wú chāng yì wāng gāng chén mì wáng tíng
吴昌裔汪纲陈宓王霆
wú chāng yì zì jì yǒng zhōng jiāng rén
吴昌裔，字季永，中江人。
zǎo gū yǔ xiōng yǒng tòng zì zhí lì bù kěn zhú shí hǎo de chéng yí zhāng zài zhū xī zhū shū zhé yán yì bù juàn
蚤孤，与兄泳痛自植立，不肯逐时好，得程颐、张载、朱熹诸书，辄研绎不倦。
jiā dìng qī nián jǔ jìn shì wén hàn yáng shǒu huáng gàn de xī zhī xué wǎng cóng zhī
嘉定七年举进士，闻汉阳守黄干得熹之学，往从之。
diào mǐn zhōng wèi
调闽中尉。
lì lù zhuǎn yùn shǐ cáo yàn yuē wén qí xián bǐ sī dí chǎng
利路转运使曹彦约闻其贤，俾司籴场。
shí suì jī yì dí shàng liú chāng yì qǐng fā běn cāng suǒ chǔ shù wàn ér xú dí yǐ cháng cóng zhī
时岁饥，议籴上流，昌裔请发本仓所储数万而徐籴以偿，从之。
diào méi zhōu jiào shòu
调眉州教授。
méi shì gù shàng sū shì xué chāng yì qǔ zhū jīng wèi zhī jiǎng shuō cí zhōu dūn yí jí hào yí zài xī jiē bái lù dòng xué guī fǎng tán zhōu shì diàn yí bù zhèng jì qì shì xí pī biàn
眉士故尚苏轼学，昌裔取诸经为之讲说，祠周惇颐及颢、颐、载、熹，揭《白鹿洞学规》，仿潭州释奠仪，簿正祭器，士习丕变。
zhì zhì shǐ cuī yǔ zhī jiàn zhī gǎi zhī huá yáng xiàn
制置使崔与之荐之，改知华阳县。
xiū xué gōng lái sì fāng shì chì xiàn qián èr shí wàn mín mǎi liáng tián bèi hàn
修学宫，来四方士，斥羡钱二十万缗，买良田备旱。
tōng pàn méi zhōu zhe kǔ yán shí piān lǜ shǔ shén xī
通判眉州，著《苦言》十篇，虑蜀甚悉。
shè jùn shì yù jūn yǒu jì lǜ
摄郡事，御军有纪律。
xún quán hàn zhōu gù shì bǐ shè guān fèng kuì jiē rú zhēn chāng yì mìng xuē qí bàn
寻权汉州，故事比摄官，奉馈皆如真，昌裔命削其半。
hé bīng jí xìng shè cāng jùn zhèng bì jǔ
核兵籍，兴社仓，郡政毕举。
xìng yuán shuài zhào yàn ne yì dōng nà wǔ xian xi jié qín gǒng rén mò gǎn yán chāng yì dú fèn bǐ lì biàn qí fēi
兴元统帅赵彦呐决定东面接纳武仙投降，西面连结秦、巩二州，人们不敢反对，吴昌裔独自奋笔疾书，极力争辩，认为赵彦呐的决定不对。
wèi jǐ wǔ xian bài èr zhōu zhī mín guǒ pàn
未几，武仙败，二州之民果叛。
duān píng yuán nián rù wèi jūn qì jiān bù gǎi jiāng zuò jiān bù
端平元年，入为军器监簿，改将作监簿。
gǎi tài cháng shǎo qīng
改太常少卿。
xú qiáo yú rén shǎo xǔ kě dú xián zhī
徐侨于人少许可，独贤之。
jiān huáng hòu zhái jiào shòu chāng yì yǐ zǔ zōng jiù diǎn wú yǐ zhí shì guān chōng zhě lì cí gǎi wú yì wáng fǔ jiào shòu
兼皇后宅教授，昌裔以祖宗旧典无以职事官充者，力辞，改吴、益王府教授。
zhuǎn duì shǒu chén liù shì qí mù yuē tiān lǐ wèi chún tiān dé wèi jiàn tiān mìng wèi chì tiān gōng wèi liàng tiān zhí wèi zhì tiān tǎo wèi gōng
转对，首陈六事，其目曰："天理未纯，天德未健，天命未敕，天工未亮，天职未治，天讨未公。
fán jūn chén zhī gāng xiōng dì zhī lún jǔ shì yǐ wéi dà jiè ér bù gǎn yán zhě jiē tòng chén zhī
"凡君臣之纲，兄弟之伦，举世以为大戒而不敢言者，皆痛陈之。
zhì yú biān chén wán lìng zhì fá wú zhāng yóu quán quán yān
至于边臣玩令，陟罚无章，尤拳拳焉。
bài jiān chá yù shǐ tán hé wú suǒ bì qiě yuē jīn zhī cháo gāng guǒ wú suǒ náo hu
拜监察御史，弹劾无所避，且曰："今之朝纲果无所挠乎？
yán jí qīn gù zé wèi zhī liú zhōng yán jí sī nì zé wèi zhī qì le shì yǒu zhì ài zé jié tiè fù chū qíng yǒu xián yí zé tiáo tíng qǐn xíng
言及亲故则为之留中，言及私昵则为之讫了，事有窒碍则节帖付出，情有嫌疑则调停寝行。
jīn rì qiān yī rén yuē cún jìn chén zhī tǐ míng rì qiān yī rén yuē wèi yuǎn chén zhī quàn
今日迁一人，曰存近臣之体，明日迁一人，曰为远臣之劝。
qū fēng xiàn zhī jīng cǎi xùn rén qíng zhī qù liú shì qì xiāo ruǎn xià qíng yōng zhì fēi suǒ yǐ jiū zhèng guān xié zhù guó mài yě
屈风宪之精采，徇人情之去留，士气销耎，下情壅滞，非所以纠正官邪，助国脉也。
tái chén gù shì jì yì yù diǎn jiǎn
台臣故事，季诣狱点检。
shí yǒu zhēng cháng zhōu tián wàn sì qiān mǔ píng jiāng yì shù bǎi mǔ zhū dǎi bǎi yú rén shì qí dú nǎi zhào shàn xiāng zhī zǐ rǔ chūn rǔ zǐ yě zhōu xiàn bù gǎn jué chāng yì lián shū hé ba zhī
时有争常州田万四千亩，平江亦数百亩，株逮百余人，视其牍，乃赵善湘之子汝櫄、汝榟也，州县不敢决，昌裔连疏劾罢之。
dōng jiàn léi chūn dà yǔ xuě chāng yì jū zhāi gōng bǐng zhú cǎo shū fán shàng gōng quē shī gōng tíng bì sī miào táng chú shòu jiē yǐ wéi yán
冬洊雷，春大雨雪，昌裔居斋宫秉烛草疏，凡上躬缺失，宫庭嬖私，庙堂除授，皆以为言。
yòu yán jiàng shuài fāng mìng nǚ chǒng sī yè jiù dǎng zhī yòng biān jiāng zhī huò jiē cǐ yīn lèi
又言："将帅方命，女宠私谒，旧党之用，边疆之祸，皆此阴类。
qiě yuē jīn dà xīn zuò cháo jiān yǒu shí bù shì shì zhī wén
"且曰："今大昕坐朝，间有时不视事之文；
sī dì yè jiǎ huò yǒu shí bù rù táng zhī bào
私第谒假，或有时不入堂之报。
shàng yǒu dān lè tāo yì zhī jiàn xià wú xié gōng hé zhōng zhī fēng
上有耽乐慆逸之渐，下无协恭和衷之风。
nèi zé bì yù huái sī wèi jūn xīn zhī dù
内则嬖御怀私，为君心之蠹；
wài zé zǐ dì guǎ jǐn wèi cháo zhèng zhī lèi
外则子弟寡谨，为朝政之累。
yóu yán zǔn tà chǒng lù zhāng wén yù xiāo sháo dà hé de hu
游言噂沓，宠赂章闻，欲《箫》、《勺》大和，得乎？
yòu niàn shǔ shì diàn wēi tiáo sì shì yǐ jìn shí guī mó shěn gōng shǎng fǎng jūn shí chǔ shuài cái
又念蜀事阽危，条四事以进：实规橅，审功赏，访军实，储帅才。
shí yǒu guǒ láng zhōu shǒu chén táo dùn ér jìn zhí yǒu zhī suì níng li wěi fù zǐ zú jì bù zhì biān tíng ér shòu shǎng fèn jūn zhī zhào jiè qì chéng zhī zhū yáng zǔ jiē bù jiā fá
时有果、阆州守臣逃遁而进职，有知遂宁李炜父子足迹不至边庭而受赏，偾军之赵楷、弃城之朱扬祖皆不加罚；
