shì jiā wǔ
◎世家五
běi hàn liú shì
○北汉刘氏
běi hàn liú jì yuán bīng zhōu tài yuán rén
北汉刘继元，并州太原人。
zǔ chóng hàn zǔ zhī dì hàn chū wèi tài yuán yǐn běi jīng liú shǒu
祖崇，汉祖之弟，汉初为太原尹、北京留守。
yǐn dì sì wèi zhōu zǔ wèi shū mì shǐ chóng wèi pàn guān zhèng gǒng yuē wú yǔ guō shū mì sù bù xié cháo tíng yòu ruò guō dé zhì wú wú lèi yǐ
隐帝嗣位，周祖为枢密使，崇谓判官郑珙曰："吾与郭枢密素不协，朝廷幼弱，郭得志，吾无类矣。
yīn qì xià
"因泣下。
gǒng suì quàn shàn wán jiá bīng zhāo jí wáng mìng wèi zì quán jì
珙遂劝缮完甲兵，招集亡命，为自全计。
jí wén yǐn dì yù hài chóng yù lǜ bīng nán xiàng huì hàn tài hòu xià lìng qiǎn féng dào yì xú zhōu yíng chóng zi yūn wèi hàn sì chóng xìn zhī wèi bīn zuǒ yuē wú r wèi dì yǐ fù hé lǜ zāi
及闻隐帝遇害，崇欲率兵南向，会汉太后下令遣冯道诣徐州迎崇子赟为汉嗣，崇信之，谓宾佐曰："吾儿为帝矣，复何虑哉？
shǎo yǐn li xiāng yuē zhī jī qí shén shí bù kě shī
"少尹李骧曰："知几其神，时不可失。
chuāi guō gōng zhī xīn bì bù yǐ tiān xià yú rén bù rú lǐng jīng qí jí dù tài xíng kòng mèng jīn yǐ guān qí biàn xú zhōu wèi dìng rán hòu guī jìn yáng jí guō gōng bù gǎn dòng yǐ
揣郭公之心，必不以天下与人，不如领精骑疾度太行，控孟津，以观其变，徐州位定，然后归晋阳，即郭公不敢动矣。
chóng dà nù mà yuē fǔ rú gǎn lí jiàn wǒ fù zǐ
"崇大怒，骂曰："腐儒敢离间我父子！
jù lìng zuǒ yòu yè chū zhǎn zhī
"遽令左右曳出斩之。
xiāng yuē pū fù wáng zuǒ cái jīn rì wèi yú rén huà jì sǐ gù gān xīn dàn jiā yǒu bìng qī yuàn tóng lù yú shì
骧曰："仆负王佐才，今日为愚人画计，死固甘心，但家有病妻，愿同戮于市。
chóng bìng shā zhī biǎo qí shì yú tài hòu míng wú tā zhì
"崇并杀之，表其事于太后，明无他志。
é zhōu zǔ wèi zhòng suǒ tuī jiàng fēng yūn xiāng yīn gōng
俄周祖为众所推，降封赟湘阴公。
chóng qiǎn shǐ fèng shū zhōu zǔ qǐ yūn guī fān
崇遣使奉书周祖，乞赟归藩。
shǐ hái zhī yūn yǐ sǐ chóng tòng kū wèi xiāng lì cí
使还，知赟已死，崇恸哭，为骧立祠。
suì jí huáng dì wèi guó réng hào hàn réng chēng qián yòu nián gǎi míng mín
遂即皇帝位，国仍号汉，仍称干祐年，改名旻。
yǐ zi jūn wèi tài yuán yǐn pàn guān zhào huá zhèng gǒng wèi zǎi xiàng chén guāng yù wèi xuān huī shǐ
以子钧为太原尹，判官赵华、郑珙为宰相，陈光裕为宣徽使。
jī zhòng bì jié qì dān zì yán yǔ zhōu yǒu xì yuàn rú jìn zǔ gù shì yuē wèi fù zǐ
赍重币结契丹，自言与周有隙，愿如晋祖故事，约为父子。
qì dān zhǔ xǔ zhī qiǎn zhèng shì lìng yàn wáng yē lǜ shù yà shàng shū shǐ gāo xūn cè chóng wèi dà hàn shén wǔ huáng dì
契丹主许之，遣政事令燕王耶律述轧、上枢使高勋，策崇为大汉神武皇帝。
zì shì shù qīn jìn jiàng
自是数侵晋、绛。
gāo píng zhī bài chóng dān qí dùn guī yóu cǐ sàng qì bù gǎn fù chū shī
高平之败，崇单骑遁归，由此丧气，不敢复出师。
xiǎn dé yuán nián chóng zú jūn xí wèi
显德元年，崇卒，钧袭位。
jūn jiù míng chéng jūn hòu zhǐ míng jūn
钧旧名承钧，后止名钧。
gǎi yuán tiān huì yǐ wèi róng wèi xiāng duàn cháng wèi shū mì shǐ wèi jìn zhǎng qīn jūn zi jì ēn wèi tài yuán yǐn
改元天会，以卫融为相，段常为枢密使，蔚进掌亲军，子继恩为太原尹。
shǐ jiàn qī miào yú hàn zǔ jiù dì hào xiǎn shèng gōng
始建七庙于汉祖旧第，号显圣宫。
qián jié jiāng nán xi chuān wèi wài yuán
潜结江南、西川为外援。
liù nián dōng jūn jié qì dān qīn zhōu
六年冬，钧结契丹侵周。
míng nián zhēng yuè zhōu gōng dì mìng tài zǔ běi zhēng zhì chén qiáo yì zhòng tuī dài tài zǔ jí wèi
明年正月，周恭帝命太祖北征，至陈桥驿，众推戴太祖即位。
jūn yǔ qì dān bīng jiē dùn qù
钧与契丹兵皆遁去。
shì xià li yún yǐ shàng dǎng pàn lìng pàn guān qiú jiān jūn zhōu guāng xùn děng sòng yú jūn chēng chén qiú yuán
是夏，李筠以上党叛，令判官囚监军周光逊等送于钧，称臣求援。
jūn zì zhì tài píng yì yǔ yún huì qiǎn qí xuān huī shǐ lú zàn jiāng qí shù qiān suí yún rù kòu yòu qiǎn qí hé yáng jié dù fàn shǒu tú yuán zhī
钧自至太平驿与筠会，遣其宣徽使卢赞将骑数千随筠入寇，又遣其河阳节度范守图援之。
jí tài zǔ qīn tǎo qián jūn shí shǒu xìn gāo huái dé pò yún zhòng yú zé zhōu huò shǒu tú shā jūn bīng shù qiān
及太祖亲讨，前军石守信、高怀德破筠众于泽州，获守图，杀钧兵数千。
jūn zhī shā gǔ zhài yòu wèi zhé dé yǐ suǒ pò zhǎn shǒu wǔ bǎi jí
钧之沙谷砦又为折德扆所破，斩首五百级。
jiǔ yuè zhāo yì li jì xūn lǜ shī rù jūn píng yáo lǔ huò shén zhòng
九月，昭义李继勋率师入钧平遥，虏获甚众。
