wén yuàn liù
◎文苑六
huáng tíng jiān cháo bǔ zhī dì yǒng zhī qín guān zhāng lěi chén shī dào li zhì liú shù wáng wú jiù cài zhào lǐ gé fēi lǚ nán gōng guō xiáng zhèng mǐ fú liú shēn ní tāo li gōng lín zhōu bāng yàn zhū zhǎng wén liú yǎn
○黄庭坚晁补之(弟咏之)秦观张耒陈师道李廌刘恕王无咎蔡肇李格非吕南公郭祥正米芾刘诜倪涛李公麟周邦彦朱长文刘弇
huáng tíng jiān zì lǔ zhí hóng zhōu fēn níng rén
黄庭坚字鲁直,洪州分宁人。
yòu jǐng wù dú shū shù guò zhé chéng sòng
幼警悟,读书数过辄成诵。
jiù li cháng guò qí jiā qǔ jià shàng shū wèn zhī wú bù tōng cháng jīng yǐ wéi yī rì qiān lǐ
舅李常过其家,取架上书问之,无不通,常惊,以为一日千里。
jǔ jìn shì diào yè xiàn wèi
举进士,调叶县尉。
xī níng chū jǔ sì jīng xué guān dì wén wèi yōu jiào shòu běi jīng guó zǐ jiàn liú shǒu wén yàn bó cái zhī liú zài rèn
熙宁初,举四京学官,第文为优,教授北京国子监,留守文彦博才之,留再任。
sū shì cháng jiàn qí shī wén yǐ wéi chāo yì jué chén dú lì wàn wù zhī biǎo shì jiǔ wú cǐ zuò yóu shì shēng míng shǐ zhèn
苏轼尝见其诗文,以为超轶绝尘,独立万物之表,世久无此作,由是声名始震。
zhī tài hé xiàn yǐ píng yì zhì
知太和县,以平易治。
shí kè bān yán jiā zhū xiàn zhēng zhàn duō shù tài hé dú fǒu lì bú yuè ér mín ān zhī
时课颁盐䇲,诸县争占多数,太和独否,吏不悦,而民安之。
zhé zōng lì zhào wèi jiào shū láng shén zōng shí lù jiǎn tǎo guān
哲宗立,召为校书郎、《神宗实录》检讨官。
yú nián qiān zhù zuò zuǒ láng jiā jí xián xiào lǐ
逾年,迁著作佐郎,加集贤校理。
shí lù chéng zhuó qǐ jū shè rén
《实录》成,擢起居舍人。
dīng mǔ jiān
丁母艰。
tíng jiān xìng dǔ xiào mǔ bìng mí nián zhòu yè shì yán sè yī bù jiě dài
庭坚性笃孝,母病弥年,昼夜视颜色,衣不解带。
jí wáng lú mù xià āi huǐ de jí jǐ dài
及亡,庐墓下,哀毁得疾几殆。
fú chú wèi mì shū chéng tí diǎn míng dào gōng jiān guó shǐ biān xiū guān
服除,为秘书丞,提点明道宫兼国史编修官。
shào shèng chū chū zhī xuān zhōu gǎi è zhōu
绍圣初,出知宣州,改鄂州。
zhāng dūn cài biàn yǔ qí dǎng lùn shí lù duō wū bǐ qián shǐ guān fēn jū jī yì yǐ dài wèn zhāi qiān yú tiáo shì zhī wèi wéi wú yàn zhèng
章惇、蔡卞与其党论《实录》多诬,俾前史官分居畿邑以待问,摘千余条示之,谓为无验证。
jì ér yuàn lì kǎo yuè xī yǒu jù yī suǒ yú cái sān shí èr shì
既而院吏考阅,悉有据依,所余才三十二事。
tíng jiān shū yòng tiě lóng zhǎo zhì hé yǒu tóng ér xì zhì shì shǒu wèn yān
庭坚书"用铁龙爪治河,有同儿戏",至是首问焉。
duì yuē tíng jiān shí guān běi dōu cháng qīn jiàn zhī zhēn ér xì ěr
对曰:"庭坚时官北都,尝亲见之,真儿戏耳。
fán yǒu wèn jiē zhí cí yǐ duì wén zhě zhuàng zhī
"凡有问,皆直辞以对,闻者壮之。
biǎn fú zhōu bié jià qián zhōu ān zhì yán zhě yóu yǐ chù shàn dì wèi yǒu wán fǎ
贬涪州别驾、黔州安置,言者犹以处善地为〈有丸〉法。
yǐ qīn xián suì yí róng zhōu
以亲嫌,遂移戎州。
tíng jiān bó rán bù yǐ qiān zhé jiè yì
庭坚泊然,不以迁谪介意。
shǔ shì mù cóng zhī yóu jiǎng xué bù juàn fán jīng zhǐ shòu xià bǐ jiē kě guān
蜀士慕从之游,讲学不倦,凡经指授,下笔皆可观。
huī zōng jí wèi qǐ jiān è zhōu shuì qiān shū níng guó jūn pàn guān zhī shū zhōu yǐ lì bù yuán wài láng zhào jiē cí bù xíng
徽宗即位,起监鄂州税,签书宁国军判官,知舒州,以吏部员外郎召,皆辞不行。
gài jùn dé zhī tài píng zhōu zhì zhī jiǔ rì ba zhǔ guǎn yù lóng guān
丐郡,得知太平州,至之九日,罢主管玉隆观。
tíng jiān zài hé běi yǔ zhào tǐng zhī yǒu wēi xì tǐng zhī zhí zhèng zhuǎn yùn pàn guān chén jǔ chéng fēng zhǐ shàng qí suǒ zuò jīng nán chéng tiān yuàn jì zhǐ wèi xìng zāi fù chú míng jī guǎn yí zhōu
庭坚在河北与赵挺之有微隙,挺之执政,转运判官陈举承风旨,上其所作《荆南承天院记》,指为幸灾,复除名、羁管宜州。
sān nián xǐ yǒng zhōu wèi wén mìng ér zú nián liù shí yī
三年,徙永州,未闻命而卒,年六十一。
tíng jiān xué wèn wén zhāng tiān chéng xìng de chén shī dào wèi qí shī dé fǎ dù fǔ xué fu ér bù wéi zhě
庭坚学问文章,天成性得,陈师道谓其诗得法杜甫,学甫而不为者。
shàn xíng cǎo shū jiè fǎ yì zì chéng yī jiā
善行、草书,楷法亦自成一家。
yǔ zhāng lěi cháo bǔ zhī qín guān jù yóu sū shì mén tiān xià chēng wéi sì xué shì ér tíng jiān yú wén zhāng yóu cháng yú shī shǔ jiāng xī jūn zǐ yǐ tíng jiān pèi shì gù chēng sū huáng
与张耒、晁补之、秦观俱游苏轼门,天下称为四学士,而庭坚于文章尤长于诗,蜀、江西君子以庭坚配轼,故称"苏、黄"。
shì wèi shì cóng shí jǔ yǐ zì dài qí cí yǒu guī wěi zhī wén miào jué dāng shì xiào yǒu zhī xíng zhuī pèi gǔ rén zhī yǔ qí zhòng zhī yě rú cǐ
轼为侍从时,举以自代,其词有"瑰伟之文,妙绝当世,孝友之行,追配古人"之语,其重之也如此。
chū yóu qián wǎn shān gǔ sì shí niú dòng lè qí lín quán zhī shèng yīn zì hào shān gǔ dào rén yún
初,游灊皖山谷寺、石牛洞,乐其林泉之胜,因自号山谷道人云。
cháo bǔ zhī zì wú jiù jì zhōu jù yě rén tài zǐ shǎo fù jiǒng wǔ shì sūn zōng què zhī zēng sūn yě
晁补之,字无咎,济州钜野人,太子少傅迥五世孙,宗悫之曾孙也。
fù duān you gōng yú shī
父端友,工于诗。
bǔ zhī cōng mǐn qiáng jì cái jiě shì jí shàn zhǔ wén wáng ān guó yī jiàn qí zhī
补之聪敏强记,才解事即善属文,王安国一见奇之。
shí qī suì cóng fù guān háng zhōu zuì qián táng shān chuān fēng wù zhī lì zhe qī shù yǐ yè zhōu tōng pàn sū shì
十七岁从父官杭州,稡钱塘山川风物之丽,著《七述》以谒州通判苏轼。
shì xiān yù yǒu suǒ fù dú zhī tàn yuē wú kě yǐ gé bǐ yǐ
轼先欲有所赋,读之叹曰:"吾可以阁笔矣!
