宋史 · 脱脱 · Chapter 462 of 496

列传·卷二百二十一

PinyinModern Translation
Size

fāng jì xià

◎方技下

hè lán qī zhēn chái tōng xuán zhēn qī zhēn chu yǎn sēng zhì yán sēng huái bǐng xǔ xī páng ān shí qián yǐ sēng zhì yuán guō tiān xìn wèi hàn jīn wáng lǎo zhì wáng zǐ xī lín líng sù huáng fǔ tǎn wáng kè míng shā yī dào rén sūn shǒu róng

○贺兰栖真柴通玄甄栖真楚衍僧志言僧怀丙许希庞安时钱乙僧智缘郭天信魏汉津王老志王仔昔林灵素皇甫坦王克明莎衣道人孙守荣

hè lán qī zhēn bù zhī hé xǔ rén

贺兰栖真,不知何许人。

wéi dào shì zì yán bǎi suì

为道士,自言百岁。

shàn fú qì bù dàn hán shǔ wǎng wǎng bù shí

善服气,不惮寒暑,往往不食。

huò shí zòng jiǔ yóu shì chán jiān néng dàn ròu zhì shù jīn

或时纵酒,游市廛间,能啖肉至数斤。

shǐ jū sōng shān zǐ xū guān hòu xǐ jì yuán fèng xiān guān zhāng qí xián yǔ zhī shàn

始居嵩山紫虚观,后徙济源奉仙观,张齐贤与之善。

jǐng dé èr nián zhào yuē shī qī shēn yán hè kàng zhì yān xiá guān xīn zhòng miào zhī mén tuō xǐ fú yún zhī wài

景德二年,诏曰:"师栖身岩壑,抗志烟霞,观心众妙之门,脱屣浮云之外。

zhèn fèng xī yí ér wèi jiào fǎ qīng jìng yǐ lín mín sī de yǒu dào zhī rén fǎng yǐ wú wéi zhī lǐ

朕奉希夷而为教,法清静以临民,思得有道之人,访以无为之理。

jiǔ huái shàng shì yù dí zhēn fēng yuán mìng shǐ chē wǎng shēn lǐ pìn

久怀上士,欲觌真风,爰命使车,往申礼聘。

shī qí zàn bié lín gǔ lái yí què tíng bì fù zhāo yán wú dàn dēng shè

师其暂别林谷,来仪阙庭,必副招延,无惮登涉。

jīn qiǎn rù nèi nèi pǐn li huái yūn zhào shī fù quē

今遣入内内品李怀赟召师赴阙。

jì zhì zhēn zōng zuò èr yùn shī cì zhī hào zōng xuán dà shī lài yǐ zǐ fú bái jīn chá bó xiāng yào tè juān guān zhī tián zū dù qí shì zhě

"既至,真宗作二韵诗赐之,号宗玄大师,赉以紫服、白金、茶、帛、香、药,特蠲观之田租,度其侍者。

wèi jǐ qiú hái jiù jū

未几,求还旧居。

dà zhōng xiáng fú sān nián zú shí dà xuě jīng sān rì dǐng yóu rè rén duō yì zhī

大中祥符三年卒,时大雪,经三日,顶犹热,人多异之。

zǐ tōng xuán zì yòu xuán shǎn zhōu wén xiāng rén

紫通玄,字又玄,陕州阌乡人。

wéi dào shì yú chéng tiān guān

为道士于承天观。

nián bǎi yú suì shàn bì gǔ cháng xiào wéi yǐn jiǔ

年百余岁,善辟谷长啸,唯饮酒。

yán táng mò shì lì lì kě tīng

说唐末的事,历历可听。

tài zōng zhào zhì què xià kěn qiú guī běn guān

太宗召至阙下,恳求归本观。

zhēn zōng jí wèi lǚ lái jīng shī

真宗即位,屡来京师。

zhào duì yǔ wú wén shì duō yǐ xiū shēn shèn xíng wèi shuō

召对,语无文饰,多以修身慎行为说。

sì fén yīn zhào zhì xíng zài mìng zuò wèn yǐ wú wéi zhī yào

祀汾阴,召至行在,命坐,问以无为之要。

suǒ jū guān jí táng xuān yóu gōng yǒu míng huáng shī shí jí suǒ shū dào dé jīng èr bēi

所居观即唐轩游宫,有明皇诗石及所书《道德经》二碑。

shàng zuò èr yùn shī cì zhī bìng lài yǐ chá yào shù bó

上作二韵诗赐之,并赉以茶、药、束帛。

zhào wèi xiū dào yuàn juān qí tián zū dù dì zǐ èr rén

诏为修道院,蠲其田租,度弟子二人。

míng nián chūn tōng xuán zuò yí biǎo zì chēng luó shān tài yī dòng zhǔ qiǎn dì zǐ zhāng shǒu yuán li shǒu yī yì què yǐ guī hè wèi xiàn

明年春,通玄作遗表,自称罗山太一洞主,遣弟子张守元、李守一诣阙,以龟鹤为献;

yòu zhào guān liáo shì shù yán shēng sǐ zhī yào

又召官僚士庶言生死之要。

yè fēn guàn zhuó rán xiāng tíng zhōng wàng quē ér zuò chí míng zú

夜分,盥濯,然香庭中,望阙而坐,迟明卒。

shí yòu zhào hé zhōng cǎo zé liú xùn huà shān yǐn shì zhèng yǐn fū shuǐ yǐn shì lǐ níng

时又召河中草泽刘巽、华山隐士郑隐、敷水隐士李宁。

xùn nián qī shí yú yǐ jīng zhuàn jiǎng shòu gōng gēng zì jǐ

巽年七十余,以经传讲授,躬耕自给。

shòu dà lǐ píng shì zhì shì cì lǜ páo hù yín dài

授大理评事致仕,赐绿袍、笏、银带。

yǐn yǐ jīng shù wèi yè yù dào shì chuán bì gǔ liàn qì zhī fǎ xiū xí pō yàn jū huà shān wáng diāo yán yú èr shí nián dōng xià cháng yī pí qiú

隐以经术为业,遇道士传辟谷炼气之法,修习颇验,居华山王刁岩逾二十年,冬夏裳衣皮裘。

níng jīng yú yào shù lǎo ér bù shuāi cháng yǐ yào shī rén rén yǐ jīn bó wèi bào zhé jù zhī

宁精于药术,老而不衰,常以药施人,人以金帛为报,辄拒之。

jǐng dé zhōng wàn ān tài hòu bù yù yì zhào níng fù quē wèi zhì ér hòu bēng

景德中,万安太后不豫,驿召宁赴阙,未至而后崩。

dà zhōng xiáng fú sì nián cì hào zhèng huì xiān shēng

大中祥符四年,赐号正晦先生。

shàng bìng zuò shī wèi cì jiā yǐ chá yào zēng bó

上并作诗为赐,加以茶、药、缯帛。

dú yǐn cí cì wù bù shòu

独隐辞赐物不受。

zhēn qī zhēn zì dào yuān dān zhōu shàn fù rén

甄栖真,字道渊,单州单父人。

bó shè jīng zhuàn cháng yú shī fù

博涉经传,长于诗赋。

yī yīng jìn shì jǔ bù zhōng dì tàn yuē láo shén bì jīng yǐ zhuī xū míng wú yì yě

一应进士举,不中第,叹曰:"劳神敝精,以追虚名,无益也。

suì qì qí yè dú dào jiā shū yǐ zì lè

"遂弃其业,读道家书以自乐。

chū fǎng dào yú láo shān huá gài xiān shēng jiǔ zhī chū yóu jīng shī yīn rù jiàn lóng guān wéi dào shì

初访道于牢山华盖先生,久之出游京师,因入建隆观为道士。

zhōu lì sì fāng

周历四方。

yǐ yào shù jì rén bù qǔ qí bào

以药术济人,不取其报。

xiáng fú zhōng yù jū jìn zhōu xìng hé jìng wú suǒ hào wù jìn rén ài zhī

祥符中,寓居晋州,性和静无所好恶,晋人爱之。

yǐ wéi zǐ jí gōng zhǔ

以为紫极宫主。

nián qī shí yǒu wǔ yù rén huò yǐ wéi xǔ yuán yáng yǔ zhī yuē rǔ fēng shén xiù yì yǒu rú li quán

年七十有五,遇人,或以为许元阳,语之曰:"汝风神秀异,有如李筌。

suī lǎo yǐ shàng kě xian yě

虽老矣,尚可仙也。

yīn shòu liàn xíng yǎng yuán zhī jué qiě yuē dé dào rú fǎn zhǎng dì xíng zhī wéi jiān rǔ miǎn zhī

"因授炼形养元之诀,且曰:"得道如反掌,第行之惟艰,汝勉之。

qī zhēn xíng zhī èr sān nián jiàn fǎn tóng yán pān gāo shè wēi qīng ruò fēi jǔ

"栖真行之二三年,渐反童颜,攀高摄危,轻若飞举。

qián xìng yuán nián qiū wèi qí tú yuē cǐ suì zhī mù wú dāng shì yǐ

干兴元年秋,谓其徒曰:"此岁之暮,吾当逝矣。

jí gōng xī běi yú zì zhòu bìn shì

"即宫西北隅自甃殡室。

shì chéng bù shí yī yuè yǔ píng jū suǒ zhī xù bié yǐ shí èr yuè èr rì yī zhǐ yī wò zhuān tā zú