jiàn lóng èr nián dōng jì xūn yòu bài jūn bīng zhǎn shǒu bǎi yú jí huò qí liáo zhōu cì shǐ fu tíng yàn dì xūn yǐ xiàn
建隆二年冬，继勋又败钧兵，斩首百余级，获其辽州刺史傅廷彦弟勋以献。
sān nián èr yuè jūn qīn jìn lù èr zhōu shǒu jiāng jī zǒu zhī
三年二月，钧侵晋、潞二州，守将击走之。
sān yuè tài zǔ zhào hé dōng xiáng rén xǐ jiā yú xíng míng jì kǒu gěi sù
三月，太祖诏河东降人徙家于邢、洺，计口给粟。
sì yuè tài yuán mín sì bǎi qī shí rén jiàng
四月，太原民四百七十人降。
qī yuè jūn zhuō shēng zhǐ huī shǐ lù guì děng shí yī rén jiàng bìng bǔ nèi diàn zhí
七月，钧捉生指挥使路贵等十一人降，并补内殿直。
sì nián bā yuè xíng zhōu wáng quán yūn lǜ shī gōng lè píng jūn gǒng wèi zhǐ huī shǐ wáng chāo sàn zhǐ huī shǐ yuán wēi hóu bà róng lǜ suǒ bù qiān bā bǎi rén jiàng quán yūn
四年八月，邢州王全赟率师攻乐平，钧拱卫指挥使王超、散指挥使元威、侯霸荣率所部千八百人降全赟。
wèi jǐ jūn shì wèi dōu zhǐ huī shǐ wèi jìn mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ hǎo guì chāo yǔ qì dān xī bīng lái jiù lè píng sān zhàn jiē bài zhī
未几，钧侍卫都指挥使蔚进、马军都指挥使郝贵超与契丹悉兵来救乐平，三战皆败之。
suì xià qí chéng zhào jiàn wèi píng jìn jūn yǐ jiàng bīng wèi xiào shùn jūn cì yǐ qián bó jìng yáng shí bā zhài suì xiāng shuài lái jiàng
遂下其城，诏建为平晋军，以降兵为效顺军，赐以钱帛，静阳十八砦遂相率来降。
jiǔ yuè jūn fù yǐn qì dān gōng píng jìn jūn tài zǔ qiǎn míng zhōu fáng yù shǐ guō jìn pú zhōu fáng yù shǐ zhāng yàn jìn kè shěng shǐ cáo bīn zhào zhōu cì shǐ chén wàn tōng jiāng bù qí wàn yú jiù zhī wèi zhì ér jūn dùn qù
九月，钧复引契丹攻平晋军，太祖遣洺州防御使郭进、濮州防御使张彦进、客省使曹彬、赵州刺史陈万通将步骑万余救之，未至而钧遁去。
qián dé èr nián èr yuè li jì xūn yǔ bīng mǎ qián xiá kāng yán zhǎo mǎ bù jūn dōu jūn tóu yǐn xùn lǜ bīng gōng liáo zhōu jūn qiǎn hǎo guì chāo lái yuán zhàn yú chéng xià dà bài
干德二年二月，李继勋与兵马钤辖康延沼、马步军都军头尹训率兵攻辽州，钧遣郝贵超来援，战于城下，大败。
cì shǐ dù yán tāo wēi cù yǔ gǒng wèi dōu zhǐ huī shǐ jì jìn bīng mǎ dōu jiān hóu měi jí bù bīng sān qiān jiàng yú jì xūn cì yán tāo děng xí yī yín dài qì bì ān lè mǎ qí jiàng bīng yǐ xiào shùn huái ēn wèi míng
刺史杜延韬危蹙，与拱卫都指挥使冀进、兵马都监侯美籍部兵三千降于继勋，赐延韬等袭衣、银带、器币、鞍勒马，其降兵以效顺、怀恩为名。
shì yuè fǔ zhōu qín jūn wèi zhōu cì shǐ yáng lín yǐ xiàn
是月，府州擒钧卫州刺史杨璘以献。
yòu jūn yào zhōu tuán liàn shǐ zhōu shěn yù děng sì rén jiàng cì shěn yù xí yī jīn dài juàn qiān pǐ yín wǔ bǎi liǎng ān lè mǎ réng cì míng chéng jìn yǐ wéi zuǒ qiān niú wèi dà jiàng jūn lǐng fén zhōu tuán liàn shǐ
又钧耀州团练使周审玉等四人降，赐审玉袭衣、金带、绢千匹、银五百两、鞍勒马，仍赐名承瑨，以为左千牛卫大将军、领汾州团练使。
sì yuè tài zǔ qiǎn mǎ jūn dōu xiào liú guāng jiàng bīng shù lù bèi jūn rù qīn
四月，太祖遣马军都校刘光将兵戍潞，备钧入侵。
wǔ nián sān yuè jūn zhāo shōu zhǐ huī shǐ yán zhāng yǐ shí pén zhài jiàng zhèn zhōu
五年三月，钧招收指挥使阎章以石盆砦降镇州。
sì yuè zhāo shōu zhǐ huī shǐ fán huī shā jiān jūn chéng zhāo yǐ hóng táng zhài jiàng zhèn zhōu
四月，招收指挥使樊晖杀监军成昭，以鸿唐砦降镇州。
liù nián zhēng yuè piān chéng zhài zhāo shōu zhǐ huī shǐ rèn ēn děng bǎi wǔ shí rén jiàng jìn zhōu
六年正月，偏成砦招收指挥使任恩等百五十人降晋州。
sān yuè zhèn zhōu shǒu jiāng gōng pò jūn mǎ ān shān zhài
三月，镇州守将攻破钧马鞍山砦。
qī yuè jūn wū yù zhài zhǔ hú yù děng bǎi sān shí jiǔ rén jiàng zhèn zhōu
七月，钧乌玉砦主胡遇等百三十九人降镇州。
chū jūn zì li yún bài láng bèi ér guī dàn xī jù sòng shī zhī zhì
初，钧自李筠败，狼狈而归，旦夕惧宋师之至。
yǐ zhào wén dù wèi xiāng zhào bào fù shān rén guō wú wéi cān yì zhōng shū shì yǐ wǔ tái shān sēng jì yóng wèi hóng lú qīng cān yì guó shì
以赵文度为相，召抱腹山人郭无为参议中书事，以五台山僧继颙为鸿胪卿，参议国事。
yīn shì zhū duàn cháng qì dān zhǔ qiǎn shǐ zé jūn yuē ěr bù bǐng wǒ mìng qí zuì sān shàn gǎi nián hào yī yě
因事诛段常，契丹主遣使责钧曰："尔不禀我命，其罪三：擅改年号，一也；
zhù li yún yǒu suǒ jì yú èr yě
助李筠有所觊觎，二也；
shā duàn cháng sān yě
杀段常，三也。
jūn huáng kǒng yuē fù wéi zǐ yǐn yuàn shè zuì
"钧皇恐曰："父为子隐，愿赦罪。
qì dān bù bào
"契丹不报。
zì shì shǐ qì dān zhě bèi liú bù qiǎn
自是使契丹者被留不遣。
zhōng yǐ shì lì jiǒng ruò yōu fèn chéng jí shì yuè zú nián sì shí sān
