苟趣时好，造诣深远，操植坚正，发为文辞，俊迈宏远。
dēng zhèng hé èr nián shàng shě dì lì guān zhōu xiàn
登政和二年上舍第，历官州县。
shì yù shǐ lǐ guāng jiàn wèi yù shǐ tái jiǎn fǎ guān
侍御史李光荐为御史台检法官。
xuān hé jìng kāng shí jìn yán jiē fā yú zhōng yì
宣和、靖康时，进言皆发于忠义。
yù shǐ zhōng chéng yán wěi chu shí shù guān zhōng rú yú mó wáng tíng xiù zhě chū fēi jí bìng yì rán zhì wéi chén ér guī yuàn bāo zhuó zhī
御史中丞言："伪楚时庶官中如虞谟、王庭秀者，初非疾病，毅然致为臣而归，愿褒擢之。
bài jiān chá yù shǐ zòu qǐ wēi duàn dāng chū yú rén zhǔ ér suǒ qiǎn xuān yù guān dāng lìng jǔ lián lì
"拜监察御史，奏："乞威断当出于人主，而所遣宣谕官，当令举廉吏。
yòu yán xíng míng yǒu yí lǜ zhě lìng zhōu jùn fǎ guān shēn xiàn sī yuè shí jù zòu yǐ qǔ cái jué
"又言："刑名有疑虑者，令州郡法官申宪司阅实具奏，以取裁决。
qiān diàn zhōng shì yù shǐ lùn huáng qián shàn mài guān shòu chǒng ba zhī
"迁殿中侍御史，论黄潜善卖官售宠，罢之。
jì yǔ zhèng jué lì zhēng jiàng fēng gāo zōng shì wèi jǐ chū zhī ruì zhōu yòu zhèng yán lǚ zhǐ zòu cháo tíng jīn rì yuán lùn dà chén yí yī yán guān míng rì ba yī yán guān zé hòu rì dà chén xíng shì yǒu shī shuí gǎn yán zhě
既与郑瑴力争降封高宗事，未几出知瑞州，右正言吕祉奏："朝廷今日缘论大臣移一言官，明日罢一言官，则后日大臣行事有失，谁敢言者。
suì zhào wèi lì bù láng
"遂召为吏部郎，
gǎi zuǒ sī
改左司，
yán cháo tíng bǐ lái shēn jí tān lì
言："朝廷比来深疾贪吏，
rán zhōu xiàn zhī jiān qǐ wú lián jiè zì jiāng chén yú xià liáo zhě
然州县之间岂无廉介自将、沈于下僚者，
yi mìng wǔ shǐ
宜命五使，
suǒ zhì yǐ lián jié qīng xiū kě yǐ shī biǎo lì mín zhě
所至以廉洁清修、可以师表吏民者，
yǐ míng lái shàng
以名来上，
cān zhī gōng yì
参之公议，
bù cì shēng zhuó
不次升擢，
yǐ lì shì fēng
以厉士风。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
qiān jiǎn zhèng zhōng shū mén xià shěng zhū fáng gōng shì yǔ zǎi xiàng yì duō bù hé bù zì ān yǐn jí qiú qù
迁检正中书门下省诸房公事，与宰相议多不合，不自安，引疾求去。
zhào zhí mì gé zhǔ guǎn chóng dào guàn ér guī
诏直秘阁、主管崇道观而归。
chóu yù zì tài rán yì dōu rén
仇悆，字泰然，益都人。
dà guān sān nián jìn shì shòu bīn zhōu sī fǎ yàn yù xiáng shù duō suǒ quán huó
大观三年进士，授邠州司法，谳狱详恕，多所全活。
wèi shān chéng lìng mǎn zhì qí yòu zhē qì bù dé qù
为邓城令，满秩，耆幼遮泣不得去。
xǐ wǔ zhì lìng shǔ cháo tíng fāng diào bīng shù shí wàn yú yān shān yù kuì xiǎng bì gěi
徙武陟令，属朝廷方调兵数十万于燕山，悆馈饷毕给。
shí zhǔ jiāng zòng shì zú guò shì lüè wù bù yú zhí tā yì guān táo bì yù xiān qī qù bèi shēn yán yuē shù suì yǐ bù rǎo
时主将纵士卒过市掠物，不予直，他邑官逃避，悆先期趣备，申严约束，遂以不扰。
yǐ ér yù sòng yùn xiǎng yú zhuō zhí dà jūn kuì yú lú gōu hé náng tuó wǎng wǎng wěi yǐ zī dí yù jiān guān yíng hù wú yī háo qì shī
已而悆送运饷于涿，值大军溃于卢沟河，囊橐往往委以资敌，悆间关营护，无一豪弃失。
diào gāo mì chéng sú shàng áo sòng yù shè xiàn shì pōu jué rú liú shì wú yān xī mín zhì huái bǐng ěr yǐ sì jué qiǎn
调高密丞，俗尚嚣讼，悆摄县事，剖决如流，事无淹夕，民至怀饼饵以俟决遣。
huá lì yáng gài měi yīn shū lìng guò xié chí wèi jiān yù bào qí zuì qíng zhī wú bù yuè fú
猾吏杨盖每阴疏令过，胁持为奸，悆暴其罪黥之，无不悦服。
zhōu quē sī lù mìng yù shè shì jì xíng yì máng wàn yú yāo liú zhì yōng guī xiàn xiè shí tiān hán jiē rán huǒ jǐng shǒu bù mǎn hòu xiān yù yóu tā dào dé chū huò zhuī bài mǎ shǒu yuē gōng shè wǒ qù wǒ bì shǐ gōng fù lái
州阙司录，命悆摄事，既行，邑氓万余邀留，至拥归县廨，时天寒，皆然火警守，布满后先，悆由它道得出，或追拜马首曰："公舍我去，我必使公复来。
tā rì yù fāng bái shì jùn yá hū shù qiān rén jìng duó yǐ guī shǒu zhēn fú néng è
"它日，悆方白事郡牙，忽数千人径夺以归，守针弗能遏。
jù kòu qǐ lái mì jiān sù wén yù míng jiè qí dǎng wú fàn gāo mì jìng mín lài yǐ ān
剧寇起莱、密间，素闻悆名，戒其党毋犯高密境，民赖以安。
mì zú bì guān pàn lüè hài guān lì jǐ jǐn dú hū yuē wú jīng chóu gōng
密卒闭关叛掠，害官吏几尽，独呼曰："无惊仇公。
nán qiān dīng mǔ yōu
南迁，丁母忧。
fú chú zhī jiàn chāng jūn rù wèi kǎo gōng yuán wài
服除，知建昌军，入为考功员外。
shí rèn zhě wǎn zhuǎn bīng jiān wáng shī gào dié shí cháng qī bā ér quán bù wú àn jí su gài zhě shén duō zhēn wěi cuò luàn
时任者宛转兵间，亡失告牒十常七八，而铨部无案籍，诉丐者甚多，真伪错乱。
yù qīn wéi kǎo hé qí kě jù zhě xī zé bǎo shí yīn shàng wén xíng zhī
悆亲为考核，其可据者悉责保识，因上闻行之。
