宋史 · 脱脱 · Chapter 413 of 496

列传·卷一百七十二

PinyinModern Translation
Size

zhào rǔ tán zhào rǔ dǎng zhào xī zhào yàn ne zhào shàn xiāng zhào yǔ huan zhào bì yuàn

赵汝谈赵汝谠赵希赵彦呐赵善湘赵与欢赵必愿

zhào rǔ tán zì lǚ cháng shēng ér yǐng wù nián shí wǔ yǐ dà fù ēn bǔ jiāng shì láng

赵汝谈,字履常,生而颖悟,年十五,以大父恩补将仕郎。

dēng chún xī shí yī nián jìn shì dì

登淳熙十一年进士第。

chéng xiàng zhōu bì dà de qí wén yì zhī yǔ cān zhī zhèng shì shī shī diǎn yuē shì zi tā rì yǒu dà míng yú shì

丞相周必大得其文异之,语参知政事施师点曰:"是子他日有大名于世。

diào tīng zhōu jiào shòu gǎi guǎng dé jūn tiān chà jiāng xī ān fǔ sī gàn bàn gōng shì

"调汀州教授,改广德军,添差江西安抚司干办公事。

cháng cóng zhū xī dìng yí yì shí shù tiáo xī jiē yì zhī

尝从朱熹订疑义十数条,熹嗟异之。

zuǒ chéng xiàng zhào rǔ yú dìng dà cè rǔ yú yù zhòu yǐ cí yè chù zhī lì cí qù

佐丞相赵汝愚定大策,汝愚欲骤以词掖处之,力辞去。

chí zǔ mǔ fú

持祖母服。

rǔ yú qù guó qí dì rǔ dǎng lì shàng shū qǐ liú rǔ yú zhǎn tuō zhòu wén zhě tǔ shé

汝愚去国,其弟汝谠力上疏乞留汝愚、斩侂胄,闻者吐舌。

xiōng dì lí dǎng huò chì qù

兄弟罹党祸斥去。

xún diào ān qìng fǔ jiào shòu tiān chà zhè dōng ān fǔ sī gàn bàn gōng shì

寻调安庆府教授,添差浙东安抚司干办公事。

dīng mǔ yōu miǎn sàng zhào wèi tài shè lìng

丁母忧,免丧,召为太社令。

shí tuō zhòu yòng shì chì shén rǔ tán tòng fèn dēng tán dú zhù dà hū tuō zhòu jí chén zì qiáng míng

时侂胄用事炽甚,汝谈痛愤,登坛读祝,大呼侂胄及陈自强名。

zì qiáng bù néng kān tā rì zhǐ rǔ tán yuē mò zuò bái xī zhě hé rén

自强不能堪,它日指汝谈曰:"末坐白皙者何人?

rǔ tán bù wéi dòng

"汝谈不为动。

yǐ cān zhī zhèng shì li bì jiàn zhào shì guǎn zhí zhuó zhèng zì

以参知政事李壁荐,召试馆职,擢正字。

shì shí wú xī pàn shàng xià shù shǒu huò qǐng jiù yǐ xī wèi wáng qí rén zào rǔ tán rǔ tán jí zhī yuē shú yù wáng xī zhě kě zhǎn

是时吴曦叛,上下束手,或请就以曦为王,其人造汝谈,汝谈诘之曰:"孰欲王曦者,可斩!

qí rén miàn fā chì bù néng duì suì yǐ yán qù zhǔ guǎn chóng dào guàn

"其人面发赤不能对,遂以言去,主管崇道观。

tiān chà tōng pàn jiā xīng fǔ yǔ jùn shǒu wáng jiè zhì hé

添差通判嘉兴府,与郡守王介志合。

gǎi zhī wú wéi jūn yǔ guāng zhōu shǒu chái zhōng xíng ān fēng shǒu lù jùn jù chēng xún lì

改知无为军,与光州守柴中行、安丰守陆峻俱称循吏。

shí jīn rén nèi biàn yǒu zhǐ lìng xiàn liào dí bèi biān èr cè

时金人内变,有旨令献料敌、备边二策。

qí liào dí zhī cè yuē huò luàn yóu zài hé běi wèi jù zhì hé nán gài háo xióng zé xíng shì dà dào kuī huò bǎo jīn bó zhòng qì jù jù hé běi hé nán wú dà chuān wèi zhī xiǎn yù qǐ ān suǒ píng

其料敌之策曰:"祸乱犹在河北,未遽至河南,盖豪雄择形势,大盗窥货宝,金帛重器俱聚河北,河南无大川为之险,欲起安所凭?

qiě jīn sù yǐ hé nán jìn wǒ zhì shǒu duō wán yán shì qīn dǎng qí xià yì lìng fán hàn cuò jū suǒ yǐ fáng lǜ bèi jìn

且金素以河南近我,置守多完颜氏亲党,其下亦令蕃汉错居,所以防虑备尽。

zòng bǐ sāng luàn shǒu jiāng yù pàn zé zì pàn hé zhì xiāng shuài jǐn fǎn

纵彼丧乱,守将欲畔则自畔,何至相率尽反。

rán yǒu tiān xià zhě zì bù róng yì yī rì fèi bèi qǐ yǐ jīn rén cún wáng zhī hou wèi wú huǎn jí zāi

然有天下者,自不容易一日废备,岂以金人存亡之候为吾缓急哉!

qí bèi biān zhī cè yuē jīn biān zhōu dà dǐ wú chéng quē bīng shǎo liáng kǎi zhàng bù zú

"其备边之策曰:"今边州大抵无城,缺兵少粮,铠仗不足。

ruò shǐ zì bàn hé suǒ qǔ zī

若使自办,何所取资?

gài zhū cháo tíng ān dé lì gěi

丐诸朝廷,安得力给?

ruò fǎng gǔ fān fēng bá yòng yīng jié shǒu jùn zé bìng zū shuì shì què zhī lì jǐn yǔ zhī miǎn qí gòng gòng shàng bù zhì jiān lín xià xī tīng xuǎn pì mín de zì fù bīng de zì mù fán bǎi xī tīng suǒ wéi

若仿古藩封,拔用英杰守郡,则并租税市榷之利尽与之,免其共贡,上不置监临,下悉听选辟,民得自赋,兵得自募,凡百悉听所为。

qí yǒu gōng zhě yì bù jù xǐ jiù jùn jué zhì zēng yì chē fú gěi měi tián zhái guān qí zǐ sūn fán kě yōu chǒng wú bù jí zhì shǐ nèi wèi gōng qīng suī guì céng bù rú shǒu biān zhī lè

其有功者亦不遽徙,就峻爵秩,增异车服,给美田宅,官其子孙,凡可优宠,无不极至,使内为公卿,虽贵曾不如守边之乐。

rú cǐ zé yǒu cái zhě zhēng zì fèn lì huǎn jí bì néng chū sǐ lì bào shàng

如此则有才者争自奋励,缓急必能出死力报上。

yú hòu hé nán èr shí yú nián yóu wèi jīn shǒu sòng yán biān zhū jùn quán dà xuē bīng shì wú kěn rèn zé zhě rǔ tán zhī yán ruò shī guī rán

"于后河南二十余年犹为金守,宋沿边诸郡权大削,兵事无肯任责者,汝谈之言若蓍龟然。

gǎi hú běi tí jǔ cháng píng zhèn jī jìn lì

改湖北提举常平,振饥尽力。

zhī wēn zhōu gǎi zhī wài zōng zhèng zuò shī miǎn qí zú shǔ jiē wàng fēng ér huà

知温州,改知外宗正,作诗勉其族属,皆望风而化。

qiān jiāng xī tí jǔ cháng píng

迁江西提举常平。

níng zōng bēng yǐ āi tòng de jí

宁宗崩,以哀痛得疾。

hè lǐ zōng biǎo lì yù quàn jiè

他的贺理宗即位表,极力把劝戒的意思寓在其中。

chén shuò yuē cǐ jiàn shū yě

陈硕曰:"此谏书也。

shù gài cí shòu jiāng xī zhuǎn yùn pàn guān cí bù huò mìng zhī guān yī yuè yǐ yán zhě ba

"数丐祠,授江西转运判官,辞不获命,之官一月,以言者罢。

xiān shì rǔ tán yīn jí qù guān yán zhě wèi qí ào nì xuān miǎn bù lè wèi shì yòng

先是,汝谈因疾去官,言者谓其傲睨轩冕,不乐为世用。

zhì shì mí yuǎn bù yǔ cí nǎi dù mén zhù shù

至是弥远不与祠,乃杜门著述。

duān píng chū yǐ lǐ bù láng guān zhào rù duì yán yǐ yòng lǎo chéng guǎng jí zhōng zhì fǎng qiú zhòng bì zhī yuán pì qǔ kě xíng zhī cè yǐ chì jī dù zhī gǔ ér chéng zhōng tài zhī gōng zhě yuàn jiā shèng xīn yān

端平初,以礼部郎官召,入对言:"倚用老成,广集忠智,访求众敝之原,辟取可行之策,以饬积蠹之蛊,而成终泰之功者,愿加圣心焉。

yòu yán dà nìng shì zhōng dà jiān shì shèng wèi miǎn xìn xiàng ér zhuó rèn zhī

"又言:"大佞似忠,大奸似圣,未免信向而擢任之。

shǐ wèi jiàn shén shī jiǔ nǎi jìn zhì chā é zé gāng wéi zhī chén jiāng bù néng bù zhí yì lùn zhī shì jiāng bù dé bù yán

始未见甚失,久乃浸至差讹,则纲维之臣将不能不执,议论之士将不得不言。

zhí zhī jiān níng bù yí qí qīn quán

执之坚,宁不疑其侵权?

yán zhī shù níng bù yì qí mài zhí

言之数,宁不意其卖直?

zhì shì zé bù tè shì fēi xié zhèng yì wèi ér chù zhì yǔ duó shī zhōng duō yǐ

至是则不特是非邪正易位,而黜陟予夺失中多矣。

yòu yuē wài zhī dé yǐ zhì wú tīng zá wú mù rǎo wú tiān jūn zhě yǐ wú wèi de xū yī ér jìng zhī lǐ yě

"又曰:"外之得以窒吾听、杂吾目、扰吾天君者,以吾未得虚一而静之理也。

gǒu de zhī dǎo wǒ shēng sè ér bù néng rù tóu wǒ bǎo huò ér bù néng zhōng shàn wǒ yǐ gōng míng ér bù néng dòng níng rán chén rán shú de gàn zhī zāi

苟得之,导我声色而不能入,投我宝货而不能中,扇我以功名而不能动,凝然湛然,孰得干之哉。

gǎi mì shū shǎo jiān jiān quán zhí xué shì yuàn

"改秘书少监兼权直学士院。

shí jí yì chū shī rǔ tán fǎn fù yán bù kě qīng zhàn ér hé yóu fēi jì

时集议出师,汝谈反复言不可轻战,而和尤非计。

jì ér sān jīng shōu fù suī qián yán yòng bīng bù biàn zhě yì xǐ rǔ tán dú yǒu yōu sè

既而三京收复,虽前言用兵不便者亦喜,汝谈独有忧色。

wèi jǐ luò shī bài cháo lùn shǐ fú qí xiān jiàn

未几,洛师败,朝论始服其先见。

qiān zōng zhèng shǎo qīng jiān quán zhí jiān biān xiū guó shǐ jiǎn tǎo shí lù jiān chóng zhèng diàn shuō shū

