xún lì
◎循吏
chén jìng zhāng lún shào yè cuī lì lǔ yǒu kāi zhāng yì wú zūn lù zhào shàng kuān gāo fù chéng shī mèng hán jìn qīng yè kāng zhí
○陈靖张纶邵晔崔立鲁有开张逸吴遵路赵尚宽高赋程师孟韩晋卿叶康直
sòng fǎ yǒu kě yǐ de xún lì zhě sān tài zǔ zhī shì mù shǒu lìng lù gōng zì zhào jiàn wèn yǐ zhèng shì rán hòu qiǎn xíng jiǎn zé zhī dào jīng yǐ
宋法有可以得循吏者三：太祖之世，牧守令录，躬自召见，问以政事，然后遣行，简择之道精矣；
jiān sī chá jùn shǒu jùn shǒu chá xiàn lìng gè yǐ shí shàng qí diàn zuì yòu mìng cháo chén zhuān dū zhì zhī kǎo kè zhī fāng mì yǐ
监司察郡守，郡守察县令，各以时上其殿最，又命朝臣专督治之，考课之方密矣；
lì fàn zāng yù shè bù yuán fáng xián zhī lìng yán yǐ
吏犯赃遇赦不原，防闲之令严矣。
chéng píng zhī shì zhōu xiàn lì jǐn shǒu fǎ dù yǐ xiū qí zhí yè zhě shí duō qí rén
承平之世，州县吏谨守法度以修其职业者，实多其人。
qí jiān bì yǒu jué yì zhī jī rán hòu bié yú shǎng lìng huò zì zhōu xiàn shàn zuì tā rì suì wèi míng chén zé fǔ zi zhī zhǎng yòu bù zú yǐ jǐn qí píng shēng gù shǐ zhōng sān bǎi yú nián xún lì zài zhū jiǎn cè zhě shí èr rén
其间必有绝异之绩，然后别于赏令，或自州县善最，他日遂为名臣，则抚子之长又不足以尽其平生，故始终三百余年，循吏载诸简策者十二人。
zuò xún lì chuán
作《循吏传》。
chén jìng zì dào qīng xīng huà jūn pú tián rén
陈靖，字道卿，兴化军莆田人。
hào xué pō tōng gǔ jīn
好学，颇通古今。
fù rén bì shì chén hóng jìn wèi quán zhōu bié jià
父仁壁，仕陈洪进为泉州别驾。
hóng jìn chēng chén háo huá yǒu fù xiǎn wéi luàn zhě jìng tú bù yè zhuǎn yùn shǐ yáng kè xùn chén tǎo zéi cè
洪进称臣，豪猾有负险为乱者，靖徒步谒转运使杨克巽，陈讨贼策。
zhào hái shòu yáng dí xiàn zhǔ bù
召还，授阳翟县主簿。
qì dān fàn biān wáng shī shù bù lì jìng qiǎn cóng zǐ shàng shū qiú rù zòu jī lüè
契丹犯边，王师数不利，靖遣从子上书，求入奏机略。
zhào jiù wèn zhī shàng wǔ cè yuē míng shǎng fá
诏就问之，上五策，曰：明赏罚；
fǔ shì zhòng
抚士众；
chí zhòng shì ruò dài lì ér jǔ
持重示弱，待利而举；
shuài fǔ xǔ zì pì shì
帅府许自辟士；
ér jiàng shuài de zhuān zhì jìng wài
而将帅得专制境外。
tài zōng yì zhī gǎi jiāng zuò jiān chéng wèi jǐ wèi yù shǐ tái tuī kān guān
太宗异之，改将作监丞，未几，为御史台推勘官。
shí yù shì jìn shì duō zhuó wén xiān jiù zhě wèi gāo děng shì jiē xí fú huá shàng mǐn sù
时御试进士，多擢文先就者为高等，士皆习浮华，尚敏速。
jìng qǐng yǐ wén fù kǎo guān dì jiǎ yǐ sì chàng míng huò guǒ zhī míng shì jí zhì shàng kē
靖请以文付考官第甲乙，俟唱名，或果知名士，即置上科。
sàng fù qǐ fù mì shū chéng zhí shǐ guǎn pàn sān sī kāi chāi sī
丧父，起复秘书丞，直史馆，判三司开拆司。
chún huà sì nián shǐ gāo lí hái tí diǎn zài jīng bǎi sī qiān tài cháng bó shì
淳化四年，使高丽还，提点在京百司，迁太常博士。
tài zōng wu xìng nóng shì zhào yǒu sī yì jūn tián fǎ jìng yì yuē fǎ wèi yì jù xíng yě
太宗务兴农事，诏有司议均田法，靖议曰："法未易遽行也。
yi xiān mìng dà chén huò sān sī shǐ wèi zū yōng shǐ huò jiān tún tián zhì zhì réng zé sān sī pàn guān xuǎn tōng zhī mín shì zhě èr rén wéi zhī èr
宜先命大臣或三司使为租庸使，或兼屯田制置，仍择三司判官选通知民事者二人为之贰。
liǎng jīng dōng xī qiān lǐ jiǎn zé huāng dì jí táo mín chǎn jí zhī mù gēng zuò cì gēng zhě shì lú niú lí zhǒng shí bù zú zé gěi yǐ kù qián
两京东西千里，检责荒地及逃民产籍之，募耕作，赐耕者室庐、牛犁、种食，不足则给以库钱。
bié qí kè wèi shí fēn zé zhōu xiàn quàn kè gěi yìn zhǐ shū zhī
别其课为十分，责州县劝课，给印纸书之。
fēn diàn zuì wèi sān děng fán xiàn guǎn kěn tián yī suì de kè sān fēn èr suì liù fēn sān suì jiǔ fēn wéi xià zuì
分殿最为三等：凡县管垦田，一岁得课三分，二岁六分，三岁九分，为下最；
yī suì sì fēn èr suì qī fēn sān suì zhì shí fēn wèi zhōng zuì
一岁四分，二岁七分，三岁至十分，为中最；
yī suì wǔ fēn wèi jí sān suì yíng shí fēn zhě wéi shàng zuì
一岁五分，未及三岁盈十分者，为上最。
qí zuì zhě lìng zuǒ miǎn xuǎn huò chāo zī
其最者，令佐免选或超资；
diàn zhě jí zēng xuǎn jiàng zī
殿者，即增选降资。
měi zhōu tōng yǐ zhū xiàn tián wèi shí fēn shì diàn zuì xíng shǎng fá
每州通以诸县田为十分，视殿最行赏罚。
hou shù suì jǐn bà guān tún tián xī yòng fù mín rán hòu liàng rén shòu tián dù de jūn shuì yuē jǐng tián zhī zhì wèi dìng yǐ fǎ bān xíng sì fāng bù guò rú cǐ yǐ
候数岁，尽罢官屯田，悉用赋民，然后量人授田，度地均税，约井田之制，为定以法，颁行四方，不过如此矣。
tài zōng wèi lǚ duān yuē zhèn yù fù jǐng tián gù wèi néng yě jìng cǐ cè hé zhèn yì
"太宗谓吕端曰："朕欲复井田，顾未能也，靖此策合朕意。
nǎi zhào jiàn cì shí qiǎn zhī
"乃召见，赐食遣之。
tā rì dì yòu yǔ duān
他日，帝又语端。
yuē jìng shuō suī shì dì tián wèi bì kěn kè wèi bì rù qǐng xià sān sī zá yì
曰："靖说虽是，第田未必垦，课未必入，请下三司杂议。
yú shì zhào yán tiě shǐ chén shù děng gè xuǎn pàn guān èr rén yǔ jìng yì yǐ jìng wèi jīng xi quàn nóng shǐ mìng dà lǐ sì chéng huáng fǔ xuǎn guāng lù sì chéng hé liàng fù zhī
"于是诏盐铁使陈恕等各选判官二人与靖议，以靖为京西劝农使，命大理寺丞皇甫选、光禄寺丞何亮副之。
xuǎn děng yán qí gōng nán chéng dì yóu wèi bù rán
选等言其功难成，帝犹谓不然。