yòu chēng qí wén bó biàn jùn wěi jué rén yuǎn shén bì xiǎn yú shì
"又称其文博辩隽伟,绝人远甚,必显于世。
yóu shì zhī míng
由是知名。
jǔ jìn shì shì kāi fēng jí lǐ bù bié yuàn jiē dì yī
举进士,试开封及礼部别院,皆第一。
shén zōng yuè qí wén yuē shì shēn yú jīng shù zhě kě gé fú bó
神宗阅其文曰:"是深于经术者,可革浮薄。
diào chán zhōu sī hù cān jūn běi jīng guó zǐ jiàn jiào shòu
"调澶州司户参军,北京国子监教授。
yuán yòu chū wèi tài xué zhèng li qīng chén jiàn kān guǎn gé zhào shì chú mì shū shěng zhèng zì qiān jiào shū láng yǐ mì gé xiào lǐ tōng pàn yáng zhōu zhào hái wèi zhù zuò zuǒ láng
元祐初,为太学正,李清臣荐堪馆阁,召试,除秘书省正字,迁校书郎,以秘阁校理通判扬州,召还,为著作佐郎。
zhāng dūn dāng guó chū zhī qí zhōu qún dào zhòu lüè tú xiàng
章惇当国,出知齐州,群盗昼掠途巷。
bǔ zhī mò de qí xìng míng náng tuó jiē shěn yī rì yàn kè zhào zéi cáo yǐ fāng lüè shòu zhī jiǔ xíng wèi jìng xī qín yǐ lái yī fǔ wèi chè jǐng
补之默得其姓名、囊橐皆审,一日宴客,召贼曹以方略授之,酒行未竟,悉擒以来,一府为彻警。
zuò xiū shén zōng shí lù shī shí jiàng tōng pàn yìng tiān fǔ bó zhōu yòu biǎn jiān chù xìn èr zhōu jiǔ shuì
坐修《神宗实录》失实,降通判应天府、亳州,又贬监处、信二州酒税。
huī zōng lì fù yǐ zhù zuò zhào
徽宗立,复以著作召。
jì zhì bài lì bù yuán wài láng lǐ bù láng zhōng jiān guó shǐ biān xiū shí lù jiǎn tǎo guān
既至,拜吏部员外郎、礼部郎中,兼国史编修、实录检讨官。
dǎng lùn qǐ wèi jiàn guān guǎn shī rén suǒ lùn chū zhī hé zhōng fǔ xiū hé qiáo yǐ biàn mín mín huà cí qí xiàng
党论起,为谏官管师仁所论,出知河中府,修河桥以便民,民画祠其像。
xǐ hú zhōu mì zhōu guǒ zhōu suì zhǔ guǎn hóng qìng gōng
徙湖州、密州、果州,遂主管鸿庆宫。
huán jiā qì guī lái yuán zì hào guī lái zi wàng qíng shì jìn mù táo qián wéi rén
还家,葺归来园,自号归来子,忘情仕进,慕陶潜为人。
dà guān mò chū dǎng jí qǐ zhī dá zhōu gǎi sì zhōu zú nián wǔ shí bā
大观末,出党籍,起知达州,改泗州,卒,年五十八。
bǔ zhī cái qì piāo yì shì xué bù zhī juàn wén zhāng wēn rùn diǎn rù qí lìng lì qí zhuó chū yú tiān chéng
补之才气飘逸,嗜学不知倦,文章温润典缛,其凌丽奇卓出于天成。
yóu jīng chu cí lùn jí qū sòng yǐ lái fù yǒng wèi biàn lí sāo děng sān shū
尤精《楚词》,论集屈、宋以来赋咏为《变离骚》等三书。
ān nán yòng bīng zhe zuì yán yī piān dà yì yù zé rén hòu yǒng lüè lì wèi wǔ guǎn jùn shǒu jí xiū hǎi shàng zhū jùn wǔ bèi yì zhě yǐ wéi tōng dá shì wù
安南用兵,著《罪言》一篇,大意欲择仁厚勇略吏为五管郡守,及修海上诸郡武备,议者以为通达世务。
cóng dì yǒng zhī
从弟咏之。
yǒng zhī zì zhī dào shǎo yǒu yì cái yǐ yīn rù guān
咏之字之道,少有异材,以荫入官。
diào yáng zhōu sī fǎ cān jūn wèi shàng
调扬州司法参军,未上。
shí sū shì shǒu yáng zhōu bǔ zhī cuì zhōu shì yǐ qí shī wén xiàn shì shì yuē yǒu cái rú cǐ dú bù lìng wǒ yī shí miàn yá
时苏轼守扬州,补之倅州事,以其诗文献轼,轼曰:"有才如此,独不令我一识面邪?
nǎi jù cān jūn lǐ rù yè shì xià táng wǎn ér shàng gù zuò kè yuē qí cái yě
"乃具参军礼入谒,轼下堂挽而上,顾坐客曰:"奇才也!
fù jǔ jìn shì yòu jǔ hóng cí yī shí chuán sòng qí wén
"复举进士,又举宏词,一时传诵其文。
wèi hé zhōng jiào shòu yuán fú mò yìng zhào shàng shū lùn shì bà guān
为河中教授,元符末,应诏上书论事,罢官。
jiǔ zhī wèi jīng zhào fǔ sī lù shì zhì mǎn tí diǎn chóng fú gōng zú nián wǔ shí èr yǒu wén jí wǔ shí juǎn
久之,为京兆府司录事,秩满,提点崇福宫,卒,年五十二,有文集五十卷。
qín guān zì shǎo yóu yī zì tài xū yáng zhōu gāo yóu rén
秦观,字少游,一字太虚,扬州高邮人。
shǎo háo jùn kāng kǎi yì yú wén cí jǔ jìn shì bù zhōng
少豪隽,慷慨溢于文词,举进士不中。
qiáng zhì shèng qì hǎo dà ér jiàn qí dú bīng jiā shū yǔ jǐ yì hé
强志盛气,好大而见奇,读兵家书与己意合。
jiàn sū shì yú xú wèi fù huáng lóu shì yǐ wéi yǒu qū sòng cái
见苏轼于徐,为赋黄楼,轼以为有屈、宋才。
yòu jiè qí shī yú wáng ān shí ān shí yì wèi qīng xīn shì bào xiè
又介其诗于王安石,安石亦谓清新似鲍、谢。
shì miǎn yǐ yìng jǔ wèi qīn yǎng shǐ dēng dì diào dìng hǎi zhǔ bù cài zhōu jiào shòu
轼勉以应举为亲养,始登第,调定海主簿、蔡州教授。
yuán yòu chū shì yǐ xián liáng fāng zhèng jiàn yú cháo chú tài xué bó shì jiào zhèng mì shū shěng shū jí
元祐初,轼以贤良方正荐于朝,除太学博士,校正秘书省书籍。
qiān zhèng zì ér fù wèi jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān shàng rì yǒu yàn mò qì bì zhī cì
迁正字,而复为兼国史院编修官,上日有砚墨器币之赐。
shào shèng chū zuò dǎng jí chū tōng pàn háng zhōu
绍圣初,坐党籍,出通判杭州。
yǐ yù shǐ liú zhěng lùn qí zēng sǔn shí lù biǎn jiān chù zhōu jiǔ shuì
以御史刘拯论其增损实录,贬监处州酒税。
shǐ zhě chéng fēng wàng zhǐ hòu sì guò shī jì ér wú suǒ de zé yǐ yè gào xiě fó shū wèi zuì xuē zhì xǐ chēn zhōu jì biān guǎn héng zhōu yòu xǐ léi zhōu
使者承风望指,候伺过失,既而无所得,则以谒告写佛书为罪,削秩徙郴州,继编管横州,又徙雷州。
huī zōng lì fù xuān dé láng fàng hái
徽宗立,复宣德郎,放还。
zhì téng zhōu chū yóu huá guāng tíng wèi kè dào mèng zhōng cháng duǎn jù suǒ shuǐ yù yǐn shuǐ zhì xiào shì zhī ér zú
至藤州,出游华光亭,为客道梦中长短句,索水欲饮,水至,笑视之而卒。
xiān zì zuò wǎn cí qí yǔ āi shén dú zhě bēi shāng zhī
先自作挽词,其语哀甚,读者悲伤之。
nián wǔ shí sān yǒu wén jí sì shí juǎn
年五十三,有文集四十卷。
guān cháng yú yì lùn wén lì ér sī shēn
观长于议论,文丽而思深。
jí sǐ shì wén zhī tàn yuē shǎo yóu bù xìng sǐ dào lù āi zāi
及死,轼闻之叹曰:"少游不幸死道路,哀哉!
shì qǐ fù yǒu sī rén hu
世岂复有斯人乎!