迁宗正少卿,兼权直,兼编修国史、检讨实录,兼崇政殿说书。

yīn jiǎng lún yǔ ér yán hàn yuán dì gōng jiǎn wú guò wéi yǐ gāng bù kè gǎi míng bù néng yì yōu róu bù duàn ér hàn yè suì shuāi

因讲《论语》而言汉元帝恭俭无过,惟以刚不克改,明不能绎,优柔不断,而汉业遂衰。

quán lì bù shì láng shēng shì dú jiān zhí xué shì yuàn jiān tóng xiū guó shǐ yuàn tóng xiū zhuàn yǐ suǒ zhù yì jìn jiǎng

权吏部侍郎,升侍读,兼直学士院,兼同修国史院同修撰,以所注《易》进讲。

shí cháo yì lǚ mǔ chēng chǔ rǔ tán yán fēi biàn wǔ shí zǎi yì

时朝议履亩称楮,汝谈言非便,迕时宰意。

jīng shī jūn biàn zǎi xiàng qǐ biǎn zhì shàng yǐ yǔn rǔ tán zòu kǒng shī tǐ chí bù kě

京师军变,宰相乞贬秩,上已允,汝谈奏恐失体,持不可。

cǎo dá zhào yǐ wéi biǎn zhì yì shěn jǔ cuò nán zǎi xiàng zī bú yuè

草答诏,以为贬秩易,审举措难,宰相滋不悦。

yǐ yán qù guó tí jǔ chóng xǐ guān

以言去国,提举崇禧观。

qǐ zhī wù zhōu sì cí bù yǔn

起知婺州,四辞不允。

zhì jùn lì gài cí

至郡,力丐祠。

zhào fù xíng zài sì cí

召赴行在,四辞。

quán lǐ bù shì láng jiān xué shì yuàn lì cí jiān zhí

权礼部侍郎兼学士院,力辞兼直。

shí jīn bīng xīn pò sān kǔn zēng zhì chēng tí guān chǔ sì jùn huò shǎng

时金兵新破,三阃增秩,称提官楮,四郡获赏。

rǔ tán dú cù è dēng duì shǒu shū yán biān miàn wú kě yǐ zhàng qǐ chāo yuè jū luán jiǎn bá jùn jié rú wú yòng zhōu yú lǔ sù jìn rèn zǔ tì táo kǎn gù shì shǐ zhī gè fēn fāng miàn lián shù shí chéng tuī gǔ shòu quán jǐn guī cì lǚ

汝谈独蹙頞,登对,首疏言:"边面无可倚仗,乞超越拘挛,简拔俊杰,如吴用周瑜、鲁肃,晋任祖逖、陶侃故事,使之各分方面,连数十城,推毂授权,尽归赐履。

bā shǔ yī rén jīng xiāng yī rén liǎng huái gè yī rén yī qiè biàn yì xíng shì bù fù gèng cóng zhōng yù shù jī shēn suō yóu jǐ jī yòng chū xīn

巴蜀一人,荆襄一人,两淮各一人,一切便宜行事,不复更从中御,庶几伸缩由己,机用出心。

gài tuī guǎng xiāng zhě bèi biān zhī cè

"盖推广乡者备边之策。

qiě yuē chén zhī cǐ cè xíng yú kāi xǐ wèi yòng bīng zhī qián jué bù zhì lí jīn rì zhī huàn

且曰:"臣之此策,行于开禧未用兵之前,决不至罹今日之患。

qí lùn chǔ fǎ yóu zhōng shí bì shàng chēng tàn jiǔ zhī qiě wèi qīng wén xué gāo shì yi dài yǔ yán lì cí hé wéi

"其论楮法,尤中时敝,上称叹久之,且谓:"卿文学高世,宜代予言,力辞何为?

zú yǐ lǎo qí miǎn zhāng sì shàng miǎn jiān zhí gǎi shì jiǎng

"卒以老祈免,章四上,免兼直,改侍讲。

shù rì réng jiān zhí xué shì yuàn wǔ cí

数日,仍兼直学士院,五辞。

quán jǐ shì zhōng quán xíng bù shàng shū jí zú zhuǎn liǎng guān

权给事中,权刑部尚书,及卒,转两官。

qiǎn biǎo shàng yòu zhuǎn sì guān

遣表上,又转四官。

rǔ tán tiān zī jué rén chén sī gāo shí zì shǎo zhì lǎo wú yī rì qù shū cè

汝谈天资绝人,沈思高识,自少至老,无一日去书册。

qí lùn yì yǐ wéi wèi zhàn zhě zuò

其论《易》,以为为占者作;

shū yáo shùn èr diǎn yi hé wéi yī yǔ gōng zhǐ shī yú hé luò hóng fàn fēi jī zǐ zhī zuò

书《尧》、《舜》二典宜合为一,禹功只施于河洛,《洪范》非箕子之作;

shī bù yǐ xiǎo xù wèi xìn

《诗》不以《小序》为信;

lǐ jì zá chū zhū shēng zhī shǒu

《礼记》杂出诸生之手;

zhōu lǐ yi fù huì nǚ zhǔ zhī shū

《周礼》宜傅会女主之书。

yào yì zhuó jué tè lì zhī jiàn

要亦卓绝特立之见。

wéi wén zhāng yǒu tiān qiǎo

为文章有天巧。

dǔ yú lún yì ér wàng chóu yuàn yù shǐ wáng yì xiáng cháng hé zhī hòu rǔ tán guān qí xiāng yì xiáng kuì bù gǎn jiàn rǔ tán nǎi shù guò zhī xiāng de huan shén

笃于伦谊而忘仇怨,御史王益祥尝劾之,后汝谈官其乡,益祥愧不敢见,汝谈乃数过之,相得欢甚。

cháng lùn yì hán fēi lǐ sī jiē yǒu xún qīng zhī cái wéi qí fù guì lì yù zhī xīn zhòng gù shì de ér jiàn zhī wéi qīng dú néng shǒu qí shēn bù gǒu xī hé shì hé kě bù zì zhòng zāi

尝论议韩非、李斯皆有荀卿之才,惟其富贵利欲之心重,故世得而贱之,惟卿独能守其身,不苟希合,士何可不自重哉。

suǒ zhe yǒu yì shū shī lún yǔ mèng zǐ zhōu lǐ lǐ jì xún zǐ zhuāng zi tōng jiàn dù shī zhù

所著有《易》、《书》、《诗》、《论语》、《孟子》、《周礼》、《礼记》、《荀子》、《庄子》、《通鉴》、《杜诗注》。

zhào rǔ dǎng zì dǎo zhōng shǎo tì tǎng yǒu yì cái zhì lüè chū rén shàng

赵汝谠,字蹈中,少俶傥有轶材,智略出人上。

lóng quán yè shì cháng guò qí jiā rǔ dǎng nián shào yī duǎn hòu yī bù dé bì

龙泉叶适尝过其家,汝谠年少,衣短后衣,不得避。

shì quàn zhī yuē míng mén zǐ ān kě bù xué

适劝之曰:"名门子安可不学。

rǔ dǎng cán zì shì zhōng shēn bù yī duǎn hòu yī

"汝谠惭,自是终身不衣短后衣。

zhé jié dú shū yǔ xiōng rǔ tán qí míng tiān xià chēng wéi èr zhào

折节读书,与兄汝谈齐名,天下称为"二赵"。

yǐ zǔ yí ēn bǔ chéng wù láng lì quán zhōu shì bó wu lì zhōu dà jūn cāng shǔ

以祖遗恩补承务郎,历泉州市舶务、利州大军仓属。

cóng chén jiàn zōng shì zhī xián zhě jiān xíng zài yòu cáng xi kù

从臣荐宗室之贤者,监行在右藏西库。

hán tuō zhòu móu zhú zhào rǔ yú rǔ dǎng xiōng dì chāng yán fēi shì qiě shàng yán sòng rǔ yú yuān

韩侂胄谋逐赵汝愚,汝谠兄弟昌言非是,且上言讼汝愚冤。

tuō zhòu jù qí cí zhí shǐ qí dǎng hú hóng zài gōng rǔ yú yǐ rǔ dǎng xiōng dì shòu rǔ yú hòu ēn sī shǔ wèi zhī huà cè huò luàn tiān tīng wéi yán chì shǐ qù guó

侂胄惧其词直,使其党胡纮再攻汝愚,以汝谠兄弟受汝愚厚恩,私属为之画策,惑乱天听为言,斥使去国。

zuò fèi shí nián diào huá tíng pǔ dōng yán chǎng qì zhí qù

坐废十年,调华亭浦东盐场,弃职去。

pì zhè xī ān fǔ sī mù guān diào qiān shū zhāo qìng jūn jié dù pàn guān jiē bù fù

辟浙西安抚司幕官,调签书昭庆军节度判官,皆不赴。

yǐ qián guān gǎi zhèn dōng jūn

以前官改镇东军。

dēng jiā dìng yuán nián jìn shì dì wèi tài shè lìng qiān jiāng zuò jiān bù dà lǐ sī nóng chéng

登嘉定元年进士第,为太社令,迁将作监簿、大理司农丞。

yǔ shǐ mí yuǎn bù hé qǐng wài gǎi hú nán tí jǔ cháng píng yì jiāng xī xún tí diǎn xíng yù

与史弥远不合,请外,改湖南提举常平,易江西,寻提点刑狱。

ruì zhōu dà xìng xìng shì tān xú shì tián bù kě de qiáng qǔ qí hé zhōng bù yǔ wū yǐ shā bì zhì xú yù

瑞州大姓幸氏贪徐氏田不可得,强取其禾,终不与,诬以杀婢,置徐狱。

xú su qí yuān rǔ dǎng yǐ fǎn zuò fǎ qíng cuàn xìng shì jí qí jiā

徐诉其冤,汝谠以反坐法黥窜幸氏,籍其家。

xìng shì zǒu gào jí yú zhōng gōng xǐ rǔ dǎng hú nán

幸氏走,告急于中宫,徙汝谠湖南。

jì zhì zé biǎo zhí chén gōng guài mù

既至,则表直臣龚夬墓。

liú yáng yǒu háo mín luó shì duó mín tián rǔ dǎng fù chéng yǐ fǎ

浏阳有豪民罗氏夺民田,汝谠复惩以法。

qiān zhī wēn zhōu zú

迁知温州,卒。

rǔ dǎng cháng yán zōng zǐ bù wàng jūn xiào zǐ bù rǔ shēn lín nàn zé gōng yè dāng rú zhū xū lì shēn dāng rú zi zhèng

汝谠常言:"宗子不忘君,孝子不辱身,临难则功业当如朱虚,立身当如子政。

zhào xī guǎn zì jūn xī jiù míng xī zhé dēng qìng yuán èr nián jìn shì dì gǎi cì jīn míng

赵希錧,字君锡,旧名希哲,登庆元二年进士第,改赐今名。

shǎo fú fù sāng guī dào yù kòu zuǒ yòu hài sàn xī guǎn fǔ guān tòng kū bù shè kòu yì ér qù

少扶父丧归,道遇寇,左右骇散,希錧拊棺恸哭不慑,寇义而去。

xué yú chén fu liáng xú yì jì jǔ jìn shì diào tīng zhōu sī hù

学于陈傅良、徐谊,既举进士,调汀州司户。

tóng kòu li yuán lì fāng qǐ tīng rén zhèn jù jùn huì liáo zuǒ yì shǒu chéng xī guǎn xià zuò wú yī yǔ shǒu yì zhī yuē bù yán dé wú yǒu suǒ jiàn hu