yòu shuài chén zhào yàn ne nián lǎo zhì shuāi qí zi yín xíng dú huò shì zú bù yòng mìng ān guǐ zhòng chǐ zāo pēng tán jīng yíng fù yòng yù qǐ zhé jí yǐ dài shuài yuán chāng yì jiē kàng shū dàn jī
又帅臣赵彦呐年老智衰，其子淫刑黩货，士卒不用命，安癸仲耻遭抨弹，经营复用，欲起谪籍以代帅垣，昌裔皆抗疏弹击。
yòu lì yán sān biān zhī shì yuē jīn zhāo tíng zhī shàng bǎi bì yàn rán yán lùn duō yú shī xíng fú wén fáng yú shí wù
又历言三边之事曰："今朝廷之上，百辟晏然，言论多于施行，浮文妨于实务。
hòu zú wáng gōng zhī rǒng fèi liè cáo zuò jú zhī cháng chéng qún gōng xián màn zhī chà chú zhū dào fēi fàn zhī shēn qǐng yǐ zhì tǔ mù jīng yíng shí jié yàn yóu shén xiāo qí ráng dà lǐ xī lài zǎo shì zhì jù wú yì píng shí
后族王宫之冗费，列曹坐局之常程，群工闲慢之差除，诸道非泛之申请，以至土木经营，时节宴游，神霄祈禳，大礼锡赉，藻饰治具，无异平时。
zhì yú zhì bīng zú shí zhī fāng xiū chē bèi mǎ zhī shì nǎi quē lüè bù jiǎng
至于治兵足食之方，修车备马之事，乃缺略不讲。
qiě yuán jìng kāng zhī bì tòng kū yán zhī
"且援靖康之敝，痛哭言之。
chū wèi dà lǐ shǎo qīng lǚ shū yǐn qù bù xǔ
出为大理少卿，屡疏引去，不许。
huì dù fàn zài rù tái jī cān zhèng li míng fù wèi chāng yì yǔ fàn shàn bì xiāng wéi móu zhě shù chán zhī yǐ quán gōng bù shì láng chū cān zàn sì chuān xuān fǔ sī jūn shì
会杜范再入台，击参政李鸣复，谓昌裔与范善，必相为谋者，数谗之，以权工部侍郎出参赞四川宣抚司军事。
rén yuē cǐ li gāng jiù tài yuán yě
人曰："此李纲救太原也。
tài yuán bù kě jiù tè yǐ gāng zhǔ zhàn gù chū zhī ěr
太原不可救，特以纲主战，故出之耳。
chāng yì yuē jūn mìng yě bù kě bù jí xíng
"昌裔曰："君命也，不可不亟行。
kāng kǎi lǚ fú bèi chū guān hū de jí zhōng dào bìng shén dì wén zhī shòu mì gé xiū zhuàn gǎi jiā xīng fǔ
"慷慨褛襆被出关，忽得疾，中道病甚，帝闻之，授秘阁修撰，改嘉兴府。
chāng yì yuē wú yǐ jí bù néng guī jiù fù mǔ shàng fù shèng ēn xià fù cǐ xīn ruò shě yuǎn jiù jìn shě wēi jiù ān rén qí wèi wǒ hé
昌裔曰："吾以疾不能归救父母，上负圣恩，下负此心，若舍远就近，舍危就安，人其谓我何？
cí zhì sì wǔ ér yán zhě yǐ bì shì lùn yǐ
"辞至四五，而言者以避事论矣。
gǎi gàn zhōu cí yǐ yòu wén diàn xiū zhuàn zhǔ guǎn hóng qìng gōng
改赣州，辞，以右文殿修撰主管鸿庆宫。
qiān zhè dōng tí xíng cí gǎi zhī wù zhōu
迁浙东提刑，辞，改知婺州。
wù gào hàn mín rì yè wàng zhī nǎi bù rěn zhōng cí jiǎn zōu cóng gòng zhàng qiǎn liáo zuǒ zhào yì lìng zhōu xíng qiān mò juān sù bā wàn yī qiān dàn qián èr shí wǔ wàn mín yǒu jī
婺告旱，民日夜望之，乃不忍终辞，减驺从供帐，遣僚佐召邑令周行阡陌，蠲粟八万一千石、钱二十五万缗有奇。
jiā jí yīng diàn xiū zhuàn zú yǐ bǎo zhāng gé dài zhì zhì shì
加集英殿修撰，卒，以宝章阁待制致仕。
chāng yì gāng zhèng zhuāng zhòng yù shì gǎn yán diǎn zhāng duō suǒ xián xí
昌裔刚正庄重，遇事敢言，典章多所闲习。
cháng ji zhì hé shào xīng zhū chén zòu yì běn mò
尝辑至和、绍兴诸臣奏议本末。
míng chǔ jiàn
名《储鉴》。
yòu huì cuì zhōu hàn yǐ zhì sòng shǔ dào dé shī xīng shī qǔ cái zhī suǒ míng shǔ jiàn
又会粹周、汉以至宋蜀道得失，兴师取财之所，名《蜀鉴》。
yǒu zòu yì sì shū jiǎng yì xiāng yuē kǒu yì zhū lǎo jì wén róng tái yì lǐ wén jí xíng yú shì
有奏议、《四书讲义》、《乡约口义》、《诸老记闻》、《容台议礼》、文集行于世。
chū chāng yì yǔ xú qīng sōu dù fàn yī rì bìng rù tái jiē tiān xià zhèng shì sì fāng xiǎng wén fēng cǎi rén zhì hé sān jiàn shī yǐ chǐ zhī
初，昌裔与徐清叟、杜范一日并入台，皆天下正士，四方想闻风采，人至和《三谏诗》以侈之。
rán cái qī yuè yuè yǐ qiān gù mò bù wǎn xī yún
然才七阅月以迁，故莫不惋惜云。
hòu shì zhōng sù
后谥忠肃。
wāng gāng zì zhòng jǔ yī xiàn rén qiān shū shū mì yuàn bó zhī zēng sūn yě
汪纲，字仲举，黟县人，签书枢密院勃之曾孙也。
yǐ zǔ rèn rù guān chún xī shí sì nián zhōng quán shì diào zhèn jiāng fǔ sī hù cān jūn
以祖任入官，淳熙十四年中铨试，调镇江府司户参军。
mǎ dà tóng zhèn jīng kǒu qiáng yì zì rèn gāng yán lùn dú bù guǐ suí
马大同镇京口，强毅自任，纲言论独不诡随。
yì zhě yù yǐ liǎng huái tiě qián jiāo zǐ xíng yú yán jiāng tíng yì lìng dà tóng chàng lǜ xíng zhī gāng yí shū yuē biān miàn xíng tiě qián lǜ tóng bǎo xiè yú wài ěr
议者欲以两淮铁钱交子行于沿江，廷议令大同倡率行之，纲贻书曰："边面行铁钱，虑铜宝泄于外耳。
sī zhù shèng xíng gù qián qīng ér wù zhòng
私铸盛行，故钱轻而物重。
jīn ruò chǎng wù chū nà bù yǐ tiě qián qǔ xi jiān shǒu sì sè qǐng mǎi jiù zhì yě zhù dìng é bù qiú yú xiàn zhòng jìn yǐ jí sī zhù zhī sàn biān shù yǔ zài jūn zhōng bàn zhě wú yì bù yǐ tiě qián zhǔn shé zé huái mín jiāng zì biàn zhī hé zhì yǐ bì nèi jùn yá
今若场务出纳不以铁钱取息，坚守四色请买旧制，冶铸定额不求余羡，重禁以戢私铸，支散边戍与在军中半者无异，不以铁钱准折，则淮民将自便之，何至以敝内郡邪？
dà tóng shǐ wù
"大同始悟。
shì hú nán zhuǎn yùn sī yòu zhōng gāng xiào yuē cǐ qǐ zú yǐ yòng shì zé wù yé
试湖南转运司，又中，纲笑曰："此岂足以用世泽物耶？
nǎi kè yì wèn xué bó tōng gǔ jīn jīng jiū yì lǐ
"乃刻意问学，博通古今，精究义理；
tán sī běn yuán
覃思本原。
diào guì yáng jūn píng yáng xiàn lìng xiàn lián xī tóng mán yán yǔ jū gāng yī yù yǐ ēn xìn
调桂阳军平阳县令，县连溪峒，蛮蜒与居，纲一遇以恩信。
kē fá zhī hài jì sān shí nián gāng xià chē shǒu bái zhū tái ba zhī
科罚之害既三十年，纲下车，首白诸台，罢之。
guì yáng suì gòng yín èr wàn jiǔ qiān yú liǎng ér píng yáng dāng qí sān fēn zhī èr
桂阳岁贡银二万九千余两，而平阳当其三分之二。
gāng wèi xiàng zhě yín kuàng bèn fā jià qīng gù kě miǎn yǐ yīng jīn dì bǎo yǐ jié shì yú tā jùn qí jià bèi xǐ yuàn lì qǐng tòng juān sǔn zhī
