shì jiā sì
◎世家四
nán hàn liú shì
○南汉刘氏
nán hàn liú chǎng qí xiān cài zhōu shàng cài rén gāo zǔ ān rén shì táng wèi cháo zhōu cì shǐ yīn jiā lǐng biǎo
南汉刘𬬮，其先蔡州上蔡人，高祖安仁，仕唐为潮州刺史，因家岭表。
ān rén shēng qiān wèi guǎng zhōu yá xiào lèi qiān fēng zhōu cì shǐ hè shuǐ zhèn è shǐ
安仁生谦，为广州牙校，累迁封州刺史、贺水镇遏使。
qiān shēng yǐn qiān zú yǐn dài lǐng qí rèn
谦生隐，谦卒，隐代领其任。
táng zhāo zōng yǐ xuē wáng zhī róu zhèn nán hǎi pì wéi xíng jūn sī mǎ wěi yǐ bīng bǐng
唐昭宗以薛王知柔镇南海，辟为行军司马，委以兵柄。
jí zǎi xiàng xú yàn ruò dài zhī róu yǐ wéi jié dù fù shǐ
及宰相徐彦若代知柔，以为节度副使。
shí táng shì yǐ jì yàn ruò wēi lìng bù zhèn shì jiē jué yú yǐn
时唐室已季，彦若威令不振，事皆决于隐。
yàn ruò zú yí biǎo jiàn yǐn zì dài zhāo zōng bù cóng yǐ cuī yuǎn dài zhī
彦若卒，遗表荐隐自代，昭宗不从，以崔远代之。
yuǎn zhì jiāng líng qiān yán bù jìn nǎi yǐ yǐn wèi liú hòu wèi jǐ shòu yǐ jié máo
远至江陵，迁延不进，乃以隐为留后，未几，授以节旄。
liáng kāi píng chū jiān jìng hǎi jūn jié dù shǐ fēng nán hǎi wáng
梁开平初，兼静海军节度使，封南海王。
yǐn zú dì zhì xí wèi
隐卒，弟陟袭位。
zhēn míng sān nián tiě dì hào guó chēng dà hàn gǎi yuán qián hēng xíng jiāo sì lǐ
贞明三年，僣帝号，国称大汉，改元干亨，行郊祀礼。
gǎi míng yán yòu gǎi gōng zhōng gǎi
改名岩，又改龚，终改。
dú wéi yǎn zì shū bù zài gài qí wàng zuò yě
""读为"俨"，字书不载，盖其妄作也。
jìn tiān fú qī nián zú zi bīn sì wèi dì shèng suǒ shā
晋天福七年，卒，子玢嗣，为弟晟所杀。
shèng suì zì lì xìng yóu kù bào zhōu xiǎn dé wǔ nián zú shì jù wǔ dài shǐ
晟遂自立，性尤酷暴，周显德五年，卒，事具《五代史》。
chǎng jí shèng zhǎng zǐ yě chū míng jì xīng fēng wèi wáng xí fù wèi gǎi jīn míng gǎi yuán dà bǎo
𬬮即晟长子也，初名继兴，封卫王，袭父位，改今名，改元大宝。
xìng hūn nuò wěi zhèng huàn guān gōng chéng shū jí cái rén lú qióng xian měi xiáng lǎn kě fǒu jiē qióng xian zhǐ zhī
性昏懦，委政宦官龚澄枢及才人卢琼仙，每详览可否，皆琼仙指之。
chǎng rì yǔ gōng rén bō sī nǚ děng yóu xì
𬬮日与宫人、波斯女等游戏。
nèi guān chén yán shòu yǐn nǚ wū fán hú rù gōng yán yù huáng qiǎn fán hú mìng chǎng wèi tài zǐ huáng dì nǎi yú gōng zhōng shī wéi wò luó liè zhēn wán shè yù huáng zuò
内官陈延寿引女巫樊胡入宫，言玉皇遣樊胡命𬬮为太子皇帝，乃于宫中施帷幄，罗列珍玩，设玉皇坐。
fán hú yuǎn yóu guān zǐ yī zǐ xiá qún zuò xuān huò fú lìng chǎng zài bài tīng mìng
樊胡远游冠、紫衣、紫霞裙，坐宣祸福，令𬬮再拜听命；
cháng yún qióng xian chéng shū yán shòu jiē yù huáng qiǎn fǔ tài zǐ huáng dì yǒu guò bù dé zhì
尝云琼仙、澄枢、延寿皆玉皇遣辅太子皇帝，有过不得治。
yòu yǒu liáng shān shī mǎ ǎo hé nǐ zhī tú chū rù gōng yè
又有梁山师、马媪、何拟之徒出入宫掖。
gōng zhōng fù rén jiē jù guàn dài lǐng wài shì
宫中妇人皆具冠带，领外事。
chū suī chǒng rèn zhōng guān qí shù cái sān bǎi yú wèi bù guò yè tíng zhū jú lìng chéng
初，虽宠任中官，其数裁三百余，位不过掖庭诸局令丞。
zhì shèng shí qiān yú rén shāo zēng nèi cháng shì zhū yè zhě zhī chēng
至晟时千余人，稍增内常侍、诸谒者之称。
zhì chǎng jiàn zhì qī qiān yú yǒu wéi sān shī sān gōng dàn qí shàng jiā nèi zì zhū shǐ míng bù chì èr bǎi nǚ guān yì yǒu shī fū lìng pú zhī hào
至𬬮渐至七千余，有为三师、三公，但其上加"内"字，诸使名不翅二百，女官亦有师傅、令仆之号。
mù bǎi guān wèi mén wài rén qún chén xiǎo guò jí shì rén shì dào yǒu cái lüè kě bèi wèn zhě jiē xià cán shì lìng dé chū rù gōng wéi
目百官为"门外人"，群臣小过及士人、释、道有才略可备问者，皆下蚕室，令得出入宫闱。
zuò shāo zhǔ bāo tī dāo shān jiàn shù zhī xíng huò lìng zuì rén dòu hǔ dǐ xiàng
作烧煮剥剔、刀山剑树之刑，或令罪人斗虎抵象。
yòu fù liǎn fán zhòng yōng mín rù chéng zhě rén shū yī qián qióng zhōu mǐ dòu shuì sì wǔ qián
又赋敛烦重，邕民入城者人输一钱，琼州米斗税四五钱。
zhì mèi chuān dōu dìng qí kè lìng rù hǎi wǔ bǎi chǐ cǎi zhū
置媚川都，定其课，令入海五百尺采珠。
suǒ jū gōng diàn yǐ zhū dài mào shì zhī
所居宫殿以珠、玳瑁饰之。
chén yán shòu zuò zhū yín qiǎo rì fèi shù wàn jīn
陈延寿作诸淫巧，日费数万金。
gōng chéng zuǒ yòu lí gōng shù shí chǎng yóu xìng cháng zhì yuè yú huò xún rì
宫城左右离宫数十，𬬮游幸常至月余或旬日。
yǐ háo mín wèi kè hù gōng yàn kào zhī fèi