峒寇李元砺方起,汀人震惧,郡会僚佐议守城,希錧下坐无一语,守异之曰:"不言得无有所见乎?

xī guǎn yuē shǒu chéng fēi cè yě jù chéng sān shí lǐ yǒu guān yuē gǔ chéng ruò xī jīng ruì yǐ è qí chōng zéi bù zú lǜ yǐ

"希錧曰:"守城非策也,距城三十里有关曰古城,若悉精锐以扼其冲,贼不足虑矣。

shǒu yǐ fù xī guǎn rén wéi wēi zhī

"守以付希錧,人为危之。

xī guǎn zhì guān shěn xíng míng jiān shēn lìng jǐn hou fēn huà cū dìng zéi yǐ qiǎn dié kuī guān

希錧至关,审形明间,申令谨候,分画粗定,贼已遣谍窥关。

xī guǎn de dié jí zhī zòng qí jǔ huǒ xiāng shì ér léi shī yǐ wù zhī

希錧得谍诘之,纵其举火相示,而羸师以误之。

yè bàn zéi shù bǎi xián méi tū zhì xī guǎn yán bīng yǐ dài

夜半,贼数百衔枚突至,希錧严兵以待。

zéi qiě zhì shǐ mìng shǐ shí jù xià zéi wú yī miǎn yú dǎng wén fēng ér dùn

贼且至,始命矢石俱下,贼无一免,余党闻风而遁。

xī guǎn yǐn hái lǎo zhì luó bài xiāng zhǔ xī guǎn yáo tā dào yǐ bì zhī

希錧引还,老稚罗拜相属,希錧繇他道以避之。

shì wén zhào shēng zhōu tuī guān zhì yí yù jué zhì sòng shè xià yì mǐ luàn zú

事闻,诏升州推官,治疑狱,决滞讼,摄下邑,弭乱卒。

qù zhī rì jūn mín zhē dào qì sòng zhě shù shí lǐ

去之日,军民遮道泣送者数十里。

diào zhǔ guǎn kuí zhōu lù zhuǎn yùn sī zhàng sī shū dà níng yán jǐng lì bìng shǐ zhě shàng zhū cháo mín biàn zhī

调主管夔州路转运司帐司,疏大宁盐井利病,使者上诸朝,民便之。

gǎi zhī yù shān xiàn wèi xíng

改知玉山县,未行。

zhào duì xī guǎn shǒu yán mín lì kùn yú tān lì jūn lì kùn yú fèn shuài guó jiā zhī lì zé wài kùn yú guī fù zhī zú nèi kùn yú fú rǒng zhī fèi

召对,希錧首言民力困于贪吏,军力困于偾帅,国家之力则外困于归附之卒,内困于浮冗之费;

cì lùn sì shǔ quán kē jǔ zhī bì

次论四蜀铨科举之弊;

cì lùn dà níng yán jǐng běn mò

次论大宁盐井本末。

níng zōng jiā nà zhī

宁宗嘉纳之。

shòu dà lǐ sì chéng qiān dà zōng zhèng chéng quán gōng bù láng guān

授大理寺丞,迁大宗正丞,权工部郎官。

zōng xìng duō pín ér shǐ shēng yǒu xùn míng wéi rén hòu yǒu guò lǐ lì shòu qiú wáng yì mò gǎn zì chén xī guǎn bái qí zhǎng tuī xíng zhī

宗姓多贫,而始生有训名,为人后有过礼,吏受赇亡艺,莫敢自陈,希錧白其长推行之。

huì cháo yì yàn dǐ jìn shǔ fù zhāo cān zhě shǎo mìng xī guǎn yì bān xī guǎn lì cí fú kè

会朝议,燕邸近属赴朝参者少,命希錧易班,希錧力辞,弗克。

tè huàn shòu jí zhōu cì shǐ tí jǔ yòu shén guān

特换授吉州刺史、提举佑神观。

wèi jǐ tíng chén yán zōng xìng huàn bān rén cháng jǔ jìn shì qǐng shì cháo shì tīng lún duì

未几,廷臣言宗姓换班人尝举进士,请视朝士,听轮对。

yú shì xī guǎn cì duì shí shǒu lùn jīn rì duō shì zhī jì ér wèi yǒu bàn shì zhī rén

于是希錧次对时首论:"今日多事之际,而未有办事之人。

cháo shēn qīng xuǎn yě yǐ jiān mò wèi qīng zhòng yǐ kè bó wèi jǔ zhí yǐ wú suǒ kě fǒu wèi shí tǐ

朝绅,清选也,以缄默为清重,以刻薄为举职,以无所可否为识体。

kǔn jì zhòng rèn yě yǐ dà yán wèi yǒu zhì yǐ shǐ guò wéi zhī ēn

阃寄,重任也,以大言为有志,以使过为知恩。

chén fēi gǎn hòu wū tiān xià yǐ wéi wú rén huàn zài xuǎn zé wèi de qí dào qì shǐ wèi dāng qí cái ěr

臣非敢厚诬天下以为无人,患在选择未得其道、器使未当其才尔。

shòu chéng zhōu tuán liàn shǐ cì jīn dài lìng fú xì

"授成州团练使,赐金带,令服系。

yǐ bǎo xǐ tuī ēn jìn hé zhōu fáng yù shǐ

以宝玺推恩,进和州防御使。

lǐ zōng jí wèi jìn tán zhōu guān chá shǐ yǐ gōng zú jìn dǐ ēn tè jiā hòu

理宗即位,进潭州观察使,以公族近邸,恩特加厚。

yòu jìn ān dé jūn chéng xuān shǐ

又进安德军承宣使。

xī guǎn yǐn duì yán chū zhèng jí wù mò xiān yú míng dào zǒng zhì tǒng shōu rén xīn

希錧引对,言:"初政急务,莫先于明道,总治统,收人心。

shàng wèi dòng róng

"上为动容。

yuè míng nián lùn cí jì bù juān jìn wèi bù sù

越明年,论祠祭不蠲,禁卫不肃。

cí míng gōng shàng shòu shēng jié dù fēng xìn ān jùn gōng

慈明宫上寿,升节度,封信安郡公。

zú yí zòu wén shàng zhèn dào chuò shì cháo cì hán liǎn zèng yǐ jīn bì

卒,遗奏闻,上震悼辍视朝,赐含敛,赠以金币。

xī guǎn fēng zī níng zhòng xiōng bào kuí lěi yáng rén zhī shàn bù jì rén zhī guò jí rén zhī nán bù wàng rén zhī ēn

希錧风资凝重,胸抱魁垒,扬人之善,不记人之过,急人之难,不忘人之恩。

jū guān qí hán shèng shǔ wèi cháng yè gào yī shí qǔ cái zú ér yǐ

居官,祁寒盛暑未尝谒告,衣食取裁足而已。

zhuī fēng xìn ān jùn wáng

追封信安郡王。

zhào yàn ne zì mǐn ruò péng zhōu rén

赵彦呐,字敏若,彭州人。

dēng sì chuān lèi shì dì

登四川类试第。

shǎo yǐ cái chēng

少以材称。

wú xī pàn yǐ lù xǐ wěi shǒu kuí yàn ne jié yì shì shā zhī suì xiǎn míng

吴曦叛,以禄禧伪守夔,彦呐结义士杀之,遂显名。

jiā dìng shí èr nián guān wài xī hé zhōu xīn bèi bīng zhì shǐ ān bǐng xí shǐ jīng lǐ jīn rén zài zhì zhàn què zhī

嘉定十二年,关外西和州新被兵,制使安丙檄使经理,金人再至,战却之。

yīn qǐng xiū zhōu běi shuǐ guān mù mín gēng zhàn yǐ shǒu

因请修州北水关,募民耕战以守;

yòu quàn bǐng jǐn juān guān wài sì zhōu zū jié mín bīng shǐ gè zì wèi shǒu

又劝丙尽捐关外四州租,结民兵使各自为守。

jiē bù xíng

皆不行。

zài zhōu wǔ nián de jūn mín xīn zhuǎn tí diǎn xíng yù xún shuài miǎn shí yù shèn dōu

在州五年,得军民心,转提点刑狱,寻帅沔,时誉甚都。

jí cuī yǔ zhī dài bǐng shǐ chá qí dà yán wú shí wèi tā rì wù shì shěng bì cǐ rén qǐng miào táng wú fù yǐ biān fān

及崔与之代丙,始察其大言无实,谓他日误事省必此人,请庙堂毋付以边藩。

xún duó qí jié zhì

寻夺其节制。

bǎo qìng yuán nián nǎi yí shuài xìng yuán

宝庆元年,乃移帅兴元。

sān nián huì zhèng sǔn qì sì zhōu tuì bǎo sān guān yàn ne lì zhēng bù shèng bà guī jiā zhě wǔ nián

三年,会郑损弃四州,退保三关,彦呐力争不胜,罢归家者五年。

shào dìng sì nián guì rú yuān dài sǔn qǐ yàn ne yú fù shǐ gèng li zhí tǔ huáng bó gù jiē yàn ne fù zhī

绍定四年,桂如渊代损,起彦呐于副使,更李{直土}、黄伯固,皆彦呐副之。

duān píng yuán nián suì shēng zhèng shǐ chéng xiàng zhèng qīng zhī qù qí chū bīng yǐ yīng rù luò zhī yì bù cóng

端平元年,遂升正使,丞相郑清之趣其出兵,以应入洛之役,不从。

qín gǒng zhī háo wāng shì xiǎn jiǔ qiú nèi fù

秦、巩之豪汪世显久求内附。

zhì shì yàn ne wéi lì qǐng shù sì qīng zhī yì qì bù cóng

至是彦呐为力请数四,清之亦汔不从。

sān nián jīn rén dà rù zhì sān quán yàn ne dà bài zhǎ héng zhōu qí zi guāng fu yòng shì yì cuàn lǐng nán shǐ sōng zhī liú zhī jiāng líng liǎng nián zú

三年,金人大入至三泉,彦呐大败,眨衡州,其子洸夫用事亦窜岭南,史嵩之留之江陵两年,卒。

zhào shàn xiāng zì qīng chén pú ān yì wáng wǔ shì sūn

赵善湘字清臣,濮安懿王五世孙。

fù wǔ yì láng bù lòu cóng gāo zōng dù jiāng wén míng zhōu duō míng rú xǐ jū yān

父武翼郎不陋,从高宗渡江,闻明州多名儒,徙居焉。

shàn xiāng yǐ ēn bǔ bǎo yì láng zhuǎn chéng zhōng láng jiān tán zhōu nán yuè miào zhuǎn zhōng yì láng yòu zhuǎn zhōng xun láng

善湘以恩补保义郎,转成忠郎、监潭州南岳庙,转忠翊郎,又转忠训郎。

qìng yuán èr nián jǔ jìn shì yǐ jìn shǔ zhuǎn bǐng yì láng huàn chéng shì láng diào jīn tán xiàn chéng

