宋史 · 脱脱 · Chapter 425 of 496

列传·卷一百八十四

PinyinModern Translation
Size

liú yìng lóng pān fāng hóng qín zhào jǐng wěi féng qù fēi xú lín xú zōng rén wēi zhāo dé chén kǎi yáng wén zhòng xiè fāng de

刘应龙潘牥洪芹赵景纬冯去非徐霖徐宗仁危昭德陈垲杨文仲谢枋得

liú yìng lóng zì hàn chén ruì zhōu gāo ān rén

刘应龙,字汉臣,瑞州高安人。

jiā xī èr nián jìn shì

嘉熙二年进士。

shòu líng líng zhǔ bù ráo zhōu lù shì cān jūn

授零陵主簿,饶州录事参军。

yǒu máo lóng zhě wu piāo lüè shā rén zhōu mín bèi dào yáo hū dào yuē rǔ máo lóng yě

有毛隆者,务剽掠杀人,州民被盗,遥呼盗曰:"汝毛隆也?

dào yì yuē wǒ máo lóng yě

"盗亦曰:"我毛隆也。

jì sòng yú guān bǔ lóng zhì yù yìng lóng yuē dào chéng máo lóng qí kěn zì wèi

"既,讼于官,捕隆置狱,应龙曰:"盗诚毛隆,其肯自谓?

yīn yán yú zhōu zhōu bù kě nǎi wěi tā guān lóng wū fú dǐ sǐ wèi jǐ dào bài yìng lóng yáo shì zhù míng

"因言于州,州不可,乃委它官,隆诬伏抵死,未几盗败,应龙繇是著名。

gǎi zhī chóng rén xiàn

改知崇仁县。

huái xi shī shǒu jiāng xī zhū zhōu yǒu cán pò zhě xiàn zuǒ èr wén biàn xiān dùn yìng lóng gù shǒu bù qù

淮西失守,江西诸州有残破者,县佐贰闻变先遁,应龙固守不去。

xiān shì lǐ zōng jiǔ wèi yǒu zi yǐ dì fú wáng yǔ ruì zhī zǐ wèi huáng zǐ chéng xiàng wú qián yǒu yì lùn dì yǐ bù lè

先是,理宗久未有子,以弟福王与芮之子为皇子,丞相吴潜有异论,帝已不乐。

dà yuán bīng dù jiāng cháo yě zhèn dòng zhú chéng xiàng dīng dà quán fù qǐ qián wèi xiāng dì wèn qián cè ān chū qián duì yuē dāng qiān xìng

大元兵度江,朝野震动,逐丞相丁大全,复起潜为相,帝问潜策安出,潜对曰:"当迁幸。

yòu wèn qīng rú hé qián yuē chén dāng sǐ shǒu yú cǐ

"又问卿如何,潜曰:"臣当死守于此。

dì qì xià yuē qīng yù wèi zhāng bāng chāng hu

"帝泣下曰:"卿欲为张邦昌乎?

qián bù gǎn fù yán

"潜不敢复言。

wèi jǐ běi bīng tuì dì yǔ qún chén yuē wú qián jǐ wù zhèn

未几北兵退,帝语群臣曰:"吴潜几误朕。

suì ba qián xiāng

"遂罢潜相。

dì nù qián bù yǐ yìng lóng cháo shòu mìng dì yè chū xiàng jiǎn shū shū gǎo shòu yìng lóng shǐ hé qián yìng lóng wèi qián běn yǒu xián yù dú lùn shì shī dàng lín biàn guǎ duàn

帝怒潜不已,应龙朝受命,帝夜出象简书疏稿授应龙,使劾潜,应龙谓:"潜本有贤誉,独论事失当,临变寡断。

zǔ zōng yǐ lái dà chén yǒu zuì wèi cháng qīng sì zhū lù

祖宗以来,大臣有罪未尝轻肆诛戮。

yù wàng gū cóng kuān diǎn yǐ quán tǐ mào

欲望姑从宽典,以全体貌。

dì dà nù

"帝大怒。

nǎi àn hé dīng dà quán qǐng jiā cuàn chì shū yán nèi mò jí yú sū mín mò yǐ gù guó běn wài mò jí yú tǎo jūn shí yǐ zhèn guó wēi

乃按劾丁大全,请加窜斥,疏言:"内莫急于苏民瘼以固国本,外莫急于讨军实以振国威。

yòu yán shí zhèng sì shì guǎng fā bǐng yǐ zhèn mín jī tōng shāng fàn yǐ zhù mín shí quàn fēn fù shì yǐ zhù guān dí yán děng dì yǐ hé mín shù jī jiǎn fàng yǐ sū mín qióng yán jí dào yǐ chú mín hài

"又言时政四事,广发禀以振民饥,通商贩以助民食,劝分富室以助官籴,严等第以核民数,稽检放以苏民穷,严戢盗以除民害。

jiǎ sì dào sù jì qián huì jīng shī mǐ guì yìng lóng wèi quàn tiào gē huàn zhě qǔ yǐ shàng wén dì wèn zhī yìng lóng suǒ zuò wèn shì dào mǐ jià gāo dāng jí chù zhī shì dào fǎng qí yóu yì nù yìng lóng

贾似道素忌潜,会京师米贵,应龙为《劝粜歌》宦者取以上闻,帝问知应龙所作,问似道米价高,当亟处之,似道访其由,亦怒应龙。

qiān sī nóng shǎo qīng xún yǐ yòu jiàn yì dài fū sūn fù fèng yán suì qù guó

迁司农少卿,寻以右谏议大夫孙附凤言,遂去国。

jǐng dìng sān nián hú nán jī qǐ tí jǔ cháng píng

景定三年,湖南饥,起提举常平。

yǐ jiù huāng gōng qiān zhí bǎo zhāng gé guǎng nán dōng lù zhuǎn yùn pàn guān

以救荒功,迁直宝章阁、广南东路转运判官。

qiān mì shū jiān jiān guó shǐ biān xiū shí lù jiǎn tǎo

迁秘书监兼国史编修、实录检讨。

zhī lóng xīng fǔ jiān jiāng xī zhuǎn yùn fù shǐ zòu miǎn hé dí èr shí wàn dàn

知隆兴府兼江西转运副使,奏免和籴二十万石。

zhuó quán hù bù shì láng jiān shì jiǎng

擢权户部侍郎兼侍讲。

shí shì dào dāng guó bǎi guān zòu duì shāo qiē zhí zhě zhé chù yìng lóng yán chén guān jīn rì zhī shì kě yán zhě duō yǐ

时似道当国,百官奏对稍切直者辄黜,应龙言:"臣观今日之事,可言者多矣。

ěr rì yǐ lái jìng gōng zì shǒu zhě yǐ lùn shì wéi jì zhǐ chén shāo qiè zhě lián piān yǐn qù qǐ liǎng shěng jiǎo bó guò shèn zhòng qí yí yú

迩日以来,靖恭自守者以论事为忌,指陈稍切者联翩引去,岂两省缴驳过甚,重其疑欤?

yì tíng chén zòu duì fú yì sù qí wèi yú

抑廷臣奏对咈意,速其畏欤?

cháo tíng qīng míng zhī shí ér yán zhě yǐ huái yí wèi chén kǒng zhèng chén duó qì gěng chén chī shé yi fēi shèng shì suǒ yǒu

朝廷清明之时,而言者已怀疑畏,臣恐正臣夺气,鲠臣吃舌,宜非盛世所有。

suì wǔ dāng lù zì shì cóng liǎng shěng yǐ xià wú bù qiè chǐ

"遂迕当路,自侍从、两省以下无不切齿。

wèi jǐ yǐ jí yīng diàn xiū zhuàn zhī jiàn níng fǔ jí cí zhōng shū shè rén lú yuè xī zhǐ fēng hái lù huáng

未几,以集英殿修撰知建宁府,亟辞,中书舍人卢钺希指封还录黄。

jiǔ zhī qǐ wèi jiāng dōng zhuǎn yùn shǐ cí

久之,起为江东转运使,辞。

nán hǎi kòu zuò cháo tíng huàn zhī nǎi yǐ xiǎn mó gé dài zhì zhī guǎng zhōu guǎng dōng shā lüè ān fǔ shǐ

南海寇作,朝廷患之,乃以显谟阁待制知广州、广东纱略安抚使。

kòu wén yìng lóng zhì dùn qù

寇闻应龙至,遁去。

yìng lóng jiǎo zhú zhī nán hǎi dà zhì

应龙剿逐之,南海大治。

tè zhǐ lǚ zhào bài hù bù shì láng réng jiān shì dú qī shàng zòu cí miǎn

特旨屡召,拜户部侍郎仍兼侍读,七上奏辞免。

dé yòu yuán nián qiān bīng bù shàng shū bǎo zhāng gé zhí xué shì zhī gàn zhōu jiān jiāng xī bīng mǎ qián xiá qīng hǎi jūn jié dù shǐ lì cí yǐn jiǔ fēng

德祐元年,迁兵部尚书、宝章阁直学士、知赣州,兼江西兵马钤辖、青海军节度使,力辞,隐九峰。

zi yuán gāo yì jǔ jìn shì zhī hòu guān xiàn

子元高亦举进士,知候官县。

méi hóng tiān xī tàn yuē cháo tíng shī yī yù shǐ yǐ

没,洪天锡叹曰:"朝廷失一御史矣。

pān fāng zì tíng jiān fú zhōu mǐn rén

潘牥字庭坚,福州闽人。

duān píng èr nián cè jìn shì fāng duì yuē bì xià chéng xiū shàng dì guī dé pǐ fū hé yì wéi rén zǐ sūn shēn hé fù mǔ qú láo zhī cì nǎi zhǐ háo nú hàn bì wèi ēn sī zhī de

端平二年策进士,牥对曰:"陛下承休上帝,皈德匹夫,何异为人子孙,身荷父母劬劳之赐,乃指豪奴悍婢为恩私之地。

yù fù mǔ wú nù bù kě de yě

欲父母无怒,不可得也。

yòu yuē bì xià shǒu zú zhī ài shēng róng sǐ āi fǎn bù dé shì shì shù rén

"又曰:"陛下手足之爱,生荣死哀,反不得视士庶人。

cǐ rú yī mén zhī nèi gǔ ròu zhī jiān wèi néng qīn mù shì yǐ tóng pú jí shì lín lǐ shēng wǔ

此如一门之内,骨肉之间未能亲睦,是以僮仆疾视,邻里生侮。

yi hòu dōng hǎi zhī ēn liè huái nán zhī tǔ yǐ zhì rén hé

宜厚东海之恩,裂淮南之土,以致人和。

shí duì zhě shù bǎi rén tíng jiān yǔ zuì zhí

"时对者数百人,庭坚语最直。

huì diàn zhōng shì yù shǐ jiǎng xiàn hé fāng dà cóng liú kè zhuāng wáng mài qián chàng yì lùn bìng wū fāng xìng tóng nì zéi cè yǔ bù shùn qǐng jiē lùn yǐ hàn fǎ

会殿中侍御史蒋岘劾方大琮、刘克庄、王迈前倡异论,并诬牥姓同逆贼,策语不顺,请皆论以汉法。

fāng diào zhèn nán jūn jié dù tuī guān qú zhōu tuī guān lì zhè xi tí jǔ cháng píng sī

牥调镇南军节度推官、衢州推官,历浙西提举常平司。

qiān tài xué zhèng xún rì chū tōng pàn tán zhōu

迁太学正,旬日,出通判潭州。

rì shí yìng zhào shàng fēng shì yuē xī níng chū yuán rì shí zhào jùn xiàn yǎn gé zhe wèi lìng

日食,应诏上封事曰:"熙宁初元日食,诏郡县掩骼,著为令。

gù wáng yī shou bù qiǎn tǔ qí wèi bào hái yì dà yǐ

故王一扌不浅土,其为暴骸亦大矣。

qǐng yǐ wáng lǐ gǎi zàng

请以王礼改葬。

yòu yí shū chéng xiàng yóu shì shēn yán zhī shì xīn shàn qí yán fāng jiāng shōu yòng zhī ér fāng zú