以豪民为课户，供宴犒之费。
qián dé zhōng tài zǔ mìng shī kè chēn zhōu huò qí nèi pǐn shí yú rén
干德中，太祖命师克郴州，获其内品十余人。
yǒu yú yán yè zhě rén zhì me mó tài zǔ wèn yuē ěr zài lǐng nán wèi hé guān
有余延业者，人质幺么，太祖问曰："尔在岭南为何官？
duì yuē wèi hù jià gōng jiàn shǒu guān
"对曰："为扈驾弓箭手官。
mìng shòu zhī gōng shǐ yán yè jí lì kòng xián bù kāi
"命授之弓矢，延业极力控弦不开。
tài zǔ yīn xiào wèn chǎng wèi zhì zhī jī yán yè bèi yán qí shē kù tài zǔ jīng hài yuē wú dāng jiù cǐ yī fāng zhī mín
太祖因笑问𬬮为治之迹，延业备言其奢酷，太祖惊骇曰："吾当救此一方之民。
xiān shì shèng yīn hú nán mǎ shì zhī luàn xí qǔ guì chēn hè děng zhōu
先是，晟因湖南马氏之乱，袭取桂、郴、贺等州。
kāi bǎo chū chǎng yòu jǔ bīng qīn dào zhōu cì shǐ wáng jì xūn shàng yán
开宝初，𬬮又举兵侵道州，刺史王继勋上言。
chǎng wéi zhèng hūn bào mín bèi qí dú qǐng tǎo zhī
𬬮为政昏暴，民被其毒，请讨之。
tài zǔ nán qí shì lìng jiāng nán lǐ yù qiǎn shǐ yǐ shū yù chǎng shǐ chēng chén guī hú nán jiù dì
太祖难其事，令江南李煜遣使以书谕𬬮使称臣，归湖南旧地。
chǎng bù cóng
𬬮不从。
yù yòu qiǎn qí jǐ shì zhōng gōng shèn yí yí shū yuē
煜又遣其给事中龚慎仪遗书曰：
yù yǔ zú xià tāo lěi shì zhī mù jì zǔ kǎo zhī méng qíng ruò dì xiōng yì dūn jiāo qì yōu qī zhī huàn hé cháng bù tóng
煜与足下叨累世之睦，继祖考之盟，情若弟兄，义敦交契，忧戚之患，曷尝不同。
měi sī huì miàn ér lùn cǐ huái dǐ zhǎng ér tán cǐ shì jiāo yì qí suǒ duǎn gè chén qí suǒ zhǎng
每思会面而论此怀，抵掌而谈此事，交议其所短，各陈其所长；
shǐ zhōng xīn shì rán lì hài bù huò ér xiāng qù wàn lǐ sī yuàn mò shēn
使中心释然，利害不惑，而相去万里，斯愿莫伸。
fán yú shì jī bù dé kuǎn huì lǚ dá chéng sù jì míng cǐ xīn
凡于事机不得款会，屡达诚素，冀明此心；
ér zú xià shì zhī wèi shū xí yī shí zhī yí jìn guó gěng gài zhī shì wài mào ér dài zhī fàn làn ér guān zhī shǐ zhōng gào què lùn rú shǔ tóu shí ruò cǐ zé yòu hé bì shì xū cí ér láo wǎng fù zāi
而足下视之，谓书檄一时之仪，近国梗概之事，外貌而待之，泛滥而观之，使忠告确论如水投石，若此则又何必事虚词而劳往复哉？
shū fēi sù xīn zhī suǒ wàng yě
殊非宿心之所望也。
jīn zé fù qiǎn rén shǐ qìng shēn bǐ huái yòu lǜ xíng rén shī cí bù jìn shēn sù shì yǐ zài jì hàn mò zhòng bù fù xīn yǐ dài huì miàn zhī tán yǔ zhǐ zhǎng zhī yì yě
今则复遣人使罄申鄙怀，又虑行人失辞，不尽深素，是以再寄翰墨，重布腹心，以代会面之谈与抵掌之议也。
zú xià chéng tīng qí yán rú jiāo yǒu jiàn zhēng zhī yán shì qí xīn rú qīn qī jí nàn zhī xīn rán hòu sān fù qí yán sān sī qí xīn zé zhōng hu bù zhōng sī kě jiàn yǐ cóng hu bù cóng sī kě jué yǐ
足下诚听其言如交友谏争之言，视其心如亲戚急难之心，然后三复其言，三思其心，则忠乎不忠，斯可见矣，从乎不从，斯可决矣。
zuó yǐ dà cháo nán fá tú fù chu jiāng jiāo bīng yǐ lái suì chéng xìn xì
昨以大朝南伐，图复楚疆，交兵已来，遂成衅隙。
xiáng guān shì shì shēn qiè yōu huái jì xi dà cháo zhī bīng qiú qì qīn rén zhī yuàn yǐn lǐng nán wàng yú jīn lěi nián
详观事势，深切忧怀，冀息大朝之兵，求契亲仁之愿，引领南望，于今累年。
lín zuó shǐ chén rù gòng dà cháo dà cháo huáng dì guǒ yǐ cǐ shì xuān shì yuē bǐ ruò yǐ shì dà zhī lǐ ér shì wǒ zé hé kǔ ér fá zhī
临昨使臣入贡大朝，大朝皇帝果以此事宣示曰："彼若以事大之礼而事我，则何苦而伐之；
ruò yù xīng róng ér zhēng wǒ zé yǐ bì qǔ wèi dù yǐ
若欲兴戎而争我，则以必取为度矣。
jiàn jīn diǎn yuè dà zhòng réng yǐ shàng qiū wéi qī lìng bì yì yǐ shū fù xù qián yì shì yòng bēn zǒu rén shǐ jù gòng zhí yán
"见今点阅大众，仍以上秋为期，令弊邑以书复叙前意，是用奔走人使，遽贡直言。
shēn liào dà cháo zhī xīn fēi yǒu wéi lì zhī tān gài nù rén zhī bù bīn ér yǐ
深料大朝之心非有唯利之贪，盖怒人之不宾而已；
zú xià fēi yǒu bù dé yǐ zhī shì yǔ bù kě yì zhī móu dài yī shí zhī fèn ér yǐ
足下非有不得已之事与不可易之谋，殆一时之忿而已。
guān fu gǔ zhī yòng wǔ zhě bù gù xiǎo dà qiáng ruò zhī shū ér bì zhàn zhě yǒu sì
观夫古之用武者，不顾小大强弱之殊而必战者有四；
fù mǔ zōng miào zhī chóu cǐ bì zhàn yě
父母宗庙之仇，此必战也；
bǐ cǐ wū hé mín wú dìng xīn cún wáng zhī jī yǐ zhàn wéi mìng cǐ bì zhàn yě
彼此乌合，民无定心，存亡之机以战为命，此必战也；
dí rén yǒu jìn bì bù shě wǒ qiú hé bù dé tuì shǒu wú lù zhàn yì wáng bù zhàn yì wáng fèn bù gù mìng cǐ bì zhàn yě