qiān yòu sī jí zhōng shū mén xià jiǎn zhèng zhū fáng gōng shì é wèi yán hǎi zhì zhì shǐ
迁右司及中书门下检正诸房公事，俄为沿海制置使。
míng shǒu yǔ zǎi xiàng hòu shàn dài yán shì zú jiāng wèi biàn zhì qiǎn jīng bīng mì bǔ
明守与宰相厚善，绐言士卒将为变，致遣精兵密捕。
tǒng zhì guān xú wén jué zhī chū móu zòng jūn piāo lüè qǐng zhī fàn hǎi qù hū yuē wǒ yǐ chóu gōng gù bù shā rén bù fén wū lú
统制官徐文觉之，初谋纵军剽略，顷之泛海去，呼曰："我以仇公故，不杀人，不焚屋庐。
yī chéng yàn rán
"一城晏然。
yóu zuò xuē liǎng guān zhǔ guǎn tài píng guān
犹坐削两官，主管太平观。
yǐ huái xi xuān fǔ zhī lú zhōu
以淮西宣抚知庐州。
liú yù zi lín hé jīn bīng dà rù mín qíng xiōng jù
刘豫子麟合金兵大入，民情汹惧。
xuān fǔ sī tǒng zhì zhāng qí zhě jì chéng wēi wéi luàn qū jū mín yuè jiāng nán zǒu
宣抚司统制张琦者，冀乘危为乱，驱居民越江南走。
yù xiān xié yù chū yōng jiá shì shù qiān tū rù lòu rèn dēng lóu yáng bái huī zuǒ yòu jīng kuì pò yù shàng mǎ
欲先胁悆出，拥甲士数千突入，露刃登楼，扬白麾，左右惊溃，迫悆上马。
yù xú wèi yuē ruò bèi wú shǒu tǔ zé wú dāng yǐ sǐ xùn guó kòu wèi zhì ér táo rén hé lài yān
悆徐谓曰："若辈无守土责，吾当以死徇国，寇未至而逃，人何赖焉。
jiān bù wéi dòng shén sè wú shǎo yì
"坚不为动，神色无少异。
qí děng cuò è jù sàn qí tú rén xīn suì dìng
琦等错愕，遽散其徒，人心遂定。
shí jīn rén chū rù jìn jìng yù qiú yuán yú xuān fǔ sī bù bào
时金人出入近境，悆求援于宣抚司，不报。
yòu qiǎn qí zi zì jiàn dào fù cháo tíng gào jí suī jīng qí zi yǐ guān ér yuán zú bù zhì
又遣其子自间道赴朝廷告急，虽旌其子以官，而援卒不至。
dì fāng xià zhào qīn zhēng ér zhào yì bù zhì huái diàn xuān yán jiāng qì liǎng huái wèi bǎo jiāng jì
帝方下诏亲征，而诏亦不至淮甸，喧言将弃两淮为保江计。
yù lù zhào yǔ jiē zhī jùn xiàn dú zhě zhì liú tì xián sī zì fèn
悆录诏语揭之郡县，读者至流涕，咸思自奋。
jiān yā yán jǐn sǐ yú zéi yú zhòng lái guī zhōu tǎng kuì jié wú yǐ wéi shǎng yù xī yǐn bān zuò kào yǐ jiǔ shí wèi láo zhī zhòng jiē gǎn lì
监押阎仅死于贼，余众来归，州帑匮竭，无以为赏，悆悉引班坐，犒以酒食，慰劳之，众皆感励。
mù lú shòu bīng de shù bǎi yì xiāng bīng èr qiān chū qí zhí dǐ shòu chūn chéng xià dí sān zhàn jiē běi què zǒu dù huái
募庐、寿兵得数百，益乡兵二千，出奇直抵寿春城下，敌三战皆北，却走度淮。
qí hòu lín fù zēng bīng lái kòu yù fù shòu chūn fú guó shén zhòng huò qí xiè shù qiān fén liáng chuán bǎi yú sōu jiàng bó hǎi shǒu lǐng èr rén
其后麟复增兵来寇，悆复寿春，俘馘甚众，获旗械数千，焚粮船百余艘，降渤海首领二人。
chū jīn rén wéi háo zhōu xún rì wèi xià shǔ tiān hán mǎ duō jiāng sǐ nǎi xī zhòng xiàng huái dōng
初，金人围濠州，旬日未下，属天寒，马多僵死，乃悉众向淮东。
shū mì shǐ zhāng jùn fāng shì shī jīn líng yù yǐ cè shuō zhī yuē jīn zhòng bīng zài huái dōng shī lǎo shí kuì ruò yǐ jīng bīng èr wàn yī zì shòu yáng yī zì hàn shàng jìng qū jiù jīng dāng bù zhàn ér tuì jì yǐ dà jūn wěi jī miè yǒu bù jì zhě
枢密使张浚方视师金陵，悆以策说之曰：金重兵在淮东，师老食匮，若以精兵二万一自寿阳，一自汉上，径趋旧京，当不战而退，继以大军尾击，蔑有不济者。
xī rén wèi yī rì zòng dí shù shì zhī huàn
昔人谓'一日纵敌，数世之患。
yuàn wú shī shí zhī huǐ
'愿无失时之悔。
jùn bù néng yòng
"浚不能用。
lín fù yǐ bù qí shù qiān zhì hé féi dié yán wù shù wèi zhī diàn rén xīn bù hài bù zhī suǒ wéi
麟复以步骑数千至合肥，谍言兀术为之殿，人心怖骇，不知所为。
huì jīng xi zhì zhì shǐ qiǎn niú gāo tǒng bīng shì zhì yù gù zuǒ yòu yuē zhào niú guān chá lái jī zéi
会京西制置使遣牛皋统兵适至，悆顾左右曰："召牛观察来击贼。
gāo jì zhì yǐ zhōng yì hàn zhī gāo sù yǒng shén yǐ èr qiān yú qí chí chū duǎn bīng xiāng jiē suǒ xiàng pī mǐ dí shāo shè sàn ér fù jí zhě sān
"皋既至，以忠义撼之，皋素勇甚，以二千余骑驰出，短兵相接，所向披靡，敌稍慑，散而复集者三。
qí fù xú qìng hū zhuì mǎ dí jìng fù zhī gāo yè yǐ shàng shǒu fú shù rén yīn miǎn zhòu dà hū yuē wǒ niú gāo yě cháng sì bài wù shù kě lái jué sǐ
其副徐庆忽坠马，敌竞赴之，皋掖以上，手刜数人，因免胄大呼曰："我牛皋也，尝四败兀术，可来决死。
kòu wèi qí míng suì zì kuì
"寇畏其名，遂自溃。
yǐ yù kè fù shǒu yù gōng jiā huī yóu gé dài zhì
以悆克复守御功，加徽猷阁待制。
míng nián xuān fǔ sī shǐ qiǎn dà jiàng wáng dé lái shí kòu yǐ qù dé wèi qí wu yuē dāng shì jí shí wú shǔ wú yī rén dù jiāng jī zéi jīn shì píng fāng zhì hé miàn mù jiàn chóu gōng yé
明年，宣抚司始遣大将王德来，时寇已去，德谓其伍曰："当事急时，吾属无一人渡江击贼，今事平方至，何面目见仇公耶？
