wài guó bā
◎外国八
tǔ bō gū sī luō dǒng zhān ā lǐ gǔ xiā zhēng zhào sī zhōng
○吐蕃（唃厮啰董毡阿里骨瞎征赵思忠）
tǔ bō běn hàn xī qiāng zhī de qí zhǒng luò mò zhī suǒ chū
吐蕃本汉西羌之地，其种落莫知所出。
huò yún nán liáng tū fā lì lù gū zhī hòu qí zǐ sūn yǐ tū fā wèi guó hào yǔ é gù wèi zhī tǔ bō
或云南凉秃发利鹿孤之后，其子孙以秃发为国号，语讹故谓之吐蕃。
táng zhēn guàn hòu cháng lái cháo gòng
唐贞观后，常来朝贡。
zhì dé hòu yīn ān shǐ zhī luàn suì xiàn hé xī lǒng yòu zhī de
至德后，因安、史之乱，遂陷河西、陇右之地。
dà zhōng sān nián qí guó zǎi xiàng lùn kǒng rè yǐ qín yuán ān lè jí shí mén děng qī guān lái guī
大中三年，其国宰相论恐热以秦、原、安乐及石门等七关来归。
sì nián yòu kè chéng wéi fú sān zhōu
四年，又克成、维、扶三州。
wǔ nián qí guó shā zhōu cì shǐ zhāng yì cháo yǐ guā shā yī sù shí yī zhōu zhī de lái xiàn
五年，其国沙州刺史张义潮以瓜、沙、伊、肃十一州之地来献。
táng mò guā shā zhī de fù wèi suǒ gé
唐末，瓜、沙之地复为所隔。
rán ér qí guó yì zì shuāi ruò zú zhǒng fēn sǎn dà zhě shù qiān jiā xiǎo zhě bǎi shí jiā wú fù tǒng yī yǐ
然而其国亦自衰弱，族种分散，大者数千家，小者百十家，无复统一矣。
zì yí wèi jīng yuán huán qìng jí zhèn róng qín zhōu jì yú líng xià jiē yǒu zhī gè yǒu shǒu lǐng nèi shǔ zhě wèi zhī shú hù yú wèi zhī shēng hù
自仪、渭、泾、原、环、庆及镇戎、秦州暨于灵、夏皆有之，各有首领，内属者谓之熟户，余谓之生户。
liáng zhōu suī wèi suǒ gé rán qí de zì zhì mù shǒu huò qǐng mìng yú zhōng cháo
凉州虽为所隔，然其地自置牧守，或请命于中朝。
tiān chéng zhōng quán zhī xī liáng fǔ liú hòu sūn chāo qiǎn dà jiàng tuò bá chéng huì lái gòng míng zōng zhào jiàn chéng huì yún liáng zhōu dōng jù líng wǔ qiān lǐ xī běi zhì gān zhōu wǔ bǎi lǐ
天成中，权知西凉府留后孙超遣大将拓拔承诲来贡，明宗召见，承诲云："凉州东距灵武千里，西北至甘州五百里。
jiù yǒu yùn rén èr qiān wǔ bǎi wèi shù bīng jí huáng cháo zhī luàn suì wèi zǔ jué
旧有郓人二千五百为戍兵，及黄巢之乱，遂为阻绝。
chāo jí chéng zhōng hàn hù bǎi yú jiē shù bīng zhī zǐ sūn yě
超及城中汉户百余，皆戍兵之子孙也。
qí chéng jīn fāng fú shù lǐ zhōng yǒu xiàn lìng pàn guān dōu yā yá dōu zhī bīng mǎ shǐ yī fú yán yǔ lüè rú hàn rén
其城今方幅数里，中有县令、判官、都押衙、都知、兵马使，衣服言语略如汉人。
jí shòu chāo liáng zhōu cì shǐ chōng hé xī jūn jié dù liú hòu
"即授超凉州刺史，充河西军节度留后。
qián yòu chū chāo zú zhōu rén tuī qí tǔ rén zhé bū jiā shī quán zhī liú hòu qiǎn shǐ lái gòng jí yǐ jiā shī dài chāo wèi liú hòu
干祐初，超卒，州人推其土人折逋嘉施权知留后，遣使来贡，即以嘉施代超为留后。
liáng zhōu guō wài shù shí lǐ shàng yǒu hàn mín xiàn méi zhě gēng zuò yú jiē tǔ bō
凉州郭外数十里，尚有汉民陷没者耕作，余皆吐蕃。
qí zhōu shuài shāo shī mín qíng zé zhòng jiē xiào jù
其州帅稍失民情，则众皆啸聚。
chéng nèi yǒu qī jí mù fú tú qí shuài jí dēng zhī dài qí zhòng yuē ěr ruò pò wǒ wǒ jí zì fén yú cǐ yǐ
城内有七级木浮图，其帅急登之，绐其众曰："尔若迫我，我即自焚于此矣。
