wén yuàn wǔ
◎文苑五
méi yáo chén jiāng xiū fù sū xún zhāng wàng zhī wáng féng sūn táng qīng huáng xiáng yáng tián fù táng gēng shǐ bó hǔ fù wén tóng yáng jié hè zhù liú jīng bào yóu huáng bó sī
○梅尧臣江休复苏洵章望之王逢孙唐卿(黄庠杨寘附) 唐庚(史伯虎附) 文同杨杰贺铸刘泾鲍由黄伯思
méi yáo chén zì shèng shù xuān zhōu xuān chéng rén shì dú xué shì xún cóng zǐ yě
梅尧臣,字圣俞,宣州宣城人,侍读学士询从子也。
gōng wèi shī yǐ shēn yuǎn gǔ dàn wéi yì jiān chū qí qiǎo chū wèi wéi rén suǒ zhī
工为诗,以深远古淡为意,间出奇巧,初未为人所知。
yòng xún yīn wèi hé nán zhǔ bù qián wéi yǎn liú shǒu xī jīng tè jiē shǎng zhī wèi wàng nián jiāo yǐn yǔ chóu chàng yī fǔ jǐn qīng
用询阴为河南主簿,钱惟演留守西京,特嗟赏之,为忘年交,引与酬倡,一府尽倾。
ōu yáng xiū yǔ wèi shī yǒu zì yǐ wéi bù jí
欧阳修与为诗友,自以为不及。
yáo chén yì kè lì jīng sī kǔ xué yáo shì zhī míng yú shí
尧臣益刻厉,精思苦学,繇是知名于时。
sòng xìng yǐ shī míng jiā wèi shì suǒ chuán rú yáo chén zhě gài shǎo yě
宋兴,以诗名家为世所传如尧臣者,盖少也。
cháng yǔ rén yuē fán shī yì xīn yǔ gōng de qián rén suǒ wèi dào zhě sī wéi shàn yǐ
尝语人曰:"凡诗,意新语工,得前人所未道者,斯为善矣。
bì néng zhuàng nán xiě zhī jǐng rú zài mù qián hán bù jìn zhī yì jiàn yú yán wài rán hòu wèi zhì yě
必能状难写之景如在目前,含不尽之意见于言外,然后为至也。
shì yǐ wéi zhī yán
"世以为知言。
lì dé xīng xiàn lìng zhī jiàn dé xiāng chéng xiàn jiān hú zhōu shuì qiān shū zhōng wǔ zhèn ān pàn guān jiān yǒng fēng cāng
历德兴县令,知建德、襄城县,监湖州税,签书忠武、镇安判官,监永丰仓。
dà chén lǚ jiàn yi zài guǎn gé zhào shì cì jìn shì chū shēn wèi guó zi jiān zhí jiǎng lèi qiān shàng shū dōu guān yuán wài láng
大臣屡荐宜在馆阁,召试,赐进士出身,为国子监直讲,累迁尚书都官员外郎。
yù xiū táng shū chéng wèi zòu ér zú lù qí zi yī rén
预修《唐书》,成,未奏而卒,录其子一人。
bǎo yuán jiā yòu zhōng rén zōng yǒu shì jiāo miào yáo chén yù jì zhé xiàn gē shī yòu cháng shàng shū yán bīng
宝元、嘉祐中,仁宗有事郊庙,尧臣预祭,辄献歌诗,又尝上书言兵。
zhù sūn zi shí sān piān zhuàn táng zǎi jì èr shí liù juǎn máo shī xiǎo zhuàn èr shí juǎn wǎn líng jí sì shí juǎn
注《孙子》十三篇,撰《唐载记》二十六卷、《毛诗小传》二十卷、《宛陵集》四十卷。
yáo chén jiā pín xǐ yǐn jiǔ xián shì dài fū duō cóng zhī yóu shí zài jiǔ guò mén
尧臣家贫,喜饮酒,贤士大夫多从之游,时载酒过门。
shàn tán xiào yǔ wù wú wǔ huī cháo cì jī tuō yú shī wǎn yì gōng
善谈笑,与物无忤,诙嘲刺讥托于诗,晚益工。
yǒu rén de xī nán yí bù gōng yī qí zhī wén nǎi yáo chén shī yě míng zhòng yú shí rú cǐ
有人得西南夷布弓衣,其织文乃尧臣诗也,名重于时如此。
jiāng xiū fù zì lín jǐ kāi fēng chén liú rén
江休复,字邻几,开封陈留人。
shǎo qiáng xué bó lǎn wéi wén chún yǎ yóu shàn yú shī
少强学博览,为文淳雅,尤善于诗。
xǐ qín yì yǐn jiǔ bù yǐ shēng lì wéi yì
喜琴、弈、饮酒,不以声利为意。
jìn shì qǐ jiā wèi guì yáng jiān lán shān wèi qí lǘ zhī guān měi jù ān dú shū zhì mí shī dào jiā rén qiú dé zhī
进士起家,为桂阳监蓝山尉,骑驴之官,每据鞍读书至迷失道,家人求得之。
jǔ shū pàn bá cuì gǎi dà lǐ sì chéng qiān diàn zhōng chéng
举书判拔萃,改大理寺丞,迁殿中丞。
xiàn qí suǒ zhù shū zhào shì wèi jí xián xiào lǐ pàn shàng shū xíng bù
献其所著书,召试,为集贤校理,判尚书刑部。
yǔ sū shùn qīn yóu zuò yù jìn zòu yuàn cí shén huì luò zhí jiān cài zhōu shāng shuì
与苏舜钦游,坐预进奏院祠神会落职,监蔡州商税。
jiǔ zhī zhī fèng fú xiàn tōng pàn mù zhōu xǐ lú zhōu fù jí xián xiào lǐ pàn lì bù nán cáo dēng wén gǔ yuàn wèi qún mù pàn guān chū zhī tóng zhōu tí diǎn shǎn xī lù xíng yù rù pàn sān sī yán tiě gōu yuàn xiū qǐ jū zhù lèi qiān shàng shū xíng bù láng zhōng zú
久之,知奉符县,通判睦州,徙庐州,复集贤校理,判吏部南曹、登闻鼓院,为群牧判官,出知同州,提点陕西路刑狱,入判三司盐铁勾院,修起居注,累迁尚书刑部郎中,卒。
xiū fù wài jiǎn kuàng ér nèi háng shén shì shì shuāng gū rú mǔ suǒ yǔ yóu jiē yī shí háo jùn
休复外简旷而内行甚饰,事孀姑如母,所与游皆一时豪俊。
wéi zhèng jiǎn yì
为政简易。
cháng zhe shén gào yī piān yán huáng sì wèi lì jiǎ shén gào zǔ zōng zhī yì jì yǐ gǎn wù
尝著《神告》一篇,言皇嗣未立,假神告祖宗之意,冀以感悟。
yòu cháng yán zhāo xiàn tài hòu zǐ sūn duō liú luò mín jiān yi zhēn lù zhī
又尝言昭宪太后子孙多流落民间,宜甄录之。
zhe táng yi jiàn shí wǔ juǎn chūn qiū shì lùn sān shí juǎn wén jí èr shí juǎn
著《唐宜鉴》十五卷、《春秋世论》三十卷、文集二十卷。
sū xún zì míng yǔn méi zhōu méi shān rén
苏洵,字明允,眉州眉山人。
nián èr shí qī shǐ fā fèn wéi xué suì yú jǔ jìn shì yòu jǔ mào cái yì děng jiē bù zhōng
年二十七始发愤为学,岁余举进士,又举茂才异等,皆不中。
xī fén cháng suǒ wéi wén bì hù yì dú shū suì tōng liù jīng bǎi jiā zhī shuō xià bǐ qǐng kè shù qiān yán
悉焚常所为文,闭户益读书,遂通《六经》、百家之说,下笔顷刻数千言。
