shǐ mí yuǎn zhèng qīng zhī shǐ sōng zhī dǒng huái yè mèng dǐng mǎ tíng luán
史弥远郑清之史嵩之董槐叶梦鼎马廷鸾
shǐ mí yuǎn zì tóng shū hào zhī zǐ yě
史弥远,字同叔,浩之子也。
chún xī liù nián bǔ chéng shì láng
淳熙六年,补承事郎。
bā nián zhuǎn xuān yì láng quán shì dì yī diào jiàn kāng fǔ liáng liào yuàn gǎi yán hǎi zhì zhì sī gàn bàn gōng shì
八年,转宣义郎,铨试第一,调建康府粮料院,改沿海制置司干办公事。
shí sì nián jǔ jìn shì
十四年,举进士。
shào xī yuán nián shòu dà lǐ sī zhí
绍熙元年,授大理司直。
èr nián qiān tài shè lìng
二年,迁太社令。
sān nián qiān tài cháng sì zhǔ bù yǐ qīn lǎo qǐng cí zhǔ guǎn chōng yòu guān
三年,迁太常寺主簿,以亲老请祠,主管冲佑观。
dīng fù yōu
丁父忧。
qìng yuán èr nián fù wèi dà lǐ sī zhí xún gǎi zhū wáng gōng dà xiǎo xué jiào shòu
庆元二年,复为大理司直,寻改诸王宫大小学教授。
lún duì qǐ jīng lián jié zhī shì tuī jǔ jiàn zhī shǎng
轮对,乞旌廉洁之士,推举荐之赏;
jùn gōu xù gù dī fáng shí cāng lǐn jūn fù yì kè nóng sāng jìn mò zuò wèi shuǐ hàn zhī bèi
浚沟洫,固堤防,实仓廪,均赋役,课农桑,禁末作,为水旱之备;
qì chéng guō xiū qì xiè xuǎn jiàng shuài liàn shì zú chǔ sù gǔ míng fēng suì wèi biān bǐ zhī fáng
葺城郭,修器械,选将帅,练士卒,储粟谷,明烽燧,为边鄙之防。
chéng xiàng jīng tāng píng zuǒ yòu yuē jūn tā rì gōng míng shì yè guò tāng yuǎn shén yuàn yǐ zǐ sūn wèi tuō
丞相京镗屏左右曰:"君他日功名事业过镗远甚,愿以子孙为托。
sì nián shòu shū mì yuàn biān xiū guān qiān tài cháng chéng xún jiān gōng bù láng guān gǎi xíng bù
"四年,授枢密院编修官,迁太常丞,寻兼工部郎官,改刑部。
liù nián gǎi zōng zhèng chéng
六年,改宗正丞。
gài wài zhī chí zhōu
丐外,知池州。
jiā tài sì nián tí jǔ zhè xi cháng píng
嘉泰四年,提举浙西常平。
kāi xǐ yuán nián shòu sī fēng láng guān jiān guó shǐ biān xiū shí lù jiǎn tǎo qiān mì shū shǎo jiān qiān qǐ jū láng
开禧元年,授司封郎官兼国史编修、实录检讨,迁秘书少监,迁起居郎。
èr nián jiān zī shàn táng zhí jiǎng
二年,兼资善堂直讲。
hán tuō zhòu jiàn kāi biān zhī yì yǐ jiān chǒng gù wèi yǐ ér biān bīng dà nǜ zhào zài wèi zhě yán shì mí yuǎn shàng shū yuē jīn zhī yì zhě yǐ wéi xiān fā zhě zhì rén hòu fā zhě zhì yú rén cǐ wèi jiāng zhī shì shī yú yī shèng yī fù zhī jiān zé kě yǐ zhēng xióng ér jié chū
韩侂胄建开边之议,以坚宠固位,已而边兵大衄,诏在位者言事,弥远上疏曰:"今之议者,以为先发者制人,后发者制于人,此为将之事,施于一胜一负之间,则可以争雄而捷出。
ruò fú shì guān guó tǐ zōng miào shè jì suǒ xì shén zhòng jù kě jǔ shù qiān wàn rén zhī mìng qīng yú yī zhì hu
若夫事关国体、宗庙社稷,所系甚重,讵可举数千万人之命轻于一掷乎?
jīng shī gēn běn zhī de jīn chū shù jì duō liú wèi zhě guǎ wàn yī dào zéi qiè fā shuí qí yù zhī
京师根本之地,今出戍既多,留卫者寡,万一盗贼窃发,谁其御之?
ruò fú yán jiāng tún zhù zhī bīng gè dāng yī miàn jiē suǒ yǐ gǒng hù xíng dū yóu dāng zhěng bèi jì jīn wù qīng diào fā zé nèi wài biǎo lǐ jù yǒu zú shì ér wú kě cì zhī xì yǐ
若夫沿江屯驻之兵,各当一面,皆所以拱护行都,尤当整备,继今勿轻调发,则内外表里俱有足恃,而无可伺之隙矣。
suǒ qiǎn fǔ yù zhī chén zhǐ lìng àn lì biān chuí zhāo jí bū kòu jiè chì jiàng shì gù shǒu fēng qí
所遣抚谕之臣,止令按历边陲,招集逋寇,戒饬将士,固守封圻。
wú huò fú yán yǐ náo wú zhī guī wú tān xiǎo lì yǐ zī dí zhī xìn shǐ mín lì yù kuān guó shì yù zhuàng chí zhī suì yuè yǐ sì dà jǔ shí zōng shè wú jiāng zhī fú
毋惑浮言以挠吾之规,毋贪小利以滋敌之衅,使民力愈宽,国势愈壮,迟之岁月,以俟大举,实宗社无疆之福。
zòu fāng jù kè yuē tuō zhòu bì yǐ zòu yì zhàn rén qíng tài fū rén nián gāo néng wú yí qīn yōu hu
奏方具,客曰:"侂胄必以奏议占人情,太夫人年高,能无贻亲忧乎?
mí yuǎn yuē shí shì rú cǐ yán rù ér yì yú guó lì yú rén wú dé zuì gān xīn yān
"弥远曰:"时事如此,言入而益于国,利于人,吾得罪甘心焉。
fēng yín xiàn nán jiān quán xíng bù shì láng
"封鄞县男兼权刑部侍郎。
sān nián gǎi lǐ bù jiān tóng xiū guó shǐ shí lù yuàn tóng xiū zhuàn réng jiān xíng bù
三年,改礼部兼同修国史、实录院同修撰,仍兼刑部。
bīng duān jì kāi bài nǜ xiāng zhǔ lèi shǐ qiú hé jīn rén bù tīng
兵端既开,败衄相属,累使求和,金人不听。
dū chéng zhèn yáo gōng wéi yí jù cháng ruò huò zài cháo mù rán jiē wèi tuō zhòu mò gǎn yán
都城震摇,宫闱疑惧,常若祸在朝暮,然皆畏侂胄莫敢言。
mí yuǎn lì chén wēi pò zhī shì huáng zǐ xún wén zhī jí jù zòu nǎi ba tuō zhòu bìng chén zì qiáng yòu chéng xiàng
史弥远极力陈述危急的形势,皇子赵询听说后,立即上奏,才罢去韩胄和陈自强的右丞相。
jì ér tái jiàn gěi shè jiāo zhāng lùn bó tuō zhòu nǎi jiù zhū
既而台谏、给舍交章论驳,侂胄乃就诛。
zhào mí yuǎn duì yán hé diàn dì yù mìng wèi qiān shū shū mì yuàn shì lì cí nǎi qiān lǐ bù shàng shū jiān guó shǐ shí lù yuàn xiū zhuàn
召弥远对延和殿,帝欲命为签书枢密院事,力辞,乃迁礼部尚书兼国史实录院修撰。
xún lì wèi tài zǐ jiān zhān shì qiǎn shǐ yì jīn qiú hé jīn rén yǐ dà sàn gé yá èr guān háo zhōu lái guī shū zòu jīn liǎng huái xiāng hàn yán biān zhī de chuāng yí wèi chōu jūn shí wèi chōng
询立为太子,兼詹事,遣使诣金求和,金人以大散隔牙二关、濠州来归,疏奏:"今两淮、襄、汉沿边之地,疮痍未瘳,军实未充。
dāng miǎn lì jiàng shuài jǐn wú wěi jì zhī chéng
当勉厉将帅,尽吾委寄之诚;
jiǎn yuè shì zú hé qí chǐ jí zhī quē
简阅士卒,核其尺籍之阙。
shàn chéng bǎo qì qì xiè chǔ qiǔ liáng
缮城堡,葺器械,储糗粮。
dāng pìn shǐ jì tōng zhī hòu cháng rú gàn gē wèi dìng zhī rì tuī zé shuài shǒu yǐ zhuàng fān píng zhī shì jiǎng bá zhì yǒng yǐ bèi huǎn jí zhī qiú
当聘使既通之后,常如干戈未定之日,推择帅守以壮藩屏之势,奖拔智勇以备缓急之求。
bài tóng zhī shū mì yuàn shì jiān tài zǐ bīn kè jìn fēng bó
"拜同知枢密院事兼太子宾客,进封伯。
jiā dìng yuán nián qiān zhī shū mì yuàn shì jìn fèng huà jùn hòu jiān cān zhī zhèng shì bài yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ jiān tài zǐ shǎo fù jìn kāi guó gōng
嘉定元年,迁知枢密院事,进奉化郡侯兼参知政事,拜右丞相兼枢密使兼太子少傅,进开国公。
dīng mǔ yōu guī zhì zàng tài zǐ qǐng cì dì xíng zài lìng jiù dì chí fú yǐ biàn zī fǎng
丁母忧,归治葬,太子请赐第行在,令就第持服,以便咨访。
èr nián yǐ shǐ zhě qù xíng jí nǎi jiù dào qǐ fù yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ jiān tài zǐ shǎo shī
二年,以使者趣行急,乃就道,起复右丞相兼枢密使兼太子少师。
sì nián luò qǐ fù
四年,落起复。
xuě zhào rǔ yú zhī yuān qǐ bāo zèng cì shì lí zhèng wū shǐ yī shí wěi xué dǎng rén zhū xī péng guī nián yáng wàn lǐ lǚ zǔ jiǎn suī yǐ mò huò bāo zèng yì míng huò lù yòng qí hòu zhào hái zhèng rén gù lǎo yú wài
雪赵汝愚之冤,乞褒赠赐谥,厘正诬史,一时伪学党人朱熹、彭龟年、杨万里、吕祖俭虽已殁,或褒赠易名,或录用其后,召还正人故老于外。
shí sì nián cì jiā miào jì qì
十四年,赐家庙祭器。
níng zōng bēng yōng lì lǐ zōng yú shì bài tài shī yī qián yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ jìn fēng wèi guó gōng liù cí bù bài yīn qǐ jiě jī zhèng guī tián lǐ jí chū guān dì cóng zhī
宁宗崩,拥立理宗,于是拜太师,依前右丞相兼枢密使,进封魏国公,六辞不拜,因乞解机政,归田里,亟出关,帝从之。
shí qìng èr nián bài shǎo shī cì yù dài
实庆二年,拜少师,赐玉带。
quàn shàng qīng xīn shùn chéng yǐ shì tài hòu lì xué xiū dé yǐ dá huáng tiān juàn yòu yǐ fù sì hǎi guī dài
劝上倾心顺承以事太后,力学修德以答皇天眷祐,以副四海归戴。
shào dìng yuán nián shàng tài hòu zūn hào bài tài fù bā cí bù bài
绍定元年,上太后尊号,拜太傅,八辞不拜。
xià de jí lèi shū gài guī bù xǔ
夏,得疾,累疏丐归,不许。
dū chéng zāi wǔ shū qǐ bà chì nǎi jiàng fēng fèng huà jùn gōng
都城灾,五疏乞罢斥,乃降封奉化郡公。
wǔ nián chūn fù jué
五年春,复爵。
liù nián jiāng bài tài shī sān jù zòu cí qǐ miǎn chū mìng bù xǔ
六年,将拜太师,三具奏辞,乞免出命,不许。
nǎi bài tài shī yī qián yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ lǔ guó gōng yòu sān jù zòu cí
乃拜太师,依前右丞相兼枢密使、鲁国公,又三具奏辞。
shào dìng wǔ nián shàng shū qǐ xiè shì bài tài fù
绍定五年,上疏乞谢事,拜太傅。
wèi jǐ bài tài shī zuǒ chéng xiàng jiān shū mì shǐ
未几,拜太师、左丞相兼枢密使。
shàng shū qǐ jiě jī zhèng yī qián tài shī tè shòu bǎo níng zhāo xìn jūn jié dù shǐ chōng lǐ quán guān shǐ jìn fēng kuài jī jùn wáng
上疏乞解机政,依前太师特授保宁、昭信军节度使,充醴泉观使,进封会稽郡王。
zú yí biǎo wén dì zhèn dào chuò cháo sān rì tè zèng zhōng shū lìng zhuī fēng wèi wáng shì zhōng xiàn
卒,遗表闻,帝震悼,辍朝三日,特赠中书令,追封卫王,谥忠献。
hù bù zhī fù zèng yín juàn yǐ qiān jì nèi tǎng tè bān wǔ qiān pǐ liǎng qiǎn shǐ jì diàn
户部支赙赠银绢以千计,内帑特颁五千匹两,遣使祭奠。
jí qí sàng hái qiǎn lǐ guān zhì lù jì yú dū mén wài cì dào pèi yù yǒu xūn
及其丧还,遣礼官致路祭于都门外,赐纛、佩玉、黝𫄸。
chū zhū li quán fù huái ān kè xū yí dì gōng xíng shǎng zhū jiāng jiē wàng bù cì bá zhuó
初,诛李全,复淮安,克盱眙,第功行赏,诸将皆望不次拔擢。
huò yán yú mí yuǎn mí yuǎn yuē yù jiāng zhī dào pì rú yǎng yīng jī zé yī rù bǎo zé yáng qù
或言于弥远,弥远曰:"御将之道,譬如养鹰,饥则依入,饱则扬去。
cáo bīn xià jiāng nán tài zǔ wèi kěn yǐ shǐ xiāng yǔ zhī
曹彬下江南,太祖未肯以使相与之。
kuàng jīn biān shù wèi chè jǐng bào shí wén ruò zhū jiāng yī yī suì qí suǒ qiú zhì dé yì mǎn cù yǒu huǎn jí shú kěn xiào sǐ
况今边戍未撤,警报时闻,若诸将一一遂其所求,志得意满,猝有缓急,孰肯效死?