dì dí zì shǎo zhāng gòu zì shǎo yí jiē néng wén
"弟觌字少章,觏字少仪,皆能文。
zhāng lěi zì wén qián chǔ zhōu huái yīn rén
张耒,字文潜,楚州淮阴人。
yòu yǐng yì shí sān suì néng wéi wén shí qī shí zuò hán guān fù yǐ chuán rén kǒu
幼颖异,十三岁能为文,十七时作《函关赋》,已传人口。
yóu xué yú chén xué guān sū zhé ài zhī yīn de cóng shì yóu shì yì shēn zhì zhī chēng qí wén wāng yáng chōng dàn yǒu yī chàng sān tàn zhī shēng
游学于陈,学官苏辙爱之,因得从轼游,轼亦深知之,称其文汪洋冲澹,有一倡三叹之声。
ruò guàn dì jìn shì lì lín huái zhǔ bù shòu ān wèi xián píng xiàn chéng
弱冠第进士,历临淮主簿、寿安尉、咸平县丞。
rù wèi tài xué lù fàn chún rén yǐ guǎn gé jiàn shì qiān mì shū shěng zhèng zì zhù zuò zuǒ láng mì shū chéng zhù zuò láng shǐ guǎn jiǎn tǎo
入为太学录,范纯仁以馆阁荐试,迁秘书省正字、著作佐郎、秘书丞、著作郎、史馆检讨。
jū sān guǎn bā nián gù yì zì shǒu bó rú yě
居三馆八年,顾义自守,泊如也。
zhuó qǐ jū shè rén
擢起居舍人。
shào shèng chū qǐng jùn yǐ zhí lóng tú gé zhī rùn zhōu
绍圣初,请郡,以直龙图阁知润州。
zuò dǎng jí xǐ xuān zhōu zhé jiān huáng zhōu jiǔ shuì xǐ fù zhōu
坐党籍,徙宣州,谪监黄州酒税,徙复州。
huī zōng lì qǐ wèi tōng pàn huáng zhōu zhī yǎn zhōu zhào wèi tài cháng shǎo qīng fu shù yuè fù chū zhī yǐng zhōu rǔ zhōu
徽宗立,起为通判黄州,知兖州,召为太常少卿,甫数月,复出知颍州、汝州。
chóng níng chū fù zuò dǎng jí luò zhí zhǔ guǎn míng dào gōng
崇宁初,复坐党籍落职,主管明道宫。
chū lěi zài yǐng wén sū shì fù wèi jǔ āi xíng fú yán zhě yǐ wéi yán suì biǎn fáng zhōu bié jià ān zhì yú huáng
初,耒在颍,闻苏轼讣,为举哀行服,言者以为言,遂贬房州别驾,安置于黄。
wǔ nián de zì biàn jū chén zhōu
五年,得自便,居陈州。
lěi yí guān shén wěi yǒu xióng cái bǐ lì jué jiàn yú sāo cí yóu zhǎng
耒仪观甚伟,有雄才,笔力绝健,于骚词尤长。
shí èr sū jí huáng tíng jiān cháo bǔ zhī bèi xiāng jì méi lěi dú cún shì rén jiù xué zhě zhòng fēn rì zài jiǔ yáo yǐn shí zhī
时二苏及黄庭坚、晁补之辈相继没,耒独存,士人就学者众,分日载酒肴饮食之。
huì rén zuò wén yǐ lǐ wéi zhǔ cháng zhe lùn yún zì liù jīng yǐ xià zhì yú zhū zǐ bǎi shì sāo rén biàn shì lùn shù dà dǐ jiē jiāng yǐ wéi yù lǐ zhī jù yě
诲人作文以理为主,尝著论云:"自《六经》以下,至于诸子百氏骚人辩士论述,大抵皆将以为寓理之具也。
gù xué wén zhī duān jí yú míng lǐ rú zhī wén ér bù wu lǐ qiú wén zhī gōng shì wèi cháng yǒu yě
故学文之端,急于明理,如知文而不务理,求文之工,世未尝有也。
fu jué shuǐ yú jiāng hé huái hǎi yě
夫决水于江、河、淮、海也,
shùn dào ér xíng
顺道而行,
tāo tāo mì mì
滔滔汨汨,
rì yè bù zhǐ
日夜不止,
chōng dǐ zhù
冲砥柱,
jué lǚ liáng
绝吕梁,
fàng yú jiāng hú ér nà zhī hǎi
放于江湖而纳之海,
qí shū wèi lún lián
其舒为沦涟,
gǔ wèi bō tāo
鼓为波涛,
jī zhī wèi fēng biāo
激之为风飙,
nù zhī wèi léi tíng
怒之为雷霆,
jiāo lóng yú biē
蛟龙鱼鳖,
pēn bó chū mò
喷薄出没,
shì shuǐ zhī qí biàn yě
是水之奇变也。
shuǐ zhī chū qǐ ruò shì zāi
水之初,岂若是哉!
shùn dào ér jué zhī yīn qí suǒ yù ér biàn shēng yān
顺道而决之,因其所遇而变生焉。
gōu dú dōng jué ér xi jié xià mǎn ér shàng xū rì yè jī zhī yù jiàn qí qí bǐ qí suǒ zhì zhě wā zhì zhī wán ěr
沟渎东决而西竭,下满而上虚,日夜激之,欲见其奇,彼其所至者,蛙蛭之玩耳。
jiāng hé huái hǎi zhī shuǐ lǐ dá zhī wén yě bù qiú qí ér qí zhì yǐ
江、河、淮、海之水,理达之文也,不求奇而奇至矣。
jī gōu dú ér qiú shuǐ zhī qí cǐ wú jiàn yú lǐ ér yù yǐ yán yǔ jù dòu wèi qí fǎn fù jǔ jué zú yì wú yǒu wén zhī lòu yě
激沟渎而求水之奇,此无见于理,而欲以言语句读为奇,反复咀嚼,卒亦无有,文之陋也。
xué zhě yǐ wéi zhì yán
"学者以为至言。
zuò shī wǎn suì yì wu píng dàn xiào bái jū yì tǐ ér yuè fǔ xiào zhāng jí
作诗晚岁益务平淡,效白居易体,而乐府效张籍。
jiǔ yú tóu xián jiā yì pín jùn shǒu dí rǔ wén yù wèi mǎi gōng tián xiè bù qǔ
久于投闲,家益贫,郡守翟汝文欲为买公田,谢不取。
wǎn jiān nán yuè miào zhǔ guǎn chóng fú gōng zú nián liù shí yī
晚监南岳庙,主管崇福宫,卒,年六十一。
jiàn yán chū zèng jí yīng diàn xiū zhuàn
建炎初,赠集英殿修撰。
chén shī dào zì lǚ cháng yī zì wú jǐ péng chéng rén
陈师道,字履常,一字无己,彭城人。
shǎo ér hào xué kǔ zhì nián shí liù jiū yǐ wén yè zēng gǒng gǒng yī jiàn qí zhī xǔ qí yǐ wén zhe shí rén wèi zhī zhī yě liú shòu yè
少而好学苦志,年十六,摎以文谒曾巩,巩一见奇之,许其以文著,时人未之知也,留受业。
xī níng zhōng wáng shì jīng xué shèng xíng shī dào xīn fēi qí shuō suì jué yì jìn qǔ
熙宁中,王氏经学盛行,师道心非其说,遂绝意进取。
gǒng diǎn wǔ cháo shǐ shì de zì zé qí shǔ cháo tíng yǐ bái yī nán zhī
巩典五朝史事,得自择其属,朝廷以白衣难之。
yuán yòu chū sū shì fu yáo shù sūn jué jiàn qí wén xíng qǐ wèi xú zhōu jiào yuán yòu yòng liáng dào jiàn wèi tài xué bó shì
元祐初,苏轼、傅尧俞、孙觉荐其文行,起为徐州教援,又用梁焘荐,为太学博士。
yán zhě wèi zài guān cháng yuè jìng chū nán jīng jiàn shì gǎi jiào shòu yǐng zhōu
言者谓在官尝越境出南京见轼,改教授颍州。
yòu lùn qí jìn fēi kē dì bà guī
又论其进非科第,罢归。
diào péng zé lìng bù fù
调彭泽令,不赴。
jiā sù pín huò jīng rì bù chuī qī zǐ yùn jiàn fú xù yě
家素贫,或经日不炊,妻子愠见,弗恤也。
jiǔ zhī zhào wèi mì shū shěng zhèng zì zú nián sì shí jiǔ yǒu rén zōu hào mǎi guān liǎn zhī
久之,召为秘书省正字,卒,年四十九,友人邹浩买棺敛之。
shī dào gāo jiè yǒu jié ān pín lè dào
师道高介有节,安贫乐道。
yú zhū jīng yóu suì shī lǐ wéi wén jīng shēn yǎ ào
于诸经尤邃《诗》、《礼》,为文精深雅奥。
xǐ zuò shī zì yún xué huáng tíng jiān zhì qí gāo chù huò wèi guò zhī rán xiǎo bù zhòng yì zhé fén qù jīn cún zhě cái shí yī
喜作诗,自云学黄庭坚,至其高处,或谓过之,然小不中意,辄焚去,今存者才十一。
shì tú xǐ sòng qí shī wén zhì ruò ào xué zhì xíng huò mò zhī wén yě
世徒喜诵其诗文,至若奥学至行,或莫之闻也。
cháng míng huáng lóu zēng zǐ gù wèi rú qín shí
尝铭黄楼,曾子固谓如秦石。
chū yóu jīng shī yú nián wèi cháng yī zhì guì rén zhī mén fu yáo shù yù shi zhī xiān yǐ wèn qín guān guān yuē shì rén fēi chí cì zì fǔ yán sè cì hou hu gōng qīng zhī mén zhě dài nán zhì yě
初,游京师逾年,未尝一至贵人之门,傅尧俞欲识之,先以问秦观,观曰:"是人非持刺字、俯颜色、伺候乎公卿之门者,殆难至也。
yáo shù yuē fēi suǒ wàng yě wú jiāng jiàn zhī jù qí bù wú jiàn yě zi néng jiè yú chén jūn hu
"尧俞曰:"非所望也,吾将见之,惧其不吾见也,子能介于陈君乎?
zhī qí pín huái jīn yù wèi kuì bǐ zhì tīng qí lùn yì yì jìng wèi bù gǎn chū
"知其贫,怀金欲为馈,比至,听其论议,益敬畏,不敢出。
zhāng dūn zài shū fǔ jiāng jiàn yú cháo yì shǔ guān yán zhì
章惇在枢府,将荐于朝,亦属观延致。
shī dào dá yuē rǔ shū yù yǐ zhāng gōng jiàng qū nián dé yǐ lǐ jiàn zhāo bù nìng hé yǐ de cǐ qǐ hóu cháng qī zhī yé
师道答曰:"辱书,谕以章公降屈年德,以礼见招,不佞何以得此,岂侯尝欺之耶?