纲谓向者银矿坌发价轻，故可勉以应，今地宝已竭，市于他郡，其价倍蓰，愿力请痛蠲损之。
suì jī páng yì yǒu cáo wǔ zhě qún jù è shào rù jìng qiáng dài fā lǐn zhòng zhì qiān yú xié jiè tóu niú qiáo èr zhài bīng wèi yuán dì pán jù wàn shān jiān qián hòu lìng wèi cháng yī shè qí jìng bù yú gāng zhī zhì yě xiāng shuài chū yíng
岁饥，旁邑有曹伍者，群聚恶少入境，强贷发廪，众至千余，挟界头、牛桥二砦兵为援，地盘踞万山间，前后令未尝一涉其境，不虞纲之至也，相率出迎。
gāng yǐ sù jù jiǔ shí lìng zhī yuē rǔ hé gǎn luàn shùn zhě de shí luàn zhě jiù zhū
纲已夙具酒食，令之曰："汝何敢乱，顺者得食，乱者就诛。
yè sù zhài zhōng hū zhài guān jié zé bù néng fáng shǒu zhuàng jiē huáng kǒng fú dì qǐng sǐ zhàng qí shǒu è zhě bā rén fā sù zhèn tiào mín lài yǐ ān
"夜宿砦中，呼砦官诘责不能防守状，皆皇恐伏地请死，杖其首恶者八人，发粟振粜，民赖以安。
gǎi zhī jīn tán xiàn qīn xián gèng yì yáng xiàn
改知金坛县，亲嫌，更弋阳县。
fù yì hé wèi shì yù shǐ zhǔ guǎn yòu shén guān
父义和为侍御史主管佑神观。
xún dīng fù sāng fú chú zhī lán xī xiàn jué zhì rú shén
寻丁父丧，服除，知兰溪县，决擿如神。
suì hàn jùn yǐ bàn quàn fēn gāng wèi quàn fēn suǒ yǐ zhù yì cāng yī qiè xíng zhī fēi suǒ wèi ān fù xù pín yě yuàn jiǎ cháng píng qián wèi tiào běn shǐ de xún huán dié jì
岁旱，郡倚办劝分，纲谓劝分所以助义仓，一切行之，非所谓安富恤贫也，愿假常平钱为粜本，使得循环迭济。
yòu gōng quàn fù mín jùn zhù táng yàn dà xīng shuǐ lì è zhě de shí qí lì quán huó shén zhòng
又躬劝富民浚筑塘堰，大兴水利，饿者得食其力，全活甚众。
jùn shǒu zhāng yì jí bù shǐ zhě liè gāng wèi yī dào huāng zhèng zhī guān
郡守张抑及部使者列纲为一道荒政之冠。
yǐ yán qù yì rén xiāng shuài tóu guǐ zhí qí shì gāng lì zhǐ zhī
汪纲因言事被罢官，县里人相继向上级投书说明他的事，汪纲极力阻止他们。
jì zhī tài píng xiàn zhǔ guǎn liǎng zhè zhuǎn yùn sī wén zì wèi fù lí nèi jiān zhuó jiān xíng zài zuǒ cáng xi kù
继知太平县，主管两浙转运司文字，未赴，罹内艰，擢监行在左藏西库。
shǔ jīn rén shā qí zhǔ yǔn jì zì lì
属金人杀其主允济自立，
qiǎn shǐ lái gào xí wèi
遣使来告袭位，
yì zhě jí yù qiǎn bì
议者即欲遣币，
gāng yán shǐ míng bù xùn
纲言：'使名不逊，
dāng zhǐ zhī jìng shàng
当止之境上，
gū mìng zuǒ tǎng shì lì jì bàn
姑命左帑视例计办，
huò qiě liú jīng kǒu zǒng sī
或且留京口总司，
lìng xū yí yù zhī yuē jì nián míng jié
令盱眙谕之曰：'纪年名节，
jiē fàn xiān cháo bì jì
皆犯先朝避忌，
suì bì nǎi ěr qián zhǔ suǒ zēng
岁币乃尔前主所增，
jīn jì yì dài
今既易代，
dāng fù lóng xīng dà dìng zhī jiù
当复隆兴、大定之旧。
sì cǐ yì dìng ér hòu zhēng dàn shēng chén zhī shǐ kě qiǎn
'俟此议定，而后正旦、生辰之使可遣。
chí yǐ suì yuè wú zé biān jiāng qì chéng bǎo jiǎn jūn shí chǔ zhì qiǔ liáng shǐ yán biān yì rán yǒu bù kě fàn zhī shì tīng qí zì xiāng gōng jī rán hòu yǐ quán lì zhì qí hòu
迟以岁月，吾择边将葺城堡，简军实，储峙糗粮，使沿边屹然有不可犯之势，听其自相攻击，然后以全力制其后。
miào táng wěi zhī
"庙堂韪之。
tí xiá dōng xī kù yòu gàn bàn zhū sī shěn jì sī
提辖东西库，又干办诸司审计司。
yǐ xuǎn zhī gāo yóu jūn bì cí yán yáng chu èr zhōu dāng gè zhūn èr wàn rén zhuàng qí shēng shì ér yǐ gāo yóu wèi jiā jì zhài
以选知高邮军，陛辞，言："扬、楚二州当各屯二万人，壮其声势，而以高邮为家计砦。
gāo yóu sān miàn zǔ shuǐ hú zé ào zǔ róng mǎ suǒ bù néng chěng dú xī nán yí lù zhí jù tiān cháng wú xiǎn kě shǒu nǎi qù chéng liù shí lǐ suí dì jīng huà huò jùn gōu qiàn huò bèi shè fú yǐ è qí chōng
高邮三面阻水，湖泽奥阻，戎马所不能骋，独西南一路直距天长，无险可守，乃去城六十里随地经画，或浚沟堑，或备设伏，以扼其冲。
yòu lǜ hú kě yǐ rù huái zhāo shuǐ zú wǔ qiān rén zào bǎi sōu liè sān zhài yǐ jiè fēi cháng
"又虑湖可以入淮，招水卒五千人造百艘列三砦以戒非常。
xīng huà mín tián bīn hǎi xī fàn zhòng yān zhù yàn yǐ zhàng xiě xī shǒu máo zé mín zhì shí shí dá hán guǎn yǐ shū yùn hé shuǐ shì suì jiǔ jiē huài gāng nǎi zēng xiū zhī
兴化民田滨海，昔范仲淹筑堰以障写卤，守毛泽民置石〈石达〉函管以疏运河水势，岁久皆坏，纲乃增修之。
bù shǐ zhě wén yú cháo zēng yī zhì tí jǔ huái dōng cháng píng
部使者闻于朝，增一秩，提举淮东常平。
huái mǐ yuè jiāng yǒu jìn gāng niàn huái mín yǒu jǐng zé shì lú mò bǎo suì xiōng zé zhuǎn xǐ wú guī fēng nián kě yǐ shǎo sū zhòng yǐ kē jìn zì fēn zhěn yù qǐ wéi mín fù mǔ yì zāi
淮米越江有禁，纲念"淮民有警则室庐莫保，岁凶则转徙无归，丰年可以少苏，重以苛禁，自分畛域，岂为民父母意哉！
qǐng xià jīn líng dí sān shí wàn yǐ tōng huái xi zhī yùn jīng kǒu dí wǔ shí wàn yǐ tōng huái dōng zhī yùn
请下金陵籴三十万以通淮西之运，京口籴五十万以通淮东之运。
yòu yán liǎng huái zhī jī bù kě duō shēng rùn zhī jī bù kě shǎo
"又言："两淮之积不可多，升、润之积不可少。
píng jiāng jī mǐ shù bǎi wàn chén chén xiāng yīn jiǔ ér hóng fǔ yi shì qí shōu zhù jìn jiǔ qǔ xiǎng niǎn xià bǎi sī zhū jūn
平江积米数百万，陈陈相因，久而红腐，宜视其收贮近久，取饷辇下百司、诸军。
jiāng shàng suì yùn dāng zhì jīng zhě zhù zhī jīng kǒu jīn líng zhuǎn cáo
江上岁𫗥当至京者，贮之京口、金陵转漕。
liǎng huái zhōng dōu zhū cāng yì dāng guǎng dí yǐ bǔ qí shù
两淮、中都诸仓，亦当广籴以补其数。
zhì zhì shǐ fǎng gāng bèi yù shú yi xiān gāng yán huái de zì xī hào cái fù yuān sǒu xi yǒu tiě yě dōng fù yú dào zú yǐ zì jǐ
制置使访纲备御孰宜先，纲言："淮地自昔号财赋渊薮，西有铁冶，东富鱼稻，足以自给。
huái yòu duō shān huái zuǒ duō shuǐ zú yǐ zì gù
淮右多山，淮左多水，足以自固。