jì ér jìng yù jiǎ mín qián èr wàn shì xíng zhī chén shù děng yán qián yī chū hòu bù néng cháng zé mín shòu hài yǐ
既而靖欲假缗钱二万试行之，陈恕等言："钱一出，后不能偿，则民受害矣。
dì yǐ qún yì zhōng bù tóng shǐ ba zhī chū jìng zhī wù zhōu zài qiān shàng shū xíng bù yuán wài láng
"帝以群议终不同，始罢之，出靖知婺州，再迁尚书刑部员外郎。
zhēn zōng jí wèi fù liè qián suǒ lùn quàn nóng shì yòu yán guó jiā yù róng xī běi ér yǎng shí dōng nán dōng nán shí bù zú zé wù guó dà jì
真宗即位，复列前所论劝农事，又言："国家御戎西北，而仰食东南，东南食不足，则误国大计。
qǐng zì jīng dōng xi jí hé běi zhū zhōu dà xíng quàn nóng zhī fǎ yǐ diàn zuì zhōu xiàn guān lì suì kě shěng jiāng huái cáo bǎi yú wàn
请自京东、西及河北诸州大行劝农之法，以殿最州县官吏，岁可省江、淮漕百余万。
fù zhào jìng tiáo shàng zhī jìng qǐng cì shǐ xíng chūn xiàn lìng quàn gēng xiào tì lì tián zhě cì jué zhì wǔ bǎo yǐ jiǎn chá jiān dào jí yóu duò zhī mín yǐ gòng yì zuò
"复诏靖条上之，靖请刺史行春，县令劝耕，孝悌力田者赐爵，置五保以检察奸盗，籍游惰之民以供役作。
yòu xià sān sī yì jiē bù guǒ xíng
又下三司议，皆不果行。
lì dù zhī pàn guān wèi jīng jī jūn tián shǐ chū wèi huái nán zhuǎn yùn fù shǐ jiān fā yùn sī gōng shì xǐ jiāng nán zhuǎn yùn shǐ
历度支判官，为京畿均田使，出为淮南转运副使兼发运司公事，徙江南转运使。
jí lùn qián lǐ shì héng fù yú mín fán shí qī shì zhào wèi ba qí yóu shén zhě
极论前李氏横赋于民凡十七事，诏为罢其尤甚者。
xǐ zhī tán zhōu lì dù zhī yán tiě pàn guān
徙知谭州，历度支、盐铁判官。
sì fén yīn wéi xíng zài sān sī pàn guān
祀汾阴，为行在三司判官。
yòu lì jīng xi jīng dōng zhuǎn yùn shǐ zhī quán sū yuè sān zhōu lèi qiān tài cháng shǎo qīng jìn tài pú qīng jí xián yuàn xué shì zhī jiàn zhōu xǐ quán zhōu bài zuǒ jiàn su dài fū
又历京西、京东转运使，知泉、苏、越三州，累迁太常少卿，进太仆卿、集贤院学士，知建州，徙泉州，拜左谏诉大夫。
chū jìng yǔ dīng wèi shàn wèi biǎn dǎng rén jiē zhú qù tí diǎn xíng yù shì yù shǐ wáng gěng nǎi yán jìng lǎo jí bù yí jiǔ wèi xiāng lǐ guān yú shì yǐ mì shū jiān zhì shì zú
初，靖与丁谓善，谓贬，党人皆逐去，提点刑狱、侍御史王耿乃言靖老疾，不宜久为乡里官，于是以秘书监致仕，卒。
jìng píng shēng duō jiàn huà ér yú nóng shì yóu xiáng cháng qǔ chún huà xián píng yǐ lái suǒ chén biǎo zhāng mù yuē quàn nóng zòu yì lù shàng zhī rán qí shuō nì gǔ duō bù kě xíng
靖平生多建画，而于农事尤详，尝取淳化、咸平以来所陈表章，目曰《劝农奏议》，录上之，然其说泥古，多不可行。
zhāng lún zì gōng xìn yǐng zhōu rǔ yīn rén
张纶，字公信，颍州汝阴人。
shǎo tì tǎng rèn qì
少倜傥任气。
jǔ jìn shì bù zhōng bǔ sān bān fèng zhí qiān yòu bān diàn zhí
举进士不中，补三班奉职，迁右班殿直。
cóng léi yǒu zhōng tǎo wáng jūn yú shǔ yǒu jiàng kòu shù bǎi jù xiǎn pàn shǐ lún jī zhī lún chí bào yuē cǐ qióng kòu jí zhī zé shēng huàn bù rú yù yǐ xiàng bèi
从雷有终讨王均于蜀，有降寇数百据险叛，使纶击之，纶驰报曰："此穷寇，急之则生患，不如谕以向背。
yǒu zhōng yòng qí shuō zéi guǒ qì bīng lái jiàng
"有终用其说，贼果弃兵来降。
yǐ gōng qiān yòu shì jìn qìng zhōu bīng mǎ jiān yā zhuó gé mén zhī hòu yì péng jiǎn děng zhōu dū xún jiǎn shǐ
以功迁右侍禁、庆州兵马监押，擢阁门祗候，益、彭、简等州都巡检使。
suǒ bù zú zòng jiǔ lüè jū mín lún zhǎn shǒu è shù rén zhòng nǎi dìng
所部卒纵酒掠居民，纶斩首恶数人，众乃定。
xǐ jīng hú tí diǎn xíng yù qiān dōng tóu gòng fèng guān tí diǎn kāi fēng fǔ jiè xiàn zhèn gōng shì
徙荆湖提点刑狱，迁东头供奉官、提点开封府界县镇公事。
fèng shǐ líng xià hái huì chén zhōu xī tóng péng shì mán nèi kòu yǐ zhī chén zhōu
奉使灵夏还，会辰州溪峒彭氏蛮内寇，以知辰州。
lún zhì zhù péng shān yì lù zéi bù dé tōng nǎi dùn qù
纶至，筑蓬山驿路，贼不得通，乃遁去。
xǐ zhī wèi zhōu
徙知渭州。
gǎi nèi diàn chóng bān zhī zhèn róng jūn
改内殿崇班、知镇戎军。
fèng shǐ qì dān ān fǔ shǐ cáo wěi biǎo liú zhī bù kě
奉使契丹，安抚使曹玮表留之，不可。
mán fù rù kòu wèi chén zhōu lǐ dǐng děng zhōu yuán biān wǔ xī shí tóng xún jiǎn ān fǔ shǐ yù mán qiú huò fú gòu hái suǒ lüè mín qiǎn guān yǔ méng kè shí yú jìng shàng
蛮复入寇，为辰州、澧鼎等州缘边五溪十峒巡检安抚使，谕蛮酋祸福，购还所掠民，遣官与盟，刻石于境上。
jiǔ zhī chú jiāng huái zhì zhì fā yùn fù shǐ
久之，除江、淮制置发运副使。
shí yán kè dà kuī nǎi zòu chú tōng tài chu sān zhōu yán hù sù fù guān zhù qí qì yòng yán rù yōu yǔ zhī zhí yóu shì suì zēng kè shù shí wàn shí
时盐课大亏，乃奏除通、泰、楚三州盐户宿负，官助其器用，盐入优与之直，由是岁增课数十万石。
fù zhì yán chǎng yú kàng xiù hǎi sān zhōu suì rù kè yòu bǎi wǔ shí wàn
复置盐场于杭、秀、海三州，岁入课又百五十万。
jū èr suì zēng shàng gòng mǐ bā shí wàn
居二岁，增上供米八十万。
shū wǔ qú dǎo tài hú rù yú hǎi fù zū mǐ liù shí wàn
疏五渠，导太湖入于海，复租米六十万。
kāi cháng lú xī hé yǐ bì fù zhōu zhī huàn yòu zhù cáo hé dī èr bǎi lǐ yú gāo yóu běi páng gù jù shí wèi shí shí dá yǐ xiè héng liú
开长芦西河以避覆舟之患，又筑漕河堤二百里于高邮北，旁锢钜石为十〈石达〉，以泄横流。
tài zhōu yǒu hàn hǎi yàn yán mào bǎi wǔ shí lǐ jiǔ fèi bù zhì suì huàn hǎi tāo mào mín tián
泰州有捍海堰，延袤百五十里，久废不治，岁患海涛冒民田。