gōng qīng bù xià shì shàng yǐ nǎi tè jiàn yú jīn ér qīn yú qí shēn xìng shú dà yān
公卿不下士,尚矣,乃特见于今而亲于其身,幸孰大焉。
yú suī bù zú yǐ chǐ shì yóu dāng cóng hóu zhī hòu shùn xià fēng yǐ chéng gōng zhī míng
愚虽不足以齿士,犹当从侯之后,顺下风以成公之名。
rán xiān wáng zhī zhì shì bù chuán zhì wéi chén zé bù jiàn yú wáng gōng suǒ yǐ chéng lǐ ér qí bì bì zhì zì yù gù xiān wáng jǐn qí shǐ yǐ wéi zhī fáng ér wèi shì zhě shì shǒu yān
然先王之制,士不传贽为臣,则不见于王公,所以成礼而其敝必至自鬻,故先王谨其始以为之防,而为士者世守焉。
shī dào yú gōng qián yǒu guì jiàn zhī xián hòu wú píng shēng zhī jiù gōng suī kě jiàn lǐ kě qù hu
师道于公,前有贵贱之嫌,后无平生之旧,公虽可见,礼可去乎?
qiě gōng zhī jiàn zhāo gài yǐ néng shǒu qū qū zhī lǐ yě ruò mèi mào fǎ yì wén mìng zǒu mén zé shī qí suǒ yǐ jiàn zhāo gōng yòu hé qǔ yān
且公之见招,盖以能守区区之礼也,若昧冒法义,闻命走门,则失其所以见招,公又何取焉。
suī rán yǒu yī yú cǐ xìng gōng zhī tā rì chéng gōng xiè shì fú jīn dōng guī shī dào dāng yù kuǎn duàn chéng xià zé hou gōng yú dōng mén wài shàng wèi wǎn yě
虽然,有一于此,幸公之他日成功谢事,幅巾东归,师道当御款段,乘下泽,候公于东门外,尚未晚也。
jí dūn wèi xiāng yòu zhì yì yān zhōng bù wǎng
"及惇为相,又致意焉,终不往。
guān yǐng shí sū shì zhī zhōu shì dài zhī jué xí yù cān zhū mén dì zǐ jiān ér shī dào fù shī yǒu xiàng lái yī bàn xiāng jìng wèi céng nán fēng zhī yǔ qí zì shǒu rú shì
官颍时,苏轼知州事,待之绝席,欲参诸门弟子间,而师道赋诗有"向来一瓣香,敬为曾南丰"之语,其自守如是。
yǔ zhào tǐng zhī you xù sù è qí rén shì yù jiāo sì xíng lǐ hán shén yī wú mián qī jiù jiǎ yú tǐng zhī jiā wèn suǒ cóng de què qù bù kěn fú suì yǐ hán jí sǐ
与赵挺之友婿,素恶其人,适预郊祀行礼,寒甚,衣无绵,妻就假于挺之家,问所从得,却去,不肯服,遂以寒疾死。
li zhì zì fāng shū qí xiān zì yùn xǐ huá
李廌,字方叔,其先自郓徙华。
zhì liù suì ér gū néng zì fèn lì shào zhǎng yǐ xué wèn chēng xiāng lǐ
廌六岁而孤,能自奋立,少长,以学问称乡里。
yè sū shì yú huáng zhōu zhì wén qiú zhī
谒苏轼于黄州,贽文求知。
shì wèi qí bǐ mò lán fān yǒu fēi shā zǒu shí zhī shì fǔ qí bèi yuē zi zhī cái wàn rén dí yě kàng zhī yǐ gāo jié mò zhī néng yù yǐ
轼谓其笔墨澜翻,有飞沙走石之势,拊其背曰:"子之才,万人敌也,抗之以高节,莫之能御矣。
zhì zài bài shòu jiào
"廌再拜受教。
ér jiā sù pín sān shì wèi zàng yī xī fǔ zhěn liú tì yuē wú zhōng xiào yān shì xué ér qīn wèi zàng hé yǐ xué wèi
而家素贫,三世未葬,一夕,抚枕流涕曰:"吾忠孝焉是学,而亲未葬,何以学为!
dàn ér bié shì jiāng kè yóu sì fāng yǐ chǎn qí shì
"旦而别轼,将客游四方,以蒇其事。
shì jiě yī wèi zhù yòu zuò shī yǐ quàn fēng yì zhě
轼解衣为助,又作诗以劝风义者。
yú shì bù shù nián jìn zhì lěi shì zhī sàng sān shí yú jiù guī biǎn huà shān xià fàn zhèn wèi biǎo mù yǐ měi zhī
于是不数年,尽致累世之丧三十余柩,归窆华山下,范镇为表墓以美之。
yì bì mén dú shū yòu shù nián zài jiàn shì shì yuè qí suǒ zhe tàn yuē zhāng lěi qín guān zhī liú yě
益闭门读书,又数年,再见轼,轼阅其所著,叹曰:"张耒、秦观之流也。
xiāng jǔ shì lǐ bù shì diǎn gòng jǔ yí zhī fù shī yǐ zì zé
乡举试礼部,轼典贡举,遗之,赋诗以自责。
lǚ dà fáng tàn yuē yǒu sī shì yì nǎi shī cǐ qí cái yé
吕大防叹曰:"有司试艺,乃失此奇才耶!
shì yǔ fàn zǔ yǔ móu yuē zhì suī zài shān lín qí wén yǒu jǐn yī yù shí qì qì qí bǎo yú lù yú xī rén suǒ tàn wǒ cáo dé wú yì zāi
"轼与范祖禹谋曰:"廌虽在山林,其文有锦衣玉食气,弃奇宝于路隅,昔人所叹,我曹得无意哉!
jiāng tóng jiàn zhū cháo wèi jǐ xiāng jì qù guó bù guǒ
"将同荐诸朝,未几,相继去国,不果。
shì wáng zhì kū zhī tòng yuē wú kuì bù néng sǐ zhī jǐ zhì yú shì shī zhī qín qú gǎn yǐ shēng sǐ wéi jiān
轼亡,廌哭之恸,曰:"吾愧不能死知己,至于事师之勤,渠敢以生死为间!
jí zǒu xǔ rǔ jiān xiāng dì bo zhào shòu qí zi zuò wén jì zhī yuē huáng tiān hòu tǔ jiàn yī shēng zhōng yì zhī xīn
"即走许、汝间,相地卜兆授其子,作文祭之曰:"皇天后土,鉴一生忠义之心;
míng shān dà chuān hái wàn gǔ yīng líng zhī qì
名山大川,还万古英灵之气。
cí yǔ qí zhuàng dú zhě wèi sǒng
"词语奇壮,读者为悚。
zhōng nián jué jìn qǔ yì wèi yǐng wéi rén wù yuān sǒu shǐ dìng jū zhǎng shè xiàn lìng li zuǒ jí lǐ rén mǎi zhái chù zhī
中年绝进取意,谓颍为人物渊薮,始定居长社,县令李佐及里人买宅处之。
zú nián wǔ shí yī
去世时五十一岁。
zhì xǐ lùn gǔ jīn zhì luàn dí dàng qū zhé biàn ér zhōng lǐ
廌喜论古今治乱,条畅曲折,辩而中理。
dāng xuān hùn cāng cù jiān rú bù jīng yì pì nì ér qǐ luò bǐ rú fēi chí
当喧溷仓卒间如不经意,睥睨而起,落笔如飞驰。
yuán yòu qiú yán shàng zhōng jiàn shū zhōng hòu lùn bìng xiàn bīng jiàn èr wàn yán lùn xi shì
元祐求言,上《忠谏书》、《忠厚论》并献《兵鉴》二万言论西事。
cháo tíng qín qiāng qiú guǐ zhāng jiāng zhì fǎ zhì shēn lùn lì hài yǐ wéi shā zhī wú yì yuàn jiā kuān dà dāng shí wěi qí yán
朝廷擒羌酋鬼章,将致法,廌深论利害,以为杀之无益,愿加宽大,当时韪其言。
liú shù zì dào yuán yún zhōu rén
刘恕,字道原,筠州人。
fù huàn zì níng zhī wèi yǐng shàng lìng yǐ gāng zhí bù néng shì shàng guān qì qù
父涣字凝之,为颍上令,以刚直不能事上官,弃去。
jiā yú lú shān zhī yáng shí nián wǔ shí
家于庐山之阳,时年五十。
ōu yáng xiū yǔ huàn tóng nián jìn shì yě gāo qí jié zuò lú shān gāo shī yǐ měi zhī
欧阳修与涣,同年进士也,高其节,作《庐山高》诗以美之。
huàn jū lú shān sān shí yú nián huán dǔ xiāo rán zhān zhōu yǐ wéi shí ér yóu xīn chén gòu zhī wài chāo rán wú qī qī yì yǐ shòu zhōng
涣居庐山三十余年,环堵萧然,𫗴粥以为食,而游心尘垢之外,超然无戚戚意,以寿终。
shù shǎo yǐng wù shū guò mù jí chéng sòng