庆元二年举进士,以近属转秉义郎,换承事郎,调金坛县丞。

wǔ nián zhī yú yáo xiàn

五年,知余姚县。

kāi xǐ yuán nián tiān chà tōng pàn wù zhōu

开禧元年,添差通判婺州。

jiā dìng yuán nián yǐ zhāo chá kòu gōng fù dōu táng shěn chá tí xiá wén sī yuàn

嘉定元年,以招茶寇功,赴都堂审察,提辖文思院。

chū pàn wú wéi jūn jiān huái nán zhuǎn yùn pàn guān huái xi tí diǎn xíng yù

出判无为军兼淮南转运判官、淮西提点刑狱。

sì nián gǎi zhī cháng zhōu

四年,改知常州。

bā nián zhǔ guǎn wǔ yí shān chōng yòu guān

八年,主管武夷山冲佑观。

shí nián zhī hú zhōu

十年,知湖州。

shí yī nián dīng nèi jiān míng nián qǐ fù zhī hé zhōu sān cí bù huò mìng

十一年,丁内艰,明年起复,知和州,三辞不获命。

qiān zhī dà zōng zhèng chéng jiān quán hù bù láng guān gǎi zhī mì gé huái nán zhuǎn yùn pàn guān jiān huái xi tí jǔ cháng píng jiān zhī wú wéi jūn

迁知大宗正丞兼权户部郎官,改知秘阁、淮南转运判官,兼淮西提举常平,兼知无为军。

jìn zhí huī yóu gé zhǔ guǎn huái nán zhì zhì sī gōng shì jiān zhī lú zhōu jiān běn lù ān fǔ réng jiān zhuǎn yùn pàn guān tí jǔ cháng píng

进直徽猷阁、主管淮南制置司公事,兼知庐州,兼本路安抚,仍兼转运判官、提举常平。

shí sān nián jìn zhí bǎo wén gé

十三年,进直宝文阁。

yǐ píng gù shǐ kòu gōng cì jīn dài xǔ lìng fú xì

以平固始寇功,赐金带,许令服系。

shí sì nián jìn zhí lóng tú gé zhī zhèn jiāng fǔ

十四年,进直龙图阁、知镇江府。

shí qī nián bài dà lǐ shǎo qīng jìn yòu wén diàn xiū zhuàn zhī zhèn jiāng fǔ fēng xiáng fú xiàn nán cì shí yì

十七年,拜大理少卿,进右文殿修撰、知镇江府,封祥符县男,赐食邑。

bǎo qìng èr nián jìn jí yīng diàn xiū zhuàn bài dà lǐ qīng jiān quán xíng bù shì láng jìn bǎo zhāng gé dài zhì yán hǎi zhì zhì shǐ jiān zhī jiàn kāng fǔ jiāng dōng ān fǔ shǐ jiān zhǔ guǎn xíng gōng liú shǒu sī gōng shì

宝庆二年,进集英殿修撰,拜大理卿兼权刑部侍郎,进宝章阁待制、沿海制置使兼知建康府、江东安抚使兼主管行宫留守司公事。

cì xian huā jīn dài jìn fēng zi jiā shí yì

赐仙花金带,进封子,加食邑。

shào dìng yuán nián yǐ chuàng fáng jiāng jūn níng huái jūn jí píng chǔ zhōu pàn kòu liú qìng fú děng gōng jiē shēng qí guān jìn lóng tú gé dài zhì réng rèn jiān jiāng dōng zhuǎn yùn fù shǐ

绍定元年,以创防江军、宁淮军及平楚州畔寇刘庆福等功,皆升其官,进龙图阁待制,仍任,兼江东转运副使。

sān nián jìn huàn zhāng gé zhí xué shì réng rèn jìn fēng bó jiā shí yì

三年,进焕章阁直学士,仍任,进封伯,加食邑。

yǐ li quán fàn huái dōng jìn huàn wén gé xué shì jiāng huái zhì zhì shǐ nǎi mìng zhuān tǎo xǔ biàn yí cóng shì

以李全犯淮东,进焕文阁学士、江淮制置使,乃命专讨,许便宜从事。

sì nián jìn fēng hóu jiā shí yì

四年,进封侯,加食邑。

jí lù quán shàn xiāng qiǎn shǐ yǐ lù bù shàng nǎi jìn bīng bù shàng shū réng jiān rèn

及戮全,善湘遣使以露布上,乃进兵部尚书,仍兼任。

shí shàn xiāng jiàn fàn kuí jìn qǔ wèi jiè yīn qín kuì wèn jiē zhǒng yǒu qǐng bì yìng

时善湘见范、葵进取,慰藉殷勤,馈问接踵,有请必应。

qiǎn zhū zǐ zhūn bǎo yìng yǐ cóng fàn kuí yì ràng gōng dū fǔ fán de jié jiē rǔ chūn děng wò bǐ cǎo bào

遣诸子屯宝应以从,范、葵亦让功督府,凡得捷,皆汝櫄等握笔草报。

shàn xiāng jì zǐ rǔ méi chéng xiàng shǐ mí yuǎn xù yě gù zòu bào wú bù dá

善湘季子汝楳,丞相史弥远婿也,故奏报无不达。

yǐ píng mǐn kòu gōng zhuǎn jiāng huái ān fǔ zhì zhì shǐ

以平闽寇功,转江淮安抚制置使。

wǔ nián fù tài zhōu huái ān zhōu yán chéng huái yīn xiàn sì chéng jí cè yìng jīng hú gōng jìn duān míng diàn xué shì yǔ zhí zhèng ēn lì réng rèn shēng liú shǒu jiā shí yì

五年,复泰州淮安州、盐城淮阴县四城,及策应京湖功,进端明殿学士,与执政恩例,仍任,升留守,加食邑。

yǐ shòu jīn shū mì fù shǐ nà hé mǎi zhù jiàng fù xū yí jūn sì shòu èr zhōu gōng jìn zī zhèng diàn xué shì jiā shí yì qiǎn shǐ cì shǒu zhào jīn qì děng wù

以受金枢密副使纳合买住降,复盱眙军、泗寿二州功,进资政殿学士,加食邑,遣使赐手诏、金器等物。

jiǔ shū gài guī jiē bù xǔ

九疏丐归,皆不许。

qǐng yù lì jìn dà xué shì tí jǔ dòng xiāo gōng fēng tiān shuǐ jùn gōng jiā shí yì

请愈力,进大学士、提举洞霄宫,封天水郡公,加食邑。

jiān chá yù shǐ hé zòu shàn xiāng yù bǐ yǐ shàn xiāng yǒu tǎo nì fù chéng zhī gōng qǐn qí zòu

监察御史劾奏善湘,御笔以善湘有讨逆复城之功,寝其奏。

jiā xī èr nián shòu sì chuān xuān fǔ shǐ jiān zhī chéng dū fǔ wèi bài gǎi yán hǎi zhì zhì shǐ jiān zhī qìng yuán fǔ

嘉熙二年,授四川宣抚使兼知成都府,未拜,改沿海制置使兼知庆元府。

jí gài cí gǎi zhī shào xīng fǔ jiān zhè dōng ān fǔ shǐ

即丐祠,改知绍兴府兼浙东安抚使。

sān nián liǎng qǐng xiū zhì sì qǐ guī tián fù tí jǔ dòng xiāo gōng

三年,两请休致,四乞归田,复提举洞霄宫。

chún yòu èr nián dì shǒu zhào qiú suǒ jiě chūn qiū jìn guān wén diàn xué shì shǒu běn guān zhì shì zú

淳祐二年,帝手诏求所解《春秋》,进观文殿学士,守本官致仕,卒。

yí biǎo wén dì zhèn dào chuò shì cháo zèng shǎo shī fù zèng jiā děng

遗表闻,帝震悼辍视朝,赠少师,赙赠加等。

suǒ zhe yǒu zhōu yì yuē shuō bā juǎn

所著有《周易约说》八卷,

zhōu yì huò wèn sì juǎn

《周易或问》四卷,

zhōu yì xù wèn bā juǎn

《周易续问》八卷,

zhōu yì zhǐ yào sì juǎn

《周易指要》四卷,

xué yì bǔ guò liù juǎn

《学易补过》六卷,

hóng fàn tǒng lùn yī juàn

《洪范统论》一卷,

zhōng yōng yuē shuō yī juàn

《中庸约说》一卷,

dà xué jiě shí juǎn

《大学解》十卷,

lún yǔ dà yì shí juǎn

《论语大意》十卷,

mèng zǐ jiě shí sì juǎn

《孟子解》十四卷,

lǎo zi jiě shí juǎn

《老子解》十卷,

chūn qiū sān zhuàn tōng yì sān shí juǎn

《春秋三传通议》三十卷,

shī cí zá zhe sān shí wǔ juǎn

诗词杂著三十五卷。

zhào yǔ huan zì yuè dào yàn yì wáng bā shì sūn

赵与欢,字悦道,燕懿王八世孙。

jiā dìng qī nián jìn shì diào kuài jī wèi gǎi jiàn níng sī hù cān jūn

嘉定七年进士,调会稽尉,改建宁司户参军。

zhōng míng fǎ kē shè pǔ chéng xiàn

中明法科,摄浦城县。

dīng fù yōu zuò shàn qìng wǔ guī shì zǐ sūn

丁父忧,作《善庆五规》示子孙。

miǎn sàng shòu dà lǐ píng shì

免丧,授大理评事。

zhuǎn duì yán tiān biàn mín qíng guó wēi sān shì yòu yán sǐ qiú yǐ qǔ huì bó kān dòng shè suì shí lèi yǔ sǐ ér gān zhèng zhě duō bì nì lǚ yi jīng zé xiàn chén shǐ xiáng fù guǒ kě yí zé qīn wǎng jū zhèng bì qíng fǎ qīng zhòng kě mǐn shǐ xǔ shěn zòu

转对,言天变、民情、国威三事,又言:"死囚以取会驳勘,动涉岁时,类瘐死,而干证者多毙逆旅,宜精择宪臣使详覆,果可疑则亲往鞫正,必情法轻重可闵,始许审奏。

qiān jí tián lìng

迁籍田令。

jiǔ zhī bài zōng zhèng sì bù lì jūn qì jiān sī nóng sì chéng qiān zōng zhèng chéng jiān quán dōu guān láng guān gǎi cāng bù quán dù zhī yǐ zhí bǎo zhāng gé zhī ān jí zhōu

久之,拜宗正寺簿,历军器监、司农寺丞,迁宗正丞兼权都官郎官,改仓部,权度支,以直宝章阁知安吉州。

jùn jì yǎng què cù jìn gāng jùn mì yǔ huan shǒu juān yǐ yǔ mín

郡计仰榷醋,禁纲峻密,与欢首捐以予民。

shè tóng zhēng xiàn mén yù su zhě jī zhī yuān wú bù zhí

设铜钲县门,欲诉者击之,冤无不直。

yǒu fù mín su yòu zǐ chá zhī fēi qí běn xīn gū dǎi qí zi fù yù xú lián zhī nǎi èr xiōng qiáng qí fù xī yè

有富民诉幼子,察之非其本心,姑逮其子付狱,徐廉之,乃二兄强其父析业。

yǔ huan xiǎo yǐ fǎ kāi yǐ tiān lǐ jiē xīn rán gǎn wù

与欢晓以法,开以天理,皆忻然感悟。

yòu lí ǎo jǐn yī zi yì yǐ bù xiào gào liú zhī jùn tīng rì gěi zhuàn bǐ qīn kuì chén hūn yǐ lǐ wèi zhōu yuè mǔ zǐ rú chū

又嫠媪仅一子,亦以不孝告,留之郡听,日给馔,俾亲馈,晨昏以礼,未周月,母子如初。

èr jiā jiē huà xiàng shì zhī

二家皆画像事之。

sàng mǔ cháo tíng lǚ qǐ zhī bù kě yì shǐ shǒu biān shòu huái xi tí diǎn xíng yù fú néng duó