敌人有进，必不舍我，求和不得，退守无路，战亦亡，不战亦亡，奋不顾命，此必战也；
bǐ yǒu tiān wáng zhī zhào wǒ huái jìn qǔ zhī jī cǐ bì zhàn yě
彼有天亡之兆，我怀进取之机，此必战也。
jīn zú xià yǔ dà cháo fēi yǒu fù mǔ zōng miào zhī chóu yě fēi tóng wū hé cún wáng zhī jì yě jì shū jìn tuì bù shě fèn bù gù mìng yě yòu yì chéng jī jìn qǔ zhī shí yě
今足下与大朝非有父母宗庙之仇也，非同乌合存亡之际也，既殊进退不舍、奋不顾命也，又异乘机进取之时也。
wú gù ér zuò shòu tiān xià zhī bīng jiāng jué yī dàn zhī mìng jì dà cháo xǔ yǐ tōng hǎo yòu jù ér bù cóng yǒu guó jiā lì shè jì zhě dāng ruò shì hu
无故而坐受天下之兵，将决一旦之命，既大朝许以通好，又拒而不从，有国家、利社稷者当若是乎？
fu chēng dì chēng wáng jiao li jie chu jīn gǔ zhī cháng shì yě
夫称帝称王，角立杰出，今古之常事也；
gē dì yǐ tōng hǎo yù bó yǐ shì rén yì gǔ jīn zhī cháng shì yě
割地以通好，玉帛以事人，亦古今之常事也。
yíng xū xiāo xī qǔ yǔ xī zhāng qū shēn wàn duān zài wǒ ér yǐ hé bì jiāo zhù ér yòng zhuàng qīng huò ér zhēng xióng zāi
盈虚消息、取与翕张，屈伸万端，在我而已，何必胶柱而用壮，轻祸而争雄哉？
qiě zú xià yǐ yīng míng zhī zī fǔ bǎi yuè zhī zhòng běi jù wǔ lǐng nán fù zhòng míng jiè lěi shì zhī jī yǒu jí mín zhī zé zhòng shù shí wàn biǎo lǐ shān chuān cǐ zú xià suǒ yǐ kǎi rán ér zì fù yě
且足下以英明之姿，抚百越之众，北距五岭，南负重溟，藉累世之基，有及民之泽，众数十万，表里山川，此足下所以慨然而自负也。
rán wéi tiān bù xiáng hào zhàn wēi shì tiān fāng xiāng chu shàng wèi kě zhēng
然违天不祥，好战危事，天方相楚，尚未可争。
gōng yǐ dà cháo shī wǔ chén lì shí wèi tiān zàn yě
恭以大朝师武臣力，实谓天赞也。
dēng tài xíng ér fá shàng dǎng shì wú nán sè
登太行而伐上党，士无难色；
jué jiàn gé ér jǔ yōng shǔ yì bù yān shí
绝剑阁而举庸蜀，役不淹时。
shì zhī dà cháo zhī lì nán cè yě wàn lǐ zhī jìng nán bǎo yě
是知大朝之力难测也，万里之境难保也。
shí zhàn ér jiǔ shèng yì yī bài kě yōu
十战而九胜，亦一败可忧；
liù qí ér wǔ zhōng zé yī shī hé bǔ
六奇而五中，则一失何补！
kuàng rén zì yǐ wǒ guó xiǎn jiā zì yǐ wǒ bīng qiáng gài chuāi yú cǐ ér bù chuǎi yú bǐ jīng qí chéng ér mò jīng qí bài yě
况人自以我国险，家自以我兵强，盖揣于此而不揣于彼，经其成而末经其败也。
hé zé
为什么呢？
guó mò xiǎn yú jiàn gé ér yōng shǔ yǐ wáng yǐ
国莫险于剑阁，而庸蜀已亡矣；
bīng mò qiáng yú shàng dǎng ér tài xíng bù shǒu yǐ
兵莫强于上党，而太行不守矣。
rén zhī qíng duān zuò ér sī zhī yì cāng hǎi kě shè yě jí fēng tāo zhòu xīng bēn zhōu shī yù yǔ fu zuò sī zhī shí gài yǒu shū yǐ
人之情，端坐而思之，意沧海可涉也，及风涛骤兴，奔舟失驭，与夫坐思之时盖有殊矣。
shì yǐ zhì zhě lǜ yú wèi méng jī zhě zhòng qí xiān jiàn
是以智者虑于未萌，机者重其先见；
tú nán yú qí yì jū cún bù wàng wáng gù yuē jì huò bù jí lǜ fú guò zhī
图难于其易，居存不忘亡，故曰计祸不及，虑福过之。
liáng yǐ fú zhě rén zhī suǒ lè xīn lè zhī gù qí wàng yě guò
良以福者人之所乐，心乐之，故其望也过；
huò zhě rén zhī suǒ è xīn è zhī gù qí sī yě hū
祸者人之所恶，心恶之，故其思也忽。
shì yǐ fú huò xiū yú xián wàng huò duō chū yú bù qī
是以福或修于慊望，祸多出于不期。
yòu huò lǜ yǒu jīn gōng hǎo míng zhī chén xiàn zūn zhǔ qiáng guó zhī yì zhě bì yuē shèn wú hé yě
又或虑有矜功好名之臣，献尊主强国之议者，必曰："慎无和也。
wǔ lǐng zhī xiǎn shān gāo shuǐ shēn zī zhòng bù bìng xíng shì zú bù chéng liè
五岭之险，山高水深，辎重不并行，士卒不成列；
gāo lěi qīng yě ér jué qí yùn liáng yī shān zǔ shuǐ ér shè yǐ qiáng nǔ shǐ jìn wú suǒ de tuì wú suǒ guī
高垒清野而绝其运粮，依山阻水而射以强弩，使进无所得，退无所归。
cǐ qí yī yě
"此其一也。
yòu huò yuē bǐ suǒ cháng zhě lì zài píng dì jīn shě qí suǒ zhǎng jiù qí suǒ duǎn suī yǒu bǎi wàn zhī zhòng wú ruò wǒ hé
又或曰："彼所长者，利在平地，今舍其所长，就其所短，虽有百万之众，无若我何。
cǐ qí èr yě
"此其二也。
qí cì huò yuē zhàn ér shèng zé bà yè kě chéng zhàn ér bù shèng zé fàn jù zhōu ér fú cāng hǎi zhōng bù wéi rén xià
其次或曰："战而胜，则霸业可成，战而不胜，则泛巨舟而浮沧海，终不为人下。
cǐ dà yuē jiē shuō shì mèng làng zhī tán móu chén bǎi hé zhī cè zuò ér lùn zhī yě zé yì xíng zhī rú yì yě zé nán
"此大约皆说士孟浪之谈，谋臣捭阖之策，坐而论之也则易，行之如意也则难。
hé zé
为什么呢？