zhào shàn xiāng yǐ cóng guān kāi kǔn zhǐ shòu zhī gōng jū duō rì yè wàng zhí zhèng
"赵善湘以从官开阃,指授之功居多,日夜望执政。
mí yuǎn yuē tiān zú yú guó yǒu xián gāo zōng yǒu zhào zhǐ xǔ rèn cóng guān bù xǔ wèi zhí zhèng
弥远曰:"天族于国有嫌,高宗有诏止许任从官,不许为执政。
shào xī mò qìng yuán chū yīn rǔ yú yàn yú yǒu dìng cè gōng shì yǐ quán yí xíng zhī
绍熙末,庆元初,因汝愚、彦逾有定策功,是以权宜行之。
mǒu yǔ shàn xiāng yīn jiā zé yòu qǐ gǎn
某与善湘姻家,则又岂敢。
mí yuǎn qīn mì you zhōu zhù xiōng mí mào shēng xià zhōu zhuàn jiē jì yǐ fù xīn rén jiē wèi sān rén zhě bì xiǎn guì rán zhù lǎo yú bù yī mí mào yǐ zhí zhèng ēn rù liú zhōu zhuàn yǐ pěng xiāng ēn bǔ guān jù zhǐ xùn wǔ láng ér yǐ
"弥远亲密友周铸、兄弥茂、甥夏周篆皆寄以腹心,人皆谓三人者必显贵,然铸老于布衣,弥茂以执政恩入流,周篆以捧香恩补官,俱止训武郎而已。
chū mí yuǎn jì zhū hán tuō zhòu xiāng níng zōng shí yǒu qī nián
初,弥远既诛韩侂胄,相宁宗十有七年。
dài níng zōng bēng fèi jì wáng fēi níng zōng yì
迨宁宗崩,废济王,非宁宗意。
lì lǐ zōng yòu dú xiāng jiǔ nián shàn quán yòng shì zhuān rèn jiǎn rén
立理宗,又独相九年,擅权用事,专任俭壬。
lǐ zōng dé qí lì jǐ zhī gōng bù sī shè jì dà jì suī tái jiàn yán qí jiān è fú xù yě
理宗德其立己之功,不思社稷大计,虽台谏言其奸恶,弗恤也。
mí yuǎn sǐ chǒng wò yóu yōu qí zǐ sūn jué hòu wèi zhì bēi míng yǐ gōng zhōng yì yùn dìng cè yuán xūn tí qí shǒu
弥远死,宠渥犹优其子孙,厥后为制碑铭,以"公忠翊运,定策元勋"题其首。
jì wáng bù dé qí sǐ shí zhě qún qǐ ér lùn zhī ér mí yuǎn fǎn yòng li zhī xiào liáng chéng dà děng yǐ wéi yīng quǎn yú shì yī shí zhī jūn zǐ biǎn cuàn chì zhú bù yí yú lì yún
济王不得其死,识者群起而论之,而弥远反用李知孝、梁成大等以为鹰犬,于是一时之君子贬窜斥逐,不遗余力云。
zhèng qīng zhī zì dé yuán qìng yuán zhī yín rén
郑清之字,德源,庆元之鄞人。
chū míng xiè zì wén shū
初名燮,字文叔。
shǎo cóng lóu fǎng xué néng wén lóu yào jí jiā chēng shǎng
少从楼昉学,能文,楼钥亟加称赏。
jiā tài èr nián rù tài xué
嘉泰二年,入太学。
shí nián dēng jìn shì dì diào xiá zhōu jiào shòu
十年,登进士第,调峡州教授。
shuài zhào fāng yán zhòng jìn xǔ kě qīng zhī wǎng bái shì wèi zhì jiǔ mìng qí zi fàn kuí chū bài fāng yè qīng zhī wú dá bài qiě yuē tā rì yuàn yǐ èr zi xiāng lèi
帅赵方严重,靳许可,清之往白事,为置酒,命其子范、葵出拜,方掖清之无答拜,且曰:"他日愿以二子相累。
hú běi chá shāng qún jù bào héng qīng zhī bái zǒng lǐng hé bǐng yuē cǐ bèi jīng hàn yi jí wèi bīng huǎn jí kě yòng
"湖北茶商群聚暴横,清之白总领何炳曰:"此辈精悍,宜籍为兵,缓急可用。
bǐng jí xià zhào mù zhī lìng qū zhě yún jí hào yuē chá shāng jūn hòu duō lài qí yòng
"炳亟下召募之令,趋者云集,号曰"茶商军",后多赖其用。
diào hú guǎng zǒng suǒ zhǔn bèi chāi qiǎn guó zǐ jiàn shū kù guān
调湖、广总所准备差遣、国子监书库官。
shí liù nián qiān guó zǐ xué lù
十六年,迁国子学录。
chéng xiàng shǐ mí yuǎn yǔ qīng zhī móu fèi jì guó gōng shì jiàn huáng zǐ hóng chuán
丞相史弥远与清之谋废济国公,事见《皇子竑传》。
é yǐ qīng zhī jiān wèi huì xiàn wáng fǔ jiào shòu qiān zōng xué yù qiān tài xué bó shì jiē réng jiān jiào shòu
俄以清之兼魏惠宪王府教授,迁宗学谕,迁太学博士,皆仍兼教授。
níng zōng bēng chéng xiàng rù dìng cè zhào zhǐ jiē qīng zhī suǒ dìng
宁宗崩,丞相入定策,诏旨皆清之所定。
lǐ zōng jí dì wèi shòu zhū wáng gōng dà xiǎo xué jiào shòu qiān zōng xué bó shì zōng zhèng sì chéng jiān quán gōng bù láng jiān chóng zhèng diàn shuō shū
理宗即帝位,授诸王宫大小学教授,迁宗学博士、宗正寺丞兼权工部郎、兼崇政殿说书。
dì wèn wài rén yīn gé zǐ kù jìn sī lǚ yǒu bàng yì qīng zhī yán jìn zhōng fú yòng pō shì xīn jié zhě
帝问外人因阁子库进丝履有谤议,清之言:"禁中服用颇事新洁者。
dì yuē gù shì yuè jìn xié shù liǎng zhèn fēi bì bù yì hé yóu zhì bàng
"帝曰:"故事,月进鞵数两,朕非敝不易,何由致谤?
qīng zhī zòu xiào zōng jì gāo zōng gù jiǎn dé yì zhāng bì xià jì níng kǎo gù jiǎn dé nán zhe
"清之奏:"孝宗继高宗,故俭德易章,陛下继宁考,故俭德难著。
níng kǎo zì fèng rú hán shì yī lǐng zhòng huàn gé què lǚ bǔ jīn yù jiǎn dé zhe wén xū guò yú níng kǎo fāng kě
宁考自奉如寒士,衣领重浣,革舄屡补,今欲俭德著闻,须过于宁考方可。
dì jiā nà
"帝嘉纳。
bǎo qìng yuán nián gǎi jiān bīng bù jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān shí lù yuàn jiǎn tǎo guān qiān qǐ jū láng réng jiān shǐ guān shuō shū shū mì yuàn biān xiū guān
宝庆元年,改兼兵部兼国史院编修官、实录院检讨官,迁起居郎,仍兼史官、说书、枢密院编修官。
èr nián quán gōng bù shì láng zàn quán jǐ shì zhōng jìn jǐ shì zhōng shēng jiān tóng xiū guó shǐ shí lù yuàn tóng xiū zhuàn
二年,权工部侍郎,暂权给事中,进给事中,升兼同修国史、实录院同修撰。
shào dìng yuán nián qiān hàn lín xué shì zhī zhì gào jiān shì dú shēng jiān xiū guó shǐ shí lù yuàn xiū zhuàn duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì
绍定元年,迁翰林学士、知制诰兼侍读,升兼修国史实录院修撰、端明殿学士、签书枢密院事。
sān nián shòu cān zhī zhèng shì jiān qiān shū shū mì yuàn shì
绍定三年,郑清之被授予参知政事兼签书枢密院事。
sì nián jiān tóng zhī shū mì yuàn shì
四年,兼同知枢密院事。
liù nián mí yuǎn zú mìng qīng zhī wèi yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ
六年,弥远卒,命清之为右丞相兼枢密使。
duān píng yuán nián
端平元年,
shàng jì qīn zǒng shù zhèng
上既亲总庶政,
hè rán dú duàn
赫然独断,
ér qīng zhī yì kǎi rán yǐ tiān xià wéi jǐ rèn
而清之亦慨然以天下为己任,
zhào hái zhēn dé xiù wèi le wēng cuī yǔ zhī li zhí tǔ xú qiáo zhào rǔ tán yóu yù yóu shì hóng zī kuí wáng suì li zōng miǎn dù fàn xú qīng sōu yuán fu li sháo
召还真德秀、魏了翁、崔与之、李{直土}、徐侨、赵汝谈、尤焴、游似、洪咨夔、王遂、李宗勉、杜范、徐清叟、袁甫、李韶,
shí hào xiǎo yuán yòu
时号"小元祐。
dà zhě xiāng jì wèi zǎi fǔ wéi yǔ zhī zhōng shǐ cí bù zhì qiǎn yì rú liú zǎi zhào fán jiē jiàn jīng yì
"大者相继为宰辅,惟与之终始辞不至,遣逸如刘宰、赵蕃皆见旌异。
shì shí jīn suī wáng ér rù luò zhī shī dà kuì
是时金虽亡而入洛之师大溃。
èr nián shàng shū qǐ ba bù kě bài tè jìn zuǒ chéng xiàng jiān shū mì shǐ
二年,上疏乞罢,不可,拜特进、左丞相兼枢密使。
sān nián bā yuè lín yǔ dà fēng sì shū gài qù
三年八月,霖雨大风,四疏丐去。
jiǔ yuè yīn sì léi biàn qǐng yì lì
九月,禋祀雷变,请益力。
nǎi shòu guān wén diàn dà xué shì lǐ quán guān shǐ jiān shì dú sì shū kòng cí yī jiù dà xué shì tí jǔ dòng xiāo gōng
乃授观文殿大学士、醴泉观使兼侍读,四疏控辞,依旧大学士、提举洞霄宫。
jí wén biān jǐng mì shū kǒng bì xià yōu huǐ tài guò yǐ gǔ qīng míng zhī gōng lèi gāng dà zhī zhì
及闻边警,密疏:"恐陛下忧悔太过,以汩清明之躬,累刚大之志。
jiā xī sān nián fēng shēn guó gōng
"嘉熙三年,封申国公。
sì nián qiǎn zhōng shǐ cì yù shū fǔ dé míng mó zhī gé cì chǔ shí wàn mín wèi zhù shì nǎi rì yǔ bīn kè mén shēng xiāng yáng shān shuǐ jiān
四年,遣中使赐御书"辅德明谟之阁",赐楮十万缗为筑室,乃日与宾客门生相羊山水间。
chún yòu sì nián yī qián guān wén diàn dà xué shì lǐ quán guān shǐ jiān shì dú lǚ cí bù yǔn bài shǎo bǎo guān wén diàn dà xué shì lǐ quán guān shǐ jiān shì dú jìn fēng wèi guó gōng
淳祐四年,依前观文殿大学士、醴泉观使兼侍读,屡辞不允,拜少保、观文殿大学士、醴泉观使兼侍读,进封卫国公。
qù rù jiàn yǒu zhǐ cì dì
趣入见,有旨赐第。
wǔ nián zhēng yuè shàng shòu bì yì shū gài guī bù yǔn
五年正月,上寿毕,亦疏丐归,不允。
bài shǎo fù yī qián guān wén diàn dà xué shì lǐ quán guān shǐ jiān shì dú jìn fēng yuè guó gōng
拜少傅,依前观文殿大学士、醴泉观使兼侍读,进封越国公。
jū wú hé sàng qí zi shì chāng jué yì dōng hái yòu bù xǔ
居无何,丧其子士昌,决意东还,又不许。
bài shǎo shī fèng guó jūn jié dù shǐ yī qián lǐ quán guān shǐ jiān shì dú yuè guó gōng cì yù dài gèng cì dì yú xī hú zhī yú zhuāng
拜少师、奉国军节度使,依前醴泉观使兼侍读、越国公,赐玉带,更赐第于西湖之渔庄。
jìn dú rén huáng xùn diǎn wèi rén zǔ zhī rén hòu fā wèi yīng míng gù néng xiū míng jì gāng ér wú kuān chí bù zhèn zhī huàn
进读《仁皇训典》,谓:"仁祖之仁厚,发为英明,故能修明纪纲,而无宽弛不振之患;
xiào zōng zhī yīng míng běn yú rén hòu gù néng hán yǎng shì qì ér wú jiǎo lì qiào kè zhī xí
孝宗之英明,本于仁厚,故能涵养士气,而无矫励峭刻之习。
gài rén hòu yīng míng èr zhě xiāng xū cǐ rén zǔ xiào zōng suǒ yǐ wèi shèng yě
盖仁厚、英明二者相须,此仁祖、孝宗所以为盛也。
dì bāo yù zhī
"帝褒谕之。
liù nián bài tài bǎo lì cí
六年,拜太保,力辞。
gù shì xǔ huí shòu zǐ sūn qīng zhī qǐng zhuī fēng gāo zǔ qià dì cóng zhī gài yì ēn yě
故事,许回授子孙,清之请追封高祖洽,帝从之,盖异恩也。
qī nián bài tài fù yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ yuè guó gōng
七年,拜太傅、右丞相兼枢密使、越国公。
zhōng shǐ jí mén qīng zhī fāng fàng làng hú shān yù sēng shā jìng xī bù guī
中使及门,清之方放浪湖山,寓僧刹,竟夕不归。
jié dàn nèi yǐn kòu tóu cí miǎn dì miǎn yù yǒu wài jiān suǒ bù jí zhī zhě
诘旦内引,叩头辞免,帝勉谕有外间所不及知者。
fu tuì zé zhōng shǐ jiē zhǒng ér zhì
甫退,则中使接踵而至。
huò qǐng gēng huà gǎi yuán qīng zhī yuē gǎi yuán tiān zǐ zhī shǐ shì gēng huà cháo tíng zhī dà duān hàn shì yǐ fēi gǔ rán bù yīn yì xiāng ér wèi zhī
或请更化改元,清之曰:"改元,天子之始事,更化,朝廷之大端,汉事已非古,然不因易相而为之。
dì yǐ biān shì wèi yōu zhào zhào kuí yǐ shū shǐ shì shī chén xuē yǐ zhī shū mì yuàn shì shuài hú guǎng èr rén fāng cí xùn huì qīng zhī zài xiāng lì zhǔ zhī kē jiàng pì zhì wú suǒ liú nàn kuí xuē suì wǎng
帝以边事为忧,诏赵葵以枢使视师,陈靴以知枢密院事帅湖、广,二人方辞逊,会清之再相,力主之,科降辟置无所留难,葵、靴遂往。
yú shì zhàn yú sì shuǐ wō kǒu mù kù jiē yǐ jié wén
于是战于泗水、涡口、木库,皆以捷闻。
jiǔ nián bài tài shī zuǒ chéng xiàng jiān shū mì shǐ cí tài shī bù bài yī qián tài fù
九年,拜太师、左丞相兼枢密使,辞太师不拜,依前太傅。
měi wèi tiān xià zhī cái kùn yú yǎng bīng bīng fèi kùn yú shēng quàn sī suǒ yǐ biàn tōng zhī yù diào shù fáng biān mìng shū shǔ liàng yuǎn jìn yǐ biàn qí dào tú shí huǎn jí yǐ cì qí qiǎn fā
每谓天下之财困于养兵,兵费困于生券,思所以变通之,遇调戍防边,命枢属量远近以便其道涂,时缓急以次其遣发。
yòu yì yí suì diào bīng zhūn yǐ shù huái miàn bìng jūn fēn tóu mù yǐ jié lǐn shāo xiān yí zhèn jiāng cè shèng yī jūn tún sì shuǐ gōng sī biàn zhī
又议移岁调兵屯以戍淮面,并军分头目以节廪稍,先移镇江策胜一军屯泗水,公私便之。
zhū lù kuī yán zhí qí shì zhě pò jiā yǐ cháng qīng zhī hé qí fàn kē zhě zhuī lǐ guà wù zhě xī juān zhī quán huó shén zhòng
诸路亏盐,执其事者破家以偿,清之核其犯科者追理,挂误者悉蠲之,全活甚众。
yán jiāng suàn zhōu zhī fù sù zhòng qīng zhī cì dì tíng bà rú chí zhī yàn shui yì yǒu dà fǎ chǎng zhī mù qí qián fēn lì zhū sī qīng zhī zòu ba qí bìng yuán yú qǔ zhě gài shù bèi gōng jiā zhī rù hé fēn lì zhě cóng cháo tíng cháng zhī
沿江算舟之赋素重,清之次第停罢,如池之雁〈氵义〉有大法场之目,其钱分隶诸司,清之奏罢其并缘渔取者,盖数倍公家之入,合分隶者从朝廷偿之。
bào xià qīng zhī fāng yǔ kè yǐn jǔ bēi yuē jīn rì yǐn cǐ jiǔ shū kuài
报下,清之方与客饮,举杯曰:"今日饮此酒殊快!