zhòng xī fú tú nǎi méng ér shě zhī
"众惜浮图，乃盟而舍之。
zhōu guǎng shùn sān nián shǐ yǐ shēn shuài hòu wèi hé xī jié dù
周广顺三年，始以申帅厚为河西节度。
shuài hòu chū zhì liáng zhōu zòu qǐng shòu tǔ bō shǒu lǐng zhé bū zhī děng guān bìng cóng zhī
帅厚初至凉州，奏请授吐蕃首领折逋支等官，并从之。
xiǎn dé zhōng shī hòu wèi qí suǒ pò shàn hái cháo zuò biǎn
显德中，师厚为其所迫，擅还朝，坐贬。
liáng zhōu yì bù fù mìng shuài
凉州亦不复命帅。
jiàn lóng èr nián líng wǔ wǔ bù yǐ tuó tuó liáng mǎ zhì gòng lái lí děng bā zú qiú zhǎng yuè wéi děng hù sòng rù jiè chì shū jiǎng yù
建隆二年，灵武五部以橐驼良马致贡，来离等八族酋长越嵬等护送入界，敕书奖谕。
qín zhōu shǒu lǐng shàng bō yú shāng shā cǎi zào wu zú zhī zhōu gāo fáng bǔ xì qí dǎng sì shí qī rén yǐ zhuàng wén
秦州首领尚波于伤杀采造务卒，知州高防捕系其党四十七人，以状闻。
shàng nǎi yǐ wú tíng zuò wèi xióng wǔ jūn jié dù dài fáng ān jí zhī lìng tíng zuò jī chì shū cì shàng bō yú děng yuē cháo tíng zhì zhì biān fáng fǔ níng bù luò wu lìng ān jí qǐ yǒu qīn yú
上乃以吴廷祚为雄武军节度代防安辑之，令廷祚赍敕书赐尚波于等曰："朝廷制置边防，抚宁部落，务令安集，岂有侵渔？
nǎng zhě qín zhōu shè zhì sān zhài zhǐ yǐ cǎi qǔ cái mù gòng yì jīng shī suī zài fán hàn zhī jiāo bù fáng mù fàng zhī lì
曩者秦州设置三砦，止以采取材木，供亿京师，虽在蕃汉之交，不妨牧放之利。
rǔ děng zhàn jù mù zhí shāng shā jūn rén
汝等占据木植，伤杀军人。
jìn de gāo fáng zòu rǔ děng jiàn yǐ jū zhí tīng hòu jìn zhǐ
近得高防奏汝等见已拘执，听候进止。
zhèn yǐ rǔ děng jiǔ shū zhōng shùn bì huǐ qián fēi tè shì huái róu gè cóng kuān yòu
朕以汝等久输忠顺，必悔前非，特示怀柔，各从宽宥。
yǐ lìng wú tíng zuò wǎng shēn ān fǔ jí hái jiù dì
已令吴廷祚往伸安抚及还旧地。
suǒ yí gòng tǐ ēn zhǐ gè guī běn zú
所宜共体恩旨，各归本族。
réng yǐ jǐn páo yín dài cì zhī shàng bō yú děng gǎn yuè
"仍以锦袍银带赐之，尚波于等感悦。
shì nián qiū nǎi xiàn fú qiāng de
是年秋，乃献伏羌地。
qián dé sì nián zhī xī liáng fǔ zhé bū gé zhī shàng yán yǒu huí hú èr bǎi yú rén hàn sēng liù shí yú rén zì shuò fāng lù lái wèi bù luò jié lüè
干德四年，知西凉府折逋葛支上言："有回鹘二百余人、汉僧六十余人自朔方路来，为部落劫略。
sēng yún yù wǎng tiān dǔ qǔ jīng bìng sòng dá gān zhōu qì
僧云欲往天竺取经，并送达甘州讫。
zhào bāo dá zhī
"诏褒答之。
wǔ nián shǒu lǐng lǘ bū gē dū tíng dū nán gē yě má lǐ liù rén lái gòng mǎ
五年，首领闾逋哥、督廷、督南、割野、麻里六人来贡马。
kāi bǎo liù nián liáng zhōu lìng bù zòu guān sēng lìn zhān shēng bū shèng lā juān èr rén qiú tōng dào yú jīng zhōu yǐ shēn cháo gòng zhào jīng zhōu lìng yá jiāng zhì liáng zhōu wèi fǔ zhī
开宝六年，凉州令步奏官僧吝毡声、逋胜拉蠲二人求通道于泾州以申朝贡，诏泾州令牙将至凉州慰抚之。
bā nián qín zhōu dà shí xiǎo shí zú kòu tǔ mén lüè jū mín zhī zhōu zhāng bǐng jī zǒu zhī
八年，秦州大石、小石族寇土门，略居民，知州张炳击走之。
tài píng xīng guó èr nián qín zhōu ān jiā zú kòu cháng shān xún jiǎn shǐ wéi tāo jī zǒu zhī