终以势力窘弱，忧愤成疾，是月卒，年四十三。
jì ēn sì wèi
继恩嗣位。
chū tài zǔ cháng yīn jiè shàng dié zhě wèi jūn yuē jūn jiā yǔ zhōu shì wèi shì chóu yi qí bù qū jīn wǒ yǔ ěr wú suǒ jiān hé wéi kùn cǐ yī fāng rén yě
初，太祖尝因界上谍者谓钧曰："君家与周氏为世仇，宜其不屈，今我与尔无所间，何为困此一方人也？
ruò yǒu zhì zhōng guó yi xià tài xíng yǐ jué shèng fù
若有志中国，宜下太行以决胜负。
jūn qiǎn dié zhě fù mìng yuē hé dōng tǔ dì jiá bīng bù zú yǐ dāng zhōng guó rán jūn jiā shì fēi pàn zhě qū qū shǒu cǐ gài jù hàn shì zhī bù xuè shí yě
"钧遣谍者复命曰："河东土地甲兵不足以当中国，然钧家世非叛者，区区守此，盖惧汉氏之不血食也。
tài zǔ āi qí yán xiào wèi dié zhě yuē wèi wǒ yǔ jūn kāi ěr yī shēng lù
"太祖哀其言，笑谓谍者曰："为我语钧，开尔一生路。
gù zhōng qí shì bù jiā bīng yān
"故终其世不加兵焉。
jì ēn běn xìng xuē
继恩本姓薛。
fù zhāo qǔ chóng nǚ jìn chū wèi hù shèng yíng zú
父钊，娶崇女，晋初为护圣营卒。
hàn zǔ diǎn jìn bīng yǐ zhāo chóng xù shì qí jí guǎn mén xià
汉祖典禁兵，以钊崇婿，释其籍，馆门下。
hàn zǔ hòu lǐng fāng zhèn jué wèi tōng xiǎn zhāo hǎn de jiàn qí qī jū cháng yàng yàng
汉祖后领方镇，爵位通显，钊罕得见其妻，居常怏怏。
yī rì chéng zuì qiú jiàn jí yǐn pèi dāo cì qī qī fèn yī de tuō zhāo nǎi zì jǐng
一日乘醉求见，即引佩刀刺妻，妻奋衣得脱，钊乃自刭。
jì ēn shí shàng yòu hàn zǔ lìng jūn yǎng wèi zi suì mào xìng liú
继恩时尚幼，汉祖令钧养为子，遂冒姓刘。
bā yuè tài zǔ zhào fá jì ēn
八月，太祖诏伐继恩。
yǐ nèi kè shěng shǐ lú huái zhōng děng èr shí èr rén jiāng jìn bīng fù lù zhōu zhāo yì jié dù li jì xūn wéi xíng yíng qián jūn dōu bù shǔ shì wèi bù jūn dōu zhǐ huī shǐ dǎng jìn fù zhī xuān huī nán yuàn shǐ cáo bīn wèi dōu jiān
以内客省使卢怀忠等二十二人将禁兵赴潞州，昭义节度李继勋为行营前军都部署，侍卫步军都指挥使党进副之，宣徽南院使曹彬为都监；
dì zhōu fáng yù shǐ hé jì yún wèi qián fēng bù shǔ huái zhōu fáng yù shǐ kāng yán zhǎo wèi dōu jiān
棣州防御使何继筠为前锋部署，怀州防御使康延沼为都监；
jiàn xióng jūn jié dù zhào zàn wèi fén zhōu lù bù shǔ jiàng zhōu fáng yù shǐ sī chāo fù zhī xí zhōu cì shǐ li qiān pǔ wèi dōu jiān
建雄军节度赵赞为汾州路部署，绛州防御使司超副之，隰州刺史李谦溥为都监。
jiǔ yuè jì xūn bài jì ēn jūn yú dòng guō hé qí zuǒ shèng jūn shǐ li qióng lái jiàng cì xí yī jīn dài ān lè mǎ
九月，继勋败继恩军于洞涡河，其左胜军使李琼来降，赐袭衣、金带、鞍勒马。
chū jūn wèi guō wú wéi yuē jì ēn yōng nuò hé kān fù hòu shì
初，钧谓郭无为曰："继恩庸懦，何堪付后事？
wú wéi yì yǐ wéi rán
"无为亦以为然。
zhì shì jì ēn dú chǔ yī shì xíng sàng zuǒ yòu qīn xìn jiē zài tài yuán wú de cóng zhě
至是继恩独处一室行丧，左右亲信皆在太原，无得从者。
huò quàn zhào zhī jì ēn yóu yù bù jué
或劝召之，继恩犹豫不决。
yǒu hóu bà róng zhě xíng zhōu lóng gāng rén
有侯霸荣者，邢州龙冈人。
duō lì shàn shè zǒu jí bēn mǎ cháng wèi dào bìng fén jiān jūn yòng wèi sàn zhǐ huī shǐ shù lè píng
多力善射，走及奔马，尝为盗并、汾间，钧用为散指挥使，戍乐平。
jiàn lóng zhōng lǜ suǒ bù lái guī bǔ nèi diàn zhí
建隆中，率所部来归，补内殿直。
wèi jǐ fù bēn tài yuán jūn shǔ gòng fèng guān
未几，复奔太原，钧署供奉官。
zhì shì móu chí jì ēn shǒu xiàn tài zǔ suì chéng jì ēn wú bèi bái zhòu tǐng rèn ér rù fǎn jiōng qí mén jì ēn rào píng huán zǒu bà róng yǐ rèn zhèn xiōng shì zhī nián sān shí sì shí lì liù shí rì yǐ
至是谋持继恩首献太祖，遂乘继恩无备，白昼挺刃而入，反扃其门，继恩绕屏环走，霸荣以刃揕胸弑之，年三十四，时立六十日矣。
wú wéi qiǎn zú dēng tī rù shā bà róng lì qí dì jì yuán
无为遣卒登梯入，杀霸荣，立其弟继元。
jì yuán běn xìng hé
继元本姓何。
chū xuē zhāo sǐ chóng yǐ nǚ zài qī hé shì shēng jì yuán
初，薛钊死，崇以女再妻何氏，生继元。
hé sǐ jūn yì yǎng jì yuán wèi zi
何死，钧亦养继元为子。
jì yuán jì xí wèi gǎi yuán guǎng yùn fù jié qì dān wèi yuán
继元既袭位，改元广运，复结契丹为援。
kāi bǎo èr nián chūn tài zǔ zhào li jì xūn zhào zàn guō jìn sī chāo děng jiàng bīng xiān fù tài yuán tài zǔ suì qīn zhēng
开宝二年春，太祖诏李继勋、赵赞、郭进、司超等将兵先赴太原，太祖遂亲征。
yǐ jì yuán tài gǔ lìng liáng wén zhì wèi tài zǐ xǐ mǎ qí lìng zhāng xù wèi yòu zàn shàn dài fū
以继元太谷令梁文陟为太子洗马，祁令张续为右赞善大夫。
tài zǔ jiāng zhì jì xūn bài jì yuán bīng yú chéng xià qí xiàn zhōu tuī guān shǐ zhāo wén yǐ zhōu lái jiàng shēng běn zhōu cì shǐ