sì shàng xiè shì zhī zhāng
"四上谢事之章。
shí nián jìn shí guī yuán jí zhēn yī chí jìng èr diǎn xué sān chóng jiǎn sì lì xíng wǔ néng dìng liù míng shàn qī jǐn wēi bā chá yán jiǔ xī shí shí wù shí
十年,进《十龟元吉箴》,一持敬,二典学,三崇俭,四力行,五能定,六明善,七谨微,八察言,九惜时,十务实。
shū zòu jìng tiān zhī nù yì jìng tiān zhī xiū nán tiān nù kě yōu ér yǐ wéi yì tiān xiū kě xǐ ér yǐ wéi nán hé zāi
疏奏:"敬天之怒易,敬天之休难,天怒可忧而以为易,天休可喜而以为难,何哉?
gài yōu zé jù xīn shēng jù zé nù kě zhuǎn ér wèi xiū
盖忧则惧心生,惧则怒可转而为休;
xǐ zé wán xīn shēng wán zé xiū huò zhuǎn ér wèi nù
喜则玩心生,玩则休或转而为怒。
dì dà xǐ mìng shǐ guān shū zhī cì zhào jiǎng yù
"帝大喜,命史官书之,赐诏奖谕。
shí yī nián shí shū qǐ bà zhèng jiē bù xǔ
十一年,十疏乞罢政,皆不许。
bài tài shī lì cí
拜太师,力辞。
yǒu shì yú míng táng yǒu zhǐ gē mén gěi fú yè èr rén zài cì yù dài lìng fú yǐ cháo
有事于明堂,有旨合门给扶掖二人,再赐玉带,令服以朝。
shí yī yuè dīng yǒu tuì cháo gǎn hán jí wēi shén yóu yǐ wèi de xuě wèi yōu
十一月丁酉,退朝感寒疾,危甚,犹以未得雪为忧。
é dà xuě qǐ yuē bǎi guān hè xuě shàng bì shén xǐ
俄大雪,起曰:"百官贺雪,上必甚喜。
mìng jū xuě chuáng qián guān zhī
"命掬雪床前观之。
lèi zòu qǐ bà zhèng bù yǔn zòu bù yǐ bài tài fù bǎo níng jūn jié dù shǐ chōng lǐ quán guān shǐ jìn fēng qí guó gōng zhì shì
累奏乞罢政,不允,奏不已,拜太傅、保宁军节度使充醴泉观使,进封齐国公致仕。
zú yí biǎo wén dì zhèn dào chuò cháo sān rì tè zèng shàng shū lìng zhuī fēng wèi jùn wáng cì shì zhōng dìng
卒,遗表闻,帝震悼,辍朝三日,特赠尚书令,追封魏郡王,赐谥忠定。
qīng zhī bù hǎo lì yì tāng jīn cháng lùn shì qīn qīng zhī jí qīng zhī zài xiāng jīn qiú qù qīng zhī yuē jǐ yù zuò jūn zǐ shǐ shuí wèi xiǎo rén
清之不好立异,汤巾尝论事侵清之,及清之再相,巾求去,清之曰:"己欲作君子,使谁为小人。
lì wǎn liú zhī
"力挽留之。
xú qīng sōu cháng lùn liè qīng zhī nǎi yǐn zhī gòng zhèng
徐清叟尝论列清之,乃引之共政。
zhào kuí shì shī nián yú qǐ ba shàng wèi yǒu yǐ chù zhī qīng zhī yuē fēi shǐ zuò xiāng bù zú yǐ chóu láo bì xià qǐ yǐ chén gù yé
赵葵视师年余,乞罢,上未有以处之,清之曰:"非使作相不足以酬劳,陛下岂以臣故耶?
chén bì bù yīn kuí lái jù yǐn tuì chén yuàn wèi zuǒ shǐ kuí jū yòu
臣必不因葵来遽引退,臣愿为左,使葵居右。
shàng qì cóng zhī rán kuí jìng bù guǒ lái
"上讫从之,然葵竟不果来。
qīng zhī dài yán zòu duì duō bù cún gǎo yǒu ān wǎn jí liù shí juǎn
清之代言奏对,多不存稿,有《安晚集》六十卷。
qīng zhī zì yǔ mí yuǎn yì fèi jì wáng hóng lì lǐ zōng qīn qīn zhì zǎi fǔ rán duān píng zhī jiān zhào yòng zhèng rén qīng zhī zhī lì yě
清之自与弥远议废济王竑,立理宗,骎骎至宰辅,然端平之间召用正人,清之之力也。
zhì zài xiāng zé nián chǐ shuāi mù zhèng guī qī zi ér xián fèi zhī rén huò yīn yuán yǐ huì jìn wèi shì suǒ shǎo yún
至再相,则年齿衰暮,政归妻子,而闲废之人或因缘以贿进,为世所少云。
shǐ sōng zhī zì zi yóu qìng yuán fǔ yín rén
史嵩之,字子由,庆元府鄞人。
jiā dìng shí sān nián jìn shì tiáo guāng huà jūn sī hù cān jūn
嘉定十三年进士,调光化军司户参军。
shí liù nián chà chōng jīng xi hú běi lù zhì zhì sī zhǔn bèi chāi qiǎn
十六年,差充京西、湖北路制置司准备差遣。
shí qī nián shēng gàn bàn gōng shì
十七年,升干办公事。
bǎo qìng sān nián zhǔ guǎn jī yí wén zì tōng pàn xiāng yáng fǔ
宝庆三年,主管机宜文字,通判襄阳府。
shào dìng yuán nián yǐ jīng lǐ tún tián xiāng yáng jī gǔ liù shí bā wàn jiā qí guān quán zhī zǎo yáng jūn
绍定元年,以经理屯田,襄阳积谷六十八万,加其官,权知枣阳军。
èr nián qiān jūn qì jiān chéng jiān quán zhī zǎo yáng jūn xún jiān zhì zhì sī cān yì guān
二年,迁军器监丞兼权知枣阳军,寻兼制置司参议官。
sān nián zǎo yáng tún tián chéng zhuǎn liǎng guān
三年,枣阳屯田成,转两官。
yǐ míng táng ēn fēng yín xiàn nán cì shí yì
以明堂恩,封鄞县男,赐食邑。
yǐ zhí mì gé jīng xi zhuǎn yùn pàn guān jiān tí jǔ cháng píng jiān ān fǔ zhì zhì sī cān yì guān
以直秘阁、京西转运判官兼提举常平兼安抚制置司参议官。
sì nián qiān dà lǐ shǎo qīng jiān jīng xi hú běi zhì zhì fù shǐ
四年,迁大理少卿兼京西、湖北制置副使。
wǔ nián jiā dà lǐ qīng jiān quán xíng bù shì láng shēng zhì zhì shǐ jiān zhī xiāng yáng fǔ cì pián yí zhǐ huī
五年,加大理卿兼权刑部侍郎,升制置使兼知襄阳府,赐便宜指挥。
liù nián qiān xíng bù shì láng réng jiù zhí
六年,迁刑部侍郎,仍旧职。
duān píng yuán nián pò cài miè jīn xiàn fú shàng lù bù jiàng zhào jiǎng yù jìn fēng zi jiā shí yì
端平元年,破蔡灭金,献俘上露布,降诏奖谕,进封子,加食邑。
yí shū miào táng qǐ jīng lǐ sān biān bù hé gài cí guī shì shǒu zhào miǎn liú zhī
移书庙堂,乞经理三边,不合,丐祠归侍,手诏勉留之。
huì chū shī yǔ huái kǔn xié móu jǐ jiǎo sōng zhī lì chén fēi jì shū wèi liù tiáo shàng zhī
会出师,与淮阃协谋掎角,嵩之力陈非计,疏为六条上之。
zhào lìng sōng zhī chóu huà liáng xiǎng sōng zhī zòu yán
诏令嵩之筹画粮饷,嵩之奏言:
chén shú lǜ gēn běn zhōu sī lì hài gān shòu chí dùn zhī jī sī chū wàn quán zhī jì
臣熟虑根本,周思利害,甘受迟钝之讥,思出万全之计。
jīng xiāng lián nián shuǐ lǎo míng huáng zhī zāi jī jǐn liú wáng zhī huàn jí lì zhèn jiù shàng bù liáo shēng zhēng diào jì fán fu qǐ kān mìng
荆襄连年水潦螟蝗之灾,饥馑流亡之患,极力振救,尚不聊生,征调既繁,夫岂堪命?