室成,不食一月,与平居所知叙别,以十二月二日衣纸衣卧砖塌卒。

rén wèi zhī qí yě

人未之奇也。

jí suì jiǔ xíng rú shēng zhòng shǐ jīng chuán yǐ wéi shī jiě

及岁久,形如生,众始惊,传以为尸解。

qī zhēn zì hào shén guāng zi yǔ yǐn rén hǎi chán zi zhě yǐ shī wǎng huán

栖真自号神光子,与隐人海蟾子者以诗往还。

lùn yǎng shēng mì shù mù yuē hái jīn piān fán liǎng juǎn

论养生秘术,目曰《还金篇》,凡两卷。

chu yǎn kāi fēng zuò chéng rén

楚衍,开封阼城人。

shǎo tōng sì shēng zì mǔ lǐ rén liǔ yào shī shì yǎn lǐ zhōng yǐ xiān shēng mù zhī

少通四声字母,里人柳曜师事衍,里中以先生目之。

yǎn yú jiǔ zhāng jī gǔ zhuì shù hǎi dǎo zhū suàn jīng yóu de qí miào

衍于《九章》、《缉古》、《缀术》、《海岛》诸算经尤得其妙。

míng xiāng fǎ jí yù sī jīng shàn tuī bù yīn yáng xīng lì zhī shù jiān yǔ xiū jiù wú bù zhōng

明相法及《聿斯经》,善推步、阴阳、星历之数,间语休咎无不中。

zì chén shì xuān míng lì bǔ sī tiān jiàn xué shēng qiān bǎo zhāng zhèng

自陈试《宣明历》,补司天监学生,迁保章正。

tiān shèng chū zào xīn lì zhòng tuī yǎn míng lì shǔ shòu líng tái láng yǔ zhǎng lì guān sòng xíng gǔ děng jiǔ rén zhì chóng tiān lì

天圣初,造新历,众推衍明历数,授灵台郎,与掌历官宋行古等九人制崇天历。

jìn sī tiān jiàn chéng rù lì hàn lín tiān wén

进司天监丞,入隶翰林天文。

huáng yòu zhōng tóng zào sī chén xīng lòu lì shí èr juǎn

皇祐中,同造《司辰星漏历》十二卷。

jiǔ zhī yǔ zhōu cóng tóng guǎn gōu sī tiān jiàn

久之,与周琮同管勾司天监。

zú wú zi yǒu nǚ yì shàn suàn shù

卒,无子,有女亦善算术。

sēng zhì yán zì yán xìng xǔ shòu chūn rén

僧志言,自言姓许,寿春人。

luò fà dōng jīng jǐng dé sì qī jù zhī yuàn shì qīng suì

落发东京景德寺七俱胝院,事清璲。

chū wáng suì sòng jīng qín kǔ zhì yán hū zào suì guì qián yuàn wèi dì zǐ

初,〈王遂〉诵经勤苦,志言忽造璲,跪前愿为弟子。

suì jiàn qí xiàng mào qí gǔ zhí shì bù shùn xīn yì zhī wèi shòu jù jiè

璲见其相貌奇古,直视不瞬,心异之,为授具戒。

rán dòng zhǐ xuān áng yǔ xiào wú dù duō háng shì lǐ qiān cháng jí qū jǔ zhǐ shū kōng zhù lì liáng jiǔ

然动止轩昂,语笑无度,多行市里,褰裳疾趋,举指书空,伫立良久;

shí cóng tú gū yóu yǐn dàn wú suǒ zé

时从屠酤游,饮啖无所择。

zhòng yǐ wéi kuáng suì dú yuē cǐ yì rén yě

众以为狂,璲独曰:"此异人也。

rén yǒu yù wèi zhāi shī zhé xiān zhī qí zhì bù sì kuǎn mén zhǐ míng qǔ gōng

人有欲为斋施,辄先知其至,不俟款门,指名取供。

wēn zhōu rén lín zhòng fāng zì qí jiā yǐ mó nà lái xiàn zhōu shǐ jí àn jù lái qǔ qù

温州人林仲方自其家以摩衲来献,舟始及岸,遽来取去。

rén zōng měi yán rù jìn zhōng jìng dēng zuò jié fū fàn bì jù chū wèi cháng yī yě

仁宗每延入禁中,径登坐结趺,饭毕遽出,未尝揖也。

wáng gōng shì shù zhào jí fù rán mò yǔ jiāo yī yán zhě

王公士庶召即赴,然莫与交一言者。

huò yīn bo xiū jiù shū zhǐ huī hàn shén jí zì tǐ qiú zhuàng chū bù kě xiǎo qí hòu duō yàn

或阴卜休咎,书纸挥翰甚疾,字体遒壮,初不可晓,其后多验。

rén zōng chūn qiū jiàn gāo sì wèi lì mò qiǎn nèi shì zhì yán suǒ

仁宗春秋渐高,嗣未立,默遣内侍至言所。

yán suǒ shū yǒu shí sān láng zì rén mò cè hé wèi

言所书有"十三郎"字,人莫测何谓。

hòu yīng zōng yǐ pú wáng dì shí sān zi rù jì zhòng shǐ wù

后英宗以濮王第十三子入继,众始悟。

dà zōng zhèng shǒu jié qǐng shū yán bù gù pò zhī de rùn zhōu zì

大宗正守节请书,言不顾,迫之,得"润州"字。

wèi jǐ shǒu jié hōng zèng dān yáng jùn wáng

未几,守节薨,赠丹阳郡王。

jiàn sì tóng yì huái fǔ qí bèi yuē dé shān lín jì

见寺童义怀,抚其背曰:"德山、临济。

huái jì luò fà zhù tiān yī shuō fǎ dà wéi xué zhě suǒ zōng qí qián zhī duō lèi cǐ

"怀既落发,住天衣,说法,大为学者所宗,其前知多类此。

pǔ jìng yuàn shī yù yè lòu chū jǐn mén fēi wèi qǐ fāng yíng fú ér yù shì yǒu rén shēng wǎng shì zé yán zài yān

普净院施浴,夜漏初尽,门扉未启,方迎佛而浴室有人声,往视,则言在焉。

yǒu jù zhāi jiàn kuài zhě bìng shí zhī lín liú ér tǔ huà wèi xiǎo xiān qún yǒng ér qù

有具斋荐鲙者,并食之,临流而吐,化为小鲜,群泳而去。

hǎi kè yù fēng qiě méi jiàn sēng cāo gēng yǐn bó ér jì

海客遇风且没,见僧操縆引舶而济。

kè zhì dū xià yù yán hū wèi zhī yuē fēi wǒ rǔ nài hé

客至都下遇言,忽谓之曰:"非我,汝奈何?

kè jì qí mào zhēn yǐn zhōu zhě yě

"客记其貌,真引舟者也。

yǔ cáo zhōu shì zhào táng shàn hòu táng qì guān yǐn jū pān yú

与曹州士赵棠善,后棠弃官隐居番禺。

rén chuán táng yǔ yán shù yǐ jì sòng xiāng jì wàn lǐ jiān zhé shù rì ér dá

人传棠与言数以偈颂相寄,万里间辄数日而达。

táng sǐ yì shèng xià shēn bù huài

棠死,亦盛夏身不坏。

yán jiāng sǐ zuò sòng bù kě xiǎo

言将死,作颂,不可晓。

yǐ ér yuē wǒ cóng gǔ shǐ chéng jiù táo duō guó tǔ jīn nán guó yǐ

已而曰:"我从古始成就,逃多国土,今南国矣。

rén zōng qiǎn nèi shì yǐ zhēn shēn sù xiàng zhì sì zhōng bǎng yuē xiǎn huà chán shī

"仁宗遣内侍以真身塑像置寺中,榜曰显化禅师。

qí hòu shàn hòu zhě lǐ zhī jiàn é shàng yíng rán yǒu guāng jiù shì zhī de shè lì

其后善厚者礼之,见额上荧然有光,就视之,得舍利。

sēng huái bǐng zhēn dìng rén

僧怀丙,真定人。

qiǎo sī chū tiān xìng fēi xué suǒ néng zhì yě

巧思出天性,非学所能至也。

zhēn dìng gòu mù wèi fú tú shí sān jí shì yóu gū jué

真定构木为浮图十三级,势尤孤绝。

jì jiǔ ér zhōng jí dà zhù huài yù xī běi qīng tā jiang mò néng wéi

既久而中级大柱坏,欲西北倾,他匠莫能为。

huái bǐng dù duǎn cháng bié zuò zhù mìng zhòng gōng wéi ér shàng

怀丙度短长,别作柱,命众工维而上。

yǐ ér què zhòng gōng yǐ yī jiè zì cóng bì hù liáng jiǔ yì zhù xià bù wén fǔ záo shēng