dé huī xià duō nǚ zhēn bó hǎi guī fù zhě jiàn yù xiàng bù jué yǐ shǒu jiā é
"德麾下多女真、渤海归附者，见悆像，不觉以手加额。
chū xuān fǔ sī jì bù yǐ yī zú yuán zhū jùn dàn lìng fén jī jù qì chéng tuì bǎo wén yí bù jué yú dào yòu qǐng jùn dū xíng zhī
初，宣抚司既不以一卒援诸郡，但令焚积聚，弃城退保，文移不绝于道，又请浚督行之。
jùn xí yù dù qí yi chù zhī yù wèi cán pò zhī yú bīng shí bù gěi chéng bù néng zhī dí
浚檄悆度其宜处之，悆谓："残破之余，兵食不给，诚不能支敌。
rán shuài chén rèn yī lù zhī zé shì dāng sǐ shǒu
然帅臣任一路之责，誓当死守。
jīn ruò wěi chéng shǐ jīn rén yǒu huái xi zhì bīng jiàn yú cháo hú bì yí cháo tíng yōu
今若委城，使金人有淮西，治兵舰于巢湖，必贻朝廷忧。
lì chén bù kě jùn wěi qí yán ér zú quán huó shù zhōu zhī zhòng
"力陈不可，浚韪其言，而卒全活数州之众。
xún zhào yì què jūn mín hào sòng zhī
寻诏诣阙，军民号送之。
gǎi zhè dōng xuān fǔ shǐ zhī míng zhōu yǐ cuò háo qiáng jiǎng shàn liáng wéi lǐ
改浙东宣抚使、知明州，以挫豪强、奖善良为理。
lì shòu qiú suī yī qián bù dài jiān huá liǎn jì
吏受赇，虽一钱不贷，奸猾敛迹。
zhōu lí bīng huǒ jì huǐ yù chì chú qián zhù qí fèi mǎi tián xíng xiāng yǐn jiǔ lǐ
州罹兵火既毁，悆斥厨钱助其费，买田行乡饮酒礼。
suì jī fā guān chǔ sǔn qí zhí mín wú sǐ xǐ
荒年，仇悆拿出官府储备的粮食，降低价格卖给灾民，灾民没有饿死或迁居到别处的。
cháo tíng wén zhī jìn zhì yī děng
朝廷闻之，进秩一等。
zài zhào jìn duì dì qīn jiā bāo yù yù liú zhì jìn mì
再召，进对，帝亲加褒谕，欲留置近密。
yán zhě yǐ yù zài jùn duō qíng xū lì wèi cǎn kù qǐng shòu wài fān
言者以悆在郡多黥胥吏为惨酷，请授外藩。
shí tóng liáo wèi xi nǎi jìn zhí xué shì wèi hú nán ān fǔ shǐ jìn dào zhù qián zhě cù shǐ wèi nóng wù jià jì píng shāng gǔ suì tōng
时峒獠未息，乃进直学士，为湖南安抚使，禁盗铸钱者，趣使为农，物价既平，商贾遂通。
shù yuè zhào hái jiā bǎo wén gé xué shì shǎn xī dōu zhuǎn yùn shǐ
数月，召还，加宝文阁学士、陕西都转运使。
shí jīn rén wú gù guī qīn jiāng guǐ jì pǒ cè yù lì chén fēi cè gù cí bù xíng
时金人无故归侵疆，诡计叵测，悆力陈非策，固辞不行。
qín guì fāng zhǔ hé yì yǐ wéi yì jǐ luò zhí yǐ zuǒ cháo fèng láng shào fǔ shǎo jiān fēn sī xī jīng quán zhōu jū zhù
秦桧方主和议，以为异己，落职，以左朝奉郎、少府少监分司西京，全州居住。
qǐ zhī hé nán fǔ wèi xíng jīn rén guǒ fù xiàn suǒ guī jùn yì rú yù yán
起知河南府，未行，金人果复陷所归郡邑，如悆言。
nǎi fù dài zhì zài zhī míng zhōu gǎi zhī píng jiāng fǔ bì cí yán wǒ jūn yǐ xí zhàn fēi fù qián rì gù liú qí néng yǐ shǎo jī zhòng dí dà cuò nǜ ruò chéng yǐ zhèn zhī shì gǔ xíng ér qián zhōng yuán kě chuán xí ér dìng
乃复待制，再知明州，改知平江府，陛辞，言："我军已习战，非复前日，故刘锜能以少击众，敌大挫衄，若乘已振之势，鼓行而前，中原可传檄而定。
shàng jiā zhī
"上嘉之。
yǐ yán ba tí jǔ tài píng guān
以言罢，提举太平观。
jī guān zhì zuǒ cháo yì dài fū jué yì dōu xiàn bó
积官至左朝议大夫，爵益都县伯。
zú zèng zuǒ tōng yì dài fū
卒，赠左通议大夫。
yù xìng zhì xiào mǔ méi shí fāng qí qū zhuǎn xǐ jū sāng jìn lǐ
悆性至孝，母没时，方崎岖转徙，居丧尽礼。
yán hǎi zhì zhì shǐ chén yàn wén jiàn yú cháo qǐ fù zhī yù bù jiù
沿海制置使陈彦文荐于朝，起复之，悆不就。
yù duān fāng tǐng tè zì chū guān qì tōng xiǎn wú suǒ fù lì
悆端方挺特，自初官讫通显，无所附丽。
lìng shān chéng shí chéng xiàng fàn zōng yǐn fāng wèi yì zǐ yǐ wén yè yù
令邓城时，丞相范宗尹方为邑子，以文谒悆。
yù tā rì yǔ qí fù shì zǐ gōng fǔ qì yě
悆他日语其父："是子公辅器也。
zōng yǐn jì dāng guó wèi cháng yǐ sī jiàn
"宗尹既当国，未尝以私见。
yù zài míng zhōu cháng yù jiàn yī mù guān wèn yuē jūn rì fèi jǐ hé
悆在明州，尝欲荐一幕官，问曰："君日费几何？
duì yǐ shí kǒu zhī jiā rì yòng èr qiān
"对以"十口之家，日用二千"。
yù jīng yuē wú wèi jùn shǒu fèi bù jí cǐ shǔ liáo suǒ fèi bèi zhī ān dé bù tān
悆惊曰："吾为郡守费不及此，属僚所费倍之，安得不贪。
suì zhǐ
"遂止。
gāo dēng zì yàn xiān zhāng pǔ rén
高登，字彦先，漳浦人。
shǎo gū lì xué chí shēn yǐ fǎ dù
少孤，力学，持身以法度。
xuān hé jiān wèi tài xué shēng
宣和间，为太学生。
jīn rén fàn jīng shī dēng yǔ chén dōng děng shàng shū qǐ zhǎn liù zéi
金人犯京师，登与陈东等上书乞斩六贼。
tíng chén fù jiàn hé yì duó zhǒng shī dào li gāng bīng bǐng dēng yǔ dōng zài bào shū yì què jūn mín bù qī ér huì zhě shù wàn
廷臣复建和议，夺种师道、李纲兵柄，登与东再抱书诣阙，军民不期而会者数万。
wáng shí yōng zòng bīng yù jǐn jiān zhī dēng yǔ shí rén yì lì bù dòng
王时雍纵兵欲尽歼之，登与十人屹立不动。