qí shì bì zhì yú zhǔ hù qì yè yǐ táo wáng yì fū zhōng dào ér cuàn yì wú guī zhī mín jù ér wèi dào jī jǐn zhī zú wèi zhàn xiān kuì
其势必至于主户弃业以逃亡,役夫中道而窜逸,无归之民,聚而为盗,饥馑之卒,未战先溃。
dāng cǐ zhī jì zhèng kǒng zhòng yí xiāo gàn zhī lǜ yǐ
当此之际,正恐重贻宵旰之虑矣。
bīng mín bì xià zhī bīng mín yě piàn zhǐ diào fā dōng xī wéi mìng
兵民,陛下之兵民也,片纸调发,东西惟命。
rán shì guān gēn běn yuàn jì qí chéng bì jì qí bài jì lǜ qí shǐ bì lǜ qí zhōng jǐn ér shěn zhī yǔ èr sān dà chén shēn jì ér shú tú zhī
然事关根本,愿计其成,必计其败,既虑其始,必虑其终,谨而审之,与二三大臣深计而熟图之。
ruò fú hé hǎo zhī yǔ jìn qǔ jué bù liǎng lì
若夫和好之与进取,决不两立。
chén shòu rèn shǒu biān shì dàng shì huì jiāo zhì zhī chōng yì lùn fēn yún zhī jì
臣受任守边,适当事会交至之冲,议论纷纭之际。
léi tóng hé fù yǐ zhì wù guó qí zuì dāng zhū
雷同和附,以致误国,其罪当诛;
què shǒu bù yí zhī yú shàng wǔ dīng níng zhī zhǐ zuì yì dāng zhū
确守不移之愚,上迕丁宁之旨,罪亦当诛。
wǔ zhǐ zé zhǐ yú yī shēn wù guó zé jí tiān xià
迕旨则止于一身,误国则及天下。
chéng xiàng zhèng qīng zhī yì yǐ shū yán wù wèi yì tóng sōng zhī lì qiú qù
丞相郑清之亦以书言勿为异同,嵩之力求去。
cháo líng zhī shǐ wèi hái ér zhū jūn shǔ dào bìng jìn fù shàng shū qǐ chù bà quán bīng bù shàng shū bù bài
朝陵之使未还,而诸军数道并进,复上疏乞黜罢,权兵部尚书,不拜。
qǐ cí jìn bǎo zhāng gé zhí xué shì tí jǔ tài píng gōng guī yǎng tián lǐ
乞祠,进宝章阁直学士,提举太平宫,归养田里。
xún yǐ huá wén gé zhí xué shì zhī lóng xīng fǔ jiān jiāng xī ān fǔ shǐ
寻以华文阁直学士知隆兴府兼江西安抚使。
dì zì shī kuì shǐ huǐ bù yòng sōng zhī yán zhào jiàn lì cí quán xíng bù shàng shū
帝自师溃,始悔不用嵩之言,召见,力辞,权刑部尚书。
yǐn jiàn shū yán jié rén xīn zuò shì qì hé shí lǐ cái děng shì
引见,疏言结人心、作士气、核实理财等事。
qiě yán jīn rì zhī shì dāng xiān zì zhì bù kě zhuān shì hé yì
且言:"今日之事,当先自治,不可专恃和议。
qǐ cí yǐ qián zhí zhī píng jiāng fǔ yǐ mǔ bìng qǐ shì yī yào bù sì bào kě ér guī
"乞祠,以前职知平江府,以母病乞侍医药,不俟报可而归。
jìn bǎo zhāng gé xué shì huái xi zhì zhì shǐ jiān yán jiāng zhì zhì fù shǐ jiān zhī è zhōu
进宝章阁学士、淮西制置使兼沿江制置副使兼知鄂州。
jì nèi yǐn cì pián yí zhǐ huī jiān hú guǎng zǒng lǐng jiān huái xī ān fǔ shǐ
既内引,赐便宜指挥,兼湖、广总领兼淮西安抚使。
jiā xī yuán nián jìn huá wén gé xué shì jīng xī jīng hú ān fǔ zhì zhì shǐ yī jiù yán jiāng zhì zhì fù shǐ jiān jié zhì guāng huáng qí shū
嘉熙元年,进华文阁学士、京西荆湖安抚制置使,依旧沿江制置副使兼节制光、黄、蕲、舒。
qǐ miǎn jiān zǒng lǐng cóng zhī
乞免兼总领,从之。
lú zhōu wéi jiě zhào jiǎng yù zhī
庐州围解,诏奖谕之。
yǐ míng táng ēn jìn fēng bó jiā shí yì
以明堂恩,进封伯,加食邑。
tiáo zòu jiāng huái gè sān shì yòu chén shí nán yòu yán jiāng líng fēi mèng gǒng bù kě shǒu qǐ miǎn yù zhī
条奏江、淮各三事,又陈十难,又言江陵非孟珙不可守,乞勉谕之。
hàn yáng shòu gōng sōng zhī shuài shī fā jiāng líng zòu zhū zhāng kě dà cuàn lú pǔ li shì dá yǐ qí qì chéng yě
汉阳受攻,嵩之帅师发江陵,奏诛张可大,窜卢普、李士达,以其弃城也。
èr nián huáng zhōu wéi jiě jiàng zhào jiǎng yù bài duān míng diàn xué shì zhí rèn yī jiù ēn shù shì zhí zhèng jìn fēng fèng huà jùn hòu jiā shí yì
二年,黄州围解,降诏奖谕,拜端明殿学士,职任依旧,恩数视执政,进封奉化郡侯,加食邑。
zhào rù jìn bài cān zhī zhèng shì dū shì dōng xī jīng hú nán běi jiāng xī lù jūn mǎ è zhōu zhì sī jiān dū shì huái nán xi lù jūn mǎ jiān dū shì guāng qí huáng kuí shī zhōu jūn mǎ jiā shí yì
诏入觐,拜参知政事,督视东西、荆湖南北、江西路军马,鄂州置司,兼督视淮南西路军马兼督视光、蕲、黄、夔、施州军马,加食邑。
chéng huáng zhōu
城黄州。
shí yī yuè fù guāng zhōu
十一月,复光州。
shí èr yuè fù chú zhōu
十二月,复滁州。
sān nián shòu xuān fèng dài fū yòu chéng xiàng jiān shū mì dū du liǎng huái sì chuān jīng xī hú běi jūn mǎ jìn fēng gōng jiā shí yì jiān dū jiāng xī hú nán jūn mǎ gǎi dōu dū jiāng huái jīng hú sì chuān jūn mǎ
三年,授宣奉大夫、右丞相兼枢密、都督两淮四川京西湖北军马,进封公,加食邑,兼督江西、湖南军马,改都督江、淮、京、湖、四川军马。
jiàn shì sān shí yǒu èr rén qí hòu dǒng huái wú qián jiē hào xián xiàng
荐士三十有二人,其后董槐、吴潜皆号贤相。
fù xìn yáng yǐ dū fǔ mǐ zhěng huái mín zhī jī
复信阳,以督府米拯淮民之饥。
liù yuè fù xiāng yáng sōng zhī yán xiāng yáng suī fù wèi yì shǒu
六月,复襄阳,嵩之言:"襄阳虽复,未易守。
zì shì biān jìng duō yǐ jié wén jiàng zhào jiǎng yù
"自是边境多以捷闻,降诏奖谕。
sì nián qǐ cí qù zhào zòu shì zhuǎn sān guān yī qián yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ juàn gù tè lóng cì jī wú xū rì
四年,乞祠,趣召奏事,转三官,依前右丞相兼枢密使,眷顾特隆,赐赍无虚日。
jiǔ hàn qǐ jiě jī zhèng
久旱,乞解机政。
dì zhèn lǚ shū qǐ bà miǎn jiē bù xǔ
地震,屡疏乞罢免,皆不许。
chún yòu yuán nián jìn yù fǔ zhēn
淳祐元年,进《玉斧箴》。
ān nán rù gòng bù yòng zhēng shuò sōng zhī yì yòng fàn zhòng yān què xī xià shū lì yǐ bù gǎn wén yú cháo hái zhī
安南入贡,不用正朔,嵩之议用范仲淹却西夏书例,以不敢闻于朝还之。
èr nián jìn gāo xiào guāng níng dì jì xiào zōng jīng wǔ yào lüè níng zōng shí lù rì lì huì yào yù dié jìn jīn zǐ guāng lù dài fu jiā shí yì
二年,进高、孝、光、宁帝《纪》,《孝宗经武要略》,《宁宗实录》、《日历》,《会要》、《玉牒》,进金紫光禄大夫,加食邑。
shì dōng fēng yǒng guó gōng jiā shí yì
是冬,封永国公,加食邑。
sì nián zāo fù sāng qǐ fù yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ
四年,遭父丧,起复右丞相兼枢密使。
lèi cì shǒu zhào qiǎn zhōng shǐ qù xíng
累赐手诏,遣中使趣行。
yú shì tài xué shēng huáng kǎi bó jīn jiǔ wàn sūn yì fèng děng bǎi sì shí sì rén
于是太学生黄恺伯、金九万、孙翼凤等百四十四人,
wǔ xué shēng wēng rì shàn děng liù shí qī rén
武学生翁日善等六十七人,
jīng xué shēng liú shí jǔ wáng yuán yě huáng dào děng jiǔ shí sì rén
京学生刘时举、王元野、黄道等九十四人,
zōng xué shēng yǔ huán děng sān shí sì rén
宗学生与寰等三十四人,
jiàn chāng jūn xué jiào shòu lú yuè
建昌军学教授卢钺,
jiē shàng shū lùn sōng zhī bù dàng qǐ fù
皆上书论嵩之不当起复,
bù bào
不报。
jiāng zuò jiān xú yuán jié zòu duì jí liú zhèn shàng fēng shì dì yì pō wù
将作监徐元杰奏对及刘镇上封事,帝意颇悟。
chū sōng zhī cóng zǐ jǐng qīng cháng yǐ shū jiàn yuē
初,嵩之从子璟卿尝以书谏曰:
bó fù bǐng tiān xià zhī dà zhèng bì bàn tiān xià zhī dà shì
伯父秉天下之大政,必办天下之大事;
yīng tiān xià zhī dà rèn bì néng chéng tiān xià zhī dà gōng
膺天下之大任,必能成天下之大功。
bǐ suǒ xíng jìn bù kè zhōng yòng rén zhī fǎ bù dài jǔ xuē ér gǎi guān zhě yǒu zhī qiǎn zé wèi jǐ ér xuán méng xù lǐ zhě yǒu zhī dīng nán wèi jǐ ér jù bèi qǐ fù zhě yǒu zhī
比所行浸不克终,用人之法,不待举削而改官者有之,谴责未几而旋蒙叙理者有之,丁难未几而遽被起复者有之。
jiè yuē yǒu fēi cháng zhī cái yǒu bù cì zhī chú nóng ēn yì shǎng suǒ yǐ shōu shí rén cái ér bù zhī sī rén zhě guǒ néng yùn chóu wéi wò xiàn liù qí zhī cè ér de zhī hu
借曰有非常之才,有不次之除,𬪩恩异赏,所以收拾人才,而不知斯人者果能运筹帷幄、献六奇之策而得之乎?
yì yì xiàn lù mù bīn ér de zhī hu
抑亦献赂幕宾而得之乎?
guǒ néng chí shēn ān mǎ xiào yī zhàn zhī yǒng ér de zhī hu
果能驰身鞍马,效一战之勇而得之乎?
yì yì xiào pín nú pú ér de zhī hu
抑亦效颦奴仆而得之乎?
tú wén bāo jū gōng xíng zhèng chū duō mén pián bì sī nì láng bèi wàn zhuàng zǔ zōng gé fǎ huài yú jīn rì yě
徒闻包苴公行,政出多门,便嬖私昵,狼狈万状,祖宗格法,坏于今日也。
zì kāi dū fǔ dōng nán mín lì kùn yú gōng xū zhōu xiàn cāng cù kuì yú yīng bàn niǎn jīn bó wǎn chú sù luò yì dào lù yuē yī zé dū fǔ èr zé dū fǔ bù zhī suǒ gàn zhě hé shì suǒ chéng zhě hé gōng
自开督府,东南民力,困于供需,州县仓卒,匮于应办,辇金帛,挽刍粟,络绎道路,曰一则督府,二则督府,不知所干者何事,所成者何功!
jìn wén shǔ chuān bù shǒu yì zhě duō guī tuì shī yú è zhī shī
近闻蜀川不守,议者多归退师于鄂之失。
hé zhě
为什么呢?
fēn shù liè zhūn bèi biān yù róng shǒu wěi xiāng yuán rú cháng shān zhī shé
分戍列屯,备边御戎,首尾相援,如常山之蛇。
wéi yáng zé yǒu zhào kuí lú jiāng zé yǒu dù bó hǔ jīn líng zé yǒu bié zhī jié
维扬则有赵葵,庐江则有杜伯虎,金陵则有别之杰。
wèi dū fǔ zhě yi jù è zhǔ xíng shì zhī de xi kě yǐ yuán shǔ dōng kě yǐ yuán huái běi kě yǐ zhèn jīng hú
为督府者,宜据鄂渚形势之地,西可以援蜀,东可以援淮,北可以镇荆湖。
bù cǐ zhī tú jǐn sǔn fān lí shēn rù táng ào bó fù móu shēn zì gù zhī jì zé ān qí rú tiān xià cāng shēng hé
不此之图,尽损藩篱,深入堂奥,伯父谋身自固之计则安,其如天下苍生何!
shì yǐ jī mín pàn jiāng chéng xū dǎo wēi qīn yì yú yuán xiāng yáo dàng yú dǐng lǐ
是以饥民叛将,乘虚捣危,侵轶于沅、湘,摇荡于鼎、澧。
wèi jiāng líng zhī shì gǒu gū zé wǔ chāng zhī shì wèi yì shǒu
为江陵之势苟孤,则武昌之势未易守;
xíng hú zhī lù shāo jǐng zé jiāng zhè zhī zhū jùn yān de gāo zhěn ér wò
刑湖之路稍警,则江、浙之诸郡焉得高枕而卧?
kuàng shā jiàng shī xìn zé qián rì chè jiāng zhī jì bù kě fù yòng yǐ
况杀降失信,则前日彻疆之计不可复用矣;
nèi dì shī hù zé qián rì qīng yě zhī cè bù kě fù shī yǐ
内地失护,则前日清野之策不可复施矣。
cǐ xì yī kāi dōng nán shēng líng tè jǐ shàng zhī ròu ěr
此隙一开,东南生灵特几上之肉耳。
zé sòng shì nán dù zhī jiāng tǔ è néng bǎo qí jīn ōu zhī wú quē yě
则宋室南渡之疆土,恶能保其金瓯之无阙也。
hé zǎo wéi zhī tú shàng yǐ kuān jiǔ zhòng xiāo gàn zhī yōu xià yǐ wèi shuāng qīn zhāo xī zhī wàng
盍早为之图,上以宽九重宵旰之忧,下以慰双亲朝夕之望。
bù rán shī lǎo cái dān jì yòng bù chéng zhǔ yōu chén rǔ gōng lùn bù róng
不然,师老财殚,绩用不成,主忧臣辱,公论不容。
wàn yī bù wèi qiáng yù zhī shì shéng yǐ chūn qiū zhī fǎ shēng qí tǎo zuì bù xiào zhī jiù dāng cǐ zhī shí suī yōu yóu shū shuǐ zhī yǎng qí kě de hu
万一不畏强御之士,绳以《春秋》之法,声其讨罪不效之咎,当此之时,虽优游菽水之养,其可得乎?
yì rì guó shǐ zài zhī bù dé chǐ yú zhào pǔ kāi guó xūn chén zhī liè ér nǎi cè yú cài jīng wù guó luàn chén zhī hòu yí chòu wàn nián guǒ hé miàn mù jiàn wǒ zǔ yú dì xià hu
异日国史载之,不得齿于赵普开国勋臣之列,而乃厕于蔡京误国乱臣之后,遗臭万年,果何面目见我祖于地下乎?