丧母,朝廷屡起之,不可,议使守边,授淮西提点刑狱,弗能夺。

zài qī yǐ xíng bù láng guān zhào qǐ zhōng dàn fèng cí fù bàn zǎi nǎi qū cháo

再期,以刑部郎官召,乞终禫,奉祠,复半载,乃趋朝。

zì huī fù tuì shī yòu yì nà shǐ yǔ huān yán zài cháo yíng hé zhèng chū duō mén bì děi zhì shí qì jié zhī shì bù liè zhōng wài kě yě

自恢复退师,又议纳使,与欢言:"在朝迎合,政出多门,必得智识气节之士,布列中外可也。

jiān quán jiǎn zhèng qiān zōng zhèng shǎo qīng jiān quán hù bù shì láng xún jiān zhī lín ān fǔ zhè xī ān fǔ shǐ tóng xiáng dìng pōu jué míng chàng zuì zhě xián fú

"兼权检正,迁宗正少卿兼权户部侍郎,寻兼知临安府、浙西安抚使,同详定,剖决明畅,罪者咸服。

jiāo sì zhī xī dà fēng léi yǔ huān yán guó běn wèi dìng yòu zhèn mǐ dào gù běn zhī cè

郊祀之夕,大风雷,与欢言国本未定,又阵弭盗固本之策。

yǒu yǐ xíng fá shù shù yán yú dì zhě yǔ huān yán dǎo mín yǒu běn

有以刑罚术数言于帝者,与欢言:"导民有本。

rú chén dài zuì tiān fǔ qǐ jù néng jí mín wéi qí zhēn shí xiāng fú dài yǐ bù rǎo shù yuè ér tíng sòng mí guǎ

如臣待罪天府,岂遽能及民,惟其真实相孚,待以不扰,数月而庭讼弥寡。

rén xīn běn shàn yǒu gǎn bì cóng

人心本善,有感必从。

huò wèi lì yǐ wēi dài yǐ shù zhě fēi zhī běn zhī lùn

或谓厉以威、待以术者,非知本之论。

qiě yán zhāo lìng xī gǎi fēi yǐ shì zuò xīn

"且言:"朝令夕改,非以示作新;

páng xī qū jìng fēi yǐ sù jì gāng

旁蹊曲径,非以肃纪纲。

dì wèi sǒng rán

"帝为悚然。

yòu jiàn yán qín kè sòng yǒu duān píng fǎ dù yǔ

又建言:"秦刻颂有'端平法度'语。

míng nián gǎi yuán jiā xī xiāng shǔ cán pò huò wàng fēng qì dì zhào jiàn biàn diàn yán hán qí dāng rén zōng cháo yóu zhòu yè qì xuè

明年改元嘉熙,襄、蜀残破,或望风弃地,召见便殿,言:"韩琦当仁宗朝,犹昼夜泣血。

jīn zhǔ yōu chén rǔ yǐ

今主忧臣辱矣。

yīn jù yán fáng biān zhī dào qí hòu duō jiàn shī xíng

"因具言防边之道,其后多见施行。

yǔ huan zhāo cì sān qiān rén wéi zhōng yì jūn yòu yán jìn wèi xū jí jí jīng kǒu zhū jùn xī yi mù bīng tǒng yǐ jùn jiāng cái xiān shàn jūn yú shǐ shàng gòng qǐ shěng bù jí zhī fèi

与欢招刺三千人为忠毅军,又言:"禁卫虚籍及京口诸郡,悉宜募兵,统以郡将,财先赡军,余始上供,乞省不急之费。

jiàn wén wǔ shì sì shí rén

"荐文武士四十人。

qiān hù bù shì láng jiān quán bīng bù shàng shū lùn biān shì zhì wéi shēn qiè

迁户部侍郎兼权兵部尚书,论边事至为深切。

xīng biàn shàng zhāng qǐng ba

星变,上章请罢。

dà huǒ lì yán zāi biàn zhī liè wèi chén zuì zhuó fà mò shǔ yóu yù yǐ qù guó wéi yán shǎo wù shàng tīng

大火,力言灾变之烈,谓:"臣罪擢发莫数,犹欲以去国为言,少悟上听。

yuàn zhī wèi tiān wēi sī yǐ shí dé jí mín shǐ zì shàng gōng tòng jiā jié yuē guǎng tuī zhèn xù

愿祗畏天威,思以实德及民,始自上躬,痛加节约,广推振恤。

wǔ qǐng cuàn

"五请窜。

yú shì zhōng shū fāng dà cóng yán yǔ huan sù zì jié xiū shū cái qīng jué rén suǒ gòng zhī bù xìng yù cǐ guān qí dài zuì zhī zhāng kěn qiè zhì dào wèi cháng bù tàn qí zhī yì yě

于是中书方大琮言:"与欢素自洁修,疏财轻爵,人所共知,不幸遇此,观其待罪之章,恳切至到,未尝不叹其知义也。

qǐ shù suǒ qǐng shǐ xiǎo dà zhī chén jiē zhī yǐn jiù

乞俞所请,使小大之臣,皆知引咎。

nǎi shōu yī jiē

"乃收一阶。

xún fù zhī

寻复之。

yǔ huan qǐng xiān xù fù tóng jiàng guān shǔ yòu yán jiān nán bù kě wèi zhī shí dāng kāng kǎi lì zhì shēn wéi rén cái bīng lì sī

与欢请先叙复同降官属,又言:"艰难不可为之时,当慷慨厉志,深为人才兵力思。

qiān hù bù shàng shū jiān quán lì bù lèi gài cí bù xǔ

"迁户部尚书兼权吏部,累丐祠,不许。

lùn chǔ bì zì jiā dìng yǐ yī yì èr shī xìn tiān xià cháng chū nèi tǎng shōu huàn lǚ chēng tí ér zhé yuè yì shén

论楮币自嘉定以一易二,失信天下,尝出内帑收换,屡称提而折阅益甚。

cháng qǐng liǎng jiè bìng zhǎn shí nián wù yì zào xīn zé zhōu xiàn wú yǐ sǔn wū yì jū zhì shì suì qǐng bù lì jiè xiàn yǐ jué qí yí suǒ yǐ qū huà zhě shèn bèi

尝请两界并展十年勿议造新,责州县毋以损污抑沮,至是遂请不立界限以绝其疑,所以区画者甚备。

qí hòu zhào zǎi xiàng biàn xún shì cóng yǔ huan yòu yǐ qián shuō chén zhī

其后诏宰相遍询侍从,与欢又以前说陈之。

yǒu yù yǐ duān píng qián dāng wǔ xíng shǐ yǔ huan wèi kāi xǐ cháng yǐ èr dāng sān hé jiù yú chǔ

有欲以端平钱当五行使,与欢谓:"开禧尝以二当三,何救于楮。

qiě yuē shì dà fū bù qīng bái fèng fǎ kè yì fú chí suī rì yì yī fǎ wú jiù yú chǔ ér guó fēi qí guó yǐ

"且曰:"士大夫不清白奉法,恪意扶持,虽日易一法,无救于楮,而国非其国矣。

fǎ xuē guó ruò néng dú xiǎng fù guì hu

法削国弱,能独享富贵乎?

měi yán duān píng yǐ lái cuàn zāng lì jìn bāo jū jiè bēn jìng jí héng liǎn ér fēng sú shěn gù zì ruò

"每言"端平以来,窜赃吏,禁包苴,戒奔竞,戢横敛,而风俗沈痼自若。

huò kǒu rén yì ér shēn shì jǐng lǜ yǐ qī jūn wèi cháng féi jiā wéi lè suì lín shì fá shǐ ér xiǎo rén de cóng páng chéng jiàn qiè qǔ guān jué yǐ

或口仁义而身市井,率以欺君为常,肥家为乐,遂临事乏使,而小人得从旁乘间窃取官爵矣。

shū qǐ bié xié zhèng jǐng tōu duò jiǎng yòng tián tuì zhì zhí zhī shì yǐ jué zào jìng fú mí zhī xí

"疏乞:"别邪正,警偷惰,奖用恬退质直之士,以绝躁竞浮靡之习。

nèi tíng yǒu guān yú chú shòu zhě bì chì àn shì yǒu shè yú bàng yì zhě bì sī qīng xīn guǎ yù yǐ gé hān gē dú huò zhī fēng qí jī jiē zì bì xià shǐ

内廷有关于除授者必斥,暗室有涉于谤议者必思,清心寡欲,以革酣歌黩货之风,其机皆自陛下始。

yòu yán jūn zhèng chí ér chǐ jí bù míng zǒng bīng zhě huò yuán gōng shǎng kāi xián xì nèi zé bān háng wéi qiú sù huà shǒu mù lèi duō tān yōng chǔ shì rì fēi fú rǒng bù jié zhǐ chén wú xū rì

"又言:"军政弛而尺籍不明,总兵者或缘功赏开嫌隙,内则班行惟求速化,守牧类多贪庸,楮事日非,浮冗不节,指陈无虚日。

dà fēng zhèn léi shù jiàn yīn jù chén biān shì qiě yán rén cái guó yòng mín lì bīng wēi yuàn chéng cǐ jī jiā yì gēn běn wù tú kùn jīng shén yú chú shòu lǎo suì yuè yú xíng yí wěi gōng dào yú sī qíng fù shì gōng yú wú kě nài hé yě

大风震雷数见,因具陈边事,且言:"人才国用,民力兵威,愿乘此机,加意根本,勿徒困精神于除授,老岁月于行移,委公道于私情,付事功于无可奈何也。

qiān lì bù shàng shū

"迁吏部尚书。

jiǎng yán yán gāo yǔ bù jiàng xīng biàn pín réng

讲筵言:"膏雨不降,星变频仍。

zài jīng wù jià téng yǒng mín é shì zào

在京物价腾踊,民讹士噪;

zài wài bīng quán huàn sàn liú mín chōng chì

在外兵权涣散,流民充斥。

dēng chóng yuán lǎo bìng jiàn zǎi fǔ wèi yi fēng cǎi zhèn yáng ér shì shì yóu ruò cǐ shì dà fū wèi bì rèn tiān xià zhī zé tiān xià wèi bì zhī bì xià zhī zhì

登崇元老,并建宰辅,谓宜风采振扬,而事势犹若此,士大夫未必任天下之责,天下未必知陛下之志。

lì qiú guī tián huì cháo xī niè dī zhí zhèng dào dì yì liú zhì zhī shǒu zhào yún zhōng zhèng lián qín wú rú qīng zhě

"力求归田,会潮汐啮堤,执政道帝意留治之,手诏云:"忠正廉勤,无如卿者。

shòu duān míng diàn xué shì zhī lín ān fǔ zhè xī ān fǔ shǐ

"授端明殿学士、知临安府、浙西安抚使。

jiāng dī jùn shì yù kōng lì gài ba

江堤竣事,狱空,力丐罢。

yī jiù duān míng diàn xué shì tí jǔ wàn shòu guān

依旧端明殿学士,提举万寿观。

tí lǐng hù bù cái yòng jiān shì dú jiān xiū guó shǐ shí lù yuàn xiū zhuàn

提领户部财用兼侍读兼修国史、实录院修撰。

fèng cháo qǐng chū guān qiǎn shǐ qù hái

奉朝请,出关,遣使趣还。

huì jī mín xiāng xié nì sǐ dì réng fù lín ān fǔ shì ēn lì shì zhí zhèng

会饥民相携溺死,帝仍付临安府事,恩例视执政。

yǔ huan tì qì fèng zhào jí bǎng yù yuē jīn shēn zòu zhèn jiù yi rěn sǐ xū yú gè quán xìng mìng zhù mù shèng ēn