lún fāng yì xiū fù lùn zhě nán zhī yǐ wéi tāo huàn xi ér chù lǎo zhī huàn xìng yǐ
纶方议修复，论者难之，以为涛患息而畜潦之患兴矣。
lún yuē tāo zhī huàn shí jiǔ ér lǎo zhī huàn shí yī huò duō ér wáng shǎo qǐ bù kě yá
纶曰："涛之患十九，而潦之患十一，获多而亡少，岂不可邪？
biǎo sān qǐng yuàn shēn zì lín yì
"表三请，愿身自临役。
mìng jiān quán zhī tài zhōu zú chéng yàn fù bū hù èr qiān liù bǎi zhōu mín lì zhī wèi lì shēng cí
命兼权知泰州，卒成堰，复逋户二千六百，州民利之，为立生祠。
jū huái nán liù nián lèi qiān wén sī shǐ zhāo zhōu cì shǐ
居淮南六年，累迁文思使、昭州刺史。
qì dān lóng xù sǐ wèi diào wèi fù shǐ
契丹隆绪死，为吊慰副使。
lì zhī qín yíng èr zhōu liǎng zhī cāng zhōu zài qiān dōng shàng gé mén shǐ zhēn bài qián zhōu cì shǐ xǐ zhī yǐng zhōu zú
历知秦、瀛二州，两知沧州，再迁东上阁门使，真拜干州刺史，徙知颍州，卒。
lún yǒu cái lüè suǒ zhì xīng lì chú hài
纶有材略，所至兴利除害。
wéi rén shù xǐ shī yǔ zài jiāng huái jiàn cáo zú dòng něi dào sǐ zhě zhòng tàn yuē cǐ yǒu sī zhī guò fēi suǒ yǐ tǐ shàng rén yě
为人恕，喜施予，在江、淮，见漕卒冻馁道死者众，叹曰："此有司之过，非所以体上仁也。
tuī fèng qián shì xù rú qiān shù yī qí bù néng zì cún zhě
"推奉钱市絮襦千数，衣其不能自存者。
shào yè zì rì huá qí xiān jīng zhào rén
邵晔，字日华，其先京兆人。
táng mò sāng luàn zēng zǔ yuè qiè zú zhī jīng nán yè gāo jì xīng bú jiàn lǐ suì zhī hú nán
唐末丧乱，曾祖岳挈族之荆南谒高季兴，不见礼，遂之湖南。
péng yú cì quán zhōu pì wèi pàn guān
彭玗刺全州，辟为判官。
huì zéi lǔ rén gōng kòu lián zhōu jí shǔ yuè guó zǐ sī yè zhī zhōu shì suì jiā guì yáng
会贼鲁仁恭寇连州，即署岳国子司业、知州事，遂家桂阳。
zǔ chóng dé dào zhōu lù shì cān jūn
祖崇德，道州录事参军。
fù jiǎn lián shān lìng
父简，连山令。
yè yòu shì xué chǐ cóng pì shǔ
晔幼嗜学，耻从辟署。
tài píng xīng guó bā nián zhuó jìn shì dì jiě hè shòu shào yáng zhǔ bù gǎi dà lǐ píng shì zhī péng zhōu lù shì cān jūn
太平兴国八年，擢进士第，解褐，授邵阳主簿，改大理评事、知蓬州录事参军。
shí tài zǐ zhōng shè yáng quán zhī zhōu xìng hàn lǜ méng mèi bù mín zhāng dào fēng děng sān rén bèi wū wèi jié dào xī zhì yú sǐ yù yǐ jù yè chá qí wang bù shǔ dú bái quán dāng hé qí shí
时太子中舍杨全知州，性悍率蒙昧，部民张道丰等三人被诬为劫盗，悉置于死，狱已具，晔察其枉，不署牍，白全当核其实。
quán bù tīng yǐn dào fēng děng dǐ fǎ hào hū bù fú zài xì yù àn yàn
全不听，引道丰等抵法，号呼不服，再系狱按验。
jì ér bǔ huò zhèng dào dào fēng děng suì de shì quán zuò xuē jí wèi mín
既而捕获正盗，盗丰等遂得释，全坐削籍为民。
yè dài hái yǐn duì tài zōng wèi yuē ěr néng huó wú píng mín shēn kě jiā yě
晔代还引对，太宗谓曰："尔能活吾平民，深可嘉也。
cì qián wǔ wàn xià zhào yǐ quán shì jiè yù tiān xià
"赐钱五万，下诏以全事戒谕天下。
shòu yè guāng lù sì chéng shǐ guǎng nán cǎi fǎng xíng yù
授晔光禄寺丞，使广南采访刑狱。
é tōng pàn jīng nán cì fēi yú
俄通判荆南，赐绯鱼。
qiān zhù zuò zuǒ láng zhī zhōng zhōu
迁著作佐郎、知忠州。
lì tài cháng chéng jiāng nán zhuǎn yùn fù shǐ gǎi jiān chá yù shǐ
历太常丞、江南转运副使，改监察御史。
yǐ mǔ lǎo qǐ jiù yǎng dé zhī lǎng zhōu
以母老乞就养，得知朗州。
rù pàn sān sī mó kān sī qiān gōng bù yuán wài láng huái nán zhuǎn yùn shǐ
入判三司磨勘司，迁工部员外郎、淮南转运使。
jǐng dé zhōng jiǎ guāng lù qīng chōng jiāo zhǐ ān fǔ guó xìn shǐ
景德中，假光禄卿，充交址安抚国信使。
huì lí huán sǐ qí zi lóng yuè sì lì xiōng lóng quán lǜ bīng jié kù cái ér qù qí dì lóng tíng shā yuè zì lì lóng tíng xiōng míng hù lǜ fú lán zhài bīng gōng zhàn
会黎桓死，其子龙钺嗣立，兄龙全率兵劫库财而去，其弟龙廷杀钺自立，龙廷兄明护率扶兰砦兵攻战。
yè zhù lǐng biǎo yǐ shì shàng wén gǎi mìng wèi yuán hǎi ān fǔ shǐ xǔ yǐ biàn yi shè fāng lüè
晔驻岭表，以事上闻，改命为缘海安抚使，许以便宜设方略。
yè yí shū ān nán yù cháo tíng wēi dé bǐ sù dìng wèi
晔贻书安南，谕朝廷威德，俾速定位。
míng hù děng jí shí tīng mìng fèng lóng tíng zhǔ jūn shì
明护等即时听命，奉龙廷主军事。
chū zhào yè sì qí shì dìng jí yǐ lí huán lǐ wù gǎi cì xīn shuài
初，诏晔俟其事定，即以黎桓礼物改赐新帅。
yè shàng yán huái fǔ wài yí dāng shì chéng xìn bù ruò sì lóng tíng gòng fèng bié jiā fēng jué ér chǒng cì zhī
晔上言："怀抚外夷，当示诚信，不若俟龙廷贡奉，别加封爵而宠赐之。
zhēn zōng shén jiā nà
"真宗甚嘉纳。
shǐ hái gǎi bīng bù yuán wài láng cì jīn zǐ
使还，改兵部员外郎，赐金紫。
chū shòu shǐ jiǎ guān qián bā shí wàn shì sī dí wù jí wèi ān fǔ yǐ cháng qí bàn yú jiē zhào chú zhī
初受使，假官钱八十万，市私觌物，及为安抚，已偿其半，余皆诏除之。
cháng shàng yōng zhōu zhì jiāo zhōu shuǐ lù lù jí yí zhōu shān chuān děng sì tú pō xiáng kòng zhì zhī yào
尝上《邕州至交州水陆路》及《宜州山川》等四图，颇详控制之要。
é pàn sān sī sān gōu yuàn zuò suǒ jǔ jì suí fàn zāng yè dāng xuē yī guān shàng yǐ qí yuǎn shǐ zhī qín zhǐ lìng tíng rèn
俄判三司三勾院，坐所举季随犯赃，晔当削一官，上以其远使之勤，止令停任。
dà zhōng xiáng fú chū qǐ zhī yǎn zhōu biǎo qǐng dōng fēng yōu zhào dá zhī
大中祥符初，起知兖州，表请东封，优诏答之。
jí qiǎn wáng qīn ruò zhào ān rén jīng dù fēng shàn réng pàn zhōu shì jiù mìng yè wèi jīng dōng zhuǎn yùn shǐ
