dù fàn yáng jiǎn qián shí fù zhāng fú lǚ wǔ zi hàng
杜范杨简（钱时附） 张虙吕午（子沆）
dù fàn zì chéng zhī huáng yán rén
杜范，字成之，黄岩人。
shǎo cóng qí cóng zǔ bì zhī rén yóu cóng zǔ shòu xué zhū xī zhì fàn yì zhe
少从其从祖𤇹、知仁游，从祖受学朱熹，至范益著。
jiā zì dìng yuán nián jǔ jìn shì diào jīn tán wèi zài diào wù zhōu sī fǎ
嘉字定元年举进士，调金坛尉，再调婺州司法。
shào dìng sān nián zhǔ guǎn hù bù jià gé wén zì
绍定三年，主管户部架阁文字。
liù nián qiān dà lǐ sī zhí
六年，迁大理司直。
duān píng yuán nián gǎi shòu jūn qì jiān chéng
端平元年，改授军器监丞。
míng nián rù duì yán bì xià qīn lǎn dà zhèng liǎng nián yú zī
明年，入对，言："陛下亲览大政，两年于兹。
jīn bù wéi wèi dǔ gēng xīn zhī xiào ér huò zhě nǎi yǒu jìn bù rú jiù zhī yōu
今不惟未睹更新之效，而或者乃有浸不如旧之忧。
fu zhì bì bì yǒu yuán jiù bì bì yǒu běn jī sān sì shí nián zhī dù xí jìn zì xūn rǎn rì shēn rì fǔ yǒu bù kě shèng jiù zhě qí yuán bù guò sī zhī yī zì ěr
夫致弊必有原，救弊必有本，积三四十年之蠹习，浸渍薰染，日深日腐，有不可胜救者，其原不过私之一字耳。
bì xià gù yi chéng qí bì yuán shǐ sī yì jìng jìn
陛下固宜惩其弊原，使私意净尽。
gù yǐ tiān wèi zhī zhòng ér huò cáng qí sī hàn
顾以天位之重而或藏其私憾，
tiān mìng yǒu dé ér huò làn yú sī yǔ
天命有德而或滥于私予，
tiān tǎo yǒu zuì ér huò zhì yú sī qíng
天讨有罪而或制于私情，
zuǒ yòu jìn xí zhī yán huò ruò yú sī tīng
左右近习之言或溺于私听，
tǔ mù wú yì zhī gōng huò chǐ yú sī fèi
土木无益之工或侈于私费，
lóng lǐ mào yǐ zūn xián ér yòng zhī wèi jǐn
隆礼貌以尊贤而用之未尽，
wēn cí sè yǐ nà jiàn ér xíng zhī wéi jiān
温辞色以纳谏而行之惟艰，
cǐ bì xià zhī sī yǒu wèi qù yě
此陛下之私有未去也。
hé zhōng zhī měi bù zhe tóng liè zhī yì bù fú zhǐ wěi yā chì shì bù yù zhī tóng táng jué shì mò xiāng kě fǒu jí yì yíng tíng ér shī xíng jué yú sī jiàn zhū xián zài liè ér mì jì dìng yú sī mén cǐ dà chén zhī sī yǒu mò qù yě
和衷之美不著，同列之意不孚，纸尾押敕，事不预知，同堂决事，莫相可否，集义盈庭而施行决于私见，诸贤在列而密计定于私门，此大臣之私有末去也。
jūn xiāng zhī sī róng yǒu wèi qù zé jiào tiáo zhī bān tú wèi xū wén
君相之私容有未去，则教条之颁徒为虚文。
jìn zhě zhào yòng míng rú fā míng gé wù zhì zhī chéng yì zhèng xīn zhī xué yǒu hǎo yì lùn zhě nǎi cóng ér dǐ zǐ shàn xiào zhī bì xià yī huò qí yán jí yǒu yàn qì rú xué zhī yì
近者召用名儒，发明格物致知、诚意正心之学，有好议论者，乃从而诋訾讪笑之，陛下一惑其言，即有厌弃儒学之意。
cǐ zhèng xián bù xiào jìn tuì zhī jī tiān xià ān wēi suǒ xì yuàn yǐ qí jiǎng míng jiàn zhī shī xíng
此正贤不肖进退之机，天下安危所系，愿以其讲明见之施行。
gǎi mì shū láng xún bài jiān chá yù shǐ
改秘书郎，寻拜监察御史。
zòu nǎng zhě quán chén suǒ yòng tái jiàn bì qí sī rén yuē yán yǐ jiān ér hòu chū mìng
奏："曩者权臣所用台谏，必其私人，约言已坚，而后出命。
qí suǒ dàn jī xī chéng fēng zhǐ shì yǐ jì gāng dàng rán fēng sú dà huài
其所弹击，悉承风旨，是以纪纲荡然，风俗大坏。
bì xià qīn zhèng shǒu yòng hóng zī kuí wáng suì tòng jiǎo sù bì chì qù jiān xié
陛下亲政，首用洪咨夔、王遂，痛矫宿弊，斥去奸邪。
rán miào táng zhī shàng fèng zhì shàng duō
然庙堂之上，奉制尚多。
yán jí guì jìn huò wěi qū huí hù ér xiān xíng gài cí zhī qǐng
言及贵近，或委曲回护，而先行丐祠之请；
shì yǒu chè zhǒu huò bǐ cǐ tiáo tíng ér zú shōu lùn zuì zhī zhāng
事有掣肘，或彼此调停，而卒收论罪之章。
yì yǒu dàn mò shàng xīn ér yǐ bān chú mù shā tài wèi jǐ ér xuán de měi guān
亦有弹墨尚新而已颁除目，沙汰未几而旋得美官。
zì shì tái jiàn fēng cǎi xī zhī zhèn yáng zhě rì yǐ shuò
自是台谏风采，昔之振扬者日以铄；
cháo tíng jì gāng xī zhī jiàn qǐ zhě rì yǐ huài
朝廷纪纲，昔之渐起者日以坏。
lǐ zōng shēn rán zhī
"理宗深然之。
yòu zòu jiǔ jiāng shǒu hé bǐng nián lǎo bù zú bèi fēng hán shì qǐn bù xíng
又奏九江守何炳年老不足备风寒，事寝不行。
fàn zài zòu yuē yī shǒu chén zhī wèi ba qí shì xiǎo tái jiàn zhī yán bù xíng qí shì dà
范再奏曰："一守臣之未罢其事小，台谏之言不行其事大。
zǔ tái jiàn zhī yán yóu kě yě zhì yú bì xià zhī zhǐ nì ér bù xíng cǐ qǐ lì jīng qīn zhèng zhī shí suǒ yí yǒu zāi
阻台谏之言犹可也，至于陛下之旨匿而不行，此岂励精亲政之时所宜有哉！
chéng xiàng zhèng qīng zhī jiàn zhī dà nù wǔ shàng zhāng gài qù yǒu wēi jī jiāng fā péng bǐ huò zuò zhī yǔ
"丞相郑清之见之大怒，五上章丐去，有"危机将发，朋比祸作"之语；
qiě wèi fàn shùn chéng fēng zhǐ fěn shì jǐ xiàn
且谓范顺承风旨，粉饰挤陷。
fàn suì zì hé yán zǎi xiàng zhī yǔ tái jiàn guān yǒu zūn bēi ér shì guān yī tǐ dàn dāng tóng xīn wèi guó qǐ róng yǐ sī ér hài gōng
范遂自劾，言："宰相之与台谏，官有尊卑而事关一体，但当同心为国，岂容以私而害公。
xíng zhī zhě zǎi xiàng yán zhī zhě tái jiàn
行之者宰相，言之者台谏。
xíng zhī zhě qǐ jǐn hé yú shì yí yán zhī zhě huò wèi miǎn yú gōng dǐ qīng míng zhī cháo cǐ tè cháng shì
行之者岂尽合于事宜，言之者或未免于攻诋，清明之朝，此特常事。
gǔ zhě dà chén yù fú chí jì gāng gù bì chóng jiǎng tái jiàn wén yǒu yīn yán ér dài zuì zhě yǐ wèi wén yǒu huì yán ér hán nù zhě yě
古者大臣欲扶持纪纲，故必崇奖台谏，闻有因言而待罪者矣，未闻有讳言而含怒者也。
nǎng zhě bǐng chén suǒ yòng tái jiàn bì qí sī rén
曩者柄臣所用台谏，必其私人；
bì xià gēng xīn shù zhèng ér tái jiàn jiē chū yú qīn zhuó
陛下更新庶政，而台谏皆出于亲擢。
ruò miào táng bù yù chén yán qí qīn gù qián qí kǒu duó qí qì zé yǔ nǎng zhě zhī yòng sī rén hé yǐ yì
若庙堂不欲臣言其亲故，钳其口，夺其气，则与曩者之用私人何以异？
bù zhī suǒ wèi chéng shùn fēng zhǐ zhě hé rén
不知所谓'承顺风旨'者何人？
fěn shì jǐ xiàn zhě hé shì
'粉饰挤陷'者何事？
qǐ jiǎn chén qián zòu cì zhī bà chù yǐ cóng chén tuì ān tián lǐ zhī yù
乞检臣前奏，赐之罢黜，以从臣退安田里之欲。
shí qīng zhī wàng yāo biān gōng yòng shī hé luò bīng mín sǐ zhě shí shù wàn zī liáng qì jiǎ xī wěi yú dí biān jìng sāo rán zhōng wài dà kùn
时清之妄邀边功，用师河、洛，兵民死者十数万，资粮器甲悉委于敌，边境骚然，中外大困。
fàn lǜ hé tái lùn qí shì bìng yán zhì kǔn zhī zhà móu wǎng shàng
范率合台论其事，并言制阃之诈谋罔上。
yú shì fán shì cóng jìn chén zhī bù hé shí wàng zhě jiān sī jùn shǒu zhī tān bào hài mín zhě jiē yǐ cì lùn chì
于是凡侍从、近臣之不合时望者，监司、郡守之贪暴害民者，皆以次论斥。
qīng zhī yù jì zhī gǎi tài cháng shǎo qīng
清之愈忌之，改太常少卿。
zhuǎn duì yán jīn rì zhī bìng mò dà yú huì lù jiāo jié zhī fēng
转对言："今日之病，莫大于贿赂交结之风。
míng yù yǐ lóng zhě gǔ zuǒ yòu zhī yù yǐ gù chǒng huàn yóu wèi dá zhě wéi tī jí zhī qiú yǐ jìn shēn
名誉已隆者贾左右之誉以固宠，宦游未达者惟梯级之求以进身。
biān fāng shuài chén huáng jīn bù xíng yú fǎn jiàn ér yǐ tàn cì cháo tíng
边方帅臣，黄金不行于反间，而以探刺朝廷；
hòu cì bù yōu yú shì zú ér yǐ jiāo tōng shì yào
厚赐不优于士卒，而以交通势要。
yǐ zhì shǎng fá diān dǎo wēi lìng màn xiè zuì biǎn zhě jù mìng ér bù xíng qì chéng zhě qiǎo jì yǐ qiú miǎn tí yuán bīng zhě zhào luàn ér sì lüě dāng zhòng rèn zhě hù shì ér duó rǎng
以致赏罚颠倒，威令慢亵，罪贬者拒命而不行，弃城者巧计以求免，提援兵者召乱而肆掠，当重任者怙势而夺攘。
xià zhì jìn lǚ jiāo hàn nán zhì jiān jūn qún jù xiāng piāo jié
下至禁旅，骄悍难制，监军群聚相剽劫。
yù wàng bì xià wú yǐ xiǎo ēn fèi dà yì wú yǐ sī qíng náo gōng fǎ yán zhì gōng yè bù shǐ piàn yán dé yǐ rù yú kǔn