zhì hé jiā yòu jiān yǔ qí èr zi shì zhé jiē zhì jīng shī hàn lín xué shì ōu yáng xiū shàng qí suǒ zhù shū èr shí èr piān jì chū shì dà fū zhēng chuán zhī yī shí xué zhě jìng xiào sū shì wéi wén zhāng
至和、嘉祐间,与其二子轼、辙皆至京师,翰林学士欧阳修上其所著书二十二篇,既出,士大夫争传之,一时学者竞效苏氏为文章。
suǒ zhe quán shū héng lùn jī cè wén duō bù kě xī lù lù qí xīn shù yuǎn lǜ èr piān
所著《权书》、《衡论》、《机策》,文多不可悉录,录其《心术》、《远虑》二篇。
xīn shù yuē
《心术》曰:
wèi jiāng zhī dào dāng xiān zhì xīn tài shān fù yú qián ér sè bù biàn mí lù xìng yú zuǒ ér mù bù shùn rán hòu kě yǐ dài dí
为将之道,当先治心,太山覆于前而色不变,麋鹿兴于左而目不瞬,然后可以待敌。
fán bīng shàng yì bú yì suī lì bù dòng
凡兵上义,不义虽利不动。
fu wéi yì kě yǐ nù shì shì yǐ yì nù kě yǔ bǎi zhàn
夫惟义可以怒士,士以义怒,可与百战。
fán zhàn zhī dào wèi zhàn yǎng qí cái jiāng zhàn yǎng qí lì jì zhàn yǎng qí qì jì shèng yǎng qí xīn
凡战之道,未战养其财,将战养其力,既战养其气,既胜养其心。
jǐn fēng suì yán chì hòu shǐ gēng zhě wú suǒ gù jì suǒ yǐ yǎng qí cái fēng kào ér yōu yóu zhī suǒ yǐ yǎng qí lì
谨烽燧,严斥堠,使耕者无所顾忌,所以养其财,丰犒而优游之,所以养其力。
xiǎo shèng yì jí xiǎo cuò yì lì suǒ yǐ yǎng qí qì
小胜益急,小挫益厉,所以养其气。
yòng rén bù jìn qí suǒ wèi suǒ yǐ yǎng qí xīn
用人不尽其所为,所以养其心。
gù shì dāng xù qí nù huái qí yù ér bù jìn
故士当蓄其怒、怀其欲而不尽。
nù bù jìn zé yǒu yú yǒng yù bù jìn zé yǒu yú tān gù suī bìng tiān xià ér shì bù yàn bīng cǐ huáng dì suǒ yǐ qī shí zhàn ér bīng bù dài yě
怒不尽则有余勇,欲不尽则有余贪,故虽并天下而士不厌兵,此黄帝所以七十战而兵不殆也。
fán jiāng yù zhì ér yán fán shì yù yú
凡将欲智而严,凡士欲愚。
zhì zé bù kě cè yán zé bù kě fàn gù shì jiē wěi jǐ ér tīng mìng fu ān dé bù yú
智则不可测,严则不可犯,故士皆委己而听命,夫安得不愚?
fu wéi shì yú ér hòu kě yǔ zhī jiē sǐ
夫惟士愚而后可与之皆死。
fán bīng zhī dòng zhī dí zhī zhǔ zhī dí zhī jiāng ér hòu kě yǐ dòng yú xiǎn
凡兵之动,知敌之主,知敌之将,而后可以动于崄。
shān ài zhuì bīng yú xué zhōng fēi liú shàn zhī yōng zé bǎi wàn zhī shī kě yǐ zuò fù bǐ gù yǒu suǒ wǔ ér dòng yě
邓艾缒兵于穴中,非刘禅之庸,则百万之师可以坐缚,彼固有所侮而动也。
gù gǔ zhī xián jiāng néng yǐ bīng cháng dí ér yòu yǐ dí zì cháng gù qù jiù kě yǐ jué
故古之贤将,能以兵尝敌,而又以敌自尝,故去就可以决。
fán zhǔ jiāng zhī dào zhī lǐ ér hòu kě yǐ jǔ bīng zhī shì ér hòu kě yǐ jiā bīng zhī jié ér hòu kě yǐ yòng bīng
凡主将之道,知理而后可以举兵,知势而后可以加兵,知节而后可以用兵。
zhī lǐ zé bù qū zhī shì zé bù jū zhī jié zé bù qióng
知理则不屈,知势则不沮,知节则不穷。
jiàn xiǎo lì bù dòng jiàn xiǎo huàn bù qiān xiǎo lì xiǎo huàn bù zú yǐ rǔ wú jì yě fu rán hòu yǒu yǐ zhī dà lì dà huàn
见小利不动,见小患不迁,小利小患不足以辱吾技也,夫然后有以支大利大患。
fu wéi yǎng jì ér zì ài zhě wú dí yú tiān xià gù yī rěn kě yǐ zhī bǎi yǒng yī jìng kě yǐ zhì bǎi dòng
夫惟养技而自爱者无敌于天下,故一忍可以支百勇,一静可以制百动。
bīng yǒu cháng duǎn dí wǒ yī yě
兵有长短,敌我一也。
gǎn wèn wú zhī suǒ cháng wú chū ér yòng zhī bǐ jiāng bù yǔ wú xiào
敢问:"吾之所长,吾出而用之,彼将不与吾校;
wú zhī suǒ duǎn wú liǎn ér zhì zhī bǐ jiāng qiáng yǔ wú jiǎo
吾之所短,吾敛而置之,彼将强与吾角。
nài hé
奈何?
yuē wú zhī suǒ duǎn wú kàng ér bào zhī shǐ zhī yí ér què
"曰:"吾之所短,吾抗而暴之,使之疑而却;
wú zhī suǒ cháng wú yīn ér yǎng zhī shǐ zhī xiá ér duò qí zhōng
吾之所长,吾阴而养之,使之狎而堕其中。
cǐ yòng cháng duǎn zhī shù yě
此用长短之术也。
shàn yòng bīng zhě shǐ zhī wú suǒ gù yǒu suǒ shì
善用兵者使之无所顾,有所恃。
wú suǒ gù zé zhī sǐ zhī bù zú xī yǒu suǒ shì zé zhī bù zhì yú bì bài
无所顾则知死之不足惜,有所恃则知不至于必败。
chǐ chuí dāng měng hǔ fèn hū ér cāo jī tú shǒu yù xī yì biàn sè ér què bù rén zhī qíng yě zhī cǐ zhě kě yǐ jiāng yǐ
尺箠当猛虎,奋呼而操击,徒手遇蜥蜴,变色而却步,人之情也,知此者可以将矣。
tǎn xī ér àn jiàn zé wū huò bù gǎn bī
袒裼而按剑,则乌获不敢逼;
guān zhòu yī jiǎ jù bīng ér qǐn zé tóng zǐ wān gōng shā zhī yǐ
冠胄衣甲据兵而寝,则童子弯弓杀之矣。
gù shàn yòng bīng zhě yǐ xíng gù fu néng yǐ xíng gù zé lì yǒu yú yǐ
故善用兵者以形固,夫能以形固,则力有余矣。
yuǎn lǜ yuē
《远虑》曰:
shèng rén zhī dào yǒu jīng yǒu quán yǒu jī shì yǐ yǒu mín yǒu qún chén ér yòu yǒu fù xīn zhī chén
圣人之道,有经、有权、有机,是以有民、有群臣而又有腹心之臣。
yuē jīng zhě tiān xià zhī mín jǔ zhī zhī kě yě
曰经者,天下之民举知之可也;
yuē quán zhě mín bù kě de ér zhī yǐ qún chén zhī zhī kě yě
曰权者,民不可得而知矣,群臣知之可也;
yuē jī zhě suī qún chén yì bù dé ér zhī zhī yǐ fù xīn zhī chén zhī zhī kě yě
曰机者,虽群臣亦不得而知之矣,腹心之臣知之可也。
fu shǐ shèng rén wú quán zé wú yǐ chéng tiān xià zhī wu wú jī zé wú yǐ jì wàn shì zhī gōng rán jiē fēi tiān xià zhī mín suǒ yi zhī
夫使圣人无权,则无以成天下之务,无机,则无以济万世之功,然皆非天下之民所宜知;
ér jī zhě yòu qún chén suǒ bù dé wén qún chén bù dé wén zé shuí yǔ yì
而机者又群臣所不得闻,群臣不得闻,则谁与议?