及遣王钦若、赵安仁经度封禅，仍判州事，就命晔为京东转运使。
fēng shàn lǐ bì chāo bài xíng bù láng zhōng fù pàn sān gōu yuàn chū wèi huái nán jiāng zhè jīng hú zhì zhì fā yùn shǐ
封禅礼毕，超拜刑部郎中，复判三勾院，出为淮南、江、浙、荆湖制置发运使。
sì nián gǎi yòu jiàn yì dài fū zhī guǎng zhōu
四年，改右谏议大夫、知广州。
zhōu chéng bīn hǎi měi fán bó zhì àn cháng kǔ jù fēng yè záo nèi háo tōng zhōu jù bù néng hài
州城濒海，每蕃舶至岸，常苦飓风，晔凿内濠通舟，飓不能害。
é gòu jí zú nián liù shí sān
俄遘疾卒，年六十三。
cuī lì zì běn zhī kāi fēng yān líng rén
崔立，字本之，开封鄢陵人。
zǔ zhōu dù shì zhōu wèi tài níng jūn jié dù pàn guān
祖周度，仕周为泰宁军节度判官。
mù róng yàn chāo pàn zhōu dù yǐ dà yì zé zhī suì jiàn shā
慕容彦超叛，周度以大义责之，遂见杀。
lì zhōng jìn shì dì
立中进士第。
wèi guǒ zhōu tuán liàn tuī guān yì bīng niǎn guān wù dào xiǎn nǎi lǜ zhòng qián yòng zhōu zǎi guī
为果州团练推官，役兵辇官物，道险，乃率众钱，佣舟载归。
zhī zhōu jiāng cóng gé lùn rú lǜ liǎn fǎ dāng zhǎn sān rén lì yuē cǐ fēi sī jǐ zuì zhàng ěr
知州姜从革论如率敛法，当斩三人，立曰："此非私己，罪杖尔。
cóng gé chū bù tīng zú lùn zòu zhào rú lì yì
"从革初不听，卒论奏，诏如立议。
zhēn zōng jì zhī tè gǎi dà lǐ sì chéng zhī ān fēng xiàn
真宗记之，特改大理寺丞，知安丰县。
dà shuǐ huài qī sī táng lì gōng dū shàn zhì yú yuè ér chéng
大水坏期斯塘，立躬督缮治，逾月而成。
jìn diàn zhōng chéng lì tōng pàn guǎng zhōu xǔ zhōu
进殿中丞，历通判广州、许州。
huì huá zhōu sāi jué hé diào mín chū chú jiàn mìng lì tí jǔ shòu nà
会滑州塞决河，调民出刍楗，命立提举受纳。
lì jì qí yòng yǒu yú ér xià hù wèi shū zhě shàng èr bǎi wàn xī zòu chí zhī
立计其用有余，而下户未输者尚二百万，悉奏弛之。
zhī jiāng yīn jūn shǔ xiàn yǒu lì gǎng jiǔ fèi lì jiào mín jùn zhì jì chéng gài tián shù qiān qǐng jí kāi héng hé liù shí lǐ tōng yùn cáo
知江阴军，属县有利港久废，立教民浚治，既成，溉田数千顷，及开横河六十里，通运漕。
lèi qiān tài cháng shǎo qīng lì zhī dì hàn xiāng lù yǎn yùn jīng qī zhōu
累迁太常少卿，历知棣、汉、相、潞、兖、郓、泾七州。
yǎn zhōu suì dà jī mù fù rén chū gǔ shí wàn yú shí zhèn è zhě suǒ quán huó zhě shén zhòng
兖州岁大饥，募富人出谷十万余石振饿者，所全活者甚众。
lì xìng chún jǐn yóu xǐ lùn shì
立性淳谨，尤喜论事。
dà zhōng xiáng fú jiān dì jì fēng shàn shì dà fū zhēng zòu shàng fú ruì xiàn zàn sòng lì dú yán shuǐ fā xú zhōu hàn lián jiāng huái wú wéi liè fēng jīn líng huǒ tiān suǒ yǐ jǐng jiāo duò jiè yín yì yě qū qū fú ruì shàng hé zú wèi zhì dào yán zāi
大中祥符间，帝既封禅，士大夫争奏上符瑞，献赞颂，立独言："水发徐州，旱连江、淮，无为烈风，金陵火，天所以警骄惰、戒淫泆也，区区符瑞，尚何足为治道言哉？
qián hòu shàng sì shí yú shì
"前后上四十余事。
yǐ yòu jiàn yì dài fū zhī yào zhōu gǎi zhī háo zhōu qiān jǐ shì zhōng
以右谏议大夫知耀州，改知濠州，迁给事中。
gào lǎo jìn shàng shū gōng bù shì láng zhì shì zú
告老，进尚书工部侍郎致仕，卒。
shí hán qí yú bù yī yǐ nǚ qī zhī rén cháng fú qí jiàn yún
识韩琦于布衣，以女妻之，人尝服其鉴云。
lǔ yǒu kāi zì yuán hàn cān zhī zhèng shì zōng dào cóng zǐ yě
鲁有开，字元翰，参知政事宗道从子也。
hǎo lǐ xué tōng zuǒ shì chūn qiū
好《礼》学，通《左氏春秋》。
yòng zōng dào yīn zhī wéi chéng xiàn
用宗道荫，知韦城县。
cáo pú jù dào héng xíng páng xiàn jiān wén qí míng bù gǎn rù jìng
曹、濮剧盗横行旁县间，闻其名不敢入境。
zhī què shān xiàn dà xìng bǎ chí guān zhèng yǒu kāi zhì qí zuì shèn zhě suì yǐ wú shì
知确山县，大姓把持官政，有开治其最甚者，遂以无事。
xīng fèi bēi gài mín tián shù qiān qǐng
兴废陂，溉民田数千顷。
fù bì shǒu cài jiàn zhī yǐ wéi yǒu gǔ xún lì fēng
富弼守蔡，荐之，以为有古循吏风。
zhī jīn zhōu yǒu gǔ yù dāng sǐ zhě shù shí rén yǒu kāi yuē yù shā rén zhōng móu zhī zú yǐ ān dé ruò shì zhòng xié
知金州，有蛊狱，当死者数十人，有开曰："欲杀人，衷谋之足矣，安得若是众邪？
xùn zhī zé wū
"讯之则诬。
tiān fāng hàn yù bái ér yǔ
天方旱，狱白而雨。
zhī nán kāng jūn dài hái
知南康军，代还。
xī níng xíng xīn fǎ wáng ān shí wèn jiāng nán rú hé yuē fǎ xīn xíng wèi jiàn qí huàn dāng zài yì rì yě
熙宁行新法，王安石问江南如何，曰："法新行，未见其患，当在异日也。
yǐ suǒ duì guāi yì chū tōng pàn háng zhōu
"以所对乖异，出通判杭州。
zhī wèi zhōu shuǐ zāi rén fá shí shàn dài cháng píng qián sù yǔ zhī qiě zòu qǐ juān qí xi
知卫州，水灾，人乏食，擅贷常平钱粟与之，且奏乞蠲其息。
xǐ jì zhōu zēng dī huò wèi jùn wú shuǐ huàn hé yǐ yì wèi
徙冀州，增堤，或谓："郡无水患，何以役为？
yǒu kāi yuē yù bèi bù yú gǔ zhī shàn jì yě
"有开曰："豫备不虞，古之善计也。
zú chéng zhī
"卒成之。
míng nián hé jué shuǐ guǒ zhì bù néng mào dī ér zhǐ
明年河决，水果至，不能冒堤而止。
cháo tíng qiǎn shǐ hé běi mín zhē sòng yǒu kāi gōng zhuàng zhào wèi shàn bù láng zhōng yuán yòu zhōng lì zhī xìn yáng jūn míng huá zhōu fù shǒu jì guān zhì zhōng dài fū zú
朝廷遣使河北，民遮诵有开功状，召为膳部郎中，元祐中，历知信阳军、洺滑州，复守冀，官至中大夫，卒。
zhāng yì zì dà yǐn zhèng zhōu xíng yáng rén
张逸，字大隐，郑州荥阳人。
jìn shì jí dì wèi shì mì shū shěng jiào shū láng
进士及第，为试秘书省校书郎。
zhī xiāng zhōu shān chéng xiàn yǒu néng míng
知襄州邓城县，有能名。