太祖将至，继勋败继元兵于城下，其宪州推官史昭文以州来降，升本州刺史。
nǎi yōng fén shuǐ guàn qí chéng yòu qiǎn hǎi zhōu cì shǐ sūn fāng jìn wéi fén zhōu
乃壅汾水灌其城，又遣海州刺史孙方进围汾州。
jì yuán fāng shì qì dān wèi yuán shǒu pí zhě yáng yán dàn xī qì dān zhì
继元方恃契丹为援，守陴者扬言旦夕契丹至。
sì yuè hé jì yún bài qì dān yú yáng qǔ běi
四月，何继筠败契丹于阳曲北。
tài zǔ mìng yǐ suǒ huò shǒu jí kǎi jiǎ shì yú chéng xià chéng zhōng yóu shì sàng qì zhī lán zhōu zhào wén dù suì lái jiàng
太祖命以所获首级、铠甲示于城下，城中由是丧气，知岚州赵文度遂来降。
rùn wǔ yuè nán chéng wèi fén shuǐ xiàn shuǐ zhù chéng zhōng tài zǔ xìng zhǎng dī guān yān
闰五月，南城为汾水陷，水注城中，太祖幸长堤观焉。
dēng wàng lóu zhě jiàn jì yuán shā qí xiāng guō wú wéi chéng zhōng fēn rǎo
登望楼者见继元杀其相郭无为，城中纷扰。
é ér chéng bīng zì xi zhǎng lián chéng chū jiāng fén gōng zhàn jù fǎn wèi gōng bīng jī zǒu zhī zhǎn shǒu wàn yú jí
俄而城兵自西长连城出，将焚攻战具，反为攻兵击走之，斩首万余级。
yè bàn chuán hū bì wài jì yuán jiàng tài zǔ lìng wèi shì huàn jiǎ jiāng kāi bì mén bā zuò shǐ zhào suì yuē shòu xiáng rú shòu dí jù kě zhōng yè qīng chū
夜半，传呼壁外继元降，太祖令卫士擐甲，将开壁门，八作使赵璲曰："受降如受敌，讵可中夜轻出？
tài zǔ shǐ cì zhī guǒ dié zhě yě
"太祖使伺之，果谍者也。
tài cháng bó shì li guāng zàn shàng yán yuē bì xià yìng tiān shùn rén tǐ yuán yù jí zhàn wú bù shèng móu wú bù zāng sì fāng shì xiǎn zhī bāng tiě qiè dì wáng zhī hào zhě xī rì yǔ zhōng guó wèi lín jīn rì yǔ bì xià wéi chén
太常博士李光赞上言曰："陛下应天顺人，体元御极，战无不胜，谋无不臧，四方恃险之邦，僣窃帝王之号者，昔日与中国为邻，今日与陛下为臣。
zuì ěr jìn yáng qǐ xū qīn tǎo zhòng láo fēi wǎn jiǔ zhù shī tú
蕞尔晋阳，岂须亲讨，重劳飞挽，久驻师徒。
qiě tài yuán de zhī wèi bì wèi duō shī zhī wèi zú wèi rǔ
且太原得之未必为多，失之未足为辱。
jīn shí shǔ yán zhēng hou dāng shǔ yǔ tǎng hé jīn fàn yì dào lù zǔ jiān niǎn yùn jī liú kǒng láo chén lǜ
今时属炎蒸，候当暑雨，傥河津泛溢，道路阻艰，辇运稽留，恐劳宸虑。
tài zǔ lǎn zòu shén xǐ mìng zǎi xiàng zhào pǔ fǔ yù zhū jiāng yù bān shī
"太祖览奏甚喜，命宰相赵普抚谕诸将欲班师。
jìn jūn xiào zhào hàn děng kòu tóu yuàn chéng chéng jí jī yǐ jìn sǐ lì tài zǔ yuē rǔ cáo wǒ suǒ xùn liàn wú bù yī dāng bǎi yǐ bèi zhǒu yè tóng xiū qi yě
禁军校赵翰等叩头愿乘城急击，以尽死力，太祖曰："汝曹我所训练，无不一当百，以备肘腋、同休戚也。
wǒ níng bù qǔ tài yuán qǐ rěn qū rǔ cáo mào fēng dī ér dǎo bì sǐ zhī de hu
我宁不取太原，岂忍驱汝曹冒锋镝而蹈必死之地乎？
shì jiē gǎn qì suì bān shī
"士皆感泣，遂班师。
jiǔ nián bā yuè tài zǔ yòu qiǎn dǎng jìn pān měi yáng guāng měi niú sī jìn mǐ wén yì tǎo zhī
九年八月，太祖又遣党进、潘美、杨光美、牛思进、米文义讨之。
shí jì yuán dié zhě zhào xun wèi jìn zhōu suǒ bǔ xiè sòng yú cháo tài zǔ mìng shì zhī gěi fú zhuāng fàng guī
时继元谍者赵训为晋州所捕，械送于朝，太祖命释之，给服装放归。
yòu qiǎn guō jìn rù xīn dài lù hǎo chóng xìn wáng zhèng zhōng rù fén zhōu lù yán yàn jìn qí chāo rù qìn zhōu lù sūn yàn xuān ān shǒu zhōng rù liáo zhōu lù qí yán chēn mù yàn zhāng rù shí zhōu lù
又遣郭进入忻代路，郝崇信、王政忠入汾州路，阎彦进、齐超入沁州路，孙晏宣、安守忠入辽州路，齐延琛、穆彦璋入石州路。
jiǔ yuè dǎng jìn bài jì yuán bīng shù qiān huò mǎ qiān yú
九月，党进败继元兵数千，获马千余。
guō jìn de shān běi mín sān wàn qī qiān yú
郭进得山北民三万七千余。
shí yuè liáo zhōu jiān yā mǎ jì ēn rù bīng zhōu jìng fán sì shí yú zhài huò niú yáng shù qiān
十月，辽州监押马继恩入并州境，燔四十余砦，获牛羊数千。
guō jìn yòu pò shòu yáng de mín jiǔ qiān
郭进又破寿阳，得民九千。
mù yàn zhāng rù bīng zhōu jìng de mín èr qiān
穆彦璋入并州境，得民二千。
dǎng jìn yòu bài jì yuán bīng qiān yú yú chéng xià
党进又败继元兵千余于城下。
shì yuè tài zōng jí wèi zhào zhū jiāng hái
是月，太宗即位，召诸将还。
tài píng xīng guó èr nián jì yuán hú táo zhài zhǐ huī shǐ shǐ wēn děng yǐ qí mín nèi fù
太平兴国二年，继元胡桃砦指挥使史温等以其民内附。
tài zōng wèi qí wáng tíng měi yuē tài yuán wǒ bì qǔ zhī
太宗谓齐王廷美曰："太原，我必取之。
sì nián shǐ yì tǎo fá cáo bīn yǐ wéi kě tài zōng yì suì jué yǔ zài bīn chuán
"四年，始议讨伐，曹彬以为可，太宗意遂决，语在《彬传》。