rén wèi huò qǐ xiāo qiáng wēi rú zhāo lù cǐ yú suǒ tòng xīn jí shǒu wèi bó fù kǔ kǒu jí yán
人谓祸起萧墙,危如朝露,此愚所痛心疾首为伯父苦口极言。
wèi jīn zhī jì mò ruò jǐn qù zài mù zhī qún xiǎo xī zhào zài yě zhī jūn zǐ xiāng yǔ gǎi xián yì zhé lù lì wáng shì shù jī shī zhī dōng yú shōu zhī sāng yú yǐ
为今之计,莫若尽去在幕之群小,悉召在野之君子,相与改弦易辙,戮力王事,庶几失之东隅,收之桑榆矣。
rú qí shì shī ér bù zhī jiù shì fēi ér bù zhī gé xūn yóu tóng qì nú jì tóng lì tiān xià dà shì qīn qīn rì qū yú wēi wáng zhī yù yǐ
如其视失而不知救,视非而不知革,薰莸同器,驽骥同枥,天下大势,骎骎日趋于危亡之域矣。
bó fù yǔ jǐng qīng qīn yóu fù zi yě bó fù wú yǐ shào nián ér hū zhī zé wú zú xìng shèn
伯父与璟卿,亲犹父子也,伯父无以少年而忽之,则吾族幸甚!
tiān xià shēng líng xìng shèn
天下生灵幸甚!
wǒ zǔ zōng shè jì xìng shèn
我祖宗社稷幸甚!
jū wú hé jǐng qīng bào zú xiāng chuán sōng zhī zhì dú yún
居无何,璟卿暴卒,相传嵩之致毒云。
sōng zhī wèi gōng lùn suǒ bù róng jū xián shí yǒu sān nián
嵩之为公论所不容,居闲十有三年。
bǎo yòu sì nián chūn shòu guān wén diàn dà xué shì jiā shí yì
宝祐四年春,授观文殿大学士,加食邑。
bā yuè guǐ sì zú yí biǎo shàng dì chuò cháo zèng shǎo shī ān dé jūn fàn dù shǐ jìn fēng lǔ guó gōng shì zhōng jiǎn yǐ jiā huì gǎi shì zhuāng sù
八月癸巳卒,遗表上,帝辍朝,赠少师、安德军范度使,进封鲁国公,谥忠简,以家讳改谥庄肃。
dé yòu chū yǐ yòu zhèng yán xú zhí fāng yán duó shì
德祐初,以右正言徐直方言夺谥。
dǒng huái zì tíng zhí háo zhōu dìng yuǎn rén
董槐,字庭植,濠州定远人。
shǎo xǐ yán bīng yīn dú sūn wǔ cáo cāo zhī shū ér yuē shǐ wú de yòng jiāng xùn sǎo zhōng tǔ yǐ huán tiān zǐ
少喜言兵,阴读孙武、曹操之书,而曰:"使吾得用,将汛扫中土以还天子。
huái mào shén wěi guǎng sǎng ér fēng yí yòu měi rán lùn shì kāng kǎi zì fāng zhū gé liàng zhōu yú
"槐貌甚伟,广颡而丰颐,又美髯,论事慷慨,自方诸葛亮、周瑜。
fù yǒng yù huái yán wén qí zì fāng nù ér xī yuē bù lì xué yòu zì xǐ dà yán cǐ kuáng shēng ěr wú fú yuàn yě
父永,遇槐严,闻其自方,怒而嘻曰:"不力学,又自喜大言,此狂生耳,吾弗愿也。
huái xīn kuì nǎi yì zì cuī shé xué yú yǒng jiā yè shī yōng
"槐心愧,乃益自摧折,学于永嘉叶师雍。
wén fǔ guǎng zhě zhū xī zhī mén rén fù wǎng cóng guǎng guǎng tàn qí shàn xué
闻辅广者,朱熹之门人,复往从广,广叹其善学。
jiā dìng liù nián dēng jìn shì dì diào jìng ān zhǔ bù
嘉定六年,登进士第,调靖安主簿。
dīng fù yōu qù guān
丁父忧去官。
shí sì nián qǐ wèi guǎng dé jūn lù shì cān jūn mín yǒu wū fù rén li jué sī zhù bīng jié háo jié yǐ yīng li quán zhě jùn bǔ xì zhī yù huái chá qí wang yǐ bái shǒu shǒu yuē wèi fǎn zhě jiě shuō zú yǐ
十四年,起为广德军录事参军,民有诬富人李桷私铸兵结豪杰以应李全者,郡捕系之狱,槐察其枉,以白守,守曰:"为反者解说,族矣。
huái yuē lì míng zhī yù yǒu wang ér jǐ zhū sǐ dì yǐ fu yú fǎ gù fǎ qǐ wèi zhū bèi gào zhě wú lùn wang bù wǎng jiē kě shā hu
"槐曰:"吏明知狱有枉,而挤诸死地以傅于法:顾法岂谓诸被告者无论枉不枉,皆可杀乎?
bù tīng
"不听。
qǐng zhī shǒu yǐ yōu qù huái shè tōng pàn zhōu shì tàn yuē jué chéng wang jīn bù wéi chū zhī shēng wú yáo yǐ
顷之,守以忧去,槐摄通判州事,叹曰:"桷诚枉,今不为出之,生无繇矣。
nǎi wèi fān qí cí míng qí bù fǎn shū shàng zú tuō jué yù
"乃为翻其辞,明其不反,书上,卒脱桷狱。
shào dìng èr nián qiān zhèn jiāng guān chá tuī guān
绍定二年,迁镇江观察推官。
míng nián chūn rù wéi zhǔ guǎn xíng bù jià gé wén zì
明年春,入为主管刑部架阁文字。
qiū jiān quán lǐ bīng bù jià gé qiān jí tián lìng tè chà quán tōng pàn zhèn jiāng fǔ
秋,兼权礼兵部架阁,迁籍田令,特差权通判镇江府。
zhì zhōu huì quán pàn shè huái lín dà jiāng dà fǔ jí fā zhōu bīng
至州,会全叛,涉淮临大江,大府急发州兵。
huái jí rì jiàng bīng jì jiāng ér xi quán dùn qù nǎi hái
槐即日将兵济江而西,全遁去,乃还。
wǔ nián dīng mǔ yōu
五年,丁母忧。
duān píng sān nián chà tōng pàn qí zhōu cí
端平三年,差通判蕲州,辞。
jiā xī yuán nián zhào fù dōu táng qiān zōng zhèng sì bù chū zhī cháng zhōu
嘉熙元年,召赴都堂,迁宗正寺簿、出知常州。
hòu sān rì tí diǎn hú běi xíng yù
后三日,提点湖北刑狱。
cháng dé jūn luàn yè zòng huǒ ér zào shǒu wèi chuǎng bù chū
常德军乱,夜纵火而噪,守尉闯不出。
huái qí cóng shù rén yú huǒ suǒ qiě wèn luàn gù
槐骑从数人于火所,且问乱故。
luàn zhě yuē jiāng jūn mǎ yàn zhí duó wú suì qǐng wú shǔ jiāng zé zhī cháng bù wéi luàn yě
乱者曰:"将军马彦直夺吾岁请,吾属将责之偿,不为乱也。
huái zuò mǎ shàng zhào yàn zhí zhǎn mǎ qián luàn zhě hái rù wǔ zhōng míng rì nǎi bǔ shǒu luàn zhě qī rén lù zhū shì ér fù yàn zhí zhī jiā
"槐坐马上,召彦直斩马前,乱者还入伍中,明日,乃捕首乱者七人戮诸市,而赙彦直之家。
chà chōng guī xiá yuè chá fǎng shǐ
差充归、峡、岳察访使。
èr nián jiān quán zhī cháng dé fǔ xún jiān jūn qì shǎo jiān yī jiù tí diǎn xíng yù
二年,兼权知常德府,寻兼军器少监,依旧提点刑狱。
sān nián yǐ zhí bǎo mó gé zhī jiāng zhōu jiān dū du fǔ cān móu
三年,以直宝谟阁知江州兼都督府参谋。
qiū liú mín dù jiāng ér lái guī zhě shí yú wàn yì zhě jiē wèi fāng jūn xīng jùn guó jí chǔ sù bù xiá shí mín yě
秋,流民渡江而来归者十余万,议者皆谓:"方军兴,郡国急储粟,不暇食民也。
huái yuē mín wú mín yě fā wú sù zhèn zhī hú bù kě
"槐曰:"民,吾民也,发吾粟振之,胡不可?
zhì zhě rú guī yān
"至者如归焉。
dàng shì shí sòng yǔ jīn wèi lín guó ér xiāng hàn yáng chu zhī jiān háo jié jiē zì xiāng jié yǐ bǎo qí zú wú lài zhě wǎng wǎng qù wèi qún dào
当是时,宋与金为邻国,而襄、汉、扬、楚之间,豪杰皆自相结以保其族,无赖者往往去为群盗。
fú guāng rén dí quán yù huáng pí yǒu zhòng sān qiān yú shāo chū lǔ lüě
浮光人翟全寓黄陂,有众三千余,稍出卤掠。
huái lìng kè shuō xià quán xǐ zhī yáng wū zhōu shǐ zá gēng qí chūn jiān yòu xiǎng cì zhī yòng wèi pí jiàng
槐令客说下全,徙之阳乌洲,使杂耕蕲春间,又享赐之,用为裨将。
yú shì cáo cōng liú qīng zhī shǔ jiē lái zì guī
于是曹聪、刘清之属皆来自归。
sì nián jìn zhí huá wén gé zhī tán zhōu zhǔ guǎn hú nán ān fǔ sī gōng shì
四年,进直华文阁、知潭州、主管湖南安抚司公事。
fāng sān biān jí yú shǒu yù dū fǔ rì yè zhēng fā mín qiě kùn huái wèi huà cè yīng zhī lìng mín bù shāng ér jūn xū yì bù kuì
方三边急于守御,督府日夜征发,民且困,槐为画策应之,令民不伤而军须亦不匮。
chún yòu èr nián qiān zuǒ sī láng guān jìn zhí lóng tú gé yán jiāng zhì zhì fù shǐ jiān zhī jiāng zhōu zhǔ guǎn jiāng xī ān fǔ sī gōng shì
淳祐二年,迁左司郎官,进直龙图阁、沿江制置副使兼知江州、主管江西安抚司公事。
shì qí fù zé lì qīn shén xià jiào yuē lì zhōu ér lì yóu wèi dào bù zì huǐ wú qiě zhū zhī
视其赋则吏侵甚,下教曰:"莅州而吏犹为盗不自悔,吾且诛之!
lì nǎi zhèn kǒng yuàn zì xīn
"吏乃震恐,愿自新。
huái yīn chú mín huàn hài fán lì yǒu yi chí yǐ lì mín wéi kǒng bù jìn chí
槐因除民患害,凡利有宜,弛以利民,惟恐不尽弛。
dà jì jūn shí cháng ruò dí qiě zhì
大计军实,常若敌且至。
pí jiàng lú yuān xiōng huá bù shòu mìng zhǎn yǐ xùn shī jūn zhōng sù rán
裨将卢渊凶猾不受命,斩以徇师,军中肃然。
sān nián jìn mì gé xiū zhuàn
三年,进秘阁修撰。
sì nián zhào rù zòu shì qiān quán hù bù shì jí cì zǐ jìn jí yīng diàn xiū zhuàn yán jiāng zhì zhì shǐ jiāng dōng ān fǔ shǐ jiān zhī jiàn kāng fǔ jiān xíng gōng liú shǒu
四年,召入奏事,迁权户部侍即,赐紫,进集英殿修撰、沿江制置使、江东安抚使兼知建康府兼行宫留守。
jūn zhèng chí fú zhì nǎi wèi shǎng sān děng yǐ jiào shè chūn qiū jiào yì shì zú zuò zuò jìn tuì jī cì zhī jì suì yú jǐn wèi jīng bīng
军政弛弗治,乃为赏三等以教射,春秋教肄士卒坐作进退击刺之技,岁余尽为精兵。
liù nián zhào zhì quē cí
六年,召至阙,辞。
chū zhī jìng jiāng fǔ jiān guǎng xī jīng lüè ān fǔ shǐ yòu cí
出知静江府兼广西经略安抚使,又辞。
quán guǎng xī yùn pàn jiān tí diǎn xíng yù
权广西运判兼提点刑狱。
zǎi xiàng yí shū huái yuē guó jiā fāng yòng bīng rén chén bù cí jí nàn gōng xìng wú gù cí
宰相移书槐曰:"国家方用兵,人臣不辞急难,公幸毋固辞。
huái jí rì jiù dào zhì yōng zhōu shàng shǒu yù qī cè
"槐即日就道,至邕州,上守御七策。
yōng zhōu zhī de xi tōng zhū mán yí nán yǐn jiāo zhǐ jí fú nú yuè wū liú lín zhī shǔ shù kòu biān huái yǔ yuē wú xiāng qīn tuī chì xīn yù zhī jiē fú bù dòng
邕州之地西通诸蛮夷,南引交址及符奴、月乌、流鳞之属,数寇边,槐与约无相侵,推赤心遇之,皆伏不动。
yòu yǔ jiāo zhǐ yuē wǔ shì yī wú fàn biān èr guī wǒ qīn dì sān hái lǔ lüě shēng kǒu sì fèng zhēng shuò wǔ tòng mào yì
又与交址约五事:一无犯边,二归我侵地,三还卤掠生口,四奉正朔,五通贸易。
yú shì qiǎn shǐ lái xiàn fāng wù dà xiàng nán fāng xī dìng
于是遣使来献方物、大象南方悉定。
qī nián jìn bǎo zhāng gé dài zhì
七年,进宝章阁待制。
bā nián qiān gōng bù shì láng zhí shì yī jiù jiān zhuǎn yùn shǐ
八年,迁工部侍郎,职事依旧,兼转运使。
jiǔ nián zhào fù quē fēng dìng yuǎn xiàn nán
九年,召赴阙,封定远县男。
qiān bīng bù shì láng jiān quán jǐ shì zhōng jiān shì dú shēng jǐ shì zhōng shàng shū qǐng yì sǔn qī lǐ ēn zé yǐ wèi tiān xià shì dài fū
迁兵部侍郎兼权给事中兼侍读,升给事中,上疏请抑损戚里恩泽以慰天下士大夫。
qún chén zòu shì shǎo yǔ fǎ wéi dàn huái bù gǎn shàng
群臣奏事少与法违,惮槐不敢上。
jiān shì dú jìn bǎo zhāng gé zhí xué shì zhī fú zhōu fú jiàn ān fǔ shǐ cí
兼侍读,进宝章阁直学士、知福州福建安抚使,辞。
jìn fēng zi
进封子。
shì nián dōng bài duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì jìn fēng hóu
是年冬,拜端明殿学士、签书枢密院事,进封侯。
shí èr nián wèi tóng zhī shū mì yuàn shì
十二年,为同知枢密院事。
bǎo yòu yuán nián quán cān zhī zhèng shì
宝祐元年,权参知政事。
èr nián jìn cān zhī zhèng shì
二年,进参知政事。
sì chuān zhì zhì shǐ yú huì yǐ zhàn bài duó guān zhào jīng xiāng zhì zhì shǐ li céng bó wǎng shì shī céng bó cí huái yuē shì rú cǐ shàng kě zuò ér nì hu
四川制置使余晦以战败夺官,诏荆襄制置使李曾伯往视师,曾伯辞,槐曰:"事如此,尚可坐而睨乎?