"又移书丞相游似申言之,似心善其言,方将收用之,而牥卒。

hóng qín shàng shū yòu pú yè shì zhī zēng sūn yǐ dà fù zé rù guān fu gēng diào dēng jìn shì dì

洪芹,尚书右仆射适之曾孙,以大父泽入官,甫更调,登进士第。

zì nán píng sī fǎ gǎi qīn zhōu jiào shòu

自南平司法改钦州教授。

bù shǐ zhě ài qí cái xiān hòu bìng jiàn zhī yǒu zhǐ zhào shěn chá

部使者爱其才,先后并荐之,有旨召审察。

dīng nèi wài jiān

丁内外艰。

rù zhǔ shěng jià gé qiān tài xué bó shì

入主省架阁,迁太学博士。

lún duì fā míng xié jǔ zhī dào

轮对,发明絜矩之道。

zhuó guó zǐ bó shì chū tōng pàn nán jiàn rù wèi tài cháng bó shì lèi qiān jiāng zuò shǎo jiān

擢国子博士,出通判南剑,入为太常博士,累迁将作少监。

shǔ cí chén wú dàng shàng yì kǎi rán sī dé tiān xià shì chéng xiàng chéng yuán fèng yán dāng jīn dì wàng wú yú hóng qín zhě jìn jiān hàn lín quán zhí mì shū shǎo jiān

属词臣无当上意,慨然思得天下士,丞相程元凤言当今地望无逾洪芹者,进兼翰林,权直秘书少监。

kāi qìng yuán nián shēng zhí xué shì yuàn jì quán lǐ bù shì láng zhōng shū shè rén

开庆元年,升直学士院,继权礼部侍郎、中书舍人。

zhǔ bīng xìng dì wù bǐng rèn fēi rén zì yí guó huò zhào shū suǒ zhì wén zhě fèn jī gài qín suǒ cǎo yě

属兵兴,帝悟柄任非人,自贻国祸,诏书所至,闻者奋激,盖芹所草也。

dīng dà quán bà xiāng chū diǎn xiāng jùn

丁大全罢相,出典乡郡。

qín qiān lǐ bù shì láng jiǎo zòu dà quán guǐ yù zhī zī chuān yú zhī xíng bào lì yín dú yǐn yòng xiōng è xiàn hài zhōng liáng è sāi yán lù zhuó luàn cháo gāng

芹迁礼部侍郎,缴奏:"大全鬼蜮之资,穿窬之行,暴戾淫黩,引用凶恶,陷害忠良,遏塞言路,浊乱朝纲。

qǐ jǐn cóng jiàn chén suǒ qǐng zhuī guān yuǎn cuàn yǐ shēn guó fǎ yǐ xiè tiān xià

乞尽从谏臣所请,追官远窜,以伸国法,以谢天下。

chén yán chéng shàng nù gōng chéng xiàng wú qián qín dú jiǎo zòu yuē fāng guó běn duō yú qián xīng chí fù quē lǐ fēn zhèn fú chén lì wèi duō

"沈炎乘上怒,攻丞相吴潜,芹独缴奏曰:"方国本多虞,潜星驰赴阙,理纷镇浮,陈力为多。

yī dàn shì wéi biàn máo dé wú rú shī suǒ wèi jiāng ān jiāng lè nǚ zhuǎn qì yǔ hu

一旦视为弁髦,得无如《诗》所谓'将安将乐女转弃予'乎?

kāng kǎi gǎn yán tiān xià yì zhī

"慷慨敢言,天下义之。

qiān lǐ bù shì láng dì ruì yì xiāng yòng ér yǐ lùn qù tuì yù yǒng jiā yí rán zì shì

迁礼部侍郎,帝锐意乡用而以论去,退寓永嘉,怡然自适。

xián chún chū qǐ zhī níng guó fǔ

咸淳初,起知宁国府。

卒。

yǒu wén jí

有文集。

zhào jǐng wěi zì dé fù lín ān fǔ yú qián rén

赵景纬字德父,临安府于潜人。

shǎo qín xué ruò guàn de zhōu dūn yí chéng hào xiōng dì zhū shū dú zhī hèn bù jí dēng zhū xī zhī mén

少勤学,弱冠得周惇颐、程颢兄弟诸书读之,恨不及登朱熹之门。

xī mén rén yè wèi dào wèi zhī yuē dù zhèng wú dǎng zhōng dì yī rén

熹门人叶味道谓之曰:"度正,吾党中第一人。

suì wǎng jiàn shǒu huì yǐ qiú fàng xīn wèi běn

"遂往见,首诲以求放心为本。

yóu shì wǎng lái wèi dào zhèng zhī jiān yán suǒ yì jīng

由是往来味道、正之间,研索益精。

rù tài xué dēng chún yòu yuán nián jìn shì dì

入太学,登淳祐元年进士第。

shòu jiāng yīn jūn jiào shòu zhū shēng shǒu qí jǔ dù

授江阴军教授,诸生守其矩度。

dīng mǔ yōu yǐ lù bù dǎi yǎng fú què bù tiáo

丁母忧,以禄不逮养,服阕不调。

zuò dú yì ān xuán liù shān

作《读易庵悬霤山》。

jiāng dōng tí diǎn xíng yù wú shì qīng pì wèi gàn bàn gōng shì bù jiù

江东提点刑狱吴势卿辟为干办公事,不就。

zhào wèi shǐ guǎn jiǎn yuè cí bù xǔ

召为史馆检阅,辞,不许;

qǐ huàn dài cì jiào shòu bù xǔ

乞换待次教授,不许;

qǐ yuè cí yòu bù xǔ

乞岳祠,又不许;

qǐ zhì shì bù bào

乞致仕,不报。

yǒu zhǐ tè yǔ gǎi hé rù guān zhǔ guǎn chóng dào guàn sān cí bù xǔ

有旨特与改合入官,主管崇道观,三辞,不许。

jǐng dìng yuán nián tè shòu mì shū láng liǎng cí bù xǔ

景定元年,特授秘书郎,两辞,不许。

qiān zhù zuò láng cí bù xǔ

迁著作郎,辞,不许。

yǐ jí gài cí chà zhǔ guǎn yòu shén guān jiān shǐ guǎn jiào kān

以疾丐祠,差主管佑神观兼史馆校勘。

shǐ chéng liǎng qǐ wài cí jìn zhí mì gé yǔ zài wài gōng guàn cí zhí míng bù xǔ

史成,两乞外祠,进直秘阁,与在外宫观,辞职名,不许。

chà zhǔ guǎn chóng xǐ guān

差主管崇禧观。

tāi zhōu shǒu wáng huá fu jiàn shàng cài shū yuàn lǐ jǐng wěi wèi táng cháng yǐ jí cí

台州守王华甫建上蔡书院,礼景纬为堂长,以疾辞。

yī jiù zhí chà zhī tāi zhōu liǎng cí bù xǔ qù mìng yì yán

依旧职差知台州,两辞,不许,趣命益严。

zhì jùn yǐ huà mín chéng sú wèi xiān wù shǒu qǔ chén shù gǔ yù sú wén shū shì zhū yì qiě zì wèi zhī shuō shǐ qí mín gēng xiāng gào yù fěng sòng fú xíng qī wú shī zhuì

至郡,以化民成俗为先务,首取陈述古《谕俗文》书示诸邑,且自为之说,使其民更相告谕、讽诵、服行,期无失坠。

yuē shù guān lì rǎo mín wǔ shì

约束官吏扰民五事。

qǔ xiào jīng shù rén zhāng wèi sì yán yǒng zàn qí yì shǐ zhāo xī gē zhī zhì yǒu wéi zhī gǎn tì zhě

取《孝经庶人章》为四言咏赞其义,使朝夕歌之,至有为之感涕者。

jǔ yí yì chē ruò shuǐ lín zhèng xīn yú cháo

举遗逸车若水、林正心于朝。

jīng xiào xíng zuò xun xiào wén yǐ lì qí sú

旌孝行,作《训孝文》以励其俗。

píng zhòng xíng chéng huá jié zhì háo hèng

平重刑,惩哗讦,治豪横。

jiàn huáng yán xiàn shè cāng liù shí yǒu liù

建黄岩县社仓六十有六。

jùn hé dào jiǔ shí lǐ zhù dī lù sān shí lǐ

浚河道九十里,筑堤路三十里。

jié fú fèi wéi xià hù dài shū qiū miáo

节浮费,为下户代输秋苗。

zòu juān wǔ yì fang hé dù qián

奏蠲五邑坊河渡钱。

sī nián zhī nèi qǐ guī tián lǐ zhě zài

斯年之内,乞归田里者再。

jìn kǎo gōng láng guān zài cí bù xǔ

进考功郎官,再辞,不许。

jiān yí jìng huì wáng fǔ jiào shòu cí bù xǔ

兼沂靖惠王府教授,辞,不许。

shì dōng sì cí xīn mìng qiě qǐ cí jiē bù xǔ

是冬,四辞新命,且乞祠,皆不许。

nǎi qǐ yú chì chéng tóng bǎi zhī jiān cǎi yào zhù shū shù jī yǒu bǔ hòu xué shǐ bìng fèi zhī shēn bù wéi wú yòng yú shèng shì bù xǔ

乃乞于赤城、桐柏之间采药著书,庶几有补后学,使病废之身不为无用于圣世,不许。

yù bǐ jiān chóng zhèng diàn shuō shū sān cí bù xǔ

御笔兼崇政殿说书,三辞,不许。

nǎi zào cháo shì jī xī diàn yǐ yì jìn jiǎng lùn shèng rén tǐ yuán zhī miào zài wéi jǐ rén jūn de cǐ zé tiān xià yǒu zhì ér wú luàn rén shì yǒu jí ér wú xiōng yǐ

乃造朝,侍缉熙殿,以《易》进讲,论"圣人体元之妙在惟几,人君得此,则天下有治而无乱,人事有吉而无凶矣"。

yòu yuē tì lì zhī jù nǎi tiān xīn zhī suǒ cún

又曰:"惕厉祗惧,乃天心之所存。

shèng rén xiān chǔ yú yōu gù néng wú yōu xiān chǔ yǐ wēi gù néng wú wēi

圣人先处于忧,故能无忧,先处以危,故能无危;

ruò nǎi xiān zì chǔ yú ān lè zé yōu wēi chéng zhī yǐ

若乃先自处于安乐,则忧危乘之矣。

yòu lùn jiān sī shǒu lìng qí shuō yuē zhī rén zhī nán zì gǔ yǐ rán

"又论监司守令,其说曰:"知人之难,自古已然。

rén cái fá shǐ mò jīn wéi shèn

人才乏使,莫今为甚。

huò guān wàng ér náo yú shì huò ā sī ér xùn yú qíng huò shì fēi bù gōng ér yǐ wang wèi zhí huò huǐ yù shī shí ér yǐ wū wèi lián