已而却众工,以一介自从,闭户良久,易柱下,不闻斧凿声。

zhào zhōu xiáo hé záo shí wèi qiáo róng tiě guàn qí zhōng

赵州洨河凿石为桥,熔铁贯其中。

zì táng yǐ lái xiāng chuán shù bǎi nián dà shuǐ bù néng huài

自唐以来相传数百年,大水不能坏。

suì jiǔ xiāng mín duō dào záo tiě qiáo suì qī dǎo jì qiān fū bù néng zhèng

岁久,乡民多盗凿铁,桥遂欹倒,计千夫不能正。

huái bǐng bù yì zhòng gōng yǐ shù zhèng zhī shǐ fù gù

怀丙不役众工,以术正之,使复故。

hé zhōng fǔ fú liáng yòng tiě niú bā wéi zhī yī niú qiě shù wàn jīn

河中府浮梁用铁牛八维之,一牛且数万斤。

hòu shuǐ bào zhǎng jué liáng qiān niú méi yú hé mù néng chū zhī zhě

后水暴涨绝梁,牵牛没于河,募能出之者。

huái bǐng yǐ èr dà zhōu shí tǔ jiā niú wéi zhī yòng dà mù wèi quán héng zhuàng gōu niú xú qù qí tǔ zhōu fú niú chū

怀丙以二大舟实土,夹牛维之,用大木为权衡状钩牛,徐去其土,舟浮牛出。

zhuǎn yùn shǐ zhāng dào yǐ wén cì zǐ yī

转运使张焘以闻,赐紫衣。

xún zú

寻卒。

xǔ xī kāi fēng rén

许希,开封人。

yǐ yī wèi yè bǔ hàn lín yī xué

以医为业,补翰林医学。

jǐng yòu yuán nián rén zōng bù yù shì yī shù jìn yào bù xiào rén xīn yōu kǒng

景祐元年,仁宗不豫,侍医数进药,不效,人心忧恐。

jì guó dà cháng gōng zhǔ jiàn xī xī zhěn yuē zhēn xīn xià bāo luò zhī jiān kě jí yù

冀国大长公主荐希,希诊曰:"针心下包络之间,可亟愈。

zuǒ yòu zhēng yǐ wéi bù kě zhū huáng mén qí yǐ shēn shì shì zhī wú suǒ hài

"左右争以为不可,诸黄门祈以身试,试之,无所害。

suì yǐ zhēn jìn ér dì jí yù

遂以针进,而帝疾愈。

mìng wèi hàn lín yī guān cì fēi yī yín yú jí qì bì

命为翰林医官,赐绯衣、银鱼及器币。

xī bài xiè yǐ yòu xī xiàng bài dì wèn qí gù duì yuē biǎn què chén shī yě

希拜谢已,又西向拜,帝问其故,对曰:"扁鹊,臣师也。

jīn zhě fēi chén zhī gōng dài chén shī zhī cì ān gǎn wàng shī hu

今者非臣之功,殆臣师之赐,安敢忘师乎?

nǎi qǐng yǐ suǒ de jīn xìng biǎn què miào

"乃请以所得金兴扁鹊庙。

dì wèi zhù miào yú chéng xi yú fēng líng yīng hóu

帝为筑庙于城西隅,封灵应侯。

qí hòu miào yì wán xué yī zhě guī qū zhī yīn lì tài yī jú yú qí páng

其后庙益完,学医者归趋之,因立太医局于其旁。

xī zhì diàn zhōng shěng shàng yào fèng yù zú

希至殿中省尚药奉御,卒。

zhe shén yìng zhēn jīng yào jué xíng yú shì

著《神应针经要诀》行于世。

lù qí zi zōng dào zhì nèi diàn chóng bān

录其子宗道至内殿崇班。

páng ān shí zì ān cháng qí zhōu qí shuǐ rén

庞安时字安常,蕲州蕲水人。

ér shí néng dú shū guò mù zhé jì

儿时能读书,过目辄记。

fù shì yī yě shòu yǐ mài jué

父,世医也,授以脉诀。

ān shí yuē shì bù zú wèi yě

安时曰:"是不足为也。

dú qǔ huáng dì biǎn què zhī mài shū zhì zhī wèi jiǔ yǐ néng tōng qí shuō shí chū xīn yì biàn jié bù kě qū fù dà jīng shí nián yóu wèi guàn

"独取黄帝、扁鹊之脉书治之,未久,已能通其说,时出新意,辨诘不可屈,父大惊,时年犹未冠。

yǐ ér bìng kuì nǎi yì dú líng shū tài sù jiǎ yǐ zhū mì shū fán jīng zhuàn bǎi jiā zhī shè qí dào zhě mǐ bù tōng guàn

已而病聩,乃益读《灵枢》、《太素》、《甲乙》诸秘书,凡经传百家之涉其道者,靡不通贯。

cháng yuē shì suǒ wèi yī shū yǔ jiē jiàn zhī wéi biǎn què zhī yán shēn yǐ

尝曰:"世所谓医书,予皆见之,惟扁鹊之言深矣。

gài suǒ wèi nàn jīng zhě biǎn què yù shù yú qí shū ér yán zhī bù xiáng yì zhě shǐ hòu rén zì qiú zhī yú

盖所谓《难经》者,扁鹊寓术于其书,而言之不祥,意者使后人自求之欤!

yǔ zhī shù gài chū yú cǐ

予之术盖出于此。

yǐ zhī shì qiǎn shēn jué sǐ shēng ruò hé fú jié

以之视浅深,决死生,若合符节。

qiě chá mài zhī yào mò jí yú rén yíng cùn kǒu

且察脉之要,莫急于人迎、寸口。

shì èr mài yīn yáng xiāng yìng rú liǎng yǐn shéng yīn yáng jūn zé shéng zhī dà xiǎo děng gù dìng yīn yáng yú hóu shǒu pèi fù yì yú chǐ cùn yù jiǔ hou yú fú chén fēn sì wēn yú shāng hán

是二脉阴阳相应,如两引绳,阴阳均,则绳之大小等,故定阴阳于喉、手,配覆溢于尺、寸,寓九候于浮沉,分四温于伤寒。

cǐ jiē biǎn què lüè kāi qí duān ér yǔ cān yǐ nèi jīng zhū shū kǎo jiū ér de qí shuō

此皆扁鹊略开其端,而予参以《内经》诸书,考究而得其说。

shěn ér yòng zhī shùn ér zhì zhī bìng bù dé táo yǐ

审而用之,顺而治之,病不得逃矣。

yòu yù yǐ shù gào hòu shì gù zhe nàn jīng biàn shù wàn yán

"又欲以术告后世,故著《难经辨》数万言。

guān cǎo mù zhī xìng yǔ wǔ zàng zhī yi zhì qí zhí rèn guān qí hán rè bān qí jī ǒu yǐ liáo bǎi jí zhe zhǔ duì jí yī juàn

观草木之性与五藏之宜,秩其职任,官其寒热,班其奇偶,以疗百疾,著《主对集》一卷。

gǔ jīn yì yí fāng shù tuō yí bèi yīn yáng zhī biàn bǔ zhòng jǐng lùn

古今异宜,方术脱遗,备阴阳之变,补仲景《论》。

yào yǒu hòu chū gǔ suǒ wèi zhī jīn bù néng biàn cháng shì yǒu gōng bù kě yí yě

药有后出,古所未知,今不能辨,尝试有功,不可遗也。

zuò běn cǎo bǔ yí

作《本草补遗》。

wéi rén zhì bìng lǜ shí yù bā jiǔ

为人治病,率十愈八九。

zhǒng mén qiú zhěn zhě wèi pì dǐ shè jū zhī qīn shì zhān zhōu yào wù bì yù ér hòu qiǎn

踵门求诊者,为辟邸舍居之,亲视𫗴粥、药物,必愈而后遣;

qí bù kě wèi zhě bì shí gào zhī bù fù wèi zhì

其不可为者,必实告之,不复为治。

huó rén wú shù

活人无数。

bìng jiā chí jīn bó lái xiè bù jìn qǔ yě

病家持金帛来谢,不尽取也。

cháng yì shū zhī tóng chéng yǒu mín jiā fù yùn jiāng chǎn qī rì ér zi bù xià bǎi shù wú suǒ xiào

尝诣舒之桐城,有民家妇孕将产,七日而子不下,百术无所效。

ān shí zhī dì zǐ li bǎi quán shì zài bàng shè yāo ān shí wǎng shì zhī

安时之弟子李百全适在傍舍,邀安时往视之。

cái jiàn jí lián hū bù sǐ lìng qí jiā rén yǐ tāng wēn qí yāo fù zì wèi shàng xià fǔ mó

才见,即连呼不死,令其家人以汤温其腰腹,自为上下拊摩。

yùn zhě jué cháng wèi wēi tòng shēn yín jiān shēng yī nán zǐ

孕者觉肠胃微痛,呻吟间生一男子。

qí jiā jīng xǐ ér bù zhī suǒ yǐ rán

其家惊喜,而不知所以然。

ān shí yuē r yǐ chū bāo ér yī shǒu wù zhí mǔ cháng bù fù néng tuō gù fēi fú yào suǒ néng wèi

安时曰:"儿已出胞,而一手误执母肠不复能脱,故非符药所能为。

wú gé fù mén r shǒu suǒ zài zhēn qí hǔ kǒu jì tòng jí suō shǒu suǒ yǐ jù shēng wú tā shù yě

吾隔腹扪儿手所在,针其虎口,既痛即缩手,所以遽生,无他术也。

qǔ r shì zhī yòu shǒu hǔ kǒu zhēn hén cún yān

"取儿视之,右手虎口针痕存焉。

qí miào rú cǐ

其妙如此。

yǒu wèn yǐ huà tuó zhī shì zhě yuē shù ruò shì fēi rén suǒ néng wèi yě

有问以华佗之事者,曰:"术若是,非人所能为也。

qí shǐ zhī wàng hu

其史之妄乎!