太平兴国二年，秦州安家族寇长山，巡检使韦韬击走之。
sān nián qín zhōu zhū zú shù lái kòu lüè sān yáng guǎng hé ráng gōng mén děng zhài jiān jūn xún jiǎn shǐ zhōu chéng jìn rèn dé míng gěng rén ēn děng huì bīng jī bài zhī zhǎn shǒu shù shí jí yāo zhǎn bù yòng mìng zú jiǔ rén yú jìng shàng
三年，秦州诸族数来寇略三阳、｛广禾｝穰、弓门等砦，监军巡检使周承瑨、任德明、耿仁恩等会兵击败之，斩首数十级，腰斩不用命卒九人于境上。
tài zōng nǎi zhào yuē qín zhōu nèi shǔ sān zú děng qǐng mù huá fēng yù qiú nèi fù bǐ zhī ān jí xián suì dǐ níng
太宗乃诏曰："秦州内属三族等顷慕华风，聿求内附，俾之安辑，咸遂底宁。
jìn wén chéng fán yù zhī zī rěn kòu ràng zhī zhì gǎn wàng dà huì lái náo biān jiāng
近闻乘蕃育之资，稔寇攘之志，敢忘大惠，来挠边疆。
qǐ zhèn xìn zhī wèi fú ér lì fǔ zhī bù zhì
岂朕信之未孚，而吏抚之不至？
bìng juān xìn jiù tè shì wēi huái
并蠲衅咎，特示威怀。
jīn hòu huò gèng piāo lüè lì jí bǔ zhì zhì zhī yú fǎ bù xū yǐ wén
今后或更剽剠，吏即捕治，置之于法，不须以闻。
shì nián yòu kòu bā láng zhài xún jiǎn liú chóng ràng jī bài zhī xiāo qí shuài wáng ní zhū shǒu yǐ xùn
"是年，又寇八狼砦，巡检刘崇让击败之，枭其帅王泥猪首以徇。
sān yuè xiǎo yù zú kòu qìng zhōu zhī zhōu mù róng dé fēng jī zǒu zhī
三月，小遇族寇庆州，知州慕容德丰击走之。
bā nián zhū zhǒng yǐ mǎ lái xiàn tài zōng zhào qí qiú zhǎng duì yú chóng zhèng diàn hòu jiā wèi fǔ cì yǐ shù bó yīn wèi zǎi xiàng yuē tǔ bō yán yǔ bù tōng yī fú yì zhì zhèn cháng yǐ qín shòu chù zhī
八年，诸种以马来献，太宗召其酋长对于崇政殿，厚加慰抚，赐以束帛，因谓宰相曰："吐蕃言语不通，衣服异制，朕常以禽兽畜之。
zì táng shì yǐ lái pō wéi biān huàn
自唐室以来，颇为边患。
yǐ guó jiā bīng lì xióng shèng liáo jǔ piān shī biàn kě qū zhú shù qiān lǐ wài
以国家兵力雄盛，聊举偏师，便可驱逐数千里外。
dàn niàn qí zhǒng lèi fán xi ān tǔ zhòng qiān tǎng yīn rǎng chú bì zhì shā lù suǒ yǐ zhì yú dù wài cún ér wù lùn yě
但念其种类蕃息，安土重迁，倘因攘除，必致杀戮，所以置于度外，存而勿论也。
jiǔ nián qiū qín zhōu yán fán bù yǐ yáng mǎ lái xiàn gè yǐ yàn kào yù yòng chá juàn dá qí zhí
"九年秋，秦州言蕃部以羊马来献，各已宴犒，欲用茶绢答其直。
zhào cóng zhī
诏从之。
chún huà yuán nián qín zhōu dà xiǎo mǎ jiā zú xiàn de nèi fù
淳化元年，秦州大、小马家族献地内附。
èr nián quán zhī xī liáng zhōu zuǒ xiāng yā fán luò fù shǐ zhé bū ā yù dān lái gòng
二年，权知西凉州、左厢押蕃落副使折逋阿喻丹来贡。
xiān shì diàn zhí dīng wéi qīng wǎng liáng zhōu shì mǎ wéi qīng zhì ér jìng dà fēng rěn yīn wèi qí suǒ liú
先是，殿直丁惟清往凉州市马，惟清至而境大丰稔，因为其所留。
líng zhōu mìng fán luò jūn shǐ cuī rén yù wǎng yíng wéi qīng
灵州命蕃落军使崔仁遇往迎惟清。
yòu tǔ bō mài mǎ hái guò líng zhōu wèi dǎng xiàng suǒ lüè biǎo sù qí shì yīn qǐng liú wéi qīng zhì lái nián tóng rù cháo
又吐蕃卖马还过灵州，为党项所略，表诉其事，因请留惟清至来年同入朝。
zhào dá zhī
诏答之。
sì nián ā yù dān sǐ yǐ qí dì yù lóng bō wèi bǎo shùn láng jiàng dài qí rèn