欲望陛下毋以小恩废大谊，毋以私情挠公法，严制宫掖，不使片言得以入于阃；
jìn yuē yān huàn bù shǐ chán chǎn dé yǐ shòu qí jiān
禁约阉宦，不使谗谄得以售其奸。
fàn zì rù tái lǚ gài cí zhì shì fù wǔ shàng guī tián zhī qǐng jiē bù yǔn
"范自入台，屡丐祠，至是复五上归田之请，皆不允。
qiān mì shū jiān jiān chóng zhèng diàn shuō shū
迁秘书监兼崇政殿说书。
dà yuán bīng xùn jiāng líng fàn qǐ tún bīng qí huáng yǐ fáng kuī jiāng qiě lìng yán jiāng shuài chén jiān jiāng huái zhì zhì dà shǐ yǐ zhòng qí quán lìng huái xi shuài chén jí diào bīng bō liáng yǐ yuán jiāng líng
大元兵徇江陵，范乞屯兵蕲、黄以防窥江，且令沿江帅臣兼江、淮制置大使以重其权，令淮西帅臣急调兵拨粮以援江陵。
bài diàn zhōng shì yù shǐ cí bù huò nǎi yīn jiǎng yán zòu chén cháng mào ěr mù zhī jì zhé wǔ zǎi xiàng zhì fán bì xià wěi qū tiáo hù jīn yòu shǐ jū xiàng zhě fù máng zhī de qǐ yǐ chén jué sī bǐ ér qí yán yóu yǒu kě qǔ yé
拜殿中侍御史，辞不获，乃因讲筵，奏："臣尝冒耳目之寄，辄忤宰相，至烦陛下委曲调护，今又使居向者负芒之地，岂以臣绝私比，而其言犹有可取耶？
yì yǐ chén xùn nuò zhī zhì yì yú tiáo hù ér gū shǐ zhī bèi shù yé
抑以臣巽懦之质，易于调护，而姑使之备数耶？
xī rén zhǔ zhī yú zhèng chén fēi lè ér tīng zhī jí miǎn ér cóng zhī fǒu zé shū ér yuǎn zhī wèi wén yǒu bù yòng qí yán ér fù yòng qí rén zhě
昔人主之于诤臣，非乐而听之，即勉而从之，否则疏而远之，未闻有不用其言而复用其人者。
bì xià zì duān píng qīn zhèng yǐ lái zhào yòng zhèng rén yǐ zhèn tái gāng wèi jǐ ér yǒu wěi qū tiáo hù zhī bì qí suǒ dàn jī huò qiān zhì ér bù xíng qí suǒ chì zhú fù yīn yuán yǐ qiú jìn
陛下自端平亲政以来，召用正人以振台纲，未几而有委曲调护之弊，其所弹击，或牵制而不行，其所斥逐，复因缘以求进。
chén yú rù tái zhī chū gù yǐ lì yán zhī bù wéi bù zhī gé ér qí bì zī shén shèn zhì jié tiē ér wén lǐ bù quán yì xiě ér tái yìn wú yǒu zhōng shū bù gǎn zhí zòu jiàn zhě wèi zhī zhì yí
臣于入台之初，固已力言之，不惟不之革，而其弊滋甚，甚至节贴而文理不全，易写而台印无有，中书不敢执奏，见者为之致疑。
bù yì shèng míng zhī shí qí bì yī zhì yú cǐ
不意圣明之时，其弊一至于此。
bì xià yǐ qí yán zhī bù kě yòng yòu cóng ér chāo qiān zhī zé shì tái jiàn zhī guān zhuān wèi shì tú zhī jié jìng
陛下以其言之不可用，又从而超迁之，则是台谏之官，专为仕途之捷径。
bì xià dàn zhī chóng jiǎng tái jiàn wèi shèng dé ér bù zhī zǔ yì zhí yán zhī wèi bì zhèng zé bì xià wài yǒu hǎo jiàn zhī míng nèi yǒu jù jiàn zhī shí tiān xià qǐ yǒu xū kě yǐ gài shí zāi
陛下但知崇奖台谏为盛德，而不知阻抑直言之为弊政，则陛下外有好谏之名，内有拒谏之实，天下岂有虚可以盖实哉。
fàn shǐ yǐ bù de qí yán bù qù wèi hèn zhì shì suì jí yán tái jiàn shī zhí zhī bì
"范始以不得其言不去为恨，至是遂极言台谏失职之弊。
shí xiāng shǔ jù huài jiāng líng gū wēi liǎng zhè zhèn kǒng fù yán qīng zhī héng qǐ biān xìn jǐ wēi zōng sì jí qí zi zhāo quán nà huì tān mào wú yàn dào yòng cháo tíng qián bó yǐ yì huò wài guó qiě yǒu shí zhuàng
时襄、蜀俱坏，江陵孤危，两浙震恐，复言："清之横启边衅，几危宗祀，及其子招权纳贿，贪冒无厌，盗用朝廷钱帛以易货外国，且有实状。
bìng yán qiān shū shū mì yuàn shì li míng fù yǔ shǐ yín wǔ péng dà yá yǐ huì jiāo jié qū wéi zhī dì
"并言："签书枢密院事李鸣复与史寅午、彭大雅以贿交结，曲为之地。
míng fù jì bù xù fù mǔ zhī bāng yì hé yǒu bì xià zhī shè jì
鸣复既不恤父母之邦，亦何有陛下之社稷。
dì yǐ qīng zhī qián dǐ jiù chén míng fù wèi jiàn dà zuì wèi jí xíng fàn yì bù rù tái
"帝以清之潜邸旧臣，鸣复未见大罪，未即行，范亦不入台。
dì cù zhī fàn zòu míng fù bù qù zé chén qù ān gǎn rù jīng yán
帝促之，范奏："鸣复不去则臣去，安敢入经筵？
fāng zài zòu zhī míng fù kàng shū zì biàn yán tái chén lùn chén bù zhī suǒ zhǐ hé shì qǐ yǐ chén cháng zhǔ hé yì yé
"方再奏之，鸣复抗疏自辨，言："台臣论臣，不知所指何事，岂以臣尝主和议耶？
xìng wèi chì tuì zé ān guó jiā lì shè jì sǐ shēng yǐ zhī
幸未斥退，则安国家、利社稷，死生以之；
fǒu zé wú jiā kě guī wéi yǒu piān zhōu wǔ hú ěr
否则无家可归，惟有扁舟五湖耳。
fàn yòu jí yán qí guǎ lián xiǎn chǐ jì ér hé tái hé zhī tài xué zhū shēng yì shàng shū jiāo gōng zhī
"范又极言其寡廉鲜耻，既而合台劾之，太学诸生亦上书交攻之。
míng fù jiāng chū guān dì yòu qiǎn shǐ zhào huí fàn fù yǔ hé tái zòu míng fù wèi zǎi zhí suǒ jiāo wéi shǐ yín wǔ péng dà yá cǐ děng xiāng yǔ yīn móu bù guò lù jìn xí méng shàng tīng yǐ yīn tú xiàng wèi
鸣复将出关，帝又遣使召回，范复与合台奏："鸣复为宰执，所交惟史寅午、彭大雅，此等相与阴谋，不过赂近习、蒙上听，以阴图相位。
chén jìn jiàn zì biàn zhī zhāng jiàn qí jiāo dòu biān chén yǐ qǐ xián xì wàng yán hé zhàn yǐ sì xié chí qiě yǐ shǔ jì pò dàng ér yù fàn zhōu wǔ hú yòu yǐ ān guó jiā lì shè jì zì rèn bù zhī míng fù jiǔ jū zhèng fǔ jīn yòu yǒu hé ān lì zhī cè
臣近见自辨之章，见其交斗边臣以启嫌隙，妄言和战以肆胁持，且以蜀既破荡而欲泛舟五湖，又以安国家、利社稷自任，不知鸣复久居政府，今又有何安利之策？
qī jūn wǎng shàng wú suǒ bù zhì
欺君罔上，无所不至。
rú chén děng yán shì jí qǐ xíng zhī
如臣等言是，即乞行之；
suǒ yán ruò fēi zǎo cì bà chì
所言若非，早赐罢斥。
gǎi qǐ jū láng fàn zòu chén lùn míng fù wèi jiàn shī xíng hū bài zuǒ shǐ zhī mìng zé shì suǒ yán bù dàng gū shì yōu qiān
"改起居郎，范奏："臣论鸣复，未见施行，忽拜左史之命，则是所言不当，姑示优迁。
chén qián zhě cháng zòu tái jiàn dàn wèi shì tú zhī jié jìng chū wú yì cháo tíng zhī jì gāng gōng yán zhī gōng dǎo zhī chén zhī zuì dà yǐ
臣前者尝奏台谏但为仕途之捷径，初无益朝廷之纪纲，躬言之，躬蹈之，臣之罪大矣。
jí dù jiāng ér guī
"即渡江而归。
shòu jiāng dōng tí diǎn xíng yù xún gǎi zhè xi tí diǎn xíng yù fàn lì cí zhī ér míng fù yì chū shǒu yuè
授江东提点刑狱，寻改浙西提点刑狱，范力辞之，而鸣复亦出守越。
jiā xī èr nián chà zhī níng guó fǔ
嘉熙二年，差知宁国府。
míng nián zhì jùn shì dà hàn fàn jí yǐ biàn yi fā cháng píng sù yòu quàn yù gōng fù rén yǒu jī sù zhě fā zhī mín lài yǐ ān
明年至郡，适大旱，范即以便宜发常平粟，又劝寓公富人有积粟者发之，民赖以安。
shǐ zhì cāng kù duō kōng wèi jǐ mǐ yú shí wàn hú qián yì shù wàn xī yǐ dài shū xià hù liáng
始至，仓库多空，未几，米余十万斛，钱亦数万，悉以代输下户粮。
liǎng huái jī mín dù jiāng zhě duō piāo lüè qí shǒu zhāng shì xiǎn yóu yǒng hàn yōng zhòng sān qiān yú rén zhì chéng wài
两淮饥民渡江者多剽掠，其首张世显尤勇悍，拥众三千余人至城外。
fàn qiǎn rén kào zhī bǐ wù rǎo yǐ sì chǔ fèn shì xiǎn nǎi yīn yǒu kuī chéng zhī yì
范遣人犒之，俾勿扰以俟处分，世显乃阴有窥城之意。
fàn yǐ jì qín zhǎn zhī gěi qí zhòng shǐ guī
范以计擒斩之，给其众使归。
sì nián hái cháo shǒu yán
四年，还朝，首言：
hàn hàn jiàn zhēn rén wú lì shí
旱暵荐臻，人无粒食。
chǔ quàn wěi qīng wù jià téng yǒng
楮券猥轻，物价腾踊。
xíng dū zhī nèi qì xiàng xiāo tiáo zuǒ zhè jìn fǔ bì sǐ yíng dào
行都之内，气象萧条，左浙近辅，殍死盈道。
liú mín chōng chì wèi wén ān jí zhī zhèng piāo lüè chéng fēng yǐ kāi nòng bīng zhī méng shì nèi yōu jì pò yǐ
流民充斥，未闻安辑之政，剽掠成风，已开弄兵之萌，是内忧既迫矣。
xīn xīng běi bīng chéng shèng ér shàn dòu zhōng yuán qún dào jiǎ míng ér jué qǐ
新兴北兵，乘胜而善斗，中原群盗，假名而崛起。
dǎo wǒ bā shǔ jù wǒ jīng xiāng rǎo wǒ huái ruán jìn yòu yóu kuí xiá yǐ kàn dǐng lǐ
捣我巴蜀，据我荆襄，扰我淮堧，近又由夔、峡以瞰鼎、澧。
jiāng chǎng zhī chén sì wèi qī bì shèng zé zhāng huáng ér yán gōng bài zé yǎn fù ér bù yán