zǎi xiàng xuē jū zhèng yuē xī zhōu shì zōng jǔ bīng tài yuán yǐ qì dān zhī yuán jiān bì bù zhàn yǐ zhì shī lǎo ér guī
宰相薛居正曰："昔周世宗举兵，太原倚契丹之援，坚壁不战，以至师老而归。
jí tài zǔ pò qì dān yú yàn mén guān nán jǐn qū qí mín fēn bù hé luò zhī jiān suī cháo xué shàng cún ér wēi kùn yǐ shèn de zhī bù zú yǐ pì tǔ shě zhī bù zú yǐ wéi huàn yuàn bì xià shú lǜ zhī
及太祖破契丹于雁门关南，尽驱其民分布河、洛之间，虽巢穴尚存，而危困已甚，得之不足以辟土，舍之不足以为患，愿陛下熟虑之。
tài zōng yuē jīn zhě shì tóng ér shì yì bǐ ruò ér wǒ qiáng
"太宗曰："今者事同而势异，彼弱而我强。
xī xiān huáng pò qì dān xǐ qí rén ér kōng qí de zhě zhèng wèi jīn rì shì yě
昔先皇破契丹，徙其人而空其地者，正为今日事也。
zhèn jì jué yǐ qīng wù fù yán
朕计决矣，卿勿复言。
suì qiǎn xuān huī nán yuàn shǐ pān měi děng lǜ zhū jiāng fēn bīng wéi fén qìn lán zhū zhōu chē jià suì qīn zhēng yǐ xiāo jiàng guō jìn è shí lǐng guān duàn qì dān yuán lù
"遂遣宣徽南院使潘美等率诸将分兵围汾、沁、岚诸州，车驾遂亲征，以骁将郭进扼石岭关，断契丹援路。
qì dān guǒ zhì jìn jī bài zhī
契丹果至，进击败之。
chū jì yuán qiǎn zi xù zhì yú qì dān qì dān wèi jìn suǒ bài
初，继元遣子续质于契丹，契丹为进所败。
jì yuán yòu qiǎn jiàn bù jiàn dào jī là wán bó shū qiú jiù jìn yòu de zhī xùn yú chéng xià
继元又遣健步间道赍蜡丸帛书求救，进又得之，徇于城下。
jì yuán wài yuán bù zhì xiǎng dào yòu jué pān měi děng bīng shù shí wàn cháng wéi sì hé zì chūn cú xià shǐ shí rú yǔ zhòu yè bù xī chéng zhōng dà jù
继元外援不至，饷道又绝，潘美等兵数十万长围四合，自春徂夏，矢石如雨，昼夜不息，城中大惧。
huì tài zōng yǎn zhì qīn dū wèi shì jí gōng rén bǎi qí yǒng chéng wú wán dié
会太宗奄至，亲督卫士急攻，人百其勇，城无完堞。
tài zōng lǜ chéng xiàn zé shā shāng zhě zhòng yǐ shǒu zhào yù jì yuán jiàng zhào zhì chéng xià shǒu pí zhě bù nà jì yuán bù néng zhī
太宗虑城陷则杀伤者众，以手诏谕继元降，诏至城下，守陴者不纳，继元不能知。
tài zōng gōng huàn jiǎ zhòu yè zhì zhǎng lián chéng dū zhū jiāng gōng zhī kòng xián zhī shì shù wàn liè zhèn yú qián dūn jiǎ jiāo shè shǐ jí chéng shàng rú wei máo měi gěi shǐ bì shù bǎi wàn qǐng zhī xián jǐn
太宗躬擐甲胄，夜至长连城督诸将攻之，控弦之士数万列阵于前，蹲甲交射，矢集城上如猬毛，每给矢必数百万，顷之咸尽。
bǔ de chéng zhōng rén yún jì yuán yǐ shí qián gòu yī shǐ fán jù bǎi yú wàn tài zōng xiào yuē cǐ wèi wǒ chù yě
捕得城中人云，继元以十钱购一矢，凡聚百余万，太宗笑曰："此为我畜也。
wǔ yuè gēng chén jì yuán xuān huī shǐ fàn chāo lái jiàng gōng chéng zhě yǐ chāo wèi chū zhàn qín ér lù zhī
五月庚辰，继元宣徽使范超来降，攻城者以超为出战，禽而戮之。
jì yuán suì zhǎn chāo qī zǐ tóu qí shǒu chéng wài
继元遂斩超妻子，投其首城外。
rén wǔ mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ guō wàn chāo yú chéng jiàng jì yuán zhàng xià qīn xìn yīn zhī jiàn wáng qù chéng zhōng wēi jí
壬午，马军都指挥使郭万超逾城降，继元帐下亲信因之渐亡去，城中危急。
tài zōng yòu zì cǎo zhào yù zhī yuē yuè wáng wú zhǔ xiàn de guī cháo huò shòu yǐ dà fān huò liè yú shàng jiàng chén liáo zǐ dì jiē xiǎng guān fēng
太宗又自草诏谕之曰："越王、吴主献地归朝，或授以大藩，或列于上将，臣僚、子弟皆享官封。
jì yuán dàn sù jiàng bì bǎo zhōng shǐ fù guì ān wēi liǎng tú ěr yi zì zé
继元但速降，必保终始富贵，安危两途，尔宜自择。
zhì shì zhào rù zhū jiāng ruì gōng bù kě è tài zōng lín zhī kǒng chéng xiàn hài mín huī zhòng shǎo tuì
"至是诏入，诸将锐攻不可遏，太宗临之，恐城陷害民，麾众少退。
shì xī jì yuán qiǎn qí kè shěng shǐ li xūn fèng biǎo qǐng xiáng tài zōng cì xūn xí yī jīn dài yín qì jǐn cǎi yín ān lè mǎ fù qiǎn tōng shì shè rén xuē wén bǎo jī zhào dá zhī
是夕，继元遣其客省使李勋奉表请降，太宗赐勋袭衣、金带、银器、锦彩、银鞍勒马，复遣通事舍人薛文宝赍诏答之。
yè lòu wèi jǐn tài zōng xìng chéng běi zhāng lè yàn cóng chén yú chéng tái jì yuán jiàng
夜漏未尽，太宗幸城北，张乐宴从臣于城台，继元降。
chí míng jì yuán lǜ guān shǔ gǎo yī shā mào dài zuì tái xià zhào shì zhī cì xí yī yù dài jīn yín ān lè mǎ sān pǐ jīn qì wǔ bǎi liǎng yín qì wǔ qiān liǎng jǐn cǎi èr qiān duàn wén wǔ guān gè cì yī jīn yín dài qì bì ān lè mǎ yǒu chà
迟明，继元率官属缟衣纱帽待罪台下，诏释之，赐袭衣、玉带、金银鞍勒马三匹、金器五百两、银器五千两、锦彩二千段，文武官各赐衣、金银带、器币、鞍勒马有差。