或观望而挠于势,或阿私而徇于情,或是非不公而以枉为直,或毁誉失实而以污为廉。

suì shǐ jǔ cì bù dàng bù zú yǐ fú tiān xià zhī xīn

遂使举刺不当,不足以服天下之心。

yǔ qí jiū hé yú yǒu zuì zhī hòu ér wèi bì jǐn de qí qíng

与其纠劾于有罪之后,而未必尽得其情;

shú ruò jīng zé yú wèi yòng zhī xiān ér shǐ zhī gè chēng qí zhí

孰若精择于未用之先,而使之各称其职。

huì chū yú liǔ jǐng wěi yìng zhào shàng fēng shì yuē

彗出于柳,景纬应诏上封事曰:

jīn rì qiú suǒ yǐ jiě tiān yì zhě bù guò yuè rén xīn ér yǐ

今日求所以解天意者,不过悦人心而已。

bǎi xìng zhī xīn jí tiān xīn yě

百姓之心即天心也。

gù sī cáng ér zhuān tiān xià zhī tóng yù zé rén bú yuè

锢私藏而专天下之同欲,则人不悦。

bǎo sī rén ér wéi tiān xià zhī gōng yì zé rén bú yuè

保私人而违天下之公议,则人不悦。

lǘ yán zhī zāo kāng bù yàn ér yàn sī zhī gòng fèng zì rú zé rén bú yuè

闾阎之糟糠不厌,而燕私之供奉自如,则人不悦。

bǎi xìng zhī gāo xuè rì zuī ér fú yí zhī xīng huǒ yù jí zé rén bú yuè

百姓之膏血日朘,而符移之星火愈急,则人不悦。

bù gōng yú jǐ ér yù jué tiān xià zhī sī zé rén bú yuè

不公于己而欲绝天下之私,则人不悦。

bù chéng qí yuán ér yù zhǐ tiān xià zhī tān zé rén bú yuè

不澄其源而欲止天下之贪,则人不悦。

fu bì yǒu shì shù zhě sī zú yǐ zhào yuàn ér zhì zāi

夫必有是数者,斯足以召怨而致灾。

yuàn bì xià juān nèi tǎng yǐ jué yōng lì zhī bàng

愿陛下捐内帑以绝壅利之谤;

chū pín qiáng yǐ jié yòng dù zhī shē

出嫔嫱以节用度之奢。

nòng quán zhī diāo sì sù wèi tiān xià zhī suǒ gòng è zhě píng zhī jué zhī

弄权之貂寺素为天下之所共恶者,屏之绝之;

dú mín zhī ēn zé hòu cháng wèi bǎi xìng zhī suǒ fèn zhě chù zhī qì zhī

毒民之恩泽侯尝为百姓之所愤者,黜之弃之。

zé zhōng gěng gǎn yán zhī shì zhì zhī tái jiàn yǐ tōng guān lì zhī yōng

择忠鲠敢言之士置之台谏,以通关鬲之壅;

xuǎn cí huì zhōng xìn zhī rén shǐ wèi shǒu zǎi yǐ bǎo yuán qì zhī cán

选慈惠忠信之人使为守宰,以保元气之残。

yòu bì jī qián chún yǐ lái fán lì yuán kē míng zhī zài bǎi sī shù fǔ zhě xī lì qí jiù yǐ jì jīng yòng zhī jí

又必稽干、淳以来,凡利源窠名之在百司庶府者,悉隶其旧,以济经用之急;

gōng tián pài mǎi bù jūn zhī bì tīng mín zì chén suí yí tōng biàn yǐ ān tián lǐ zhī shēng

公田派买不均之敝,听民自陈,随宜通变,以安田里之生。

zé rén xīn yuè tiān yì jiě yǐ

则人心悦、天意解矣。

rén zhī cháng qíng jù xīn měi fā yú zāi yì chū jiàn zhī shí bù néng bù qián yí yú chǎn yú jiāo zhì zhī hòu

人之常情,惧心每发于灾异初见之时,不能不潜移于谄谀交至之后。

wàn yī guò tīng zuǒ yòu kuān pì zhī yán qū wèi tā shuō yǐ zì jiě máo jǔ xì gù yǐ sè zé ér kǒng jù zhī chū xīn chí zé xià fú rén xīn shàng wéi tiān yì guó zhī ān wēi huò wèi kě zhī

万一过听左右宽譬之言,曲为它说以自解,毛举细故以塞责,而恐惧之初心弛,则下拂人心,上违天意,国之安危或未可知。

yòu yuē sǔn yù shí bù ruò sǔn nèi tǎng què gòng fèng zhī wèi shí

又曰:"损玉食,不若损内帑、却贡奉之为实。

bì zhèng cháo bù ruò sāi xìng mén guǎng zhōng jiàn zhī wèi shí

避正朝,不若塞幸门、广忠谏之为实。

sì dà shěng gù suǒ yǐ guǎng rén ēn yòu bù ruò zé xún liáng chù tān bào zhī wèi shí

肆大眚固所以广仁恩,又不若择循良、黜贪暴之为实。

gài tiān yì fāng huí ér wèi yù rén xīn zhà yuè ér xuán yí cǐ zhèng yīn yáng shèng fù zhī huì juàn mìng lóng tì zhī jī yě

盖天意方回而未豫,人心乍悦而旋疑,此正阴阳胜复之会,眷命隆替之机也。

jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān shí lù yuàn jiǎn tǎo guān cí bù xǔ

"兼国史院编修官、实录院检讨官,辞,不许。

zhuǎn duì yán yuàn míng biàn yì lì zhī xiàn lì pò xì lìn zhī sī yǐ tiān zì chǔ ér jué nèi wài zhī fēn yǐ dào zhì yù ér chù ěr mù zhī lèi

转对,言:"愿明辨义利之限,力破系吝之私,以天自处而绝内外之分,以道制欲而黜耳目之累。

wú yǐ guī tà zhī jiàn gàn gōng yì wú yǐ qī wǎn zhī sī wěn guó cháng

毋以闺闼之贱干公议,毋以戚畹之私紊国常。

qǐ guī tián lǐ bù xǔ

"乞归田里,不许。

bài tài fǔ shǎo qīng jiān zhí réng jiù zài cí bù xǔ

拜太府少卿,兼职仍旧,再辞,不许。

fù shàng shū qǐ guī bù xǔ

复上疏乞归,不许。

yǐ zhí fū wén gé zhī jiā xīng fǔ cí réng qǐ fèng cí jiē bù xǔ

以直敷文阁知嘉兴府,辞,仍乞奉祠,皆不许。

xián chún yuán nián zhì jùn shǒu yǐ hù gēn běn zhèng fēng sú wèi xiān wù

咸淳元年至郡,首以护根本、正风俗为先务。

sān qǐ cí bù xǔ

三乞辞,不许。

bài zōng zhèng shǎo qīng yù bǐ jiān shì jiǎng cí bù xǔ

拜宗正少卿,御笔兼侍讲,辞,不许。

nǎi huán jiā sān qǐ cí yù bǐ qù xíng yóu qǐ kuān gào bù xǔ

乃还家,三乞祠,御笔趣行,犹乞宽告,不许。

zhì guó mén yù bǐ jiān quán gōng bù shì láng shí zàn jiān quán zhōng shū shè rén sān cí bù xǔ

至国门,御笔兼权工部侍郎,时暂兼权中书舍人,三辞,不许。

yǐ lǐ jì jìn jiǎng kāi chén jìng shù zhī yì

以《礼记》进讲,开陈敬恕之义。

fēng hái làn ēn cí tóu dì cóng zhī

封还滥恩词头,帝从之。

yòu yán sǔn dé hài shēn zhī dà mò guò yú shì yù ér zhì shì yù zhī yào mò qiè yú sāi

又言:"损德害身之大莫过于嗜欲,而窒嗜欲之要莫切于思。

jū chǔ zé sī jìng dòng zuò zé sī lǐ jì sì zé sī chéng shì qīn zé sī xiào

居处则思敬,动作则思礼,祭祀则思诚,事亲则思孝。

měi yù yī shí zé sī tiān xià zhī jī zhě

每御一食,则思天下之饥者。

měi fú yī yī zé sī tiān xià zhī hán zhě

每服一衣,则思天下之寒者。

pín qiáng zài liè bì sī xià jié yǐ bì sè wáng qí guó

嫔嫱在列,必思夏桀以嬖色亡其国。

yǐn yàn fāng huan bì sī shāng zhòu yǐ shěn miǎn sàng qí shēn

饮燕方欢,必思商纣以沈湎丧其身。

niàn qǐ ér sī suí zhī zé niàn bì xi

念起而思随之,则念必息。

yù méng ér sī zhì zhī zé yù bì xiāo

欲萌而思制之,则欲必消。

zhì qì rì yǐ gāng jiàn dé xìng rì yǐ chōng shí qǐ bù shèng zāi

志气日以刚健,德性日以充实,岂不盛哉。

yòu yuē léi fā fēi shí qiè jī jīn rì zhī shì ér yǒu yí yān

又曰:"雷发非时,窃迹今日之事而有疑焉。

nèi pī dié jiàng ér míng qì qīng gōng kǔn bù yán ér zhǔ wēi xiè héng ēn zhī làn yǐ shōu ér fù chū jí tān zhī zhào fāng yán ér suí chí

内批叠降而名器轻,宫阃不严而主威亵,横恩之滥已收而复出,戢贪之诏方严而随弛。

gōng zhèng shí wǔ zhī lìng suǒ yǐ fáng qí xié ér huò zòng yú qǐ lián zhī bēi cí

宫正什伍之令所以防奇邪,而或纵于乞怜之卑祠。

zī huáng chū rù zhī jìn suǒ yǐ yán chén jū ér jiān huò yú guì ráng zhī xiǎo shù

缁黄出入之禁所以严宸居,而间惑于禬禳之小数。

yǐ zhì dàn mò wèi gàn ér wěn shì zhī zhǐ yǐ xià

以至弹墨未干,而抆拭之旨已下;

bó zòu wèi jǐ ér jié chū zhī jìng yǐ kāi

驳奏未几,而捷出之径已开。

mìng lìng bù yí zé yáng zòng ér bù shōu

命令不疑,则阳纵而不收。

zhǔ yì bù jiān zé yīn bì ér bù mì

主意不坚,则阴闭而不密。

bì xià kě bù sī zhì zāi zhī yóu ér jí qiú suǒ yǐ zhèng zhī zāi

陛下可不思致灾之由,而亟求所以正之哉?

yuàn qīng qí tiān jūn yǐ duān chū zhì zhī yuán

愿清其天君,以端出治之源;

jǐn qí hào lìng yǐ sù jì gāng zhī běn

谨其号令,以肃纪纲之本。

wú qiān yú sī ēn ér náo gōng fǎ wú qiān yú ěr yán ér luàn jiù zhāng qù chán ér yuǎn sè jiàn huò ér guì dé zé rén xīn yuè ér tiān yì de kě yǐ kāi tài píng ér zhào zhōng xīng yě

毋牵于私恩而挠公法,毋迁于迩言而乱旧章,去谗而远色,贱货而贵德,则人心悦而天意得,可以开太平而兆中兴也。

jìn quán lǐ bù shì láng jiān xiū yù dié zài cí bù xǔ

进权礼部侍郎兼修玉牒,再辞,不许。

shēng jiān shì dú cí bù xǔ

升兼侍读,辞,不许。

jìn shèng xué sì zhēn yī yuē xī rì lì yǐ zhì qí qín èr yuē jīng tǐ rèn yǐ chōng qí zhī sān yuē píng shì hào yǐ zhuān qí yè sì yuē jǐn xíng shì yǐ yàn qí yòng

进《圣学四箴》:一曰惜日力以致其勤,二曰精体认以充其知,三曰屏嗜好以专其业,四曰谨行事以验其用。

wǔ qǐ guī tián lǐ dì miǎn liú zhī qǐng yì lì

五乞归田里,帝勉留之,请益力。

tè shòu jí yīng diàn xiū zhuàn zhī jiàn níng fǔ cí bù xǔ nǎi huán jiā

特授集英殿修撰、知建宁府,辞,不许,乃还家。

zhào wèi zhōng shū shè rén sān cí bù xǔ qǐng yì lì

召为中书舍人,三辞,不许,请益力。

jìn xiǎn wén gé dài zhì yī suǒ qǐ yǔ cí cí zhí míng bù xǔ suì chà tí jǔ yù lóng wàn shòu gōng

进显文阁待制,依所乞予祠,辞职名,不许,遂差提举玉隆万寿宫。

yǒu jí xiè yī què yào yuē shǐ wǒ qīng xīn yǐ shùn tiān mìng wú zhòng nǎo wǒ huái

有疾,谢医却药,曰:"使我清心以顺天命,毋重恼我怀。

gǒng shǒu sān yī nǎi zú

"拱手三揖乃卒。

zhào tè zèng sì guān zhì zhōng fèng dài fū shì wén ān

诏特赠四官至中奉大夫,谥文安。

jǐng wěi tiān xìng xiào yǒu yǎ zhì chōng dàn qīn méi wú yì shì jìn gù qí lì cháo zhī rì bù jiǔ yún