疆场之臣，肆为欺蔽，胜则张皇而言功，败则掩覆而不言。
tuō shǐ chéng shàng liú zhī wú bèi wèi yǐn mǎ cháng jiāng zhī móu qí shuí yǔ hàn zhī
脱使乘上流之无备，为饮马长江之谋，其谁与捍之？
shì wài huàn jì shēn yǐ
是外患既深矣。
rén zhǔ shàng suǒ shì zhě tiān xià suǒ shì zhě mín
人主上所事者天，下所恃者民。
jìn zhě tiān wén shì biàn yāo huì tǔ máng fāng dōng ér léi jì chūn ér xuě hǎi cháo chōng tū yú dū chéng chì dì jǐ biàn yú jī diàn shì bù dé hu tiān ér tiān yǐ nù yǐ
近者天文示变，妖彗吐芒，方冬而雷，既春而雪，海潮冲突于都城，赤地几遍于畿甸，是不得乎天而天已怒矣。
rén sǐ yú gān gē sǐ yú jī jǐn fù zǐ xiāng qì fū fù bù xiāng bǎo yuàn qì yíng fù bàng yán zài lù děng sǐ yī méng hé suǒ bù zhì shì bù dé hu mín ér mín yǐ yuàn yǐ
人死于干戈，死于饥馑，父子相弃，夫妇不相保，怨气盈腹，谤言载路，"等死"一萌，何所不至，是不得乎民而民已怨矣。
nèi yōu wài huàn zhī jiāo zhì tiān xīn rén xīn zhī jù shī bì xià néng yǔ èr sān dà chén ān jū yú tiān xià zhī shàng hu
内忧外患之交至，天心人心之俱失，陛下能与二三大臣安居于天下之上乎？
bì xià yì cháng sī suǒ yǐ zhì cǐ fǒu hu
陛下亦尝思所以致此否乎？
gài zì nǎng zhě quán xiāng yáng jìn qiè fù zhī xiǎo zhōng yīn qiè jūn rén zhī dà bǐng yǐ shēng sè wán hǎo nèi gǔ bì xià zhī xīn shù ér fèi zhì shēng shā yī qiè wéi qí yì zhī suǒ yù wèi yǐ zhì jì gāng líng yí fēng sú tuí mǐ jūn zhèng bù xiū ér biān bèi fèi quē
盖自曩者权相阳进妾妇之小忠，阴窃君人之大柄，以声色玩好内蛊陛下之心术，而废置生杀，一切惟其意之所欲为，以致纪纲陵夷，风俗颓靡，军政不修而边备废缺。
fán jīn rì zhī nèi yōu wài huàn jiē quán xiāng sān shí nián niàng chéng zhī rú yǎng hù yōng jū dài shí ér jué ěr
凡今日之内忧外患，皆权相三十年酿成之，如养护痈疽，待时而决耳。
duān píng hào wèi gēng huà ér jū xiàng wèi zhě fēi qí rén wú néng gǎi yú qí jiù bài huài wū huì dài yǒu shèn yān
端平号为更化，而居相位者非其人，无能改于其旧，败坏污秽，殆有甚焉。
zì shì shèng yì huáng huò mò zhī suǒ yǐ zhàng fāng qiě bù yǐ bǐ wèi chóu ér yǐ wéi dé bù yǐ bǐ wèi zuì ér yǐ wéi gōng
自是圣意惶惑，莫知所倚仗，方且不以彼为仇而以为德，不以彼为罪而以为功。
yú shì tiān zhī wàng yú bì xià zhě gū ér biàn guài jiàn yǐ rén zhī wàng yú bì xià zhě jué ér yuàn pàn xíng yǐ
于是上天的希望在陛下这里实现的少，天象变异的事就出现了，人们的希望在陛下这里实现的也少，怨恨和反叛就形成了。
bì xià jìng tiān yǒu tú zhǐ jiǔ yǒu zhēn jī xī yǒu jì shǐ chí cǐ yī niàn zhèn qǐ qīng tuí yi wú nán zhě
陛下敬天有图，旨酒有箴，缉熙有记，使持此一念，振起倾颓，宜无难者。
rán wén zhī dào lù wèi jǐng jù zhī yì zhī jiàn yú wài cháo shì zhèng zhī qǐng
然闻之道路，谓警惧之意，祗见于外朝视政之顷；
ér hǎo lè zhī sī duō zòng yú nèi tíng yàn xiè zhī jì
而好乐之私，多纵于内廷燕亵之际。
míng wéi rèn xián ér zuǒ yòu jìn xí huò de ér qián jiān
名为任贤，而左右近习或得而潜间；
zhèng chū yú zhōng shū ér yù bǐ tè zòu huò cóng ér zhōng chū
政出于中书，而御笔特奏或从而中出。
zuǒ dào zhī gǔ huò sī qīn zhī qǐng tuō méng bì bì xià zhī cōng míng zhuǎn yí bì xià zhī xīn shù
左道之蛊惑，私亲之请托，蒙蔽陛下之聪明，转移陛下之心术。
yú shì fàn qù guó sì zài yǐ dì fǔ láo bèi zhì
这时杜范离开朝廷已经四年了，皇上对他的安抚和慰劳十分周到。
qiān quán lì bù shì láng jiān shì jiǎng
迁权吏部侍郎兼侍讲。
yǐ jiǔ hàn fù yán bì xià sì yīng bǎo wèi yú èr shí nián zāi yì qiǎn gào wú suì wú zhī zhì yú jīn ér yì shén
以久旱，复言："陛下嗣膺宝位余二十年，灾异谴告，无岁无之，至于今而益甚。
bì xià qiú suǒ yǐ yìng tiān zhě jiāng zhǐ yú jiǎn shàn chè lè fēn dǎo qún sì ér yǐ hu
陛下求所以应天者，将止于减膳彻乐、分祷群祀而已乎？
yì dāng wài cǐ ér fǎn qiú zhū gōng hu
抑当外此而反求诸躬乎？
fū bù wu fǎn gōng huǐ guò ér tú jì tiān nù zhī shì tiān xià níng yǒu shì lǐ
夫不务反躬悔过，而徒觊天怒之释，天下宁有是理？
yù wàng bì xià yī sǎ jiù xí yǐ xīn tiān xià chū gōng nǚ yǐ yuǎn shēng sè chì jìn xí yǐ fáng bì qī shěng fú fèi yǐ gěi guó yòng báo zhēng liǎn yǐ kuān mín lì
欲望陛下一洒旧习以新天下，出宫女以远声色，斥近习以防蔽欺，省浮费以给国用，薄征敛以宽民力。
qiě chǔ èr wèi lì guó běn shàng xū qǐ xuǎn zōng xìng zhī xián zhě yù zhī gōng zhōng ér jiào dǎo zhī
且储贰未立，国本尚虚，乞选宗姓之贤者育之宫中而教导之。
yòu yán quán fǎ zhī huài miào táng jì yǒu táng chú fù shí qǔ bù quē yǐ xùn rén qíng
"又言铨法之坏："庙堂既有堂除，复时取部缺以徇人情；
shì dà fū jì xiàn zāng làn nǎi jiān yǐ bù jīng tuī kān ér gǎi zhèng
士大夫既陷赃滥，乃间以不经推勘而改正。
fán cǐ jiē xùn sī wàng gōng zhī hài
凡此皆徇私忘公之害。
wèi jǐ fù shàng shū yuē
"未几，复上疏曰：
tiān zāi hàn hàn xī gù yǒu zhī
天灾旱暵，昔固有之。
ér cāng lǐn kuì jié yuè zhī bù jì shēng sù yī qiān qí zēng wèi yǐ fù hù lún luò shí shì jiǔ kōng cǐ yòu xī zhī suǒ wú yě
而仓廪匮竭，月支不继，升粟一千，其增未已，富户沦落，十室九空，此又昔之所无也。
shèn ér hé mén jī sǐ xiāng shuài tóu jiāng lǐ xiàng jù shǒu yǐ yì zhí zhèng jūn wǔ suì yǔ suǒ bù rěn wén cǐ hé děng qì xiàng ér jiàn yú jīng chéng zhòng dà zhī qū
甚而阖门饥死，相率投江，里巷聚首以议执政，军伍谇语所不忍闻，此何等气象，而见于京城众大之区。
zhè xi dào mǐ suǒ jù ér chì dì qiān lǐ
浙西稻米所聚，而赤地千里。
huái mín liú lí qiǎng fù xiāng zhǔ yù guī wú suǒ yǎn yǎn dài jìn
淮河流域的老百姓流离失所，背着孩子在路上的人一个接一个，想回家却没有住处，气息微弱就等着死亡。
shǐ biān chén bù qǐ shàng kě xiāng yī gǒu huó wàn yī dí qí chōng tū bǐ bì bēn bèng nán lái huò xiāng xié cóng dí yīn wèi zhī xiāng dǎo bā shǔ zhī fù zhé kě jiàn yě
使边尘不起，尚可相依苟活，万一敌骑冲突，彼必奔迸南来，或相携从敌，因为之乡导，巴蜀之覆辙可鉴也。
qiè yì bì xià xiāo gàn yōu jù níng chǔ fú huáng
窃意陛下宵旰忧惧，宁处弗遑。
rán gōng zhōng yàn cì wèi wén yǒu suǒ biǎn sǔn zuǒ yòu qiáng bì wèi wén yǒu suǒ fàng qiǎn diāo dāng jìn xí wèi wén yǒu suǒ chì yuǎn nǚ guān qǐng yè wèi wén yǒu suǒ bǐng jué cháo tíng zhèng shì wèi wén yǒu suǒ xiū chì shù fǔ jī dù wèi wén yǒu suǒ sōu gé
然宫中宴赐未闻有所贬损，左右嫱嬖未闻有所放遣，貂珰近习未闻有所斥远，女冠请谒未闻有所屏绝，朝廷政事未闻有所修饬，庶府积蠹未闻有所搜革。
bǐng guó jūn zhě wéi sī qíng zhī xùn zhǔ dào kuí zhě wéi fǎ shǒu zhī qīn guó jiā dà zhèng zé xiāng chí ér bù jué sī cún xì wù zé chū yì ér zhé xíng
秉国钧者惟私情之徇，主道揆者惟法守之侵，国家大政则相持而不决，司存细务则出意而辄行。
mìng lìng cháo gèng ér xī biàn jì gāng dàng fèi ér bù cún wú yī shì zhī bù bì wú yī bì zhī bù jí
命令朝更而夕变，纪纲荡废而不存，无一事之不弊，无一弊之不极。
bì xià hé yì zhèn jù zì xǐng
陛下盍亦震惧自省。
zhào zhōng wài chén shù sī dāng jīn jí wù rú hé dào wèi tōng jūn xiǎng ruò hé ér kě yùn
诏："中外臣庶思当今急务，如河道未通，军饷若何而可运？
zhè yòu hàn qiàn huāng zhèng ruò hé ér kě xíng
浙右旱歉，荒政若何而可行？
cái jì kōng kuì dí běn ruò hé ér kě zú
财计空匮，籴本若何而可足？
liú xǐ shī suǒ qiǎn shǐ ruò hé ér kě dìng
流徙失所，遣使若何而可定？
dí qíng pǒ cè biān yǔ ruò hé ér kě gù
敌情叵测，边圉若何而可固？
gè wu xī lì jìn sī yǐ chén chí wēi zhì biàn zhī cè
各务悉力尽思，以陈持危制变之策。
bài lì bù shì láng jiān zhōng shū shè rén fù jí yán yàn cì bù jié xiū zào bù shí wán kòu zòng yù shù shì
拜吏部侍郎兼中书舍人，复极言宴赐不节、修造不时、玩寇纵欲数事。
jiān quán bīng bù shàng shū gǎi lǐ bù shàng shū jiān zhōng shū shè rén
兼权兵部尚书，改礼部尚书兼中书舍人。