shàng shū qǐng xíng dùn zhòng bīng kuí mén yǐ gù jīng shǔ fǔ chē zhī shì zhào bào yuē fù xīn zhī chén suǒ yǔ gòng lǐ tiān xià zhě yě yi zài cháo tíng bù yí zài sì fāng
"上疏请行,顿重兵夔门以固荆、蜀辅车之势,诏报曰:"腹心之臣,所与共理天下者也,宜在朝廷,不宜在四方。
fù shàng shū yuē tiān xià zhī shì bù jìn zé tuì rén chén wú gǎn wèi qí yì zhě gǒu yǐ chén wèi kě rèn yi shǎo tīng chén zì xiào jí chén bù zú yǔ jūn lǚ zhī shì yuàn shàng guān jué
"复上疏曰:"天下之事,不进则退,人臣无敢为岐意者,苟以臣为可任,宜少听臣自效,即臣不足与军旅之事,愿上官爵。
bù xǔ jìn fēng háo liáng jùn gōng
"不许,进封濠梁郡公。
dì rì xiāng yòng huái huái yán shì wú suǒ yǐn yì zài yú gé jūn xīn zhī fēi ér bù wéi róng yuè
帝日乡用槐,槐言事无所隐,意在于格君心之非而不为容悦。
dì wèn dí mín sù jī biān zé duì yuē wú mín kùn shén yǒu sī jí dí bù fù shěng
帝问籴民粟积边,则对曰:"吴民困甚,有司急籴不复省。
fu mín wéi bāng běn yuàn xiān chuí yì gēn běn
夫民惟邦本,愿先垂意根本。
dì wèn xiū tài yǐ cí zé duì yuē tǔ gōng jiàn qǐ mín ba yú zhēng fā fēi suǒ yǐ shì tiān yě
"帝问修太乙祠,则对曰:"土工荐起,民罢于征发,非所以事天也。
dì wèn biān shì duì yuē wài yǒu dí guó zé qí jì xiān zì qiáng
"帝问边事,对曰:"外有敌国,则其计先自强。
zì qiáng zhě rén wèi wǒ wǒ bù wèi rén
自强者人畏我,我不畏人。
yòu yán dí guó zài qián yi bá cái néng yòng zhī
"又言:"敌国在前,宜拔材能用之。
shì dà fū yǒu guò shī wèi zhí fǎ lì suǒ cì hé zhōng shēn bìn fú yòng shēn wéi cháo tíng xī cǐ
士大夫有过失,为执法吏所刺劾,终身摈弗用,深为朝廷惜此。
gǒu fēi jiān xié jiē yuàn wèi zhāo xǐ wù fèi qí tā shàn
苟非奸邪,皆愿为昭洗,勿废其他善。
yòu qiān zhé zhī chén jiǔ duò xiá fāng shāo shāo nèi xǐ jīn de shēng huán gù fú yòng kě yǐ
又迁谪之臣,久堕遐方,稍稍内徙,今得生还,顾弗用可矣。
huái měi zòu dì zhé chēng shàn
"槐每奏,帝辄称善。
sān nián bài yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ
三年,拜右丞相兼枢密使。
huái zì yǐ wéi rén zhǔ suǒ zhèn bá gǒu kě yǐ lì ān guó jiā wú bù wèi rán wu xiān dà tǐ rèn rén xiān qǔ gù jiù zhī zài shū yuǎn zhě zài guān zhě lǜ mǎn suì ér qiān
槐自以为人主所振拔,苟可以利安国家无不为,然务先大体,任人先取故旧之在疏远者,在官者率满岁而迁。
shì jìn zhě shǐ bù shuō yǐ
嗜进者始不说矣。
huái yòu yán yú dì yuē chén wéi zhèng ér yǒu hài zhèng zhě sān
槐又言于帝曰:"臣为政而有害政者三。
dì yuē hú wéi hài zhèng zhě sān
"帝曰:"胡为害政者三?
duì yuē qī lǐ bù fèng fǎ yī yǐ
"对曰:"戚里不奉法,一矣;
zhí fǎ dà lì jiǔ yú qí guān ér shàn wēi fú èr yǐ
执法大吏久于其官而擅威福,二矣;
huáng chéng sī bù jiǎn shì sān yǐ
皇城司不检士,三矣。
jiāng lǜ bù jiǎn xià gù shì zú héng shì zú héng zé biàn shēng yú wú shí
将率不检下故士卒横,士卒横则变生于无时;
zhí fǎ wēi fú shàn gù xián bù xiào hùn xiáo xián bù xiào hùn xiáo zé jiān xié sì xián rén fú ér bù chū
执法威福擅故贤不肖混淆,贤不肖混淆则奸邪肆,贤人伏而不出;
qīn qī bù fèng fǎ gù fǎ lìng qīng fǎ lìng qīng gù cháo tíng bēi
亲戚不奉法故法令轻,法令轻故朝廷卑。
sān zhě fú qù zhèng qiě fèi yuàn zì shàng chú zhī
三者弗去,政且废,愿自上除之。
yú shì jí zhī zhě zī shén
"于是嫉之者滋甚。
dì nián jìn gāo cāo bǐng dú duàn qún chén wú dàng yì zhě jiàn xǐ xiá nìng rén
帝年浸高,操柄独断,群臣无当意者,渐喜狎佞人。
dīng dà quán shàn wèi nìng dì liè guì zhī qiè nòng wēi quán ér dì fú jué wù
丁大全善为佞,帝躐贵之,窃弄威权而帝弗觉悟。
dà quán yǐ wèi shì yù shǐ qiǎn kè sī zì jié yú huái huái yuē wú wén rén chén wú sī jiāo wú wéi shì shàng bù gǎn sī jié yuē xìng wèi xiè dīng jūn
大全已为侍御史,遣客私自结于槐,槐曰:"吾闻人臣无私交,吾惟事上,不敢私结约,幸为谢丁君。
dà quán dù huái fú shàn jǐ xián shén nǎi rì yè kè qiú huái duǎn
"大全度槐弗善己,衔甚,乃日夜刻求槐短。
huái rù jiàn jí yán dà quán xié nìng bù kě jìn
槐入见,极言大全邪佞不可近。
dì yuē dà quán wèi cháng duǎn qīng qīng wù yí
帝曰:"大全未尝短卿,卿勿疑。
huái yuē chén yǔ dà quán hé yuàn
"槐曰:"臣与大全何怨?
gù bì xià bá chén zhì cǐ chén zhī dà quán yá ér jìn bù yán shì fù bì xià yě
顾陛下拔臣至此,臣知大全邪而噤不言,是负陛下也。
qiě bì xià wèi dà quán zhōng ér chén yǐ wéi jiān bù kě yǔ jù shì bì xià yǐ
且陛下谓大全忠而臣以为奸,不可与俱事陛下矣。
jì bà chū jí shàng shū qǐ hái gǔ bù bào
"既罢出,即上书乞骸骨,不报。
sì nián cè miǎn chéng xiàng yǐ guān wén diàn dà xué shì tí jǔ dòng xiāo gōng
四年,策免丞相,以观文殿大学士提举洞霄宫。
shí dà quán yì lùn hé huái shū wèi xià zì fā shěng bīng pò qiǎn zhī
时大全亦论劾槐,书未下,自发省兵迫遣之。
yú shì tài xué zhū shēng chén yi zhōng děng shàng shū zhēng zhī yǔ jiàn dà quán chuán
于是太学诸生陈宜中等上书争之,语见《大全传》。
wǔ nián jí jǐng dìng yuán nián jù yòng sì míng táng ēn jiā shí yì
五年及景定元年,俱用祀明堂恩加食邑。
èr nián tè shòu pàn fú zhōu fú jiàn lù ān fǔ dà shǐ gù cí
二年,特授判福州、福建路安抚大使,固辞。
jìn fēng jí guó yòu jìn fēng xǔ guó gōng
进封吉国,又进封许国公。
sān nián wǔ yuè èr shí bā rì jì xī tiān dà yǔ liè fēng léi diàn huái qǐ yì guān ér zuò huī fù rén chū wèi zhū shēng shuō duì qiān èr guà wèn yè rú hé
三年五月二十八日既夕,天大雨,烈风雷电,槐起衣冠而坐,麾妇人出,为诸生说《兑》、《谦》二卦,问夜如何?
zhū shēng yǐ yè zhōng duì suì hōng
诸生以夜中对,遂薨。
yí biǎo shàng zèng tài zǐ shǎo shī shì wén qīng
遗表上,赠太子少师,谥文清。
dì shǐ shǐ zhì jīn liù shí jīn bó qiān pǐ yǐ fù
帝使使致金六十斤、帛千匹以赙。
yè mèng dǐng zì zhèn zhī tái zhī níng hǎi rén
叶梦鼎,字镇之,台之宁海人。
běn chén dài pìn zhī zǐ qī suì hòu yú mǔ zú
本陈待聘之子,七岁后于母族。
shǎo cóng zhí lóng tú gé zhèng lín zōng zhèng shǎo qīng zhào féng lóng xué yǐ tài xué shàng shè shì rù yōu děng liǎng yōu shì hè chū shēn shòu xìn zhōu jūn shì tuī guān shè jiào shì jiǎng huāng zhèng
少从直龙图阁郑霖、宗正少卿赵逢龙学,以太学上舍试入优等,两优释褐出身,授信州军事推官,摄教事,讲荒政。
qiān tài xué lù
迁太学录。
chún yòu èr nián léi biàn shàng fēng shì yán zhào rén cái jiè xiè jìn
淳祐二年,雷变,上封事,言召人才,戒媟近。
míng nián lún duì yán jūn zǐ zhí yán jūn zhì chǔ bì rèn guān fēn kǔn liù shì
明年,轮对,言君子、直言、军制、楮币、任官、分阃六事。
tóng fān yì tāng jīn zhào shì guǎn zhí shòu mì shū shěng zhèng zì
同番易汤巾召试馆职,授秘书省正字。
sì nián shēng jiào shū láng jiān zhuāng wén fǔ jiào shòu
四年,升校书郎兼庄文府教授。
wǔ nián qiān mì shū láng zhuǎn duì yán dìng guó běn qiú zhé fǔ zhuān kǔn shuài jiǎng yòng jiè zhí
五年,迁秘书郎,转对,言定国本,求哲辅,专阃帅,奖用介直。
léi biàn shàng yán yuán táng kāng chéng wǔ kě wèi zhī shuō qiān zhù zuò zuǒ láng
雷变上言,援唐康澄"五可畏"之说,迁著作佐郎。
liù nián bài jūn qì shǎo jiān jiān bīng bù láng guān zhuǎn duì yán guó jì biān shì guó tǐ sān shì
六年,拜军器少监兼兵部郎官,转对,言国计、边事、国体三事。
yòu yán wài yǒu kuī biān zhī dà dí nèi yǒu sì xì zhī jù jiān
又言:"外有窥边之大敌,内有伺隙之巨奸;
qí xié gǔ mèi yú gōng wéi xūn fǔ yī píng yú chéng shè
奇邪蛊媚于宫闱,熏腐依凭于城社;
qiáng fān hàn jiàng yá niè yì yáo cǎo qiè jiān guǐ zhǒu yè jiē biàn
强藩悍将,牙蘖易摇,草窃奸宄,肘腋阶变。
quán zhī yuán zhōu zhuǎn yùn sī hé dí mǐ sān wàn hú mèng dǐng yán yuán shān duō ér tián shǎo cháo tíng miǎn hé dí yǐ bǎi nián zì jīn kāi zhī bǎi xìng zǐ sūn shòu wú qióng zhī hài zé wú qióng zhī yuàn cóng zhī
权知袁州,转运司和籴米三万斛,梦鼎言:"袁山多而田少,朝廷免和籴已百年,自今开之,百姓子孙受无穷之害,则无穷之怨从之。
mín tāng qí xiàn tián xué guān qī zǐ lí sàn mèng dǐng suì hái zhī
"民汤颀献田学官,妻子离散,梦鼎遂还之。
huǐ wàn zài qí fu cūn yín cí sāi qí yāo jǐng
毁万载旗{甫}村淫祠,塞其妖井。
zhào fù xíng zài
召赴行在。
dīng běn shēng mǔ yōu
丁本生母忧。
shí yī nián miǎn sàng bài sī fēng yuán wài láng
十一年,免丧,拜司封员外郎。
lún duì yán bì xià huò yú zuǒ yòu zhī chán shuō lì shì yán zhě wèi hǎo míng zhòng shāng jì shēn jiāo gù mò jiě
轮对,言:"陛下惑于左右之谗说,例视言者为好名,中伤既深,胶固莫解。
jìn suì yǐ lái yán shāo fàn rén zhǔ zhī suǒ nán zhě bù xiǎn ba zé yīn chù bù jiǔ wài zé shè jiān qù zhě lǚ zhào ér bù hái lái zhě yī míng ér zhé chì
近岁以来,言稍犯人主之所难者,不显罢则阴黜,不久外则设间,去者屡召而不还,来者一鸣而辄斥。
jiān yù dié jiǎn tǎo guān yǐ zhí mì gé jiāng xī tí jǔ cháng píng jiān zhī jí zhōu
"兼玉牒检讨官,以直秘阁、江西提举常平兼知吉州。
jié zhì hàn jiàng zhì shè cāng yì cāng píng fǎn li yì shān shòu zāng zhī yuān yǐ guó zǐ sī yè zhào
节制悍将,置社仓、义仓,平反李义山受赃之冤,以国子司业召。
bǎo yòu yuán nián bì duì yán guó lùn zhǔ píng jiāng xi yì cāng bù kě dài shēn shěng ér hòu fā
宝祐元年陛对,言国论主平江西义仓,不可待申省而后发。
kǎo shì jí yīng diàn shòu chóng zhèng diàn shuō shū jìn jiǎng shàng shū
考试集英殿,授崇政殿说书,进讲《尚书》。
jiān guó shǐ biān xiū shí lù jiǎn tǎo qiān guó zi jì jiǔ
兼国史编修、实录检讨,迁国子祭酒。
èr nián jiān quán lǐ bù shì láng jiàn xìng xi tài yǐ gōng
二年,兼权礼部侍郎,谏幸西太乙宫。
sān nián quán lǐ bù shì láng réng jiān jì jiǔ shēng jiān tóng xiū guó shǐ shí lù yuàn tóng xiū zhuàn xún jiān shì jiǎng