nián wǔ shí bā ér jí zuò mén rén qǐng zì shì mài xiào yuē wú chá zhī shěn yǐ

"年五十八而疾作,门人请自视脉,笑曰:"吾察之审矣。

qiě chū rù xi yì mài yě jīn wèi qì yǐ jué

且出入息亦脉也,今胃气已绝。

sǐ yǐ

死矣。

suì píng què yào ěr

"遂屏却药饵。

hòu shù rì yǔ kè zuò yǔ ér zú

后数日,与客坐语而卒。

qián yǐ zì zhòng yáng běn wú yuè wáng chù zhī shǔ zǔ cóng běi qiān suì wèi yùn zhōu rén

钱乙字仲阳,本吴越王俶支属,祖从北迁,遂为郓州人。

fù yǐng shàn yī rán shì jiǔ xǐ yóu yī dàn dōng zhī hǎi shàng bù fǎn

父颖善医,然嗜酒喜游,一旦,东之海上不反。

yǐ fāng sān suì mǔ qián sǐ gū jià lǚ shì āi ér shōu yǎng zhī zhǎng huì zhī yī nǎi gào yǐ jiā shì

乙方三岁,母前死,姑嫁吕氏,哀而收养之,长诲之医,乃告以家世。

jí qì qǐng wǎng jì xún fán bā jiǔ fǎn

即泣,请往迹寻,凡八九反。

jī shù suì suì yíng fù yǐ guī shí yǐ sān shí nián yǐ

积数岁,遂迎父以归,时已三十年矣。

xiāng rén gǎn kǎi fù shī yǒng zhī

乡人感慨,赋诗咏之。

qí shì lǚ rú shì fù lǚ méi wú sì wèi shōu zàng xíng fú

其事吕如事父,吕没无嗣,为收葬行服。

yǐ shǐ yǐ lú xìn yè fāng zhù míng zhì jīng shī shì cháng gōng zhǔ nǚ jí shòu hàn lín yī xué

乙始以《颅〈囟页〉方》著名,至京师视长公主女疾,授翰林医学。

huáng zǐ bìng zhì zòng yǐ jìn huáng tǔ tāng ér yù

皇子病瘈疭,乙进黄土汤而愈。

shén zōng zhào wèn huáng tǔ suǒ yǐ yù jí zhuàng duì yuē yǐ tǔ shèng shuǐ shuǐ de qí píng zé fēng zì zhǐ

神宗召问黄土所以愈疾状,对曰:"以土胜水,水得其平,则风自止。

dì yuè zhuó tài yī chéng cì jīn zǐ

"帝悦,擢太医丞,赐金紫。

yóu shì gōng qīng zōng qī jiā yán zhì wú xū rì

由是公卿宗戚家延致无虚日。

guǎng qīn zōng zǐ bìng zhěn zhī yuē cǐ kě wú yào ér yù

广亲宗子病,诊之曰:"此可毋药而愈。

qí yòu zài bàng zhǐ zhī yuē shì qiě bào jí jīng rén hòu sān rì guò wǔ kě wú yàng

"其幼在傍,指之曰:"是且暴疾惊人,后三日过午,可无恙。

qí jiā huì bù dá

"其家恚,不答。

míng rì yòu guǒ fā nè jiān shén jí zhào yǐ zhì zhī sān rì yù

明日,幼果发{疒间}甚急,召乙治之,三日愈。

wèn qí gù yuē huǒ sè zhí shì xīn yǔ gān jù shòu yá

问其故,曰:"火色直视,心与肝俱受邪。

guò wǔ zhě suǒ yòng shí dāng gèng yě

过午者,所用时当更也。

wáng zǐ bìng ǒu xiè tā yī yǔ gāng jì jiā chuǎn yān

"王子病呕泄,他医与刚剂,加喘焉。

yǐ yuē shì běn zhōng rè pí qiě shāng nài hé fù zào zhī

乙曰:"是本中热,脾且伤,奈何复燥之?

jiāng bù dé qián hòu sōu

将不得前后溲。

yǔ zhī shí gāo tāng wáng bù xìn xiè qù

"与之石膏汤,王不信,谢去。

xìn sù jìn jù jìng rú yán ér xiào

信宿浸剧,竟如言而效。

shì bìng kài miàn qīng ér guāng qì gěng gěng

士病欬,面青而光,气哽哽。

yǐ yuē gān chéng fèi cǐ nì hou yě

乙曰:"肝乘肺,此逆候也。

ruò qiū de zhī kě zhì

若秋得之,可治;

jīn chūn bù kě zhì

今春,不可治。

qí rén qí āi qiáng yǔ yào

"其人祈哀,强予药。

míng rì yuē wú yào zài xiè gān ér bù shǎo què

明日,曰:"吾药再泻肝,而不少却;

sān bǔ fèi ér yì xū

三补肺,而益虚;

yòu jiā chún bái fǎ dāng sān rì sǐ

又加唇白,法当三日死。

jīn shàng néng zhōu dāng guò qī

今尚能粥,当过期。

jū wǔ rì ér jué

"居五日而绝。

yùn fù bìng yī yán tāi qiě zhuì

孕妇病,医言胎且坠。

yǐ yuē shēn zhě wǔ zàng chuán yǎng lǜ liù xún nǎi gèng

乙曰:"娠者五藏传养,率六旬乃更。

chéng néng hou qí yuè piān bǔ zhī hé bì zhuì

诚能候其月,偏补之,何必坠?

yǐ ér mǔ zǐ jiē de quán

"已而母子皆得全。

yòu rǔ fù yīn jì ér bìng jì yù mù zhāng bù dé míng

又乳妇因悸而病,既愈,目张不得瞑。

yǐ yuē zhǔ yù lǐ jiǔ yǐn zhī shǐ zuì jí yù

乙曰:"煮郁李酒饮之使醉,即愈。

suǒ yǐ rán zhě mù xì nèi lián gān dǎn kǒng zé qì jié dǎn héng bù xià

所以然者,目系内连肝胆,恐则气结,胆衡不下。

yù lǐ néng qù jié suí jiǔ rù dǎn jié qù dǎn xià zé mù néng míng yǐ

郁李能去结,随酒入胆,结去胆下,则目能瞑矣。

yǐn zhī guǒ yàn

"饮之,果验。

yǐ běn yǒu léi jí měi zì yǐ yì zhì zhī ér hòu shén tàn yuē cǐ suǒ wèi zhōu bì yě

乙本有羸疾,每自以意治之,而后甚,叹曰:"此所谓周痹也。

rù cáng zhě sǐ wú qí yǐ fū

入藏者死,吾其已夫。

jì ér yuē wú néng yí zhī shǐ zài mò

"既而曰:"吾能移之使在末。

yīn zì zhì yào rì yè yǐn zhī

"因自制药,日夜饮之。

zuǒ shǒu zú hū luán bù néng yòng xǐ yuē kě yǐ

左手足忽挛不能用,喜曰:"可矣!

suǒ qīn dēng dōng shān de fú líng dà yú dòu

"所亲登东山,得茯苓大逾斗。

yǐ fǎ dàn zhī jǐn yóu shì suī piān fèi ér fēng gǔ hàn jiān rú quán rén

以法啖之尽,由是虽偏废,而风骨悍坚如全人。

yǐ bìng miǎn guī bù fù chū

以病免归,不复出。

yǐ wèi fāng bù míng yī shī yú shū wú bù kuī bù jìn jìn shǒu gǔ fǎ

乙为方不名一师,于书无不窥,不靳靳守古法。

shí dù yuè zòng shè zú yǔ fǎ huì

时度越纵舍,卒与法会。

yóu jù běn cǎo zhū shū biàn zhèng quē wù

尤遽《本草》诸书,辨正阙误。

huò de yì yào wèn zhī bì wéi yán shēng chū běn mò wù sè míng mào chā bié zhī xiáng tuì ér kǎo zhī jiē hé

或得异药,问之,必为言生出本末、物色、名貌差别之详,退而考之皆合。

mò nián luán bì jìn jù zhī bù kě wèi zhào qīn qī jué bié yì yī dài jìn suì zú nián bā shí èr

末年挛痹浸剧,知不可为,召亲戚诀别,易衣待尽,遂卒,年八十二。

sēng zhì yuán suí zhōu rén shàn yī

僧智缘,随州人,善医。

jiā yòu mò zhào zhì jīng shī shě yú xiàng guó sì

嘉祐末,召至京师,舍于相国寺。

měi chá mài zhī rén guì jiàn huò fú xiū jiù zhěn fù zhī mài ér néng dào qí zi jí xiōng suǒ yán ruò shén shì dà fū zhēng zào zhī

每察脉,知人贵贱、祸福、休咎,诊父之脉而能道其子吉凶,所言若神,士大夫争造之。

wáng guī yǔ wáng ān shí zài hàn lín guī yí gǔ wú cǐ ān shí yuē xī yī hé zhěn jìn hóu ér zhī qí liáng chén jiāng sǐ

王珪与王安石在翰林,珪疑古无此,安石曰:"昔医和诊晋侯,而知其良臣将死。

fu liáng chén zhī mìng nǎi jiàn yú qí jūn zhī mài zé shì fù zhī zi yì hé zú guài zāi

夫良臣之命乃见于其君之脉,则视父知子,亦何足怪哉!

xī níng zhōng wáng sháo móu qǔ qīng táng shàng yán fán zú zhòng sēng ér sēng jié wú huà xī zhǔ bù zhàng shén zhòng qǐng zhì yuán yǔ jù zhì biān