zhào shēng tái jì yuán kòu tóu yán chén wén chē jià qīn zhēng jí yuàn shù shēn guī zuì gài wáng mìng zhě jù sǐ bī chén bù dé jiàng ěr
召升台，继元叩头言："臣闻车驾亲征，即愿束身归罪，盖亡命者惧死，逼臣不得降尔。
tài zōng jí jūn zhōng wáng tóu jì yuán zhě shù bǎi rén xuǎn qí jù shì zhě yǐ cóng jūn fǎ yú cì fú jí qián bó fēn lì zhū jiāng
"太宗籍军中亡投继元者数百人，选其巨室者以从军法，余赐服及钱帛，分隶诸将。
zhào shòu jì yuán tè jìn jiǎn jiào tài shī yòu wèi shàng jiàng jūn fēng péng chéng jùn gōng guǎn yú xíng zài suǒ gěi cì shén hòu
诏授继元特进、检校太师、右卫上将军，封彭城郡公，馆于行在所，给赐甚厚。
qí xiāng li yùn děng shòu guān yǒu chà mìng zhòng shǐ kāng rén bǎo jiān zhī
其相李恽等授官有差，命中使康仁宝监之。
jì yuán xiàn qí gōng jì bǎi yú xī fēn cì lì gōng jiàng xiào
继元献其宫妓百余，悉分赐立功将校。
yòu lìng rén bǎo hù jì yuán qīn shǔ bǎi yú fù jīng suǒ guò xù shí cì jīng chéng jiǎ dì yī qū suì shí yōu jiā bān jī
又令仁宝护继元亲属百余赴京，所过续食，赐京城甲第一区，岁时优加颁赍。
liù nián jiā kāi fǔ yí tóng sān sī
六年，加开府仪同三司。
yōng xī sān nián jiàn fáng zhōu wèi bǎo kāng jūn yǐ jì yuán wèi jié dù
雍熙三年，建房州为保康军，以继元为节度。
chún huà èr nián jì yuán jí qiǎn zhōng shǐ hù yī zhěn shì jí zú yí zòu yǐ qí zi sān zhū wèi tuō tài zōng cè rán āi zhī zèng zhōng shū lìng zhuī fēng péng chéng jùn wáng fèng fù jiā děng zàng shì guān gěi
淳化二年，继元疾，遣中使护医诊视，及卒，遗奏以其子三猪为托，太宗恻然哀之，赠中书令，追封彭城郡王，赗赙加等，葬事官给。
shí sān zhū liù suì cì míng shǒu jié shòu xī jīng zuō fang fù shǐ jiā jū cì lù
时三猪六岁，赐名守节，授西京作坊副使，家居赐禄。
chū tài zōng zhēng jì yuán xíng cì chán yuān yǒu tài pú sì chéng sòng jié zhě zhǎng chū nà xíng zài jūn chǔ tài zōng jiàn qí xìng míng xǐ yǐ wéi shī bì yǒu jié zhī zhào
初，太宗征继元，行次澶渊，有太仆寺丞宋捷者掌出纳行在军储，太宗见其姓名喜，以为师必有捷之兆。
jí jiāng zhì tài yuán tài zōng qiǎn yǔ gōng chéng zhū jiāng yuē wǒ yǐ duān wǔ rì dāng zhì jiǔ gāo huì yú tài yuán chéng zhōng
及将至太原，太宗遣语攻城诸将曰："我以端午日当置酒高会于太原城中。
zhì guǐ wèi jì yuán jiàng nǎi wǔ yuè wǔ rì yě
"至癸未，继元降，乃五月五日也。
liú chóng zì zhōu guǎng shùn yuán nián chēng dì lì sì zhǔ èr shí jiǔ nián ér wáng
刘崇自周广顺元年称帝，历四主二十九年而亡。
jì yuán xìng cán rěn zài tài yuán fán chén xià yǒu wǔ yì bì zú qí jiā
继元性残忍，在太原，凡臣下有忤意，必族其家。
zì tài zǔ qīn zhēng jí qiǎn jiàng gōng fá yīn zhī shā shāng bù kě shèng jì
自太祖亲征及遣将攻伐，因之杀伤不可胜纪。
jí qióng cù shǐ jiàng tài zōng dài yù zhōng bǎo quán zhī cháng wèi jìn chén yuē jìn sī mǎ zhāo yǐ liú shàn sī shǔ zhī duì xì zhī yún hé nǎi shì què zhèng zhī yán cǐ bù rén zhī shén yě
及穷蹙始降，太宗待遇终保全之，尝谓近臣曰："晋司马昭以刘禅思蜀之对，戏之云'何乃似却正之言'，此不仁之甚也。
wáng guó zhī jūn jiē àn nuò suǒ zhì gǒu yǒu yuǎn shí qǐ zhì miè wáng
亡国之君皆暗懦所致，苟有远识，岂至灭亡？
cǐ kě mǐn shāng hé fǎn xì wǔ hu
此可愍伤，何反戏侮乎？
liú jì yuán zhèn suǒ lǔ zhě dài zhī ruò bīn kè yóu kǒng bù wèi qí yì ěr
刘继元朕所虏者，待之若宾客，犹恐不慰其意尔。
shǒu jié hòu wèi chóng yí shǐ gǎi yòu tún wèi jiāng jūn
守节后为崇仪使，改右屯卫将军。
tiān xǐ sì nián tè qiān yòu wǔ wèi jiāng jūn gǎi yòu xiāo wèi jiāng jūn
天禧四年，特迁右武卫将军，改右骁卫将军。
wèi róng zì míng yuǎn qīng zhōu bó xīng rén
卫融字明远，青州博兴人。
jìn tiān fú chū jǔ jìn shì diào nán lè zhǔ bù lì qí chán èr zhōu cóng shì zhōng wǔ jūn zhǎng shū jì
晋天福初举进士，调南乐主簿，历齐澶二州从事、忠武军掌书记。
hàn chū wèi tài yuán guān chá zhī shǐ liú chóng chēng dì shòu zhōng shū shì láng píng zhāng shì
汉初，为太原观察支使，刘崇称帝，授中书侍郎、平章事。
tài zǔ lì li yún jù shàng dǎng qiǎn shǐ jiàng liú jūn jūn zì jiāng bīng zhì tài píng yì yǔ yún huì qiǎn xuān huī shǐ lú zàn rù lù zhōu jiān yún jūn
太祖立，李筠据上党，遣使降刘钧，钧自将兵至太平驿与筠会，遣宣徽使卢赞入潞州监筠军。
zàn yǔ yún bù xié jūn qiǎn róng hé jiě zhī
赞与筠不协，钧遣融和解之。
huì yún bài róng bèi qín tài zǔ zé zhī yuē rǔ hé gù quàn liú jūn jǔ bīng zhù li yún fǎn yé
会筠败，融被擒，太祖责之曰："汝何故劝刘钧举兵助李筠反耶？
róng yuē quǎn fèi fēi qí zhǔ chén sì shí kǒu shòu liú shì fēng yī měi shí bù rěn fù zhī
"融曰："犬吠非其主，臣四十口受刘氏丰衣美食，不忍负之。