jīn jīng xiāng yǐ nán yōng shǔ zhī de jiē shì biàn shān shuǐ xí xiǎn zǔ zhī mín bù dòng zhōng guó zhī bīng jīng zú yǐ yú yú shí wàn yǐ
今荆湘以南、庸蜀之地，皆是便山水、习险阻之民，不动中国之兵，精卒已逾于十万矣。
kuàng zú xià yǔ dà cháo fēng jiāng jiē zhěn shuǐ lù tóng tú dài jī quǎn zhī xiāng wén qǐ mǎ niú zhī bù jí
况足下与大朝封疆接畛，水陆同途，殆鸡犬之相闻，岂马牛之不及？
yī dàn yuán biān xī jǔ zhū dào jìn gōng qǐ kě jù jué qí yùn liáng jǐn bǎo qí chéng bì
一旦缘边悉举，诸道进攻，岂可俱绝其运粮，尽保其城壁？
ruò zhū xiǎn xī gù chéng shàn mò jiā yān
若诸险悉固，诚善莫加焉；
gǒu chǐ shuǐ héng liú zé zhǎng dī xū shè yǐ
苟尺水横流，则长堤虚设矣。
qí cì yuē huò dà cháo yòng wú yuè zhī zhòng zì quán zhōu fàn hǎi yǐ qù guó dū zé bù shù rì zhì chéng xià yǐ
其次曰，或大朝用吴越之众，自泉州泛海以趣国都，则不数日至城下矣。
dāng qí rén xīn yí huò bīng shì dòng yáo àn shàng zhōu zhōng jiē wèi dí guó zhōng chén yì shì néng fù jǐ rén
当其人心疑惑，兵势动摇，岸上舟中皆为敌国，忠臣义士能复几人？
huái jìn tuì zhě bù bù shēng xīn gù qī zǐ zhě tāo tāo jiē shì
怀进退者步步生心，顾妻子者滔滔皆是。
biàn gǔ nán cè xū yú wàn duān fēi wéi zàn guāi shǐ tú shí kǒng yǒu wù zhuàng zhì yòu fēi jù zhōu zhī kě jí cāng hǎi zhī kě yóu yě
变故难测，须臾万端，非惟暂乖始图，实恐有误壮志，又非巨舟之可及，沧海之可游也。
rán cǐ děng jiē zhàn fá zhī cháng shì bīng jiā zhī yù móu suī shèng fù wèi zhī chéng bài xiāng bàn
然此等皆战伐之常事，兵家之预谋，虽胜负未知，成败相半。
gǒu bù dé yǐ ér wèi yě gù duàn zài bù yí
苟不得已而为也，固断在不疑；
ruò wú dà gù ér sī zhī yòu shēn kě tòng xī
若无大故而思之，又深可痛惜。
qiě xiǎo zhī shì dà lǐ gù rán yě
且小之事大，理固然也。
yuǎn gǔ zhī lì bù néng bèi tán běn cháo dāng yáng shì zhī jiàn wú yě yì rù gòng zhuāng zōng
远古之例不能备谈，本朝当杨氏之建吴也，亦入贡庄宗。
gōng zì liè zǔ kāi jī zhōng yuán duō gù shì dà zhī lǐ yīn xún wèi huáng yǐ zhì jiāo bīng jǐ chéng wēi dài
恭自烈祖开基，中原多故，事大之礼，因循未遑，以至交兵，几成危殆。
fēi bù yù píng dà jiāng zhī xiǎn shì zhòng duō zhī lì xún wù zhī nán zé tuì suì xiū chū jìng zhī méng
非不欲凭大江之险，恃众多之力，寻悟知难则退，遂修出境之盟；
yī jiè zhī shǐ cái xíng wàn lǐ zhī bīng dùn xī huì mín hé zhòng yú jīn lài zhī
一介之使才行，万里之兵顿息，惠民和众，于今赖之。
zì zú xià zǔ dé zhī kāi jī yì tōng hǎo zhōng guó yǐ chǎn bà tú
自足下祖德之开基，亦通好中国，以阐霸图。
yuàn xiū zǔ zōng zhī móu yǐ xún zhōng guó zhī hǎo dàng wú yì zhī fèn qì bù jí zhī zhēng
愿修祖宗之谋，以寻中国之好，荡无益之忿，弃不急之争；
zhī cún zhī wáng néng qiáng néng ruò qū jǐ yǐ jì yì zhào tán xiào ér dìng guó jiā zhì dé dà yè wú kuī yě zōng miào shè jì wú sǔn yě
知存知亡，能强能弱，屈己以济亿兆，谈笑而定国家，至德大业无亏也，宗庙社稷无损也。
yù bó cháo pìn zhī lǐ cái chū yú jìng ér tiān xià zhī bīng yǐ xi yǐ qǐ bù yì rú fǎn zhǎng gù rú tài shān zāi
玉帛朝聘之礼才出于境，而天下之兵已息矣，岂不易如反掌，固如太山哉？
hé bì è wàn xū héng lǚ cháng dié xuè rán hòu wèi yǒng yě
何必扼腕盱衡，履肠蹀血，然后为勇也。
gù yuē dé yóu rú máo mín xiān kè jǔ zhī wǒ yí tú zhī
故曰："德𬨎如毛，民鲜克举之，我仪图之。
yòu yuē zhī zhǐ bù dài kě yǐ cháng jiǔ
"又曰："知止不殆，可以长久。
yòu yuē shěn qián gāng kè gāo míng róu kè
"又曰："沈潜刚克，高明柔克。
cǐ shèng xián zhī shì yè hé chǐ ér bù wéi zāi
"此圣贤之事业，何耻而不为哉？
kuàng dà cháo huáng dì yǐ mìng shì zhī yīng guāng zhái zhōng xià chéng wǔ yùn ér nǎi dāng zhèng tǒng dù sì fāng zé xián yǎn xià fēng
况大朝皇帝以命世之英，光宅中夏，承五运而乃当正统，度四方则咸偃下风；
xiǎn yǔn tài yuán gù bù láo yú báo fá nán yuán fǎn pèi gèng shǔ zài yú hé rén
猃狁、太原固不劳于薄伐，南辕返旆更属在于何人。
yòu fāng qiě è tiān xià zhī bīng fēng sì guì guó zhī jiā wèn zé dà guó zhī yì sī yì yǐ shàn yǐ zú xià zhī fèn yì kě yǐ xi yǐ
又方且遏天下之兵锋，俟贵国之嘉问，则大国之义斯亦以善矣，足下之忿亦可以息矣。
ruò jiè rán bù yí yǒu lì yú zōng miào shè jì kě yě yǒu lì yú lí yuán kě yě yǒu lì yú tiān xià kě yě yǒu lì yú shēn kě yě
若介然不移，有利于宗庙社稷可也，有利于黎元可也，有利于天下可也，有利于身可也。
fán shì sì zhě wú yī lì yān hé yòng qì dé xiū yuàn zì shēng chóu dí shǐ hè hè nán guó jiāng chéng huò jī yán yán nài hé qí kě xiàng ěr