熙宁中,王韶谋取青唐,上言蕃族重僧,而僧结吴叱腊主部帐甚众,请智缘与俱至边。

shén zōng zhào jiàn cì bái jīn qiǎn chéng chuán ér xi suì chēng jīng lüè dà shī

神宗召见,赐白金,遣乘传而西,遂称"经略大师"。

zhì yuán yǒu biàn kǒu jìng rù fán zhōng shuō jié wú huà xī guī huà ér tā zú shù lóng kē yǔ cáng nè lìng zhī děng jiē yīn yǐ shū kuǎn

智缘有辩口,径入蕃中,说结吴叱腊归化,而他族俞龙珂、禹藏讷令支等皆因以书款。

sháo pō jì è zhī yán qí náo biān shì zhào hái yǐ wéi yòu jiē shǒu zuò zú

韶颇忌恶之,言其挠边事,召还,以为右街首坐,卒。

guō tiān xìn zì yòu zhī kāi fēng rén

郭天信字佑之,开封人。

yǐ jì lì tài shǐ jú

以技隶太史局。

huī zōng wèi duān wáng cháng tuì cháo tiān xìn mì zhē bái yuē wáng dāng yǒu tiān xià

徽宗为端王,尝退朝,天信密遮白曰:"王当有天下。

jì ér jí dì wèi yīn de qīn nì

"既而即帝位,因得亲昵。

bù shù nián zhì shū mì dōu chéng zhǐ jié dù guān chá liú hòu

不数年,至枢密都承旨、节度观察留后。

qí zi zhōng fù wèi gé mén tōng shì shè rén xǔ péi jìn shì jìng shì dà tíng zhuó mì shū shěng jiào shū láng

其子中复为阁门通事舍人,许陪进士径试大廷,擢秘书省校书郎。

wèi jǐ tiān xìn jué yǐ shèn qǐ hái wǔ jué yòu cóng zhī

未几,天信觉已甚,乞还武爵,又从之。

zhèng hé chū bài dìng wǔ jūn jié dù shǐ yòu shén guān shǐ pō yù wén wài cháo zhèng shì

政和初,拜定武军节度使、祐神观使,颇与闻外朝政事。

jiàn cài jīng luàn guó měi tuō tiān wén yǐ hàn zhī qiě yún rì zhōng yǒu hēi zǐ

见蔡京乱国,每托天文以撼之,且云:"日中有黑子。

dì shén jù yán zhī bù yǐ jīng yóu shì chù

"帝甚惧,言之不已,京由是黜。

zhāng shāng yīng fāng yǒu shí wàng tiān xìn wǎng wǎng chēng yú nèi cháo

张商英方有时望,天信往往称于内朝。

shāng yīng yì yù jiè zuǒ yòu yóu tán zhī zhù yīn yǔ xiāng jié shǐ sēng dé hóng bèi dào dá yǔ yán

商英亦欲借左右游谈之助,阴与相结,使僧德洪辈道达语言。

shāng yīng quàn dì jié jiǎn shāo cái yì sēng sì dì shǐ jìng wèi zhī ér jìn shì jī bù lè jiān yán jìn rùn juàn rì shuāi

商英劝帝节俭,稍裁抑僧寺,帝始敬畏之,而近侍积不乐,间言浸润,眷日衰。

jīng dǎng yīn shì gào shāng yīng yǔ tiān xìn lòu xiè jìn zhōng yǔ yán tiān xìn xiān fā duān kuī sì shàng zhǐ dòng xī bì bào nǎi cóng wài tíng jué zhī wú bù rú zhì

京党因是告商英与天信漏泄禁中语言,天信先发端,窥伺上旨,动息必报,乃从外庭决之,无不如志。

shāng yīng suì ba

商英遂罢。

yù shǐ zhōng chéng zhāng kè gōng fù lùn zhī zhào biǎn tiān xìn zhāo huà jūn jié dù fù shǐ dān zhōu ān zhì mìng sòng kāng nián shǒu dān jǐ qí qǐ jū

御史中丞张克公复论之,诏贬天信昭化军节度副使、单州安置,命宋康年守单,几其起居。

zài biǎn xíng jūn sī mǎ cuàn xīn zhōu yòu tú kāng nián shǐ guǎng dōng tiān xìn zhì shù yuè sǐ

再贬行军司马,窜新州,又徒康年使广东,天信至数月,死。

jīng yǐ zài xiāng yóu nǐ tiān xìn xié shù duō néng sǐ wèi bì shí lìng kāng nián xuǎn lì fā guān yàn shì yān

京已再相,犹疑天信挟术多能,死未必实,令康年选吏发棺验视焉。

wèi hàn jīn běn shǔ qíng zú yě

魏汉津,本蜀黥卒也。

zì yán shī shì táng xiān rén li liáng hào lǐ bā bǎi zhě shòu yǐ dǐng lè zhī fǎ

自言师事唐仙人李良号"李八百"者,授以鼎乐之法。

cháng guò sān shān lóng mén wén shuǐ shēng wèi rén yuē qí xià bì yǒu yù

尝过三山龙门,闻水声,谓人曰:"其下必有玉。

jí tuō yī méi shuǐ bào shí ér chū guǒ yù yě

"即脱衣没水,抱石而出,果玉也。

huáng yòu zhōng yǔ fáng zhù jù yǐ shàn lè jiàn shí yuán yì fāng dìng shǔ lǜ bù huò yòng

皇祐中,与房庶俱以善乐荐,时阮逸方定黍律,不获用。

chóng níng chū yóu zài cháo tíng fāng xié kǎo zhōng lǜ de zhào jiàn xiàn lè yì yán de huáng dì xià yǔ shēng wèi lǜ shēn wéi dù zhī shuō

崇宁初犹在,朝廷方协考钟律,得召见,献乐议,言得黄帝,夏禹声为律、身为度之说。

wèi rén zhǔ bǐng fù yǔ zhòng yì qǐng yǐ dì zhǐ sān jié sān cùn wèi dù dìng huáng zhōng zhī lǜ

谓人主禀赋与众异,请以帝指三节三寸为度,定黄钟之律;

ér zhōng zhǐ zhī jìng wéi zé dù liàng quán héng suǒ zì chū yě

而中指之径围,则度量权衡所自出也。

yòu yún shēng yǒu tài yǒu shǎo

又云:"声有太有少。

tài zhě qīng shēng yáng yě

太者,清声,阳也。

tiān dào yě

天道也。

shǎo zhě zhuó shēng yīn yě dì dào yě

少者,浊声,阴也,地道也。

zhōng shēng zài qí jiān rén dào yě

中声在其间,人道也。

hé sān cái zhī dào bèi yīn yáng jī ǒu rán hòu sì xù kě de ér diào wàn wù kě de ér lǐ

合三才之道,备阴阳奇偶,然后四序可得而调,万物可得而理。

dāng shí yǐ wéi yū guài cài jīng dú shén zhī

"当时以为迂怪,蔡京独神之。

huò yán hàn jīn běn fàn zhèn zhī yì shāo kuī jiàn qí zhì zuò ér jīng tuō zhī yú li liáng yún

或言汉津本范镇之役,稍窥见其制作,而京托之于李良云。

yú shì qǐng xiān zhù jiǔ dǐng cì zhù dì zuò dà zhōng jí èr shí sì qì zhōng

于是请先铸九鼎,次铸帝坐大钟及二十四气钟。

sì nián sān yuè dǐng chéng cì hào chōng xiǎn chǔ shì

四年三月鼎成,赐号冲显处士。

bā yuè dà shèng lè chéng

八月,《大晟乐》成。

huī zōng yù dà qìng diàn shòu qún chén cháo hè jiā hàn jīn xū hé chōng xiǎn bǎo yìng xiān shēng bān qí lè shū tiān xià

徽宗御大庆殿受群臣朝贺,加汉津虚和冲显宝应先生,颁其乐书天下。

ér jīng zhī kè liú bǐng zhǔ lè shì lùn tài shǎo zhī shuō wèi fēi jiāng yì gǎi zuò

而京之客刘昺主乐事,论太少之说为非,将议改作。

jì ér yǐ lè chéng jiǔ yì zhī kǒng dòng guān tīng suì zhǐ

既而以乐成久,易之恐动观听,遂止。

hàn jīn mì wèi jīng yán dà shèng dú de gǔ yì shén sān sì ěr tā duō fēi gǔ shuō yì rì dāng yǐ fǎng rèn zōng yáo

汉津密为京言:"《大晟》独得古意什三四尔,他多非古说,异日当以访任宗尧。

zōng yáo xué yú hàn jīn zhě yě

"宗尧学于汉津者也。

hàn jīn xiǎo yīn yáng shù shù duō qí zhōng cháng yǔ suǒ zhī yuē bù sān shí nián tiān xià luàn yǐ

汉津晓阴阳数术,多奇中,尝语所知曰:"不三十年,天下乱矣。

wèi jǐ sǐ

"未几死。

jīng suì zhào zōng yáo wèi diǎn yuè fù yù yǒu suǒ jiàn ér wèi tián wèi suǒ duó yǔ zài lè zhì

京遂召宗尧为典乐,复欲有所建,而为田为所夺,语在《乐志》。

hòu jí zhù dǐng zhī suǒ jiàn bǎo chéng diàn sì huáng dì xià yǔ chéng wáng zhōu zhào ér liáng hàn jīn jù pèi shí