bù yì bù jì rán zé suǒ wèi fù xīn zhī chén zhě bù kě yī rì wú yě
不议不济,然则所谓腹心之臣者,不可一日无也。
hòu shì jiàn sān dài qǔ tiān xià yǐ rén yì ér shǒu zhī yǐ lǐ yuè yě zé yuē shèng rén wú jī
后世见三代取天下以仁义,而守之以礼乐也,则曰"圣人无机"。
fu qǔ tiān xià yǔ shǒu tiān xià wú jī bù néng
夫取天下与守天下,无机不能。
gù sān dài shèng rén zhī jī bù ruò hòu shì zhī zhà gù hòu shì bù dé jiàn
顾三代圣人之机,不若后世之诈,故后世不得见。
qí yǒu jī yě shì yǐ yǒu fù xīn zhī chén
其有机也,是以有腹心之臣。
yǔ yǒu yì tāng yǒu yī yǐn wǔ wáng yǒu tài gōng wàng shì sān chén zhě wén tiān xià zhī suǒ bù wén zhī qún chén zhī suǒ bù zhī
禹有益,汤有伊尹,武王有太公望,是三臣者,闻天下之所不闻,知群臣之所不知。
yǔ yǔ tāng wǔ chàng qí jī yú shàng ér sān chén zhě hé zhī yú xià yǐ chéng wàn shì zhī gōng
禹与汤武倡其机于上,而三臣者和之于下,以成万世之功。
xià ér zhì yú huán wén yǒu guǎn zhòng hú yǎn wèi zhī móu zhǔ hé lú yǒu wu yuán gōu jiàn yǒu fàn lǐ dài fū zhǒng
下而至于桓、文,有管仲、狐偃为之谋主,阖庐有伍员,勾践有范蠡、大夫种。
gāo zǔ zhī qǐ yě dà jiàng rèn hán xìn qíng bù péng yuè pí jiàng rèn cáo cān fán kuài téng gōng guàn yīng yóu shuì zhū hóu rèn lì shēng lù gǔ cōng gōng zhì yú qí jī mì móu jūn chén suǒ bù yǔ zhě wéi liú hòu zàn hòu èr rén
高祖之起也,大将任韩信、黥布、彭越,裨将任曹参、樊哙、滕公、灌婴,游说诸侯任郦生、陆贾、枞公,至于奇机密谋,君臣所不与者,唯留侯、酂侯二人。
táng tài zōng zhī chén duō qí cái ér wěi zhī shēn rèn zhī mì zhě yì bù guò yuē fáng dù
唐太宗之臣多奇才,而委之深、任之密者,亦不过曰房、杜。
fū jūn zi wéi shàn zhī xīn yǔ xiǎo rén wèi è zhī xīn yī yě jūn zǐ yǒu jī yǐ chéng qí shàn xiǎo rén yǒu jī yǐ chéng qí è
夫君子为善之心与小人为恶之心一也,君子有机以成其善,小人有机以成其恶。
yǒu jī yě suī è yì huò jì wú jī yě suī shàn yì bù kè shì gù fù xīn zhī chén bù kě yǐ yī rì wú yě
有机也,虽恶亦或济,无机也,虽善亦不克,是故腹心之臣不可以一日无也。
sī mǎ shì wèi zhī zéi yě yǒu gǔ chōng zhī tú wèi zhī fù xīn zhī chén yǐ jì chén shèng wú guǎng qín mín zhī tāng wǔ yě wú fù xīn zhī chén yǐ bù kè
司马氏,魏之贼也,有贾充之徒为之腹心之臣以济,陈胜、吴广,秦民之汤、武也,无腹心之臣以不克。
hé zé
为什么呢?
wú fù xīn zhī chén wú jī yě yǒu jī ér xiè yě
无腹心之臣,无机也,有机而泄也。
fu wú jī yǔ yǒu jī ér xiè zhě pì rú hǔ bào shí rén ér bù zhī shè xiàn jǐng shè xiàn jǐng ér bù zhī yǐ wù fù qí shàng zhě yě
夫无机与有机而泄者,譬如虎豹食人而不知设陷阱,设陷阱而不知以物覆其上者也。
huò yuē jī zhě chuàng yè zhī jūn suǒ jiǎ yǐ jì ěr shǒu chéng zhī shì qí xī shì jī ér ān yòng fu fù xīn zhī chén
或曰:"机者,创业之君所假以济耳,守成之世,其奚事机而安用夫腹心之臣?
wū hū
"呜呼!
shǒu chéng zhī shì néng suì xī rán rú tài gǔ zhī shì yǐ hū
守成之世,能遂熙然如太古之世矣乎?
wèi yě wú wèi jiàn jī zhī kě qù yě
未也,吾未见机之可去也。
qiě fú tiān xià zhī biàn cháng fú yú ān tián wén suǒ wèi zi shǎo guó wēi dà chén wèi fù dàng shì zhī shí ér wú fù xīn zhī chén kě wèi hán xīn zāi
且夫天下之变,常伏于安,田文所谓"子少国危,大臣未附",当是之时,而无腹心之臣,可为寒心哉!
xī zhě gāo zǔ zhī mò tiān xià jì dìng yǐ ér yòu yǐ zhōu bó yí xiào huì xiào wén
昔者高祖之末,天下既定矣,而又以周勃遗孝惠、孝文;
wǔ dì zhī mò tiān xià jì zhì yǐ ér yòu yǐ huò guāng yí xiào zhāo xiào xuān
武帝之末,天下既治矣,而又以霍光遗孝昭、孝宣。
gài tiān xià suī yǒu tài shān zhī shì ér shèng rén cháng yǐ léi luǎn wèi xīn gù suī shǒu chéng zhī shì ér fù xīn zhī chén bù kě qù yě
盖天下虽有泰山之势,而圣人常以累卵为心,故虽守成之世,而腹心之臣不可去也。
chuán yuē bǎi guān zǒng jǐ yǐ tīng yú zhǒng zǎi
《传》曰:"百官总己以听于冢宰。
bǐ zhǒng zǎi zhě fēi fù xīn zhī chén tiān zǐ ān néng jǔ tiān xià zhī shì wěi zhī sān nián bù zhì yí yú qí jiān yá
"彼冢宰者,非腹心之臣,天子安能举天下之事委之,三年不置疑于其间邪?
yòu yuē wǔ zài yī xún shòu
又曰:"五载一巡狩。
bǐ wú fù xīn zhī chén wǔ zài yī chū juān qiān lǐ zhī jī ér shuí yǔ shǒu yá
"彼无腹心之臣,五载一出,捐千里之畿,而谁与守邪?
jīn fú yī jiā zhī zhōng bì yǒu zōng lǎo yī jiè zhī shì bì yǒu mì yǒu yǐ kāi xīn xiōng yǐ jì huǎn jí nài hé tiān zi ér wú fù xīn zhī chén hu
今夫一家之中必有宗老,一介之士必有密友,以开心胸,以济缓急,奈何天子而无腹心之臣乎?
jìn shì zhī jūn kàng rán yú shàng ér shǐ zǎi xiàng miǎo rán yú xià shàng xià bù jiē ér qí zhì bù tōng yǐ
近世之君抗然于上,而使宰相眇然于下,上下不接,而其志不通矣。
chén shì jūn rú tiān zhī liáo rán ér bù kě qīn ér jūn yì rú tiān zhī shì rén bó rán wú ài zhī zhī xīn yě
臣视君如天之辽然而不可亲,而君亦如天之视人,泊然无爱之之心也。
shì yǐ shè jì zhī yōu bǐ bù yǐ wèi yōu jūn yōu bù rǔ jūn rǔ bù sǐ
是以社稷之忧,彼不以为忧,君忧不辱,君辱不死。
yī rén yù zhī zé yòng zhī yī rén huǐ zhī zé shě zhī
一人誉之则用之,一人毁之则舍之。
zǎi xiàng bì xián wèi jī qiě bù xiá hé xiá jìn xīn yǐ yōu shè jì
宰相避嫌畏讥且不暇,何暇尽心以忧社稷?