qīn zōng jí wèi zhuó wú mǐn zhāng bāng chāng wèi xiāng mǐn yòu xuě qián xiāng li bāng yàn wú gū qǐ jiā ēn lǐ qǐ fù zhī
钦宗即位，擢吴敏、张邦昌为相，敏又雪前相李邦彦无辜，乞加恩礼起复之。
dēng shàng shū yuē bì xià zì dōng gōng jí wèi yì bì néng wéi mín xìng chú dà lì hài
登上书曰："陛下自东宫即位，意必能为民兴除大利害。
jiàn zuò zhī shǐ bīng gé rǎo rǎng cháo tíng zhèng shì yī qiè wèi xiá rén rén qiáo zú yǐ dài shì xi ér dǔ wéi xīn zhī zhèng nài hé xiāng wú mǐn zhāng bāng chāng
践阼之始，兵革扰攘，朝廷政事一切未暇，人人翘足以待事息而睹惟新之政，奈何相吴敏、张邦昌？
yòu nà mǐn dǎng yǔ zhī yán bō gào zhōng wài jiāng fù yòng li bāng yàn dào lù zhī rén wú bù yǐn hèn ér qù
又纳敏党与之言，播告中外，将复用李邦彦，道路之人无不饮恨而去。
shì bì xià dà shī tiān xià zhī wàng chén kǒng rén xīn zì cǐ lí yǐ
是陛下大失天下之望，臣恐人心自此离矣。
tài shàng huáng jiǔ chù bāng yàn děng yú zhèng fǔ jì gāng wěn luàn mín shù chóu yuàn fāng qiě rì yǐ zhì ān zhī yán yòu wù shàng huáng yǐ zhì dà huò cāng huáng nán xìng bù huò níng jū
太上皇久处邦彦等于政府，纪纲紊乱，民庶愁怨，方且日以治安之言诱误上皇，以致大祸，仓皇南幸，不获宁居。
zhǔ rǔ chén sǐ cǐ cáo dāng jǐn fú zhū jīn nǎi yǎn rán zì zì péng bǐ wéi jiān méng bì tiān rì
主辱臣死，此曹当尽伏诛，今乃偃然自恣，朋比为奸，蒙蔽天日。
bì xià cóng mǐn suǒ qǐng tiān xià zhī rén jiāng yǐ bì xià wèi bù míng zhī jūn rén xīn zì cǐ lí yǐ
陛下从敏所请，天下之人将以陛下为不明之君，人心自此离矣。
zài shàng shū yuē chén yǐ bù yī zhī wēi jiàn chén yán xì zōng shè zhī cún wáng wèi kě hū yě
"再上书曰："臣以布衣之微贱，臣言系宗社之存亡，未可忽也。
yú shì fán wǔ shàng shū jiē bù bào
"于是凡五上书，皆不报。
yīn móu nán guī hū wén bāng chāng gè yǔ yuǎn jùn yī shí xiǎo rén xiāng jì bà chì yǔ suǒ yán ǒu hé zhě shí qī bā dēng xǐ yuē shì kě yǐ jìn yán yǐ
因谋南归，忽闻邦昌各与远郡，一时小人相继罢斥，与所言偶合者十七八，登喜曰："是可以尽言矣。
fù wéi shū lùn mǐn wèi ba bù bào
"复为书论敏未罢，不报。
chū jīn rén zhì liù guǎn zhū shēng jiāng dùn qù dēng yuē jūn zài kě hu
初，金人至，六馆诸生将遁去，登曰："君在可乎？
yǔ lín mài děng qǐng suí jià lì niè shān zhàng zhōng ér dì bù guǒ chū
"与林迈等请随驾，隶聂山帐中，而帝不果出。
jīn rén tuì shī mǐn suì fěng xué guān qǐ luó zhī bǐng chì huán xiāng
金人退师，敏遂讽学官起罗织，屏斥还乡。
shào xīng èr nián tíng duì jí yì jìn yán wú suǒ gù bì yǒu sī è qí zhí shòu fù chuān zhǔ bù
绍兴二年，廷对，极意尽言，无所顾避，有司恶其直，授富川主簿。
xiàn dǒng fèn wén qí míng xí yàn liù jùn yù fù mìng jiān hè zhōu xué shì
宪董弅闻其名，檄谳六郡狱，复命兼贺州学事。
xué gù yǒu tián shè fǎ bà guī mǎi mǎ sī dēng qǐng fù qí jiù
学故有田舍，法罢归买马司，登请复其旧。
shǒu yuē mǎi mǎ yǎng shì shú jí
守曰："买马、养士孰急？
dēng yuē mǎi mǎ gù jí yǐ rán xué xiào lǐ yì yóu chū yī rì fèi yì guān zhī shì yǔ táng xià zú hé yì
"登曰："买马固急矣，然学校礼义由出，一日废，衣冠之士与堂下卒何异？
shǒu yuē kàng zhǎng lì yé
"守曰："抗长吏耶！
yuē tiān xià suǒ shì yǐ zhì zhě lǐ yì yǔ fǎ dù ěr jì liǎng qì zhī shàng hé yán
"曰："天下所恃以治者，礼义与法度尔，既两弃之，尚何言！
shǒu bù néng duó zú cóng zhī
"守不能夺，卒从之。
shè yù shì yǒu qiú shā rén shǒu yù zòu cái yuē yīn dé kě wèi
摄狱事，有囚杀人，守欲奏裁曰："阴德可为。
dēng yuē yīn dé qǐ kě yǒu xīn wèi zhī shā rén zhě sǐ ér kě xìng miǎn zé bèi sǐ zhī yuān hé shí ér xiāo
"登曰："阴德岂可有心为之，杀人者死，而可幸免，则被死之冤何时而销？
mǎn zhì shì mín gài liú bù huò xiāng shuài kuì jīn wǔ shí wàn bù gào xìng míng bái yú shǒu yuē gāo jūn pín wú yǐ yǎng yuàn tài shǒu quàn qí xián shòu
满秩，士民丐留不获，相率馈金五十万，不告姓名，白于守曰："高君贫无以养，愿太守劝其咸受。
dēng cí zhī bù kě fù wú suǒ guī qǐng zhì yú xué mǎi shū yǐ xiè shì mín
"登辞之，不可，复无所归，请置于学，买书以谢士民。
guī zhì guǎng huì xīn xīng dà jī shuài lián nán fu xí fā lǐn zhèn jì fù wèi mí yú yě yǐ shí zhī yuàn dài zhě tīng suǒ quán huó wàn jì
归至广，会新兴大饥，帅连南夫檄发廪振济，复为糜于野以食之，愿贷者听，所全活万计。
suì shì dà rěn ér cháng yì jí shù
岁适大稔，而偿亦及数。
mín tóu dié yuàn liú zhě shù bǎi bèi yīn zòu pì zhōng qí rèn
民投牒愿留者数百辈，因奏辟终其任。
zhào fù dōu táng shěn chá suì shàng shū wàn yán jí shí yì liù piān dì lǎn ér shàn zhī xià liù yì zhōng shū
召赴都堂审察，遂上疏万言及《时议》六篇，帝览而善之，下六议中书。
qín guì è qí jī jǐ bù fù yǐ wén
秦桧恶其讥己，不复以闻。
shòu jìng jiāng fǔ gǔ xiàn lìng dào hú zhōu shǒu wāng zǎo guǎn zhī