chún yòu èr nián zhuó tóng qiān shū shū mì yuàn shì
淳祐二年，擢同签书枢密院事。
fàn jì rù dōu táng fán xíng shì yǒu de shī chú shòu yǒu shì fēi xī kàng yán wú yǐn qíng
范既入都堂，凡行事有得失，除授有是非，悉抗言无隐情。
chéng xiàng shǐ sōng zhī wài shì kuān róng nèi shí jì zhī
丞相史嵩之外示宽容，内实忌之。
sì nián qiān tóng zhī shū mì yuàn shì
四年，迁同知枢密院事。
yǐ li míng fù cān zhī zhèng shì fàn bù xiè yǔ míng fù gòng zhèng qù zhī
以李鸣复参知政事，范不屑与鸣复共政，去之。
dì qiǎn zhōng shǐ zhào huí qiě chì zhū chéng mén bù dé chū fàn
帝遣中使召回，且敕诸城门不得出范。
tài xué zhū shēng yì shàng shū liú fàn ér chì míng fù bìng chì sōng zhī
太学诸生亦上书留范而斥鸣复，并斥嵩之。
sōng zhī lìng jiàn yì dài fū liú jìn zhī děng lùn fàn jí míng fù fàn suì xíng
嵩之令谏议大夫刘晋之等论范及鸣复，范遂行。
huì sōng zhī zāo sàng móu qǐ fù bù guǒ yú shì bài fàn yòu chéng xiàng fàn yǐ xùn yóu shì bù xǔ suì lì jí rù jìn
会嵩之遭丧谋起复不果，于是拜范右丞相，范以逊游似，不许，遂力疾入觐。
dì qīn shū kāi chéng xīn bù gōng dào
帝亲书"开诚心，布公道。
jí zhòng sī guǎng zhōng yì cì zhī
集众思，广忠益"赐之。
fàn shàng wǔ shì yuē zhèng zhì běn wèi zhèng shì dāng cháng chū yú zhōng shū wú shǐ páng xī de qiè wēi fú
范上五事："曰正治本，谓政事当常出于中书，毋使旁蹊得窃威福。
yuē sù gōng wéi wèi dāng yán nèi wài zhī xiàn shǐ gōng fǔ yī tǐ
曰肃宫闱，谓当严内外之限，使宫府一体。
yuē zé rén cái wèi dāng suí qí suǒ zhǎng yòng zhī ér jiǔ yú zhí wú tú shǒu qiān zhuǎn zhī cháng gé
曰择人才，谓当随其所长用之而久于职，毋徒守迁转之常格。
yuē xī míng qì wèi rú wén chén tiē zhí wǔ chén gé wèi bù dàng wèi xùn sī shì ēn zhī de
曰惜名器，谓如文臣贴职，武臣阁卫，不当为徇私市恩之地。
yuē jié cái yòng wèi dāng zì rén zhǔ yī shēn shǐ zì gōng yè shǐ zì guì jìn shǐ kǎo fēng cūn guó yòng chū rù zhī shù ér bǔ zhì qí xià lòu qiú yán cè chǔ bì biàn gēng zhī mù ér zhēn zhuó qí lì hài
曰节财用，谓当自人主一身始，自宫掖始，自贵近始，考封村国用出入之数，而补窒其罅漏，求盐策楮币变更之目，而斟酌其利害。
réng qǐ zǎo dìng guó běn yǐ xì rén xīn
仍乞早定国本以系人心。
shí qīn wáng jìn qī duō qiú xiáng ēn zé yǐn qián cháo dù yǎn lì fàn jiē fēng hái
时亲王近戚多求降恩泽，引前朝杜衍例，范皆封还。
qǐ bō táng chú quē guī zhī lì bù yǐ qīng zhōng shū zhī wu wéi liú shū kù jià gé jīng jiào jí yào dì gàn guān
乞拨堂除阙归之吏部，以清中书之务，惟留书库、架阁、京教及要地干官。
rén jiē yǐ wéi bù biàn
人皆以为不便。
tài xué shēng yì shàng shū yán zhī dì yǐ shì fàn fàn zòu yuē sān sì shí nián quán chén bǐng guó yǐ gōng cháo jué lù ér shì sī ēn qǔ lì bù zhī quē yǐ guī táng chú tài xué zhū shēng yì xí yú jiàn wén nǎi yǐ jìn nián zhī bì zhèng wèi zǔ zōng zhī chéng fǎ
太学生亦上书言之，帝以示范，范奏曰："三四十年权臣柄国，以公朝爵禄而市私恩，取吏部之阙以归堂除，太学诸生亦习于见闻，乃以近年之弊政为祖宗之成法。
rú yǐ chén yán wéi shì shàng xià jiān shǒu zé yú zhě bì duō ér bàng zhě xi yǐ
如以臣言为是，上下坚守，则谀者必多而谤者息矣。
wèi jǐ fù xuǎn diào zhě wú yān zhì hé zī gé zhě de měi quē zhòng shǐ fú
"未几，赴选调者无淹滞，合资格者得美阙，众始服。
dì mìng zǎi zhí gè tiáo dāng jīn lì bìng yǔ zhèng shì kě xíng zhě fàn shàng shí èr shì
帝命宰执各条当今利病与政事可行者，范上十二事：
yuē gōng yòng shě yuàn jìn tuì rén cái xī cān yǐ guó rén zhī lùn zé chéng xià dǐ xī zhě wú suǒ tóu qí jiān
曰公用舍，愿进退人才悉参以国人之论，则乘罅抵巇者无所投其间。
yuē chǔ cái néng nèi ér cháo liè zé chǔ zǎi zhí yú shì cóng tái jiàn chǔ shì cóng tái jiàn yú qīng jiān láng guān
曰储材能，内而朝列，则储宰执于侍从、台谏，储侍从、台谏于卿监、郎官；
wài ér shǒu shuài zé yǐ jiāng miàn zhī tōng pàn wèi mù fǔ jùn shǒu zhī chǔ yǐ jiāng miàn zhī jùn shǒu wèi shuài kǔn zhī chǔ
外而守帅，则以江面之通判为幕府、郡守之储，以江面之郡守为帅阃之储；
tā zhí jiē rán rú shì zé lín shí wú fá cái zhī yōu
他职皆然，如是则临时无乏才之忧。
yuē yán jiàn jǔ yi zhào zhōng wài zhī chén fán jiàn jǔ bì míng zhe zhí yè gōng zhuàng shì shí bù xǔ zhǐ wèi bāo cí cháo tíng jí jì bù rú suǒ jǔ bìng fá jǔ zhǔ réng zhào shì cóng tái jiàn bù xǔ yú rén mì jǔ
曰严荐举，宜诏中外之臣，凡荐举必明著职业、功状、事实，不许止为褒词，朝廷籍记不如所举，并罚举主，仍诏侍从、台谏不许与人觅举。
yuē chéng zāng tān zì jīn yǒu yǐ zāng zuì àn shàng jí xíng xià kān zhèng guǒ yǒu zāng bài bì shéng yǐ zǔ zōng zhī fǎ wú shí jī ér jiān sī wàng yǐ zāng zuì wū rén zhě yì liàng xíng zé fá tái jiàn fēng wén yán jí zāng zuì yì xíng xià kān zhèng
曰惩赃贪，自今有以赃罪案上，即行下勘证，果有赃败，必绳以祖宗之法，无实迹而监司妄以赃罪诬人者，亦量行责罚，台谏风闻言及赃罪，亦行下勘证。
yuē zhuān zhí rèn lì bù bù kě jiān gěi shě jīng yǐn bù kě jiān hù lì jīng yán yì bì zhuān guān
曰专职任，吏部不可兼给、舍，京尹不可兼户、吏，经筵亦必专官。
yuē jiǔ rèn shǐ nèi ér cái fù yù sòng quán xuǎn yǔ qí tā fán jù zhī zhí bì sān nián ér hòu qiān wài ér jiān sī jùn shǒu yì bì shǐ zhī zài rèn qí bù néng zhě zé jí xíng bà chì
曰久任使，内而财赋、狱讼、铨选与其他烦剧之职，必三年而后迁，外而监司、郡守，亦必使之再任，其不能者则亟行罢斥。
yuē yì jiǎo xìng bù gào zhōng wài gè wu zhí yè cháo tíng bù yǐ bì lì ér guò ēn gōng tíng bù yǐ sī yè ér fèi fǎ
曰抑侥幸，布告中外，各务职业，朝廷不以弊例而过恩，宫庭不以私谒而废法；
xūn jiù zhī jiā dǐ dì zhī qi bù yǐ míng qì ér qīng jiǎ
勋旧之家，邸第之戚，不以名器而轻假。
yuē zhòng kǔn jì
曰重阃寄。
yuē xuǎn jūn shí
曰选军实。
yuē zhāo tǔ háo
曰招土豪。
yuē yi fǎng zǔ zōng fāng tián zhī zhì
曰宜仿祖宗方田之制，
shū wèi gōu xù
疏为沟洫，
zòng héng jīng wěi
纵横经纬，
gè xiāng guàn zhù
各相灌注，
yǐ záo gōu zhī tǔ
以凿沟之土，
jī ér wèi jìng
积而为径，
shǐ bù dé bìng pèi ér chí
使不得并辔而驰，
jié zhèn ér qián
结阵而前，
rú cáo wěi shǒu shǎn xī zhī zhì
如曹玮守陕西之制，
zé róng mǎ zhī lái
则戎马之来，
suǒ zhì jiē yǒu zǔ xiàn
所至皆有阻限，
ér gōu zhī nèi yòu kě yǐ gēng tún
而沟之内又可以耕屯，
shèng yú lù de duō yǐ
胜于陆地多矣。
yuē zhì biān lǐ cái shí wéi dāng jīn jí wù yǒu míng yú zhì biān shàn yú lǐ cái zhě sōu fǎng yǐ wén
曰治边、理财，实为当今急务，有明于治边、善于理财者，搜访以闻。
shí mèng gǒng quán zhòng bīng jiǔ jū shàng liú cháo tíng sù yí qí nán zhì zhì shì yǐ shū lái hè
时孟珙权重兵久居上流，朝廷素疑其难制，至是以书来贺。
fàn fù zhī yuē gǔ rén wèi jiàng xiàng tiáo hé zé shì yù fù zì cǐ dàn xiāng yǔ tóng xīn xùn guó
范复之曰："古人谓将相调和则士豫附，自此但相与同心徇国。
ruò yǐ shù xiāng lóng jià fēi fàn suǒ xiè wèi yě
若以术相笼架，非范所屑为也。
gǒng dà gǎn fú
"珙大感服。
wèi jǐ dà yuán jūn dà rù wǔ hé jué zhōng liú zhì yíng shān qiě yǐ zhòng bīng zhuì hé féi lìng bù dé xiāng yuán wèi bì qǔ shòu chūn zhī jì
未几，大元军大入五河，绝中流，置营栅，且以重兵缀合肥，令不得相援，为必取寿春之计。
fàn mìng wéi yáng è zhǔ èr shuài gè diào bīng dōng xī lái yīng zú yǐ jié wén
范命惟扬、鄂渚二帅各调兵东西来应，卒以捷闻。
fàn jì gōng xíng shǎng mò bù qǔ dāng jūn shì jiē yuè
范计功行赏，莫不曲当，军士皆悦。
wèi jǐ zú zèng shǎo fù shì qīng xiàn
未几，卒，赠少傅，谥清献。
qí suǒ zhù shù yǒu gǔ lǜ shī gē cí wǔ juǎn zá wén liù juǎn zòu gǎo shí juǎn wài zhì sān juǎn jìn gù shì wǔ juǎn jīng yán jiǎng yì sān juǎn