四年，阿喻丹死，以其弟喻龙波为保顺郎将代其任。
wǔ nián zhé píng zú dà shǒu lǐng hù yuǎn zhōu jūn zhù dū yán ba lǜ liù gǔ zhū zú mǎ qiān yú pǐ lái gòng
五年，折平族大首领、护远州军铸督延巴率六谷诸族马千余匹来贡。
jì cí fù wō dēng wén gǔ yán yí zhōu bā zú shǒu lǐng bū bō chī děng qīn duó dì tǔ
既辞，复挝登闻鼓，言仪州八族首领逋波鵄等侵夺地土。
shàng jiàng chì shū gào yù zhī
上降敕书告谕之。
zhī qín zhōu wēn zhòng shū shàng yán měi suì fá mù duō wèi fán zú rǎng duó jīn yǐ qū qí bù luò yú wèi běi
知秦州温仲舒上言，每岁伐木，多为蕃族攘夺，今已驱其部落于渭北。
tài zōng lǜ shēng biān huàn nǎi yǐ zhī fèng xiáng xuē wéi jí duì yì qí rèn yǔ jiàn wéi jí chuán
太宗虑生边患，乃以知凤翔薛惟吉对易其任，语见《惟吉传》。
shì nián chūn zhī xī liáng fǔ zuǒ xiāng yā fán luò fù shǐ zhé bū yù lóng bō zhèn wǔ jūn dōu luō zú dà shǒu lǐng bìng lái gòng mǎ
是年春，知西凉府左厢押蕃落副使折逋喻龙波、振武军都罗族大首领并来贡马。
zhì dào yuán nián liáng zhōu fán bù dāng zūn yǐ liáng mǎ lái gòng yǐn duì wèi fǔ jiā cì dāng zūn hǔ pí yī huān hū zhì xiè
至道元年，凉州蕃部当尊以良马来贡，引对慰抚，加赐当尊虎皮一，欢呼致谢。
èr nián sì yuè zhé píng zú shǒu lǐng wò sàn shàng yán bù luò wèi li jì qiān suǒ qīn yuàn huì bīng líng zhōu yǐ bèi tǎo jī cì bì yǐ dá zhī
二年四月，折平族首领握散上言，部落为李继迁所侵，愿会兵灵州以备讨击，赐币以答之。
qī yuè xī liáng fǔ yā fán luò fù shǐ zhé bū yù lóng bō shàng yán fán bù pín wèi jì qiān qīn lüè nǎi yǔ tǔ bō dōu bù shǔ méi xiá yè yú huì liù gǔ fán zhòng lái cháo qiě xiàn míng mǎ
七月，西凉府押蕃落副使折逋喻龙波上言，蕃部频为继迁侵略，乃与吐蕃都部署没暇拽于会六谷蕃众来朝，且献名马。
shàng hòu cì zhī
上厚赐之。
shì suì liáng zhōu fù lái qǐng shuài zhào yǐ dīng wéi qīng zhī zhōu shì cì yǐ pái yìn
是岁，凉州复来请帅，诏以丁惟清知州事，赐以牌印。
xián píng yuán nián shí yī yuè hé xī jūn zuǒ xiāng fù shǐ guī dé jiāng jūn zhé bū yóu lóng bō lái cháo
咸平元年十一月，河西军左厢副使、归德将军折逋游龙钵来朝。
yóu lóng bō sì shì shòu cháo mìng wèi qiú suī gòng fāng wù wèi cháng zì xíng jīn shǐ zhì xiàn mǎ èr qiān yú pǐ
游龙钵四世受朝命为酋，虽贡方物，未尝自行，今始至，献马二千余匹。
hé xī jūn jí gǔ liáng zhōu dōng zhì gù yuán zhōu qiān wǔ bǎi lǐ nán zhì xuě shān tǔ yù hún lán zhōu jiè sān bǎi wǔ shí lǐ xi zhì gān zhōu tóng chéng jiè liù bǎi lǐ běi zhì bù luò sān bǎi lǐ
河西军即古凉州，东至故原州千五百里，南至雪山、吐谷浑、兰州界三百五十里，西至甘州同城界六百里，北至部落三百里。
zhōu huí píng chuān èr qiān lǐ
周回平川二千里。
jiù lǐng gū zāng shén wū fán hé chāng sōng jiā lín wǔ xiàn hù èr wàn wǔ qiān liù bǎi jiǔ shí sān kǒu shí èr wàn bā qiān yī bǎi jiǔ shí sān
旧领姑臧、神乌、蕃禾、昌松、嘉麟五县，户二万五千六百九十三，口十二万八千一百九十三。
jīn yǒu hàn mín sān bǎi hù
今有汉民三百户。
chéng zhōu huí shí wǔ lǐ rú fèng xíng xiāng chuán li guǐ jiù zhì yě
城周回十五里，如凤形，相传李轨旧治也。
jiē lóng bō zì shù yún
皆龙钵自述云。
zhào yǐ lóng bō wèi ān yuǎn dà jiàng jūn