恕少颖悟,书过目即成诵。
bā suì shí zuò kè yǒu yán kǒng zǐ wú xiōng dì zhě shù yīng shēng yuē yǐ qí xiōng zhī zǐ qī zhī
八岁时,坐客有言孔子无兄弟者,恕应声曰:"以其兄之子妻之。
yī zuò jīng yì
"一坐惊异。
nián shí sān yù yìng zhì kē cóng rén jiǎ hàn táng shū yuè yuè jiē guī zhī
年十三,欲应制科,从人假《汉》、《唐书》,阅月皆归之。
yè chéng xiàng yàn shū wèn yǐ shì fǎn fù jié nán shū bù néng duì
谒丞相晏殊,问以事,反复诘难,殊不能对。
shù zài jù lù shí zhào zhì fǔ zhòng lǐ zhī shǐ jiǎng chūn qiū shū qīn shuài guān shǔ wǎng tīng
恕在钜鹿时,召至府,重礼之,使讲《春秋》,殊亲帅官属往听。
wèi guàn jǔ jìn shì shí yǒu zhào néng jiǎng jīng yì zhě bié zòu míng yìng zhào zhě cái shù shí rén shù yǐ chūn qiū lǐ jì duì xiān liè zhù shū cì yǐn xiān rú yì shuō mò nǎi duàn yǐ jǐ yì fán èr shí wèn suǒ duì jiē rán zhǔ sī yì zhī zhuó wèi dì yī
未冠,举进士,时有诏,能讲经义者别奏名,应诏者才数十人,恕以《春秋》、《礼记》对,先列注疏,次引先儒异说,末乃断以己意,凡二十问,所对皆然,主司异之,擢为第一。
tā wén yì rù gāo děng ér tíng shì bù zhōng gé gèng xià guó zi shì jiǎng jīng fù dì yī suì cì dì
他文亦入高等,而廷试不中格,更下国子试讲经,复第一,遂赐第。
diào jù lù zhǔ bù hé chuān lìng fā qiáng zhì fú yī shí néng lì zì yǐ wéi bù jí
调钜鹿主簿、和川令,发强擿伏,一时能吏自以为不及。
shù wéi rén zhòng yì yì jí rán nuò
恕为人重意义,急然诺。
jùn shǒu dé zuì bèi hé shǔ lì jiē lián zuò xià yù shù dú xù qí qī zǐ rú jǐ gǔ ròu yòu miàn shù zhuǎn yùn shǐ shēn wén jùn dǐ
郡守得罪被劾,属吏皆连坐下狱,恕独恤其妻子,如己骨肉,又面数转运使深文峻诋。
dǔ hǎo shǐ xué zì tài shǐ gōng suǒ jì xià zhì zhōu xiǎn dé mò jì chuán zhī wài zhì sī jì zá shuō wú suǒ bù lǎn shàng xià shù qiān zǎi jiān jù wēi zhī shì rú zhǐ zhū zhǎng
笃好史学,自太史公所记,下至周显德末,纪传之外至私记杂说,无所不览,上下数千载间,钜微之事,如指诸掌。
sī mǎ guāng biān cì zī zhì tōng jiàn yīng zōng mìng zì zé guǎn gé yīng cái gòng xiū zhī
司马光编次《资治通鉴》,英宗命自择馆阁英才共修之。
guāng duì yuē guǎn gé wén xué zhī shì chéng duō zhì yú zhuān jīng shǐ xué chén de ér zhī zhě wéi liú shù ěr
光对曰:"馆阁文学之士诚多,至于专精史学,臣得而知者,唯刘恕耳。
jí zhào wèi jú liáo yù shǐ shì fēn cuò nán zhì zhě zhé yǐ wěi shù
即召为局僚,遇史事纷错难治者,辄以诿恕。
shù yú wèi jìn yǐ hòu shì kǎo zhèng chà miù zuì wéi jīng xiáng
恕于魏、晋以后事,考证差缪,最为精详。
wáng ān shí yǔ zhī yǒu jiù yù yǐn zhì sān sī tiáo lì
王安石与之有旧,欲引置三司条例。
shù yǐ bù xí jīn gǔ wèi cí yīn yán tiān zǐ fāng shǔ gōng dà zhèng yi huī zhāng yáo shùn zhī dào yǐ zuǒ míng zhǔ bù yīng yǐ lì wèi xiān
恕以不习金谷为辞,因言天子方属公大政,宜恢张尧、舜之道以佐明主,不应以利为先。
yòu tiáo chén suǒ gēng fǎ lìng bù hé zhòng xīn zhě quàn shǐ fù jiù zhì miàn cì qí guò ān shí nù biàn sè rú tiě shù bù shǎo qū
又条陈所更法令不合众心者,劝使复旧,至面刺其过,安石怒,变色如铁,恕不少屈。
huò chóu rén guǎng zuò kàng yán qí shī wú suǒ bì suì yǔ zhī jué
或稠人广坐,抗言其失无所避,遂与之绝。
fāng ān shí yòng shì hū xī chéng huò fú gāo lùn zhī shì shǐ yì ér zhōng fù zhī miàn yù ér bèi huǐ zhī kǒu shùn ér xīn fēi zhī zhě jiē shì yě
方安石用事,呼吸成祸福,高论之士,始异而终附之,面誉而背毁之,口顺而心非之者,皆是也。
shù fèn lì bù gù zhí zhǐ qí shì dé shī wú suǒ yǐn
恕奋厉不顾,直指其事,得失无所隐。
guāng chū zhī yǒng xīng jūn shù yì yǐ qīn lǎo qiú jiān nán kāng jūn jiǔ yǐ jiù yǎng xǔ jí guān xiū shū
光出知永兴军,恕亦以亲老,求监南康军酒以就养,许即官修书。
guāng pàn xī jīng yù shǐ tái shù qǐng yì guāng liú shù yuè ér guī
光判西京御史台,恕请诣光,留数月而归。
dào de fēng luán jí yòu shǒu zú fèi rán kǔ xué rú gù shǎo jiàn zhé xiū shū bìng jí nǎi zhǐ
道得风挛疾,右手足废,然苦学如故,少间,辄修书,病亟乃止。
guān zhì mì shū chéng zú nián sì shí qī
官至秘书丞,卒,年四十七。
shù wéi xué zì lì shǔ dì lǐ guān zhí zú xìng zhì qián dài gōng fǔ àn dú jiē qǔ yǐ shěn zhèng
恕为学,自历数、地里、官职、族姓至前代公府案牍,皆取以审证。
qiú shū bù yuǎn shù bǎi lǐ shēn jiù zhī dú qiě chāo dài wàng qǐn shí
求书不远数百里,身就之读且抄,殆忘寝食。
xié sī mǎ guāng yóu wàn ān shān dào páng yǒu bēi dú zhī nǎi wǔ dài liè jiāng rén suǒ bù zhī míng zhě shù néng yán qí xíng shì shǐ zhōng guī yàn jiù shǐ xìn rán
偕司马光游万安山,道旁有碑,读之,乃五代列将,人所不知名者,恕能言其行事始终,归验旧史,信然。
sòng cì dào zhī bó zhōu jiā duō shū shù wǎng dào jiè lǎn
宋次道知亳州,家多书,恕枉道借览。
cì dào rì jù zhuàn wéi zhǔ rén lǐ shù yuē cǐ fēi wú suǒ wéi lái yě shū fèi wú shì
次道日具馔为主人礼,恕曰:"此非吾所为来也,殊废吾事。
xī qù zhī
"悉去之。
dú bì gé zhòu yè kǒu sòng shǒu chāo liú xún rì jǐn qí shū ér qù mù wéi zhī yì
独闭阁,昼夜口诵手抄,留旬日,尽其书而去,目为之翳。
zhe wǔ dài shí guó jì nián yǐ nǐ shí liù guó chūn qiū yòu cǎi tài gǔ yǐ lái zhì zhōu wēi liè wáng shí shì shǐ jì zuǒ shì chuán suǒ bù zài zhě wèi tōng jiàn wài jì
著《五代十国纪年》以拟《十六国春秋》,又采太古以来至周威烈王时事,《史记》、《左氏传》所不载者,为《通鉴外纪》。
jiā sù pín wú yǐ gěi zhǐ gān yī háo bù wàng qǔ yú rén
家素贫,无以给旨甘,一毫不妄取于人。
zì luò nán guī shí fāng dōng wú hán jù
自洛南归,时方冬,无寒具。
sī mǎ guāng yí yǐ yī wà jí gù yīn rù cí bù huò qiáng shòu ér bié xíng jí yǐng xī fēng hái zhī
司马光遗以衣袜及故茵褥,辞不获,强受而别,行及颍,悉封还之。
yóu bù xìn fú tú shuō yǐ wéi bì wú shì shì yuē rén rú jū nì lǚ yī wù bù kě fá qù zé jǐn qì zhī yǐ qǐ de jī yǐ zì suí zāi
尤不信浮屠说,以为必无是事,曰:"人如居逆旅,一物不可乏,去则尽弃之矣,岂得赍以自随哉?