chéng néng hé liǎng huái wèi yī jiā bīng cái tōng róng shēng shì hé yī suī bù jiǎ jiāng zhè zhī lì kě yě
诚能合两淮为一家，兵财通融，声势合一，虽不假江、浙之力可也。
zǔ zōng shèng shí biān jùn suǒ chǔ zú zhī shí nián
祖宗盛时，边郡所储足支十年；
qìng lì jiān zhōng shān yī zhèn shàng bǎi bā shí wàn dàn
庆历间，中山一镇尚百八十万石。
jīn yi shàng fǎ xiān cháo lìng shāng lǚ rù sù jìn sāi ér suàn qǐng qián huò yú jīng shī
今宜上法先朝，令商旅入粟近塞，而算请钱货于京师。
rù sù bài jué shǒu zhī yǐ xìn zé shū zhě bì duō biān chǔ bù huàn bù fēng
入粟拜爵，守之以信，则输者必多，边储不患不丰。
zhōu jùn jìn bīng běn fēi gòng yì nǎi jiù liáng wài jùn ěr jīn bù wéi zhàn dòu yòng nǎi shǐ zhī gòng lì yì huǎn jí shù shǒu zhuān yǐ dà jūn zhǐ rì dài gèng bù ān fēng tǔ qǐ ruò tǔ bīng shēng zhǎng biān dì fén mù shì jiā rén zì wèi shǒu yá
州郡禁兵本非供役，乃就粮外郡耳，今不为战斗用，乃使之共力役，缓急戍守，专倚大军，指日待更，不安风土，岂若土兵生长边地，坟墓室家，人自为守邪？
dāng jīng zé kàng zhuàng guǎng qí chǐ jí xī lì yù qián jūn é fēn bò quàn gěi yǐ zhù zhōu jùn yī liáng zhī gōng dà shuài rú shān yáng wǔ fēng jūn zhì zé biān miàn bù bì chōu jiāng shàng zhī shù jiāng shàng bù bì chū jìn wéi zhī shī
当精择伉壮，广其尺籍，悉隶御前军额，分擘券给以助州郡衣粮之供，大率如山阳武锋军制，则边面不必抽江上之戍，江上不必出禁闱之师。
shēng quàn gēng fān láo fèi jù xi
生券更番，劳费俱息。
shí yǒu xiàn yán zhì sī guǎng mǎi huāng tián kāi kěn yǐ wéi yíng tián gāng yǐ wéi huāng jí zhī de bù nán bàn ér gōng lì shuǐ lì fēi jiǔ bù kě qì chǎn qī guān liáng tián zhōng bù kě de hào fèi gōng tǎng kāi kěn nán jiù
时有献言制司广买荒田开垦，以为营田，纲以为"荒瘠之地不难办，而工力、水利非久不可，弃产欺官，良田终不可得，耗费公帑，开垦难就。
hé ruò quàn mín jǐn gēng xián tián quǎn huì yīn sāi zé guān wèi zhī zhù biàn jí wèi wò shǐ mín yǒu yú xù
曷若劝民尽耕闲田，甽浍堙塞则官为之助，变瘠为沃，使民有余蓄。
zhāo cuò rù sù zhī yì běn cháo biàn dí zhī fǎ zài qí zhōng yǐ
晁错入粟之议，本朝便籴之法，在其中矣。
zhì sī zhī qí wú yì nǎi zhǐ
"制司知其无益，乃止。
huái dōng zhǔ yán zhī lì
淮东煮盐之利，
běn jū tiān xià bàn
本居天下半，
suì jiǔ bì zī
岁久敝滋，
yán běn rì qīn
盐本日侵，
tǎng chǔ kōng jié
帑储空竭，
fù liǎng zǒng sī wǔ shí yú wàn
负两总司五十余万，
tíng hù èr shí bā wàn
亭户二十八万，
jiè bō yú cháo tíng wǔ shí wàn
借拨于朝廷五十万，
yòu huì xiǎng suǒ fù yán chāo
又会饷所复盐钞，
jiù zhì fú xǔ shāng rén yù gōng tiē chāo qián
旧制弗许商人预供贴钞钱，
yán sī zuò shì jiǒng bù néng zhī
盐司坐是窘不能支。
gāng jué tī yǐn fú fán xū é wú shí guǐ wèi chū nèi fēi zǒu yí yì shì zhì qǔ fáng kè nǎi gèng xiàn
纲抉擿隐伏，凡虚额无实，诡为出内，飞走移易，事制曲防，课乃更羡。
jì jǐn cháng suǒ fù yòu yíng jīn sān shí wàn mín wèi zhuāng bàn kù yǐ bèi yán běn zhī quē
既尽偿所负，又赢金三十万缗，为桩办库，以备盐本之阙。
tiān zhì xīn zào wǔ shí suǒ zhū chǎng xī shì qián dào jiù é sān bǎi jiǔ shí wàn dàn tōng yī qiān sān bǎi wàn mín kè guān lì zhī diàn zuì
添置新灶五十所，诸场悉视乾道旧额三百九十万石，通一千三百万缗，课官吏之殿最。
gāng yuē jǐ lǜ xià cí tái jùn zhī hù kuì dú zēng chǎng guān fèng yǐ yǎng qí lián
纲约己率下，辞台郡之互馈，独增场官奉以养其廉。
zhuó hù bù yuán wài láng zǒng lǐng huái dōng jūn mǎ cái fù
擢户部员外郎、总领淮东军马财赋。
shí biān miàn duō shēng quàn shān dōng guī fù yuè xiǎng qián liáng yǐ mín jì zēng sān shí yǒu sān wàn mǐ yǐ shí jì zēng liù wàn zhēn chu zhū zhōu yòu xīn zhāo wàn nǔ shǒu jiē yǎng jǐ zǒng suǒ ér zhè xi yán lì jī fù zhì qī shí yú wàn mín zhū zhōu cáo yùn bù yǐ shí zhì
时边面多生券，山东归附月饷钱粮，以缗计增三十有三万，米以石计增六万，真、楚诸州又新招万弩手，皆仰给总所，而浙西盐利积负至七十余万缗，诸州漕运不以时至。
gāng hé míng shí jǐng jī màn qū huà chǔ fèn xiǎng shì lài yǐ bù fá
纲核名实，警稽慢，区画处分，饷事赖以不乏。
yí jí qǐ xián de zhí mì gé zhī wù zhōu gǎi tí diǎn zhè dōng xíng yù jiē lǚ cí bù dé qǐng
移疾乞闲，得直秘阁、知婺州，改提点浙东刑狱，皆屡辞不得请。
lǜ qiú zhì wù yǒu nú xié rèn yù qiāng qí zhǔ bù yù ér shā qí zi mán lán wàng qiān lián jìng chū zhǎn zhī
虑囚，至婺，有奴挟刃欲戕其主，不遇而杀其子，瞒谰妄牵连，径出斩之。
shì qú qiú zhī yuān zhě
释衢囚之冤者。
tái dào zhōng bǎi yī fēi gòng dào wèi jì shǎng liè shēn zhì sī gāng wèi zhì dào suī shàng yán qǐ de duàn liàn fù huì yǐ chéng qí zuì yá
台盗钟百一非共盗，尉觊赏，躐申制司，纲谓："治盗虽尚严，岂得锻炼傅会以成其罪邪？
yú shì de jiǎn sǐ
"于是得减死。
dǎo yǔ lóng ruì gōng yǒu wù wān yán zhū sè pán xuán tán shàng zhě sān rì
祷雨龙瑞宫，有物蜿蜒朱色，盘旋坛上者三日。
gāng yuē wú yù yǔ ér yǐ wú wèi yì yǐ huò zhòng
纲曰："吾欲雨而已，毋为异以惑众。
yán wèi jìng léi yǔ dà zhì suì yǐ dà shú
"言未竟，雷雨大至，岁以大熟。
jìn zhí huàn zhāng gé zhī shào xīng fǔ zhǔ guǎn zhè dōng ān fǔ sī gōng shì jiān tí diǎn xíng yù
进直焕章阁、知绍兴府、主管浙东安抚司公事兼提点刑狱。
fǎng mín mò ba xíng yóu qiè
访民瘼，罢行尤切。
xiāo shān yǒu gǔ yùn hé xi tōng qián táng dōng dá tái míng shā zhǎng sān shí yú lǐ zhōu xíng zé jiāo
萧山有古运河，西通钱塘，东达台、明，沙涨三十余里，舟行则胶。
nǎi kāi jùn bā qiān yú zhàng fù chuàng zhá jiāng kǒu shǐ ní yū fú de rù hé shuǐ bù dé xiè yú tu zé jǐn zhòu yǐ dá chéng yīn
乃开浚八千余丈，复创闸江口，使泥淤弗得入，河水不得泄，于涂则尽甃以达城𬮱。
shí lǐ chuàng yī lú