景纬天性孝友,雅志冲淡,亲没无意仕进,故其立朝之日不久云。

féng qù fēi zì kě qiān nán kāng dū chāng rén

冯去非字可迁,南康都昌人。

fù yǐ zì yí zhī

父椅字仪之,

jiā jū shòu tú

家居授徒,

suǒ zhù yì shū shī yǔ mèng tài jí tú

所注《易》、《书》、《诗》、《语》、《孟》、《太极图》,

xi míng ji shuō

《西铭辑说》,

xiào jīng zhāng jù

《孝经章句》,

sāng lǐ xiǎo xué

《丧礼小学》,

kǒng zǐ dì zǐ chuán

《孔子弟子传》,

dú shǐ jì jí shī wén zhì lù

《读史记》及诗文、志录,

hé èr bǎi yú juǎn

合二百余卷。

qù fēi chún yòu yuán nián jìn shì

去非,淳祐元年进士。

cháng gàn bàn huái dōng zhuǎn yùn sī zhì yí zhēn ōu yáng xiū dōng yuán zài yān shǐ zhě huáng tāo yù yǐ wèi fó sì shí yǐ xǔ jiàn qù fēi lì zhēng bù dé níng bù shòu shǐ zhě jiàn yè gào ér qù

尝干办淮东转运司,治仪真,欧阳修东园在焉,使者黄涛欲以为佛寺,时已许荐,去非力争不得,宁不受使者荐,谒告而去。

bǎo yòu sì nián zhào wèi zōng xué yù

宝祐四年,召为宗学谕。

dīng dà quán wèi zuǒ jiàn yì dài fū sān xué zhū shēng kòu hūn yán bù kě

丁大全为左谏议大夫,三学诸生叩阍言不可。

dì wéi xià zhào jìn jiè zhào lì shí sān xué qù fēi dú bù kěn shū míng bēi zhī xià fāng

帝为下诏禁戒,诏立石三学,去非独不肯书名碑之下方。

jiān chá yù shǐ wú yǎn wēng yīng bì hé zhū shēng xià yù qù fēi fù tiáo hù zōng xué shēng zhī jiù dǎi zhě

监察御史吴衍、翁应弼劾诸生下狱,去非复调护宗学生之就逮者。

wèi jǐ dà quán qiān shū shū mì yuàn shì cān zhī zhèng shì cài kàng qù guó qù fēi yì yǐ yán ba

未几,大全签书枢密院事、参知政事,蔡抗去国,去非亦以言罢。

guī zhōu pō jīn jiāo shān yǒu sēng shàng yè qù fēi bù yú qí wèi dà quán zhī rén yě zhōu xuán shén kuǎn

归舟泊金、焦山,有僧上谒,去非不虞其为大全之人也,周旋甚款。

sēng chéng jiàn zhì dà quán yì yuàn wú jù guī shǎo sì shōu zhào chéng de chǐ shū yǐ wǎng chéng mìng jí xià

僧乘间致大全意,愿毋遽归,少俟收召,诚得尺书以往,成命即下。

qù fēi fèn rán zhèng sè yuē chéng chéng xiàng cài cān zhèng qiān lǜ lǎo fū zhì cǐ jīn guī wú lú shān bù fù shì yǐ sī yán hé wéi zhì wǒ

去非奋然正色曰:"程丞相、蔡参政牵率老夫至此,今归吾庐山,不复仕矣,斯言何为至我!

jué zhī bù fù yǔ yán

"绝之,不复与言。

xú lín zì jǐng shuō qú zhōu xī ān rén

徐霖字景说,衢州西安人。

nián shí sān yǒu zhì shèng rén zhī dào qǔ suǒ zuò wén fén zhī yán jīng liù jīng zhī ào kòng zé xiān rú xīn chuán zhī yào

年十三,有志圣人之道,取所作文焚之,研精《六经》之奥,控赜先儒心传之要。

chún yòu sì nián shì lǐ bù dì yī

淳祐四年,试礼部第一。

zhī gòng jǔ guān rù jiàn lǐ zōng yuē dì yì míng dé rén

知贡举官入见,理宗曰:"第一名得人。

jiā jiǎng zài sān

"嘉奖再三。

dēng dì shòu yuán zhōu jiào shòu

登第,授沅州教授。

shí zǎi xiāng shǐ sōng zhī xié biān gōng yào jūn zhí dǎng zhuān guó

时宰相史嵩之挟边功要君,植党颛国。

lín shàng shū lì yán qí jiān shēn zhī zhuàng yǐ wéi qí xiān yě duó bì xià zhī xīn qí cì duó shì dà fū zhī xīn ér qí shén yě duó háo jié zhī xīn

霖上疏历言其奸深之状,以为:"其先也夺陛下之心,其次夺士大夫之心,而其甚也夺豪杰之心。

jīn rì zhī shì dà fū sōng zhī jiē biàn huà qí xīn ér shōu shè zhī yǐ

今日之士大夫,嵩之皆变化其心而收摄之矣。

qiě qí biàn huà zhī shù shén shēn fēi zhāng zhāng rán hào yú rén shǐ zhī wèi xiǎo rén yě

且其变化之术甚深,非章章然号于人使之为小人也。

cháng yú shàn lèi zé qí zhì róu qì ruò yì yǐ duó zhī zhě qīn rèn yī èr qí huò shāo yǒu yì yǐ zé qián qì ér bìn yuǎn zhī yǐ fēng qí yú

常于善类择其质柔气弱易以夺之者,亲任一二,其或稍有异已,则潜弃而摈远之,以风其余。

bǐ yǐ míng jié zhī zūn bù zú yǐ yì fù guì zhī yuàn yì lì zhī biàn yì zhōng àn yú qī qiè gōng shì zhī sī zé yì cóng zhī ér yǐ

彼以名节之尊不足以易富贵之愿,义利之辨亦终暗于妻妾宫室之私,则亦从之而已。

shū zòu jiàn zhě tǔ shé wèi lín wēi zhī

"疏奏,见者吐舌,为霖危之。

wèi jǐ sōng zhī nì fù sāng qiú qǐ fù jūn zǐ bìng qǐ ér gōng zhī shàng dà gǎn wù

未几,嵩之匿父丧求起复,君子并起而攻之,上大感悟。

chéng xiàng fàn zhōng jìn suǒ zhào shì guǎn zhí èr rén shàng sī lín zhī zhōng qīn qù qí yī yì lín míng

丞相范钟进所召试馆职二人,上思霖之忠,亲去其一,易霖名。

jí shì zé yuē rén zhǔ wú zì qiáng zhī zhì dà chén yǒu huàn shī zhī xīn gù yuán liáng wèi jiàn xiōng jiān wèi cuàn

及试,则曰:"人主无自强之志,大臣有患失之心,故元良未建,凶奸未窜。

shì shí chéng xiàng dù fàn yǐ hōng ér zhōng suī de wèi wèi jiān rén fù chū wèi jǐ huò gù yě

"是时,丞相杜范已薨,而钟虽得位,畏奸人覆出为己祸故也。

zhuó mì shū shěng zhèng zì lín cí bù huò mìng suì jiù zhí

擢秘书省正字,霖辞不获命,遂就职。

huì rì shí lín yìng zhào shàng fēng shì yuē rì yáng lèi yě tiān lǐ yě jūn zǐ yě

会日食,霖应诏上封事曰:"日,阳类也,天理也,君子也。

wú xīn zhī tiān lǐ bù néng shèng hu rén yù cháo tíng zhī jūn zǐ bù néng shèng hu xiǎo rén

吾心之天理不能胜乎人欲,朝廷之君子不能胜乎小人。

gōng wéi zhī sī nì wèi píng suǒ tà zhī jiān xié wèi biàn tái chén zhī tǎo zéi bù jué jīng jìn gǎn jiā rì wèi zhī shí

宫闱之私暱未屏,琐闼之奸邪未辨,台臣之讨贼不决,精祲感浃,日为之食。

yòu shù yán jiàn lì tài zǐ

"又数言建立太子。

qiān jiào shū láng

迁校书郎。

qī nián xià dà hàn lín yìng zhào yán jiàn yì dài fū bù yì zé bù yǔ jīng zhào yǐn bù yì zé bù yǔ

七年夏,大旱,霖应诏言:"谏议大夫不易则不雨,京兆尹不易则不雨。

bù bào qù guó

"不报,去国。

shàng qiǎn zhù zuò láng yáo xī de liú zhī bù hái

上遣著作郎姚希得留之,不还。

yù bǐ gǎi hé rù guān nǎi gǎi xuān jiào láng

御笔改合入官,乃改宣教郎。

lín lǚ cí yuē xiàng wéi shēn sǐ ér bù gǎn qī qí jūn fù jīn yǐ guān gāo ér zì xuàn yú píng shēng shī qí běn xīn hé yǐ bào qí zhōng zhì

霖屡辞,曰:"向为身死而不敢欺其君父,今以官高而自眩于平生,失其本心,何以暴其忠志?

yòu yuē zhì guì hu jié zhōng shàng hu jīng jí yǒu qǔ zé zì dǎo yú gòu wū yǐ

"又曰:"志贵乎洁,忠尚乎精,即有取,则自蹈于垢污矣。

bā nián xià tiān chà tōng pàn xìn zhōu lín jiē lì cí jìng wèi bài gǎi zhì zhī mìng gù yě

八年夏,添差通判信州,霖皆力辞,竟未拜,改秩之命故也。

xún lìng shǒu chén miǎn yù zhī tè gǎi xuān jiào láng zhǔ guǎn yún tái guān lín nǎi bài shòu

寻令守臣勉谕之,特改宣教郎、主管云台观,霖乃拜受。

shí èr nián qiān mì shū shěng zhù zuò láng lèi cí bù xǔ

十二年,迁秘书省著作郎,累辞,不许。

jiān guó shǐ biān xiū shí lù jiǎn tǎo shàng yuē jīn rì suǒ dāng yán zhě dāng bèi chén zhī

兼国史编修、实录检讨,上曰:"今日所当言者,当备陈之。

lín fù yǐ zhèng tài zi míng wéi yán yòu zòu wàn huà zhī běn zài xīn cún xīn zhī fǎ zài jìng

"霖复以正太子名为言,又奏:"万化之本在心,存心之法在敬。

jiān quán shàng zuǒ láng guān jiān chóng zhèng diàn shuō shū

"兼权尚左郎官,兼崇政殿说书。

nǎi shàng shū yán yè dà yǒu yīn róu jiān xiá wèi qún xiān guān bù yí jiǔ cháng tái jiàn qǐ chì qù

乃上疏言:"叶大有阴柔奸黠,为群𪫺冠,不宜久长台谏,乞斥去。

bù bào

"不报。

jiān quán zuǒ sī

兼权左司。

lín zhī wú bù yán yú shì chán jí zhě sī yǐ zhòng shāng ér shàng yì bú yuè

霖知无不言,于是谗嫉者思以中伤,而上亦不悦。

qǐ bǔ wài zhī fǔ zhōu

乞补外,知抚州。

cí xiān xián kuān zū fù zhèn jī qióng zhū hàn jiàng jiàn yíng zhài jǐ yī yuè ér zhèng jǔ huà xíng

祠先贤,宽租赋,振饥穷,诛悍将,建营砦,几一月而政举化行。

yǐ yán qù shì mín zhē dào bù dé xíng jí míng shǐ yóu jìng yǐ chū

以言去,士民遮道,不得行,及暝,始由径以出。

bǎo yòu yuán nián chà zhī héng zhōu

宝祐元年,差知衡州。

sān nián dāng zhī guān suì cí chà zhī yuán zhōu

三年,当之官,遂辞,差知袁州。

wǔ nián dīng wài jiān āi huǐ hào jué shuǐ jiāng bù rù kǒu qī rì

五年,丁外艰,哀毁号绝,水浆不入口七日。

míng nián kāi qìng yuán nián chà zhǔ guǎn chóng xǐ guān

明年开庆元年,差主管崇禧观。

jǐng dìng èr nián zhī tīng zhōu

景定二年,知汀州。

míng nián zú

明年,卒。

jiāng zhōng yǔ qí zhǎng zǐ xīn hēng yuē yǒu shēng bì yǒu sǐ zì gǔ shèng xián jiē rán wú fù hé hàn