诏以龙钵为安远大将军。
èr nián yǐ yí zhōu yán méng bā bù dōu shǒu lǐng kě gē lǐng huà zhōu cì shǐ shǒu lǐng tòu bū děng wéi huái huà láng jiàng
二年，以仪州延蒙八部都首领渴哥领化州刺史，首领透逋等为怀化郎将。
sì nián zhī zhèn róng jūn li jì hé yán xī liáng fǔ liù gǔ dōu shǒu lǐng pān luō zhī yuàn lù lì tǎo jì qiān qǐng shòu yǐ cì shǐ réng gěi lǐn lù
四年，知镇戎军李继和言，西凉府六谷都首领潘罗支愿戮力讨继迁，请授以刺史，仍给廪禄。
jīng lüè shǐ zhāng qí xián yòu qǐng fēng liù gǔ wáng jiān zhāo tǎo shǐ
经略使张齐贤又请封六谷王兼招讨使。
shàng yǐ wèn zǎi xiàng jiē yuē luō zhī yǐ wèi qiú shuài shòu cì shǐ tài qīng
上以问宰相，皆曰："罗支已为酋帅，授刺史太轻；
wèi lǐng jié zhì jiā wáng jué fēi shùn
未领节制，加王爵非顺；
zhāo tǎo shǐ hào bù kě jiǎ wài yí
招讨使号不可假外夷。
nǎi yǐ wéi yán zhōu fáng yù shǐ jiān líng zhōu xī miàn dōu xún jiǎn shǐ
"乃以为盐州防御使兼灵州西面都巡检使。
shí xī liáng shǐ lái qiě yán liù gǔ fēn zuǒ yòu xiāng zuǒ xiāng fù shǐ zhé bū yóu lóng bō shí cān luō zhī róng shì
时西凉使来，且言六谷分左右厢，左厢副使折逋游龙钵实参罗支戎事。
cháo tíng fāng wu suí huái yòu yǐ lóng bō lǐng yòu zhōu cì shǐ liù zú shǒu lǐng zhě xià jī děng sān rén wéi huái huà jiāng jūn
朝廷方务绥怀，又以龙钵领宥州刺史，六族首领褚下箕等三人为怀化将军。
qí nián pān luō zhī qiǎn bù xià li wàn shān lǜ bīng tǎo zéi yí shū jì hé qǐng shī qī
其年，潘罗支遣部下李万山率兵讨贼，贻书继和请师期。
xiān shì qiǎn sòng hàng méi xún děng wéi ān fǔ shǐ fù wèi xíng shàng wèi zǎi xiàng yuē zhèn kàn méng huì tú pō jì tǔ bō fǎn fù láng zǐ yě xīn zhī shì
先是，遣宋沆、梅询等为安抚使、副，未行，上谓宰相曰："朕看《盟会图》，颇记吐蕃反复狼子野心之事。
jīn yǐ yì wáng chāo děng lǐng jiǎ mǎ yuán líng zhōu ruò nán wéi zhuī xí jí líng zhōu biàn kě zhì zhì hàng děng bù xū qiǎn zhǐ zǒu yī shǐ yǐ huì bīng gào zhī
今已议王超等领甲马援灵州，若难为追袭，即灵州便可制置，沆等不须遣，止走一使以会兵告之。
wǔ nián shí yuè luō zhī yòu yán zéi qiān sòng tiě jiàn yòu chén bù zú yǐ lù yī rén zhí yī rén tīng cháo zhǐ
五年十月，罗支又言贼迁送铁箭诱臣部族，已戮一人、絷一人，听朝旨。
zhào bāo yù zhī tīng zì chǔ zhì
诏褒谕之，听自处置。
shí yī yuè shǐ lái gòng mǎ wǔ qiān pǐ
十一月，使来，贡马五千匹。
zhào hòu gěi mǎ jià bié cì cǎi bǎi duàn chá bǎi jīn
诏厚给马价，别赐彩百段、茶百斤。
liù nián yòu qiǎn miē bū zú fán guān chéng bū chí qí zhì zhèn róng jūn qǐng huì bīng tǎo zéi
六年，又遣咩逋族蕃官成逋驰骑至镇戎军，请会兵讨贼。
biān chén yí chéng bū zhà hù sòng bù shǔ sī chéng bū jù yì mǎ zhuì yá sǐ
边臣疑成逋诈，护送部署司，成逋惧，逸马坠崖死。
shàng wén shén tàn xī zhī yuē cǐ ní mái zhī zǐ zú rén wèi qí yǒng fù zǐ jiē yǒu zhàn gōng fán zài yì què zhèn jiē zhào jiàn jiǎng qí xiàng huà
上闻，甚叹息之，曰："此泥埋之子，族人畏其勇，父子皆有战功，凡再诣阙，朕皆召见，奖其向化。
zhào hé zhèn róng guān lì réng lìng wèi zhōu yǐ lǐ zàng zhī
"诏劾镇戎官吏，仍令渭州以礼葬之。