与欢涕泣奉诏,亟榜谕曰:"今申奏振救,宜忍死须臾各全性命,伫沐圣恩。

dōu rén xiāng wèi wú sǐ

"都人相谓毋死。

yǔ huan shàng zé qí āi gōng cháo xià zé tuī chéng quàn fēn gān yǔ suí zhì mǐ shāng lái jí liú yí zhì zhě yǒu yǐ jì zhī

与欢上则祈哀公朝,下则推诚劝分,甘雨随至,米商来集,流移至者有以济之。

lì qiú nà lù shòu zī zhèng diàn xué shì tí jǔ wàn shòu guān jiān shì dú jiān xiū guó shǐ shí lù yuàn xiū zhuàn

力求纳禄,授资政殿学士、提举万寿观兼侍读、监修国史、实录院修撰。

fèng cháo qǐng yǔ huan zhì zhè jiāng shàng zhào hái jí rì jué jiāng qù dì wèi chàng rán

奉朝请,与欢至浙江,上召还,即日绝江去,帝为怅然。

yǔ huan sān wèi fǔ yǐn jìn lì mín shì dōu rén chēng zhào duān míng bì yǐ shǒu jiā é yuē zhào fó zǐ yě

与欢三为府尹,尽力民事,都人称"赵端明",必以手加额曰"赵佛子"也。

jiǔ zhī yǐ jiù zhí zhī wēn zhōu zhèng shì bì qīn lì bù gǎn qī chuàng shuǐ zhài xiū gòng yuàn

久之,以旧职知温州,政事必亲,吏不敢欺,创水砦,修贡院。

yǐ shì dú zhào cí bù xǔ

以侍读召,辞,不许。

rù duì yán jué lù zhī làn yīn jí guó běn shì

入对,言爵禄之滥,因及国本事。

wǔ gài guī yòu bù xǔ

五丐归,又不许。

jìn chūn qiū jiě shēng dà xué shì jiàn shì liù shí rén

进《春秋解》,升大学士,荐士六十人。

shǐ sōng zhī jiāng fù rù xiàng ér rén yán bù yǐ dì yǐ wèn yǔ huan

史嵩之将复入相,而人言不已,帝以问与欢。

yán sōng zhī lǎo shī fèi cái sī nì tān fù guò lì míng yù bì bù yí fù yòng

言:"嵩之老师费财,私昵贪富,过立名誉,必不宜复用。

shí sōng zhī yóu zǐ jǐng qīng sòng yán qí guò hū bì ér dù fàn liú hàn bì xú yuán jié sān xián bào sǐ rén jiē yí sōng zhī zhì dú

"时嵩之犹子璟卿诵言其过忽毙,而杜范、刘汉弼、徐元杰三贤暴死,人皆疑嵩之致毒。

yǔ huan qǐng yōu xù hàn bì yuán jié jiā dì cóng zhī ér yōu xù shǒu zhào zé yǔ huan suǒ nǐ rù yě

与欢请优恤汉弼、元杰家,帝从之,而优恤手诏,则与欢所拟入也。

yòu qǐng yǐ bīng cái fēn rèn fǔ chén

又请以兵财分任辅臣。

zài jiǎng yán yán yǐ huài zhèng fù yōng yī jǐn zhī cán xī tú yùn qiǎo xīn tiān xià shì shàng kān zài wù yé

在讲筵言:"以坏证付庸医,仅支残息,徒运巧心,天下事尚堪再误耶?

shí xiāng jì zhī

"时相忌之。

xún shòu ān dé jūn jié dù shǐ kāi fǔ yí tóng sān sī wàn shòu guān shǐ

寻授安德军节度使、开府仪同三司、万寿观使。

rì shí yìng zhào yán shì yì qiè

日食,应诏言事益切。

yuè cì nèi tǎng yǔ huan cí bù qǔ

月赐内帑,与欢辞不取。

dì shū ān pín lè dào zhí jié bǐng zhōng zì cì zhī

帝书"安贫乐道,植节秉忠"字赐之。

jiàn chǔ wèi dìng nǎi shēn yán zhī yòu yán rén cái fá shǐ zāng lì bù quān mín xī liú ér nán jīn liú ér běi dào xī fú yú yuǎn jīn fú yú jìn tǐ rèn bù zhēn xián fǒu wú bié guó jiāng shuí yǔ lì yá

建储未定,乃申言之,又言:"人才乏使,赃吏不悛,民昔流而南,今流而北,盗昔伏于远,今伏于近,体认不真,贤否无别,国将谁与立邪?

yuàn fù yī dài zhī chǔ shǐ xiǎo rén wú jiàn kě tóu yǐ jué yǐn fú zhī huò

愿富一代之储,使小人无间可投,以绝隐伏之祸。

dì wèi gǎi róng

"帝为改容。

yuán shì sòng bīn shǎo cóng huáng gàn li fán dēng zhū xī zhī mén xué jìn fāng yán jī lǚ kùn jū nián qiě bā shí yǔ huan yán zhī shì yǐ fù xíng zòu qǐ yòng jīng lǐ bù yī gù shì sǐ zàng xī hú shàng suì yī jì yān

袁士宋斌少从黄干、李燔登朱熹之门,学禁方严,羁旅困沮,年且八十,与欢延之,事以父行,奏乞用旌礼布衣故事,死葬西湖上,岁一祭焉。

dì zhú èr jiàn chén yǔ huan lì zhēng zhī

帝逐二谏臣,与欢力争之。

wǔ qǐ miǎn cháo qǐng sān qǐ zhì shì jù bù yǔn cì tài guà shī zhōng xié biàn

五乞免朝请,三乞致仕,俱不允,赐《泰卦诗》、《忠邪辨》。

zì shì guó shì jiē lǚ lǚ yán zhī yǒu bù shèng shū gài qí ài jūn yōu guó běn zhū tiān xìng

自是,国事皆缕缕言之,有不胜书,盖其爱君忧国,本诸天性。

bài shǎo fù zú yí biǎo yóu bù wàng guī zhèng

拜少傅,卒,遗表犹不忘规正。

dì zhèn dào chuò cháo fù zèng yǒu jiā zhào yǒu sī zhì zàng zèng shǎo shī zhuī fēng fèng huà jùn wáng shì qīng mǐn lèi zèng tài shī

帝震悼辍朝,赙赠有加,诏有司治葬,赠少师,追封奉化郡王,谥清敏,累赠太师。

shǒu zhù liù jīng jí rén huáng xùn diǎn xiáng shì yòu yǒu gāo zōng bǎo xùn yào shì zòu yì shī wén bǎi juǎn

手注《六经》及《仁皇训典详释》,又有《高宗宝训要释》、奏议、诗文百卷。

yǔ huan cháng wèi shì dà fū yǒu tān shēng zé suī qí cái ào xué tú yǐ dù guó hài mín ěr

与欢尝谓:"士大夫有贪声,则虽奇才奥学,徒以蠹国害民尔。

gù liǎn zhī xī ér jīn dài yóu zhì qián mín jiā yún

"故敛之夕,而金带犹质钱民家云。

zhào bì yuàn zì lì fu guǎng xī jīng lüè ān fǔ chóng xiàn zhī zǐ yě

赵必愿,字立夫,广西经略安抚崇宪之子也。

wèi ruò guàn dīng dà mǔ yōu āi huǐ gǔ lì

未弱冠,丁大母忧,哀毁骨立。

fú què yǐ dà fù rǔ yú yí biǎo bǔ chéng wù láng

服阕,以大父汝愚遗表,补承务郎。

kāi xǐ yuán nián quán jiān píng jiāng fǔ liáng liào yuàn diào cháng shú chéng

开禧元年,铨监平江府粮料院,调常熟丞。

jiā dìng qī nián jǔ jìn shì zhī chóng ān xiàn pōu pàn rú liú lì bù néng kùn

嘉定七年举进士,知崇安县,剖判如流,吏不能困。

xiū xué zhèng lì cuī kē fǎ liè hù míng wéi sān děng yǐ sān qī wèi yuē zú zhě jīng zhī wèi zú zhě kuān yǐ qù zhī yú qī bù nà zhě lǐ xū chéng dū zhī mín jiē gǎn yì yuàn shū

修学政,立催科法,列户名为三等,以三期为约,足者旌之,未足者宽以趣之,逾期不纳者里胥程督之,民皆感怿愿输。

gé xū lì zhōu yán zhī bì

革胥吏鬻盐之敝。

shàn fā guāng huà shè cāng huó jī mín shuài nù dǎi lì yù chéng zhī bì yuàn yuē chú mù zhí yě lì hé zuì

擅发光化社仓活饥民,帅怒,逮吏欲惩之,必愿曰:"刍牧职也,吏何罪。

shù yán sì qiǎn shuài wú yǐ jí ér zhǐ

"束檐俟谴,帅无以诘而止。

jiù yǒu jūn huì cāng wú suǒ chǔ bì yuàn juān mín qián zēng dí zhì èr qiān dàn

旧有均惠仓,无所储,必愿捐缗钱增籴,至二千石。

lì zhǔ yì yì zhī fǎ xiāng xuǎn shàn shì rèn yǐ tuī pái rù zī mǎi tián zhù yì zé miǎn yǒu chǎn zhī jiā yǒu gǎn huà zhě chū jǐ tián yǐ chàng suì biàn xíng yī yì shàng xià biàn zhī

力主义役之法,乡选善士,任以推排,入资买田助役,则勉有产之家,有感化者,出己田以倡,遂遍行一邑,上下便之。

tái fǔ yǐ wén xià qí shì bā jùn sì shí bā xiàn

台府以闻,下其式八郡四十八县。

zhì mǎn mín gòng lì cí kè shí

秩满,民共立祠刻石。

shòu hú guǎng zǒng suǒ gàn bàn gōng shì

授湖、广总所干办公事。

dīng fù yōu jū sāng jìn lǐ yí shū wèn xué yú huáng gàn

丁父忧,居丧尽礼,贻书问学于黄干。

fú chú chà chōng liǎng zhè yùn sī zhǔ guǎn wén zì

服除,差充两浙运司主管文字。

zài kǎo tè chà chōng tí lǐng ān biān suǒ zhǔ guǎn wén zì

再考,特差充提领安边所主管文字。

chà zhī quán zhōu bì cí zòu qǐ xià dào jiāng èr zhōu fǎng zhōu dūn yí zhī hòu

差知全州,陛辞,奏乞下道、江二州访周惇颐之后。

zhī cháng zhōu gǎi zhī chù zhōu chén shé bó nà yín zhī hài jiē de qǐng

知常州,改知处州,陈折帛纳银之害,皆得请。

yí quán zhōu ba bái tǔ kè jí miǎn chà lì què tiě fěng zhū yì xíng yì yì

移泉州,罢白土课及免差吏榷铁,讽诸邑行义役。

qiū hàn lì jiǎng xíng huāng zhèng qǐ bō yǒng chǔ guǎng chǔ èr cāng mǐ zhèn jiù

秋旱,力讲行荒政,乞拨永储、广储二仓米振救。

chà zhǔ guǎn guān gào yuàn

差主管官告院。

yuè wǔ rì zhào yī jiù zhǔ guǎn guān gào yuàn jiān zhī tāi zhōu yī xún dà fù zhī zhèng chá mín jí kǔ fǔ mó diāo zhài xiū yǎng jì yuàn jiàn chén guàn cí zhèng jiào jiān jǔ