将终,语其长子心亨曰:"有生必有死,自古圣贤皆然,吾复何憾。

shàng shū shěng qǐng jiā yōu yì zhào yǔ yī zi ēn zé

"尚书省请加优异,诏与一子恩泽。

dù zōng cì jì tián bǎi mǔ yǐ jīng zhí chén

度宗赐祭田百亩,以旌直臣。

lín jiān jū qú shǒu yóu jūn zhù jīng shè pìn lín wéi xué zhě jiǎng dào shì rì tīng zhě sān qiān yú rén

霖间居衢,守游钧筑精舍,聘霖为学者讲道,是日听者三千余人。

xú zōng rén zì qiú xīn xìn zhī yǒng fēng rén

徐宗仁字求心,信之永丰人。

chún yòu shí nián jìn shì

淳祐十年进士。

lì guān wèi guó zi jiān zhǔ bù

历官为国子监主簿。

kāi qìng yuán nián fú què shàng shū yuē

开庆元年,伏阙上书曰:

shǎng fá zhě jūn guó zhī gāng jì

赏罚者,军国之纲纪。

shǎng fá bù míng zé gāng jì bù lì

赏罚不明,则纲纪不立。

jīn tiān xià rú qì zhī yī ér wèi zhuì yú de cún wáng zhī jī gù bù róng fā

今天下如器之欹而未坠于地,存亡之机,固不容发。

bīng xū jiāng duò ér lì kuì cái dān huán liàng sì jìng lèi bù zú shì

兵虚将惰,而力匮财殚,环亮四境,类不足恃;

ér suǒ shì yǐ wéi chí rén xīn bēn zǒu háo jié zhě wéi bì xià shǎng fá zhī wēi quán zài ěr

而所恃以维持人心、奔走豪杰者,惟陛下赏罚之微权在耳。

quán zài bì xià ér bì xià bù zhī suǒ yǐ yòng zhī zé wèi zhuì zhě ān bǎo qí zhōng bù zhuì hu

权在陛下,而陛下不知所以用之,则未坠者安保其终不坠乎?

chén wèi cǐ jù jiǔ yǐ

臣为此惧久矣。

bì xià dāng wēi jí zhī shí chū jīn bì cì tǔ tián shòu jié yuè fēn jué zhì chǐ cù zhī gōng zài suǒ bì shǎng

陛下当危急之时,出金币赐土田,授节钺,分爵秩,尺寸之功,在所必赏。

gù dāng xī xīn xiào lì tú bào wàn fēn kě yě

故当悉心效力,图报万分可也。

ér zì gàn fù zhī bīng yuè jiāng yú guǎng yǐ lái fán yuè shù yuè shàng wèi wén yǒu sǐ zhàn zhèn sǐ fēng jiāng sǐ chéng guō zhě qǐ shǎng fá bù zú yǐ quàn chéng zhī yé

而自干腹之兵越江逾广以来,凡阅数月,尚未闻有死战阵、死封疆、死城郭者,岂赏罚不足以劝惩之耶?

jīn tōng guó zhī suǒ wèi yì fá zhě bù guò dīng dà quán yuán jiè chén zhù zhāng zhèn wú yǎn wēng yīng bì shí zhèng zé wáng lì ài gāo zhù zhī tú ér shǒu è zé dǒng sòng chén yě

今通国之所谓佚罚者,不过丁大全、袁玠、沈翥、张镇、吴衍、翁应弼、石正则、王立爱、高铸之徒,而首恶则董宋臣也。

shì yǐ tíng shēn kàng shū xué xiào kòu hūn zhì yǒu yù jiè shàng fāng jiàn wèi bì xià chú è

是以廷绅抗疏,学校叩阍,至有欲借尚方剑为陛下除恶。

ér bì xià nǎi shì ér bù wèn qǐ zhēn yù ài hù cǐ shù rén ér zhòng fú qiān wàn rén zhī xīn

而陛下乃释而不问,岂真欲爱护此数人而重咈千万人之心?

tiān xià zhī shì shì jí yǐ cháo tíng zhī jì gāng huài yǐ

天下之事势急矣,朝廷之纪纲坏矣。

ruò wù guó zhī zuì bù zhū zé yòng bīng zhī shì bù yǒng

若误国之罪不诛,则用兵之士不勇。

jīn dōng nán yī yú tiān xià yǐ bàn huài yú cǐ shù rén zhī shǒu ér fá bù sǔn qí háo máo

今东南一隅天下,已半坏于此数人之手,而罚不损其豪毛。

bǐ fāng yōng hòu zī xié shēng sè gāo wò huá wū ér shǐ bì xià yǔ èr sān dà chén jiāo xīn láo sī kě hu

彼方拥厚赀,挟声色,高卧华屋,而使陛下与二三大臣焦心劳思,可乎?

sān jūn zhī zài háng zhě qǐ bù fèn rán bù píng yuē rěn huò zhě shuí yú ér shǐ wǒ juān qū bīng gé zhī jiān

三军之在行者,岂不愤然不平曰:"稔祸者谁欤,而使我捐躯兵革之间?

bǎi xìng zhī lí nàn zhě qǐ bù qún rán xū yuàn yuē zhào luàn zhě shuí yú ér shǐ wǒ liú xiě fēng dí zhī xià

"百姓之罹难者,岂不群然胥怨曰:"召乱者谁欤,而使我流血锋镝之下?

bì xià yì cháng yī niàn jí cǐ hu

"陛下亦尝一念及此乎?

yòu jí lùn biān shì wèi huì xiè ér wēi bù zhèn

又极论边事,谓惠亵而威不振。

lùn dǒng sòng chén pán gù rì jiǔ méng bì rì jiǔ

论董宋臣盘固日久,蒙蔽日久。

yòu qǐng shǐ yǒu yán zé zhě jiē dé yǐ jǐn qí yán zé guó lùn shēn ér guó wēi zhèn chén suī píng chǔ shān lín yì yǒu shēng qì

又请"使有言责者皆得以尽其言,则国论伸而国威振,臣虽屏处山林,亦有生气"。

qiān guó zi jiān chéng mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng zhǔ guǎn chóng xǐ guān

迁国子监丞、秘书省著作佐郎,主管崇禧观。

qiān kǎo gōng láng guān jiān chóng zhèng diàn shuō shū jìn dú jìng tiān tú

迁考功郎官兼崇政殿说书,进读《敬天图》。

qiān tài fǔ shǎo qīng jiān shì jiǎng jiān shì lì xiū zhù guān qiān tài cháng shǎo qīng jiān guó shǐ biān xiū shí lù jiǎn tǎo

迁太府少卿兼侍讲、兼侍立修注官,迁太常少卿兼国史编修、实录检讨。

zhī níng guó fǔ

知宁国府。

jiān chá yù shǐ guō chāng lùn ba

监察御史郭阊论罢。

dé yòu yuán nián qǐ shòu lì bù shì láng jiān zhōng shū mén xià jiǎn zhèng zhū fáng gōng shì jiān tí lǐng fēng chǔ cāng suǒ jiān tóng xiū guó shǐ shí lù yuàn tóng xiū zhuàn shì zuǒ dài láng

德祐元年,起授吏部侍郎兼中书门下检正诸房公事,兼提领丰储仓所,兼同修国史、实录院同修撰,侍左待郎。

qǐ jiǎ dū fǔ míng chēng wǎng běn zhōu tóng shǒu chén fáng tuò bù yǔn

乞假督府名称往本州同守臣防拓,不允。

quán lǐ bù shàng shū jiān yì wáng fǔ zàn dú

权礼部尚书兼益王府赞读。

wèi yì wáng zǒu hǎi shàng yá shān bīng bài sǐ yān

卫益王走海上,厓山兵败,死焉。

wēi zhāo dé shào wǔ rén

危昭德,邵武人。

bǎo yòu yuán nián jìn shì

宝祐元年进士。

lì guān wèi shǐ guǎn jiǎn yuè jiào kān wǔ xué yù zōng zhèng sì bù jiān chóng zhèng diàn shuō shū qiān mì shū láng

历官为史馆检阅校勘、武学谕、宗正寺簿兼崇政殿说书,迁秘书郎。

shū yán guó zhī mìng zài mín mín zhī mìng zài shì dà fū

疏言:"国之命在民,民之命在士大夫。

shì dà fū bù lián zuī mín gāo xuè wèi jǐ gān yú mín bù kān mìng yǐ

士大夫不廉,朘民膏血,为己甘腴,民不堪命矣。

yòu yán yuàn bì xià yǔ èr sān dà chén chá lì hài zhī shí jiū ān wēi zhī běn míng zhào jùn guó shēn yán hào lìng bǐ jí qí suǒ jí fán huāng zhèng zhī dāng jǔ zhě bù kě yī rì ér zhì niàn

"又言:"愿陛下与二三大臣察利害之实,究安危之本,明诏郡国,申严号令,俾急其所急,凡荒政之当举者,不可一日而置念;

huǎn qí kě huǎn fán kē fù zhī sì rǎo zhě yì wèi cǐ shí zhī kuān zhēng

缓其可缓,凡苛赋之肆扰者,易为此时之宽征。

gù jié rén xīn nǎi suǒ yǐ yán tiān mìng yě

固结人心,乃所以延天命也。

yòu yán yuàn bì xià jǔ kǎo kè zhī shì nèi yǐ zé zhū tán jiū zhī zhí wài yǐ zé zhū jiān sī jùn shǒu zhī jì

"又言:"愿陛下举考课之事,内以责诸弹纠之职,外以责诸监司、郡守之计。

tān zhuó hūn yōng gù zài bì chéng

贪浊昏庸,固在必惩。

lián néng zhèng zhí yóu dāng shì quàn

廉能正直,尤当示劝。

chá zhī jīng zé chù zhì zhī xián fú xíng zhī lì zé guān tīng zhī jù fú ér kè lì zhī shí de yǐ

察之精则黜陟之咸服,行之力则观听之具孚,而课吏之实得矣。

jìn jiān shì jiǎng

进兼侍讲。

yòu yán mín zhě bāng zhī mìng mài yù shòu guó mài bì hòu mín shēng yù hòu mín shēng bì kuān mín lì

又言:"民者,邦之命脉,欲寿国脉,必厚民生,欲厚民生,必宽民力。

qiě tiáo shàng lì mín sì bì

"且条上厉民四敝。

yòu yán yuàn bì xià wèi wàn shì gēn běn zhī lǜ wèi yī shí cāng cù zhī fáng bì qiú ān jié zhī hēng wú zhāo bù jié zhī jiù jié zhī yòu jié zé gōng wéi zhī fèi chà shěng tǎng cáng zhī jī zì chōng shàng yòng zú ér xià bù kuì yǐ

又言:"愿陛下为万世根本之虑,为一时仓卒之防,必求安节之亨,毋招不节之咎,节之又节,则宫闱之费差省,帑藏之积自充,上用足而下不匮矣。

yòu qǐ chá xīn cuì xiū qī zhī gù zhuó lì hài sǔn yì zhī yi shú wéi dāng yīn shú wéi dāng gé shú wèi kě ba shú wèi kě xíng zé shé zhōng quán huò ér yuǎn jìn biàn kāi tōng guān liáng ér shāng gǔ xíng

"又乞"察欣瘁休戚之故,酌利害损益之宜,孰为当因,孰为当革,孰为可罢,孰为可行,则折衷泉货而远近便,开通关梁而商贾行。

xià xiū shēn fèng fǎ zhī zhào ér lì de zì xīn

下修身奉法之诏,而吏得自新;

chū shū cāng zhù dài zhī lìng ér mín miǎn guì dí

出输仓助贷之令,而民免贵籴;

zhì mò chì zhī mén ér wú guān fǔ chù zhì zhī yì

窒墨敕之门,而无官府黜陟之异;

zhǐ shū tái zhī yì ér wú jiāng jiè bǐ cǐ zhī fēn zé qì mài sū xǐng yì xiàng xī hé yǐ

止输台之议,而无疆界彼此之分,则气脉苏醒、意向翕合矣"。

qiān qǐ jū shè rén jiān guó shǐ biān xiū shí lù jiǎn tǎo xún qiān diàn zhōng shì yù shǐ shì yù shǐ