shù qiān shù yì shì xiāng fǔ rú chuán shè
数迁数易,视相府如传舍。
bǎi guān fàn fàn yú xià ér tiān zǐ qióng qióng yú shàng yī dàn yǒu cu ran zhī yōu wú wèi jiàn qí bù diān pèi ér yǔn yuè yě
百官泛泛于下,而天子惸惸于上,一旦有卒然之忧,吾未见其不颠沛而殒越也。
shèng rén zhī rèn fù xīn zhī chén yě zūn zhī rú fù shī ài zhī rú xiōng dì zhí shǒu rù wò nèi tóng qǐ jū qǐn shí zhī wú bù yán yán wú bù jìn
圣人之任腹心之臣也,尊之如父师,爱之如兄弟,执手入卧内,同起居寝食,知无不言,言无不尽。
bǎi rén yù zhī bù jiā mì bǎi rén huǐ zhī bù jiā shū zūn qí jué hòu qí lù zhòng qí quán ér hòu kě yǔ yì tiān xià zhī jī lǜ tiān xià zhī biàn
百人誉之不加密,百人毁之不加疏,尊其爵,厚其禄,重其权,而后可与议天下之机,虑天下之变。
zǎi xiàng hán qí jiàn qí shū shàn zhī zòu yú cháo zhào shì shè rén yuàn cí jí bù zhì suì chú mì shū shěng jiào shū láng
宰相韩琦见其书,善之,奏于朝,召试舍人院,辞疾不至,遂除秘书省校书郎。
huì tài cháng xiū zuǎn jiàn lóng yǐ lái lǐ shū nǎi yǐ wéi bà zhōu wén ān xiàn zhǔ bù yǔ chén zhōu xiàng chéng lìng yáo pì tóng xiū lǐ shū wèi tài cháng yīn gé lǐ yī bǎi juǎn
会太常修纂建隆以来礼书,乃以为霸州文安县主簿,与陈州项城令姚辟同修礼书,为《太常因革礼》一百卷。
shū chéng fāng zòu wèi bào zú
书成,方奏未报,卒。
cì qí jiā jiān yín èr bǎi zi shì cí suǒ cì qiú zèng guān tè zèng guāng lù sì chéng chì yǒu sī jù zhōu zài qí sàng guī shǔ
赐其家缣、银二百,子轼辞所赐,求赠官,特赠光禄寺丞,敕有司具舟载其丧归蜀。
yǒu wén jí èr shí juǎn shì fǎ sān juǎn
有文集二十卷、《谥法》三卷。
zhāng wàng zhī zì biǎo mín jiàn zhōu pǔ chéng rén
章望之,字表民,建州浦城人。
shǎo gū xǐ wèn xué zhì qì hóng fàng
少孤,喜问学,志气宏放。
wéi wén biàn bó cháng yú yì lùn
为文辩博,长于议论。
chū yóu bó fù de xiàng yīn wèi mì shū shěng jiào shū láng jiān háng zhōu chá kù
初由伯父得象荫为秘书省校书郎,监杭州茶库。
yú nián cí jí qù qiú jǔ xián yǒu fāng zhèng de xiàng zài xiàng wèi yǐ xián è zhī nǎi shàng shū lùn shí zhèng fán wàn yú yán bù bào
逾年辞疾去,求举贤有方正,得象在相位,以嫌扼之,乃上书论时政凡万余言,不报。
dīng mǔ yōu huǐ jí guò zhì
丁母忧,毁瘠过制。
fú chú fú yóu jiāng huái jiān fàn jiān kǔ jí jí yǐ yíng yī shí bù zì huǐ rén quàn zhī shì bù yīng yě
服除,浮游江、淮间,犯艰苦,汲汲以营衣食,不自悔,人劝之仕,不应也。
qí xiōng gǒng zhī zhī jìn jiāng xiàn wǔ qí shǒu cài xiāng xiāng nù wū yǐ zāng biǎn
其兄拱之知晋江县,忤其守蔡襄,襄怒,诬以赃,贬。
wàng zhī hào qì lì su yú cháo
望之号泣,力诉于朝。
shí xiāng fāng guì xiǎn shì jiǔ bù dé zhí
时襄方贵显,事久不得直。
wàng zhī su bù yǐ zhāng shí yú shàng qǐ yù shù nián cháo tíng wèi zài hé zú tuō gǒng zhī yuān fù guān rú chū wàng zhī suì bù fù shì
望之诉不已,章十余上,起狱数年,朝廷为再劾,卒脱拱之冤,复官如初,望之遂不复仕。
tán ēn qiān tài cháng sì tài zhù dà lǐ píng shì
覃恩迁太常寺太祝、大理评事。
hàn lín xué shì ōu yáng xiū hán jiàng zhī zhì gào wú kuí liú chang fàn zhèn tóng jiàn qí cái zǎi xiàng yù shāo yòng zhī chú qiān shū jiàn kāng jūn jié dù pàn guān bù fù
翰林学士欧阳修、韩绛、知制诰吴奎刘敞、范镇同荐其才,宰相欲稍用之,除签书建康军节度判官,不赴。
yòu chú zhī wū chéng xiàn qù lìng shòu mìng gù cí suì yǐ guāng lù sì chéng zhì shì zú
又除知乌程县,趣令受命,固辞,遂以光禄寺丞致仕,卒。
wàng zhī xǐ yì lùn zōng mèng kē yán xìng shàn pái xún qīng yáng xióng hán yù lǐ áo zhī shuō zhe jiù xìng qī piān
望之喜议论,宗孟轲言性善,排荀卿、扬雄、韩愈、李翱之说,著《救性》七篇。
ōu yáng xiū lùn wèi liáng wèi zhèng tǒng wàng zhī yǐ wéi fēi zhe míng tǒng sān piān
欧阳修论魏、梁为正统,望之以为非,著《明统》三篇。
jiāng nán rén li gòu zhe lǐ lùn wèi rén yì zhì xìn lè xíng zhèng jiē chū yú lǐ wàng zhī dìng qí shuō zhe lǐ lùn yī piān
江南人李觏著《礼论》,谓仁、义、智、信、乐、刑、政皆出于礼,望之订其说,著《礼论》一篇。
qí yì lùn duō yǒu guò rén zhě
其议论多有过人者。
cháng běi yóu qí zhào nán fàn hú xiāng xi zhì qiān lǒng dōng jí wú huì shān shuǐ shèng chù wú suǒ bù lì
尝北游齐、赵,南泛湖、湘,西至汧、陇,东极吴会,山水胜处,无所不历。
yǒu gē shī zá wén shù bǎi piān jí wèi sān shí juǎn
有歌诗、杂文数百篇,集为三十卷。
wáng féng zì huì zhī tài píng zhōu dāng tú rén
王逢,字会之,太平州当涂人。
qí sì shì zǔ jū yán shì táng wèi xiāo wèi zhǎng shǐ zāo luàn qì guān guī jū qīng shān
其四世祖居岩,仕唐为骁卫长史,遭乱弃官,归居青山。
yáng xíng mì jù huái nán shǐ rén yǐ bīng pò qǐ zhī
杨行密据淮南,使人以兵迫起之。
jū yán sàn qiǎn qí jiā rén ér yǐ yī shēn guī xíng mì shòu yǐ hú zhōu bié jià bù qiǎn
居岩散遣其家人,而以一身归行密,授以湖州别驾,不遣。
yī rì xíng mì dà huì shī jū yán jí shǐ rén yǎn qí jiā wú yī rén zài zhě
一日,行密大会,失居岩,亟使人掩其家,无一人在者。
qí hòu yǒu rén yú sōng shān jiàn kōng shí shì xún qí páng huò yún yǒu dào rén wáng jū yán jū cǐ qù ér mò zhī qí suǒ zhōng
其后有人于嵩山见空石室,询其旁,或云有道人王居岩居此,去而莫知其所终。
zǐ sūn shì wú xiǎn zhě zhì féng bó xué néng zhǔ wén yóu cháng yú jiǎng shuō
子孙仕无显者,至逢,博学能属文,尤长于讲说。
shǎo jǔ jìn shì bù zhōng qù jiào shòu sū zhōu xué zhě cháng shù bǎi rén
少举进士不中,去,教授苏州,学者尝数百人。