越五日,诏依旧主管官告院兼知台州,一循大父之政,察民疾苦,抚摩凋瘵,修养济院,建陈瓘祠,政教兼举。

duān píng yuán nián yǐ zhí mì gé zhī wù zhōu

端平元年,以直秘阁知婺州。

zhì jùn miǎn cuī shào dìng liù nián fēn xiǎo hù líng luó qián sān wàn mín yǒu jī

至郡,免催绍定六年分小户绫罗钱三万缗有奇。

lì chún liáng wán màn èr jí quàn chéng rén hù

立淳良、顽慢二籍,劝惩人户。

cuò zhì guǎng huì cāng jí zhū cāng jī gǔ

措置广惠仓及诸仓积谷。

zòu qǐ kuān jiǎn nèi tǎng líng luó shēn shěng miǎn yòng jiù lì yù jiě zhū sè kē míng qián ba kāi huà shuì chǎng

奏乞宽减内帑绫罗,申省免用旧例,预解诸色窠名钱,罢开化税场。

qiān tài fǔ sì chéng xún qiān dù zhī láng zhōng

迁太府寺丞,寻迁度支郎中。

zhào yǐ rǔ yú pèi xiǎng níng zōng cóng bì yuàn qǐng yě

诏以汝愚配享宁宗,从必愿请也。

jiān yòu sī láng zhōng yǐn jiàn shū yán

兼右司郎中,引见,疏言:

bì xià yīng míng mì yùn duàn chū yú dú gù yù yī qiè zhuǎn yí zhī

陛下英明密运,断出于独,固欲一切转移之。

rán ér dà quán ruò zài wǒ huò zhě yóu yǒu xià yí zhī yí

然而大权若在我,或者犹有下移之疑;

zhòng zhèng ruò yǐ kāi huò zhě yóu yǒu páng jìng zhī yí

众正若已开,或者犹有旁径之疑。

cè miǎn èr xiāng xiāo tiān biàn yě qù zhě gù nán yǐ fù liú liú zhě kǒng zhōng yú yǐn qù

策免二相,销天变也,去者固难以复留,留者恐终于引去。

xū dǐng xí yǐ dài gù lǎo yí zhě huò yì qí wèi bì lái ér kuàng zài shù qiān lǐ zhī wài

虚鼎席以待故老,疑者或意其未必来,而况在数千里之外;

zé cì bǔ yǐ rèn dà zhèng yí zhě huò yì qí bù gǎn zhuān ér kuàng yú bù ān qí wèi

责次补以任大政,疑者或意其不敢专,而况于不安其位。

zhōng shū zhèng zhī běn yě

中书,政之本也。

jīn guǒ hé shí shàng kě hán hu yì xiàng yǐ qǐ tiān xià zhī yí hu

今果何时,尚可含糊意向以启天下之疑乎?

qīn zhuó tái jiàn kāi yán lù yě yòng zhī wèi jiǔ zhě hé wéi qīng yú yì qù

亲擢台谏,开言路也,用之未久者,何为轻于易去?

qù zhī wèi jǐ hé wéi shǐ zhī fù lái

去之未几,何为使之复来?

zhào yú wài fú zhě bù zhī guǒ néng yòng zhī ér bì jiān

召于外服者,不知果能用之而必坚;

chú mù zhōu xíng zhě bù zhī guǒ néng tīng zhī ér wú huì hu

除目周行者,不知果能听之而无讳乎?

cháo tíng chú shòu jūn guó shǎng fá běn zhì gōng yě jīn yǒu xìng míng wèi dá yú miào táng ér qiān zhuó hū yóu yú zhōng chū chì zhú sān yá jìng bù zhǐ míng zuì zhuàng ér rén shǐ dé yǐ yí bì xià yǐ

朝廷除授,军国赏罚,本至公也,今有姓名未达于庙堂,而迁擢忽由于中出,斥逐三衙,竟不指名罪状,而人始得以疑陛下矣。

yī chú mù zhī bān yī hào lìng zhī chū suī wèi bì yóu yú yān huàn ér rén huò yí yú yān huàn

一除目之颁,一号令之出,虽未必由于阉宦,而人或疑于阉宦;

suī wèi bì yóu yú sī yè ér rén huò yí yú sī yè

虽未必由于私谒,而人或疑于私谒;

suī wèi bì yóu yú qī wǎn zōng dǐ ér rén huò yí yú qī wǎn zōng dǐ

虽未必由于戚畹宗邸,而人或疑于戚畹宗邸。

fu tiān xià zhě zǔ zōng zhī tiān xià yě fēi bì xià suǒ sī yǒu yě bì xià suī yǒu qù bì zhī xīn ér dòng shè kě yí zhī jī bì xià yì hé lè yú cǐ

夫天下者,祖宗之天下也,非陛下所私有也,陛下虽有去敝之心,而动涉可疑之迹,陛下亦何乐于此。

shí lùn wěi zhī

时论伟之。

sān jīng bīng bài

三京兵败,

biān shì shén jí

边事甚亟,

zhào tiáo shàng shǒu yù jì

诏条上守御计,

bì yuàn yán shí shì xià āi tòng zhī zhào

必愿言十事:下哀痛之诏,

hé jiāng huái zhī bīng

合江淮之兵,

jiù jiāng líng zhī jí

救江陵之急,

jié cái yòng zhī yi

节财用之宜,

mí yì hé zhī shǐ

縻议和之使,

fǔ wú guī zhī mín

抚无归之民,

chù běi lái zhī zhòng

处北来之众,

zhì zhèn fǔ zhī shǐ

置镇抚之使,

zé shuài kǔn zhī dài

择帅阃之代,

bá wèi yòng zhī jiāng

拔未用之将,

jiē qiè yú biān yào

皆切于边要。

zhèng fǔ yì chǔ bì rì qīng yù lìng zhū zhōu zài yòng yìn jí tā wèi chēng tí zhī fǎ bì yuàn lì zhēng bù kě

政府议楮币日轻,欲令诸州再用印及他为称提之法,必愿力争不可。

jiā xī yuán nián yí shū zhèng fǔ lùn biān fáng shì yí shòu yòu sī láng zhōng

嘉熙元年,贻书政府,论边防事宜,授右司郎中。

huǒ zāi bì yuàn yìng zhào shàng fēng shì yuē kāi biān rěn huò zhī xíng qiān zhì ér wèi xíng

火灾,必愿应诏上封事,曰:"开边稔祸之刑,牵制而未行;

jī biàn qì chéng zhī lù gū xī ér wèi jǔ

激变弃城之戮,姑息而未举。

jīng xiāng lún mò zǔ zōng zhī jī yè mò néng bǎo

京、襄沦没,祖宗之基业莫能保;

huái shǔ róu lìn chì zǐ zhī yuān hún wú suǒ yī

淮、蜀蹂躏,赤子之冤魂无所依。

lǚ mǔ zhī lìng xià ér jiā yǐ yì pèi chēng tí zhī fǎ yán ér zhòng yǐ gào jié

履亩之令下而加以抑配,称提之法严而重以告讦。

mín wú gài cáng měi yǒu zhuǎn hè zhī yōu

民无盖藏,每有转壑之忧;

shì bù sù bǎo cháng yǒu sī luàn zhī zhì

士不宿饱,常有思乱之志。

yòu yuē tái jiàn gěi shè gǔ gěng zhī lùn mò róng

"又曰:"台谏、给舍骨鲠之论莫容;

zuǒ yòu pián bì jìn rùn zhī yán yì rù

左右便嬖浸润之言易入。

chūn xià cháng xiǎng kuò lüè yú yuán miào zhī zūn

春夏常享,阔略于原庙之尊;

jié yuè lóng ēn yīn qín yú dǐ dì zhī guì

节钺隆恩,殷勤于邸第之贵。

yòu yuē bì yě zhèng gù xiāng zhuān guó zhī zuì yán tān fū xùn guó zhī zhū sī shì guǐ gāo míng zhī kàn

"又曰:"必也正故相专国之罪,严贪夫徇国之诛,思室鬼高明之瞰。

xiān biān méng hòu qīn guì qù mù yāo jìng zhì zhī xìn

先编氓,后亲贵,去木妖竞治之衅;

shàng jiān gù gé shē huá jiè yàn diàn wú dù zhī yàn hān jié nèi tíng bù jí zhī yíng shàn

尚坚固,革奢华,戒宴殿无度之宴酣,节内庭不急之营缮。

yòu lùn jì wáng jí guó běn shì

"又论济王及国本事。

qiān zuǒ sī láng zhōng yòu qiān sī nóng shǎo qīng jiān zuǒ sī

迁左司郎中,又迁司农少卿兼左司。

zhuǎn duì yán zhèng qì rì xiāo yuè jū xùn zhì jīn rì fēi wéi jìn shēn bù kěn lùn shì xià zhì cǎo máo zhī shì jiē jié shé yǐ

转对,言:"正气日消月沮,驯至今日,非惟搢绅不肯论事,下至草茅之士,皆结舌矣。

duān píng chū nián chén kē fāng qù xīn bìng wèi zuò bì xià yóu qín yú zī fǎng rú kǒng bù jí

端平初年,沉疴方去,新病未作,陛下犹勤于咨访,如恐不及。

jīn jí gōng xīn fù jué liè jiāng kuì nǎi bù qiú míng xuàn zhī jì yǐ qǐ qí dài shén kě huò yě

今疾攻心腹,决裂将溃,乃不求瞑眩之剂以起其殆,甚可惑也。

yòu yuē wú shǐ rén chén yǐ zhǐ chì huái yí wú zhì bì xià yǐ yàn yán de bàng

"又曰:"毋使人臣以指斥怀疑,毋致陛下以厌言得谤。

shí zhí shì xiāng jì qù gù bì yuàn jí zhī

"时直士相继去,故必愿及之。

jiān chì lìng suǒ shān xiū guān bài sī nóng qīng jiān zhí rú gù

兼敕令所删修官,拜司农卿,兼职如故。

yì rì gǎi zōng zhèng shǎo qīng réng jiān shān xiū chì lìng jiān guó shǐ biān xiū shí lù jiǎn tǎo xún jiān zuǒ sī qiān tài fǔ qīng réng jiān biān xiū jiǎn tǎo qiān zōng zhèng shǎo qīng

翼日,改宗正少卿,仍兼删修敕令兼国史编修实录检讨,寻兼左司,迁太府卿,仍兼编修、检讨,迁宗正少卿。

zhào yī jiù tài fǔ qīng réng jiān zhí qiě jiān zhōng shū mén xià jiǎn zhèng zhū fáng gōng shì

诏依旧太府卿,仍兼职,且兼中书门下检正诸房公事。

zhuǎn duì yán zhōng cái yōng zhǔ wéi qí wú suǒ zhī jué gù yán bù kě rù ér bài wáng suí zhī

转对,言:"中才庸主,惟其无所知觉,故言不可入,而败亡随之。

bì xià zuò jìng tiān zhī tú zhāo xī duì yuè wèi yi tiān yì kě huí ér yíng huò shī dù yù yōu shān zāi pò jìn jìn mén jǐ huǐ zuǒ cáng

陛下作敬天之图,朝夕对越,谓宜天意可回,而荧惑失度,郁攸煽灾,迫近禁门,几毁左藏。

yān āi fāng xi bái zhòu yǔn xīng guàn rì zhī hóng xié yáng zhī báo dié xiàn céng chū