qí nián yuán wèi fán bù sān shí èr zú nà zhì lái guī
其年，原、渭蕃部三十二族纳质来归。
luō zhī yòu qiǎn fán guān wú fú shèng xī lái gòng biǎo yán gǎn cháo tíng ēn xìn fèn jì qiān jué jiàng yǐ jí qí bīng liù wàn qǐ huì wáng shī shōu fù líng zhōu
罗支又遣蕃官吴福圣腊来贡，表言感朝廷恩信，愤继迁倔强，已集骑兵六万，乞会王师收复灵州。
nǎi yǐ luō zhī wèi shuò fāng jūn jié dù líng zhōu xī miàn dōu xún jiǎn shǐ cì yǐ kǎi jiǎ qì bì
乃以罗支为朔方军节度、灵州西面都巡检使，赐以铠甲器币。
yòu yǐ wú fú shèng xī wèi ān yuǎn jiāng jūn cì shǒu lǐng wù zuǒ děng qī rén wèi huái huà jiāng jūn
又以吴福圣腊为安远将军，次首领兀佐等七人为怀化将军。
luō zhī lǚ qǐng wáng shī zhù jī zéi yì zhě yǐ xī liáng qù wèi zhōu xiàn hé lù yuǎn bù kě yù yuē shī qī
罗支屡请王师助击贼，议者以西凉去渭州限河路远，不可预约师期。
shàng yuē jì qiān cháng zài de jīn sān shān zhī dōng měi lái kòu biān jí guān jūn chū zé yǐ dùn qù
上曰："继迁常在地斤三山之东，每来寇边，及官军出，则已遁去。
shǐ liù gǔ bù zú jìn sāi hàn yù yǔ guān jūn hé shì yì guó jiā zhī lì
使六谷部族近塞捍御，与官军合势，亦国家之利。
jiàng zhào xǔ zhī
"降诏许之。
liù yuè zhī wèi zhōu cáo wěi yán lǒng shān xi yán jiā zú shǒu lǐng tū bū děng nà mǎ lì shì qǐ suí wáng shī tǎo zéi yǐ hàn fǎ zhì fán bù qiě chēng qí zhōng
六月，知渭州曹玮言陇山西延家族首领秃逋等纳马立誓，乞随王师讨贼，以汉法治蕃部，且称其忠。
zhào shòu běn zú jūn zhǔ
诏授本族军主。
bā yuè zhě lóng zú shǒu lǐng lái gòng míng mǎ shàng jiā qí cháng yǔ pān luō zhī xié lì kàng zéi lìng fù yōu dài zhī
八月，者龙族首领来贡名马，上嘉其尝与潘罗支协力抗贼，令复优待之。
qí nián shí yī yuè jì qiān gōng xī fān suì rù xī liáng fǔ zhī zhōu dīng wéi qīng xiàn méi
其年十一月，继迁攻西蕃，遂入西凉府，知州丁惟清陷没。
luō zhī wěi jiàng wèi jǐ jí liù gǔ zhū háo jí zhě lóng zú hé jī jì qiān
罗支伪降，未几，集六谷诸豪及者龙族合击继迁。
jì qiān dà bài zhōng liú shǐ dùn sǐ
继迁大败，中流矢遁死。
jǐng dé yuán nián èr yuè qiǎn qí shēng sī tuó wán lái xiàn jié
景德元年二月，遣其甥厮陀完来献捷。
liù yuè yòu qiǎn qí xiōng bāng bū zhī rù zòu qiě yù gèng lǜ bù zú jí huí hú jīng bīng zhí dǐ hè lán shān tǎo chú cán niè yuàn fā dà jūn yuán zhù
六月，又遣其兄邦逋支入奏，且欲更率部族及回鹘精兵直抵贺兰山讨除残孽，愿发大军援助。
zhào jīng yuán bù shǔ chén xìng děng hòu luō zhī yǐ fā jí lǜ zhòng gǔ xíng fù shí mén cè yìng
诏泾原部署陈兴等候罗支已发，即率众鼓行赴石门策应。
bāng bū zhī yòu yán qián cì luō zhī pái yìn guān gào yī fú qì xiè wèi zéi jié lüè yǒu zhào bié gěi luō zhī
邦逋支又言前赐罗支牌印、官告、衣服、器械为贼劫掠，有诏别给罗支；
yòu yán xiū hóng yuán dà yún sì zhào cì jīn bó wù cǎi
又言修洪元大云寺，诏赐金箔物彩。
xiān shì jì qiān zhǒng luò mí bān zhǔ jí rì bū jí luó dān èr zú wáng guī zhě lóng zú ér yù yīn tú luō zhī
先是，继迁种落迷般嘱及日逋吉罗丹二族亡归者龙族，而欲阴图罗支。
shì yuè huì qiān dǎng gōng zhě lóng luō zhī lǜ bǎi yú qí jí fù jiāng yì hé jī suì wèi èr zú qiāng yú zhàng