后即铸鼎之所建宝成殿,祀黄帝、夏禹、成王、周、召而良、汉津俱配食。

shì hàn jīn wèi jiā shèng hóu

谥汉津为嘉晟侯。

yǒu mǎ bēn zhě chū jīng zhī mén zài dà shèng fǔ shí sān nián fāng wèi liú rèn tián yì lùn shí yī wéi qí jiān wú suǒ zhì zhèng zhuó zhì tōng yì dài fū huī yóu gé dài zhì

有马贲者,出京之门,在大晟府十三年,方魏、刘、任、田异论时,依违其间,无所质正,擢至通议大夫、徽猷阁待制。

yì zhě jiù dāng shí míng qì zhī làn rú cǐ

议者咎当时名器之滥如此。

wáng lǎo zhì pú zhōu lín quán rén

王老志,濮州临泉人。

shì qīn yǐ xiào wén

事亲以孝闻。

wèi zhuǎn yùn xiǎo lì bù shòu lù xiè

为转运小吏,不受赂谢。

yù yì rén yú gài zhōng zì yán wú suǒ wèi zhōng lí xiān shēng yě

遇异人于丐中,自言:"吾所谓钟离先生也。

yǔ zhī dān fú zhī ér kuáng

"予之丹,服之而狂。

suì qì qī zi jié cǎo lú tián jiān shí wéi rén yán xiū jiù

遂弃妻子,结草庐田间,时为人言休咎。

zhèng hé sān nián tài pú qīng wáng dǎn yǐ qí míng wén

政和三年,太仆卿王亶以其名闻。

zhào zhì jīng shī guǎn yú cài jīng dì

召至京师,馆于蔡京第。

cháng jiān shū yī fēng zhì dì suǒ huī zōng qǐ dú nǎi xī suì qiū zhōng yǔ qiáo liú èr fēi yàn hǎo zhī yǔ yě

尝缄书一封至帝所,徽宗启读,乃昔岁秋中与乔、刘二妃燕好之语也。

dì yóu shì shāo xìn zhī fēng wèi dòng wēi xiān shēng

帝由是稍信之,封为洞微先生。

cháo shì duō cóng qiú shū chū ruò bù kě jiě hòu zú yīng zhě shí bā jiǔ gù qí mén rú shì

朝士多从求书,初若不可解,后卒应者十八九,故其门如市。

jīng lǜ tài shèn pō yǐ wéi jiè

京虑太甚,颇以为戒;

lǎo zhì yì jǐn wèi nǎi zòu jìn jué zhī

老志亦谨畏,乃奏禁绝之。

cháng xiàn qián kūn jiàn fǎ mìng zhù zhī

尝献乾坤鉴法,命铸之。

jì chéng wèi dì yǔ huáng hòu tā rì jiē yǒu nán qǐng shí zuò jiàn xià sī suǒ yǐ jǐng jù xiāo biàn zhě

既成,谓帝与皇后他日皆有难,请时坐鉴下,思所以儆惧消变者。

míng nián jiàn qí shī zé yǐ shàn chù fù guì nǎi gài guī wèi de qǐng bìng shén shǐ xǔ qí qù

明年,见其师,责以擅处富贵,乃丐归,未得请,病甚,始许其去。

bù xíng chū jiù jū bìng yǐ shī yǐ

步行出,就居,病已失矣。

guī pú ér sǐ

归濮而死。

zhào cì jīn yǐ zàng zèng zhèng yì dài fū

诏赐金以葬,赠正议大夫。

chū wáng fǔ wèi dá shí fù wèi lín quán lìng wèn fǔ míng wèi suǒ zhì jí shū tài píng zǎi xiàng sì zì

初,王黼未达时,父为临泉令,问黼名位所至,即书"太平宰相"四字。

xuán yǐ mò tú qù zhī yuē kǒng xiè jī yě

旋以墨涂去之,曰:"恐泄机也。

fǔ bài rén nǎi wù

"黼败,人乃悟。

wáng zǐ xī hóng zhōu rén

王仔昔,洪州人。

shǐ xué rú zì yán yù xǔ xùn de dà dòng yǐn shū huō luò qī yuán zhī fǎ chū yóu sōng shān néng dào rén wèi lái shì

始学儒,自言遇许逊,得《大洞》、《隐书》豁落七元之法,出游嵩山,能道人未来事。

zhèng hé zhōng huī zōng zhào jiàn cì hào chōng yǐn chǔ shì

政和中,徽宗召见,赐号冲隐处士。

dì yǐ hàn dǎo yǔ měi qiǎn xiǎo huáng mén chí zhǐ qiú zǐ xī huà rì yòu zhì hū zhuàn fú qí shàng réng xì shū fén fú tāng wò ér xǐ zhī

帝以旱祷雨,每遣小黄门持纸求仔昔画,日又至,忽篆符其上,仍细书"焚符汤沃而洗之"。

huáng mén jù bù kěn shòu qiáng zhī nǎi chí qù

黄门惧不肯受,强之,乃持去。

gài dì mò zhù wèi gōng fēi liáo chì mù zhě yòng qí shuō yī wò lì yù

盖帝默祝为宫妃疗赤目者,用其说一沃,立愈。

jìn fēng tōng miào xiān shēng jū shàng qīng bǎo lù gōng

进封通妙先生,居上清宝箓宫。

xiàn yì jiǔ dǐng shén qì bù kě cáng yú wài

献议九鼎神器不可藏于外。

nǎi yú jìn zhōng jiàn yuán xiàng huī diào gé yǐ zhù zhī

乃于禁中建圆象徽调阁以贮之。

zǐ xī zī jù ào yòu shǎo gàng dì cháng dài yǐ kè lǐ gù qí yù jù yān dài ruò tóng nú yòu yù qún dào shì jiē zōng jǐ

仔昔资倨傲,又少戆,帝常待以客礼,故其遇巨阉殆若童奴,又欲群道士皆宗己。

jí lín líng sù yǒu chǒng jì zhī xiàn yǐ shì qiú zhī dōng tài yī gōng

及林灵素有宠,忌之,陷以事,囚之东太一宫。

xuán zuò yán yǔ bù xùn xià yù sǐ

旋坐言语不逊,下狱死。

zǐ xī zhī dé zuì huàn zhě féng hào lì zuì duō

仔昔之得罪,宦者冯浩力最多。

wèi sǐ shí shū shì qí tú yuē shàng cài yù yuān rén

未死时,书示其徒曰:"上蔡遇冤人。

qí hòu hào nán cuàn zhì shàng cài bèi zhū

"其后浩南窜,至上蔡被诛。

lín líng sù wēn zhōu rén

林灵素,温州人。

shǎo cóng fú tú xué kǔ qí shī chī mà qù wéi dào shì

少从浮屠学,苦其师笞骂,去为道士。

shàn yāo huàn wǎng lái huái sì jiān gài shí sēng sì sēng sì kǔ zhī

善妖幻,往来淮、泗间,丐食僧寺,僧寺苦之。

zhèng hé mò wáng lǎo zhì wáng zǐ xī jì shuāi huī zōng fǎng fāng shì yú zuǒ dào lù xú zhī cháng yǐ líng sù duì

政和末,王老志、王仔昔既衰,徽宗访方士于左道录徐知常,以灵素对。

jì jiàn dà yán yuē tiān yǒu jiǔ xiāo ér shén xiāo wèi zuì gāo qí zhì yuē fǔ

既见,大言曰:"天有九霄,而神霄为最高,其治曰府。

shén xiāo yù qīng wáng zhě shàng dì zhī zhǎng zǐ zhǔ nán fāng hào cháng shēng dà dì jūn bì xià shì yě jì xià jiàng yú shì qí dì hào qīng huá dì jūn zhě zhǔ dōng fāng shè lǐng zhī

神霄玉清王者,上帝之长子,主南方,号长生大帝君,陛下是也,既下降于世,其弟号青华帝君者,主东方,摄领之。

jǐ nǎi fǔ xiān qīng yuē zhě huì yì xià jiàng zuǒ dì jūn zhī zhì

己乃府仙卿曰褚慧,亦下降佐帝君之治。

yòu wèi cài jīng wèi zuǒ yuán xiān bó wáng fǔ wéi wén huá lì shèng zhāng wáng gé wèi yuán yuàn bǎo huá lì zhèng jū zhōng tóng guàn jí zhū jù yān jiē wèi zhī míng

"又谓蔡京为左元仙伯,王黼为文华吏,盛章、王革为园苑宝华吏,郑居中、童贯及诸巨阉皆为之名。

guì fēi liú shì fāng yǒu chǒng yuē jiǔ huá yù zhēn ān fēi

贵妃刘氏方有宠,曰九华玉真安妃。

dì xīn dú xǐ qí shì cì hào tōng zhēn dá líng xiān shēng shǎng lài wú suàn

帝心独喜其事,赐号通真达灵先生,赏赉无算。

jiàn shàng qīng bǎo lù gōng mì lián jìn shěng

建上清宝箓宫,密连禁省。

tiān xià jiē jiàn shén xiāo wàn shòu gōng

天下皆建神霄万寿宫。

jìn jìn zào wéi qīng huá zhèng zhòu lín tán jí huǒ lóng shén jiàn yè jiàng nèi gōng zhī shì jiǎ dì gào tiān shū yún zhuàn wu yǐ qī shì huò zhòng