bì xià zòng bù shā chén chén yì bù wéi bì xià yòng zhōng dāng jiàn dào zǒu hé dōng ěr
陛下纵不杀臣，臣亦不为陛下用，终当间道走河东尔。
tài zǔ nù lìng zuǒ yòu yǐ tiě wō jī qí shǒu yè chū jiàng lù zhī
"太祖怒，令左右以铁挝击其首，曳出将戮之。
róng dà hū yuē dà zhàng fū sǐ huò zhòng yú tài shān huò qīng yú hóng máo jīn zhī sǐ zhèng de qí suǒ ěr
融大呼曰："大丈夫死或重于泰山，或轻于鸿毛，今之死正得其所尔。
tài zǔ wén zhī yuē cǐ zhōng chén yě
"太祖闻之曰："此忠臣也。
jù mìng shì zhī zhào zuò yù qián yǐ liáng yào fu qí chuàng cì xí yī jīn dài ān lè mǎ
"遽命释之，召坐御前，以良药傅其创，赐袭衣、金带、鞍勒马。
jì ér yù fàng róng guī lìng róng xiān wéi shū yù jūn yán sì zhōu guāng xùn děng guī cháo jí qiǎn róng qù
既而欲放融归，令融先为书谕钧，言俟周光逊等归朝，即遣融去。
jūn de shū jiǔ wú bào nǎi shòu róng tài fǔ qīng cì dì jīng chéng
钧得书久无报，乃授融太府卿，赐第京城。
qián dé chū jiāo sì róng xiàn jiāo yīn dà tǐ fù gǎi sī nóng qīng chū zhī chén shū huáng sān zhōu
干德初，郊祀，融献《郊禋大体赋》，改司农卿，出知陈、舒、黄三州。
kāi bǎo liù nián zú nián liù shí jiǔ
开宝六年，卒，年六十九。
zi chēng chóu sūn qí bìng jìn shì jí dì
子偁、俦，孙齐，并进士及第。
zhào wén dù jì zhōu yú yáng rén
赵文度，蓟州渔阳人。
fù yù cháng kè cāng zhōu yī jié dù pàn guān lǚ yǎn
父玉尝客沧州，依节度判官吕兖。
liú shǒu guāng pò cāng zhōu shōu yǎn qīn shǔ jǐn lù zhī yǎn zi qí nián shí sì yù fù zhī yǐ táo zhì tài yuán biàn xìng míng gài yī shí yǐ gěi qí qí hòu táng tóng guāng chū wèi fān jùn cóng shì
刘守光破沧州，收兖亲属尽戮之，兖子琦年十四，玉负之以逃，至太原，变姓名，丐衣食以给琦，琦后唐同光初为藩郡从事。
dàng shì shí yàn zhào zhī shì yǐ yù néng cún lǚ shì zhī gū xī rán chēng zhī
当是时，燕、赵之士，以玉能存吕氏之孤，翕然称之。
míng zōng cháo qí zhì zhí fāng yuán wài láng zhī zá
明宗朝，琦至职方员外郎知杂。
qīng tài zhōng qí wèi jǐ shì zhōng duān míng diàn xué shì yù yǐ zú yǐ
清泰中，琦为给事中、端明殿学士，玉已卒矣。
wén dù rù luò jǔ jìn shì qí jiàn yú zhǔ sī mǎ yì sūn zhuó jiǎ kē lì xú yǎn chén xǔ sì zhèn cóng shì
文度入洛举进士，琦荐于主司马裔孙，擢甲科，历徐、兖、陈、许四镇从事。
hàn chū wèi hé dōng zhǎng shū jì
汉初，为河东掌书记。
wén dù jié jǐ shàn xì xuè liú chóng yǎ ài zhī jí chēng dì lèi guān zhì hàn lín chéng zhǐ bīng bù shàng shū
文度捷给善戏谑，刘崇雅爱之，及称帝，累官至翰林承旨、兵部尚书。
tiān huì sì nián shòu zhōng shū shì láng píng zhāng shì zhuàn mén xià shì láng jiān shū mì shǐ jiā sī tú
天会四年，授中书侍郎、平章事，转门下侍郎兼枢密使，加司徒。
jiǔ zhī yǔ guō wú wéi bù xié chū zhī fén zhōu xǐ lán zhōu
久之，与郭无为不协，出知汾州，徙岚州。
tài zǔ kāi bǎo èr nián qīn zhēng jìn yáng qiǎn piān shī wéi lán
太祖开宝二年亲征晋阳，遣偏师围岚。
wén dù wēi cù qǐng xiáng dài zuì xíng gōng tài zǔ mìng shì zhī cì xí yī yù dài jīn ān lè mǎ qì bì shén hòu qí guān shǔ cì wù yǒu chà
文度危蹙请降，待罪行宫，太祖命释之，赐袭衣、玉带、金鞍勒马、器币甚厚，其官属赐物有差。
wén dù běn míng hóng yǐ fàn xuān zǔ miào huì cì jīn míng
文度本名弘，以犯宣祖庙讳，赐今名。
shī hái shòu jiǎn jiào tài fù ān guó jūn jié dù suì yú xǐ huá zhōu bù xuān zhì ér gào chì tóng xuān zhì zhī lì
师还，授检校太傅、安国军节度，岁余徙华州，不宣制而告敕同宣制之例。
yòu xǐ yào zhōu fán lì sān zhèn
又徙耀州，凡历三镇。
qī nián zú nián liù shí yī
七年，卒，年六十一。
wén dù shàn wèi shī rén duō fěng sòng yǒu guān guāng jí
文度善为诗，人多讽诵，有《观光集》。
wén dù zhī jiàng yě qí mǔ zài tài yuán shì yǐ bù néng sǐ jié zuì zhī
文度之降也，其母在太原，世以不能死节罪之。
zi chāng tú zhì nèi diàn chóng bān gé mén zhī hòu
子昌图，至内殿崇班、阁门祗候。
li yùn zì mèng shēn kāi fēng yáng wǔ rén
李恽字孟深，开封阳武人。
hàn qián yòu zhòng jǔ jìn shì kè yóu lán zhōu
汉干祐中举进士，客游岚州。
huì liú chóng zì lì shǔ zhōu cóng shì zhuó zhī zhì gào hàn lín xué shì lèi zhì sī kōng píng zhāng shì
会刘崇自立，署州从事，擢知制诰、翰林学士，累至司空、平章事。
shí mǔ zài xiāng lǐ yùn bù zhī cún wáng jū cháng qī qī dàn yǐ yì qí shěn yǐn wèi wu zhèng shì duō fèi
时母在乡里，恽不知存亡，居常戚戚，但以弈棋沈饮为务，政事多废。
liú jì yuán pín yǐ wéi yán yùn bù jiè yì
刘继元频以为言，恽不介意。
hòu fāng yǔ sēng yì qí jì yuán mìng jìn shì zhí dǐ yùn qián qǔ jú fén zhī
后方与僧弈棋，继元命近侍直抵恽前，取局焚之。