凡是四者无一利焉，何用弃德修怨，自生仇敌，使赫赫南国，将成祸机，炎炎奈何，其可向迩？
xìng ér xiǎo shèng yě mò bǎo qí hòu yān bù xìng ér wéi xīn zé dà shì qù yǐ
幸而小胜也，莫保其后焉，不幸而违心，则大事去矣。
fù niàn qīng zhě huái sì jiāo bīng jiāng chuí duō lěi wú yuè yǐ lěi shì zhī hǎo suì shǒu wèi lì jiē
复念顷者淮、泗交兵，疆陲多垒，吴越以累世之好，遂首为厉阶；
wéi yǒu guì guó qíng fèn yú qīn huān méng yù dǔ zài xiān cháo gǎn yì qíng shí kǎi rán xià zǒu chéng jī lǐ nán fù dé bù néng zì jǐ yòu chí cǐ jiān
惟有贵国情分逾亲，欢盟愈笃，在先朝感义，情实慨然，下走承基，理难负德，不能自己，又驰此缄。
jìn fèng dà cháo yù zhǐ yǐ wéi zú xià wú tōng hǎo zhī xīn bì jǔ shàng qiū zhī yì jí mìng bì yì sù jué lián méng
近奉大朝谕旨，以为足下无通好之心，必举上秋之役，即命弊邑速绝连盟。
suī shàn lín zhī xīn qī yú yǒng bǎo
虽善邻之心，期于永保；
ér shì dà zhī jié yān gǎn gù wéi
而事大之节，焉敢固违。
kǒng yù zhī bù dé shì zú xià yě shì yǐ cè cè zhī yì suǒ bù néng yún qū qū zhī chéng yú shì hū zài
恐煜之不得事足下也，是以恻恻之意所不能云，区区之诚于是乎在。
yòu niàn chén zǐ zhī qíng shàng bù yú yú sān jiàn yù zhī jí yán yú cǐ sān yǐ shì wéi chén zhě kě yǐ táo wèi zi zhě kě yǐ qì wèi jiāo yǒu zhě yì chóu chàng ér suì jué yǐ
又念臣子之情，尚不逾于三谏，煜之极言，于此三矣，是为臣者可以逃，为子者可以泣，为交友者亦惆怅而遂绝矣。
chǎng de shū suì qiú shèn yí yì shū dá yù yán shén bù xùn yù shàng qí shū
𬬮得书，遂囚慎仪，驿书答煜，言甚不逊，煜上其书。
kāi bǎo sān nián tài zǔ mìng tán zhōu fáng yù shǐ pān měi lǎng zhōu tuán liàn shǐ yǐn chóng kē tǎo zhī
开宝三年，太祖命潭州防御使潘美、朗州团练使尹崇珂讨之。
bā yuè shī zhì bái xiá
八月，师至白霞，
chǎng hè zhōu cì shǐ chén shǒu zhōng gào jí yú chǎng
𬬮贺州刺史陈守忠告急于𬬮。
shí jiù jiāng duō yǐ chán gòu zhū sǐ zōng shì jiǎn miè dài jìn zhǎng bīng zhě wéi huàn rén shù bèi
时旧将多以谗构诛死，宗室翦灭殆尽，掌兵者唯宦人数辈。
zì shèng yǐ lái dān yú yóu yàn chéng bì háo huáng duō shì wèi gōng guǎn chí zhǎo lóu jiàn jiē huǐ bīng qì yòu fǔ nèi wài zhèn kǒng
自晟以来，耽于游宴，城壁壕隍多饰为宫馆池沼，楼舰皆毁，兵器又腐，内外震恐。
nǎi qiǎn gōng chéng shū wǎng hè zhōu guō chóng yuè wǎng guì zhōu li tuō wǎng sháo zhōu huà shǒu yù zhī cè
乃遣龚澄枢往贺州，郭崇岳往桂州，李托往韶州，画守御之策。
jiǔ yuè měi yǔ chóng kē wéi hè zhōu chéng shū dùn guī
九月，美与崇珂围贺州，澄枢遁归。
chǎng qiǎn dà jiàng wu yàn róu lǐng bīng fù hè měi děng yǐ qí bīng fú nán xiāng àn
𬬮遣大将伍彦柔领兵赴贺，美等以奇兵伏南乡岸。
yàn róu yè zhì yǐ zhōu àn cè chí míng xié dàn dēng àn jù hú chuáng zhǐ huī
彦柔夜至，舣舟岸侧，迟明挟弹登岸，踞胡床指麾。
fú bīng zú fā yàn róu zhòng dà luàn sǐ zhě qiān rén
伏兵卒发，彦柔众大乱，死者千人。
qín yàn róu zhǎn zhī xiāo shǒu yǐ shì chéng zhōng
擒彦柔斩之，枭首以示城中。
yì rì chéng xiàn
翌日，城陷。
měi děng dū zhàn jiàn shēng yán shùn liú qū guǎng zhōu chǎng lìng dū tǒng pān chóng chè jiàng bīng wǔ wàn zhūn hè jiāng
美等督战舰，声言顺流趋广州，𬬮令都统潘崇彻将兵五万屯贺江。
shí yuè měi děng cì zhāo zhōu pò kāi jiàn zhài shā zú shù bǎi qín zhài jiāng jìn huī zhāo zhōu cì shǐ tián xíng chóu dùn qù chéng suì xiàn
十月，美等次昭州，破开建砦，杀卒数百，擒砦将靳晖，昭州刺史田行稠遁去，城遂陷。
guì zhōu cì shǐ li chéng jìn qì chéng yì bēn
桂州刺史李承进弃城亦奔。
shí yī yuè lián zhōu xiàn zhāo tǎo shǐ lú shōu lǜ zhòng tuì bǎo qīng yuǎn
十一月，连州陷，招讨使卢收率众退保清远。
shí èr yuè měi děng gōng sháo zhōu dū tǒng li chéng wò yǐ bīng shù wàn zhèn lián huá shān xià
十二月，美等攻韶州，都统李承渥以兵数万阵莲华山下。
chū chǎng jiào xiàng wèi zhèn měi xiàng zǎi shí shù rén jiē zhí bīng zhàng fán zhàn bì zhì zhèn qián yǐ zhuàng jūn wēi
初，𬬮教象为阵，每象载十数人，皆执兵仗，凡战必置阵前，以壮军威。
zhì shì yǔ měi yù měi jǐn suǒ jūn zhōng jìn nǔ bù qián yǐ shè zhī xiàng bēn dì chéng xiàng zhě jiē zhuì fǎn jiàn chéng wò jūn suì dà bài chéng wò jǐn yǐ shēn miǎn
至是与美遇，美尽索军中劲弩布前以射之，象奔踶，乘象者皆坠，反践承渥军，遂大败，承渥仅以身免。
sháo zhōu xiàn qín cì shǐ xīn yán wò jiàn yì dài fū qīng wén yuǎn
韶州陷，擒刺史辛延渥、谏议大夫卿文远。