浸浸造为青华正昼临坛,及火龙神剑夜降内宫之事,假帝诰、天书、云篆,务以欺世惑众。

qí shuō wàng dàn bù kě jiū zhì shí wú suǒ néng jiě

其说妄诞,不可究质,实无所能解。

wéi shāo shi wǔ léi fǎ zhào hū fēng tíng jiān dǎo yǔ yǒu xiǎo yàn ér yǐ

惟稍识五雷法,召呼风霆,间祷雨有小验而已。

lìng lì mín yì gōng shòu shén xiāo mì lù cháo shì zhī shì jìn zhě yì mǐ rán qū zhī

令吏民诣宫受神霄秘录,朝士之嗜进者,亦靡然趋之。

měi shè dà zhāi zhé fèi mín qián shù wàn wèi zhī qiān dào huì

每设大斋,辄费缗钱数万,谓之千道会。

dì shè wò qí cè ér líng sù shēng gāo zhèng zuò wèn zhě jiē zài bài yǐ qǐng

帝设幄其侧,而灵素升高正坐,问者皆再拜以请。

suǒ yán wú shū yì shí shí zá jié jǐ cháo huī yǐ zī xiè xiào

所言无殊异,时时杂捷给嘲诙以资媟笑。

qí tú měi yī yù shí jǐ èr wàn rén

其徒美衣玉食,几二万人。

suì lì dào xué zhì láng dài fū shí děng yǒu zhū diàn shì chén xiào jí shòu jīng yǐ nǐ dài zhì xiū zhuàn zhí gé

遂立道学,置郎、大夫十等,有诸殿侍晨、校籍、授经,以拟待制、修撰、直阁。

shǐ yù jǐn fèi shì shì yǐ chěng qián hàn jì ér gǎi qí míng chēng guān fú

始欲尽废释氏以逞前憾,既而改其名称冠服。

líng sù yì zūn zhòng shēng wēn zhōu wèi yīng dào jūn jié dù jiā hào yuán miào xiān shēng jīn mén yǔ kè chōng hé diàn shì chén chū rù hē yǐn zhì yǔ zhū wáng zhēng dào

灵素益尊重,升温州为应道军节度,加号元妙先生、金门羽客、冲和殿侍晨,出入呵引,至与诸王争道。

dōu rén chēng yuē dào jiā liǎng fǔ

都人称曰:"道家两府。

běn yǔ dào shì wáng yǔn chéng gòng wèi guài shén hòu jì qí xiāng zhá dú zhī sǐ

"本与道士王允诚共为怪神,后忌其相轧,毒之死。

xuān hé chū dū chéng bào shuǐ qiǎn líng sù yā shèng

宣和初,都城暴水,遣灵素厌胜。

fāng lǜ qí tú bù xū chéng shàng yì fū zhēng jǔ tǐng jiāng jī zhī zǒu ér miǎn

方率其徒步虚城上,役夫争举梃将击之,走而免。

dì zhī zhòng suǒ yuàn shǐ bù lè

帝知众所怨,始不乐。

líng sù zài jīng shī sì nián zì héng yù bù quān dào yù huáng tài zǐ fú liǎn bì

灵素在京师四年,恣横愈不悛,道遇皇太子弗敛避。

tài zǐ rù su dì nù yǐ wéi tài xū dài fū chì hái gù lǐ mìng jiāng duān běn tōng pàn wēn zhōu jǐ chá zhī

太子入诉,帝怒,以为太虚大夫,斥还故里,命江端本通判温州,几察之。

duān běn lián de qí jū chǔ guò zhì zuì zhào xǐ zhì chǔ zhōu ér yǐ sǐ

端本廉得其居处过制罪,诏徙置楚州而已死。

yí zòu zhì yóu yǐ shì cóng lǐ zàng yān

遗奏至,犹以侍从礼葬焉。

huáng fǔ tǎn shǔ zhī jiā jiāng rén

皇甫坦,蜀之夹江人。

shàn yī shù

善医术。

xiǎn rén tài hòu kǔ mù jí guó yī bù néng liáo zhào mù tā yī lín ān shǒu chén zhāng chēng yǐ tǎn wén

显仁太后苦目疾,国医不能疗,诏募他医,临安守臣张偁以坦闻。

gāo zōng zhào jiàn wèn hé yǐ zhì shēn tǎn yuē xīn wú wéi zé shēn ān rén zhǔ wú wéi zé tiān xià zhì

高宗召见,问何以治身,坦曰:"心无为则身安,人主无为则天下治。

yǐn zhì cí níng diàn zhì tài hòu mù jí lì yù

"引至慈宁殿治太后目疾,立愈。

dì xǐ hòu cì zhī yī wú suǒ shòu

帝喜,厚赐之,一无所受。

lìng chí xiāng dǎo qīng chéng shān hái fù zhào wèn yǐ cháng shēng jiǔ shì zhī shù tǎn yuē xiān jìn zhū yù wù lìng fàng yì

令持香祷青城山,还,复召问以长生久视之术,坦曰:"先禁诸欲,勿令放逸。

dān jīng wàn juàn bù rú shǒu yī

丹经万卷,不如守一。

dì tàn fú shū qīng jìng èr zì yǐ míng qí ān qiě huì qí xiàng jìn zhōng

"帝叹服,书"清静"二字以名其庵,且绘其像禁中。

jīng nán shuài li dào yā jìng tǎn tǎn suì yè dào

荆南帅李道雅敬坦,坦岁谒道。

lóng xīng chū dào rù cháo gāo zōng xiào zōng wèn zhī jiē chēng huáng fǔ xiān shēng ér bù míng

隆兴初,道入朝,高宗、孝宗问之,皆称皇甫先生而不名。

tǎn yòu shàn xiāng rén cháng xiāng dào zhōng nǚ bì wèi tiān xià mǔ hòu guǒ wèi guāng zōng hòu

坦又善相人,尝相道中女必为天下母,后果为光宗后。

wáng kè míng zì yàn zhāo qí shǐ ráo zhōu lè píng rén hòu xǐ hú zhōu wū chéng xiàn

王克明字彦昭,其始饶州乐平人,后徙湖州乌程县。

shào xīng qián dào jiān míng yī yě

绍兴、乾道间名医也。

chū shēng shí mǔ fá rǔ ěr yǐ zhōu suì de pí wèi jí cháng yì shén yī yǐ wéi bù kě zhì

初生时,母乏乳,饵以粥,遂得脾胃疾,长益甚,医以为不可治。

kè míng zì dú nàn jīng sù wèn yǐ qiú qí fǎ kè yì chù yào qí bìng nǎi yù

克明自读《难经》、《素问》以求其法,刻意处药,其病乃愈。

shǐ yǐ shù xíng jiāng huái rù sū hú zhēn jiǔ yóu jīng

始以术行江、淮,入苏、湖,针灸尤精。

zhěn mài yǒu nán liáo zhě bì chén sī de qí yào rán hòu yǔ zhī yào

诊脉有难疗者,必沉思得其要,然后予之药。

bìng suī shù zhèng huò yòng yī yào yǐ chú qí běn běn chú ér yú bìng zì qù

病虽数证,或用一药以除其本,本除而余病自去。

yì yǒu bù yú yào zhě qī yǐ mǒu rì zì ān

亦有不予药者,期以某日自安。

yǒu yǐ wèi fēi yào zhī guò guò zài mǒu shì dāng suí qí shì zhì zhī

有以为非药之过,过在某事,当随其事治之。

yán wú bù yàn

言无不验。

shì dà fū jiē zì qū yǔ yóu

士大夫皆自屈与游。

wèi ān xíng qī fēng wěi shí nián bù qǐ kè míng shī zhēn ér bù lǚ rú chū

魏安行妻风痿十年不起,克明施针,而步履如初。

hú bǐng qī bìng qì mì fù zhàng hào hū yú xún kè míng shì zhī

胡秉妻病气秘腹胀,号呼逾旬,克明视之。

shí bǐng jiā fāng huì shí kè míng wèi bǐng yuē wú yù gōng rén bìng shǐ yù huì kě hu

时秉家方会食,克明谓秉曰:"吾愈恭人病,使预会可乎?

yǐ bàn liú yuán niǎn shēng jiāng diào rǔ xiāng xià zhī é qǐ duì shí rú píng cháng

"以半硫圆碾生姜调乳香下之,俄起对食如平常。

lú zhōu shǒu wáng ān dào fēng jìn bù yǔ xún rì tā yī mò zhī suǒ wéi

庐州守王安道风禁不语旬日,他医莫知所为。

kè míng lìng chì tàn shāo dì sǎ yào zhì ān dào yú shàng xū yú ér sū

克明令炽炭烧地,洒药,置安道于上,须臾而苏。

jīn shǐ hēi lù gǔ guò gū sū bìng shāng hán chuí sǐ kè míng zhì zhī míng rì yù

金使黑鹿谷过姑苏,病伤寒垂死,克明治之,明日愈。

jí cóng xú dù pìn jīn hēi lù gǔ shì wèi xiān pái shǐ dài kè míng hòu shén

及从徐度聘金,黑鹿谷适为先排使,待克明厚甚。

kè míng yà zhī gǔ nǎi dào qí gù yóu shì míng wén běi fāng

克明讶之,谷乃道其故,由是名闻北方。

hòu zài cóng lǚ zhèng jǐ shǐ jīn jīn jiē bàn shǐ hū bèi wēi jí kè míng lì qǐ zhī què qí xiè