yùn yí rán xú yì jì yuán xiè jì yuán yīn qiè zé zhī míng rì bié zào xīn jú yì qí rú gù
恽怡然，徐诣继元谢，继元因切责之，明日别造新局，弈棋如故。
tài zōng kè tài yuán wèi diàn zhōng jiān shǐ zhī mǔ wáng biǎo qiú zhuī fú mǔ sāng bù xǔ
太宗克太原，为殿中监，始知母亡，表求追服母丧，不许。
chū zhī guǎng zhōu qiān sī nóng qīng lián zhī xǔ mèng èr zhōu
出知广州，迁司农卿，连知许、孟二州。
yǐ zú jí qiú jiě shòu zhōng wǔ jūn xíng jūn sī mǎ
以足疾求解，授忠武军行军司马。
duān gǒng yuán nián zú nián qī shí sān
端拱元年，卒，年七十三。
yùn xìng shū dá shàn tán míng lǐ
恽性疏达，善谈名理。
nián shào shí hǎo huá jī jí wèi xiāng pō shì chí zhòng
年少时好滑稽，及为相，颇事持重。
chū yǔ wáng pǔ lǐ fǎng tóng nián dēng dì tài yuán píng xiāng jiàn xù jiù qíng hǎo yì gù lùn zhě měi zhī
初与王溥、李昉同年登第，太原平，相见叙旧，情好益固，论者美之。
zi cún chéng jià bù yuán wài láng
子存诚，驾部员外郎；
cún xìn zuǒ shì jìn gé mén zhī hòu
存信，左侍禁、阁门祗候。
mǎ fēng bīng zhōu tài yuán rén
马峰，并州太原人。
shì liú jì yuán zhì shū mì shǐ zuǒ pú yè zhì shì
仕刘继元至枢密使、左仆射致仕。
tài yuán píng tài zōng yǐ wéi jiāng zuò jiān qiān tài fǔ qīng fēn sī xī jīng
太原平，太宗以为将作监，迁太府卿，分司西京。
fēng shàn fú ěr yǎng shēng tǐ qiáng wú jí xìng bǐ lìn pō hǎo chí lùn
峰善服饵养生，体强无疾，性鄙吝，颇好持论。
yōng xī yuán nián zú nián bā shí yú
雍熙元年，卒，年八十余。
guō wú wéi qīng zhōu qiān shèng rén
郭无为，青州千乘人。
shǎo bó xué yǒu cí biàn wéi dào shì yǐn wǔ dāng shān
少博学有辞辩，为道士，隐武当山。
hàn qián yòu zhōng zhōu zǔ zhēng hé zhōng wú wéi zhàng cè yè yú jūn mén zhōu zǔ yī jiàn dà qí zhī jiāng liú guǎn mén xià
汉干祐中，周祖征河中，无为杖策谒于军门，周祖一见大奇之，将留馆门下。
zuǒ yòu yuē wú wéi zòng héng jiā liú jīn gōng wò zhòng bīng bù yí qīn zhī
左右曰："无为纵横家流，今公握重兵，不宜亲之。
wú wéi suì fú yī qù yǐn tài yuán bào fù shān
"无为遂拂衣去，隐太原抱腹山。
huì liú jūn jiàng bīng yuán li yún jiāng fā tài yuán qí dà chén zhào huá jiàn yuē yún jǔ dòng qīng yì jīn qǐ bīng yīng zhī wèi jiàn qí kě
会刘钧将兵援李筠，将发太原，其大臣赵华谏曰："筠举动轻易，今起兵应之，未见其可。
jūn nù bù gù suì xíng
"钧怒不顾，遂行。
jí yún bài jūn láng bèi ér guī yóu shì chóng wén xué zhī shì
及筠败，钧狼狈而归，由是重文学之士。
qiě rì xī jù sòng shī zhì pō qiú yǒu zhì móu zhě yǔ zhī jì shì
且日夕惧宋师至，颇求有智谋者与之计事。
duàn cháng jiàn wú wéi yú jūn jūn yǐ jiàn yì dài fū zhào zhī
段常荐无为于钧，钧以谏议大夫召之。
jí zhì yǔ yǔ dà yuè xún qiān lì bù shì láng cān yì zhōng shū shì
及至，与语大悦，寻迁吏部侍郎、参议中书事。
yǔ zhào wén dù tóng bǐng zhèng yì hǎo bù xié jūn nǎi chū wén dù zhī fén zhōu
与赵文度同秉政，意好不协，钧乃出文度知汾州。
é zhū duàn cháng suì yǐ wú wéi wèi zuǒ pú yè píng zhāng shì jiān shū mì shǐ jī wù yī yǐ wěi zhī
俄诛段常，遂以无为为左仆射、平章事兼枢密使，机务一以委之。
jūn cháng bìng yǔ wú wéi yǔ jí hòu shì wèi qí zi jì ēn bù cái wú wéi yì yán qí rán
钧尝病，与无为语及后事，谓其子继恩不才，无为亦言其然。
jì ēn jì lì zhī qí shì yù zhū wú wéi wèi nuò bù néng jué
继恩既立，知其事，欲诛无为，畏懦不能决。
yuè yú hóu bà róng shì jì ēn wú wéi shǐ rén shā bà róng bìng rén yí wú wéi chū shòu yì yú bà róng hòu shā zhī yǐ miè kǒu yě
月余，侯霸荣弑继恩，无为使人杀霸荣，并人疑无为初授意于霸荣，后杀之以灭口也。
jì yuán lì tài zǔ qiǎn li jì xūn děng tǎo zhī réng zhào xǔ jì yuán yǐ qīng zhōu jié dù wú wéi xíng zhōu jié dù wú wéi de zhào sè dòng
继元立，太祖遣李继勋等讨之，仍诏许继元以青州节度、无为邢州节度，无为得诏色动。
yī rì jì yuán yàn qún chén qì dān shǐ yì zài yān wú wéi tòng kū yú tíng yuē jīn rì yǐ kōng chéng kàng dà jūn jì jiāng ān chū
一日，继元宴群臣，契丹使亦在焉，无为恸哭于庭曰："今日以空城抗大军，计将安出？
yǐn pèi dāo yù zì cì jì yuán jù jiàng jiē chí qí shǒu yǐn wú wéi shēng zuò gài wú wéi yù yǐ dòng zhòng xīn yě
"引佩刀欲自刺，继元遽降阶持其手，引无为升坐，盖无为欲以动众心也。
jí tài zǔ qīn zhēng cháng wéi jì hé wú wéi qǐng zì jiāng bīng yè chū jī wéi yù zì bá lái guī zhí tiān yīn huì ér zhǐ
及太祖亲征，长围既合，无为请自将兵夜出击围，欲自拔来归，值天阴晦而止。
yān rén wèi dé guì gào qí shì
阉人卫德贵告其事。
huì tài zǔ yōng fén shuǐ jìn chéng chéng zhōng rén qíng dà jù jì yuán nǎi shā wú wéi yǐ xùn
会太祖壅汾水浸城，城中人情大惧，继元乃杀无为以徇。