其所著述，有古律诗歌词五卷，杂文六卷，奏稿十卷，外制三卷，《进故事》五卷，《经筵讲义》三卷。
yáng jiǎn zì jìng zhòng cí xī rén
杨简，字敬仲，慈溪人。
qián dào wǔ nián jǔ jìn shì shòu fù yáng zhǔ bù
乾道五年举进士，授富阳主簿。
huì lù jiǔ yuān dào guò fù yáng wèn dá yǒu suǒ qì suì dìng shī dì zi zhī lǐ
会陆九渊道过富阳，问答有所契，遂定师弟子之礼。
fù yáng mín duō fú jiǎ ér bù zhī xué jiǎn xīng xué yǎng shì wén fēng yì zhèn
富阳民多服贾而不知学，简兴学养士，文风益振。
wèi shào xīng fǔ sī lǐ àn yù bì qīn lín duān mò yǐ tīng shǐ zì tǔ lù
为绍兴府司理，犴狱必亲临，端默以听，使自吐露。
yuè péi dū tái fǔ dǐng lì jiǎn zhōng píng wú pō wéi lǐ zhī cóng
越陪都，台府鼎立，简中平无颇，惟理之从。
yī fǔ shǐ chù nù shuài lìng jū zhī jiǎn bái wú zuì mìng jū píng rì jiǎn yuē lì guò jù néng miǎn jīn rì shí wú zuì bì zhì wǎng shì zhì zhī fǎ mǒu bù gǎn fèng mìng
一府史触怒帅，令鞫之，简白无罪，命鞫平日，简曰："吏过讵能免，今日实无罪，必擿往事置之法，某不敢奉命。
shuài dà nù jiǎn qǔ gào shēn nà zhī zhēng yù lì
"帅大怒，简取告身纳之，争愈力。
cháng píng shǐ zhě zhū xī jiàn zhī
常平使者朱熹荐之。
xiān shì chéng xiàng shǐ hào yì yǐ jiǎn jiàn chà zhè xi fǔ gàn bái yǐn zhāng jìn yi yīn xiōng suì jiè bù yú
先是，丞相史浩亦以简荐，差浙西抚干，白尹张枃，宜因凶岁戒不虞。
nǎi lìng jiǎn dū sān jiàng bīng jiē yǐ ēn xìn chū zhū gě liàng zhèng bīng fǎ yì xí zhī jūn zhèng dà xiū zhòng dà hé yuè
乃令简督三将兵，接以恩信，出诸葛亮正兵法肄习之，军政大修，众大和悦。
gǎi zhī shèng xiàn
改知嵊县。
dīng wài jiān fú chú zhī lè píng xiàn xīng xué xùn shì zhū shēng wén qí yán yǒu qì xià zhě
丁外艰，服除，知乐平县，兴学训士，诸生闻其言有泣下者。
yáng shí èr shào nián wèi mín hài jiǎn zhì yù zhōng yù yǐ huò fú xián gǎn wù yuàn zì shú
杨、石二少年为民害，简置狱中，谕以祸福，咸感悟，愿自赎。
yóu shì yì rén yǐ sòng wèi chǐ yè wú dào jǐng lù bù shí yí
由是邑人以讼为耻，夜无盗警，路不拾遗。
shào xī wǔ nián zhào wèi guó zi bó shì
绍熙五年，召为国子博士。
èr shào nián dà shuài xiàn mín suí chū jìng wài hū yuē yáng fù
二少年大帅县民随出境外，呼曰"杨父"。
huì chì chéng xiàng zhào rǔ yú jì jiǔ li xiáng kàng zhāng biàn zhī jiǎn shàng shū yán zuó zhě wēi jí jūn mín jiāng kuì luàn shè jì jiāng qīng wēi bì xià suǒ qīn jiàn
会斥丞相赵汝愚，祭酒李祥抗章辨之，简上书言："昨者危急，军民将溃乱，社稷将倾危，陛下所亲见。
rǔ yú mào wàn sǐ yì wēi wèi ān rén qíng tuǒ dìng rǔ yú zhī zhōng bì xià suǒ xīn zhī bù bì shēn biàn
汝愚冒万死易危为安，人情妥定，汝愚之忠，陛下所心知，不必深辨。
chén wèi jì jiǔ shǔ rì yǐ yì xùn zhū shēng ruò jiàn lì wàng yì wèi hài wàng yì chén chǐ zhī
臣为祭酒属，日以义训诸生，若见利忘义，畏害忘义，臣耻之。
wèi jǐ yì zāo chì zhǔ guǎn chóng dào guàn
"未几，亦遭斥，主管崇道观。
zài rèn zhuǎn cháo fèng láng
再任，转朝奉郎。
jiā tài sì nián cì fēi yī yín yú cháo sàn láng quán fā qiǎn quán zhōu yǐ yán ba zhǔ guǎn xiān dōu guān
嘉泰四年，赐绯衣银鱼，朝散郎，权发遣全州，以言罢，主管仙都观。
jiā dìng yuán nián níng zōng gēng huà shòu mì shū láng zhuǎn cháo qǐng láng qiān mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng jiān quán bīng bù láng guān
嘉定元年，宁宗更化，授秘书郎，转朝请郎，迁秘书省著作佐郎兼权兵部郎官。
zhuǎn duì jí yán jīng guó zhī yào mǐ zāi lì xiāo huò biàn zhī dào běi jìng chuán sòng wèi zhī tì qì
转对，极言经国之要，弭灾厉、消祸变之道，北境传诵，为之涕泣。
zhào yǐ hàn huáng qiú zhí yán jiǎn shàng fēng shì yán hàn huáng gēn běn jìn zài rén xīn
诏以旱蝗求直言，简上封事，言旱蝗根本，近在人心。
jiān kǎo gōng láng guān jiān lǐ bù láng guān shòu zhù zuò láng jiāng zuò shǎo jiān
兼考功郎官，兼礼部郎官，授著作郎、将作少监。
rù duì dá wèn wǎng fù lòu guò bā kè shàng mù sòng jiǔ zhī
入对，答问往复，漏过八刻，上目送久之。
jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān jiān shí lù yuàn jiǎn tǎo guān yǐ miàn duì suǒ chén wèi xíng qiú wài bǔ zhī wēn zhōu
兼国史院编修官兼实录院检讨官，以面对所陈未行，求外补，知温州。
yí wén shǒu ba jì jí zūn jìng xián shì
移文首罢妓籍，尊敬贤士。
sī cuó wǔ bǎi wèi qún guò jìng nèi fēn sī gàn guān xí yǒng jiā wèi jí shuǐ zhài bīng bǔ zhī
私鹾五百为群过境内，分司干官檄永嘉尉及水砦兵捕之。
xún wèi bù bái jùn jiǎn jīng yuē shì kě qīng dòng hu
巡尉不白郡，简惊曰："是可轻动乎？
wàn yī zhào luàn yí cháo tíng yōu
万一召乱，贻朝廷忧。
bīng zhī jié zhì zài jùn jiāng wéi jié zhì shì bù yán tiān zǐ mìng wéi jié zhì yīng zhǎn
兵之节制在郡将，违节制是不严天子命，违节制应斩。
jiàn qí lì xún wèi tíng xià zhào guì shǒu liǎng xíng jiā lì jùn guān shèng fú lì xī xù shù qí zuì mìng zhǎn zhī jùn guān jiāo jìn wèi zhì huǐ zuì yì liáng jiǔ de shì zòu ba fēn sī qí jì lǜ rú cǐ
"建旗立巡尉庭下，召刽手两行夹立，郡官盛服立西序，数其罪，命斩之，郡官交进为致悔罪意，良久得释，奏罢分司，其纪律如此。
yù guān zhì mín tián fù qí zhí jiǎn zhuī qí lì zé zhī ér cháng suǒ fù
寓官置民田负其直，简追其隶责之而偿所负。
shì jiā dì zhái zhàng guān hé jí rì chè zhī chéng zhōng huān yǒng míng yáng gōng hé
势家第宅障官河，即日撤之，城中欢踊，名杨公河。
dì qiǎn shǐ zhì jùn jī chá shǐ yú jiǎn wèi xiān shì qì chū jiāo yíng bù gǎn dāng cóng jiàn dào zǒu zhōu rù kè wèi
帝遣使至郡讥察，使于简为先世契，出郊迎，不敢当，从间道走州入客位。
jiǎn wén zhī bù gǎn rù wǎng lái chuán sòng shù sì nǎi qū chē fǎn
简闻之不敢入，往来传送数四，乃驱车反。
jiāng jiàng chē shǐ zhě qū chū lì jǐ mén wài jiǎn yì qū chū lì shǐ zhě wài dùn shǒu yán yuē tiān shǐ yě mǒu bù gǎn bù sù
将降车，使者趋出立戟门外，简亦趋出立使者外，顿首言曰："天使也，某不敢不肃。
shǐ zhě yuē qì jiā zi lǐ yǒu cháng zūn
"使者曰："契家子，礼有常尊。
jiǎn yuē mǒu shǒu chén shǐ zhě xián tiān zǐ mìng rǔ lín bì yì tiān shǐ yě mǒu bù gǎi bù sù
"简曰："某守臣，使者衔天子命，辱临敝邑，天使也，某不改不肃。
suì cóng xi yì xié jìn lǐ běi miàn dōng shàng jiǎn xíng zé cháng xi bù zé hòu jí jiē mò gǎn shēng yǐ nǎi tóng shēng zì xī jiē zú dí dí mò gǎn jiù zhǔ xí shǐ zhě yuē bāng jūn zhī tíng yě lǐ yǒu cháng zūn
"遂从西翼偕进，礼北面东上，简行则常西，步则后，及阶，莫敢升，已乃同升自西阶，足踧踧莫敢就主席，使者曰："邦君之庭也，礼有常尊。
jiǎn yuē chūn qiū wáng rén suī wēi lì shū dà guó zhī shàng zūn tiān zǐ yě
"简曰："《春秋》，王人虽微，例书大国之上，尊天子也。
kuàng jīn tiān shǐ hū
况今天使乎？
chí zhī yì jiān shǐ zhě cí yì lì rú shì shù kè shǐ zhě zhī bù kě biàn nǎi yuē mǒu bù mǐn gǎn bù jìng chéng zhí shì zūn tiān zǐ zhī yì
"持之益坚，使者辞益力，如是数刻，使者知不可变，乃曰："某不敏，敢不敬承执事尊天子之义。
jí yī ér chū
"即揖而出。
jì jiù guǎn jiǎn nǎi yǐ bīn lǐ jiàn
既就馆，简乃以宾礼见。
yí diǎn kuàng jué bāng rén chuàng jiàn zhī mò bù qú rán sǒng guān bǐng xī lì
仪典旷绝，邦人创见之，莫不瞿然竦观，屏息立。
jiǎn zài jùn lián jiǎn zì jiāng fèng yǎng fěi bó cháng yuē wú gǎn yǐ chì zǐ gāo xuè zì féi hu
简在郡廉俭自将，奉养菲薄，常曰："吾敢以赤子膏血自肥乎！
lǘ xiàng yōng mù wú fèn zhēng shēng mín ài zhī rú fù mǔ xián huà xiàng shì zhī
"闾巷雍睦无忿争声，民爱之如父母，咸画象事之。
qiān jià bù yuán wài láng lǎo zhì fú yōng yuán dào qīng chéng kū sòng
迁驾部员外郎，老稚扶拥缘道，倾城哭送。
rù duì yán jǐn sǎo xǐ shùn è nì zhī sī qíng shàn zhèng jǐn jǔ bì zhèng jǐn chú mín yuàn zì xiāo huò luàn bù zuò
入对，言："尽扫喜顺恶逆之私情，善政尽举，弊政尽除，民怨自销，祸乱不作。