chǎng shǐ lìng qiàn guǎng zhōu dōng háo qiǎn guō chóng yuè tǒng bīng liù wàn zhūn mǎ jìng liè zhà yǐ jù zhī
𬬮始令堑广州东壕，遣郭崇岳统兵六万屯马迳，列栅以拒之。
sì nián zhēng yuè měi děng pò yīng xióng èr zhōu dū tǒng pān chóng chè lái jiàng
四年正月，美等破英、雄二州，都统潘崇彻来降。
yì rì cì lóng tóu chǎng qiǎn shǐ qǐng hé qiě qiú huǎn shī
翌日，次泷头，𬬮遣使请和，且求缓师。
lóng tóu shān shuǐ xiǎn è měi děng yí yǒu fú bīng nǎi xié chǎng shǐ sù dù zhū xiǎn
泷头山水险恶，美等疑有伏兵，乃挟𬬮使速度诸险。
èr yuè guò mǎ jìng qù guǎng chéng shí lǐ zhài yú shuāng nǚ shān xià
二月，过马迳，去广城十里，砦于双女山下。
chǎng wén zhī qǔ bó chuán shí yú sōu zài jīn bǎo fēi pín yù rù hǎi
𬬮闻之，取舶船十余艘，载金宝、妃嫔欲入海。
wèi jí fā huàn guān lè fàn yǔ wèi bīng qiān yú dào bó chuán zǒu
未及发，宦官乐范与卫兵千余盗舶船走。
měi děng jiāng zhì chéng chǎng jù qiǎn qí yòu pú yè xiāo cuǐ fèng biǎo yì jūn mén qǐ xiáng
美等将至城，𬬮惧，遣其右仆射萧漼奉表诣军门乞降。
měi yù tài zǔ yì yǔ zài měi chuán
美谕太祖意，语在《美传》。
shǐ zhě qǐ bù sòng fù quē shī suì dùn chéng wài
使者乞部送赴阙，师遂顿城外。
chǎng yòu qiǎn qí dì bǎo xìng lǜ bǎi guān fèng yíng wèi guō chóng yuè suǒ è
𬬮又遣其弟保兴率百官奉迎，为郭崇岳所遏。
chóng yuè wú móu yǒng dàn qí dǎo guǐ shén fù wèi jù hàn zhī bèi
崇岳无谋勇，但祈祷鬼神，复为拒捍之备。
měi děng nǎi jìn gōng bǎo xìng yíng zhàn dà wéi suǒ bài měi chéng fēng zòng huǒ yān āi bèn qǐ chóng yuè sǐ yú luàn bīng
美等乃进攻，保兴迎战，大为所败，美乘风纵火，烟埃坌起，崇岳死于乱兵。
chéng jì pò chǎng jǐn fén qí fǔ kù
城既破，𬬮尽焚其府库。
měi qín chǎng jí gōng chéng shū li tuō xuē chóng yù yǔ zōng shì wén wǔ jiǔ shí qī rén tóng mí yú lóng dé gōng
美擒𬬮及龚澄枢、李托、薛崇誉与宗室文武九十七人，同縻于龙德宫。
bǎo xìng táo yú mín jiā yì huò zhī xī bù sòng què xià
保兴逃于民家，亦获之，悉部送阙下。
zhǎn yān gōng wǔ bǎi yú rén
斩阉工五百余人。
fán de zhōu liù shí xiàn èr bǎi shí sì hù shí qī wàn
凡得州六十、县二百十四、户十七万。
chǎng zhì jiāng líng dǐ lì páng shī jìn yíng yè xué shì huáng dé zhāo shì chǎng chǎng wèn shī jìn hé rén dé zhāo yuē běn guó rén yě
𬬮至江陵，邸吏庞师进迎谒，学士黄德昭侍𬬮，𬬮问师进何人，德昭曰："本国人也。
chǎng yuē hé wéi zài cǐ
"𬬮曰："何为在此？
yuē xiān zhǔ suì gòng dà cháo zī zhòng bǐ zhì jīng zhōu nǎi lìng shī jìn zhì dǐ yú cǐ zào chē yǐ gěi kuì yùn ěr
"曰："先主岁贡大朝，辎重比至荆州，乃令师进至邸，于此造车，以给馈运尔。
chǎng tàn yuē wǒ zài wèi shí sì nián wèi cháng wén cǐ yán jīn rì shǐ zhī zǔ zōng shān hé jí dà cháo jìng tǔ yě
"𬬮叹曰："我在位十四年，未尝闻此言，今日始知祖宗山河及大朝境土也。
yīn qì tì jiǔ zhī
"因泣涕久之。
zhì jīng shě yú yù jīn yuán tài zǔ qiǎn cān zhī zhèng shì lǚ yú qìng wèn chǎng fān fù jí fén fǔ kù zhī zuì chǎng guī zuì chéng shū tuō chóng yù
至京，舍于玉津园，太祖遣参知政事吕余庆问𬬮翻覆及焚府库之罪，𬬮归罪澄枢、托、崇誉。
yì rì yǒu sī yǐ bó xì chǎng jí qí guān shǔ xiàn tài miào tài shè
翌日，有司以帛系𬬮及其官属献太庙、太社。
tài zǔ yù míng dé mén qiǎn shè xíng bù shàng shū lú duō xùn xuān zhào zé chǎng chǎng duì yuē chén nián shí liù tiě wěi wèi chéng shū děng jiē xiān chén jiù rén měi shì chén bù dé zhuān zài guó shí chén shì chén xià chéng shū shì guó zhǔ
太祖御明德门，遣摄刑部尚书卢多逊宣诏责𬬮，𬬮对曰："臣年十六僣伪位，澄枢等皆先臣旧人，每事臣不得专，在国时臣是臣下，澄枢是国主。
suì fú dì dài zuì
"遂伏地待罪。
tài zǔ mìng shè dà lǐ qīng gāo jì shēn yǐn chéng shū tuō chóng yù zhǎn yú qiān qiū mén wài
太祖命摄大理卿高继申引澄枢、托、崇誉斩于千秋门外。
shì chǎng zuì cì xí yī guàn dài qì bì ān lè mǎ shòu jīn zǐ guāng lù dài fu jiǎn jiào tài bǎo yòu qiān niú wèi dà jiàng jūn yuán wài zhì tóng zhèng yuán fēng ēn shè hóu cháo huì bān shàng jiāng jūn zhī xià
释𬬮罪，赐袭衣、冠带、器币、鞍勒马，授金紫光禄大夫、检校太保、右千牛卫大将军、员外置同正员，封恩赦侯，朝会班上将军之下。
yǐ qí dì bǎo xīng wéi yòu jiān mén lǜ fǔ lǜ zuǒ pú yè xiāo cuǐ wèi tài zǐ zhōng yǔn zhōng shū shè rén zhuō wéi xiū wèi tài pú sì chéng yú bìng shǔ zhū zhōu shàng zuǒ xiàn lìng zhǔ bù
以其弟保兴为右监门率府率，左仆射萧漼为太子中允，中书舍人卓惟休为太仆寺丞，余并署诸州上佐、县令、主簿。