hǎo gōng rén zhī è měi zì sòng píng shēng yǒu èr shí shī shí bā bì zuò wén yǐ zì jǐng yì zhōng bù néng gǎi yě
"好攻人之恶,每自讼平生有二十失、十八蔽,作文以自警,亦终不能改也。
sǐ hòu qī nián tōng jiàn chéng zhuī lù qí láo guān qí zi xī zhòng wèi jiāo shè zhāi láng
死后七年,《通鉴》成,追录其劳,官其子羲仲为郊社斋郎。
cì zǐ hé zhòng yǒu chāo yì cái zuò shī qīng ào kè lì yù zì chéng jiā wéi wén mù shí jiè yǒu xiá qì yì jiū sǐ
次子和仲有超轶材,作诗清奥,刻厉欲自成家,为文慕石介,有侠气,亦摎死。
wáng wú jiù zì bǔ zhī jiàn chāng nán chéng rén
王无咎,字补之,建昌南城人。
dì jìn shì wèi jiāng dū wèi wèi zhēn zhǔ bù tiān tāi lìng qì ér cóng wáng ān shí xué jiǔ zhī wú yǐ yī shí qí qī zǐ fù diào nán kāng zhǔ bù yǐ yòu qì qù
第进士,为江都尉、卫真主簿、天台令,弃而从王安石学,久之,无以衣食其妻子,复调南康主簿,已又弃去。
hǎo shū lì xué hán shǔ xíng yì bù zàn shì suǒ zài xué zhě guī zhī qù lái cháng shù bǎi rén
好书力学,寒暑行役不暂释,所在学者归之,去来常数百人。
wáng ān shí wéi zhèng wú jiù zhì jīng shī shì dà fū duō cóng zhī yóu yǒu bǔ lín yǐ kǎo jīng zhì yí zhě
王安石为政,无咎至京师,士大夫多从之游,有卜邻以考经质疑者。
rán yú rén guǎ hé cháng bì mén zhì shū wéi ān shí yán lùn mò nì yě
然与人寡合,常闭门治书,惟安石言论莫逆也。
ān shí shàng zhāng jiàn qí cái xíng gāi bèi shǒu dào ān pín ér jiǔ qì bù yòng zhào yǐ wéi guó zǐ zhí jiǎng mìng wèi xià ér zú nián sì shí liù
安石上章荐其才行该备,守道安贫,而久弃不用,诏以为国子直讲,命未下而卒,年四十六。
cài zhào zì tiān qǐ rùn zhōu dān yáng rén
蔡肇,字天启,润州丹阳人。
néng wéi wén zuì cháng gē shī
能为文,最长歌诗。
chū shì wáng ān shí jiàn qì zhòng
初事王安石,见器重。
yòu cóng sū shì yóu shēng yù yì xiǎn
又从苏轼游,声誉益显。
dì jìn shì lì míng zhōu sī hù cān jūn jiāng líng tuī guān
第进士,历明州司户参军、江陵推官。
yuán yòu zhōng wèi tài xué zhèng tōng pàn cháng zhōu zhào wèi wèi wèi sì chéng tí jǔ yǒng xīng lù cháng píng
元祐中,为太学正,通判常州,召为卫尉寺丞,提举永兴路常平。
huī zōng chū rù wèi hù bù yuán wài láng jiān biān xiū guó shǐ yán zhě lùn qí xué shù fǎn fù tí jǔ liǎng zhè xíng yù
徽宗初,入为户部员外郎,兼编修国史,言者论其学术反复,提举两浙刑狱。
zhāng shāng yīng dāng guó yǐn wèi lǐ bù yuán wài jìn qǐ jū láng bài zhōng shū shè rén
张商英当国,引为礼部员外,进起居郎,拜中书舍人。
qián cǐ shì sān tí lǜ yǐ zǎi xiàng shàng mǎ wèi zhī hou zhào yuán bǐ lì jiù bù jiā rùn shì shāng yīng dú zhī jī jié
前此,试三题,率以宰相上马为之候,肇援笔立就,不加润饰,商英读之击节。
cái yú yuè yǐ cǎo yù shǐ xìng yì zé cí bù chēng ba wèi xiǎn mó gé dài zhì zhī míng zhōu yán zhě yòu lùn qí bāo cáng yì yì fēi yì pì yōng yǐ wéi bù dàng lì duó zhí tí jǔ dòng xiāo gōng
才逾月,以草御史幸义责词不称,罢为显谟阁待制、知明州,言者又论其包藏异意,非议辟雍以为不当立,夺职,提举洞霄宫。
huì shè fù zhī zú
会赦,复之,卒。
lǐ gé fēi zì wén shū jǐ nán rén
李格非,字文叔,济南人。
qí yòu shí jùn jǐng yì shén
其幼时,俊警异甚。
yǒu sī fāng yǐ shī fù qǔ shì gé fēi dú yòng yì jīng xué zhe lǐ jì shuō zhì shù shí wàn yán suì dēng jìn shì dì
有司方以诗赋取士,格非独用意经学,著《礼记说》至数十万言,遂登进士第。
diào jì zhōu sī hù cān jūn shì xué guān wèi yùn zhōu jiào shòu jùn shǒu yǐ qí pín yù shǐ jiān tā guān xiè bù kě
调冀州司户参军,试学官,为郓州教授,郡守以其贫,欲使兼他官,谢不可。
rù bǔ tài xué lù zài zhuǎn bó shì yǐ wén zhāng shòu zhī yú sū shì
入补太学录,再转博士,以文章受知于苏轼。
cháng zhe luò yáng míng yuán jì wèi luò yáng zhī shèng shuāi tiān xià zhì luàn zhī hou yě
常著《洛阳名园记》,谓"洛阳之盛衰,天下治乱之候也"。
qí hòu luò yáng xiàn yú jīn rén yǐ wéi zhī yán
其后洛阳陷于金,人以为知言。
shào shèng lì jú biān yuán yòu zhāng zòu yǐ wéi jiǎn tǎo bù jiù lì zhí zhèng yì tōng pàn guǎng xìn jūn
绍圣立局编元祐章奏,以为检讨,不就,戾执政意,通判广信军。
yǒu dào shì shuō rén huò fú huò zhōng chū bì chéng chē méng sú xìn huò gé fēi yù zhī tú huà zuǒ yòu qǔ chē zhōng dào shì lái qióng zhì qí jiān zhàng ér chū zhū jìng
有道士说人祸福或中,出必乘车,氓俗信惑,格非遇之途,叱左右取车中道士来,穷治其奸,杖而出诸境。
zhào wèi jiào shū láng qiān zhù zuò zuǒ láng lǐ bù yuán wài láng tí diǎn jīng dōng xíng yù yǐ dǎng jí ba zú nián liù shí yī
召为校书郎,迁著作佐郎、礼部员外郎,提点京东刑狱,以党籍罢,卒,年六十一。
gé fēi kǔ xīn gōng yú cí zhāng líng lì zhí qián wú nán yì kě fǒu bǐ lì bù shǎo zhì
格非苦心工于词章,陵轹直前,无难易可否,笔力不少滞。
cháng yán wén bù kě yǐ gǒu zuò chéng bù zhe yān zé bù néng gōng
尝言:"文不可以苟作,诚不著焉,则不能工。
qiě jìn rén néng wén zhě duō yǐ zhì liú bó lún jiǔ dé sòng táo yuān míng guī qù lái cí zì zì rú fèi gān chū suì gāo bù jìn rén zhī shàng qí chéng zhe yě
且晋人能文者多矣,至刘伯伦《酒德颂》、陶渊明《归去来辞》,字字如肺肝出,遂高步晋人之上,其诚著也。
qī wáng shì gǒng chén sūn nǚ yì shàn wén
妻王氏,拱辰孙女,亦善文。
nǚ qīng zhāo shī wén yóu yǒu chēng yú shí jià zhào tǐng zhī zhī zǐ míng chéng zì hào yì ān jū shì
女清照,诗文尤有称于时,嫁赵挺之之子明诚,自号易安居士。
lǚ nán gōng zì cì rú jiàn chāng nán chéng rén
吕南公,字次儒,建昌南城人。
yú shū wú suǒ bù dú yú wén bù kěn zhuì jī chén yán
于书无所不读,于文不肯缀缉陈言。
xī níng zhōng shì fāng tuī chóng mǎ róng wáng sù xǔ shèn zhī yè piāo lüè bǔ chāi lín mó zhī yì dà xíng nán gōng dù bù néng zhú shí hǎo yī shì lǐ wéi bù ǒu tuì zhù shì guàn yuán bù fù yǐ jìn qǔ wéi yì
熙宁中,士方推崇马融、王肃、许慎之业,剽掠补拆临摹之艺大行,南公度不能逐时好,一试礼闱不偶,退筑室灌园,不复以进取为意。
yì zhù shū qiě jiè shǐ bǐ yǐ bāo shàn biǎn è suì yǐ gǔn fǔ míng suǒ jū zhāi
益著书,且借史笔以褒善贬恶,遂以"衮斧"名所居斋。
cháng wèi shì bì bù dé yǐ yú yán zé wén bù kě yǐ bù gōng gài yì yǒu yú ér wén bù zú zé rú chī rén zhī biàn sòng bì wèi shǐ bù xū lǐ wèi shǐ bù zhí rán ér huò qū zhě wú zhù yú cí ér yǐ
尝谓士必不得已于言,则文不可以不工,盖意有余而文不足,则如吃人之辨讼,必未始不虚,理未始不直,然而或屈者,无助于辞而已。
guān shū qì yǐ lái tè lì zhī shì wèi yǒu bù shàn yú wén zhě
观书契以来,特立之士,未有不善于文者。
shì wú zhì yú lì zé yǐ bì yǒu zhì yān zé wén hé kě yǐ bēi jiàn ér wèi zhī
士无志于立则已,必有志焉,则文何可以卑贱而为之?
gù yì rán jìn xīn sī yù yǔ gǔ rén bìng
故毅然尽心,思欲与古人并。
yuán yòu chū lì shí kē jiàn shì zhōng shū shè rén céng zhào shàng shū chēng qí dú shū wéi wén bù shì sú xué ān pín shǒu dào zhì xī gǔ rén kān chōng shī biǎo kē yī shí tíng chén yì duō chēng zhī
元祐初,立十科荐士,中书舍人曾肇上疏,称其读书为文,不事俗学,安贫守道,志希古人,堪充师表科,一时廷臣亦多称之。
yì yù mìng yǐ guān wèi jí ér zú
议欲命以官,未及而卒。
yí wén yuē guàn yuán xiān shēng jí chuán yú shì
遗文曰《灌园先生集》,传于世。
guō xiáng zhèng zì gōng fù tài píng zhōu dāng tú rén mǔ mèng lǐ bái ér shēng
郭祥正,字功父,太平州当涂人,母梦李白而生。
shǎo yǒu shī shēng méi yáo chén fāng shàn míng yī shí jiàn ér tàn yuē tiān cái rú cǐ zhēn tài bái hòu shēn yě
少有诗声,梅尧臣方擅名一时,见而叹曰:"天才如此,真太白后身也!