迁起居舍人兼国史编修、实录检讨,寻迁殿中侍御史、侍御史。

jiàn zuò zōng yáng gōng

谏作宗阳宫。

quán gōng bù shì láng jiān tóng xiū guó shǐ shí lù yuàn qǐ zhì shì tè zhuǎn yī guān

权工部侍郎兼同修国史实录院,乞致仕,特转一官。

zhāo dé zài jīng yán yǐ yì chūn qiū dà xué yǎn yì jìn jiǎng fǎn fù guī zhèng zhě shén duō

昭德在经筵,以《易》、《春秋》、《大学衍义》进讲,反复规正者甚多。

suǒ zhe chūn shān wén jí

所著《春山文集》。

zi chè sūn xián chún yuán nián jìn shì

子彻孙,咸淳元年进士。

chén kǎi zì zi shuǎng jiā xīng rén

陈垲字子爽,嘉兴人。

lì jīng hú zhì zhì shǐ sī zhǔ guǎn jī yí wén zì chà zhī dé ān fǔ jiā zhí bǎo mó gé jiāng xī tí diǎn xíng yù gǎi zhí fū wén gé tí jǔ qiān qiū hóng xǐ guān zhuǎn sī nóng sì chéng zhǔ guǎn chóng dào guàn zhī ān qìng fǔ

历京湖制置使司主管机宜文字,差知德安府,加直宝谟阁、江西提点刑狱,改直敷文阁、提举千秋鸿禧观,转司农寺丞、主管崇道观、知安庆府。

zhào fù quē jiā zhí xiǎn mó gé hú nán tí diǎn xíng yù

召赴阙,加直显谟阁、湖南提点刑狱。

zài zhào wèi yòu sī láng guān jiā zhí bǎo wén gé zhī lóng xīng fǔ jiāng xī ān fǔ shǐ gǎi zhī jiāng zhōu zhǔ guǎn jiāng xī ān fǔ sī shì

再召为右司郎官,加直宝文阁知隆兴府、江西安抚使,改知江州,主管江西安抚司事。

zhào wèi yòu sī láng guān jìn zhí lóng tú gé zhè xi tí diǎn xíng yù qiān sī nóng shǎo qīng yǐ mì gé xiū zhuàn zhī qìng yuán fǔ jiān yán hǎi zhì zhì fù shǐ qiān dà lǐ qīng jìn yòu wén diàn xiū zhuàn zhī píng jiāng fǔ jiān huái zhè fā yùn shǐ

召为右司郎官,进直龙图阁、浙西提点刑狱,迁司农少卿,以秘阁修撰知庆元府兼沿海制置副使,迁大理卿,进右文殿修撰、知平江府兼淮、浙发运使。

hù bù shì láng zhào bì yuàn jǔ kǎi zuì zhào tè zhuǎn yī guān qiān tài fǔ qīng sī nóng qīng quán gōng bù shì láng jiān tóng xiáng dìng chì lìng guān jiān zhōng shū mén xià shěng jiǎn zhèng zhū fáng gōng shì

户部侍郎赵必愿举垲最,诏特转一官,迁太府卿、司农卿,权工部侍郎兼同详定敕令官,兼中书门下省检正诸房公事。

rù zòu yán yuàn bì xià zhuǎn yí shì dào zhī shū jī dǐ lì shì dà fū zhī lián chǐ shǐ zhī míng yì wéi zhòng lì lù wèi qīng

入奏,言:"愿陛下转移世道之枢机,砥砺士大夫之廉耻,使知名义为重,利禄为轻。

jiǔ qù guó yǐ tián tuì wén zhě zhào zhī jiǔ lì cháo yǐ gēng dié qǐng zhě cóng zhī gān yán róng yuè zhě bì chì zhēn qíng gài xián zhě wù liú

久去国以恬退闻者召之,久立朝以更迭请者从之,甘言容悦者必斥,真情丐闲者勿留。

rú cǐ zé jūn chén shàng xià jiē yǐ zhēn shí xiāng yǔ sì wéi jì zhāng shì dà fū nan jin yi tui zhī fēng dāng jiàn yú shèng shì rén cái xìng shèn

如此,则君臣上下皆以真实相与,四维既张,士大夫难进易退之风,当见于圣世,人才幸甚!

yòu yán qǐng yǐ cóng guān fǎng gǔ xī rén cóng chū fān zhī yì qí cóng chén wèi zhū lù xiàn cáo zé yǐ tí diǎn xíng yù shǐ zhuǎn yùn shǐ xì xián jiǎ zhī shǐ míng shì yǔ shù guān bié réng qǐ chú shòu zì chén shǐ

"又言:"请以从官仿古昔人从出藩之意,其从臣为诸路宪漕,则以提点刑狱使、转运使系衔,假之'使'名,示与庶官别,仍乞除授自臣始。

zì shì lǚ yán yú dì qián bù xǔ

"自是屡言于帝前,不许。

yǐ yán ba

以言罢。

wèi jǐ jìn jí yīng diàn xiū zhuàn zhī wù zhōu gǎi zhī tài píng zhōu jiān jiāng dōng zhuǎn yùn fù shǐ

未几,进集英殿修撰、知婺州,改知太平州兼江东转运副使。

qǐng juān fàng zhū jùn zāi shāng

请蠲放诸郡灾伤。

jiā hù bù shì láng huái dōng zǒng lǐng xún tí lǐng jiāng huái chá yán suǒ jiān zhī tài píng zhōu

加户部侍郎、淮东总领,寻提领江、淮茶盐所兼知太平州。

fā gōng tǎng dài sān xiàn shū zhé sī bó qián wǔ shí wàn jiǔ qiān sān bǎi liù shí yú guàn

发公帑代三县输折丝帛钱五十万九千三百六十余贯。

yòu zuò fú huái shū táng yǐ chù liǎng huái zhī mín ér jiào zhī

又作浮淮书堂以处两淮之民而教之。

jìn xiǎn mó gé dài zhì zhī guǎng zhōu quán bīng bù shàng shū yòu jìn bǎo zhāng gé zhí xué shì zhī wù zhōu qiān quán hù bù shàng shū xún wéi zhēn shí zàn jiān lì bù shàng shū yǐ bǎo wén gé xué shì zhī tán zhōu jiān hú nán ān fǔ shǐ

进显谟阁待制、知广州,权兵部尚书,又进宝章阁直学士、知婺州,迁权户部尚书,寻为真,时暂兼吏部尚书,以宝文阁学士知潭州兼湖南安抚使。

zhào fù quē yǐ jiù zhí tí jǔ tài píng xīng guó gōng jiā lóng tú gé xué shì yī jiù gōng guàn

召赴阙,以旧职提举太平兴国宫,加龙图阁学士,依旧宫观。

jiǔ zhī jiā duān míng diàn xué shì

久之,加端明殿学士。

xián chún sì nián zú shì qīng yì

咸淳四年,卒,谥清毅。

kǎi lǚ lì huī jié jūn mín ài dài mù kè shèng duō ér kǎi yòu lè jiàn shì

垲屡历麾节,军民爱戴,幕客盛多,而垲又乐荐士。

suǒ zhe kě zhāi bù gǎo èr shí juǎn

所著《可斋瓿稿》二十卷。

yáng wén zhòng zì shí fā méi zhōu péng shān rén

杨文仲字时发,眉州彭山人。

qī suì ér gū

七岁而孤。

mǔ hú nián èr shí yǒu bā shǒu jié zì shì jiào yǎng zhū zǐ

母胡,年二十有八,守节自誓,教养诸子。

wén zhòng jì guān yǐ chūn qiū gòng qí mǔ xǐ yuē rǔ jiā zhì rǔ sān shì yǐ shì jīng shōu xiào yǐ

文仲既冠,以《春秋》贡,其母喜曰:"汝家至汝,三世以是经收效矣。

chún yòu qī nián wén zhòng yǐ zhòu shì dì yī rù tài xué

淳祐七年,文仲以胄试第一入太学。

jiǔ nián yòu yǐ gōng shì dì yī shēng nèi shè

九年,又以公试第一升内舍。

shí yán lù pō yōng yīn jì dōng léi zhèn shǒu shuài tóng shè kòu hūn jí yán shí shì yǒu yuē tiān běn bù nù rén jī zhī shǐ nù

时言路颇壅,因季冬雷震,首帅同舍叩阍极言时事,有曰:"天本不怒,人激之使怒。

rén běn wú yán léi jī zhī shǐ yán

人本无言,雷激之使言。

yī shí zhēng chuán sòng zhī

"一时争传诵之。

shēng shàng shě wèi xi láng xué lù

升上舍,为西廊学录。

chéng xiàng xiè fāng shū cháng wèn wén zhòng yuē jīn rì hé shì zuì jí

丞相谢方叔尝问文仲曰:"今日何事最急?

duì yuē guó běn wèi jiàn mò dà yú cǐ

"对曰:"国本未建,莫大于此。

shàng yì wèi yù dāng yǐ sǐ qǐng kě yě

上意未喻,当以死请可也。

bǎo yòu yuán nián dēng jìn shì dì

"宝祐元年,登进士第。

dīng mǔ yōu shì fú shǔ cóng shū fù dòng shǒu wù zhōu bà guī yù yú háng wén zhòng wǎng wèn yī luò zhī xué

丁母忧,释服,属从叔父栋守婺州罢归,寓余杭,文仲往问伊、洛之学。

diào fù zhōu xué jiào shòu

调复州学教授。

zhuǎn yùn shǐ yìn yīng fēi pì rù mù

转运使印应飞辟入幕。

míng lí fù yuān yù yīng fēi xī cóng wén zhòng yì qiě jiàn zhī

明嫠妇冤狱,应飞悉从文仲议,且荐之。

jīng hú xuān fǔ shǐ zhào kuí shǔ wén zhòng zuǒ fēn sī mù

荆湖宣抚使赵葵署文仲佐分司幕。

yáo xī de jiāng wàn lǐ hé jiàn wén zhòng xué wèi yǒu yòng

姚希得、江万里合荐文仲学为有用。

pì sì chuān xuān fǔ sī zhǔn bèi chāi qiǎn tiān chà yán hǎi zhì zhì sī gàn bàn gōng shì

辟四川宣抚司准备差遣,添差沿海制置司干办公事。

zhào wèi hù bù jià gé qiān tài xué zhèng shēng bó shì

召为户部架阁,迁太学正,升博士。

shí dòng wèi jì jiǔ jiǎng xué yì yì jīng suì

时栋为祭酒,讲学益诣精邃。

qiān guó zi bó shì

迁国子博士。

gài wài tiān chà tōng pàn tāi zhōu

丐外,添差通判台州。

gù shì shǒu èr shàng huá chǐ zhēng yuè wàng qǔ dēng mín jiān lì yǐ bái wén zhòng yuē wèi wú rán yī dēng zú yǐ

故事,守贰尚华侈,正月望,取灯民间,吏以白,文仲曰:"为吾然一灯足矣。

shào nóng dōng jiāo shǒu yīn yù fàn hú wén zhòng jí xiān chí guī

"劭农东郊,守因欲泛湖,文仲即先驰归。

tiān chà tōng pàn yáng zhōu

添差通判扬州。

yá qì jiù é suì wèi qián sì wàn mín lèi zhèng zēng zhì shí liù wàn kāi gào jié yǐ qiú xiàn

牙契旧额岁为钱四万缗,累政增至十六万,开告讦以求羡。

wén zhòng yuē xī shǎng yǐ rǎo mín wú bù wéi yě

文仲曰:"希赏以扰民,吾不为也。

zú zēng shí bā jiè yī ér yǐ

"卒增十八界一而已。

zhì zhì shǐ li tíng zhī xí zhǔ guǎn jī yí wén zì

制置使李庭芝檄主管机宜文字。

shí yǒu shā tián shǐ zhě yù jǔ xíng zhī wén zhòng lì zhēng yǐ wéi shì bù kě wàng xìng gài yǔ mín zhī huì yǒu xiàn bù rǎo zhī huì wú qióng