授静江府古县令，道湖州，守汪藻馆之。
zǎo liú yǔ xiū huī zōng shí lù gù cí huò yuē shì kě yǐ jiē gǎi zhì
藻留与修《徽宗实录》，固辞，或曰："是可以阶改秩。
dēng yuē dàn yì wèi yù ěr
"登曰："但意未欲尔。
suì xíng
"遂行。
guǎng xī shuài shěn huì wèn dēng hé yǐ zhì xiàn dēng tiáo shí yú shì gào zhī
广西帅沈晦问登何以治县，登条十余事告之。
huì yuē cǐ gǔ rén zhī zhèng jīn rén zhà yí bù kě xíng
晦曰："此古人之政，今人诈，疑不可行。
duì yuē zhōng xìn kě xíng mán mò wèi bù néng xíng chéng bù zhì ěr
"对曰："忠信可行蛮貊，谓不能行，诚不至尔。
háo mín qín hǔ wǔ duàn xiāng qū chí lì duǎn cháng hào qín dà chóng yì dài fū yǐ xià wèi qí suǒ qū
"豪民秦琥武断乡曲，持吏短长，号"秦大虫"，邑大夫以下为其所屈。
dēng zhì pō gé ér dēng xǐ qí qiān shàn bǔ chù xué zhí
登至，颇革，而登喜其迁善，补处学职。
tā rì hǔ yǒu qǐng shǔ dēng xiè què zhī hǔ nù móu zhōng yǐ wēi fǎ
它日，琥有请属，登谢却之，琥怒，谋中以危法。
huì yǒu su hǔ qīn dài xué qián zhě dēng hū zhì miàn shù hǔ shēng qì jù lì huà xià bái jùn jí zhū sī zhì zhī fǎ fèn ér sǐ yī jùn kuài zhī
会有诉琥侵贷学钱者，登呼至，面数琥，声气俱厉，叱下，白郡及诸司置之法，忿而死，一郡快之。
shuài hú shùn zhì wèi dēng yuē gǔ xiàn qín tài shī fù jiù zhì shí shēng tài shī yú cǐ hé cí sì zhī
帅胡舜陟谓登曰："古县，秦太师父旧治，实生太师于此，盍祠祀之？
dēng yuē guì wèi xiāng wáng zhuàng cí bù kě lì
"登曰："桧为相亡状，祠不可立。
shùn zhì dà nù zhí qín hǔ shì yí lì pǔ chéng kāng níng yǐ dài dēng dēng yǐ mǔ bìng qù
"舜陟大怒，摭秦琥事，移荔浦丞康宁以代登，登以母病去。
shùn zhì suì chuàng guì cí ér zì wèi jì qiě wū yǐ zhuān shā zhī zuì zhào sòng jìng jiāng fǔ yù
舜陟遂创桧祠而自为记，且诬以专杀之罪，诏送静江府狱。
shùn zhì qiǎn jiàn zú bǔ dēng shǔ dēng mǔ sǐ zhōu zhōng gǎo zàng shuǐ cì háng hǎi yì què shàng shū qiú nà guān shú zuì dì mǐn zhī
舜陟遣健卒捕登，属登母死舟中，藁葬水次，航海诣阙上书，求纳官赎罪，帝闵之。
gù rén yǒu wéi yòu sī zhě wèi yuē chéng xiàng yún cháng shi jūn yú tài xué néng yī jiàn zhōng shēn shì qiě wú yōu shàng shū tú ěr wèi yě
故人有为右司者，谓曰："丞相云尝识君于太学，能一见，终身事且无忧，上书徒尔为也。
dēng yuē mǒu zhī yǒu jūn fù bù zhī yǒu quán chén
"登曰："某知有君父，不知有权臣。
jì ér zhōng shū zòu gù shì wú nà guān shú zuì réng sòng jìng jiāng yù
"既而中书奏故事无纳官赎罪，仍送静江狱。
dēng guī zàng qí mǔ qì shì yì yù ér shùn zhì xiān yǐ shì xià yù sǐ yǐ shì zú zhāo bái
登归葬其母，讫事诣狱，而舜陟先以事下狱死矣，事卒昭白。
guǎng cáo zhèng lì zhào bù qì pì shè guī shàn lìng suì chà kǎo shì zhāi jīng shǐ zhōng yào yǔ mìng tí cè mǐn zhè shuǐ zāi suǒ zhì zhī yóu
广漕郑鬲、赵不弃辟摄归善令，遂差考试，摘经史中要语命题，策闽、浙水灾所致之由。
jùn shǒu li zhòng wén jí chí yǐ dá guì guì wén zhèn nù zuò yǐ qián shì qǔ zhǐ biān guǎn róng zhōu
郡守李仲文即驰以达桧，桧闻震怒，坐以前事，取旨编管容州。
zhāng zhōu qiǎn shǐ chén xiè dà zuò chí shěng fú shì dēng dēng dú bì jí tóu dà zuò shàng mǎ dà zuò yuē shǎo rù gào jiā rén wú hài yě
漳州遣使臣谢大作持省符示登，登读毕，即投大作上马，大作曰："少入告家人，无害也。
dēng yuē jūn mìng bù gǎn jī
"登曰："君命不敢稽。
dà zuò è rán
"大作愕然。
bǐ yè xún jiǎn lǐng bǎi zú fù zhì dēng yuē ruò cháo tíng cì wǒ sǐ yì dāng bài chì ér hòu jiù fǎ
比夜，巡检领百卒复至，登曰："若朝廷赐我死，亦当拜敕而后就法。
dà zuò gǎn dēng zhōng yì wèi qì xià fèn jiàn huà xún jiǎn yuē shěng fú zài wǒ shǒu zhōng wú tā yǔ yě
"大作感登忠义，为泣下，奋剑叱巡检曰："省符在我手中，无它语也。
rǔ yù hé wéi wú dāng yǐ sǐ hàn zhī
汝欲何为，吾当以死捍之。
lì bù qì yì zuò juān yī guān
"鬲、不弃亦坐镌一官。
dēng zhé jū shòu tú yǐ gěi jiā shì yī bù jiè yì wéi wén cháo tíng suǒ xíng shì xiǎo shī zé pín cù bù lè dà shī zé tòng kū suí zhī lín zú suǒ yán jiē tiān xià dà jì
登谪居，授徒以给，家事一不介意，惟闻朝廷所行事小失，则颦蹙不乐，大失则恸哭随之，临卒，所言皆天下大计。
hòu èr shí nián chéng xiàng liáng kè jiā shū qí shì yǐ wén
后二十年，丞相梁克家疏其事以闻。
hé wàn shǒu zhāng yán zhū cháo zhuī fù dí gōng láng
何万守漳，言诸朝，追复迪功郎。
hòu wǔ shí nián zhū xī wèi shǒu zòu qǐ bāo lù zèng chéng wù láng
后五十年，朱熹为守，奏乞褒录，赠承务郎。
dēng shì qí mǔ zhì xiào zhōu xíng zhì fēng kāng jiān zǔ fēng fāng niàn wú yǐ fèng chén shàn hū yǒu bái yú yuè yú qián
登事其母至孝，舟行至封、康间，阻风，方念无以奉晨膳，忽有白鱼跃于前。
qí xué yǐ shèn dú wèi běn suǒ zhe jiā lùn zhōng biàn děng biān yǒu dōng xī jí xíng shì