三年,权礼部侍郎,仍兼祭酒,升兼同修国史、实录院同修撰,寻兼侍讲。
dīng mǔ yōu
丁母忧。
wǔ nián yǐ jí yīng diàn xiū zhuàn chà zhī gàn zhōu
五年,以集英殿修撰差知赣州。
dīng dà quán bǐng guó yù wǎn mèng dǐng dēng cháo zú cí xiè zhī
丁大全柄国,欲挽梦鼎登朝,卒辞谢之。
liù nián gǎi zhī jiàn níng fǔ yòu gǎi zhī lóng xīng fǔ
六年,改知建宁府,又改知隆兴府。
kāi qìng yuán nián fù zhī jiàn níng fǔ zuò qiáo liáng zhì yì shě jiàn dà ān guān jué yí yù
开庆元年,复知建宁府,作桥梁,置驿舍,建大安关,决疑狱。
jǐng dìng yuán nián zhào wèi tài zǐ zhān shì shàng shū yǐ fǎ tiān wéi yán
景定元年,召为太子詹事,上疏以"法天"为言。
qiān lì bù shì láng cì níng hǎi xiàn shí yì
迁吏部侍郎,赐宁海县食邑。
èr nián quán bīng bù shàng shū jiān quán lì bù shàng shū
二年,权兵部尚书兼权吏部尚书。
sān nián qiān bīng bù shàng shū jiān xiū guó shǐ jiān shí lù xiū zhuàn
三年,迁兵部尚书兼修国史兼实录修撰。
qiān lì bù shàng shū wǔ cí miǎn qǐng cí bù yǔn
迁吏部尚书,五辞免,请祠,不允。
bài duān míng diàn xué shì tóng qiān shū shū mì yuàn shì lǚ cí bù xǔ
拜端明殿学士、同签书枢密院事,屡辞不许。
tóng tí jǔ biān xiū jīng wǔ yào lüè jiān tài zǐ bīn kè jìn fēng níng hǎi bó
同提举编修《经武要略》兼太子宾客,进封宁海伯。
sì nián qiān shū shū mì yuàn shì jìn fēng lín hǎi jùn hòu yǐ míng táng ēn jìn fēng lín hǎi jùn gōng
四年,签书枢密院事,进封临海郡侯,以明堂恩进封临海郡公。
chéng xiàng jiǎ sì dào yù zào guān zǐ ba shí qī shí bā liǎng jiè huì zǐ mèng dǐng yǐ wéi lì mín nǎi zhǐ ba shí qī jiè
丞相贾似道欲造关子,罢十七、十八两界会子,梦鼎以为厉民,乃止罢十七界。
gōng tián fǎ xíng mèng dǐng yòu yǐ wéi lì mín gù xíng zhī zhè yòu ér zhǐ
公田法行,梦鼎又以为厉民,故行之浙右而止。
wǔ nián sān cí bù xǔ jìn tóng zhī shū mì yuàn shì quán cān zhī zhèng shì
五年,三辞,不许,进同知枢密院事、权参知政事。
yǐ huì xīng chū mèng dǐng yán zhèng shàng xià kǒng jù jiāo xiū zhī rì qǐ jiě jī zhèng yòu bù xǔ
以彗星出,梦鼎言政上下恐惧交修之日,乞解机政,又不许。
zòu miǎn zhè xī jīng jiè
奏免浙西经界。
lǐ zōng bēng yì tài zǐ jí wèi tài hòu chuí lián tīng zhèng mèng dǐng yuē mǔ hòu chuí lián qǐ shì měi shì
理宗崩,议太子即位,太后垂帘听政,梦鼎曰:"母后垂帘,岂是美事!
jìn cān zhī zhèng shì jiā shí yì
"进参知政事,加食邑。
mèng dǐng lì cí shì dào kěn liú zhī bù kě
梦鼎力辞,似道恳留之,不可。
dì miǎn yù zài sān zhào gé mén fēng hái zòu shū
帝勉谕再三,诏阁门封还奏疏。
shì dào zòu cān zhèng qù zé jiāng wàn lǐ wáng yuè bì bù lái
似道奏:"参政去则江万里、王爚必不来。
lǐ zōng fù tǔ shè shǎo fù jùn shì yǐn jí guī lǐ lèi zhào lì cí shòu zī zhèng diàn xué shì zhī qìng yuán fǔ yán hǎi zhì zhì shǐ
"理宗复土,摄少傅,竣事,引疾归里,累诏,力辞,授资政殿学士、知庆元府、沿海制置使。
sù qīng hǎi kòu zuì zhǐ shǒu è xiàn yú zhī fèi xī què bù shòu
肃清海寇,罪止首恶,羡余之费,悉却不受。
jiàn jì mín cāng yǐ bèi jī suì zào yì shè yǐ dài bīn lǚ
建济民仓以备饥岁,造驿舍以待宾旅。
xián chún sān nián zài zhào wèi cān zhī zhèng shì jiā shí yì liù cí bù xǔ
咸淳三年,再召为参知政事,加食邑,六辞,不许。
zhào zhù zuò zuǒ láng lú yuè yǔ tāi zhōu shǒu xiàng gōng cǎi qù xíng bài tè jìn yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ lèi cí bù xǔ nǎi yǔ shì dào fēn rèn
诏著作佐郎卢钺与台州守项公采趣行,拜特进、右丞相兼枢密使,累辞,不许,乃与似道分任。
lì zhōu zhuǎn yùn shǐ wáng jià cháng yǐ yán qù guān fēi qí zuì yě sì chuān zhì zhì sī yǐ pì cān yì jí sǐ qí zi sù qiú yí zé
利州转运使王价尝以言去官,非其罪也,四川制置司已辟参议,及死,其子诉求遗泽。
zhì shì mèng dǐng míng qí wú zuì shì dào yǐ wéi ēn bù jǐ chū bà shěng bù lì shù rén bǎng qí xìng míng yú cháo
至是,梦鼎明其无罪,似道以为恩不己出,罢省部吏数人,榜其姓名于朝。
mèng dǐng nù yuē wǒ duàn bù wéi chén zì qiáng
梦鼎怒曰:"我断不为陈自强。
jí qiú qù
"即求去。
shì dào zhī mǔ ràng shì dào yuē yè chéng xiàng ān yú jiā shí wèi cháng xī jìn rǔ qiáng yǔ yǐ xiāng yìn jīn nǎi qiān zhì zhì cǐ ruò bù cóng wú yán wú bù shí yǐ
似道之母让似道曰:"叶丞相安于家食,未尝希进,汝强与以相印,今乃牵制至此,若不从吾言,吾不食矣。
shì dào yuē wèi guān bù dé bù rú cǐ
"似道曰:"为官不得不如此。
huì tài xué zhū shēng yì shàng shū yán shì dào zhuān quán gù wèi nǎi huǐ wù shǔ fǔ yǐn hóng dào qiú jiě ér mèng dǐng lǚ shàng zhāng qǐ xián
"会太学诸生亦上书言似道专权固位,乃悔悟,属府尹洪焘求解,而梦鼎屡上章乞闲。
dōng léi yǐn jiù qiú qù yù lì
冬雷,引咎求去愈力。
sì nián cè yáng fēi zǎi xiàng wú bài lǐ lì zàn bài mèng dǐng yǐ hù huī zhī qū chū
四年,策杨妃,宰相无拜礼,吏赞拜,梦鼎以笏挥之,趋出。
míng rì qǐ hái tián lǐ zhào miǎn liú zhī
明日,乞还田里,诏勉留之。
zhào miǎn zhū zhōu shǒu chén shàng diàn zòu shì mèng dǐng yán zǔ zōng jǐn zhòng mù shǒu zhī jì jiāng fù guān bì lìng zòu shì gài yù chá qí rén pǐn jí miàn yù yǐ lián lǜ jǐ ài yù bǎi xìng
诏免诸州守臣上殿奏事,梦鼎言:"祖宗谨重牧守之寄,将赴官,必令奏事,盖欲察其人品,及面谕以廉律己,爱育百姓。
qí zhì jùn yán jiàn lì mín jù xuān shàng yì shù jī qiú wú fù lín qiǎn zhī yì
其至郡延见吏民,具宣上意,庶几求无负临遣之意。
jīn bù yuǎn shù qiān lǐ ér lái zhǐ chǐ tiān yán ér bù dé jiàn shén fēi lì fǎ zhī běn yì
今不远数千里而来,咫尺天颜而不得见,甚非立法之本意。
yòu qǐ róng shòu zhí yán
"又乞容受直言。
jìn shǎo bǎo
进少保。
wǔ nián yǐn dù yǎn zhì shì dān chē xiāo dùn gù shì lèi cí nǎi shòu guān wén diàn xué shì pàn fú zhōu fú jiàn ān fǔ dà shǐ jìn fēng xìn guó gōng bù bài
五年,引杜衍致仕单车宵遁故事累辞,乃授观文殿学士、判福州、福建安抚大使,进封信国公,不拜;
chōng lǐ quán guān shǐ yòu bù bài
充醴泉观使,又不拜。
qī nián zài chōng lǐ quán shǐ
七年,再充醴泉使。
jiǔ nián shòu shǎo fù yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ yǐn jí lì cí zǎi yuàn láng cáo tà zhì qù xíng fú bìng zhì shèng xiàn qǐng cí bù huò qǐ hái shān lín
九年,授少傅、右丞相兼枢密使,引疾力辞,宰、掾、郎、曹沓至趣行,扶病至嵊县,请辞不获,乞还山林。
shū zòu yuàn shàng lì jīng guǎ yù guī dāng guó zhě shōu rén xīn gù bāng běn lì jiàng shuài chì zhōu xiàn chóng zhèn xù
疏奏:"愿上厉精寡欲,规当国者收人心,固邦本,励将帅,饬州县,重振恤。
piān zhōu jìng guī
"扁舟径归。
shǐ zhě yǐ huò fú gào mèng dǐng yǔ zhī yuē lián chǐ shì dà sǐ shēng shì xiǎo wàn wú kě huí zhī lǐ
使者以祸福告,梦鼎语之曰:"廉耻事大,死生事小,万无可回之理。
shì dào dà nù tái chén zòu cóng guī tián zhī qǐng zhào réng shǎo bǎo guān wén diàn dà xué shì lǐ quán guān shǐ bù qǐng cí lù
"似道大怒,台臣奏从归田之请,诏仍少保、观文殿大学士、醴泉观使,不请祠禄。
yíng guó gōng chū jí wèi zī fǎng gù lǎo mèng dǐng shàng fēng shì yuē dūn jiào dào xun lián dé lì chén jié zhěng mín mò zhòng shì xuǎn quàn lì lián chéng lì jiān bǔ jūn jí
瀛国公初即位,咨访故老,梦鼎上封事,曰:"敦教道,训廉德,厉臣节,拯民瘼,重士选,劝吏廉,惩吏奸,补军籍。
shòu pàn qìng yuán fǔ yán hǎi zhì zhì dà shǐ lì cí yī qián lǐ quán guān shǐ jiān shì dú bù bài
授判庆元府、沿海制置大使,力辞,依前醴泉观使兼侍读,不拜。
èr nián yì wáng jí wèi yú mǐn zhào wèi shǎo shī tài yǐ gōng shǐ
二年,益王即位于闽,召为少师、太乙宫使。
háng hǎi suì xíng dào gěng bù néng jìn nán xiàng tòng kū shī shēng ér hái
航海遂行,道梗不能进,南向恸哭失声而还。
hòu èr nián zú
后二年卒。
zi yīng jí tài fǔ sì chéng zhī jiàn dé fǔ jūn qì shǎo jiān zhù shù jūn mǎ
子应及,太府寺丞、知建德府军器少监、驻戍军马;
yīng yǒu cháo qǐng láng tài shè lìng
应有,朝请郎、太社令。
mǎ tíng luán zì xiáng zhòng ráo zhōu lè píng rén
马廷鸾,字翔仲,饶州乐平人。
běn zhuó zhī zǐ jì zhuó xiōng guāng hòu
本灼之子,继灼兄光后。
gān pín lì xué jì guān lǐ rén pìn wèi tóng zǐ shī yù yǒu jiǔ shí zhuàn zé niàn mǔ lí huò bù gěi wèi zhī shí bù xià yàn
甘贫力学,既冠,里人聘为童子师,遇有酒食馔,则念母藜藿不给,为之食不下咽。
dēng chún yòu qī nián jìn shì dì diào chí zhōu jiào shòu xū cì liù nián
登淳祐七年进士第,调池州教授,需次六年。
bǎo yòu yuán nián zhào fù dōu táng shěn chá cí
宝祐元年,召赴都堂审察,辞。
zhì chí yǐ lǐ shuài zhū shēng
至池以礼帅诸生。
èr nián diào zhǔ guǎn hù bù jià gé
二年,调主管户部架阁。
sān nián qiān tài xué lù zhào shì guǎn zhí
三年,迁太学录,召试馆职。
shí wài qī xiè táng lì wén wēng nèi shì lú yǔn shēng dǒng sòng chén yòng shì tíng luán shì cè yán qiáng jūn dé zhòng xiāng quán shōu zhí chén fáng jìn xí
时外戚谢堂厉文翁、内侍卢允升董宋臣用事,廷鸾试策言强君德,重相权,收直臣,防近习。
dà yǔ shí wǔ qiān mì shū shěng zhèng zì
大与时迕,迁秘书省正字。
sì nián yóu yù tí jǔ shǐ shì pì wèi shǐ guǎn jiào kān
四年,尤焴提举史事,辟为史馆校勘。
chū dīng dà quán lìng fú liáng yǎ mù tíng luán mí yù gōu zhì zhī tíng luán bù wéi dòng
初,丁大全令浮梁,雅慕廷鸾,弥欲钩致之,廷鸾不为动。
shì cè shāo jí dà quán jí tíng luán dāng lún duì dà quán sī wèi wáng chí hòu wǎng rì jiān yān
试策稍及大全,及廷鸾当轮对,大全私谓王持垕往〈日间〉焉。
tíng luán sù hòu chí hòu qiě tóng guǎn bù yú qí dié yě mì lù dà yì
廷鸾素厚持垕且同馆,不虞其谍也,密露大意。
chí hòu dài yuē jūn yóu wèi gǎi zhì gū tuō jí wèi hòu tú hu
持垕绐曰:"君犹未改秩,姑托疾为后图乎?