jǔ jìn shì xī níng zhōng zhī wǔ gāng xiàn qiān shū bǎo xìn jūn jié dù pàn guān
"举进士,熙宁中,知武冈县,签书保信军节度判官。
shí wáng ān shí yòng shì xiáng zhèng zòu qǐ tiān xià dà jì zhuān tīng ān shí chǔ huà yǒu yì yì zhě suī dà chén yì dāng píng chù
时王安石用事,祥正奏乞天下大计专听安石处画,有异议者,虽大臣亦当屏黜。
shén zōng lǎn ér yì zhī yī rì wèn ān shí yuē qīng shi guō xiáng zhèng hu
神宗览而异之,一日问安石曰:"卿识郭祥正乎?
qí cái shì kě yòng
其才似可用。
chū qí zhāng yǐ shì ān shí ān shí chǐ wèi xiǎo chén suǒ jiàn yīn jí kǒu chén qí wú xíng
"出其章以示安石,安石耻为小臣所荐,因极口陈其无行。
shí xiáng zhèng cóng zhāng dūn chá fǎng pì wén zhī suì yǐ diàn zhōng chéng zhì shì
时祥正从章惇察访辟,闻之,遂以殿中丞致仕。
hòu fù chū tōng pàn tīng zhōu
后复出,通判汀州。
zhī duān zhōu yòu qì qù yǐn yú xiàn qīng shān zú
知端州,又弃去,隐于县青山,卒。
mǐ fú zì yuán zhāng wú rén yě
米芾,字元章,吴人也。
yǐ mǔ shì xuān rén hòu fān dǐ jiù ēn bǔ hàn guāng wèi
以母侍宣仁后藩邸旧恩,补浛光尉。
lì zhī yōng qiū xiàn lián shuǐ jūn tài cháng bó shì zhī wú wéi jūn zhào wéi shū huà xué bó shì cì duì biàn diàn shàng qí zi yǒu rén suǒ zuò chu shān qīng xiǎo tú zhuó lǐ bù yuán wài láng chū zhī huái yáng jūn
历知雍丘县、涟水军,太常博士,知无为军,召为书画学博士,赐对便殿,上其子友仁所作《楚山清晓图》,擢礼部员外郎,出知淮阳军。
zú nián sì shí jiǔ
卒,年四十九。
fèi wéi wén qí xiǎn bù dǎo xí qián rén guǐ zhé
芾为文奇险,不蹈袭前人轨辙。
tè miào yú hàn mò chén zhe fēi zhù de wáng xiàn zhī bǐ yì
特妙于翰墨,沈著飞翥,得王献之笔意。
huà shān shuǐ rén wù zì míng yī jiā yóu gōng lín yí zhì luàn zhēn bù kě biàn
画山水人物,自名一家,尤工临移,至乱真不可辨。
jīng yú jiàn cái yù gǔ qì wù shū huà zé jí lì qiú qǔ bì děi nǎi yǐ
精于鉴裁,遇古器物书画则极力求取,必得乃已。
wáng ān shí cháng zhāi qí shī jù shū shàn shàng sū shì yì xǐ yù zhī
王安石尝摘其诗句书扇上,苏轼亦喜誉之。
guān fú xiào táng rén fēng shén xiāo sàn yīn tǔ qīng chàng suǒ zhì rén jù guān zhī
冠服效唐人,风神萧散,音吐清畅,所至人聚观之。
ér hǎo jié chéng pǐ zhì bù yǔ rén tóng jīn qì
而好洁成癖,至不与人同巾器。
suǒ wéi jué yì shí yǒu kě chuán xiào zhě
所为谲异,时有可传笑者。
wú wéi zhōu zhì yǒu jù shí zhuàng qí chǒu fèi jiàn dà xǐ yuē cǐ zú yǐ dāng wú bài
无为州治有巨石,状奇丑,芾见大喜曰:"此足以当吾拜!
jù yì guān bài zhī hū zhī wèi xiōng
"具衣冠拜之,呼之为兄。
yòu bù néng yǔ shì fǔ yǎng gù cóng shì shù kùn
又不能与世俯仰,故从仕数困。
cháng fèng zhào fǎng huáng tíng xiǎo kǎi zuò zhōu xìng sì qiān zì yùn yǔ
尝奉诏仿《黄庭》小楷作周兴嗣《千字韵语》。
yòu rù xuān hé diàn guān jìn nèi suǒ cáng rén yǐ wéi chǒng
又入宣和殿观禁内所藏,人以为宠。
zi yǒu rén zì yuán huī lì xué shì gǔ yì shàn shū huà shì hào xiǎo mǐ shì zhì bīng bù shì láng fū wén gé zhí xué shì
子友仁字元晖,力学嗜古,亦善书画,世号小米,仕至兵部侍郎、敷文阁直学士。
liú shēn zì yīng bó fú zhōu fú qīng rén
刘诜,字应伯,福州福清人。
zhōng jìn shì dì lì pú tián zhǔ bù zhī lú jiāng xiàn
中进士第,历莆田主簿、知庐江县。
chóng níng zhōng wèi jiǎng yì sī jiǎn tǎo guān jìn jūn qì dà lǐ chéng dà shèng fǔ diǎn yuè
崇宁中,为讲议司检讨官,进军器、大理丞,大晟府典乐。
shēn tōng yīn lǜ cháng shàng lì dài yǎ yuè yīn gé jí sòng zhì zuò zhī zhǐ gù wěi yǐ lè shì
诜通音律,尝上历代雅乐因革及宋制作之旨,故委以乐事。
yòu yán zhōu guān dà sī lè jìn yín shēng màn shēng gài kǒng zǐ suǒ wèi fàng zhèng shēng zhě
又言:"《周官》大司乐禁淫声、慢声,盖孔子所谓放郑声者。
jīn yàn lè zhī yīn shī yú gāo jí qǔ diào zhī cí zhì yú bǐ lǐ kǒng bù zú yǐ zhào hé qì
今燕乐之音,失于高急,曲调之词,至于鄙俚,恐不足以召和气。
sòng huǒ dé yě yīn shàng zhēng zhēng diào bù kě quē
宋,火德也,音尚征,征调不可阙。
chén àn gǔ zhì xuán shí èr gōng yǐ qī shēng de zhèng zhēng yī diào wéi bì xià cái qǔ
臣按古制,旋十二宫以七声,得正征一调,惟陛下才取。
huī zōng yuē qīng yán shì yě wǔ shēng què yī bù kě zhēng zhāo jiǎo zhāo wèi jūn chén xiāng shuō zhī lè cǐ zhèn suǒ yù wén ér wú yán zhě qīng yi wèi zhèn diǎn sī zhī
"徽宗曰:"卿言是也,五声阙一不可,《征招》、《角招》为君臣相说之乐,此朕所欲闻而无言者,卿宜为朕典司之。
tā rì jìn zhōng chū gǔ zhōng èr zhào zhí zhèng zhào shēn àn yú dū táng shēn yuē cǐ yǔ jīn tài cù dà lǚ shēng xié
"他日,禁中出古钟二,诏执政召诜按于都堂,诜曰:"此与今太簇、大吕声协。
mìng qǔ dà shèng zhōng kòu zhī guǒ yīng
"命取大晟钟扣之,果应。
yòu yuē zhōng jī zhī wú yú yùn bù rú shí shēng shī suǒ yún yī wǒ qìng shēng zhě yán qí qīng ér dìng yě
又曰:"钟击之无余韵,不如石声,《诗》所云'依我磬声'者,言其清而定也。
fù qǔ yǐ hé zhī shēng yì xié
复取以合之,声益谐。
lì zōng zhèng hóng lú wèi wèi tài cháng sì shǎo qīng zuǎn xù yīn gé lǐ zú
历宗正、鸿胪、卫尉、太常寺少卿,纂《续因革礼》,卒。
shēn jū mǔ sāng jìn lǐ yǒu shuāng zhī shēng mù cè rén yǐ wéi xiào gǎn
诜居母丧尽礼,有双芝生墓侧,人以为孝感。
ní tāo zì jù jì guǎng dé jūn rén
倪涛,字巨济,广德军人。
guàn jiǎo néng zhǔ wén bó xué qiáng jì
丱角能属文,博学强记。
nián shí wǔ shì tài xué dì yī suì zhuó jìn shì diào lú líng wèi xìn yáng jūn jiào shòu
年十五,试太学第一,遂擢进士,调庐陵尉、信阳军教授。
rù wèi tài xué zhèng mì shū shěng jiào shū láng zhù zuò zuǒ láng sī xūn zuǒ sī yuán wài láng
入为太学正,秘书省校书郎、著作佐郎,司勋、左司员外郎。
cháo tíng yì yǒu shì yàn yún dà chén zhēng xiān jué cè wèi gù wèi jì jiē xīn zhī bù kě wú gǎn yī chū kǒu tāo dú yán qí fēi
朝廷议有事燕云,大臣争先决策,为固位计,皆心知不可,无敢一出口,涛独言其非。
qiě yuē jǐng dé yǐ lái liáo shǒu yuē bù fàn biān méng shì gù zài bù kě yū yě
且曰:"景德以来,辽守约不犯边,盟誓固在,不可渝也。
tiān xià jiǔ píng shì bù xí zhàn jūn chǔ yòu qū wú qīng yì yǐ yí hòu huàn
天下久平,士不习战,军储又屈,毋轻议以诒后患。
wáng fǔ nù yuē jūn gǎn jū jūn shì yá
"王黼怒曰:"君敢沮军事邪!