wǎn shǐ dēng dì bǔ nán xióng zhōu jūn shì pàn guān guī wèi guó zi jiān zhí jiǎng jiān lǒng xī jùn wáng zhái jiào shòu li wěi cóng xué shì zhī shén jǐn
晚始登第,补南雄州军事判官,归为国子监直讲兼陇西郡王宅教授,李玮从学,事之甚谨。
qí guó gōng zhǔ jì jiàng wěi wèi féng qiú qiān guān qiě yǒu mìng féng cí bù shòu
岐国公主既降,玮为逢求迁官,且有命,逢辞不受。
jiǔ zhī yǐ tài cháng bó shì tōng pàn xú zhōu zú
久之,以太常博士通判徐州,卒。
féng wéi rén lè yì dǔ yú péng yǒu yǔ hú yuàn zuì shàn
逢为人乐易,笃于朋友,与胡瑗最善。
xǐ zhù shū yǒu yì zhuàn shí juǎn qián dé zhǐ shuō yī juàn fù shū qī juǎn
喜著书,有《易传》十卷、《干德指说》一卷、《复书》七卷。
qī chén shì yì yǒu xián xíng wú zi
妻陈氏亦有贤行,无子。
sūn táng qīng zì xī yuán qīng zhōu rén
孙唐卿,字希元,青州人。
shǎo yǒu xué xíng nián shí qī yǐ shū yè hán qí qí shén qì zhī
少有学行,年十七,以书谒韩琦,琦甚器之。
yǔ huáng xiáng yáng tián zì jǐng yòu yǐ lái jù yǐ jìn shì wèi jǔ shǒu yǒu míng yī shí
与黄庠、杨寘自景祐以来俱以进士为举首,有名一时。
táng qīng chū zhōng dì tōng pàn shǎn zhōu yú lì shì ruò sù xí
唐卿初中第,通判陕州,于吏事若素习。
mín yǒu mǔ zài shì rén ér sǐ jí zàng qí fù hèn mǔ zhī bù dé fù nǎi dào mǔ zhī sàng ér tóng zàng zhī
民有母再适人而死,及葬其父,恨母之不得祔,乃盗母之丧而同葬之。
yǒu sī lùn yǐ fǎ táng qīng shí quán fǔ shì nǎi yuē shì zhī yǒu xiào ér bù zhī yǒu fǎ ěr
有司论以法,唐卿时权府事,乃曰:"是知有孝而不知有法尔。
nǎi shì zhī yǐ wén
"乃释之以闻。
wèi jǐ dīng fù yōu huǐ jí ǒu xuè ér zú
未几,丁父忧,毁瘠呕血而卒。
zhào fù qí jiā
诏赙其家。
huáng xiáng zì cháng shàn hóng zhōu fēn níng rén
黄庠字长善,洪州分宁人。
bó xué qiáng jì chāo mǐn guò rén
博学强记,超敏过人。
chū zhì jīng shī jiù jǔ guó zǐ jiàn kāi fēng fǔ lǐ bù jiē wèi dì yī
初至京师,就举国子监、开封府、礼部,皆为第一。
bǐ yǐn shì chóng zhèng diàn yǐ jí bù dé rù tiān zǐ qiǎn nèi shì jí dǐ shè fǔ wèn cì yǐ yào jì
比引试崇政殿,以疾不得入,天子遣内侍即邸舍抚问,赐以药剂。
shì shí xiáng míng shēng dòng jīng shī suǒ zuò chéng wén chuán sòng tiān xià wén yú wài yí jìn shì bù yī hǎn bǐ yě
是时庠名声动京师,所作程文,传诵天下,闻于外夷,近世布衣罕比也。
guī jiāng nán wǔ nián yǐ bìng zú
归江南五年,以病卒。
yáng tián zì shěn xián chá zhī dì
杨寘字审贤,察之弟。
shǎo yǒu jùn cái qìng lì èr nián jǔ jìn shì jīng shī shì guó zǐ jiàn lǐ bù jiē dì yī
少有隽才,庆历二年举进士京师,试国子监、礼部皆第一。
jì shì chóng zhèng diàn dì lín xuān qǐ fēng jiàn míng xǐ dòng yú sè wèi fǔ chén yuē yáng tián yě
既试崇政殿,帝临轩启封,见名,喜动于色,谓辅臣曰:"杨寘也。
suì zhuó dì yī gōng qīng xiāng hè wèi dé rén
"遂擢第一,公卿相贺为得人。
shòu jiāng zuò jiān chéng tōng pàn yǐng zhōu
授将作监丞、通判颍州。
wèi zhì guān chí mǔ sāng bìng léi zú tè zhào fù xù qí jiā
未至官,持母丧,病羸卒,特诏赙恤其家。
xiān shì qí you mèng tián zuò lóng shǒu shān rén tián zì wèi lóng shǒu wǒ sì guān duō shì
先是,其友梦寘作龙首山人,寘自谓:"龙首,我四冠多士;
shān rén wú lù wèi zhī chēng
山人,无禄位之称。
wǒ qí zhōng shì hu
我其终是乎!
yǐ ér guǒ rán
"已而果然。
táng gēng zì zi xi méi zhōu dān léng rén yě
唐庚,字子西,眉州丹棱人也。
shàn zhǔ wén jǔ jìn shì shāo wéi zōng zǐ bó shì zhāng shāng yīng jiàn qí cái chú tí jǔ jīng jī cháng píng
善属文,举进士,稍为宗子博士,张商英荐其才,除提举京畿常平。
shāng yīng bà xiāng gēng yì zuò biǎn ān zhì huì zhōu
商英罢相,庚亦坐贬,安置惠州。
huì shè fù guān chéng yì láng tí jǔ shàng qīng tài píng gōng
会赦,复官承议郎,提举上清太平宫。
guī shǔ dào bìng zú
归蜀,道病卒。
nián wǔ shí yī
年五十一。
gēng wéi wén jīng mì tōng yú shì wù zuò míng zhì chá yán mǐn sú cún jiù nèi qián xíng zhū piān shí rén chēng zhī
庚为文精密,通于世务,作《名治》、《察言》、《闵俗》、《存旧》、《内前行》诸篇,时人称之。
yǒu wén jí èr shí juǎn
有文集二十卷。
zi wén ruò zì yǒu chuán
子文若,自有传。
gēng xiōng dì wǔ rén zhǎng xiōng zhān zì wàng zhī hòu gǎi míng bó hǔ zì zhǎng rú
庚兄弟五人,长兄瞻,字望之,后改名伯虎,字长孺。
zhì yì chūn qiū jiē yǒu jiā fǎ
治《易》、《春秋》,皆有家法。
yuán yòu sān nián qí fù yóu lú nán bó hǔ xiōng dì jū mǔ sāng yú dān shān bó hǔ yè bàn cù gēng yuē wú mèng shōu fù shū fā zhī de jí lái èr zì wú fù dé wú tā hu
元祐三年,其父游泸南,伯虎兄弟居母丧于丹山,伯虎夜半蹴庚曰:"吾梦收父书,发之,得'亟来'二字,吾父得无他乎?
wú xīn dòng yǐ
吾心动矣。
rǔ fèng mǔ diàn zhāo xī wú qū lú nán
汝奉母奠朝夕,吾趋泸南。
gēng wèi jí yīng bó hǔ fèn yuē wú jué yǐ
"庚未及应,伯虎奋曰:"吾决矣!
qǐ guǒ liáng lí míng zǒu hóng chuān jiù zhōu yù jiāng zhǎng shēng yáo shù shí lǐ kè zhōu jiē yǐ àn bù gǎn dòng bó hǔ páng huáng dī shàng yǒu yú zhě chí xiǎo tǐng xì gǎng zhōng dàn yǐ hòu lì bù xǔ
"起裹粮,黎明走洪川僦舟,遇江涨,声摇数十里,客舟皆舣岸不敢动,伯虎彷徨堤上,有渔者持小艇系港中,啖以厚利,不许。
bó hǔ chāo rù tǐng zhōng huà pú fū jiě wéi yú zhě bù dé yǐ cóng zhī
伯虎超入艇中,叱仆夫解维,渔者不得已,从之。
èr rì bàn zhì lú nán fù guǒ bìng shén jiàn bó hǔ dà jīng wèn qí gù jù gào zhī
二日半至泸南,父果病甚,见伯虎,大惊,问其故,具告之。
fù tàn yuē tiān gào rǔ yě
父叹曰:"天告汝也!