tíng luán yuē cǐ wēi chén qiān yī zhī zāo qí hé gǎn bù lì
"廷鸾曰:"此微臣千一之遭,其何敢不力。
chí hòu yǐ gào dà quán jí hòu duì diàn mén gé bù dé jiàn
"持垕以告大全,及候对殿门,格不得见。
yì rì yǐ jiān chá yù shǐ zhū yì hé ba
翼日,以监察御史朱熠劾罢。
sòng chén qiǎn bā xiāng mào shì suǒ zòu gǎo gǎo suī fén wén zhě jìn guǎng jì zhě yù shēn ér tíng luán zhī míng zhòng tiān xià
宋臣遣八厢貌士索奏稿,稿虽焚,闻者浸广,忌者愈深,而廷鸾之名重天下。
kāi qìng yuán nián wú qián rù xiāng zhào wèi jiào shū láng
开庆元年,吴潜入相,召为校书郎。
jǐng dìng yuán nián jiān yí jìng huì wáng fǔ jiào shòu
景定元年,兼沂靖惠王府教授。
shí dà quán dǎng duō chì sòng chén shàng jū zhōng yán lù wú kěn yán zhě zhū xué guān kàng shū shū shàng jí xíng
时大全党多斥,宋臣尚居中,言路无肯言者,诸学官抗疏,疏上即行。
huì rì shí yǔ mì shū shěng tóng shǒu jú yīn xiāng yǔ cǎo shū
会日食,与秘书省同守局,因相与草疏。
qián yǐ shū gào tíng luán yuē zhū gōng yán shì fēn fēn jiē yí qián suǒ sǒu wén guǎn zhōng yòu jiāng lùn liè jiào shū yi wú yǔ yǐ zhòng wú guò
潜以书告廷鸾曰:"诸公言事纷纷,皆疑潜所嗾,闻馆中又将论列,校书宜无与,以重吾过。
tíng luán duì yuē gōng lùn yě bù gǎn bì sī xián
"廷鸾对曰:"公论也,不敢避私嫌。
yuè shù rì sòng chén jìng zuò zhé xǐ ān jí zhōu
"越数日,宋臣竟坐谪,徙安吉州。
jiān quán shū mì yuàn biān xiū guān
兼权枢密院编修官。
shí jiǎ sì dào zì jiāng shàng hái wèi wàng hè yì tíng luán wèi cháng qīn zhī
时贾似道自江上还,位望赫奕,廷鸾未尝亲之。
lún duì yán guó yú dōng nán zhě chu yuè bà ér yǒu yú dōng jìn wáng ér bù zú
轮对,言:"国于东南者,楚、越霸而有余,东晋王而不足。
qǐ è è yán shàn yǐ shùn tiān jǔ zhí cuò wǎng yǐ fú mín
乞遏恶扬善以顺天,举直错枉以服民。
qiān shū mì yuàn biān xiū guān jiān quán cāng bù láng guān
"迁枢密院编修官兼权仓部郎官。
èr nián jìn zhù zuò zuǒ láng jiān yòu sī qiān jiāng zuò shǎo jiān
二年,进著作佐郎兼右司,迁将作少监。
sān nián yī zài qǐ wài bǔ bù xǔ
三年,一再乞外补,不许。
tíng luán lùn gòng jǔ sān shì yán xiāng lǐ zhī jǔ zhòng tái shěng zhī fù shì fǎng shān lín zhī yí yì
廷鸾论贡举三事:严乡里之举,重台省之覆试,访山林之遗逸。
yòu yán huāng zhèng yi juān chú bèi zāi zhōu xiàn zū fù zhī bù kě de zhě
又言荒政,宜蠲除被灾州县租赋之不可得者。
zhuó jūn qì jiān jiān zuǒ sī jiān tài zǐ yòu yù dé shēng zuǒ yù dé xíng guó zǐ sī yè qǐ miǎn jiān zuǒ sī
擢军器监兼左司,兼太子右谕德,升左谕德,行国子司业,乞免兼左司。
lún duì yán jí hé píng zhī fú zhě zì bì xià zhī shēn shǐ yǎng hé píng zhī dé zhě zì bì xià zhī xīn shǐ
轮对,言:"集和平之福者自陛下之身始,养和平之德者自陛下之心始。
jiān hàn lín quán zhí zhuó mì shū shǎo jiān shēng quán zhí xué shì yuàn
"兼翰林权直,擢秘书少监,升权直学士院。
sì nián zhuó qǐ jū shè rén jiān tài zǐ yòu shù zǐ jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān shí lù yuàn jiǎn tǎo guān
四年,擢起居舍人兼太子右庶子兼国史院编修官、实录院检讨官。
rù zòu yán tài shǐ bì dāng jǐn shū zāi yì
入奏言:"太史必当谨书灾异。
yuàn bì xià xī shòu fū shī yǐ zhuàng rén cái zhī jīng shén
愿陛下翕受敷施,以壮人才之精神;
xū xīn róng nà yǐ zhí rén yán zhī gǔ gàn
虚心容纳,以植人言之骨干。
niàn bāng běn ér yǐ gōng miè sī yán biān bèi ér sī huàn yù fáng
念邦本而以公灭私,严边备而思患豫防。
shí zài zhào yòng sòng chén tíng luán yǐn hé tán zhī shuō jìn jí yán sòng chén bù kě yòng dì cóng zhī
"时再召用宋臣,廷鸾引何郯之说进,极言宋臣不可用,帝从之。
jiàn shì èr shí rén jìn zhōng shū shè rén
荐士二十人,进中书舍人。
chéng kuí wū huì guǐ mì bù dàng bǔ jiāng shì láng
程奎污秽诡秘,不当补将仕郎;
wáng zhī yuān wèi dà quán dǎng bù dàng tōng pàn jiāng zhōu
王之渊为大全党,不当通判江州;
zhū yì bù dàng zhī qìng yuán fǔ jí wèi zhì zhì shǐ
朱熠不当知庆元府及为制置使;
lín shì zhào bì chuò hūn zhāng chēng sūn bù dàng yǔ jùn jiē jiǎo hái cí tóu
林奭、赵必〈辶昏〉、张称孙不当与郡:皆缴还词头。
jiān guó shǐ shí lù yuàn
兼国史实录院。
wǔ nián huì chū shàng shū jí yán tiān rén zhī jì
五年,彗出,上疏极言天人之际。
qiān lǐ bù shì láng
迁礼部侍郎。
lǐ zōng yí zhào dù zōng dēng jí zhào jiē tíng luán suǒ cǎo
理宗遗诏、度宗登极诏,皆廷鸾所草。
jiān shì dú cí bù xǔ
兼侍读,辞,不许。
shū liè xiào zōng zhī zhèng yǐ gào
疏列孝宗之政以告。
shēng zhí xué shì yuàn
升直学士院。
xián chún yuán nián jìn duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì jiān tóng tí jǔ biān xiū jīng wǔ yào lüè
咸淳元年,进端明殿学士、签书枢密院事兼同提举编修《经武要略》。
dīng mǔ yōu
丁母忧。
sān nián tóng zhī shū mì yuàn shì jiān tóng tí jǔ biān xiū jīng wǔ yào lüè
三年,同知枢密院事兼同提举编修《经武要略》。
rù zòu yán péi mìng mài zhí gēn běn chóng kuān dà xíng rén hòu
入奏言培命脉,植根本,崇宽大,行仁厚。
yòu yán huī dà dù yǐ yōu róng xū shèng xīn ér yán zhù tuī nèi shù yǐ jiǎ jiè rěn nán xíng ér tīng nà zé qíng wú bù dá lǐ wú bù jǐn jiān rén pò dǎn zhí shì tǔ qì tiān xià shì shàng kě wèi yě
又言:"恢大度以优容,虚圣心而延伫,推内恕以假借,忍难行而听纳,则情无不达,理无不尽,奸人破胆,直士吐气,天下事尚可为也。
jiān quán cān zhī zhèng shì
"兼权参知政事。
wǔ nián jìn cān zhī zhèng shì jiān tóng zhī shū mì yuàn shì jìn yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ
五年,进参知政事兼同知枢密院事,进右丞相兼枢密使。
bā nián jiǔ shū qǐ bà zhèng
八年,九疏乞罢政。
jiǔ nián yī jiù guān wén diàn dà xué shì zhī shào xīng fǔ zhè dōng ān fǔ dà shǐ
九年,依旧观文殿大学士、知绍兴府、浙东安抚大使。
shàng shū cí miǎn yī jiù zhí tí jǔ lín ān fǔ dòng xiāo gōng
上疏辞免,依旧职提举临安府洞霄宫。
dù zōng chū nián zhào xún gù lǎo zhuān yǐ xiū rǎng dà jì kòu zhī zhào kuí
度宗初年,诏询故老,专以修攘大计叩之赵葵。
kuí jí yì zhǐ chén yuē lǎo chén chū rù bīng jiān bèi ān cǐ shì yuàn cháo tíng jǐn zhī zhòng zhī
葵极意指陈曰:"老臣出入兵间,备谙此事,愿朝廷谨之重之。
shì dào zuò sè yuē cǐ sān jīng bài shì zhě cí chén shī yán
"似道作色曰:"此三京败事者,词臣失言。
tíng luán měi jiàn wén fǎ mì gōng shǎng jī chí jiàng xiào bù chū sǐ lì yú biān kǔn shēng pì shāo yuè jū luán
"廷鸾每见文法密,功赏稽迟,将校不出死力,于边阃升辟,稍越拘挛。
shì dào pō yí yì jǐ qíng táng lì yǐ xiè qí fèn
似道颇疑异己,黥堂吏以泄其愤。
jí cí xiàng wèi dì cè dá jiǔ zhī yuē chéng xiàng miǎn wèi zhèn liú
及辞相位,帝恻怛久之曰:"丞相勉为朕留。
tíng luán yán chén sǐ wáng wú rì kǒng bù dé zài jiàn jūn fù
"廷鸾言:"臣死亡无日,恐不得再见君父。
rán guó shì fāng yīn jiāng yǔ kǒng jí
然国事方殷,疆圉孔棘。
tiān xià ān wēi rén zhǔ bù zhī
天下安危,人主不知;
guó jiā lì hài qún chén bù zhī
国家利害,群臣不知;
jūn qián shèng fù liè kǔn bù zhī
军前胜负,列阃不知。
bì xià yǔ yuán lǎo dà chén wéi huái yǒng tú chén sǐ qiě míng mù
陛下与元老大臣惟怀永图,臣死且瞑目。
dùn shǒu tì qì ér tuì
"顿首涕泣而退。
yíng guó gōng jí wèi zhào bù zhì
瀛国公即位,召不至。
zì bà xiāng guī yòu shí qī nián ér hōng
自罢相归,又十七年而薨。
suǒ zhe liù jīng jí chuán yǔ mèng huì biān chǔ cí bǔ jì zhū sì yì biān dú zhuāng bǐ jì zhāng shì zhù shì huáng jí guān wù wài piān zhū shū
所著《六经集传》、《语孟会编》、《楚辞补记》、《洙泗裔编》、《读庄笔记》、《张氏祝氏皇极观物外篇》诸书。
lùn yuē shǐ mí yuǎn fèi qīn lì shū huì wén zhí yán
论曰:史弥远废亲立疏,讳闻直言。
zhèng qīng zhī duò míng yú zài xiāng zhī rì
郑清之堕名于再相之日。
mí yuǎn zhī zuì jì zhe gù dāng shí bù lè sōng zhī zhī jì yě yīn sàng qǐ fù qún qǐ gōng zhī rán gù jiāng cái yě
弥远之罪既著,故当时不乐嵩之之继也,因丧起复,群起攻之,然固将才也。
dǒng huái wú de ér yì zhī yǐ
董槐毋得而议之矣。
yè mèng dǐng mǎ tíng luán zhī suǒ zāo féng qí bù xìng yě fū
叶梦鼎、马廷鸾之所遭逢,其不幸也夫!