其学以慎独为本，所著《家论》、《忠辨》等编，有《东溪集》行世。
lóu yín liàng zì zhì míng yǒng jiā rén
娄寅亮，字陟明，永嘉人。
zhèng hé èr nián jìn shì wéi shàng yú chéng
政和二年进士，为上虞丞。
jiàn yán sì nián gāo zōng zhì yuè yín liàng shàng shū yún xiān zhèng yǒu yán tài zǔ shě qí zi ér lì dì cǐ tiān xià zhī dà gōng
建炎四年，高宗至越，寅亮上疏云："先正有言：'太祖舍其子而立弟，此天下之大公；
zhōu wáng hōng zhāng shèng qǔ zōng shì yù zhī gōng zhōng cǐ tiān xià zhī dà lǜ yě
周王薨，章圣取宗室育之宫中，此天下之大虑也。
rén zōng gǎn wù qí shuō zhào yīng zǔ rù jì dà tǒng
'仁宗感悟其说，诏英祖入继大统。
wén zǐ wén sūn yí jūn yi wáng zāo lí biàn gǔ bù duàn rú dài
文子文孙，宜君宜王，遭罹变故，不断如带。
jīn yǒu tiān xià zhě dú bì xià yī rén ér yǐ
今有天下者，独陛下一人而已。
zhǔ zhě jiāo qǐn wèi fán qián xīng bù yào gū lì wú zhù yǒu shí hán xīn
属者椒寝未繁，前星不耀，孤立无助，有识寒心。
tiān qí huò zhě shēn jiè bì xià zhuī niàn zǔ zōng gōng xīn cháng lǜ zhī suǒ jí hu
天其或者深戒陛下，追念祖宗公心长虑之所及乎？
chóng níng yǐ lái yú chén jìn shuō dú tuī pú wáng zǐ sūn yǐ wéi jìn shǔ yú jiē wèi zhī tóng xìng suì shǐ chāng líng zhī hòu jì liáo wú wén bēn bèng lán lǚ jǐn tóng mín shù
崇宁以来，谀臣进说，独推濮王子孙以为近属，余皆谓之同姓，遂使昌陵之后，寂寥无闻，奔迸蓝缕，仅同民庶。
kǒng sì fēng yú nì yǎng wéi tiān jiān tài zǔ zài tiān mò kěn gù xīn shì yǐ èr shèng wèi yǒu huí luán zhī qī jīn rén wèi yǒu huǐ huò zhī yì zhōng yuán wèi yǒu xī jiān zhī rì
恐祀丰于昵，仰违天监，太祖在天莫肯顾歆，是以二圣未有回銮之期，金人未有悔祸之意，中原未有息肩之日。
chén yú bù shí jì huì yù qǐ bì xià yú zi xíng zhōng lín xuǎn tài zǔ zhū sūn yǒu xián dé zhě shì zhì qīn wáng bǐ mù jiǔ zhōu yǐ dài huáng sì zhī shēng tuì chǔ fān fú bìng xuǎn xuān zǔ tài zōng zhī yì cái wǔ kě chēng zhī rén shēng wèi nán bān yǐ bèi huán wèi
臣愚不识忌讳，欲乞陛下于子行中遴选太祖诸孙有贤德者，视秩亲王，俾牧九州，以待皇嗣之生，退处藩服，并选宣祖、太宗之裔，材武可称之人，升为南班，以备环卫。
shù jī shàng wèi zài tiān zhī líng xià xì rén xīn zhī wàng
庶几上慰在天之灵，下系人心之望。
dì dú zhī gǎn wù shū mì fù zhí róu jiàn zhī
"帝读之感悟，枢密富直柔荐之。
shào xīng yuán nián zhào fù xíng zài yǐ qí yán zōng shè dà jì yě
绍兴元年，召赴行在，以其言宗社大计也。
jì rù jiàn fù shàng shū yuē bì xià zhé jì suǒ huán liù nián yú wài xiǎn zǔ jiān nán bèi cháng zhī yǐ
既入见，复上疏曰："陛下辙迹所环，六年于外，险阻艰难，备尝之矣。
rán ér èr shèng wèi hái jīn rén wèi miè sì fāng wèi jìng zhě hé zāi
然而二圣未还，金人未灭，四方未靖者，何哉？
tiān yì ruò yuē tiān zuò sòng dé tài zǔ bù sī qí zi ér bǎo zhī bù xìng gǎn yá wù guó ér huài zhī jiāng shǐ sì shèng niàn zǔ sī wēi ér hòu huò zhī nǎi suǒ yǐ shēn qí yǒng mìng yě
天意若曰：天祚宋德，太祖不私其子而保之，不幸秆邪误国而坏之，将使嗣圣念祖，思危而后获之，乃所以申其永命也。
chén chéng kuáng wàng qù suì shàng zhāng qǐng bì xià qǔ tài zǔ zhū sūn zhī xián zhě shì zhì qīn wáng shǐ mù jiǔ zhōu wù méng cǎi tīng shè ér bù zhū
臣诚狂妄，去岁上章，请陛下取太祖诸孙之贤者，视秩亲王，使牧九州，误蒙采听，赦而不诛。
cí gài zài tiān zhī líng fā wù shèng xīn wèi shè jì jì fēi yú chén zhī suǒ jí yě
兹盖在天之灵发悟圣心，为社稷计，非愚臣之所及也。
fú wàng xuān gào dà chén xíng zhī tā rì huáng zǐ zhī shēng shǐ zhī tuì chǔ qīng xiá bù guò zēng yī jié dù shǐ ěr
伏望宣告大臣行之，它日皇子之生，使之退处清暇，不过增一节度使尔。
bì xià yǐ tài zǔ zhī xīn xíng zhāng shèng zhī lǜ zì rán xiào dì gǎn tōng liǎng gōng huí bì zé liú wàn shì
陛下以太祖之心，行章圣之虑，自然孝弟感通，两宫回跸，泽流万世。
gǎi lìng rù guān zhuó jiān chá yù shǐ
改令入官，擢监察御史。
shí xiāng qín guì yǐ qí zhí róu suǒ jiàn è zhī fěng yán zhě lùn yín liàng nì fù sāng bù jǔ xià dà lǐ jū wèn wú shí yóu zuò wèi zú fù mào zhàn guān hù bà zhí sòng lì bù yóu shì zuò fèi
时相秦桧以其直柔所荐，恶之，讽言者论寅亮匿父丧不举，下大理鞫问，无实，犹坐为族父冒占官户罢职，送吏部，由是坐废。
sòng rǔ wèi zì shī yǔ fēng xiàn rén
宋汝为，字师禹，丰县人。
jìng kāng yuán nián jīn rén fàn jīng shī hé mén yù hài
靖康元年，金人犯京师，阖门遇害。
rǔ wèi sī bào guó jiā jí fù xiōng zhī chóu jiàn yán sān nián jīn rén zài zhì yè bù shǐ zhě chén biān shì qiǎn duì xíng zài
汝为思报国家及父兄之仇，建炎三年，金人再至，谒部使者陈边事，遣对行在。
gāo zōng jiā nà tè bǔ xiū wǔ láng jiǎ wǔ gōng dài fū kāi zhōu cì shǐ fèng guó shū fù jīng dōng yùn pàn dù shí liàng shǐ jīn