十里创一庐。
míng yuē shī shuǐ zhǔ yǐ dào liú
名曰"施水"，主以道流。
yú shì zhōu chē shuǐ lù bù wèn zhòu yè shǔ hán yì xíng lì shè huān xīn wàng yì
于是舟车水陆，不问昼夜暑寒，意行利涉，欢欣忘勚。
shǔ yì zhū xiàn bīn hǎi ér zhū jì shí liù xiāng bīn hú dàng luò guàn gài zhī lì shén bó shì jiā jù shì lǜ sī zhí gěng àn wéi yǐ chéng tián hú liú jì shù shuǐ bù dé qù yǔ shāo duō zé yì rù yì jū tián lǘ jìn dàng
属邑诸县濒海，而诸暨十六乡濒湖，荡泺灌溉之利甚博，势家巨室率私植埂岸，围以成田，湖流既束，水不得去，雨稍多则溢入邑居，田闾浸荡。
bīn hǎi jiè táng wèi gù dī àn yì pǐ xián lǔ hài jia suì sǔn dòng shù shí wàn mǔ juān zū yì wàn jì
濒海藉塘为固，堤岸易圮，咸卤害稼，岁损动数十万亩，蠲租亦万计。
yǐ gāng yán zhào tí jǔ cháng píng sī fā tián yuán qí yuán qiǎo qǐng yī qiè jùn què ér hú tián shǐ fù
以纲言，诏提举常平司发田园，奇援巧请，一切峻却，而湖田始复；
jùn bèi mín qián sān wàn zhuān bèi xiū zhù ér hǎi tián shǐ gù
郡备缗钱三万专备修筑，而海田始固。
gāng wèi shì bāng kòng lín hǎi dào mì gǒng dū jī ér jūn jí dān ruò
纲谓："是邦控临海道，密拱都畿，而军籍单弱。
nǎi zhāo shuǐ jūn cì chā shǒu jiào xí shén zhuān bù lìng tā yì
"乃招水军，刺叉手，教习甚专，不令他役。
chuàng yíng qiān yú jiān kuān zhěng jiān mì zēng zhì jiá bīng wēi shēng hè rán
创营千余间，宽整坚密，增置甲兵，威声赫然。
jiān quán sī nóng qīng xún zhí lóng tú gé yīn rèn
兼权司农卿，寻直龙图阁，因任。
lǐ zōng jí wèi zhào wèi yòu wén diàn xiū zhuàn jiā jí yīng diàn xiū zhuàn fù yīn rèn yòu jiā bǎo mó gé dài zhì
理宗即位，诏为右文殿修撰，加集英殿修撰，复因任，又加宝谟阁待制。
bǎo qìng sān nián dà shuǐ gāng fā sù sān wàn bā qiān yú mín qián wǔ wàn zhèn zhī juān zū liù wàn yú shí juān jí dùn sū wú yì cháng suì
宝庆三年大水，纲发粟三万八千余、缗钱五万振之，蠲租六万余石，捐瘠顿苏，无异常岁。
yuè yǒu jīng zǒng zhì kē míng sì shí yī wàn qí zhōng èr shí wǔ zé shào xīng yǐ lái xū é yě qián hòu shuài jù fù diàn yǐ xiū fèng cuán gōng zhī zī wěi zēng yān
越有经总制窠名四十一万，其中二十五，则绍兴以来虚额也，前后帅惧负殿，以修奉𪴙宫之资伪增焉。
gāng wèi fù diàn zhī zé xiǎo wǎng shàng zhī zuì dà
纲谓："负殿之责小，罔上之罪大"。
zhí qí shí yǐ wén
摭其实以闻。
zhào miǎn jiǔ wàn wǔ qiān mín ér sù bì yīn shì zhe míng yǐ
诏免九万五千缗，而宿敝因是著明矣。
shào dìng yuán nián zhào fù xíng zài gāng rù jiàn yán chén xià xiān lì zhī xīn guò yú xùn yì wéi shēn zhī jì guò yú móu guó tōu duò tuì suō bēn jìng tān dú xiāng yǔ wèi qī yi yǒu yǐ zhuǎn yí zhī
绍定元年，召赴行在，纲入见，言："臣下先利之心过于徇义，为身之计过于谋国，媮惰退缩，奔竞贪黩，相与为欺，宜有以转移之。
dì yuē wén qīng zhì xíng shén měi yuè zhōng mín lì rú hé
"帝曰："闻卿治行甚美，越中民力如何？
duì yuē qù suì shuǐ lǎo zhū jì wéi shèn jīn suì xìng zhōng shú shí nián zhī jiān qiān lǐ yàn ān jiē cháo tíng wēi dé suǒ jí chén hé lì zhī yǒu
"对曰："去岁水潦，诸暨为甚，今岁幸中熟，十年之间，千里晏安，皆朝廷威德所及，臣何力之有。
quán hù bù shì láng
"权户部侍郎。
yuè shù yuè shàng zhāng zhì shì tè bì èr zhì shǒu hù bù shì láng réng cì jīn dài
越数月，上章致仕，特畀二秩，守户部侍郎，仍赐金带。
zú yuè rén wén zhī duō duò lèi yǒu xiāng lǜ kū yú sì guàn zhě
卒，越人闻之多堕泪，有相率哭于寺观者。
gāng xué yǒu běn yuán duō wén bó jì bīng nóng yī bǔ yīn yáng lǜ lì zhū shū mǐ bù yán jiū
纲学有本原，多闻博记，兵农、医卜、阴阳、律历诸书，靡不研究；
jī shén míng ruì yù shì lì jué
机神明锐，遇事立决。
zài yuè pèi sì yìn wén shū shān jī ér néng cāo yuē yù xiáng zhì shì bù guò èr shí kè gōng tíng rú shuǐ
在越佩四印，文书山积，而能操约御详，治事不过二十刻，公庭如水。
bēi guān xià lì yī yán zhōng lǐ kǎi rán cóng zhī
卑官下吏，一言中理，慨然从之。
wéi wén yóu cháng yú lùn shì yuán jù gǔ jīn biàn bó xióng jìng
为文尤长于论事，援据古今，辨博雄劲。
fú yòng bù xǐ shē lì gòng zhàng chē shèng suī bì bù gēng
服用不喜奢丽，供帐车剩，虽敝不更。
suǒ zhe yǒu shù zhāi jí zuǒ tǎng zhì màn cún lù
所著有《恕斋集》、《左帑志》、《漫存录》。
chén mì zì shī fù chéng xiàng jùn qīng zhī zǐ
陈宓，字师复，丞相俊卿之子。
shǎo cháng jí dēng zhū xī zhī mén xī qì yì zhī
少尝及登朱熹之门，熹器异之。
cháng cóng huáng gàn yóu
长从黄干游。
yǐ fù rèn lì quán zhōu nán ān yán shuì zhǔ guǎn nán wài mù zōng yuàn zài zhǔ guǎn xī wài zhī ān xī xiàn
以父任历泉州南安盐税，主管南外睦宗院、再主管西外，知安溪县。
jiā dìng qī nián rù jiān jìn zòu yuàn
嘉定七年，入监进奏院。
shí wú gǎn kāng kǎi jìn yán zhě mì shàng fēng shì yán gōng zhōng yàn yǐn huò zhì wú jié fēi shí cì yǔ wéi shù hào ráng yī rén shū shí ér pín yù bù fèi yú jī xiān biān shì fāng yīn ér zhuāng jī fǎn zī yú wàng yòng cǐ gōng wéi yí xíng yǒu wèi zhèng yě
时无敢慷慨尽言者，宓上封事言："宫中宴饮或至无节，非时赐予为数浩穰，一人蔬食而嫔御不废于击鲜，边事方殷而桩积反资于妄用，此宫闱仪刑有未正也。
dà chén suǒ yòng fēi qīn jí gù zhí zhèng zé yì zhì zhī rén tái jiàn yòng shèn mò zhī shì dū sī shū yuàn wú fēi qīn nì tān lì mǐ bù dé zhì lián shì dòng zhāo yuàn yóu cǐ cháo tíng quán bǐng yǒu suǒ fēn yě
大臣所用非亲即故，执政择易制之人，台谏用慎默之士，都司枢掾，无非亲昵，贪吏靡不得志，廉士动招怨尤，此朝廷权柄有所分也。
chāo yán biàn yì
钞盐变易，
chǔ bì chèng tí
楮币秤提，
ān biān suǒ chuàng lì
安边所创立，
gù zhí jǐ jiàn
固执己见，
dòng shī rén xīn
动失人心，
bài jūn zhī jiàng liè jī diàn yán
败军之将躐跻殿岩，
yōng bǐ zhī fu jiǔ yǐn jīng zhào
庸鄙之夫久尹京兆，