chū shí cháng zhào sī tiān jiàn zhōu jié shì zhī yù fù zhī fēng wèn yuē xiǎng nián jǐ hé
初，时尝召司天监周杰筮之，遇《复》之《丰》，问曰："享年几何？
jié yuē fán èr guà jiē tǔ wèi yīng tǔ zhī shù wǔ èr wǔ shí yě shàng xià gè wǔ jiāng wǔ bǎi wǔ shí wǔ hu
"杰曰："凡二卦皆土为应，土之数五，二五，十也，上下各五，将五百五十五乎。
jí chǎng zhī bài guǒ wǔ shí wǔ nián gài jié jǔ chéng shù yǐ bì yī shí zhī hài ěr
"及𬬮之败，果五十五年，盖杰举成数以避一时之害尔。
yòu guǎng zhōu tóng yáo yuē yáng tóu èr sì bái tiān yǔ zhì
又广州童谣曰："羊头二四，白天雨至。
shí zhě yǐ yáng shì wèi zhī shén shì suì suì zài xīn wèi yǐ èr yuè sì rì qín chǎng
"识者以羊是未之神，是岁岁在辛未，以二月四日擒𬬮。
tiān yù zhě wáng shī rú shí yǔ zhī yì
天雨者，王师如时雨之义。
yòu qián yī nián jiǔ yuè bā rì xī zhòng xīng jiē běi liú yǒu zhī xīng zhě yán liú shì guī cháo zhī zhào yě
又前一年九月八日夕，众星皆北流，有知星者言，刘氏归朝之兆也。
sì nián zhào chǎng yuè gěi zēng qián wǔ wàn mǐ mài wǔ shí hú
四年，诏𬬮月给增钱五万、米麦五十斛。
bā nián lǐ yù píng qiān zuǒ jiān mén wèi shàng jiàng jūn jìn fēng péng chéng jùn gōng
八年，李煜平，迁左监门卫上将军，进封彭城郡公。
tài píng xīng guó chū yòu jìn wèi guó gōng
太平兴国初，又进卫国公。
wǔ nián zú nián sān shí jiǔ
五年，卒，年三十九。
fèi cháo sān rì zèng tài shī zhuī fēng nán yuè wáng
废朝三日，赠太师，追封南越王。
chǎng tǐ zhì fēng shuò méi mù jù sǒng
𬬮体质丰硕，眉目俱竦。
yǒu kǒu biàn xìng jué qiǎo cháng yǐ zhū jié ān lè wèi xì lóng zhī zhuàng jí qí jīng miào yǐ xiàn tài zǔ
有口辩，性绝巧，尝以珠结鞍勒为戏龙之状，极其精妙，以献太祖。
tài zǔ zhào shì zhū gōng guān jiē hài fú suì yǐ qián bǎi wǔ shí wàn gěi qí zhí wèi zuǒ yòu chén yuē chǎng hǎo gōng qiǎo xí yǐ chéng xìng tǎng néng yǐ xí qiǎo zhī qín yí yú zhì guó qǐ zhì miè wáng zāi
太祖诏示诸宫官，皆骇伏，遂以钱百五十万给其直，谓左右臣曰："𬬮好工巧，习以成性，傥能以习巧之勤移于治国，岂至灭亡哉！
tài zǔ cháng chéng jiān yú cóng shí shù qí xìng jiǎng wǔ chí cóng guān wèi jí chǎng xiān zhì cì chǎng zhī jiǔ
太祖尝乘肩舆从十数骑幸讲武池，从官未集，𬬮先至，赐𬬮卮酒。
chǎng yí wéi dān qì yuē chén chéng zǔ fù jī yè wéi jù hán tíng láo wáng shī zhì tǎo zuì gù dāng sǐ bì xià bù shā chén jīn jiàn tài píng wèi dà liáng bù yī zú yǐ
𬬮疑为酖，泣曰："臣承祖父基业，违拒韩廷，劳王师致讨，罪固当死，陛下不杀臣，今见太平，为大梁布衣足矣。
yuàn yán dàn xī zhī mìng yǐ quán bì xià shēng chéng zhī ēn chén wèi gǎn yǐn cǐ jiǔ
愿延旦夕之命，以全陛下生成之恩，臣未敢饮此酒。
tài zǔ xiào yuē zhèn tuī xīn yú rén fù ān yǒu cǐ shì
"太祖笑曰："朕推心于人腹，安有此事！
mìng qǔ chǎng jiǔ zì yǐn zhī bié zhuó yǐ cì chǎng dà cán dùn shǒu xiè
"命取𬬮酒自饮之，别酌以赐，𬬮大惭顿首谢。
tài zōng jiāng tǎo jìn yáng zhào jìn chén yàn chǎng yù zhī zì yán cháo tíng wēi líng jí yuǎn sì fāng tiě qiè zhī zhǔ jīn rì jǐn zài zuò zhōng dàn xī píng tài yuán liú jì yuán yòu zhì chén shuài xiān lái cháo yuàn de zhí tǐng wèi zhū guó jiàng wáng cháng
太宗将讨晋阳，召近臣宴，𬬮预之，自言："朝廷威灵及远，四方僣窃之主，今日尽在坐中，旦夕平太原，刘继元又至，臣率先来朝，愿得执梃为诸国降王长。
tài zōng dà xiào shǎng cì shén hòu
"太宗大笑，赏赐甚厚。
qí huī xié cǐ lèi yě
其诙谐此类也。
chǎng zi shǒu jié shǒu zhèng jiē zhì chóng yí fù shǐ
𬬮子守节、守正，皆至崇仪副使。
shǒu zhèng zú dì wén qí jiā pín zhào yuè gěi wàn qián
守正卒，帝闻其家贫，诏月给万钱。
shǒu sù xián píng zhōng wèi shì jìn yì pín zhēn zōng cì bái jīn bǎi liǎng yǔ zǎi xiàng yuē zhū wěi zhǔ zi sūn lǜ duō jiǒng pò gài tiě chǐ zhī hòu bù zhī jià sè jiān nán suǒ zhì yě
守素，咸平中为侍禁，亦贫，真宗赐白金百两，语宰相曰："诸伪主子孙率多窘迫，盖僣侈之后不知稼穑艰难所致也。
hòu zhì nèi diàn chóng bān tiān xǐ zhōng yòu lù wèi gé mén zhī hòu
"后至内殿崇班，天禧中，又录为阁门祗候。
shǒu tōng gòng fèng guān
守通，供奉官。
shǒu zhèng zi kè chāng wèi sān bān fèng zhí
守正子克昌，为三班奉职；
guó chāng wèi jiè zhí
国昌，为借职。
gōng chéng shū guǎng zhōu nán hǎi rén
龚澄枢，广州南海人。
xìng lián jǐn bù wàng jiāo yóu
性廉谨，不妄交游。
yòu shì wèi nèi gòng fèng guān lèi qiān nèi jǐ shì
幼事为内供奉官，累迁内给事。
shèng xí wèi rèn yān rén lín yán yù wèi gān quán gōng shǐ pō yù zhèng shì