gǎi gōng bù yuán wài láng zhuǎn duì yòu yǐ zé xián jiǔ rèn wéi yán
"改工部员外郎，转对，又以择贤久任为言。
qiān jūn qì jiān jiān gōng bù láng guān zhuǎn cháo fèng dài fū yòu qiān jiāng zuò jiān jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān jiān shí lù yuàn jiǎn tǎo guān zhuǎn cháo sàn dài fū
迁军器监兼工部郎官，转朝奉大夫，又迁将作监兼国史院编修官兼实录院检讨官，转朝散大夫。
jīn rén dà jī lái guī zhě rì yǐ shù qiān wàn jì
金人大饥，来归者日以数千、万计。
biān lì lín huái shuǐ shè zhī
边吏临淮水射之。
jiǎn qī rán yuē de tǔ dì yì dé rén xīn nán
简戚然曰："得土地易，得人心难。
bó hǎi nèi wài jiē wú chì zǐ zhōng tǔ gù mín chū tú tàn tóu cí fù mǔ gù jìn dòu shēng sù ér yíng shā zhī qí tuō sǐ nǎi sù de sǐ qǐ xiāng shàng dì suí sì fāng zhī dào zāi
薄海内外，皆吾赤子，中土故民，出涂炭，投慈父母，顾靳斗升粟而迎杀之，蕲脱死乃速得死，岂相上帝绥四方之道哉？
jí rì shàng zòu āi tòng yán zhī bù bào
"即日上奏，哀痛言之，不报。
huì yǒu jí qǐng qù yì lì nǎi yǐ zhí bǎo mó gé zhǔ guǎn yù jú guān
会有疾，请去益力，乃以直宝谟阁主管玉局观。
shēng zhí bǎo wén gé zhǔ guǎn míng dào gōng mì gé xiū zhuàn zhǔ guǎn qiān qiū hóng xǐ guān
升直宝文阁主管明道宫、秘阁修撰主管千秋鸿禧观。
tè shòu cháo qǐng dài fū yòu wén diàn xiū zhuàn zhǔ guǎn hóng qìng gōng cì zǐ yī jīn yú
特授朝请大夫、右文殿修撰主管鸿庆宫，赐紫衣金鱼。
jìn bǎo mó gé dài zhì tí jǔ hóng qìng gōng cì jīn dài
进宝谟阁待制、提举鸿庆宫，赐金带。
lǐ zōng jí wèi jìn bǎo mó gé zhí xué shì cì jīn dài
理宗即位，进宝谟阁直学士，赐金带。
bǎo qìng yuán nián zhuǎn cháo yì dài fū cí xī xiàn nán xún shòu huá wén gé zhí xué shì tí jǔ yòu shén guān fèng cháo qǐng
宝庆元年，转朝议大夫、慈溪县男，寻授华文阁直学士、提举佑神观，奉朝请。
zhào rù jiàn jiǎn lǚ cí
诏入见，简屡辞。
shòu fū wén gé zhí xué shì lèi jiā zhōng dài fū réng tí jǔ hóng qìng gōng xún yǐ bǎo mó gé xué shì tài zhōng dài fū zhì shì zú zèng zhèng fèng dài fū
授敷文阁直学士，累加中大夫，仍提举鸿庆宫，寻以宝谟阁学士、太中大夫致仕，卒，赠正奉大夫。
jiǎn suǒ zhe yǒu jiǎ gǎo yǐ gǎo guān jì hūn jì sāng lǐ jiā jì jiā jì jì shì cài lǐ jì shí yú jiā jì yòu yǒu jǐ yì qǐ bì děng shū qí lùn zhì wu zuì jí zhě wǔ qí cì bā
简所著有《甲稿》、《乙稿》、《冠记》、《昏记》《丧礼家记》、《家祭记》、《释菜礼记》、《石鱼家记》，又有《己易》、《启蔽》等书，其论治务最急者五，其次八。
yī yuē jǐn zé zuǒ yòu dà chén jìn chén xiǎo chén
一曰谨择左右大臣、近臣、小臣；
èr yuē zé xián yǐ jiǔ rèn zhōng wài zhī guān
二曰择贤以久任中外之官；
sān yuē ba kē jǔ ér xíng xiāng jǔ lǐ xuǎn
三曰罢科举而行乡举里选；
sì yuē ba shè fǎ dào yín
四曰罢设法道淫；
wǔ yuē zhì wu fǎ xiū zhū gě wǔ hòu zhī zhèng bīng yǐ bèi bù yú
五曰治伍法，修诸葛武侯之正兵，以备不虞。
qí cì jí zhě yǒu bā yī yuē mù bīng tún tián yǐ shěng yǎng bīng zhī fèi
其次急者有八：一曰募兵屯田，以省养兵之费；
èr yuē xiàn mín tián yǐ jiàn fù jǐng tián
二曰限民田，以渐复井田；
sān yuē ba jì jí cóng liáng
三曰罢妓籍，从良；
sì yuē jiàn ba hé mǎi shé bó jì zhū wú míng zhī fù jí què gū ér jìn qún yǐn
四曰渐罢和买、折帛暨诸无名之赋及榷酤，而禁群饮；
wǔ yuē zé xián shì jiào zhī dà xué jiào chéng shǐ fēn zhǎng zhū zhōu zhī xué yòu shǐ gè zé jǐng lǐ zhī shì jù ér jiào zhī jiào chéng shǐ gè fēn zhǎng qí yì lǐ zhī xué
五曰择贤士教之大学，教成，使分掌诸州之学，又使各择井里之士聚而教之，教成，使各分掌其邑里之学；
liù yuē qǔ zhōu lǐ jí gǔ shū huì yì shú jiǎng qí kě xíng yú jīn zhě xíng zhī
六曰取《周礼》及古书，会议熟讲其可行于今者行之；
qī yuē jìn yín lè
七曰禁淫乐；
bā yuē xiū shū yǐ xuē xié shuō
八曰修书以削邪说。
cǐ jiǎn zhī zhì yě
此简之志也。
hòu xián chún jiān zhì zhì shǐ liú fú jí qí jū zuò cí hú shū yuàn
后咸淳间，制置使刘黻即其居作慈湖书院。
mén rén qián shí
门人钱时。
shí zì zi shì chún ān rén
时字子是，淳安人。
yòu qí wěi bù qún dú shū bù wéi shì rú zhī xí
幼奇伟不群，读书不为世儒之习。
yǐ yì guān cáo sī jì ér jué yì kē jǔ jiū míng lǐ xué
以《易》冠漕司，既而绝意科举，究明理学。
jiāng dōng tí xíng yuán fu zuò xiàng shān shū yuàn zhāo zhǔ jiǎng xí xué zhě xīng qǐ zhèng shì duō suǒ bì yì
江东提刑袁甫作象山书院，招主讲席，学者兴起，政事多所裨益。
jùn shǒu jí xīn ān shào xīng shǒu jiē hòu lǐ yán qǐng kāi jiǎng jùn xiáng
郡守及新安、绍兴守皆厚礼延请，开讲郡庠。
qí xué dà dǐ fā míng rén xīn lùn yì hóng wěi zhǐ tī tòng jué wén zhě jiē yǒu de yān
其学大抵发明人心，论议宏伟，指擿痛决，闻者皆有得焉。
chéng xiàng qiáo xíng jiǎn zhī qí xián tè jiàn zhī cháo qiě yuē shí sù fù cái shí yóu tōng shì wù tián lǐ zhī xiū qī lì bìng dāng shì zhī shì fēi dé shī mò bù xiáng jiū ér shú zhī zhī bù dàn tōng shī shū shǒu chén yán ér yǐ
丞相乔行简知其贤，特荐之朝，且曰："时夙负才识，尤通世务，田里之休戚利病，当世之是非得失，莫不详究而熟知之，不但通诗书、守陈言而已。
shòu mì gé jiào kān
授秘阁校勘。
zhào shǒu chén yǐ shí suǒ zhù shū lái shàng
诏守臣以时所著书来上。
wèi jǐ chū zuǒ zhè dōng cāng mù tài shǐ li xīn chuán zòu zhào shǐ guǎn jiǎn yuè
未几，出佐浙东仓幕，太史李心传奏召史馆检阅。
zhuǎn duì fū chén kǎi qiē jiē shèng xián zhī jīng wēi
转对，敷陈剀切，皆圣贤之精微。
xuán yǐ guó shǐ hóng gāng wèi bì qiú qù shòu jiāng dōng shuài shǔ guī
旋以国史宏纲未毕求去，授江东帅属，归。
qí shū yǒu zhōu yì shì chuán shàng shū yǎn yì xué shī guǎn jiàn chūn qiū dà zhǐ sì shū guǎn jiàn liǎng hàn bǐ jì shǔ fù jí guān hūn jì bǎi xíng guān miǎn jí
其书有《周易释传》、《尚书演义》《学诗管见》、《春秋大旨》、《四书管见》、《两汉笔记》、《蜀阜集》、《冠昏记》、《百行冠冕集》。
bǎo yòu jiān shǒu jì yōng cí yú xué
宝祐间，守季镛祠于学。
zhāng fú zì zi mì cí xī rén
张虙，字子宓，慈溪人。
qìng yuán èr nián jìn shì
庆元二年进士。
gù shì qián dǐ jìn shì shēng míng fú bù yǐ zì chén
故事，潜邸进士升名，虙不以自陈。
shòu zhōu jiào shòu
授州教授。
wèi zhè dōng shuài shǔ
为浙东帅属。
shuài dū xīn chāng jiù bū fú shǒu shū jiàn yuē yuè rén zhī jí yi xiū ō fǔ mó zhī
帅督新昌旧逋，虙手书谏曰："越人之瘠，宜咻噢抚摩之。
jīn xià shuì dāng kuān wèi zhī qī shǐ tián lǐ jiǔ jī zhī méng shǎo hái yǐ hào zhī qì xuè shàng kě lǐ jiù bū yé
今夏税当宽为之期，使田里久饥之甿，少还已耗之气血，尚可理旧逋耶？
lì cí bù xíng
"力辞不行。
zhǔ guǎn hù bù jià gé wén zì gǎi tài xué zhèng
主管户部架阁文字，改太学正。
shí xīn jìn zhě duō chěng xiǎo cái hài dà tǐ zhuǎn duì yán lì guó yǒu dà jīng rén zhǔ dāng yǐ jìng zhì tiān xià zhī dòng
时新进者多逞小才、害大体，转对言："立国有大经，人主当以静制天下之动。
jīn rì zhī zhì huò yǒu lín yú qiè báo ér fú rén xīn shāng guó tǐ zhě yi yǒu yǐ gé zhī shǐ zǔ zōng zhī yì cháng rú yī rì kě yě
今日之治，或有邻于锲薄，而咈人心、伤国体者，宜有以革之，使祖宗之意常如一日可也。
dì jiā nà yān
"帝嘉纳焉。
qiān tài cháng bó shì yòu qiān guó zi bó shì
迁太常博士，又迁国子博士。
shí jīn chuí wáng yīn lùn zì zhì zhī dào wèi tiān xià zhī zhì bì yǒu gēn běn
时金垂亡，因论自治之道，谓："天下之治，必有根本。
chéng guō suǒ yǐ yù dí yě shǐ gōu hè yǒu zhuǎn xǐ zhī mín zé hé dí zhī néng yù
城郭所以御敌也，使沟壑有转徙之民，则何敌之能御？
chǔ zhì suǒ yǐ bèi huàn yě shǐ xiāo fù xì xì bù dé shí zé hé huàn zhī néng bèi
储峙所以备患也，使枵腹盻盻不得食，则何患之能备？
jīn rì zhī lì néng zhī shǒu biān zhī wu zhě duō ér néng míng lì guó zhī yì zhě shǎo
今日之吏，能知守边之务者多，而能明立国之意者少。