sù jiàng yǒu shǒu chéng zhī gōng
宿将有守成之功，
yǐ xiǎo guò ér biǎn
以小过而贬，
sān yá wú hàn mǎ zhī láo
三牙无汗马之劳，
tuō gōng qín ér zhuó
托公勤而擢，
cǐ zhèng lìng xíng shǎng duō suǒ chuǎn nì yě
此政令刑赏多所舛逆也。
ruò néng jiāo chì nèi wài yī zhèng jì gāng tiān qiě bù yǔ chén qǐng fú miàn màn zhī zuì
若能交饬内外，一正纪纲，天且不雨，臣请伏面谩之罪。
zòu rù chéng xiàng shǐ mí yuǎn bù lè ér zhōng gōng qìng shòu sān yá xiàn yí zhì shì wèi zhī ba què
"奏入，丞相史弥远不乐，而中宫庆寿，三牙献遗，至是为之罢却。
xún qiān jūn qì jiān bù
寻迁军器监簿。
jiǔ nián zhuǎn duì yán
九年，转对言：
rén zhǔ zhī dé guì hu míng dà chén zhī xīn guì hu gōng tái jiàn zhī yán guì hu zhí
人主之德贵乎明，大臣之心贵乎公，台谏之言贵乎直。
bì xià lín zhèng suī qín ér zhì gōng wèi jǔ fèng shēn suī jiǎn ér cái yòng wèi fēng ài mín suī rén ér shí huì wèi biàn
陛下临政虽勤而治功未举，奉身虽俭而财用未丰，爱民虽仁而实惠未遍。
liáng yóu shàng xià xiāng méng wu yú qī bì
良由上下相蒙，务于欺蔽。
guǐ zòu náng fēng yǒu huái bì tǔ bì xià fù jìn chén chà zé shì yǒu yì yú xíng qí yán yě
匦奏囊封，有怀毕吐，陛下付近臣差择，是有意于行其言也。
ér yǒu sī wéi qǔ zhuān gōng shàng gōng yǔ yí jiù mù shǒu zhī zhāng téng bō zhōng wài yǐ dá guān tīng
而有司惟取专攻上躬与移咎牧守之章，腾播中外，以答观听。
jīn chì dì qiān lǐ huáng fēi bì tiān rú cǐ qí kě wèi yóu huò huì huì yǐ hàn bù wéi zāi huáng bù hài jia qí tā wū wǎng yì yòu kě zhī
今赤地千里，蝗飞蔽天，如此其可畏，犹或讳晦以旱不为灾、蝗不害稼，其他诬罔，抑又可知。
chén gù yuē rén zhǔ zhī dé guì hu míng
臣故曰人主之德贵乎明。
dà chén shī shè jìn yì jué chū
大臣施设，浸异厥初。
fán jiàn yì qiú yán zhī rén zé yǐ tā shì zhú jiàn guān yán shì shāo zhí zé yǐ tā zhí xǐ
凡建议求言之人，则以他事逐，谏官言事稍直，则以他职徙。
zhōng fèn zhě zhǐ wèi bù jìng qiē zhí zhě mù yuē gū míng zhòng yuàn suǒ cuì zé xiāng jì chāo shēng wù lùn suǒ guī zé yǐ cì shū wài
忠愤者指为不靖，切直者目曰沽名，众怨所萃则相继超升，物论所归则以次疏外。
mǒu rén zhī qiān shì cháng zhòng rén zuì yǐ kuài tóng liè zhī sī fèn zhě
某人之迁，是尝重人罪以快同列之私忿者；
mǒu rén zhī zhuó shì cháng yuán gǔ shì yǐ wén ěr rì zhī tiān biàn zhě
某人之擢，是尝援古事以文迩日之天变者。
zhí jié zhòng wàng yǐ sī xián ér jiǔ qì lǎo jiān sù zāng yǐ qiǎo qǐng ér qiān fù
直节重望以私嫌而久弃，老奸宿臧以巧请而牵复。
shǐ dà chén guǒ néng dù xìng mén sāi xié jìng zé jǔ cuò dāng ér rén xīn fú
使大臣果能杜幸门、塞邪径，则举错当而人心服。
chén gù yuē dà chén zhī xīn guì hu gōng
臣故曰大臣之心贵乎公。
tái jiàn píng jū wèi cháng lì yì yù shì bù gǎn jìn yán
台谏平居未尝立异，遇事不敢尽言。
yǒu rú jīn rén zài tōng zuì guān guó tǐ jìn ér shì cóng xià zhì shēng tú mò bù lì zhēng jì bì miào suàn dú yú yán zé bù chū yī cí
有如金人再通，最关国体，近而侍从，下至生徒，莫不力争，冀裨庙算，独于言责，不出一辞。
niǎn gǔ zhī xià qián méi jù wàn mò zhī shuí hé
辇毂之下，干没巨万，莫之谁何；
zhōu xiàn zhī jiān zuì jǐn háo fà zhí yǐ sè zé
州县之间，罪仅毫发，摭以塞责。
dà chén suǒ yù wèi zhī shì zé suì zhī suǒ bù yòu zhī rén zé pái zhī
大臣所欲为之事则遂之，所不右之人则排之。
rén zōng shí yǒu zǎi xiàng fèng xíng tái jiàn fēng zhǐ zhī jī jīn nǎi yǒu tái jiàn bù gǎn wéi zhōng shū zhī qiào qǐ zǔ zōng shè guān zhī chū yì zāi
仁宗时，有宰相奉行台谏风旨之讥，今乃有台谏不敢违中书之诮，岂祖宗设官之初意哉？
chén gù yuē tái jiàn zhī yán guì hu zhí
臣故曰台谏之言贵乎直。
sān zhě jī kuò suǒ xì yuàn bì xià fān rán huǐ wù zhāo míng dé yǐ zhào lín bǎi guān
三者机括所系，愿陛下幡然悔悟，昭明德以照临百官。
dà chén tái jiàn yì yi gōng xīn zhí jié yǐ fù wàng zhì zhī yì
大臣、台谏，亦宜公心直节，以副望治之意。
zhǐ chén bì shì shì qián shū yóu kǎi qiē yān
指陈敝事，视前疏尤剀切焉。
mì suì qǐng ba guī
宓遂请罢，归。
zài gào rì zhuó tài fǔ chéng bù bài chū zhī nán kāng jūn
在告日，擢太府丞，不拜，出知南康军。
yì shǐ mí yuǎn bié mí yuǎn yuē zi yán shén qiē dāng dì yú mèi bù néng xíng shū yǒu kuì ěr
诣史弥远别，弥远曰："子言甚切当，第愚昧不能行，殊有愧耳。
zhì guān suì dà qīn zòu juān qí fù shí zhī jiǔ
"至官，岁大侵，奏蠲其赋十之九。
huì liú mín qún jí mì jiù yì zhī zhù jiāng dī ér gěi qí shí
会流民群集，宓就役之，筑江堤，而给其食。
shí zào bái lù dòng yǔ zhū shēng tǎo lùn
时造白鹿洞，与诸生讨论。
gǎi zhī nán jiàn zhōu
改知南剑州。
shí dà hàn yì juān bū fù shí shù wàn qiě chí xīn shū sān zhī yī gōng lǜ liáo lì chí qián sù yào ěr hù gěi zhī
时大旱疫，蠲逋赋十数万，且弛新输三之一，躬率僚吏持钱粟药饵户给之。
chuàng yán píng shū yuàn xī fǎng bái lù dòng zhī guī
创延平书院，悉仿白鹿洞之规。
zhī zhāng zhōu wèi xíng wén níng zōng bēng wū yè lěi rì
知漳州，未行，闻宁宗崩，呜咽累日。
wáng hé qǐng zhì shì
亡何，请致仕。
bǎo qìng èr nián tí diǎn guǎng dōng xíng yù zhāng fù sān shàng qì bù jiù
宝庆二年，提点广东刑狱，章复三上，迄不就。
zhí mì gé zhǔ guǎn chóng xǐ guān mì bài cí mìng ér cí zhí míng
直秘阁，主管崇禧观，宓拜祠命而辞职名。
zú jìn zhí yī děng zhì shì
卒，进职一等致仕。
sān xué zhū shēng yǐ qǐ mì wèi qǐng ér méi yǐ yuè yuè yǐ
三学诸生以起宓为请，而没已阅月矣。
chū mì zhī zài cháo yě sì chéng dīng yù wǎng shǐ jīn mì tàn yuē shì chóu wèi fù hé yǐ hǎo wèi
初，宓之在朝也，寺丞丁焴往使金，宓叹曰："世仇未复，何以好为？
jiàn shī yǒu bǎi nián zhōng guó qǐ wú rén zhī jù
"饯诗有"百年中国岂无人"之句。