后再从吕正己使金,金接伴使忽被危疾,克明立起之,却其谢。

zhāng zi gài jiù hǎi zhōu zhàn shì dà yì kè míng shí zài jūn zhōng quán huó zhě jǐ wàn rén

张子盖救海州,战士大疫,克明时在军中,全活者几万人。

zi gài shang qí gōng kè míng lì cí zhī

子盖上其功,克明力辞之。

kè míng pō zhī shū hǎo xiá shàng yì cháng shù qiān lǐ fù rén zhī jí

克明颇知书,好侠尚义,常数千里赴人之急。

chū shì lǐ bù zhòng xuǎn lèi rèn yī guān

初试礼部中选,累任医官。

wáng yán xuān fǔ sì chuān pì kè míng bù jiù

王炎宣抚四川,辟克明,不就。

yán nù hé kè míng bì shì zuò biǎn zhì

炎怒,劾克明避事,坐贬秩。

hòu qiān zhì é nèi hàn lín yī quán jú cì jīn zǐ

后迁至额内翰林医痊局,赐金紫。

shào xīng wǔ nián zú nián liù shí qī

绍兴五年卒,年六十七。

shā yī dào rén xìng hé shì huái yáng jūn qú shān rén

莎衣道人,姓何氏,淮阳军朐山人。

zǔ zhí lǐ shì zhì cháo yì dài fū

祖执礼,仕至朝议大夫。

dào rén bì luàn dù jiāng cháng jǔ jìn shì bù zhōng

道人避乱渡江,尝举进士不中。

shào xīng mò lái píng jiāng

绍兴末,来平江。

yī rì zì wài guī shū ruò kuáng zhě shēn yī bái shì jiān zhòu gài shí yú shì yè zhǐ tiān qìng guān

一日,自外归,倏若狂者,身衣白礻间,昼丐食于市,夜止天庆观。

jiǔ zhī yī yì bì yǐ suō jī zhī

久之,衣益敝,以莎缉之。

cháng yóu miào yán sì lín chí jiàn yǐng huò rán dà wù

尝游妙严寺,临池见影,豁然大悟。

rén wú guì jiàn wèn xiū jiù wǎng bù qí zhòng

人无贵贱,问休咎,罔不奇中。

huì yǒu zhài zhě qǐ yī mìng chí yī cǎo qù xún rì ér yù

会有瘵者乞医,命持一草去,旬日而愈。

zhòng xī rán chuán suō cǎo kě yǐ yù jí qiú ér bù dé zhě huò suì bù qǐ yóu shì yuǎn jìn yì zhī

众翕然传莎草可以愈疾,求而不得者,或遂不起,由是远近异之。

xiào zōng yī xī mèng shā yī rén xiǎn kū lái diào zhě xùn zhī yuē sū rén yě

孝宗一夕梦莎衣人跣哭来吊者,讯之曰:"苏人也。

jí qí gù bù kěn yán

"诘其故,不肯言。

dì wù yǐ yǔ nèi shì

帝寤,以语内侍。

huì hòu jí tài zǐ hōng dì āi qì nèi shì jìn qián miǎn shì bìng dào qián mèng

会后及太子薨,帝哀泣,内侍进前勉释,并道前梦。

dì nǎi jué rán yīn qiǎn shǐ zhào zhī bù zhì

帝乃矍然,因遣使召之,不至。

dì niàn huī fù dà jì lěi suì wèi yǒu suǒ shǔ hòu wèi xū qiě jiǔ nǎi fén xiāng mò yán hé chéng néng xian gù bì zhī zhèn yì

帝念恢复大计,累岁未有所属,后位虚且久,乃焚香默言:"何诚能仙顾,必知朕意。

suì qiǎn zhōng guān zhì zhì bù yán suǒ yǐ

"遂遣中官致贽,不言所以。

dào rén jiàn zhī diào shǒu wú yīn yuē yǒu zhōng guó jí yǒu wài yí

道人见之掉首,吴音曰:"有中国即有外夷;

yǒu rì jí yǒu yuè bù xū wèn

有日即有月,不须问。

qù zhī qù

"趣之去。

shǐ zhě guī zòu dì shén yì zhī suì cì hào tōng shén xiān shēng wèi zhù ān guàn zhōng cì yī shù xí jiē bù shòu

使者归奏,帝甚异之,遂赐号通神先生,为筑庵观中,赐衣数袭,皆不受。

hào shì zhě qiáng yāo rù ān dà xiào ér chū fù yú gù chǔ

好事者强邀入庵,大笑而出,复于故处。

zhòng rì yǐ zhēn zhuàn xiǎng zhī měi shí yú tōng qú dǎi bǎo jí qù

众日以珍馔饷之,每食于通衢,逮饱即去。

dì suì mìng nèi shì jí qí jū shè shí dào zhāi hé yún shuǐ zhī shì shī yǔ yōu pǔ

帝岁命内侍即其居设十道斋,合云水之士,施予优普。

yī suì ǒu yú qī zhòng xián yà ér qǐng dào rén jí qǐ yú wò yáo shǒu shùn mù ér zhāo zhī yuē jí lái jí lái

一岁,偶逾期,众咸讶而请,道人亟起于卧,摇手瞬目而招之曰:"亟来,亟来!

shì rì nèi shì zhì píng wàng zhòng yì fú qí shén

"是日内侍至平望,众益服其神。

guāng zōng jí wèi zhào zhī yòu bù zhì

光宗即位,召之,又不至。

qìng yuán liù nián zú

庆元六年卒。

sūn shǒu róng lín ān fù yáng rén

孙守荣,临安富阳人。

shēng qī suì bìng gǔ

生七岁,病瞽。

yù yì rén jiào yǐ fēng jiǎo niǎo zhān zhī shù qí fǎ yǐ yīn lǜ tuī wǔ shù bō wǔ xíng cè duó wàn wù shǐ zhōng shèng shuāi zhī lǐ

遇异人教以风角、鸟占之术,其法以音律推五数,播五行,测度万物始终盛衰之理。

fán wèn zhě yī yǔ qǐng zhé zhī xiū jiù

凡问者,一语顷,辄知休咎。

shǒu róng jì wù yì rén shòu yǐ tiě dí suì qù bù fù jiàn

守荣既悟,异人授以铁笛,遂去不复见。

shǒu róng yīn hào fù chūn zi chuī dí shì zhōng rén chū bù yì yě

守荣因号富春子,吹笛市中,人初不异也。

rán qí shù lǜ yàn

然其术率验。

bǎo qìng jiān yóu wú xīng wén qiáo lóu gǔ jiǎo shēng jīng yuē dàn xī qiě yǒu biàn tǔ rén dāng yǒu diǎn jùn zhě

宝庆间,游吴兴,闻谯楼鼓角声,惊曰:"旦夕且有变,土人当有典郡者。

jiàn wáng yuán chūn jí hè zhī yuē zuò xiāng jùn zhě bì jūn yě

"见王元春,即贺之曰:"作乡郡者,必君也。

yuán chūn chū bù zhī xìn

"元春初不之信。

yuè liǎng yuè pān bǐng zuò luàn yuán chūn yǐ gào biàn gōng guǒ diǎn jùn

越两月,潘丙作乱,元春以告变功,果典郡。

zì shì fù chūn zi zhī míng dà xiǎn guì rén zhēng yán zhì zhī

自是富春子之名大显,贵人争延致之。

huái nán shuài li céng bó jiàn zhū cháo

淮南帅李曾伯荐诸朝。

jì zhì yè chéng xiàng shǐ sōng zhī hūn zhě yǐ zhòu qǐn cí

既至,谒丞相史嵩之,阍者以昼寝辞。

shǒu róng yuē chéng xiàng fāng diào yú yuán chí hé de yún ěr

守荣曰:"丞相方钓鱼园池,何得云尔。

hūn zhě jīng yì rù bái chéng xiàng chéng xiàng yī jiàn pō xǐ zhī

"阍者惊异,入白丞相,丞相一见,颇喜之。

zì shì shǔ chū rù xiàng fǔ

自是数出入相府。

yī rì tíng què zào lìng zhàn zhī yuē lái rì bū shí dāng yǒu bǎo wù zhì

一日,庭鹊噪,令占之,曰:"来日晡时,当有宝物至。

míng rì li quán guǒ yǐ yù zhù fǔ wèi gòng

"明日,李全果以玉柱斧为贡。

sōng zhī yòu cháng de li quán xí cáng xiù zhōng xún qí shì shǒu róng yuē cǐ li quán zhà jiǎ bù náng èr shí wàn ěr

嵩之又尝得李全檄藏袖中,询其事,守荣曰:"此李全诈假布囊二十万尔。

bō fēng guǒ rú qí shuō

"剥封,果如其说。

shì dà fū xián xún lǚ lì shǒu róng bù jìn dá

士大夫咸询履历,守荣不尽答。

sī wèi suǒ zhī yuē wú yǐ yīn tuī zhū cháo shēn hù yǒu yíng suō sòng lù qí dài zhōng hu

私谓所知曰:"吾以音推诸朝绅,互有赢缩,宋禄其殆终乎!

hòu wèi sōng zhī suǒ jì wū yǐ tā zuì biǎn sǐ yuǎn jùn

"后为嵩之所忌,诬以他罪,贬死远郡。

✦ You read 列传·卷二百二十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.