shì rì jí shǎo jiàn bó hǔ jù zhōu shì fù yǐ guī
"是日,疾少间,伯虎具舟侍父以归。
jū shù rì jí fù zuò suì zú
居数日,疾复作,遂卒。
yuán fú èr nián gēng yǐ gòng jǔ shì xì yù lín qióng yǔ lián bó hǔ lín qióng bìng xiè zhī
元符二年,庚以贡举事系狱临邛,语连伯虎,临邛并械之。
fán duì lì yú nián lüě zhì wú wán fū qí cí què rán yī bù jí gēng yǐ gù yù jiǔ bù jù zú huì shè chú zhī
凡对吏逾年,掠治无完肤,其词确然,一不及庚,以故狱久不具,卒会赦,除之。
bó hǔ xìng zhēn lǜ wú wēi yí rén duō yì zhī zhì shì jiē dà fú yǐ wéi bù kě jí
伯虎性真率,无威仪,人多易之,至是皆大服,以为不可及。
bó hǔ shì yú sì fāng měi shù nián yī guī bù guò xún rì fù qù
伯虎仕于四方,每数年一归,不过旬日复去。
hòu zú yú jiā yǒu zi èr rén
后卒于家,有子二人。
wén tóng zì yǔ kě zǐ zhōu zǐ tóng rén hàn wén wēng zhī hòu shǔ rén yóu yǐ shí shì míng qí jiā
文同,字与可,梓州梓潼人,汉文翁之后,蜀人犹以"石室"名其家。
tóng fāng kǒu xiù méi yǐ xué míng shì cāo yùn gāo jié zì hào xiào xiào xiān shēng
同方口秀眉,以学名世,操韵高洁,自号笑笑先生。
shàn shī wén zhuàn lì xíng cǎo fēi bái
善诗、文、篆、隶、行、草、飞白。
wén yàn bó shǒu chéng dōu qí zhī zhì shū tóng yuē yǔ kě jīn yùn sǎ luò rú qíng yún qiū yuè chén āi bú dào
文彦博守成都,奇之,致书同曰:"与可襟韵洒落,如晴云秋月,尘埃不到。
sī mǎ guāng sū shì yóu jìng zhòng zhī
"司马光、苏轼尤敬重之。
shì tóng zhī cóng biǎo dì yě
轼,同之从表弟也。
tóng yòu shàn huà zhú chū bù zì guì zhòng sì fāng zhī rén chí jiān sù qǐng zhě zú xiāng niè yú mén
同又善画竹,初不自贵重,四方之人持缣素请者,足相蹑于门。
tóng yàn zhī tóu jiān yú de mà yuē wú jiāng yǐ wéi wà
同厌之,投缣于地,骂曰:"吾将以为袜。
hào shì zhě chuán zhī yǐ wéi kǒu shí
"好事者传之以为口实。
chū jǔ jìn shì shāo qiān tài cháng bó shì jí xián xiào lǐ zhī líng zhōu yòu zhī yáng zhōu
初举进士,稍迁太常博士、集贤校理,知陵州,又知洋州。
yuán fēng chū zhī hú zhōu míng nián zhì chén zhōu wǎn qiū yì hū liú bù xíng mù yù yì guān zhèng zuò ér zú
元丰初,知湖州,明年,至陈州宛丘驿,忽留不行,沐浴衣冠,正坐而卒。
cuī gōng dù cháng yǔ tóng tóng wèi guǎn zhí jiàn tóng jīng nán shū wú yán jí jiāng bié dàn yún míng rì fù lái hu
崔公度尝与同同为馆职,见同京南,殊无言,及将别,但云:"明日复来乎?
yǔ zi huà
与子话。
gōng dù yì yǐ huà wèi huà míng rì zài wǎng tóng yuē yǔ gōng huà
"公度意以"话"为"画",明日再往,同曰:"与公话。
zé zuǒ yòu gù kǒng yǒu tīng zhě
"则左右顾,恐有听者。
gōng dù fāng zhī tóng jiāng yǒu yán fēi huà yě
公度方知同将有言,非画也。
tóng yuē wú wén rén bù wàng yǔ zhě shé kě guò bí
同曰:"吾闻人不妄语者,舌可过鼻。
jí tǔ qí shé sān dié zhī rú bǐng zhuàng yǐn zhī zhì méi jiān gōng dù dà jīng
"即吐其舌,三叠之如饼状,引之至眉间,公度大惊。
jí jīng zhōng chuán tóng sǐ gōng dù nǎi wù suǒ jiàn fēi shēng zhě
及京中传同死,公度乃悟所见非生者。
yǒu dān yuān jí sì shí juǎn xíng yú shì
有《丹渊集》四十卷行于世。
yáng jié zì cì gōng wú wéi rén
杨杰,字次公,无为人。
shǎo yǒu míng yú shí jǔ jìn shì
少有名于时,举进士。
yuán fēng zhōng guān tài cháng zhě shù rèn yī shí lǐ yuè zhī shì jiē yù tǎo lùn
元丰中,官太常者数任,一时礼乐之事,皆预讨论。
cháng yì yù dié dì xì zì xī zǔ ér shàng shì cì mò zhī zé xī zǔ wèi shǐ zǔ wú yí yi yǐ xī zǔ pèi gǎn shēng dì
尝议玉牒帝系自僖祖而上,世次莫知,则僖祖为始祖无疑,宜以僖祖配感生帝。
yòu qǐng xiào huì hè hòu shū dé yǐn hòu zhāng huái pān hòu jiē zǔ zōng shǒu nà zhī hòu
又请孝惠贺后、淑德尹后、章怀潘后皆祖宗首纳之后,
xiào zhāng sòng hòu cháng mǔ yí tiān xià
孝章宋后尝母仪天下,
shēng fù zhī lǐ
升祔之礼,
jiǔ ér wèi jiǎng
久而未讲,
yi yīn cí shèng guāng xiàn chóng pèi zhī rì
宜因慈圣光献崇配之日,
shēng sì hòu shén zhǔ fù yú zǔ zōng shí shì
升四后神主祔于祖宗祏室,
duàn tiān xià zhī dà yí
断天下之大疑,
zhèng zōng miào zhī dà fǎ
正宗庙之大法。
yóu shì sì hòu shǐ de shēng fù
由是四后始得升祔。
shén zōng zhào mì shū jiān liú jǐ lǐ bù shì láng fàn zhèn yì lè jǐ qǐng mìng jié tóng yì
神宗诏秘书监刘几、礼部侍郎范镇议乐,几请命杰同议。
jié yán dà lè qī shī bìng tú shàng zhī
杰言大乐七失,并图上之。
shén zōng xià jǐ zhèn cān dìng zhèn bù yòng jié yì zì zhì
神宗下几、镇参定,镇不用杰议,自制。
lè chéng zhào bāo zhī
乐成,诏褒之。
yuán fēng mò jìn zhōu jiào shòu lù zhǎng yù yán jìn fēng mèng kē zōu guó gōng yí chūn qiū shì diàn yǔ yán zǐ bìng pèi
元丰末,晋州教授陆长愈言:"近封孟轲邹国公,宜春秋释奠,与颜子并配。
xià tài cháng yì jié yǔ shǎo qīng yè jūn bó shì shèng táo wáng gǔ xīn gōng zuǒ yǐ wèi fán pèi xiǎng cóng sì jiē kǒng zǐ tóng shí zhī rén jīn yǐ mèng kē bìng pèi fēi shì
"下太常议,杰与少卿叶均、博士盛陶、王古、辛公佐以谓凡配享从祀,皆孔子同时之人,今以孟轲并配非是。
lǐ bù fù yán zì táng zhì jīn yǐ fú shèng gāo táng shēng děng èr shí yī xián cóng sì qǐ bì tóng shí rén
礼部复言:"自唐至今,以伏胜、高堂生等二十一贤从祀,岂必同时人?