jī zhōu xiè mì jiāng jiàn yì xiān shè jī àn zhì zhāng qí shàng wàng quē zài bài yuē lǎo chén wèi cháo tíng dé yī liáng lì
积州谢泌将荐逸，先设几案，置章其上，望阙再拜曰："老臣为朝廷得一良吏。
nǎi zòu zhī
"乃奏之。
tā rì yǐn duì zhēn zōng wèn suǒ yù hé guān yì duì yuē mǔ lǎo zài jiā yuàn de jìn xiāng yī mù zhí guān guī fèng gān zhǐ zú yǐ
他日引对，真宗问所欲何官，逸对曰："母老在家，愿得近乡一幕职官，归奉甘旨足矣。
shòu chán zhōu guān chá tuī guān shù rì yǐ mǔ sāng qù
"授澶州观察推官，数日，以母丧去。
fú chú yǐn duì dì yòu gù wèn zhī duì yuē yuàn de jīng guān
服除，引对，帝又固问之，对曰："愿得京官。
tè gǎi dà lǐ sì chéng
"特改大理寺丞。
dì yā xián mì zài zhào wèn yì zhě yòng mì jiàn yě
帝雅贤泌，再召问逸者，用泌荐也。
zhī zhǎng shuǐ xiàn shí wáng sì zōng liú shǒu xī jīng hòu yù zhī jí xǐ qīng shén xiàn pín bù zì jǐ sì zōng jiǎ fèng bàn nián shǐ bàn zhuāng
知长水县，时王嗣宗留守西京，厚遇之，及徙青神县，贫不自给，嗣宗假奉半年使办装。
jì zhì xiàn xīng xué xiào jiào shēng tú
既至县，兴学校，教生徒。
hòu yì rén chén xī liàng yáng yì xiāng jì dēng kē yì gǎi qí jū yuē guì zhī lǐ
后邑人陈希亮、杨异相继登科，逸改其居曰桂枝里。
xiàn dōng nán yǒu sōng bǎi tān xià qiū bào zhǎng duō fù zhōu yì dǎo jiāng shén bù yú yuè tān wèi xǐ wǔ lǐ shí rén yì zhī
县东南有松柏滩，夏秋暴涨多覆舟，逸祷江神，不逾月，滩为徙五里，时人异之。
zài qiān tài cháng bó shì zhī wèi shì xiàn
再迁太常博士、知尉氏县。
zhuó jiān chá yù shǐ tí diǎn yì zhōu lù xíng yù kāi fēng fǔ pàn guān
擢监察御史，提点益州路刑狱，开封府判官。
shǐ qì dān wèi liǎng zhè zhuǎn yùn shǐ
使契丹，为两浙转运使。
xǐ shǎn xī wèi fù yòu xǐ hé dōng jū shù yuè fù xǐ shǎn xī
徙陕西，未赴，又徙河东，居数月，复徙陕西。
yǐ lóng tú gé dài zhì zhī zǐ zhōu
以龙图阁待制知梓州。
lèi qiān shàng shū bīng bù láng zhōng zhī kāi fēng fǔ
累迁尚书兵部郎中，知开封府。
yǒu sēng qiú nèi jiàng miǎn tián shuì ér yì gù zhí bù xǔ
有僧求内降免田税，而逸固执不许。
rén zōng yuē yǒu sī néng shǒu fǎ zhèn hé yōu yě
仁宗曰："有司能守法，朕何忧也。
yòu yán qǐng jìn mìng fù gàn jìn zhōng ēn bǐ lái shāo tōng nǚ yè yuàn lìng guān sī jiū hé
"又言："顷禁命妇干禁中恩，比来稍通女谒，愿令官司纠劾。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
yǐ shū mì zhí xué shì zhī yì zhōu
以枢密直学士知益州。
yì fán sì zhì shǔ ān qí mín fēng
逸凡四至蜀，谙其民风。
huá yáng zōu zhǎng shā rén wū dào páng xíng zhě xiàn lì shòu cái yù jì jù nǎi shǐ shā rén zhě shǒu qiú
华阳驺长杀人，诬道旁行者，县吏受财，狱既具，乃使杀人者守囚。
yì yuē qiú sè yuān shǒu zhě qì bù zhí qǐ shǒu zhě shā rén hu
逸曰："囚色冤，守者气不直，岂守者杀人乎？
qiú shǐ gǎn yán ér shǒu zhě guǒ fú lì zhū zhī shǔ rén yǐ wéi shén
"囚始敢言，而守者果服，立诛之，蜀人以为神。
huì suì hàn yì shǐ zuò yàn yōng jiāng shuǐ gài mín tián zì chū gōng zū jiǎn jià yǐ zhèn mín
会岁旱，逸使作堰壅江水，溉民田，自出公租减价以振民。
chū mín jī duō shā gēng niú shí zhī fàn zhě jiē pèi guān zhōng
初，民饥多杀耕牛食之，犯者皆配关中。
yì zòu mín shā niú yǐ huó jiāng sǐ zhī mìng yǔ dào shā zhě yì ruò bù jìn zhī yòu jiāng fèi sè shì
逸奏："民杀牛以活将死之命，与盗杀者异，若不禁之，又将废穑事。
jīn suì shǎo rěn qǐng yī qiè fàng hái fù qí yè
今岁少稔，请一切放还，复其业。
bào kě
"报可。
wèi jǐ zú yú guān
未几，卒于官。
wú zūn lù zì ān dào
吴遵路，字安道。
fù shū jiàn wén yuàn chuán
父淑，见《文苑传》。
dì jìn shì lèi guān zhì diàn zhōng chéng wèi mì gé xiào lǐ
第进士，累官至殿中丞，为秘阁校理。
zhāng xiàn tài hòu chēng zhì zhèng shì dé shī xià mò gǎn yán
章献太后称制，政事得失，下莫敢言。
zūn lù tiáo zòu shí yú shì yǔ jiē qiē zhí wǔ tài hòu yì chū zhī cháng zhōu
遵路条奏十余事，语皆切直，忤太后意，出知常州。
cháng yù shì mǐ wú zhōng yǐ bèi suì jiǎn yǐ ér guǒ dà fá shí mín lài yǐ jì zì tā zhōu liú zhì zhě yì quán shí bā jiǔ
尝预市米吴中，以备岁俭，已而果大乏食，民赖以济，自他州流至者亦全十八九。
lèi qiān shàng shū sī fēng yuán wài láng quán kāi fēng fǔ tuī guān gǎi sān sī yán tiě pàn guān jiā zhí shǐ guǎn wèi huái nán zhuǎn yùn fù shǐ
累迁尚书司封员外郎，权开封府推官，改三司盐铁判官，加直史馆，为淮南转运副使。
huì ba jiāng huái fā yùn shǐ suì jiān fā yùn sī shì
会罢江、淮发运使，遂兼发运司事。
cháng yú zhēn chu tài zhōu gāo yóu jūn zhì dǒu mén shí jiǔ yǐ chù xiè shuǐ lì
尝于真楚泰州、高邮军置斗门十九，以畜泄水利。
yòu guǎng shǔ jùn cháng píng cāng chǔ chù zhì èr bǎi wàn yǐ dài xiōng suì
又广属郡常平仓储畜至二百万，以待凶岁。
fán suǒ guī huà hòu jiē biàn zhī
凡所规画，后皆便之。
qiān gōng bù láng zhōng zuò shī àn qí zhōu wáng méng zhèng gù rù bù lì sǐ zuì jiàng zhī hóng zhōu
迁工部郎中，坐失按蕲州王蒙正故入部吏死罪，降知洪州。
xǐ guǎng zhōu cí bù xíng
徙广州，辞不行。
shì shí fā yùn sī jì fù zhì shǐ nǎi yǐ wéi fā yùn shǐ wèi zhì zhào xiū qǐ jū zhù
是时发运司既复置使，乃以为发运使，未至，召修起居注。
yuán hào fǎn jiàn qǐng fù mín bīng
元昊反，建请复民兵。
chú tiān zhāng gé dài zhì hé dōng lù jì zhì liáng cǎo
除天章阁待制、河东路计置粮草。
shòu zhào liào jiǎn hé dōng xiāng mín kě wèi bīng zhě zhū lù shì yǐ wéi fǎ
受诏料拣河东乡民可为兵者，诸路视以为法。