是月，会迁党攻者龙，罗支率百余骑急赴，将议合击，遂为二族戕于帐。
zhào zèng luō zhī wǔ wēi jùn wáng qiǎn shǐ zèng xù qí jiā
诏赠罗支武威郡王，遣使赠恤其家。
zhě lóng fán shí sān zú ér liù zú fù mí bān zhǔ jí rì bū jí luó dān
者龙凡十三族，而六族附迷般嘱及日逋吉罗丹。
xī liáng fǔ jì wén luō zhī yù hài nǎi lǜ kān gǔ lán zhōu zōng gē mì nuò zhū zú gōng zhě lóng liù zú liù zú xī cuàn shān gǔ zhōng zhào shǐ zhě ān jí zhī
西凉府既闻罗支遇害，乃率龛谷、兰州、宗哥、觅诺诸族攻者龙六族，六族悉窜山谷中，诏使者安集之。
liù gǔ zhū háo nǎi yì lì luō zhī dì sī duó dū wéi shǒu lǐng
六谷诸豪乃议立罗支弟厮铎督为首领。
qiě yán duó dū gāng jué píng shù měi huì róng shǒu shè shāng dòu yǐn shí bì xiān bēi zhě fàn lìng suī zhì qīn bù dài shù gèng zhàn tǎo wēi míng shén zhe
且言铎督刚决平恕，每会戎首，设觞豆饮食必先卑者，犯令虽至亲不贷，数更战讨，威名甚著。
zhào shòu duó dū yán zhōu fáng yù shǐ líng zhōu xī miàn yán biān dōu dà xún jiǎn shǐ
诏授铎督盐州防御使、灵州西面沿边都大巡检使。
shàng yǐ qiān dǎng wèi píng jiè qí fù bèi gōng zhì suì jiā duó dū shuò fāng jūn jié dù yā fán luò děng shǐ xī liáng fǔ liù gǔ dà shǒu lǐng
上以迁党未平，藉其腹背攻制，遂加铎督朔方军节度、押蕃落等使、西凉府六谷大首领。
jīng yuán lù yán lǒng shān xiàn wáng li yán sān zú guī shùn
泾原路言陇山县王、狸、延三族归顺。
yòu wèi zhōu yán kān gǔ lǎn jiā zú shǒu lǐng zūn zhān mó bì yú lóng jí biàn zhǔ děng xiàn míng mǎ yuàn lǜ suǒ bù zhù tǎo bù fù zhě
又渭州言龛谷、懒家族首领尊毡磨壁余龙及便嘱等献名马，愿率所部助讨不附者；
yòu yán xī liáng shì mǎ dào chū běn zú zì jīn bǎo wú tā yú
又言西凉市马道出本族，自今保无他虞。
zhào cì mǎ zhí yǐ biàn zhǔ děng wéi láng jiàng
诏赐马直，以便嘱等为郎将。
shí xí zhōu yòu yán hé xī zhū fān sì shí wǔ zú nèi fù
石、隰州又言河西诸蕃四十五族内附。
qí nián qiān dǎng kòu yǒng níng wèi yào lìng zú hé sū jī bài zhī zhǎn shǒu bǎi yú jí
其年，迁党寇永宁，为药令族合苏击败之，斩首百余级。
zhèn róng jūn shàng yán xiān pàn qù fán guān jiā luō wù zāng chéng wáng děng sān zú jí zhě duō yí jūn zhǔ lǜ shǔ guī shùn qǐng xiàn mǎ shú zuì tè zhào yòu zhī
镇戎军上言，先叛去蕃官茄罗、兀赃、成王等三族及〈者多〉移军主率属归顺，请献马赎罪，特诏宥之。
èr nián sī duó dū qiǎn qí shēng ā xī lái gòng réng shàng yǔ zhào dé míng zhàn dòu gōng zhuàng
二年，厮铎督遣其甥呵昔来贡，仍上与赵德明战斗功状；
yòu yán fán zhàng zhōu sī nà zhī yǒu zhì yǒng jiǔ cān móu yì qǐng shòu yǐ liù gǔ dōu xún jiǎn shǐ
又言蕃帐周斯那支有智勇，久参谋议，请授以六谷都巡检使。
shàng jiā jiǎng cóng qí qǐng réng cì chá cǎi
上嘉奖，从其请，仍赐茶彩。
yòu zhuī lù pān luō zhī zǐ shī jí wèi guī dé jiāng jūn hòu cì qì bì
又追录潘罗支子失吉为归德将军，厚赐器币；
zhě lóng qī zú shǒu lǐng yǒu hàn kòu zhī láo bìng yuè gěi qiān qián
者龙七族首领有捍寇之劳，并月给千钱。
jiù zhì gōng shǐ bīng qì bù rù wài yí
旧制，弓矢兵器不入外夷。
shí xī liáng yàng dān zú shàng biǎo qiú shì gōng shǐ shàng yǐ yàng dān xuān lì xī chuí wěi yǐ hàn bì tè lìng wèi zhōu gěi cì