时有沙田,使者欲举行之,文仲力争,以为:"事不可妄兴,盖与民之惠有限,不扰之惠无穷。

jiāng běi fēng hán zhī de mín lì jié yǐ wèi lì jǐ hé ān rěn zhòng rǎo wú mín hu

江北风寒之地,民力竭矣,为利几何,安忍重扰吾民乎!

shì suì bù xíng

"事遂不行。

zhào wèi zōng xué bó shì

召为宗学博士。

jiāo sì shè huán tán zi jiē jiān chá yù shǐ

郊祀,摄圜坛子阶监察御史。

jìn fǔ bīng biàn shuǐ huàn lún duì yán huáng tiān juàn mìng chuí sì bǎi nián tiān mìng jiǔ shú zhī yú guó mài lóng lǎo zhī hou cǐ qǐ fēi yī dà xǐ jù zhī jiāo hu

近辅兵变水患,轮对,言:"皇天眷命,垂四百年,天命久熟之余,国脉癃老之候,此岂非一大喜惧之交乎?

yuàn bì xià yī chū qīng míng zì zuò zhǔ zǎi

愿陛下一初清明,自作主宰。

yòu yuē chūn duō shěn yīn qǐ dàn mài qiū zhī yōu

"又曰:"春多沈阴,岂但麦秋之忧。

yú shí wèi yóu zhěn xiàn lù zhī lǜ

于时为《》,尤轸苋陆之虑。

tiān mù zé hóng shuǐ fā yān sū hú zé nòng bīng xìng yān

天目则洪水发焉,苏、湖则弄兵兴焉。

é guān yú yú ér měi jiàn dài fū zhī fá shǐ

峨冠于于,而每见大夫之乏使;

pèi yìn lěi lěi ér cháng lǜ tān dú zhī wú yàn

佩印累累,而常虑贪渎之无厌。

jiāng xí huáng jīn héng dài zhī yú bīng pí chì jí guà xū zhī xué

将习黄金横带之娱,兵疲赤籍挂虚之穴。

chī chī biān méng dé yǐ qīng tǒng fǔ

蚩蚩编氓,得以轻统府;

suǒ suǒ jǐng jù zhé yǐ yōu cháo tíng

琐琐警遽,辄以忧朝廷。

shè bù xìng shì yǒu dà yú cǐ zhě guó hé lài yān

设不幸事有大于此者,国何赖焉?

dì sǒng tīng gù wèn shèn zhì

"帝竦听,顾问甚至。

qiān tài cháng chéng xún jiān quán cāng bù láng guān jiān chóng zhèng diàn shuō shū qiān jiāng zuò shǎo jiān yòu qiān jiāng zuò jiān

迁太常丞,寻兼权仓部郎官,兼崇政殿说书,迁将作少监,又迁将作监。

wén zhòng zài jiǎng yán měi yǐ jī chéng gǎn dòng cháng jìn dú chūn qiū dì wèn wǔ bà hé yǐ wèi sān wáng zuì rén wén zhòng zòu yún qí huán gōng dāng wáng bà shēng jiàng zhī huì ér bù néng wèi xiàng shàng shì yè dú néng kāi shì biàn lì jiē

文仲在讲筵,每以积成感动,尝进读《春秋》,帝问五霸何以为三王罪人,文仲奏云:"齐桓公当王霸升降之会,而不能为向上事业,独能开世变厉阶。

chén kǎo zhū chūn qiū huán gōng chū nián duō shū rén yuè èr shí nián fá chu dìng shì zǐ zhī gōng jì chéng rán hòu shū hóu zhī cí dié jiàn cǐ suǒ yǐ wèi zūn wáng yì bó zhī dà fǎ

臣考诸《春秋》,桓公初年多书'人',越二十年,伐楚定世子之功既成,然后书'侯'之辞迭见,此所以为尊王抑伯之大法。

rán wáng qǐ tú zūn zāi

然王岂徒尊哉?

gài yù zhōu wáng zǐ sūn lǜ xiū wén wǔ chéng kāng zhī fǎ dù yǐ fú chí wén wǔ chéng kāng zhī dé zé zé wáng jì bù xī xī zhōu zhī měi kě xún rú cǐ fāng fù chūn qiū zūn wáng zhī yì

盖欲周王子孙率修文、武、成、康之法度,以扶持文、武、成、康之德泽,则王迹不熄,西周之美可寻,如此方副《春秋》尊王之意。

dì yuē xiān dì shèng xùn yǒu yuē sī zhú zhī luàn ěr hóng zǐ zhī xuàn mù liáng xīn shàn xìng jiē běn yǒu zhī

"帝曰:"先帝圣训有曰:'丝竹之乱耳,红紫之眩目,良心善性,皆本有之。

yòu yuē de shèng xián xīn xué zhī zhǐ yào běn lǐng duān zhèng jiā chuán shì shǒu yǐ shì ér jūn guó zǐ mín yǐ shì ér qí tiān yǒng mìng yǐ shì ér yí móu yàn yì

'又曰:'得圣贤心学之指要,本领端正,家传世守,以是而君国子民,以是而祈天永命,以是而贻谋燕翼。

dà zāi xiān xun zhèn zhāo xī fú yīng

'大哉先训,朕朝夕服膺。

shí dì yǐ jí lián bù shì cháo wén zhòng zòu shēng sè zhī shì ruò shí de pò yuán wú kě hǎo

"时帝以疾连不视朝,文仲奏:"声色之事,若识得破,元无可好。

dì liǎn róng duān gǒng jiǔ zhī

"帝敛容端拱久之。

shèng xià jiàn zōng yáng gōng huài xǐ mín jū jī diàn sāo rán

盛夏,建宗阳宫,坏徙民居,畿甸骚然。

wén zhòng shū jiàn yí lǘ yán zhī jù wèi xiāng huǒ zhī tíng bù dé wéi shàn jì yǐ

文仲疏谏:"移闾阎之聚,为香火之庭,不得为善计矣。

bì xià shào zǔ zōng zhī wèi qǐ yǐ huáng lǎo zhī jū wèi qīng zhòng zāi

陛下绍祖宗之位,岂以黄、老之居为轻重哉。

yì rì miàn zòu yì kěn zhì chéng xiàng jiǎ sì dào nù yuē yáng wén zhòng duō yán

"翼日面奏,益恳至,丞相贾似道怒曰:"杨文仲多言!

shào qīng jiān yǐ shàng jiàn rén cái wén zhòng jiàn chén cún lǚ zhé zhōng jì yù děng shí yǒu bā rén míng shì èr rén jīn huá wáng bǎi tiān tāi chē ruò shuǐ yě

"绍卿监以上荐人才,文仲荐陈存、吕折、钟季玉等十有八人,名士二人,金华王柏、天台车若水也。

jiān guó zǐ sī yè jiān shì lì xiū zhù guān

兼国子司业,兼侍立修注官。

yòu yǐ jiù tài xué jiào yù péng chéng dà wǔ shì dào zhǔ guǎn chóng xǐ guān chū zhī héng zhōu

又以救太学教谕彭成大迕似道,主管崇禧观,出知衡州。

yùn xiǎng yǒu fǎ ér mín bù rǎo yǐ suǒ dāng de mǐ bā qiān dàn lì sī jì cāng

运饷有法而民不扰,以所当得米八千石立思济仓。

zhào wèi mì shū shǎo jiān xún jiān chóng zhèng diàn shuō shū

召为秘书少监,寻兼崇政殿说书。

yǐ jí qǐ zhì shì bù xǔ

以疾乞致仕,不许。

jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān shí lù yuàn jiǎn tǎo guān qiān tài cháng shǎo qīng jiān guó zǐ sī yè qiān qǐ jū shè rén

兼国史院编修官、实录院检讨官,迁太常少卿兼国子司业,迁起居舍人。

yíng guó gōng jí wèi shòu quán gōng bù shì láng jiān quán shì yòu láng guān xún jiān jǐ shì zhōng

瀛国公即位,授权工部侍郎兼权侍右郎官,寻兼给事中。

yǒu shì míng táng yì yǐ shàng gōng shè xíng wén zhòng yì yuē jīn zhī jiàn tiān de zhī shǐ suī zài yòu chōng bǐ jí sàng cì yǐ shèng bài guì zhí lǐ wú wéi suǒ dāng qīn xiǎng

有事明堂,议以上公摄行,文仲议曰:"今祗见天地之始,虽在幼冲,比即丧次,已胜拜跪,执礼无违,所当亲飨。

shí chéng xiàng wáng yuè chén yi zhōng bù xié wén zhòng shàng shū yán shì wēi qiě jí yǐ

"时丞相王爚、陈宜中不协,文仲上疏言:"事危且急矣。

zǔ zōng suǒ shēn lài yì zhào suǒ jì mìng zài hu èr xiāng gǒu yǐ bù xié zhī gù jīn rì bù zhàn míng rì bù zhēng shí bù zài lái hòu huǐ hé jí

祖宗所深赖,亿兆所寄命,在乎二相,苟以不协之故,今日不战,明日不征,时不再来,后悔何及!

xún jiān guó zi jì jiǔ

"寻兼国子祭酒。

qǐng shì jīn huá hé jī jí bǎi

请谥金华何基及柏。

shí dà yuán bīng dù jiāng jī diàn zhèn dòng cháo shì duō qì qù zhě shì cóng bān wéi wén zhòng yī rén zhào jīng zài liè bù qù zhě èr jiē

时大元兵度江,畿甸震动,朝士多弃去者,侍从班惟文仲一人,诏旌在列不去者二阶。

wén zhòng jí yì shén gài cí yǐ jí yīng diàn xiū zhuàn zhī zhāng zhōu sān shàng zhāng qǐ zhì shì gǎi zhī quán zhōu

文仲疾益甚,丐祠,以集英殿修撰知漳州,三上章乞致仕,改知泉州。

yīn jiāng jiā yú lǐng nán dài cì zú ér sòng wáng yǐ

因将家逾岭南待次,卒,而宋亡矣。

yǒu jiàn shān wén jí yān

有《见山文集》焉。

xiè fāng de zì jūn zhí xìn zhōu yì yáng rén yě

谢枋得,字君直,信州弋阳人也。

wéi rén háo shuǎng

为人豪爽。

měi guān shū wǔ xíng jù xià yī lǎn zhōng shēn bù wàng

每观书,五行俱下,一览终身不忘。

xìng hǎo zhí yán yī yú rén lùn gǔ jīn zhì luàn guó jiā shì bì xiān rán dǐ jǐ tiào yuè zì fèn yǐ zhōng yì zì rèn

性好直言,一与人论古今治乱国家事,必掀髯抵几,跳跃自奋,以忠义自任。

xú lín chēng qí rú jīng hè mó xiāo bù shì lóng zhí

徐霖称其"如惊鹤摩霄,不事笼絷。

bǎo yòu zhōng jǔ jìn shì duì cè jí gōng chéng xiàng dǒng huái yǔ huàn guān dǒng sòng chén yì zhuó gāo dì yǐ jí zòu míng zhōng yǐ kē

宝祐中,举进士,对策极攻丞相董槐与宦官董宋臣,意擢高第矣,及奏名,中乙科。

chú fǔ zhōu sī hù cān jūn jí qì qù

除抚州司户参军,即弃去。

míng nián fù chū shì jiào guān zhōng jiān jīng kē chú jiào shòu jiàn níng fǔ

明年复出,试教官,中兼经科,除教授建宁府。

wèi shàng wú qián xuān fǔ jiāng dōng xi pì chà gàn bàn gōng shì

未上,吴潜宣抚江东、西,辟差干办公事。

tuán jié mín bīng yǐ hàn ráo xìn fǔ kē jiàng qián mǐ yǐ gěi zhī

团结民兵,以扞饶、信、抚,科降钱米以给之。

fāng de shuō shān chuán èr shè zhū dà jiā de mín bīng wàn yú rén shǒu xìn zhōu jì bīng tuì cháo tíng hé zhū jūn fèi jī zhì bù miǎn

枋得说邓、传二社诸大家,得民兵万余人,守信州,暨兵退,朝廷核诸军费,几至不免。

wǔ nián huì xīng chū dōng fāng fāng de kǎo shì jiàn kāng zhì shì dào zhèng shì wèi wèn mù yán bīng bì zhì guó bì wáng