jìn bīng bù láng zhōng quán zhī kāi fēng fǔ yù lì yán sù shǔ xiàn wú zhuī dǎi
进兵部郎中、权知开封府，驭吏严肃，属县无追逮。
shí sòng xiáng zhèng jiǎn yè qīng chén jiē zǎi xiàng lǚ yí jiǎn suǒ bú yuè zūn lù yǔ sān rén yǎ xiàng hòu shàn yí jiǎn jì zhī chū zhī xuān zhōu
时宋庠、郑戬、叶清臣皆宰相吕夷简所不悦，遵路与三人雅相厚善，夷简忌之，出知宣州。
shàng yù róng yào lüè biān fáng zá shì èr shí piān
上《御戎要略》、《边防杂事》二十篇。
xǐ shǎn xī dōu zhuǎn yùn shǐ qiān lóng tú gé zhí xué shì zhī yǒng xīng jūn bèi bìng yóu jué shì bù chuò shǒu zì zuò zòu
徙陕西都转运使，迁龙图阁直学士、知永兴军，被病犹决事不辍，手自作奏。
jí zú rén zōng wén ér dào zhī zhào qiǎn guān hù sàng hái jīng shī
及卒，仁宗闻而悼之，诏遣官护丧还京师。
zūn lù yòu cōng mǐn jì zhǎng bó xué zhī dà tǐ
遵路幼聪敏，既长，博学知大体。
mǔ sāng lú mù shū shí zhōng zhì
母丧，庐墓蔬食终制。
xìng yí yǎ shèn zhòng guǎ yán xiào shàn bǐ zhá
性夷雅慎重，寡言笑，善笔札。
qí wéi zhèng jiǎn yì bù wéi shēng wēi lì cháo gǎn yán wú suǒ ā yǐ
其为政简易不为声威，立朝敢言，无所阿倚。
píng jū lián jiǎn wú tā hǎo jì méi shì wú cháng wù qí you fàn zhòng yān fēn fèng zhōu qí jiā
平居廉俭无他好，既没，室无长物，其友范仲淹分奉赒其家。
zi yīng wèi shàng shū bǐ bù yuán wài láng bù dài lǎo ér guī
子瑛，为尚书比部员外郎，不待老而归。
zhào shàng kuān zì jì zhī hé nán rén cān zhī zhèng shì ān rén zi yě
赵尚宽，字济之，河南人，参知政事安仁子也。
zhī píng yáng xiàn
知平阳县。
lín yì yǒu dà qiú shí shù pò xiè yè yì shā jū mín jiāng fàn jìng shàng kuān qù wèi chū bǔ yuē dào wèi wǒ bù néng lái fāng dài duò yì qǔ yě
邻邑有大囚十数，破械夜逸，杀居民，将犯境，尚宽趣尉出捕，曰："盗谓我不能来，方怠惰，易取也。
yi jí wǎng wú shǐ de sǎn màn qiě wéi hài
宜亟往，毋使得散漫，且为害。
wèi jì chū yòu qiǎn jiào xún bīng niè qí hòu xī huò zhī
"尉既出，又遣徼巡兵蹑其后，悉获之。
zhī zhōng zhōu sú chù gǔ shā rén shàng kuān jiē fāng shū shì zhōng jiào rén fú yào mù suǒ wèi gǔ zhě qióng zhì zhì yú lǐ dà huà qí sú
知忠州，俗畜蛊杀人，尚宽揭方书市中，教人服药，募索为蛊者穷治，置于理，大化其俗。
zhuǎn yùn shǐ chí yán shù shí wàn jīn tán mín yì bái jīn qī huì cù shàng kuān fā guān tǎng suǒ chǔ fù qí xū xú yǔ mín wéi shì bù rǎo ér jí
转运使持盐数十万斤，谭民易白金，期会促，尚宽发官帑所储副其须，徐与民为市，不扰而集。
jiā yòu zhōng yǐ kǎo kè dì yī zhī táng zhōu
嘉祐中，以考课第一知唐州。
táng sù wò rǎng jīng wǔ dài luàn tián bù gēng tǔ kuàng mín xī fù bù zú yǐ chōng yì yì zhě yù fèi wèi yì
唐素沃壤，经五代乱，田不耕，土旷民稀，赋不足以充役，议者欲废为邑。
shàng kuān yuē tǔ kuàng kě yì kěn pì mín xī kě yì zhāo lái hé fèi jùn zhī yǒu
尚宽曰："土旷可益垦辟，民稀可益招徕，何废郡之有？
nǎi àn shì tú jì de hàn zhào xìn chén bēi qú gù jì yì fā zú fù shū sān bēi yī qú gài tián wàn yú qǐng
"乃按视图记，得汉召信臣陂渠故迹，益发卒复疏三陂一渠，溉田万余顷。
yòu jiào mín zì wèi zhī qú shù shí zhuǎn xiāng jìn guàn
又教民自为支渠数十，转相浸灌。
ér sì fāng zhī mín lái zhě yún bù shàng kuān fù qǐng yǐ huāng tián jì kǒu shòu zhī jí dài mín guān qián mǎi gēng niú
而四方之民来者云布，尚宽复请以荒田计口授之，及贷民官钱买耕牛。
bǐ sān nián zhēn mǎng fù wèi gāo yú zēng hù jī wàn yú
比三年，榛莽复为膏腴，增户积万余。
shàng kuān qín yú nóng zhèng zhì yǒu yì děng zhī xiào sān sī shǐ bāo zhěng yǔ bù shǐ zhě jiāo shàng qí shì rén zōng wén ér jiā zhī xià zhào bāo yān réng jìn zhì cì jīn
尚宽勤于农政，治有异等之效，三司使包拯与部使者交上其事，仁宗闻而嘉之，下诏褒焉，仍进秩赐金。
liú yú táng fán wǔ nián mín xiàng yǐ cí ér wáng ān shí sū shì zuò xīn tián xīn qú shī yǐ měi zhī
留于唐凡五年，民像以祠，而王安石、苏轼作《新田》、《新渠》诗以美之。
xǐ tóng sù èr zhōu hé zhōng fǔ shén yǒng zú kǔ dà xiào tān nüè kān nì míng shū gào biàn shàng kuān mìng fén zhī yuē wàng yán ěr
徙同、宿二州，河中府神勇卒苦大校贪虐，刊匿名书告变，尚宽命焚之，曰："妄言耳。
zhòng nǎi ān
"众乃安。
yǐ ér zòu chù xiào fēn shì zú lì tā yíng
已而奏黜校，分士卒隶他营。
yòu xǐ zǐ zhōu
又徙梓州。
shàng kuān qù táng shù suì tián rì jiā pì hù rì yì zhòng cháo tíng tuī gōng zì shào fǔ jiān yǐ zhí lóng tú gé zhī zǐ zhōu
尚宽去唐数岁，田日加辟，户日益众，朝廷推功，自少府监以直龙图阁知梓州。
jī guān zhì sī nóng qīng zú zhào cì qián wǔ shí wàn
积官至司农卿，卒，诏赐钱五十万。
gāo fù zi zhèng chén zhōng shān rén
高赋子正臣，中山人。
yǐ fù rèn wèi yòu bān diàn zhí
以父任为右班殿直。
fù jǔ jìn shì gǎi fèng lǐ láng sì qiān tài cháng bó shì
复举进士，改奉礼郎，四迁太常博士。
lì zhī zhēn dìng xiàn tōng pàn jiàn xíng shí zhōu chéng dé jūn
历知真定县，通判剑刑石州、成德军。
zhī qú zhōu sú shàng wū guǐ mín máo shì chái shì èr shí yú jiā shì xù gǔ dú zhí rùn suì hài rén yóu duō yú rén fèn zhēng zhé dú zhī
知衢州，俗尚巫鬼，民毛氏、柴氏二十余家世蓄蛊毒，值闰岁，害人尤多，与人忿争辄毒之。
fù xī qín zhì fú gū gǔ huàn suì jué
赋悉擒治伏辜，蛊患遂绝。
xǐ táng zhōu zhōu tián jīng bǎi nián kuàng bù gēng qián shǒu zhào shàng kuān zī kěn bù yí lì ér zhēn mǎng zhě shàng duō
徙唐州，州田经百年旷不耕，前守赵尚宽菑垦不遗力，而榛莽者尚多。