shàn chéng guō jù mǐ sù shì cǐ ér bù xù hu mín zé qí cè xià yǐ
缮城郭，聚米粟，恃此而不恤乎民，则其策下矣。
shí yǐ hàn qiú yán jí shàng shū yuē shàng tiān zhī xīn jí wǒ zǔ zōng zhī xīn shù nián yǐ lái gài yǒu wéi zǔ zōng suǒ bù gǎn wèi zhě
时以旱求言，即上疏曰："上天之心即我祖宗之心，数年以来，盖有为祖宗所不敢为者。
fán zǔ zōng zhī shí jǐ jǔ ér bù suí yǐ xíng ér fù qǐn shǐ yǐ rén yán ér cóng zhōng yǐ guó tǐ ér huí zhě jīn jiē chù zhī yǐ bù yí yǐ
凡祖宗之时，几举而不遂，已行而复寝，始以人言而从，终以国体而回者，今皆处之以不疑矣。
fán zǔ zōng cháng lǜ què gù suǒ yǐ xiāo è yùn è luàn yuán jīng jīng xiāng yǔ shǒu zhī zhě jiē biàn yú mù qián lì biàn kuài yì zhī móu yǐ
凡祖宗长虑却顾，所以销恶运、遏乱原、兢兢相与守之者，皆变于目前利便快意之谋矣。
yì zhě wéi zhī shuāi mí zhī sú bù kě bù zhèn qǐ yě pǐ huài zhī fēng bù kě bù zhěng shuā yě yì bù zhī zhèn qǐ zhěng shuā zhī shù zuì nán shī yú shuāi mí pǐ huài zhī hòu
议者惟知衰靡之俗不可不振起也，圮坏之风不可不整刷也，抑不知振起整刷之术，最难施于衰靡圮坏之后。
hé zhě
为什么呢？
yuán qì yǐ shāng ér bù kě zài rǎo rén xīn fāng sū ér bù kě hài dòng yě
元气已伤而不可再扰，人心方苏而不可骇动也。
qiě zào chǔ chū yù biàn mín cháo tíng jì yǐ yī qiè zhī zhèng mǎ jiè qí tīng fù yǐ yí dìng zhī jià pò zhī cóng jùn xiàn zhī jiān suì sāo rán yǐ
且造楮初欲便民，朝廷既以一切之政〈马戒〉其听，复以一定之价迫之从，郡县之间，遂骚然矣。
jiān sī jùn shǒu lǎo chéng chí dùn zhě xī píng ér bù yòng ér qǔ fu xīn jìn xǐ gōng míng zhě wèi zhī jiàn shì zé fēng shēng lín shì zé tòng jué shì wèi guǒ jí ér gēn běn yǐ zuī guó wèi yǒu yì ér mín shēng yǐ kùn yǐ
监司、郡守老成迟钝者悉屏而不用，而取夫新进喜功名者为之，见事则风生，临事则痛决，事未果集而根本已朘，国未有益而民生已困矣。
fán cǐ jiē yǒu lèi yú zǔ zōng rén hòu zhī dé cǐ hàn shì zhī suǒ yǐ mí shén yě
凡此皆有累于祖宗仁厚之德，此旱势之所以弥甚也。
qiān guó zi jiān chéng
迁国子监丞。
zhuǎn duì yuàn lì zhǔ zhèng lùn wù shǐ yíng hé zhī rén dé yǐ tóu wú jī
转对，愿力主正论，勿使迎合之人得以投吾机。
qiān mì shū láng yù biān níng zōng huì yào jiān wú yì wáng fǔ jiào shòu gǎi jiān zhuāng wén fǔ
迁秘书郎，预编《宁宗会要》兼吴、益王府教授，改兼庄文府。
jiǎng máo shī zhōng piān qǐ yǐ suǒ dú zhū zǐ gǎi dú shàng shū dì yuē wú gù yǐ shī shū chéng lín zhǐ zhī měi yě
讲《毛诗》终篇，乞以所读诸子改读《尚书》，帝曰："吾固以《诗》、《书》成麟趾之美也。
qiān zhù zuò zuǒ láng jiān quán dōu guān láng guān
迁著作佐郎兼权都官郎官。
zhuǎn duì yán biān shì yǒu èr bìng jiè chì qiān tiáo yóu huàn bèi miù zhǐ yì míng bái yóu fù bèi wéi ān yǒu bù shì qí suǒ xiàng ér wèi kě zé qí chéng
转对言："边事有二病，戒敕千条，犹患悖缪，指意明白，犹复背违，安有不示其所向而谓可责其成。
qiě yán zhàn zé dāng zhī bǐ yán hé zé dāng qǐng yú bǐ wéi shǒu zé zì qiú zhū jǐ ér yǐ
且言战则当知彼，言和则当请于彼，惟守则自求诸己而已。
tǎng yǐ wéi kě zé dāng lì zhǔ qí shuō míng gào tiān xià rì jiǎng qiú qí suǒ yǐ shǒu zhī zhī cè gài yì lùn guì hé yī ér jīn zé bìng hu zá yě
傥以为可，则当力主其说，明告天下，日讲求其所以守之之策，盖议论贵合一，而今则病乎杂也。
yòng rén bù kě yǐ cháng shì rèn rén bù kě yǐ zì yí
用人不可以尝试，任人不可以自疑。
cháo tíng wéi lǜ dú rèn zhī nán shèng bǐ cǐ hù fēn bù xiāng fú chí rén de kàng héng mò yǒu bǐng shǔ zhì zhì dàn cún xū qì pián yí fǎn chū duō mén
朝廷惟虑独任之难胜，彼此互分，不相扶持，人得抗衡，莫有禀属，制置但存虚器，便宜反出多门。
gài tǐ guì hé yī ér jīn zé bìng hu fēn yě
盖体贵合一，而今则病乎分也。
qiān mì shū chéng gǎi zhù zuò láng
迁秘书丞，改著作郎。
yǐ jí qǐ wài chū zhī nán kāng
以疾乞外，出知南康。
zhì jùn pōu jué zhì sòng zhòng jiē yuè fú
至郡，剖决滞讼，众皆悦服。
qián shǒu chén mì yǐ qián qī qiān mín zhì jì mín kù wèi zhù chéng fèi fú zhì yuē bù bì qǔ yíng yú mín wú juān wàn mín wèi chàng jì shì tǎng bù yǐ hé huàn shì zhī nán chéng
前守陈宓以钱七千缗置济民库为筑城费，虙至，曰："不必取赢于民，吾捐万缗为倡，继是傥不已，何患事之难成。
zhuǎn yùn shǐ yǐ qián wàn èr qiān mín zhì píng dí yú jùn fú fù chū qián wàn èr qiān mín yǐ zēng yì zhī mín lài qí lì
"转运使以钱万二千缗置平籴于郡，虙复出钱万二千缗以增益之，民赖其利。
jiāng zēng jiàn jìn lǚ yíng dì zhǔ mín zhě suǒ zhì jì shì yuán zhí cháng zhī
将增建禁旅，营地属民者，索质剂视元直偿之。
xǐ zhī chù zhōu yí zhī wēn zhōu lì cí suì zhí mì gé zhǔ guǎn qiān qiū hóng xǐ guān
徙知处州，移知温州，力辞，遂直秘阁、主管千秋鸿禧观。
cān yì zhì zhì shǐ mù zhōng shǐ zhě shàng wēi lì bì jiàn zì yòng fú shǒu zhèng bù ē měi jì yǐ kuān dà
参议制置使幕中，使者尚威力，愎谏自用，虙守正不阿，每济以宽大。
yòu shàng shū lùn hǎi fáng lì biàn
又上书论海防利便。
zhǔ guǎn yù jú guān
主管玉局观。
duān píng chū zhào wèi guó zǐ sī yè jiān shì jiǎng yǐ lǐ jì yuè lìng jìn dú zhì yù sòng bì duān píng zhī yǔ yīn fū chàng jué zhǐ
端平初，召为国子司业兼侍讲，以《礼记月令》进读，至"狱讼必端平"之语，因敷畅厥旨。
bā líng lái fù jiāng yì xiū fèng ér lùn zhě wèi néng xié yī fú yì yuē dāng chéng cǐ shí qiǎn guān sù qīng wēi yí shēn zhī fèng gù shì rú huò wèi qí suǒ dài gōng wèi jí jiù yì zú yǐ gǎn dòng tiān xià zhōng chén yì shì zhī xīn
八陵来复，将议修奉，而论者未能协一，虙议曰："当乘此时遣官肃清威仪，申祗奉故事，如或为其所绐，功未即就，亦足以感动天下忠臣义士之心。
lì cí quàn jiǎng zhī zhí shēng guó zǐ jì jiǔ
"力辞劝讲之职，升国子祭酒。
yǐ wéi yuè lìng zhī shū suī chū yú lǚ bù wéi rán rén zhǔ hòu tiān ér fèng tiān shí cǐ shū bù wéi wú zhù
以为"《月令》之书虽出于吕不韦，然人主后天而奉天时，此书不为无助"。
nǎi yīn yǐ jiǎng zhě wèi shí èr juǎn qǐ àn yuè ér guān zhī
乃因已讲者为十二卷，乞按月而观之。
jiān quán gōng bù shì láng jiān guó zi jì jiǔ mìng xià ér zú zhào zèng sì guān
兼权工部侍郎兼国子祭酒，命下而卒，诏赠四官。
lǚ wǔ zì bó kě shè xiàn rén
吕午，字伯可，歙县人。
jiā dìng sì nián jìn shì shòu wū chéng zhǔ bù jùn shǒu zhì zhī mù xià shì yī jué yú wǔ
嘉定四年进士，授乌程主簿，郡守致之幕下，事一决于午。
shǒu zhāng zhōng shù chéng xiàng jùn zhī sūn jiàn wǔ yóu lì shí zhōng shù zhī mǔ jiù yǎng ér shí shí gōng zhì bù tīng yíng wǔ èr qīn rù jùn yǔ wǔ jiē yī cǎi yī fèng shāng shàng shòu bāng rén róng zhī
守张忠恕，丞相浚之孙，荐午犹力，时忠恕之母就养，而时时躬至簿听迎午二亲入郡，与午皆衣彩衣奉觞上寿，邦人荣之。
diào dāng tu xiàn chéng
调当涂县丞。
shǒu wú róu shèng wèi wǔ yǒu cāo shǒu bǐ qí zi yuān qián dìng jiāo yān
守吴柔胜谓午有操守，俾其子渊、潜定交焉。
huì sī lǐ shè wú hú xiàn lú zhōu qiǎn liǎng bīng huì gōng shì sī lǐ suì yǐ lú bīng duó xiàn mín wéi yán
会司理摄芜湖县，庐州遣两兵会公事，司理遂以庐兵夺县民为言。
róu shèng nù xī zhì yù shǔ wǔ wèn zhī
柔胜怒，悉置狱，属午问之。
wǔ wèi lú zhōu yǒu gōng dú bù kě wèi duó mín
午谓"庐州有公椟，不可谓夺民"。
róu shèng yù nù zài yǐ shǔ wǔ
柔胜愈怒，再以属午。
míng rì wǔ rù yè róu shèng xiān lìng zuǒ yòu wèn ruò hé wǔ zhí qián shuō
明日，午入谒，柔胜先令左右问若何，午执前说。
róu shèng yì jiā nù wèi wǒ bù rěn lú bīng duó wú bǎi xìng
柔胜益加怒，谓"我不忍庐兵夺吾百姓"。
bù chū yíng wǔ wǔ zuò kè wèi bù tuì bù shí
不出迎午，午坐客位不退，不食。
róu shèng miǎn wèi chū nù bù xī yù qíng èr bīng
柔胜勉为出，怒不息，欲黥二兵。
wǔ xú yuē lú zhōu chū wú gōng dú zé kě yǒu zé xiàn bù wéi chǔ zhì ér fǎn zuì lú bīng kǒng bù kě