五年,彗星出东方,枋得考试建康,擿似道政事为问目,言:"兵必至,国必亡。

cáo shǐ lù jǐng sī xián zhī shàng qí gǎo yú shì dào zuò jū xiāng bù fǎ qǐ bīng shí mào pò kē jiàng qián qiě shàn bàng zhuī liǎng guān zhé jū xīng guó jūn

"漕使陆景思衔之,上其稿于似道,坐居乡不法,起兵时冒破科降钱,且讪谤,追两官,谪居兴国军。

xián chún sān nián shè fàng guī

咸淳三年,赦,放归。

dé yòu yuán nián lǚ wén huàn dǎo dà yuán bīng dōng xià è huáng qí ān qìng jiǔ jiāng fán qí qīn yǒu bù qǔ jiē yòu xià zhī suì zhūn jiàn kāng

德祐元年,吕文焕导大元兵东下鄂、黄、蕲、安庆、九江,凡其亲友部曲皆诱下之,遂屯建康。

fāng de yǔ lǚ shī kuí shàn nǎi yìng zhào shàng shū yǐ yī zú bǎo shī kuí kě xìn qǐ fēn yán jiāng zhū tún bīng yǐ zhī wèi zhèn fǔ shǐ shǐ zhī xíng chéng qiě yuàn shēn zhì jiāng zhōu jiàn wén huàn yǔ yì

枋得与吕师夔善,乃应诏上书,以一族保师夔可信,乞分沿江诸屯兵,以之为镇抚使,使之行成,且愿身至江州见文焕与议。

cóng zhī shǐ yǐ yán jiāng chá fǎng shǐ xíng huì wén huàn běi guī bù jí ér fǎn

从之,使以沿江察访使行,会文焕北归,不及而反。

yǐ jiāng dōng tí xíng jiāng xī zhāo yù shǐ zhī xìn zhōu

以江东提刑、江西招谕使知信州。

míng nián zhēng yuè shī kuí yǔ wǔ wàn hù fēn dìng jiāng dōng de fāng dé yǐ bīng nì zhī shǐ qián fēng hū yuē xiè tí xíng lái

明年正月,师夔与武万户分定江东地,枋得以兵逆之,使前锋呼曰:"谢提刑来。

lǚ jūn chí zhì shè zhī shǐ jí mǎ qián

"吕军驰至,射之,矢及马前。

fāng de zǒu rù ān rén diào huái shì zhāng xiào zhōng nì zhàn tuán hú píng shǐ jǐn xiào zhōng huī shuāng dāo jī shā bǎi yú rén

枋得走入安仁,调淮士张孝忠逆战团湖坪,矢尽,孝忠挥双刀击杀百余人。

qián jūn shāo què hòu jūn rào chū xiào zhōng hòu zhòng jīng kuì xiào zhōng zhōng liú shǐ sǐ

前军稍却,后军绕出孝忠后,众惊溃,孝忠中流矢死。

mǎ bēn guī fāng de zuò dí lóu jiàn zhī yuē mǎ guī xiào zhōng bài yǐ

马奔归,枋得坐敌楼见之,曰:"马归,孝忠败矣。

suì bēn xìn zhōu

"遂奔信州。

shī kuí xià ān rén jìn gōng xìn zhōu bù shǒu

师夔下安仁,进攻信州,不守。

fāng de nǎi biàn xìng míng rù jiàn níng táng shí shān zhuǎn chá bǎn yù nì lǚ zhōng rì má yī niè lǚ dōng xiāng ér kū rén bù shí zhī yǐ wéi bèi bìng yě

枋得乃变姓名,入建宁唐石山,转茶坂,寓逆旅中,日麻衣蹑履,东乡而哭,人不识之,以为被病也。

yǐ ér qù mài bǔ jiàn yáng shì zhōng yǒu lái bǔ zhě wéi qǔ mǐ lǚ ér yǐ wěi yǐ qián lǜ xiè bù qǔ

已而去,卖卜建阳市中,有来卜者,惟取米屡而已,委以钱,率谢不取。

qí hòu rén shāo shāo shi zhī duō yán zhì qí jiā shǐ wèi dì zǐ lùn xué

其后人稍稍识之,多延至其家,使为弟子论学。

tiān xià jì dìng suì jū mǐn zhōng

天下既定,遂居闽中。

zhì yuán èr shí sān nián jí xián xué shì chéng wén hǎi jiàn sòng chén èr shí èr rén yǐ fāng de wéi shǒu cí bù qǐ

至元二十三年,集贤学士程文海荐宋臣二十二人,以枋得为首,辞不起。

yòu míng nián xíng shěng chéng xiàng máng wù tái jiāng zhǐ zhào zhī zhí shǒu xiāng miǎn láo

又明年,行省丞相忙兀台将旨诏之,执手相勉劳。

fāng de yuē shàng yǒu yáo shùn xià yǒu cháo yóu fāng dé míng xìng bù xiáng bù gǎn fù zhào

枋得曰:"上有尧、舜,下有巢、由,枋得名姓不祥,不敢赴诏。

chéng xiàng yì zhī bù qiáng yě

"丞相义之,不强也。

èr shí wǔ nián fú jiàn xíng shěng cān zhèng guǎn rú dé jiāng zhǐ rú jiāng nán qiú rén cái shàng shū liú mèng yán yǐ fāng de jiàn fāng de yí shū mèng yán yuē jiāng nán wú rén cái qiú yī xiá lǚ yí shēng chéng yīng chǔ jiù sī yǎng zú bù kě de yě

二十五年,福建行省参政管如德将旨如江南求人材,尚书留梦炎以枋得荐,枋得遗书梦炎曰:"江南无人材,求一瑕吕饴甥、程婴、杵臼厮养卒,不可得也。

zhòu zhī wáng yě yǐ bā bǎi guó zhī jīng bīng ér bù gǎn kàng èr zi zhī zhèng lùn wǔ wáng tài gōng lǐn lǐn wú suǒ róng jí yǐ xīng miè jì jué xiè tiān xià

纣之亡也,以八百国之精兵,而不敢抗二子之正论,武王、太公凛凛无所容,急以兴灭继绝谢天下。

yīn zhī hòu suì yǔ zhōu bìng lì

殷之后遂与周并立。

shǐ sān jiān huái yí bù pàn wǔ gēng bì bù sǐ yīn mìng bì bù chù

使三监、淮夷不叛,武庚必不死,殷命必不黜。

fu nǚ zhēn zhī dài èr dì yì cǎn yǐ

夫女真之待二帝亦惨矣。

ér wǒ sòng jīn nián qiǎn shǐ qí qǐng míng nián qiǎn shǐ wèn ān

而我宋今年遣使祈请,明年遣使问安。

wáng lún yī shì jǐng wú lài xiá xié xiǎo rén wèi zǐ gōng kě hái tài hòu kě guī

王伦一市井无赖、狎邪小人,谓梓宫可还,太后可归。

zhōng zé èr shì jiē fú qí yán

终则二事皆符其言。

jīn yī wáng lún qiě wú zhī zé jiāng nán wú rén cái kě jiàn yě

今一王伦且无之,则江南无人材可见也。

jīn wú nián liù shí yú yǐ suǒ qiàn yī sǐ ěr qǐ fù yǒu tā zhì zāi

今吾年六十余矣,所欠一死耳,岂复有它志哉!

zhōng bù xíng

"终不行。

guō shǎo shī cóng yíng guó gōng rù cháo jì ér nán guī yǔ fāng dé dào shí shì yuē dà yuán běn wú yì jiāng nán lǚ qiǎn shǐ shǐ dùn bīng lìng wú shēn rù dài hái suì bì jí yì hé wú wǎng hài shēng líng yě

郭少师从瀛国公入朝,既而南归,与枋得道时事,曰:"大元本无意江南,屡遣使使顿兵,令毋深入,待还岁币即议和,无枉害生灵也。

zhāng yàn rán shàng shū qǐ liǎn bīng cóng hé shàng jí kě zhī

张宴然上书乞敛兵从和,上即可之。

bīng jiāo èr nián wú yī jiè xíng lǐ zhī shì nǎi qiè shù bǎi nián zōng shè ér jiàng

兵交二年,无一介行李之事,乃挈数百年宗社而降。

yīn xiāng yǔ tòng kū

"因相与痛哭。

fú jiàn xíng shěng cān zhèng wèi tiān yòu jiàn shí fāng yǐ qiú cái wèi jí yù jiàn fāng de wèi gōng shǐ qí you zhào mèng chuò xiè lái yán fāng de mà yuē tiān yòu shì mǐn wú háo fà tuī guǎng dé yì fǎn qǐ yín yě bìng mín gù yǐ wǒ bèi shì hǎo yá

福建行省参政魏天祐见时方以求材为急,欲荐枋得为功,使其友赵孟〈辶卸〉来言,枋得骂曰:"天祐仕闽,无毫发推广德意,反起银冶病民,顾以我辈饰好邪?

jí jiàn tiān yòu yòu ào àn bù wéi lǐ yǔ zhī yán zuò ér bú duì

"及见天祐,又傲岸不为礼,与之言,坐而不对。

tiān yòu nù qiáng zhī ér běi

天祐怒,强之而北。

fāng de jí rì shí cài guǒ

枋得即日食菜果。

èr shí liù nián sì yuè zhì jīng shī wèn xiè tài hòu cuán suǒ jí yíng guó suǒ zài zài bài tòng kū

二十六年四月,至京师,问谢太后𪴙所及瀛国所在,再拜恸哭。

yǐ ér bìng qiān mǐn zhōng sì jiàn bì jiān cáo é bēi qì yuē xiǎo nǚ zǐ yóu ěr wú qǐ bù rǔ ruò zāi

已而病,迁悯忠寺,见壁间《曹娥碑》,泣曰:"小女子犹尔,吾岂不汝若哉!

liú mèng yán shǐ yī chí yào zá mǐ yǐn jìn zhī fāng de nù yuē wú yù sǐ rǔ nǎi yù shēng wǒ yá

"留梦炎使医持药杂米饮进之,枋得怒曰:"吾欲死,汝乃欲生我邪?

qì zhī yú de zhōng bù shí ér sǐ

"弃之于地,终不食而死。

bó fù huī míng yǐ tè zòu ēn wéi dāng yáng wèi shè xiàn shì shí tiān jī jié shàng shòu dà yuán bīng yǎn zhì huī míng chū bīng zhàn sǐ èr zi qū jìn bào fù shī yì sǐ

伯父徽明以特奏恩为当阳尉,摄县事,时天基节上寿,大元兵奄至,徽明出兵战死,二子趋进抱父尸,亦死。

lùn yuē liú yìng lóng bù fù jiǎ sì dào féng qù fēi bù fù dīng dà quán pān fāng lùn huáng zǐ hóng shì kǎn lǎn yǐ zhōng

论曰:刘应龙不附贾似道,冯去非不附丁大全,潘牥论皇子竑事,坎𡒄以终。

hóng qín sòng wú qián wěi zāi

洪芹讼吴潜,伟哉。

zhào jǐng wěi

赵景纬。

chún rú yě ér wú zào jìng zhī xīn

醇儒也,而无躁竞之心。

xú lín jìn zé zhí yán yú cháo tuì zé jiǎng dào yú lǐ

徐霖进则直言于朝,退则讲道于里。

xú zōng rén guó wáng yǔ wáng yì hu huái èr xīn yǐ shì qí jūn zhě yě

徐宗仁国亡与亡,异乎怀二心以事其君者也。

wēi zhāo dé jīng yán jìn duì zhī yán xī zài zhū gù shǐ

危昭德经筵进对之言,悉载诸故史。

chén kǎi néng yǐ yì qì gǎn rén yáng wén zhòng dāng chēng rǎng zhī shí yóu néng jiàn shì xiè fāng de qīn qí yǐ quán chén jié jiē sòng mò zhī zhuó rán zhě yě

陈垲能以意气感人,杨文仲当抢攘之时,犹能荐士,谢枋得嵚崎以全臣节,皆宋末之卓然者也。

✦ You read 列传·卷一百八十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.