高宗嘉纳，特补修武郎，假武功大夫、开州刺史，奉国书副京东运判杜时亮使金。
shí liú yù jié zhì dōng píng chéng xiàng lǚ yí hào yīn zhì shū yù
时刘豫节制东平，丞相吕颐浩因致书豫。
rǔ wéi xíng cì shòu chūn yù wán yán zōng bì jūn bù kè yǔ shí liàng huì dú chí rù qí bì jiāng shàng guó shū
汝为行次寿春，遇完颜宗弼军，不克与时亮会，独驰入其壁，将上国书。
zōng bì shèng nù jié ér fù zhī yù jiā lù rǔ
宗弼盛怒，劫而缚之，欲加僇辱。
rǔ wèi yī wú jù sè yuē sǐ gù bù cí rán xián mìng chū jiāng yuàn dá shū tǔ yī cí sǐ wèi wǎn
汝为一无惧色，曰："死固不辞，然衔命出疆，愿达书吐一辞，死未晚。
zōng bì gù rǔ wèi bù qū suì jiě fù yán zhī yuē cǐ shān dōng zhōng yì zhī shì yě
"宗弼顾汝为不屈，遂解缚延之曰："此山东忠义之士也。
mìng wǎng jiàn yù rǔ wèi yuē yuàn fú jiàn wèi nán cháo guǐ qǐ rěn bèi zhǔ bù zhōng yú suǒ shì
"命往见豫，汝为曰："愿伏剑为南朝鬼，岂忍背主不忠于所事。
lì jù bù xíng nǎi zhì jīng shī bīn sǐ zhě shù sì
"力拒不行，乃至京师，濒死者数四。
yù tiě hào rǔ wèi chí yí hào shū yǔ zhī kāi chén huò fú miǎn yǐ zhōng yì shǐ guī cháo tíng
豫僣号，汝为持颐浩书与之，开陈祸福，勉以忠义，使归朝廷。
yù sǒng ér lì yuē shǐ rén
豫悚而立曰："使人！
shǐ rén
使人！
shǐ yù zì xīn nán guī rén shuí zhí wǒ dú bú jiàn zhāng bāng chāng zhī shì hu
使豫自新南归，人谁直我，独不见张邦昌之事乎？
yè yǐ zhì cǐ fu fù hé yán
业已至此，夫复何言。
jí jū liú rǔ wèi
"即拘留汝为。
rán yǐ rǔ wèi rú shì nǎi shòu tōng zhí láng tóng zhī cáo zhōu yǐ yòu zhī gù cí
然以汝为儒士，乃授通直郎、同知曹州以诱之，固辞。
suì lián jié xiān xiàn yú běi zhě lìng táng zuǒ li xuān li chóu wèi fù xīn yǐ jī mì guī bào cháo tíng
遂连结先陷于北者凌唐佐、李亘、李俦为腹心，以机密归报朝廷。
táng zuǒ děng suǒ qiǎn sēng jí zú wèi luó zhě suǒ huò rǔ wèi suǒ qiǎn wáng xiàn shào bāng guāng shàn dá cháo tíng jiē guān zhī
唐佐等所遣僧及卒为逻者所获，汝为所遣王现、邵邦光善达，朝廷皆官之。
shào xīng shí sān nián rǔ wèi wáng guī zuò huī fù fāng lüè xiàn yú cháo qiě yuē jīn hé hǎo suī dìng jì bì bèi méng bù kě jù chí
绍兴十三年，汝为亡归，作《恢复方略》献于朝，且曰："今和好虽定，计必背盟，不可遽驰。
shí qín guì dāng guó zhì bù fù wèn
"时秦桧当国，置不复问。
dú lǐ bù shàng shū sū fú lián zhī wéi yán yú cháo huàn xuān jiào láng tiān chà tōng pàn chù zhōu
独礼部尚书苏符怜之，为言于朝，换宣教郎，添差通判处州。
gāo zōng yì qí zhōng tè zhuǎn tōng zhí láng
高宗忆其忠，特转通直郎。
rǔ wèi suì shàng chéng xiàng shū yán yòng bīng zhī dào qǔ shèng zài yú dé shì chéng gōng zài hu tóu jī
汝为遂上丞相书，言："用兵之道，取胜在于得势，成功在乎投机。
nǚ zhēn chéng xí qǔ qì dān zhī ruì xiāo shì láng gù yǐ kuī zhōng yuán yī dàn cháng qū zhí dǎo jīng quē shēng píng jì jiǔ rén bù zhī bīng gù bǐ dé tóu qí jī ér sù fā yóu shì chāng jué liǎng hé yǐ chéng dào jù zhī gōng
女真乘袭取契丹之锐，枭视狼顾，以窥中原，一旦长驱直捣京阙，升平既久，人不知兵，故彼得投其机而速发，由是猖獗两河，以成盗据之功。
jì ér guān yòu hé shuò háo jié shì mín bì dì zhuǎn dòu cóng guī shèng cháo jiàng shì lù lì xuē píng qún dào pò zhú yīng xióng bǎi zhàn zhī yú yǒng qì wàn bèi
既而关右、河朔豪杰士民避地转斗，从归圣朝，将士戮力，削平群盗，破逐英雄，百战之余，勇气万倍。
huí sī nǎng xī tòng zì cán huǐ rén rén è wàn qiè chǐ yuàn dāng yī zhàn
回思曩昔，痛自惭悔，人人扼腕切齿，愿当一战。
jiā yǐ jīn rén bīng lǎo qì shuāi sī guī yì qiè shì yǐ qù suì shùn chāng gū lěi lì cuò qí fēng
加以金人兵老气衰，思归益切，是以去岁顺昌孤垒，力挫其锋。
fāng qí láng bèi táo dùn zhī jì cǐ guó jiā chéng shèng jìn zhàn zhī shí yě
方其狼狈逃遁之际，此国家乘胜进战之时也。
xī hu wáng shī jù xuán fǔ qí jī ér bù fā suì wèi néng tiǎn miè chǒu lèi yǐ chéng huī fù zhī gōng
惜乎王师遽旋，抚其机而不发，遂未能殄灭丑类，以成恢复之功。
jīn wén qí lì tú dà jǔ zhuǎn shū huái běi qí shè yì qǐ xiǎo zāi
今闻其力图大举，转输淮北，其设意岂小哉！
suǒ lǜ qiū dōng fù sì chāng jué wù shù bù sǐ bīng gé bù xiū suī yù gè bǎo biān chuí ān kě de yě
所虑秋冬复肆猖獗，兀术不死，兵革不休，虽欲各保边陲，安可得也。
jīn dāng chéng qù suì huái shàng pò zéi zhī shì tè jiàng āi tòng zhī zhào shēng yán qīn zhēng yuē zhū shuài cháng qū zhí dǎo mǒu yuè rì gè dào dōng jīng xié móu bìng lì yǐ fú guó wù shù wèi jí
今当乘去岁淮上破贼之势，特降哀痛之诏，声言亲征，约诸帅长驱直捣，某月日各到东京，协谋并力，以俘馘兀术为急。
yòu yán wù shù hǎo yǒng wàng zuò zài qǐ bīng duān suǒ gòng móu zhě pàn wáng qún dào ér yǐ
又言："兀术好勇妄作，再起兵端，所共谋者，叛亡群盗而已。