zhào cóng lǐ bù yì
"诏从礼部议。
zhé zōng jí wèi yì lè yòu yòng fàn zhèn shuō
哲宗即位,议乐,又用范镇说。
jié fù pò zhèn yuè zhāng qū míng gōng jià jiā qìng shí liù zhōng qìng zhī fēi
杰复破镇乐章曲名、宫架加磬、十六钟磬之非。
yòu lùn zhèn yǐ hēi shǔ yòng pī zhì lǜ tóng liàng kòu zhī bù hé huáng zhōng yǐ shì wú zhēn shǔ yòng tài fǔ chǐ wéi lè chǐ xià jiù lè sān lǜ
又论镇以黑黍用秠制律、铜量,叩之不合黄钟,以世无真黍,用太府尺为乐尺,下旧乐三律。
xiáng jù lè zhì
详具《乐志》。
jié zài shén zōng shí yǔ zhèn yì yì zhì shì fù gōng zhī zhèn zhī yuè lǜ zú bù yòng
杰在神宗时与镇异议,至是复攻之,镇之乐律卒不用。
yuán yòu zhōng wèi lǐ bù yuán wài láng chū zhī rùn zhōu chú liǎng zhè tí diǎn xíng yù zú nián qī shí
元祐中,为礼部员外郎,出知润州,除两浙提点刑狱,卒,年七十。
zì hào wú wéi zǐ yǒu wén jí èr shí yú juǎn lè jì wǔ juǎn
自号无为子,有文集二十余卷,《乐记》五卷。
hè zhù zì fāng huí wèi zhōu rén xiào huì huáng hòu zhī zú sūn
贺铸,字方回,卫州人,孝惠皇后之族孙。
zhǎng qī chǐ miàn tiě sè méi mù sǒng bá
长七尺,面铁色,眉目耸拔。
xǐ tán dāng shì shì kě fǒu bù shǎo jiǎ jiè suī guì yào quán qīng yī shí xiǎo bù zhòng yì jí kǒu dǐ zhī wú yí cí rén yǐ wéi jìn xiá
喜谈当世事,可否不少假借,虽贵要权倾一时,小不中意,极口诋之无遗辞,人以为近侠。
bó xué qiáng jì gōng yǔ yán shēn wǎn lì mì rú cì zǔ xiù
博学强记,工语言,深婉丽密,如次组绣。
yóu cháng yú dù qǔ duō shí rén suǒ qì yí shǎo jiā yǐn kuò jiē wèi xīn qí
尤长于度曲,掇拾人所弃遗,少加隐括,皆为新奇。
cháng yán wú bǐ duān qū shǐ lǐ shāng yǐn wēn tíng yún cháng bèn mìng bù xiá
尝言:"吾笔端驱使李商隐、温庭筠常奔命不暇。
zhū gōng guì rén duō kè zhì zhī zhù huò cóng huò bù cóng qí suǒ bù yù jiàn zhōng bù biǎn yě
"诸公贵人多客致之,铸或从或不从,其所不欲见,终不贬也。
chū qǔ zōng nǚ lì jí yòu xuǎn jiān tài yuán gōng zuò yǒu guì rén zi tóng shì jiāo jù bù xiāng xià
初,娶宗女,隶籍右选,监太原工作,有贵人子同事,骄倨不相下。
zhù lián de dào gōng zuò wù píng shì lì bì zhī mì shì yǐ zhàng shù yuē lái ruò mǒu shí dào mǒu wù wèi mǒu yòng mǒu shí dào mǒu wù rù yú jiā rán hu
铸廉得盗工作物,屏侍吏,闭之密室,以杖数曰:"来,若某时盗某物为某用,某时盗某物入于家,然乎?
guì rén zi huáng hài xiè yǒu zhī
"贵人子惶骇谢"有之"。
zhù yuē néng cóng wú zhì miǎn bái fà
铸曰:"能从吾治,免白发。
jí qǐ zì tǎn qí fū zhàng zhī shù xià guì rén zi kòu tóu qí āi jí dà xiào shì qù
"即起自袒其肤,杖之数下,贵人子叩头祈哀,即大笑释去。
zì shì zhū xié qì lì xié háng zhě jiē cè mù bù gǎn yǎng shì
自是诸挟气力颉颃者,皆侧目不敢仰视。
shì shí jiāng huái jiān yǒu mǐ fú yǐ kuí àn qí jué zhī míng zhù yǐ qì xiá xióng shuǎng shì xiāng xiān hòu èr rén měi xiāng yù chēn mù zhǐ zhǎng lùn biàn fēng qǐ zhōng rì gè bù néng qū tán zhě zhēng chuán wèi kǒu shí
是时,江、淮间有米芾以魁岸奇谲知名,铸以气侠雄爽适相先后,二人每相遇,瞋目抵掌,论辩锋起,终日各不能屈,谈者争传为口实。
yuán yòu zhōng li qīng chén zhí zhèng zòu huàn tōng zhí láng tōng pàn sì zhōu yòu cuì tài píng zhōu
元祐中,李清臣执政,奏换通直郎、通判泗州,又倅太平州。
jìng yǐ shàng qì shǐ jiǔ bù dé měi guān yì yì bù dé zhì shí gōng cí lù tuì jū wú xià shāo wu yǐn yuǎn shì gù yì wú fù xuān zhì rú píng rì
竟以尚气使酒,不得美官,悒悒不得志,食宫祠禄,退居吴下,稍务引远世故,亦无复轩轾如平日。
jiā cáng shū wàn yú juǎn shǒu zì jiào chóu wú yī zì wù yǐ shì dù mén jiāng suì qí lǎo
家藏书万余卷,手自校雠,无一字误,以是杜门将遂其老。
jiā pín dài zǐ qián zì jǐ yǒu fù zhě zhé zhé quàn yǔ zhī qiū háo bù yǐ gài rén
家贫,贷子钱自给,有负者,辄折券与之,秋毫不以丐人。
zhù suǒ wéi cí zhāng wǎng wǎng chuán bō zài rén kǒu
铸所为词章,往往传播在人口。
jiàn zhōng jìng guó shí huáng tíng jiān zì qián zhōng hái de qí jiāng nán méi zǐ zhī jù yǐ wéi shì xiè xuán huī
建中靖国时,黄庭坚自黔中还,得其"江南梅子"之句,以为似谢玄晖。
qí suǒ yǔ jiāo zhōng shǐ hòu zhě wéi xìn ān chéng jù
其所与交,终始厚者,惟信安程俱。
zhù zì póu gē cí míng dōng shān yuè fǔ jù wèi xù zhī
铸自裒歌词,名《东山乐府》,俱为序之。
cháng zì yán táng jiàn yì dài fū zhī zhāng zhī hòu qiě tuī běn qí chū chū wáng zi qìng jì yǐ qìng wèi xìng jū yuè zhī hú zé suǒ wèi jìng hú zhě běn qìng hú yě bì hàn ān dì fù qīng hé wáng huì gǎi wéi hè shì qìng hú yì zhuǎn wéi jìng
尝自言唐谏议大夫知章之后,且推本其初,出王子庆忌,以庆为姓,居越之湖泽所谓镜湖者,本庆湖也,避汉安帝父清河王讳,改为贺氏,庆湖亦转为镜。
dāng shí bù zhī hé suǒ jù
当时不知何所据。
gù zhù zì hào qìng hú yí lǎo yǒu qìng hú yí lǎo jí èr shí juǎn
故铸自号庆湖遗老,有《庆湖遗老集》二十卷。
liú jīng zì jù jì jiǎn zhōu yáng ān rén
刘泾,字巨济,简州阳安人。
jǔ jìn shì wáng ān shí jiàn qí cái zhào jiàn chú jīng yì suǒ jiǎn tǎo
举进士,王安石荐其才,召见,除经义所检讨。
jiǔ zhī wèi tài xué bó shì ba zhī xián yáng xiàn cháng zhōu jiào shòu tōng pàn mò zhōu chéng dū fǔ chú guó zǐ jiàn chéng zhī chù guó zhēn fang sì zhōu
久之,为太学博士,罢知咸阳县,常州教授,通判莫州、成都府,除国子监丞,知处、虢、真、坊四州。