yú shì yán zhě lùn qí gǔ chàng zhuàn zào biǎn jiān cháo chéng xiàn jiǔ shuì zài xǐ chá líng chuán chǎng zú nián sān shí jiǔ
"于是言者论其鼓唱撰造,贬监朝城县酒税,再徙茶陵船场,卒,年三十九。
sǐ zhī míng nián jīn rén fàn quē cháo tíng yì tāo yán guān qí yī zi
死之明年,金人犯阙,朝廷忆涛言,官其一子。
yǒu yún yáng jí chuán yú shì
有《云阳集》传于世。
li gōng lín zì bó shí shū zhōu rén
李公麟,字伯时,舒州人。
dì jìn shì lì nán kāng cháng yuán wèi sì zhōu lù shì cān jūn yòng lù diàn jiàn wèi zhōng shū mén xià hòu shěng cè dìng guān yù shǐ jiǎn fǎ
第进士,历南康、长垣尉,泗州录事参军,用陆佃荐,为中书门下后省册定官、御史检法。
hào gǔ bó xué cháng yú shī duō shí qí zì zì xià shāng yǐ lái zhōng dǐng zūn yí jiē néng kǎo dìng shì cì biàn cè kuǎn zhì wén yī miào pǐn suī juān qiān jīn bù xī
好古博学,长于诗,多识奇字,自夏、商以来钟、鼎、尊、彝,皆能考定世次,辨测款识,闻一妙品,虽捐千金不惜。
shào shèng mò cháo tíng de yù xǐ xià lǐ guān zhū rú yì yán rén rén shū
绍圣末,朝廷得玉玺,下礼官诸儒议,言人人殊。
gōng lín yuē qín xǐ yòng lán tián yù jīn yù sè zhèng qīng yǐ lóng yǐn niǎo yú wéi wén zhe dì wáng shòu mìng zhī fú yù zhì jiān shén fēi kūn wú dāo chán fáng bù kě zhì diāo fǎ zhōng jué cǐ zhēn qín lǐ sī suǒ wéi bù yí
公麟曰:"秦玺用蓝田玉,今玉色正青,以龙蚓鸟鱼为文,著'帝王受命之符',玉质坚甚,非昆吾刀、蟾肪不可治,雕法中绝,此真秦李斯所为不疑。
yì yóu shì dìng
"议由是定。
yuán fú sān nián bìng bì suì zhì shì
元符三年,病痹,遂致仕。
jì guī lǎo sì yì yú lóng mián shān yán hè jiān
既归老,肆意于龙眠山岩壑间。
yā shàn huà zì zuò shān zhuāng tú wèi shì bǎo
雅善画,自作《山庄图》,为世宝。
chuán xiě rén wù yóu jīng shí zhě yǐ wéi gù kǎi zhī zhāng sēng yóu zhī yà
传写人物尤精,识者以为顾恺之、张僧繇之亚。
jīn dù chāo yì míng shì jiāo yù zhī huáng tíng jiān wèi qí fēng liú bù jiǎn gǔ rén rán yīn huà wèi lèi gù shì dàn yǐ yì chuán yún
襟度超轶,名士交誉之,黄庭坚谓其风流不减古人,然因画为累,故世但以艺传云。
zhōu bāng yàn zì měi chéng qián táng rén
周邦彦,字美成,钱塘人。
shū jùn shǎo jiǎn bù wéi zhōu lǐ tuī zhòng ér bó shè bǎi jiā zhī shū
疏隽少检,不为州里推重,而博涉百家之书。
yuán fēng chū yóu jīng shī xiàn biàn dōu fù yú wàn yán shén zōng yì zhī mìng shì chén dú yú ěr yīng gé zhào fù zhèng shì táng zì tài xué zhū shēng yī mìng wèi zhèng jū wǔ suì bù qiān yì jìn lì yú cí zhāng
元丰初,游京师,献《汴都赋》余万言,神宗异之,命侍臣读于迩英阁,召赴政事堂,自太学诸生一命为正,居五岁不迁,益尽力于辞章。
chū jiào shòu lú zhōu zhī lì shuǐ xiàn hái wèi guó zi zhǔ bù
出教授庐州,知溧水县,还为国子主簿。
zhé zōng zhào duì shǐ sòng qián fù chú mì shū shěng zhèng zì
哲宗召对,使诵前赋,除秘书省正字。
lì jiào shū láng kǎo gōng yuán wài láng wèi wèi zōng zhèng shǎo qīng jiān yì lǐ jú jiǎn tǎo yǐ zhí lóng tú gé zhī hé zhōng fǔ
历校书郎、考功员外郎,卫尉、宗正少卿,兼议礼局检讨,以直龙图阁知河中府。
huī zōng yù shǐ bì lǐ shū fù liú zhī
徽宗欲使毕礼书,复留之。
yú nián nǎi zhī lóng dé fǔ xǐ míng zhōu rù bài mì shū jiān jìn huī yóu gé dài zhì tí jǔ dà shèng fǔ
逾年,乃知隆德府,徙明州,入拜秘书监,进徽猷阁待制、提举大晟府。
wèi jǐ zhī shùn chāng fǔ xǐ chǔ zhōu zú nián liù shí liù zèng xuān fèng dài fū
未几,知顺昌府,徙处州,卒,年六十六,赠宣奉大夫。
bāng yàn hào yīn lè néng zì dù qǔ zhì yuè fǔ cháng duǎn jù cí yùn qīng wèi chuán yú shì
邦彦好音乐,能自度曲,制乐府长短句,词韵清蔚,传于世。
zhū zhǎng wén zì bó yuán sū zhōu wú rén
朱长文,字伯原,苏州吴人。
nián wèi guàn jǔ jìn shì yǐ kē yǐ bìng zú bù kěn shì lì zhù shì lè pǔ fang zhù shū yuè gǔ wú rén huà qí xián
年未冠,举进士乙科,以病足不肯试吏,筑室乐圃坊,著书阅古,吴人化其贤。
zhǎng lì zhì mò bù xiān zào qǐng móu zhèng suǒ jí shì dà fū guò zhě yǐ bù dào lè pǔ wèi chǐ míng dòng jīng shī gōng qīng jiàn yǐ zì dài zhě zhòng
长吏至,莫不先造请,谋政所急,士大夫过者以不到乐圃为耻,名动京师,公卿荐以自代者众。
yuán yòu zhōng qǐ jiào shòu yú xiāng zhào wèi tài xué bó shì qiān mì shū shěng zhèng zì
元祐中,起教授于乡,召为太学博士,迁秘书省正字。
yuán fú chū zú
元符初,卒。
zhé zōng zhī qí qīng fù juàn bǎi
哲宗知其清,赙绢百。
yǒu wén sān bǎi juǎn liù jīng jiē wèi biàn shuō
有文三百卷,《六经》皆为辨说。
yòu zhe qín shǐ ér xù qí lüè yuē fāng cháo tíng chéng tài píng zhī gōng zhì lǐ zuò yuè bǐ lóng shāng zhōu zé shì shū yě qǐ xū wén zāi
又著《琴史》而序其略曰:"方朝廷成太平之功,制礼作乐,比隆商、周,则是书也,岂虚文哉!
gài lì zhì rú cǐ
"盖立志如此。
liú yǎn zì wěi míng jí zhōu ān fú rén
刘弇,字伟明,吉州安福人。
ér shí jǐng yǐng rì sòng wàn yú yán
儿时警颖,日诵万余言。
dēng yuán fēng èr nián jìn shì dì jì zhōng bó xué hóng cí kē
登元丰二年进士第,继中博学宏词科。
lì guān zhī jiā zhōu é méi xiàn gǎi tài xué bó shì
历官知嘉州峨眉县,改太学博士。
yuán fú zhōng yǒu shì yú nán jiāo yǎn jìn nán jiāo dà lǐ fù zhé shǒu lǎn zhī dòng róng yǐ wéi xiàng rú zi yún fù chū chú mì shū shěng zhèng zì
元符中,有事于南郊,弇进《南郊大礼赋》,哲守览之动容,以为相如、子云复出,除秘书省正字。
huī zōng jí wèi gǎi zhù zuò zuǒ láng shí lù yuàn jiǎn tǎo guān yǐ jí zú yú guān
徽宗即位,改著作佐郎、实录院检讨官,以疾卒于官。
yǎn shǎo shì jiǔ bù shì jū jiǎn
弇少嗜酒,不事拘检。
wéi wén cí chǎn tī xiá lèi zhuó guǐ bù fán
为文辞铲剔瑕颣,卓诡不凡。
yǒu lóng yún jí sān shí juǎn zhōu bì dà xù qí wén wèi lú líng zì ōu yáng wén zhōng gōng yǐ wén zhāng xù hán wén gōng zhèng chuán suì wèi yī dài rú zōng jì zhī zhě yǎn yě
有《龙云集》三十卷,周必大序其文,谓"庐陵自欧阳文忠公以文章续韩文公正传,遂为一代儒宗,继之者弇也"。
qí xiāng tuī zhòng rú cǐ yún
其相推重如此云。