qù xià zhū shuài gè jǔ jīn rén bèn mìng bài běi zhī bù xiá wù shù shēn yǐ wéi lǜ gù wèi xiān fā zhì rén zhī dòng suǒ shì zhě bù guò zì néng jù bīng hé shì liào wáng shī yǐ zhū shuài fēn jūn ěr
去夏诸帅各举，金人奔命败北之不暇，兀术深以为虑，故为先发制人之动，所恃者不过自能聚兵合势，料王师以诸帅分军尔。
jīn jì qí bù qí bù guò shí wàn wáng shī yún jí qí zhòng shù bèi hé shì kè qī bìng jìn lù lì hé yōu hu bù shèng
今计其步骑不过十万，王师云集，其众数倍，合势刻期，并进戮力，何忧乎不胜？
ruò yǐ zhū shuài nán xiāng tǒng shǔ yi chú chuān shǎn yí lù zhuān dāng sā lí hē quán hé zhū shuài wèi liǎng jié zhì gōng xuǎn dà chén rèn guān jūn róng wèi xuān wèi zhī zhí wǎng lái tiáo hé zhū shuài shǐ zhī shàng xià tóng xīn zuǒ yòu lù lì zé shì jì hé bù wéi zéi suǒ liào yǐ
若以诸帅难相统属，宜除川、陕一路，专当撒离喝，权合诸帅为两节制，公选大臣任观军容为宣慰之职，往来调和诸帅，使之上下同心，左右戮力，则势既合不为贼所料矣。
bù rán fēn jūn chū chén cài zhí dǎo dōng dōu zéi bì shǒu wěi shì fēn fù yǐ zhòng bīng jí jī rán hòu yǐ zhōu shī zì huái yáo xīn hé rù jù yě zé yǐ bù bīng zì luò dù huái wèi rù tài háng shān yǐ xí qí nèi
不然，分军出陈、蔡，直捣东都，贼必首尾势分，复以重兵急击，然后以舟师自淮繇新河入钜野泽，以步兵自洛渡怀、卫入太行山，以袭其内。
zhōu shī rù jù yě zé qí lǔ yáo bù bīng rù tài xíng zé sān jìn yīng zéi shì suī yù hé ér bù fēn yì nán hu wèi jì yǐ
舟师入钜野，则齐鲁摇，步兵入太行，则三晋应，贼势虽欲合而不分，亦难乎为计矣。
jiǔ zhī yǒu gào rǔ wèi yú jīn rén yǐ là shū yán qí jī shì zhě dà suǒ bù huò xún zhī nán guī
久之，有告汝为于金人以蜡书言其机事者，大索不获，寻知南归。
guì jiāng xiè sòng jīn rén rǔ wèi biàn xìng míng wèi zhào fù tú bù rù shǔ
桧将械送金人，汝为变姓名为赵复，徒步入蜀。
rǔ wéi shēn zhǎng qī chǐ shū méi xiù mù wàng zhī rú shén xiān
汝为身长七尺，疏眉秀目，望之如神仙。
yáng qǐ dào zhě yù zhī xī shàng qǐ dào yuē bì qí shì yě
杨企道者，遇之溪上，企道曰："必奇士也。
kuǎn liú zhī jiàn qí yì lùn yīng fā dòng guàn gǔ jīn jìng kāng jiān lí luàn shì lì lì yán zhī qǐ dào yì jīng suì dìng jiāo jiǎ sēng shè jū zhī
"款留之，见其议论英发，洞贯古今，靖康间离乱事历历言之，企道益惊，遂定交，假僧舍居之。
guì sǐ rǔ wèi yuē cháo tíng chú cǐ jù dù zhōng yuán huī fù yǒu rì yǐ
桧死，汝为曰："朝廷除此巨蠹，中原恢复有日矣。
qǐ dào quàn qí lǐ qián shì rǔ wèi kǎi rán tài xī yuē wú jié fà dú shū fèn shēn yī chū zhì zài wèi guó fù chóu shōu hái tǔ yǔ pō wéi zhū gōng suǒ zhī mìng miù shù qí yà yú quán chén jīn lǎo yǐ xīn jìn guì rén wú zhī wǒ zhě
"企道劝其理前事，汝为慨然太息曰："吾结发读书，奋身一出，志在为国复仇，收还土宇，颇为诸公所知，命缪数奇，轧于权臣，今老矣，新进贵人，无知我者。
rǔ wèi néng zhī sǐ qī cháng jì qí xiān zhōng rì dà tòng jiāng zhōng shén qì bù luàn
"汝为能知死期，尝祭其先，终日大恸，将终，神气不乱。
rǔ wèi tì tǎng shàng qì jié bó wù qià wén yǐn jiǔ zhì dòu yú wèi cháng jiàn qí zuì huò gē huò kū tì lèi jù xià
汝为俶傥尚气节，博物洽闻，饮酒至斗余，未尝见其醉，或歌或哭，涕泪俱下。
qí kè shǔ yě shǐ zài zhī shào bó yǔ wén liàng chén li dào xiāng dé shèn huān zhào yí wáng jīng lǔ guān mín xiān yáng cǎi huì chóu jīng jì qí sāng shì
其客蜀也，史载之、邵博、宇文亮臣、李焘相得甚欢，赵沂、王京鲁、关民先、杨采、惠畴经纪其丧事。
sān shí èr nián qí qī qián mò zhī rǔ wèi sǐ yì dēng wén gǔ yuàn yǐ zhuàng jìn zhào suǒ zhī bù dé
三十二年，其妻钱莫知汝为死，诣登闻鼓院以状进，诏索之不得。
lóng xīng èr nián qí zi nán qiáng yǐ rǔ wèi zhī sǐ āi sù yú cháo cān zhī zhèng shì yú yǔn wén qián duān lǐ yǐ wén tè guān yī zi
隆兴二年，其子南强以汝为之死哀诉于朝，参知政事虞允文，钱端礼以闻，特官一子。
yǒu zhōng jiā jí xíng shì
有《忠嘉集》行世。
lùn yuē gāo zōng bō qiān fù yǒu miáo liú zhī biàn cǐ hé shí yě zhèng jué wáng tíng xiù zhèng sè lì cháo yǐ zhēng jūn chén zhī yì gù bù wěi zāi
论曰：高宗播迁，复有苗、刘之变，此何时也，郑瑴、王庭秀正色立朝，以争君臣之义，顾不韪哉！
chóu yù kǎi tì jūn zǐ yí zé zài mín
仇悆恺悌君子，遗泽在民。
yì yuē wáng chén jiǎn jiǎn gāo dēng yǒu yān
《易》曰"王臣蹇蹇"，高登有焉。
lóu yín liàng qǐng lì tài zǔ hòu wèi tài zǐ néng yán rén chén zhī suǒ nán yán ér gāo zōng yì kǎi rán cóng zhī jūn rén ér chén zhí hu
娄寅亮请立太祖后为太子，能言人臣之所难言，而高宗亦慨然从之，君仁而臣直乎！
sòng rǔ wèi guī zì jīn guó lùn shì qiē zhí yǔ yín liàng jù wǔ qín guì yī zé wū yǐ zuì qiǎn yī zé táo dùn yǐ sǐ yú hū xī yǐ
宋汝为归自金国，论事切直，与寅亮俱迕秦桧，一则诬以罪谴，一则逃遁以死，于乎悕矣！