yuán fú mò shàng shū zhào duì chú zhí fāng láng zhōng
元符末上书,召对,除职方郎中。
zú nián wǔ shí bā
卒,年五十八。
jīng wéi wén wu qí guài yǔ hǎo jìn qǔ duō wéi rén pái chì lǚ zhì bù shēn
泾为文务奇怪语,好进取,多为人排斥,屡踬不伸。
tóng shí yǒu zhèng shǎo wēi zhě zì míng jǔ chéng dū rén yě yǔ jīng jù yǐ wén zhī míng ér shì bù ǒu
同时有郑少微者,字明举,成都人也,与泾俱以文知名,而仕不偶。
bào yóu zì qīn zhǐ chù zhōu lóng quán rén
鲍由,字钦止,处州龙泉人。
jǔ jìn shì
举进士。
cháng cóng wáng ān shí xué yòu qīn zhì sū shì gù qí wén wāng yáng hóng sì shī yóu gāo miào
尝从王安石学,又亲炙苏轼,故其文汪洋闳肆,诗尤高妙。
huī zōng zhào duì chú gōng bù yuán wài láng jū wú hé yǐ bù hé qù zé jiān sì zhōu zhuǎn bān cāng
徽宗召对,除工部员外郎,居无何,以不合去,责监泗州转般仓。
lì hé dōng fú jiàn lù cháng píng guǎng xī huái nán zhuǎn yùn pàn guān fù zhào wèi láng
历河东、福建路常平、广西、淮南转运判官,复召为郎。
yǐ yán zhě ba tí diǎn yuán fēng guān
以言者罢,提点元封观。
qǐ zhī míng zhōu yòu zhī hǎi zhōu fù fèng cí
起知明州,又知海州,复奉祠。
zú nián wǔ shí liù
卒,年五十六。
cháng zhù dù fǔ shī yǒu wén jí wǔ shí juǎn
尝注杜甫诗,有文集五十卷。
huáng bó sī zì zhǎng ruì qí yuǎn zǔ zì guāng zhōu gù shǐ xǐ mǐn wèi shào wǔ rén
黄伯思,字长睿,其远祖自光州固始徙闽,为邵武人。
zǔ lǚ zī zhèng diàn dà xué shì
祖履,资政殿大学士。
fù yìng qiú ráo zhōu sī lù
父应求,饶州司录。
bó sī tǐ ruò rú bù shèng yī fēng yùn sǎ luò piāo piāo yǒu líng yún yì
伯思体弱,如不胜衣,风韵洒落,飘飘有凌云意。
zì yòu jǐng mǐn bù hǎo nòng rì sòng shū qiān yú yán
自幼警敏,不好弄,日诵书千余言。
měi tīng lǚ jiǎng jīng shǐ tuì yǔ tā r yán wú yí wù zhě
每听履讲经史,退与他儿言,无遗误者。
cháng mèng kǒng què jí yú tíng jué ér fù zhī cí cǎi shén lì
尝梦孔雀集于庭,觉而赋之,词采甚丽。
yǐ lǚ rèn wèi jiǎ chéng wù láng
以履任为假承务郎。
fu guān rù tài xué xiào yì lǚ zhàn shàng yóu
甫冠,入太学,校艺屡占上游。
lǚ jiāng yǐ ēn lì zòu zēng zhì bó sī gù cí lǚ yì qí zhī
履将以恩例奏增秩,伯思固辞,履益奇之。
yuán fú sān nián jìn shì gāo děng diào cí zhōu sī fǎ cān jūn jiǔ bù rèn gǎi tōng zhōu sī hù
元符三年,进士高等,调磁州司法参军,久不任,改通州司户。
dīng nèi jiān fú chú chú hé nán fǔ hù cáo cān jūn zhì jù bù láo ér bàn
丁内艰,服除,除河南府户曹参军,治剧不劳而办。
zhì mǎn liú shǒu shān xún wǔ pì zhī yòu jūn xún yuàn
秩满,留守邓洵武辟知右军巡院。
bó sī hào gǔ wén qí zì luò xià gōng qīng jiā shāng zhōu qín hàn yí qì kuǎn zhì yán jiū zì huà tǐ zhì xī néng biàn zhèng shì fēi dào qí běn mò suì yǐ gǔ wén míng jiā fán zì shū tǎo lùn bèi jìn
伯思好古文奇字,洛下公卿家商、周、秦、汉彝器款识,研究字画体制,悉能辨正是非,道其本末,遂以古文名家,凡字书讨论备尽。
chū chún huà zhōng bó qiú gǔ fǎ shū mìng dài zhào wáng zhù xù zhèng fǎ tiè bó sī bìng qí guāi wěi páng zá kǎo yǐn zǎi jí xián yǒu yī jù zuò kān wù èr juǎn
初,淳化中博求古法书,命待诏王著续正法帖,伯思病其乖伪庞杂,考引载籍,咸有依据,作《刊误》二卷。
yóu shì zhuàn lì zhèng xíng cǎo zhāng cǎo fēi bái jiē zhì miào jué de qí chǐ dú zhě duō cáng jǔ
由是篆、隶、正、行、草、章草、飞白皆至妙绝,得其尺牍者,多藏弆。
yòu èr nián chú xiáng dìng jiǔ yù tú zhì suǒ biān xiū guān jiān liù diǎn jiǎn yuè wén zì gǎi jīng zhì
又二年,除详定《九域图志》所编修官兼《六典》检阅文字,改京秩。
xún jiān hù chóng ēn tài hòu yuán líng shǐ sī zhǎng guǎn jiān zòu
寻监护崇恩太后园陵使司,掌管笺奏。
yǐ xiū shū ēn shēng cháo liè zhuó mì shū shěng jiào shū láng
以修书恩,升朝列,擢秘书省校书郎。
wèi jǐ qiān mì shū láng
未几,迁秘书郎。
zòng guān cè fǔ cáng shū zhì wàng qǐn shí zì liù jīng jí lì dài shǐ shū zhū zǐ bǎi jiā tiān guān dì lǐ lǜ lì bǔ shì zhī shuō wú bù jīng yì
纵观册府藏书,至忘寝食,自《六经》及历代史书、诸子百家、天官地理、律历卜筮之说无不精诣。
fán zhào jiǎng míng qián shì diǎn zhāng wén wù jí gǔ qì kǎo dìng zhēn yàn yǐ sù xué yù wén yì lùn fā míng jū duō guǎn gé zhū gōng zì yǐ wéi bù jí yě
凡诏讲明前世典章文物、集古器考定真赝,以素学与闻,议论发明居多,馆阁诸公自以为不及也。
yú zài kǎo dīng wài jiān sù bào léi zhài yīn sàng yóu shén
逾再考,丁外艰,宿抱羸瘵,因丧尤甚。
fú chú fù jiù zhí
服除,复旧职。
bó sī pō hǎo dào jiā zì hào yún lín zi bié zì xiāo bīn
伯思颇好道家,自号云林子,别字霄宾。
jí zhì jīng mèng rén gào yuē zi fēi jiǔ rén jiān shàng dì yǒu mìng diǎn sī wén hàn
及至京,梦人告曰:"子非久人间,上帝有命典司文翰。
jué ér shū zhī
"觉而书之。
bù yú yuè yǐ zhèng hé bā nián zú nián sì shí
不逾月,以政和八年卒,年四十。
bó sī xué wèn mù yáng xióng shī mù lǐ bái wén mù liǔ zōng yuán
伯思学问慕扬雄,诗慕李白,文慕柳宗元。
yǒu wén jí wǔ shí juǎn yì sāo yī juàn
有文集五十卷、《翼骚》一卷。
èr zi zhào yòu xuān jiào láng jīng hú nán lù ān fǔ sī shū xiě jī yí wén zì
二子:诏,右宣教郎、荆湖南路安抚司书写机宜文字;
yán nǎi yòu cóng shì láng fú zhōu huái ān wèi póu bó sī píng rì yì lùn tí bá wèi dōng guān yú lùn sān juǎn
讠乃,右从事郎、福州怀安尉,裒伯思平日议论题跋为《东观余论》三卷。