晟袭位，任阉人林延遇为甘泉宫使，颇预政事。
yán yù bìng jiāng sǐ yán yú shèng yuē chén sǐ wéi gōng chéng shū kě yòng
延遇病将死，言于晟曰："臣死，惟龚澄枢可用。
jí rì zhuó zhī chéng xuān yuàn jiān nèi shì shěng gǎi dé líng shǐ jiān lóng dé gōng shǐ
"即日擢知承宣院兼内侍省，改德陵使兼龙德宫使。
chǎng sì wèi jiā tè jìn kāi fǔ yí tóng sān sī wàn huá gōng shǐ piào qí dà jiàng jūn gǎi shàng jiàng jūn zuǒ lóng hǔ jūn guān jūn róng shǐ nèi tài shī jūn guó zhī wu jiē jué yú chéng shū
𬬮嗣位，加特进、开府仪同三司、万华宫使、骠骑大将军，改上将军、左龙虎军观军容使、内太师，军国之务皆决于澄枢。
chéng shū yǔ li tuō xuē chóng yù zhì kù fǎ zhī jù mín shén kǔ zhī
澄枢与李托、薛崇誉置酷法之具，民甚苦之。
chū yán gǎi míng gōng yǒu shù zhě yán bù lì míng gōng dāng bài guó shì suì gǎi míng
初，岩改名龚，有术者言不利，名龚，当败国事，遂改名。
hòu chǎng yòng chéng shū yǐ qí xìng zú wáng qí guó chéng shū yì bèi zhū
后𬬮用澄枢，以其姓卒亡其国，澄枢亦被诛。
li tuō fēng zhōu fēng chuān rén
李托，封州封川人。
shǎo xí qí shè yǐ jǐn yuàn shì wèi nèi fǔ jú lìng
少习骑射，以谨愿事为内府局令。
shèng xí wèi qiān nèi shì shěng nèi shì chōng gōng wéi zhū wèi yā fān jiān xiù huá gōng shǐ
晟袭位，迁内侍省内侍，充宫闱诸卫押番兼秀华宫使。
chǎng lì gǎi wán huá gōng shǐ nèi shì jiān jiān liè shèng jǐng yáng èr gōng shǐ
𬬮立，改玩华宫使、内侍监兼列圣、景阳二宫使。
tuō nà èr nǚ yú chǎng chǎng yǐ qí zhǎng wèi guì fēi cì wèi měi rén zhèng shì jiē fǎng tuō ér hòu xíng
托纳二女于𬬮，𬬮以其长为贵妃，次为美人，政事皆访托而后行。
jiā tè jìn kāi fǔ yí tóng sān sī gān quán gōng shǐ jiān liù jūn guān jūn róng shǐ xíng nèi zhōng wèi qiān piào qí shàng jiàng jūn nèi tài shī
加特进、开府仪同三司、甘泉宫使兼六军观军容使、行内中尉，迁骠骑上将军、内太师。
tài zǔ mìng shī fá chǎng jì kè sháo zhōu tǒng jūn shǐ li chéng wò zhàn sǐ jié dù fù shǐ xīn yán wò jiàn dào qiǎn rén quàn chǎng jiàng tuō jiān jū qí yì
太祖命师伐𬬮，既克韶州，统军使李承渥战死，节度副使辛延渥间道遣人劝𬬮降，托坚沮其议。
jí jiù qín zhì xǔ tián tài zǔ qiǎn shǐ wèn tuō děng zuó yǐ yuē jiàng fù lǜ zhòng lái jù zhàn jí jūn bài yòu zòng huǒ fén fǔ kù shuí wèi zhī móu yě
及就擒至许田，太祖遣使问托等："昨已约降，复率众来拒战，及军败又纵火焚府库，谁为之谋也？
tuō fǔ shǒu bù néng duì
"托俯首不能对。
chǎng jiàn yì dài fū wáng guī wèi tuō yuē xī zài guǎng zhōu jī wù bìng ěr bèi suǒ zhuān huǒ yòu zì nèi qǐ jīn tiān zi qiǎn shǐ àn wèn ěr fù yù tuī guò hé rén
𬬮谏议大夫王珪谓托曰："昔在广州，机务并尔辈所专，火又自内起，今天子遣使案问，尔复欲推过何人？
suì tuò ér pī qí jiá tuō nǎi yǐn fú hòu zhì jīng zhǎn zhī
"遂唾而批其颊，托乃引伏，后至京斩之。
xuē chóng yù sháo zhōu qǔ jiāng rén
薛崇誉，韶州曲江人。
shàn sūn zi wǔ cáo suàn
善《孙子五曹算》。
shèng shǔ wèi nèi mén shǐ jiān tài cāng shǐ
晟署为内门使兼太仓使。
chǎng sì wèi qiān nèi zhōng wèi tè jìn kāi fǔ yí tóng sān sī qiān shū diǎn jiǎn sī shì
𬬮嗣位，迁内中尉、特进、开府仪同三司、签书点检司事。
tài zǔ mìng shī kè guǎng zhōu chóng yù zòng huǒ fén cāng lǐn qín zhì jīng yǔ li tuō tóng lù
太祖命师克广州，崇誉纵火焚仓廪，擒至京，与李托同戮。
pān chóng chè guǎng zhōu nán hǎi rén
潘崇彻，广州南海人。
shì wèi nèi shì shěng jú chéng
事为内侍省局丞。
pō dú bīng shū lì zhàn gōng
颇读兵书，立战功。
shèng cháng qiǎn dà jiàng wú huái ēn fá guì zhōu píng zhī huái ēn wèi bù xià suǒ shā mìng chóng chè dài zhī
晟尝遣大将吴怀恩伐桂州平之，怀恩为部下所杀，命崇彻代之。
chǎng xí wèi jiā xī běi miàn dū tǒng
𬬮袭位，加西北面都统。
suì yú chǎng pō yí chóng chè qiǎn xuē zōng yù shǐ qí jūn yǐ chá zhī
岁余，𬬮颇疑崇彻，遣薛宗誉使其军以察之。
chóng yù hái suì bái chóng chè rì yǐ líng rén bǎi yú yì jǐn xiù chuī yù dí wèi cháng yè zhī yǐn bù xù jūn zhèng
崇誉还，遂白崇彻日以伶人百余衣锦绣、吹玉笛，为长夜之饮，不恤军政。
chǎng nù zhào guī duó qí bīng bǐng zì shì jū cháng yàng yàng
𬬮怒，召归，夺其兵柄，自是居常怏怏。
tài zǔ mìng shī dù lǐng chǎng fù mìng chóng chè lǐng bīng wǔ wàn shù hè jiāng chóng chè bù wéi xiào mìng
太祖命师度岭，𬬮复命崇彻领兵五万戍贺江，崇彻不为效命。
chǎng bài zhì jīng tài zǔ zhī qí shì tè shè zhī shòu rǔ zhōu bié jià zú
𬬮败，至京，太祖知其事，特赦之，授汝州别驾，卒。