午徐曰："庐州初无公椟则可，有则县不为处置而反罪庐兵，恐不可。
jiǔ zhī zú cóng wǔ qǐng yóu shì róu shèng yì zhī wǔ
"久之，卒从午请，由是柔胜益知午。
chén guì yì shǒu tài píng shǔ wǔ ān jí huái nán liú mín
陈贵谊守太平，属午安集淮南流民。
jiāng dōng tí jǔ xú qiáo zhī wǔ zài jùn jīng xǐ pì wèi mù shǔ
江东提举徐侨知午在郡，惊喜，辟为幕属。
wǔ yù jǐn jué qiǎn jùn shì ér hòu xíng tiè qù xíng zhì shí bā ér bù yǐ bái guì yì qiáo yí shū guì yì wǔ shǐ xíng
午欲尽决遣郡事而后行，帖趣行至十八而不以白贵谊，侨贻书贵谊，午始行。
jì ér qiáo xíng bù yǐ tián shì wǔ chéng xiàng shǐ mí yuǎn yǐ yán ba
既而侨行部，以田事迕丞相史弥远，以言罢。
wǔ hái dāng tú
午还当涂。
jiān wēn zhōu tiān fù běi jiān yán chǎng gǎi zhī yú háng xiàn yì yǐ yán ba gōng lùn dà bù píng rán wǔ zì cǐ míng yì zhòng
监温州天富北监盐场，改知余杭县，亦以言罢，公论大不平，然午自此名益重。
zhè dōng tí jǔ zhāng liáng péng liú zhī mù xuán jiān yán hǎi zhì zhì sī shì
浙东提举章良朋留之幕，旋兼沿海制置司事。
hǎi kòu wèi píng liáng péng wèn cè ān zài
海寇未平，良朋问策安在。
wǔ lián zhī diào jūn chū hǎi liáng jǐn jí hái jūn huò kòu wù guān jǐn jū shōu nǎi yǔ zhì zhì sī gàn guān shī yī fēi yì liáng jǐn zài gěi bù xǔ shàn hái zéi zhōu suǒ yǒu xī yǐ gěi jūn hǎi dào suì qīng
午廉知调军出海，粮尽即还，军获寇物，官尽拘收，乃与制置司干官施一飞议，粮尽再给，不许擅还，贼舟所有，悉以给军，海道遂清。
chà zhī lóng yáng xiàn
差知龙阳县。
háo mín táo shǒu zhōng shā rén zhèng qí yù zhū zhī
豪民陶守忠杀人，正其狱诛之。
mí yuǎn suī fēi xián xiàng yóu zhì rén cái bù shū xián shì dài fū yǐ dài yòng ér wǔ zhì xiàn zhī zhèng yì shū zhī
弥远虽非贤相，犹置人才簿，书贤士大夫以待用，而午治县之政亦书之。
chà liǎng zhè zhuǎn yùn sī zhǔ guǎn wén zì mí yuǎn bìng jiǔ bú jiàn kè wǔ rù yè tè chū yíng
差两浙转运司主管文字，弥远病久不见客，午入谒，特出迎。
yùn shǐ ba gù bù yòng rén yǐ wǔ hù yìn bàn nián
运使罢，故不用人，以午护印半年。
huò wèn mí yuǎn hé yǐ bù zhù guān
或问弥远，何以不注官？
mí yuǎn yuē ěr wèi hù yìn guān bù néng yé
弥远曰："尔谓护印官不能耶？
wǔ wén zhī lì cí
"午闻之力辞。
chà jiān sān xǐng shū mì yuàn mén jiān jiān tí xiá fēng zhuāng shàng kù
差监三省枢密院门兼监提辖封桩上库。
dīng fù yōu miǎn sàng qiān dà fǔ sì bù
丁父忧，免丧，迁大府寺簿。
bài jiān chá yù shǐ dì qīn zhuó yě
拜监察御史，帝亲擢也。
zhèng qīng zhī sàng shī zhì shì dīng fǔ sǐ yú chéng dū shǐ sōng zhī mèng gǒng zài jīng hú sōng zhī xún shēng dū fǔ
郑清之丧师，至是丁黼死于成都，史嵩之、孟珙在京湖，嵩之寻升督府。
chén wěi dù gǎo zài huái xi wáng jiàn zài huáng zhōu jì yòng bīng shí qī wàn rén wéi shǐ jiě
陈韡、杜杲在淮西，王鉴在黄州，计用兵十七万人，围始解。
dú zhào kuí zài huái dōng bù shòu bīng ér zuò shì bù chū bīng yìng yuán
独赵葵在淮东不受兵，而坐视不出兵应援。
wǔ shū lùn biān kǔn jiǎo lì dāng xié xīn shì xián ér nǎi xìng zāi lè huò wú tóng zhōu gòng jì zhī xīn
午疏论："边阃角立，当协心释嫌，而乃幸灾乐祸，无同舟共济之心。
kuí yǐ wéi wǔ dǎng jīng hú zhì sī ér sōng zhī yì hàn wǔ nǎi qiān zōng zhèng shǎo qīng jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān shí lù yuàn jiǎn tǎo guān
"葵以为午党京湖制司，而嵩之亦憾午，乃迁宗正少卿兼国史院编修官、实录院检讨官。
chū zhī quán zhōu
出知泉州。
chū zuǒ chéng xiàng li zōng miǎn shēn yǐ kuí zhī yán wèi yí huì lái zì huái dōng zhě nǎi yán tái guān jiē yǐ kuí jiāo shū dú lǚ yù shǐ wú zhī zōng miǎn shǐ yǐ wǔ wèi xián yǔ rén yuē lǚ bó kě dú lì wú dǎng zhě
初，左丞相李宗勉深以葵之言为疑，会来自淮东者，乃言台官皆以葵交书，独吕御史无之，宗勉始以午为贤，语人曰："吕伯可独立无党者。
sōng zhī de mí yuǎn rén cái bù xīn zhī jìng wǔ ér nèi yuàn suǒ lùn biān shì
"嵩之得弥远人才簿，心知敬午而内怨所论边事。
jí wǔ yí zhè dōng tí xíng sōng zhī lìng shān yǒng sǒu chóng fù hēng lùn ba zhōng wài bù zhí sōng zhī
及午移浙东提刑，嵩之令邓咏嗾重复亨论罢，中外不直嵩之。
tí jǔ chóng xǐ guān zài yí zhè dōng tí xíng
提举崇禧观，再移浙东提刑。
fù wèi jiān chá yù shǐ rù jiàn dì yuē qīng xiàng lái yì lùn shén míng qiē
复为监察御史，入见，帝曰："卿向来议论甚明切。
jiān chóng zhèng diàn shuō shū
"兼崇政殿说书。
sōng zhī yā bù yù wǔ zài jīng yán shí diàn zhōng shì yù shǐ xiàng róng sūn zi qǔ wǔ cóng zǐ sōng zhī bǐ róng sūn shàng shū bì wǔ yù hàn zhī qù ér yú fǎ wú bì
嵩之雅不欲午在经筵，时殿中侍御史项容孙子娶午从子，嵩之俾容孙上疏避午，欲撼之去，而于法无避。
sōng zhī nǎi yǔ yán lù mì móu yǐ wéi wǔ cháng hé wáng zàn yīn jiā shǐ qià suì yǐ zàn wèi yòu zhèng yán wǔ jí zhì zhuāng qù
嵩之乃与言路密谋，以为午尝劾王瓒姻家史洽，遂以瓒为右正言，午即治装去。
shàng shǒu zhào qù liú zhī wǔ lì cí bù yǔn yóu shì zài liú ér yì lùn yù bù hé
上手诏趣留之，午力辞，不允，由是再留，而议论愈不合。
qiān qǐ jū láng jiān shǐ yuàn guān guān zhì zhōng fèng dài fū jiān jū yī jì zú nián qī shí yǒu qī lèi zèng zhì huá wén gé xué shì tōng fèng dài fū
迁起居郎兼史院官，官至中奉大夫，间居一纪卒，年七十有七，累赠至华文阁学士、通奉大夫。
zi hàng
子沆。
hàng zì shū cháo yǐ ēn bǔ jiāng shì láng
沆字叔朝，以恩补将仕郎。
duān píng sān nián quán shì dì yī shòu huáng yán xiàn zhǔ bù jiān xī jīng zhōng yuè miào zhě èr zǒng lǐng hú guǎng jiāng xī jīng xi cái fù suǒ zhǔn bèi chāi qiǎn
端平三年，铨试第一，授黄岩县主簿，监西京中岳庙者二，总领湖广、江西、京西财赋所准备差遣。
gǎi zhī yú qián xiàn zhòng qiú yì wén hàng zhì zì guī
改知于潜县，重囚逸，闻沆至，自归。
huái xi zǒng lǐng pì chōng zhǔ guǎn wén zì
淮西总领辟充主管文字。
tōng pàn wù zhōu zhū jūn zhāng sòng zhēng tián sì shí yǒu èr nián wú wáng fǔ zhēng mù èr shí yǒu jiǔ nián hàng jiē jué zhī
通判婺州，朱君章讼争田四十有二年，吴王府争墓二十有九年，沆皆决之。
tè chà chōng tí lǐng liǎng zhè zhuǎn yùn yán shì shǐ sī zhǔ guǎn wén zì yòu chà chōng xíng zài diǎn jiǎn shàn jūn jī shǎng jiǔ kù lì sì xiá liù yuàn zhī wén sī guān gào shū nǐ shàng zuǒ yòu láng guān shì
特差充提领两浙转运盐事使司主管文字，又差充行在点检赡军激赏酒库，历四辖、六院之文思官告，书拟尚左右郎官事。
jiǎ sì dào yì xíng gōng tián huì xīng jiàn hàng qǐng ba gōng tián hái mín
贾似道议行公田，彗星见，沆请罢公田还民。
jí lǐ zōng bēng shì dào jiǎo zhào fèi shí qī jiè huì zi xíng guān zi hàng lì yán fēi biàn
及理宗崩，似道矫诏废十七界会子，行关子，沆力言非便。
shì dào dà nù diào jiāng zuò jiān bù jí lìng yán zhě lùn qǐn
似道大怒，调将作监簿，急令言者论寝。
jiǔ zhī yǔ yún tái guān qǐ zhī xīng guó jūn wèi fù lùn réng yún tái guān
久之，与云台观，起知兴国军，未赴，论仍云台观。
qǐ zhī quán zhōu wèi fù yǔ xiān dōu guān
起知全州，未赴，与仙都观。
dé yòu yuán nián sān xué fú què shàng shū sòng hàng qū zhào fù xíng zài hàng bù fù chū zú nián bā shí yǒu yī
德佑元年，三学伏阙上书讼沆屈，召赴行在，沆不复出，卒，年八十有一。
lùn yuē dù fàn zài xià liáo yǐ yǒu gōng fǔ zhī wàng jí rù xiàng wèi jiǔ ér méi
论曰：杜范在下僚，已有公辅之望，及入相未久而没。
yáng jiǎn zhī xué fēi shì rú suǒ néng jí shī zhū yǒu zhèng shǐ rén bǎi shì ér bù néng wàng rán suī xiǎng gāo nián bù jiù yú yòng qǐ bù zhòng kě xī yě zāi
杨简之学，非世儒所能及，施诸有政，使人百世而不能忘，然虽享高年，不究于用，岂不重可惜也哉。
zhāng fú zǐ liàng yì zhí lǚ wǔ fēng cǎi lǐn rán jiē yǒu bì yú shì dào zhě yǐ
张虙子谅易直，吕午风采凛然，皆有裨于世道者矣。