hòu shù nián wén guān wài bù jìng yǐ shū dǐ yù yuē shǔ kǒu qù guān wài suī yuǎn shí rú yī shēn
后数年，闻关外不靖，以书抵焴曰："蜀口去关外虽远，实如一身。
jìn shì kě hán xīn jiē shì dà fū zhī zuì qǐ fēi huì dào bù jué zhī gù yé
近事可寒心，皆士大夫之罪，岂非贿道不绝之故耶？
yù fú qí yán
"焴服其言。
mì tiān xìng gāng yì xìn dào yóu dǔ cháng wèi zhū mò míng wèi zhū shǔ yáng mò shǔ yīn yǐ yàn lǐ yù fēn cùn zhī duō guǎ
宓天性刚毅，信道尤笃，尝为《朱墨铭》，谓朱属阳，墨属阴，以验理欲分寸之多寡。
zì yán jū guān bì rú yán zhēn qīng jū jiā bì rú táo qián ér shēn ài zhū gě liàng shēn sǐ jiā wú yú cái kù wú yú bó
自言居官必如颜真卿，居家必如陶潜，而深爱诸葛亮身死家无余财，库无余帛。
shù hū néng dǎo qí yǔ zhě duān píng chū diàn zhōng shì yù shǐ wáng suì shǒu yán mì shì xiān dì yǒu lùn jiàn zhī zhí ér bù jí sì shèng huà zhī gèng yi bāo qí shēn hòu yǐ quàn tiān xià zhī wéi chén zhě
庶乎能蹈其语者，端平初，殿中侍御史王遂首言："宓事先帝有论谏之直，而不及俟圣化之更，宜褒其身后，以劝天下之为臣者。
dì wèi gǎn dòng zhào zèng zhí lóng tú gé
"帝为感动，诏赠直龙图阁。
suǒ zhù shū yǒu lún yǔ zhù yì wèn dá chūn qiū sān zhuàn chāo dú tōng jiàn gāng mù táng shǐ zhuì yóu zhī gǎo shù shí juǎn cáng yú jiā
所著书有《论语注义问答》、《春秋三传抄》、《读通鉴纲目》、《唐史赘疣》之稿数十卷，藏于家。
wáng tíng zì dìng sōu dōng yáng rén
王霆，字定叟，东阳人。
gāo dà fù háo shuài zhòng zhū fāng là yǐ gōng bǔ guān
高大父豪，帅众诛方腊，以功补官。
tíng shǎo yǒu qí qì shì yǒu sī bù ǒu qù jiù wǔ jǔ jiā dìng sì nián zhōng jué lún yì děng
霆少有奇气，试有司不偶，去就武举，嘉定四年，中绝伦异等。
qiáo xíng jiǎn kǎo yì bié tóu xǐ yuē wú wèi cháo tíng dé yī shuài cái yǐ
乔行简考艺别头，喜曰："吾为朝廷得一帅才矣。
shòu chéng jié láng cóng jūn yú è shuài zhōng xìng sì shù biān qǐng yú shū mì yuàn yǐ tíng wèi suí jūn dōu qián liáng guān
授承节郎，从军于鄂，帅钟兴嗣戍边，请于枢密院，以霆为随军都钱粮官。
zǒng lǐng qì kuí wěi tíng zhuān yī jiào yuè zǒng xiào jūn xún wěi shuài shī shǒu yù huáng zhōu
总领綦奎委霆专一教阅总效军，寻委帅师守御黄州。
yán jiāng zhì zhì fù shǐ li zhí tǔ pì zhì mù xià huái yòu bīng pàn qiǎn tíng zhāo yù zhī
沿江制置副使李｛直土｝辟置幕下，淮右兵叛，遣霆招谕之。
tíng yú jūn shì zhī wú bù yán wèi zhāo mù liáng jiā zǐ bù kě yǐ yín yuán guān jié mào làn qí jiān fáng shǒu jiāng miàn quán jiè zhèng jūn ruò yì yǒng mín bīng tè kě wèi shēng yuán ěr
霆于军事知无不言，谓："招募良家子，不可以寅缘关节冒滥其间，防守江面，全藉正军，若义勇、民兵，特可为声援耳。
ér suǒ wèi dà jūn léi bìng zhě duō bīng xiè sǔn jiù qǐ bù bài shì
而所谓大军，羸病者多，兵械损旧，岂不败事。
diào bīng fáng jiāng dāng yú jiāng àn chuàng wū jū zhī shǐ zhī zhuān xīn shǒu yù
调兵防江，当于江岸创屋居之，使之专心守御。
zhū jūn wǔ fǎ jì fèi píng jū zé wú yǐ jī qí xū jí mào qǐng zhī bì wú yǐ jiū qí cuàn yì shēng shì zhī rén huǎn jí zé wú yǐ jī qí bìng lì xiàng dí zhī zhì wú yǐ lián qí táo chén bù jìn zhī xīn
诸军伍法既废，平居则无以稽其虚籍冒请之敝，无以纠其窜逸生事之人，缓急则无以稽其并力向敌之志，无以连其逃陈不进之心。
cǐ wèi liáo zi suǒ yǐ zhe shù bù wǔ zhī lìng tài gōng wèi wu fǎ wèi yào zhě wèi cǐ yě
此尉缭子所以著束部伍之令，太公谓伍法为要者谓此也。
yòng bīng bù yǐ rén shù duō guǎ wèi shèng fù wéi jiào xí zhī jīng fǒu zé shèng fù zhī xíng kě jiàn yǐ
用兵不以人数多寡为胜负，惟教习之精否，则胜负之形可见矣。
lǐ zōng jí wèi tè chà chōng zhè xi fù dōu jiān hú zhōu zhù zhá
理宗即位，特差充浙西副都监、湖州驻札。
shí pān fu děng qǐ bīng shì fu dìng tíng yīn suí fǔ zhī
时潘甫等起兵，事甫定，霆因绥抚之。
zhèn jiāng dū tǒng zhào shèng pì wèi jì yì guān shí li quán kòu yán chéng gōng hǎi líng shèng chū shù yáng zhōu shǔ guān duō dàn cóng xíng tíng kǎi rán yuē cǐ qǐ chén zǐ cí nán zhī rì
镇江都统赵胜辟为计议官，时李全寇盐城，攻海陵，胜出戍扬州，属官多惮从行，霆慨然曰："此岂臣子辞难之日！
zhì yáng zi qiáo rén yán zéi bīng zuó rì zài nán mén qù jiāng ān zhī tíng jìng zhì nán mén yǐ shuài xiàn zhī mìng dǒng sān chéng shì
"至扬子桥，人言贼兵昨日在南门，去将安之，霆竟至南门，以帅宪之命董三城事。
shèng cì dì chū chéng jiē zhàn tíng bì shēn xiān shì zú dà xiǎo shí bā zhàn wú yī bù lì
胜次第出城接战，霆必身先士卒，大小十八战，无一不利。
duó zéi háo zhù tǔ chéng fén chéng mén zéi qì wèi shè
夺贼壕，筑土城，焚城门，贼气为慑。
chà zhī yīng zhōu jiān yán biān dōu xún jiǎn shǐ shū mì yuàn mìng jié zhì huáng fǔ hòu yíng tán yā zhū dào jūn mǎ
差知应州兼沿边都巡检使，枢密院命节制黄莆后营，弹压诸道军马。
zhū dào bīng èr shí wàn jiāng wǎng shōu fù chǔ zhōu tíng shuài suǒ bù wèi jǐ jiǎo zhī zhù
诸道兵二十万将往收复楚州，霆帅所部为掎角之助。
dà shuài jiàn zhī zhào shì wèi gé mén shè rén
大帅荐之，召试为阁门舍人。
rù duì yán huī fù zhī shuō yǒu èr yuē guī mó yuē jī huì
入对言："恢复之说有二：曰规橅，曰机会。
gù jīn rì zhī guī mó ān zài zāi
顾今日之规橅安在哉？
shǒu lìng suǒ yǐ mù mín ér huì yǎng zhī wèi jiā
守令所以牧民，而惠养之未加；
jiàng shuài suǒ yǐ yù jūn ér fǔ xún zhī wèi zhì
将帅所以御军，而拊循之未至。
bāng cái wèi yù ér chǔ quàn zhī bì jìn shēn
邦财未裕，而楮券之敝浸深；
jūn chǔ wèi fēng ér hé dí zhī hài tú cǎn
军储未丰，而和籴之害徒惨。
guān yǒu tǔ de ér huāng wú mín yīn fù yì ér pò dàng yù sòng lèi chéng yuān yì quán cáo lǜ duō yān liú
官有土地而荒芜，民因赋役而破荡，狱讼类成冤抑，铨曹率多淹留。
jiàn jǔ wú fǎn zuò tān tú dé yǐ yǐn lèi ér tōng bān