fù jì qí hòu yì mù liǎng hé liú mín jì kǒu gěi tián shǐ gēng zuò bēi yàn sì shí sì
赋继其后，益募两河流民，计口给田使耕，作陂堰四十四。
zài mǎn zài liú bǐ qí qù tián zēng pì sān wàn yī qiān sān bǎi yú qǐng hù zēng wàn yī qiān sān bǎi bā shí suì yì shuì èr wàn èr qiān èr bǎi wǔ shí qī
再满再留，比其去，田增辟三万一千三百余顷，户增万一千三百八十，岁益税二万二千二百五十七。
xǐ shū bāo yù xuān bù zhì zhuàng yǐ quàn tiān xià liǎng zhōu wéi shēng lì cí
玺书褒谕，宣布治状以劝天下，两州为生立祠。
zhuó tí diǎn hé dōng xíng yù yòu jiā zhí lóng tú gé zhī cāng zhōu
擢提点河东刑狱，又加直龙图阁、知沧州。
chéng fǎng yù yú jìng nèi kāi xi liú hé rào zhōu chéng ér běi zhù sān táng pō
程昉欲于境内开西流河，绕州城而北注三塘泊。
fù yuē cāng chéng jìn hé suì zēng dī fáng yóu jù bēn yì shěn wàng yǒu kāi záo hu
赋曰："沧城近河，岁增堤防，犹惧奔溢，矧妄有开凿乎？
fǎng zhí bù cóng hòu gōng jìng bù chéng
"昉执不从，后功竟不成。
lì cài lù èr zhōu rù tóng pàn tài cháng sì jìn jí xián yuàn xué shì
历蔡、潞二州，入同判太常寺，进集贤院学士。
zài cháo duō suǒ jiàn míng cháng yán èr fǔ dà chén huò jiù shè wěi xiàng sàn chǔ jīng chéng gōng sī fēi biàn
在朝多所建明，尝言："二府大臣或僦舍委巷，散处京城，公私非便。
yi fǎng qián dài chéng xiàng fǔ yú duān mén qián liè zhì dà dì bǐ jū zhī
宜仿前代丞相府，于端门前列置大第，俾居之。
yòu yán rén zōng cháo wèi yǎn guó gōng zhǔ zhì dì yòng qián shù shí wàn mín
"又言："仁宗朝为兖国公主治第，用钱数十万缗。
jīn yǒu wǔ dà cháng gōng zhǔ ruò xī rú qián bǐ qí fèi wú yì
今有五大长公主，若悉如前比，其费无艺。
yuàn jiǎng qiú zhōng zhì cái wèi dìng shì
愿讲求中制，裁为定式。
qǐng zhū dào tí diǎn xíng yù sī zhì jiǎn fǎ guān zhù zhuān píng yàn shǐ mín bù yuān
"请诸道提点刑狱司置检法官，庶专平谳，使民不冤。
qǐ yú jìn zhōng jiàn gé huì gōng chén xiàng rú hàn yún tái táng líng yān zhī zhì
乞于禁中建阁，绘功臣像，如汉云台、唐凌烟之制。
yán duō shī xíng
言多施行。
yǐ tōng yì dài fū zhì shì tuì jū xiāng yáng zú nián bā shí sì
以通议大夫致仕，退居襄阳，卒年八十四。
chéng shī mèng zì gōng pì wú rén
程师孟，字公辟，吴人。
jìn shì jiǎ kē
进士甲科。
lèi zhī nán kāng jūn chǔ zhōu tí diǎn kuí lù xíng yù
累知南康军、楚州，提点夔路刑狱。
lú róng shù fàn yū zhōu biān shǐ zhě zhì suǒ zài wàn zhōu xiāng qù yuǎn yǒu jǐng lǜ jiā rì nǎi zhì
泸戎数犯渝州边，使者治所在万州，相去远，有警，率浃日乃至。
shī mèng zòu xǐ yú yū
师孟奏徙于渝。
kuí bù wú cháng píng sù jiàn qǐng zhì cāng shì xiōng suì zhèn mín bù zú jí jiáo fā tā chǔ bù sì bào
夔部无常平粟，建请置仓，适凶岁，振民不足，即矫发他储，不俟报。
lì jù bái bù kě shī mèng yuē bì sì bào é zhě jìn sǐ yǐ
吏惧，白不可，师孟曰："必俟报，俄者尽死矣。
jìng fā zhī
"竟发之。
xǐ hé dōng lù
徙河东路。
jìn de duō tǔ shān páng jiē chuān gǔ chūn xià dà yǔ shuǐ zhuó rú huáng hé sú wèi zhī tiān hé kě gài guàn
晋地多土山，旁接川谷，春夏大雨，水浊如黄河，俗谓之"天河"，可溉灌。
shī mèng quàn mín chū qián kāi qú zhù yàn yū liáng tián wàn bā qiān qǐng póu qí shì wéi shuǐ lì tú jīng bān zhī zhōu xiàn
师孟劝民出钱开渠筑堰，淤良田万八千顷，裒其事为《水利图经》，颁之州县。
wèi dù zhī pàn guān
为度支判官。
zhī hóng zhōu jī shí wèi jiāng dī jùn zhāng gōu jiē běi zhá yǐ jié shuǐ shēng jiàng hòu wú shuǐ huàn
知洪州，积石为江堤，浚章沟，揭北闸，以节水升降，后无水患。
pàn sān sī dōu mó kān sī jiē bàn qì dān shǐ xiāo wéi fǔ yuē bái gōu zhī de dāng liǎng shǔ jīn nán cháo zhí liǔ shù lǐ ér yǐ běi rén yú jiè hé wèi zuì qǐ lǐ yě zāi
判三司都磨勘司，接拌契丹使，萧惟辅曰："白沟之地当两属，今南朝植柳数里，而以北人渔界河为罪，岂理也哉？
shī mèng yuē liǎng cháo dāng shǒu shì yuē zhuō jùn yǒu àn dú kě fù shì jūn shě wén shū téng kǒu shuō jù yù shēng shì yé
"师孟曰："两朝当守誓约，涿郡有案牍可覆视，君舍文书，腾口说，讵欲生事耶？
wéi fǔ kuì xiè
"惟辅愧谢。
chū wèi jiāng xī zhuǎn yùn shǐ
出为江西转运使。
dào fā yuán zhōu zhōu lì wèi ěr mù jiǔ bù huò shī mèng xiè lì shù bèi sòng yù dào jí chéng qín
盗发袁州，州吏为耳目，久不获，师孟械吏数辈送狱，盗即成擒。
jiā zhí zhāo wén guǎn zhī fú zhōu zhù zǐ chéng jiàn xué shè zhì xíng zuì dōng nán
加直昭文馆，知福州，筑子城，建学舍，治行最东南。
xǐ guǎng zhōu zhōu chéng wèi nóng kòu suǒ huǐ tā rì yǒu jǐng mín hài cuàn fāng bó xiāng zhǒng zhì jiē yán tǔ shū è bù kě zhù
徙广州，州城为侬寇所毁，他日有警，民骇窜，方伯相踵至，皆言土疏恶不可筑。
shī mèng zài guǎng liù nián zuò xi chéng jí jiāo zhǐ xiàn yōng guǎn wén guǎng shǒu bèi gù bù gǎn dōng
师孟在广六年，作西城，及交址陷邕管，闻广守备固，不敢东。
shí shī mèng yǐ zhào hái cháo tíng niàn qián gōng yǐ wéi jǐ shì zhōng jí xián diàn xiū zhuàn pàn dōu shuǐ jiān
时师孟已召还，朝廷念前功，以为给事中、集贤殿修撰，判都水监。
hè qì dān zhǔ shēng chén zhì zhuō zhōu qì dān mìng xí yíng zhě zhèng nán xiàng zhuō zhōu guān xī xiàng sòng shǐ jià dōng xiàng
贺契丹主生辰，至涿州，契丹命席，迎者正南向，涿州官西向，宋使价东向。
shī mèng yuē shì bēi wǒ yě
师孟曰："是卑我也。
bù jiù liè zì rì zè zhēng zhì mù cóng zhě shī sè shī mèng cí qì yì lì huà bīn zhě yì zhī yú shì gèng yǔ yíng zhě dōng xī xiàng
"不就列，自日昃争至暮，从者失色，师孟辞气益厉，叱傧者易之，于是更与迎者东西向。