烟埃方息,白昼陨星,贯日之虹,胁阳之雹,叠见层出。

bì xià guān shí chá biàn hé yóu zhì cǐ

陛下观时察变,何由致此?

jīn rì zhī shì dòng wú liáng cè wéi zài cè shēn xiū xíng qí tiān yǒng mìng ér yǐ

今日之事,动无良策,惟在侧身修行,祈天永命而已。

qiān qǐ jū shè rén jiān zhí réng jiù

"迁起居舍人,兼职仍旧。

dà shuǐ shàng fēng shì yuē hǎi cháo huǐ ài qīn pò jìn chéng zāi yì zhī lái lǐ bù xū fā bì shàng wèi tiān jiè xià xiū rén shì yì lì zhào hé zhuǎn yí yú bì xià fāng cùn jiān ěr

大水,上封事曰:"海潮毁隘,侵迫禁城,灾异之来,理不虚发,必上畏天戒,下修人事,易沴召和,转移于陛下方寸间耳。

yòu yuē zhōu guān guó yǒu dà shì zé jǔ dà xún zhī lǐ

"又曰:"《周官》国有大事,则举大询之理。

jīn rì zhī shì pò yǐ wèi yi hé zhòng móu qū jūn cè shàng ér jìn shēn xià ér chú ráo gè chén suǒ jiàn zé qí kě yòng zhī cè yǐ shòu rèn shì zhī chén shù jī qiān lǜ yī dé yǐ chéng tiān xià rén bù yīn zhī yì

今日之事迫矣,谓宜合众谋,屈君策,上而搢绅,下而刍荛,各陈所见,择其可用之策,以授任事之臣,庶几千虑一得,以成天下人不因之意。

zàn jiān quán yòu láng guān

"暂兼权右郎官。

yán cái fēi tiān yù guǐ shū qǐ kě qīng shī wàng yòng

言:"财非天雨鬼输,岂可轻施妄用。

zhǎng cǐ bù yǐ bì zhì diān fù yì shí huò dé zuì

长此不已,必至颠覆,异时或得罪。

jīn zhī dài fū bù néng wèi guó shēng cái chéng yì huáng fǔ tuán zhī tú chéng jiàn jié chū tuī qiāo kè bāo yǐ shù xiāng shèng záo kōng qǔ bàn yǐ jì qiǎo qǔ shì póu liǎn xiàn xiàn yú jiān jià mín qián zhī lìng xià ér táng zuò yù cù yǐ

今之大夫不能为国生财,程异、皇甫鏄之徒乘间捷出,推敲克剥,以术相胜,凿空取办,以计巧取,事掊敛,献羡余,间架缗钱之令下,而唐祚愈促矣。

yuàn bì xià jīng sī shú lǜ yuē yǐ ài mín bì rú gōu jiàn zhī wò xīn cháng dǎn bì rú wèi wén gōng zhī bó yī bù guān kě yě

愿陛下精思熟虑,约已爱民,必如勾践之卧薪尝胆,必如卫文公之帛衣布冠,可也。

quán lì bù yòu shì láng qǐ miǎn jiān jiǎn zhèng cóng zhī

"权吏部右侍郎,乞免兼检正,从之。

jiān guó shǐ xiū zhuàn

兼国史修撰。

shí biān shì jí

时边事急,

bì yuàn yìng zhào yán yi chì péng dà yá zì zhòng qìng lǐng wáng qīng zhī bīng dōng xià yǐ fù kuí

必愿应诏言:"宜敕彭大雅自重庆领王青之兵东下以复夔,

zé lǐ ān mín jí guī xiá èr shǒu yǐ zì xiào

责李安民及归、峡二守以自效,

diào yī jiāng dū zhōng liú zhī shī

调一将督中流之师,

yǐ fá qí shùn liú zhī móu

以伐其顺流之谋,

diào yī jiāng zì jiàn dào chū dǐng lǐ zhī hòu

调一将自间道出鼎、澧之后,

yǐ zhé qí dǎo xū zhī fēng

以折其捣虚之锋,

diào yī jiāng zhù ruì xìng zhī shì

调一将助芮兴之势,

yǐ bèi jiāng líng zhī jí

以备江陵之急。

yòu yi xià hú nán qiǎn fēi jūn jí tuán jié mín bīng zhī lèi shǒu yuán jiāng yì yáng jiāng yǐ fáng chōng tū cháng shā jǐn shōu jiāng shàng mín chuán wú zī dí yòng

又宜下湖南遣飞军及团结民兵之类守沅江、益阳江,以防冲突长沙,尽收江上民船,毋资敌用。

qū huà jiē zhōng shì jī

"区画皆中事机。

zàn jiān quán shì zuǒ shì láng

暂兼权侍左侍郎。

li zōng miǎn měi chēng qí píng yǔn

李宗勉每称其平允。

zàn jiān quán hù bù shì láng jiān tóng xiáng dìng chì lìng

暂兼权户部侍郎,兼同详定敕令。

qǐng lì guó běn qǐng qīn dǎo yǔ

请立国本,请亲祷雨。

qiān hù bù shì láng zàn jiān jǐ shì zhōng

迁户部侍郎,暂兼给事中。

xiān shì qián xiāng cháng jiǎo chén xún yì zèng jié shǐ bù xíng bì yuàn fù jiǎo zòu yuē li sháo xiàng wèi diàn zhōng shì yù shǐ shū lùn xún yì qǐ yǔ wài cí yǐ jué kuī sì bì xià bù xíng qí yán fù duó qí zhí sháo bù néng zì ān jìng qiú wài bǔ

先是,钱相尝缴陈洵益赠节使不行,必愿复缴奏曰:"李韶向为殿中侍御史,疏论洵益,乞予外祠,以绝窥伺,陛下不行其言,复夺其职,韶不能自安,径求外补。

jīn zhào zhī bù zhì zhèng yǐ cǐ gù

今召之不至,正以此故。

ruò chāo zèng xún yì yòu jiǎo bó bù xíng sháo yù wú lái qī yǐ

若超赠洵益,又缴驳不行,韶愈无来期矣。

bì xià rěn yú qù yī xián cóng guān ér bù rěn yú jū yī yǐ sǐ zhī nèi shì zé hé yǐ xīng qǐ zhì gōng zhèn yáng guó shì

陛下忍于去一贤从官,而不忍于沮一已死之内侍,则何以兴起治功,振扬国势?

yù wàng qǐn xún yì jié yuè qù sháo gòng zhí

欲望寝洵益节钺,趣韶供职。

yú shì bì yuàn sān yǐ jí qǐ cí bù xǔ

"于是必愿三以疾乞祠,不许。

quán hù bù shàng shū shū yán duān píng yuán nián luò shī qīng chū

权户部尚书,疏言:"端平元年,洛师轻出。

míng nián dé ān shī xiāng yáng shī

明年,德安失,襄阳失。

yòu míng nián gù shǐ shī dìng yuǎn shī lù ān shī yǐng fù jīng mén shī shǔ dào rǒu chéng dū pò

又明年,固始失,定远失,六安失,郢、复、荆门失,蜀道蹂,成都破。

yòu míng nián kuí xiá xǐ fú guāng jiàng

又明年,夔、峡徙,浮光降。

yòu míng nián chú yáng jiān

又明年,滁阳歼。

yuè èr nián shòu chūn qì

越二年,寿春弃。

míng nián zhēn yáng rǎo ān fēng wēi chéng dū yí jìn mǐ yǒu jié yí

明年,真阳扰,安丰危,成都遗烬,靡有孑遗。

yòu yuē qù dōng ān fēng wēi ér fù ān tè tiān xìng ěr

"又曰:"去冬安丰危而复安,特天幸尔。

jūn chén dòng sè tài píng zì hè

君臣动色,太平自贺。

léi zuò yú xuě yàn zhī xiān qī shǔ jǐng yú dà yàn zhī fén mìng jiè xīn yī chí hè jiàn yǐ suí zhī yǐ

雷作于雪宴之先期,蜀警于大宴之朌命,戒心一弛,赫鉴已随之矣。

yòu qǐ yù tài fǔ chéng hé hù bù shōu zhī shù mù zhù jiàn duō guǎ yíng xū zhī shí yǒu yú zé chǔ zhī yǐ dài cháo tíng zhī qǔ bō quē zé zhù zhī yǐ shì gōng fǔ zhī yī tǐ

"又乞"谕太府丞,核户部收支数目,庶见多寡盈虚之实,有余则储之以待朝廷之取拨,阙则助之以示宫府之一体。

èr shū wǔ chéng xiàng shǐ sōng zhī qǐ miǎn guān qǐ cí jiē bù xǔ

"二疏迕丞相史嵩之,乞免官、乞祠,皆不许。

yǐ sī jiàn zhèng qǐ qián lùn liè yǐ bǎo mó gé zhí xué shì fèng cí

以司谏郑起潜论列,以宝谟阁直学士奉祠;

cí zhí míng bù xǔ

辞职名,不许。

chún yòu wǔ nián yǐ huá wén gé zhí xué shì zhī fú zhōu fú jiàn ān fǔ shǐ sān cí bù xǔ

淳祐五年,以华文阁直学士知福州、福建安抚使,三辞,不许。

mǐn rén wén bì yuàn zhì xīn rán tàn xiàn

闽人闻必愿至,欣然叹羡。

bì yuàn píng yì yǐ jìn mín zhōng xìn yǐ hòu sú cè dá yǐ qín zhèng xíng xiāng yǐn jiǔ jīng tuì shì jiǎng gāo nián cái sēng sì shí fēng zhī shù

必愿平易以近民,忠信以厚俗,恻怛以勤政,行乡饮酒,旌退士,奖高年,裁僧寺实封之数。

yóu liú yì wǔ shì fu rù jìng jí yǐ jūn lǐ jiàn róng shuài shēn míng zuǒ yì jūn jié zhì shì yí cuò zhì hǎi dào xiū shuǐ jiào shì zú zhī quàn

尤留意武事,甫入境,即以军礼见戎帅,申明左翼军节制事宜,措置海道修水,教士卒知劝。

jū guān sì nián lèi qǐ guī jí mìng zhào yòu sān cí jiē bù xǔ

"居官四年,累乞归,及命召,又三辞,皆不许。

zú yí biǎo shàng zèng yín qīng guāng lù dài fu

卒,遗表上,赠银青光禄大夫。

bì yuàn cái zhōu qì bó xīn píng liàng guǎng ér yòu zǎo wén jiā tíng zhōng xiào zhī xun shī yǒu zhèng dà zhī yán gù suǒ lì zhuó rán kě chēng yún

必愿才周器博,心平量广,而又蚤闻家庭忠孝之训、师友正大之言,故所立卓然可称云。

lùn yuē sòng zhī gōng zú wǎng wǎng yì yóu kē dì xiǎn yòng gè néng yǐ shù yè zì xiàn rǔ tán rǔ dǎng xī jīn guān shì yǐ

论曰:宋之公族,往往亦由科第显用,各能以术业自见,汝谈、汝谠、希钅官是已。

yàn ne shuài biān ér duò gōng yì yóu miào suàn zhī duǎn

彦呐帅边而堕功,亦由庙算之短。

shàn xiāng fù zǐ kè píng dà dào

善湘父子克平大盗。

yǔ huan yǐ zhǎng zhě chēng

与欢以长者称。

bì yuàn shì jì qí měi kě wèi xìn hòu zhī gōng zǐ yǐ

必愿世济其美,可谓信厚之公子矣。

✦ You read 列传·卷一百七十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.