荐举无反坐，贪徒得以引类而通班；
àn cì bù xún gōng wēi guān yì yǐ wǔ yì ér lián qiǎn
按刺不徇公，微官易以迕意而连谴。
yǐ yán jùn jì zé fēn hào yú náng tuó bāo jū
以言郡计，则纷耗于囊橐包苴；
yǐ yán zhàn gōng zé duō sī yú qīn nì gù jiù
以言战功，则多私于亲昵故旧。
zhì rú jiàng cù zhòng chù yǎng hǔ yí huàn qīng dí kāi biān yǐ ròu sì hǔ
至如降卒中处，养虎遗患，轻敌开边，以肉𫗪虎。
fu yǐ guī mó zhī qiè yào zhě ér bù mǎn rén yì rú cǐ chén gǎn qīng jìn huī fù zhī shuō yǐ wù shàng tīng zāi
夫以规橅之切要者而不满人意如此，臣敢轻进恢复之说以误上听哉？
fán chén zhī suǒ chén zhě chéng bō gào zhōng wài zhī chén xī chéng qí jiù ér tú qí xīn
凡臣之所陈者，诚播告中外之臣，悉惩其旧而图其新。
guī mó jì lì rán hòu yì qí yī huī zhū dào bìng jìn chén lì shàng zhuàng yuàn xiào qián qū
规橅既立，然后义旗一麾，诸道并进，臣力尚壮，愿效前驱。
wéi bì xià jiān dìng ér miǎn tú zhī
惟陛下坚定而勉图之。
dì chēng qí yán kě cǎi
"帝称其言可采。
shēng wǔ gōng dài fū chū zhī háo zhōu cì jīn dài
升武功大夫，出知濠州，赐金带。
zhì zhōu jié fú fèi dí sù mǎi mǎ yǐ bèi bù yú
至州，节浮费，籴粟买马，以备不虞。
xún chà zhī ān fēng jūn chén liáo shàng yán wáng tíng zài háo rén shén ān zhī bù yí qīng yì
寻差知安丰军，臣僚上言："王霆在濠，人甚安之，不宜轻易。
zhào zài rèn háo zhí shì xiū jǔ tè zhuǎn héng bān
"诏再任濠，职事修举，特转横班。
zhū shǐ jiāo jiàn zhī
诸使交荐之。
běi bīng zhì fú guāng qí mín bēn dùn xiāng zhǔ yú dào cháo lùn yǐ wéi tíng kě shǒu zhī nǎi zhī guāng zhōu jiān yán biān dōu xún jiǎn shǐ
北兵至浮光，其民奔遁，相属于道，朝论以为霆可守之，乃知光州兼沿边都巡检使。
mào xuě yè xíng bèi dào jí chí zhì zhōu fēn qiǎn jiān tàn zhěng chì zhàn shǒu zhī jù dà zhàn yú xiè lìng qiáo guāng rén suì ān
冒雪夜行，倍道疾驰至州，分遣间探，整饬战守之具，大战于谢令桥，光人遂安。
dū fǔ wèi le wēng yǐ shū lái wèi ān zhī yǐ mín qián shí wàn láo qí jūn
督府魏了翁以书来慰安之，以缗钱十万劳其军。
tíng yǐ zhào xún wèi jí zhōu cì shǐ réng zhī guāng zhōu
霆以召，寻为吉州刺史，仍知光州。
tíng gù cí chéng xiàng zhèng qīng zhī zhì zhì shǐ shǐ sōng zhī jiē shù yǐ shū liú tíng tíng bù cóng qiě yuē shì dà fū dāng yǐ shì cóng dào bù kě yǐ dào cóng shì yě
霆固辞，丞相郑清之、制置使史嵩之皆数以书留霆，霆不从，且曰："士大夫当以世从道，不可以道从世也。
zài shòu gé mén shè rén xún wèi dá zhōu cì shǐ yòu tún wèi dà jiàng jūn jiān zhī qí zhōu bù fù
再授阁门舍人，寻为达州刺史、右屯卫大将军兼知蕲州，不赴。
xún qiān huái xi mǎ bù jūn fù zǒng guǎn jiān huái xi yóu jī jūn fù dū tǒng zhì
寻迁淮西马步军副总管兼淮西游击军副都统制。
lùn yóu jī jūn shí shì bù bào
论游击军十事，不报。
tí jǔ chóng xǐ guān
提举崇禧观。
zhī gāo yóu jūn liú mín bāng jié jù zhòng sān qiān rén wéi dào tíng jiǎo qí qú kuí yú dǎng xī sàn
知高邮军，流民邦杰聚众三千人为盗，霆剿其渠魁，余党悉散。
shí yì chū shī hé zhě shén duō tíng yǐ wéi mò ruò qiǎn jiān tàn chān dí qíng rú bù dé yǐ rán hòu xíng zhī
时议出师，和者甚多，霆以为："莫若遣间探觇敌情，如不得已然后行之；
fǒu zé wú gù zì dàng qí gēn běn shì wài bīng wèi zhì ér nèi bīng xiān cǎn liè yě
否则无故自荡其根本，是外兵未至而内兵先惨烈也。
zhū jūn bì xíng wéi gāo yóu chí zhī jìng nèi lài yǐ ān quán
"诸军毕行，惟高邮迟之，境内赖以安全。
yóu shì yǔ shí wǔ ér chán zhě yì zhòng
由是与时迕，而谗者益众。
tí jǔ yún tái guān
提举云台观。
zhí zhèng qī lùn biān shì qiě wèi cháo tíng jí yǒu qí ān zhī mìng
执政期论边事，且谓朝廷即有齐安之命。
tíng yuē qiū fáng yǐ jí biān shǒu bù yí lín shí gēng yì hé shǎo xū zhī
霆曰："秋防已急，边守不宜临时更易，盍少需之。
nǎi shòu dài xíng zuǒ lǐng jūn wèi dà jiàng jūn chōng yán jiāng zhì zhì fù shǐ sī jì yì guān tíng nǎi zhuàn yán jiāng děng biān zhì yī biān shàng zhī
"乃授带行左领军卫大将军，充沿江制置副使司计议官，霆乃撰《沿江等边志》一编上之。
zhì zhì shǐ dǒng huái shān yǒng jiāo jiàn zhī chà zhī shòu chāng jūn gǎi qí zhōu jiàn xué shè cí zhōng chén
制置使董槐、邓泳交荐之，差知寿昌军，改蕲州，建学舍，祠忠臣。
cháng tàn yuē liǎng huái fān lí yě dà jiāng mén hù yě sān fǔ táng ào yě
尝叹曰："两淮藩篱也，大江门户也，三辅堂奥也。
fān lí bù gù zé mén hù qiě wēi mén hù jì wēi zé táng ào qǐ néng jiǔ ān hu
藩篱不固则门户且危，门户既危则堂奥岂能久安乎？
yú shì yí shū chéng xiàng dù fàn qǐ kàn jiāng shěn chá xíng shì zhì sān xīn chéng qí chūn zhì yú lóng yǎn jī ān qìng zhì yú mèng chéng chú yáng zhì yú xuān huà
"于是贻书丞相杜范，乞瞰江审察形势，置三新城：蕲春置于龙眼矶，安庆置于孟城，滁阳置于宣化。
bù bào
不报。
zú
卒。
chū qí fù xī yè tíng dú yǐ ràng qí xiōng
初，其父析业，霆独以让其兄。
chù zōng zú yǒu ēn yì cháng xun qí zǐ dì yuē qióng lǐ jìn xìng xué zhī běn yě
处宗族有恩意，尝训其子弟曰："穷理尽性，学之本也。
yǒu yù xī jí xíng yú shì
"有《玉溪集》行于世。
lùn yuē wú chāng yì fǎng dào dōng nán yī hé qín zāi
论曰：吴昌裔访道东南，一何勤哉！
gù qí zào shēn chún jiàn zhū shì gōng zhě zú yǐ zhī qí xué wú zá yě
故其造深醇，见诸事功者，足以知其学无杂也。
wāng gāng zhī yí ài zài yuè xiān mín suǒ wèi zé xián jiǔ rèn zhě gù bù wǒ qī yǐ
汪纲之遗爱在越，先民所谓择贤久任者，固不我欺矣。
chén mì yǐ zǎi xiàng zi lùn jiàn zhī zhí yú jīn yǒu guāng
陈宓以宰相子，论谏之直，于今有光。
wáng tíng tōng bīng jiā yán ér wèi bù kě yǐ dào cóng shì cǐ gǔ rén móu shuài guì hu shuō lǐ lè ér dūn shī shū yě
王霆通兵家言，而谓不可以道从世，此古人谋帅贵乎"说《礼》、《乐》而敦《诗》、《书》"也。