míng rì zhuō rén qián yú jiāo jí chí guò bù gù zhuō rén yí xióng zhōu yǐ wéi yán zuò bà guī bān
明日，涿人钱于郊，疾驰过不顾，涿人移雄州以为言，坐罢归班。
fù qǐ zhī yuè zhōu qīng zhōu suì zhì shì yǐ guāng lù dài fu zú nián qī shí bā
复起知越州、青州，遂致仕，以光禄大夫卒，年七十八。
shī mèng lèi lǐng jù zhèn wéi zhèng jiǎn ér yán zuì fēi sǐ zhě bù yǐ shǔ lì
师孟累领剧镇，为政简而严，罪非死者不以属吏。
fā yǐn tī fú rú shén de háo è bù chěng dié dàng zhě bì tòng chéng ài zhī zhì jiǎo jué nǎi yǐ suǒ bù sù rán
发隐擿伏如神，得豪恶不逞跌宕者必痛惩艾之，至剿绝乃已，所部肃然。
hóng fú guǎng yuè wèi lì shēng cí
洪、福、广、越为立生祠。
hán jìn qīng zì bó xiū mì zhōu ān qiū rén
韩晋卿，字伯修，密州安丘人。
wèi tóng zǐ shí rì sòng shū shù qiān yán
为童子时，日诵书数千言。
zhǎng yǐ wǔ jīng zhōng dì lì féi xiāng jiā xīng zhǔ bù ān sù jūn sī fǎ cān jūn píng chéng lìng dà lǐ xiáng duàn shěn xíng xiáng yì guān tōng pàn yìng tiān fǔ zhī tóng zhōu shòu zhōu zòu kè dì yī zhuó xíng bù láng zhōng
长以《五经》中第，历肥乡嘉兴主簿、安肃军司法参军、平城令大理详断、审刑详议官，通判应天府，知同州、寿州，奏课第一，擢刑部郎中。
yuán yòu chū zhī míng zhōu liǎng zhè zhuǎn yùn shǐ chāi yì fǎ fù xíng zhū dào chǔ huà duō cāng cù shī xù dú jìn qīng shì mín suǒ yi ér bù lì fǎ zhǐ
元祐初，知明州，两浙转运使差役法复行，诸道处画多仓卒失叙，独晋卿视民所宜而不戾法指。
rù wèi dà lǐ shǎo qīng qiān qīng
入为大理少卿，迁卿。
jìn qīng zì rén zōng cháo yǐ huáng sòng niè shí cháo tíng yǒu yí yì zhé xià gōng qīng zá yì
晋卿自仁宗朝已黄讼臬，时朝廷有疑议，辄下公卿杂议。
kāi fēng mín zhēng chun shā rén wáng ān shí yǐ wéi dào jù bǔ dòu ér sǐ shā zhī wú zuì jìn qīng yuē shì dòu shā yě
开封民争鹑杀人，王安石以为盗拒捕斗而死，杀之无罪，晋卿曰："是斗杀也。
dēng zhōu fù rén móu shā fu jùn shǒu xǔ zūn zhí wèi àn wèn ān shí fù zhǔ zhī jìn qīng yuē dāng sǐ
"登州妇人谋杀夫，郡守许遵执为按问，安石复主之，晋卿曰："当死。
shì jiǔ bù jué zhēng lùn yíng tíng zhōng chí zhī bù kěn biàn yòng shì zhī míng
"事久不决，争论盈庭，终持之不肯变，用是知名。
yuán fēng zhì dà lǐ yù duō nèi tíng suǒ fù jìn qīng chí píng kǎo hé wú suǒ shàng xià
元丰置大理狱，多内庭所付，晋卿持平考核，无所上下。
shén zōng chēng qí cái měi yàn yù suī míng ruò shì lián guì yào lǚ jū fú chéng zhě bì yǐ wěi zhī cháng bèi zhào àn zhì níng zhōu yù xún gù shì dāng rù duì jìn qīng yuē fèng shǐ yǒu zhǐ sān chǐ fǎ jù zài qǐ yīng cì hòu zhǔ yì qīng zhòng qí xīn hu
神宗称其才，每谳狱虽明，若事连贵要、屡鞠弗成者，必以委之，尝被诏按治宁州狱，循故事当入对，晋卿曰："奉使有指，三尺法具在，岂应刺候主意，轻重其心乎？
shòu mìng jí xíng
"受命即行。
zhū zhōu qǐng yàn dà bì zhí zhèng è qí duō jiāng hé bù yīng yàn zhě
诸州请谳大辟，执政恶其多，将劾不应谳者。
jìn qīng yuē tīng duàn qiú suǒ yǐ shēng zhī rén ēn zhī zhì yě
晋卿曰："听断求所以生之，仁恩之至也。
gǒu yàn ér huò qiǎn hòu bù lái yǐ
苟谳而获谴，后不来矣。
yì zhě yòu yù yǐn táng rì fù zòu lìng tiān xià shù lù xī zòu jué
"议者又欲引唐日覆奏，令天下庶戮悉奏决。
jìn qīng yán kě yí kě jīn zhě xǔ shàng qǐng zǔ zōng zhī zhì yě
晋卿言："可疑可矜者许上请，祖宗之制也。
sì hǎi wàn lǐ bì xū xì yǐ tīng cháo mìng kǒng zì jīn yǔ sǐ zhě duō yú fú gū zhě yǐ
四海万里，必须系以听朝命，恐自今庾死者多于伏辜者矣。
cháo tíng jiē xíng qí shuō gù shì dà fū jiān tuī qí zhōng hòu bù yǐ fǎ jiā míng zhī
"朝廷皆行其说，故士大夫间推其忠厚，不以法家名之。
zú yú guān
卒于官。
yè kāng zhí zì jǐng wēn jiàn zhōu rén
叶康直，字景温，建州人。
zhuó jìn shì dì zhī guāng huà xiàn
擢进士第，知光化县。
xiàn duō zhú mín jiē biān wèi wū kāng zhí jiào yòng táo wǎ yǐ níng huǒ huàn
县多竹，民皆编为屋，康直教用陶瓦，以宁火患。
fán zhèng jiē wu yǐ lì mín
凡政皆务以利民。
shí fēng jì wèi gǔ chéng lìng yì yǐ zhì jì xiǎn rén gē zhī yuē yè guāng huà fēng gǔ chéng qīng rú shuǐ píng rú héng
时丰稷为谷城令，亦以治绩显，人歌之曰："叶光化，丰谷城，清如水，平如衡。
céng bù xíng xīn fǎ yǐ wéi sī nóng shǔ
曾布行新法，以为司农属。
lì yǒng xīng qín fèng zhuǎn yùn pàn guān xǐ shǎn xī jìn tí diǎn xíng yù zhuǎn yùn fù shǐ
历永兴、秦凤转运判官，徙陕西，进提点刑狱、转运副使。
wǔ lù bīng xī zhēng kāng zhí lǐng jīng yuán liáng dào chéng shòu nèi shì liáng tóng yǐ xiǎng è wàng zòu shén zōng nù xiè kāng zhí jiāng zhū zhī wáng ān lǐ lì jiù de guī gù guān
五路兵西征，康直领泾原粮道，承受内侍梁同以饷恶妄奏，神宗怒，械康直，将诛之，王安礼力救，得归故官。
yuán yòu chū jiā zhí lóng tú gé zhī qín zhōu
元祐初，加直龙图阁，知秦州。
zhōng shū shè rén céng zhào sū zhé hé kāng zhí chǎn shì li xiàn miǎn guān jiū shí wú zhuàng gǎi zhī hé zhōng fǔ fù wèi qín zhōu
中书舍人曾肇、苏辙劾康直谄事李宪，免官，究实无状，改知河中府，复为秦州。
xià rén qīn gān gǔ kāng zhí jiè zhū jiāng shè fú yǐ dài jiān qí èr qiú zì shì bù gǎn fàn jìng
夏人侵甘谷，康直戒诸将设伏以待，歼其二酋，自是不敢犯境。
jìn bǎo wén gé dài zhì shǎn xī dōu yùn shǐ
进宝文阁待制、陕西都运使。
yǐ jí qǐng zhī bó zhōu tōng jùn jī lǎo mín huò tián shù shí wàn mǔ
以疾请知亳州，通浚积潦，民获田数十万亩。
zhào wèi bīng bù shì láng zú nián liù shí sì
召为兵部侍郎，卒，年六十四。