时西凉样丹族上表求市弓矢，上以样丹宣力西陲，委以捍蔽，特令渭州给赐。
yīn bié cì sī duó dū yǐ zhòng ēn yì
因别赐厮铎督，以重恩意。
sān nián yòu yǐ zhě lóng zú hé qióng bō dǎng zōng zú yè luō děng wéi běn zú shǒu lǐng jiǎn jiào tài zǐ bīn kè jiē duó dū wài yīn yě
三年，又以者龙族合穷波、党宗族业罗等为本族首领、检校太子宾客，皆铎督外姻也。
duó dū qiǎn ān huà láng jiàng lù lí nú lái gòng
铎督遣安化郎将路黎奴来贡。
lí nú bìng yú guǎn tè qiǎn shàng yī shì liáo
黎奴病于馆，特遣尚医视疗。
jí zú shàng lián zhī hòu jiā fèng gěi
及卒，上怜之，厚加赗给。
wǔ yuè duó dū yòu yán bù luò jí yì
五月，铎督又言部落疾疫。
zhào cì bái lóng nǎo xī jiǎo liú huáng ān xī xiāng bái zǐ shí yīng děng yào fán qī shí liù zhǒng
诏赐白龙脑、犀角、硫黄、安息香、白紫石英等药，凡七十六种。
shǐ zhě gǎn yuè ér qù
使者感悦而去。
yòu zhì jiā duó dū jiǎn xiào tài fù qí zú zhàng li bō bū děng sì shí jiǔ rén wèi jiǎn jiào tài zǐ bīn kè chōng běn zú shǒu lǐng
又制加铎督检校太傅，其族帐李波逋等四十九人为检校太子宾客，充本族首领。
duó dū qiǎn suǒ bù bō jī jìn mài mǎ yīn yán jī guān fèng bàn suì qǐ jiù jīng gěi cì shì suǒ xū wù cóng zhī
铎督遣所部波机进卖马，因言积官奉半岁，乞就京给赐市所须物，从之。
wèi zhōu yán miào é yán jiā shú wéi děng zú lǜ sān qiān yú zhàng wàn qī qiān yú kǒu jí yáng mǎ shù wàn kuǎn sāi nèi fù
渭州言妙娥、延家、熟嵬等族率三千余帐、万七千余口及羊马数万款塞内附。
zhào qiǎn shǐ fǔ láo zhī cì yǐ páo dài chá cǎi réng yǐ zhé píng zú shǒu lǐng sā bū kě wèi shùn zhōu cì shǐ chōng běn zú dōu jūn zhǔ
诏遣使抚劳之，赐以袍带茶彩，仍以折平族首领撒逋渴为顺州刺史，充本族都军主。
shì nián zōng jiā dāng zōng zhāng mí zú lái gòng yí bū cā fù zú guī fù
是年，宗家、当宗、章迷族来贡，移逋、攃父族归附。
jiǔ yuè zhào shì xī miàn nà zhì róng rén
九月，诏释西面纳质戎人。
xiān shì zhū fān yǒu chāo jié wèi è cháng jīng hé duàn zhě kǒng yì shí fù pàn gù shōu qí zǐ dì wèi zhì nǎi yǒu jìn gù zhōng shēn zhě
先是，诸蕃有钞劫为恶尝经和断者，恐异时复叛，故收其子弟为质，乃有禁锢终身者。
shàng mǐn ér zòng zhī zú zhàng gǎn ēn jiē qǐ sǎng zì shì bù wéi biān huàn
上悯而纵之，族帐感恩，皆稽颡自誓不为边患。
sì nián biān chén yán zhào dé míng móu jié xī liáng xí huí hú
四年，边臣言赵德明谋劫西凉，袭回鹘。
shàng yǐ liù gǔ gān zhōu jiǔ tuī zhōng shùn sī fǔ níng zhī nǎi qiǎn shǐ yù sī duó dū lìng yuán jié huí hú wèi bèi bìng cì duó dū chá yào xí yī jīn dài jí bù luò wù yǒu chà
上以六谷、甘州久推忠顺，思抚宁之，乃遣使谕厮铎督令援结回鹘为备，并赐铎督茶药、袭衣、金带及部落物有差。
duó dū fèng biǎo xiè
铎督奉表谢。
dà zhōng xiáng fú yuán nián shí yī yuè zōng gē zú dà shǒu lǐng wēn bū děng lái gòng
大中祥符元年十一月，宗哥族大首领温逋等来贡。
sān nián xī liáng fǔ mì nuò zú zhàng yì cì shǒu lǐng wēn bū děng yào
三年，西凉府觅诺族瘴疫，赐首领温逋等药。
sì nián sī duó dū qiǎn zēng lìn zhān dān lái gòng cì zǐ fāng páo
四年，厮铎督遣增蔺毡单来贡，赐紫方袍。
wǔ nián yòu yí qí zǐ lái gòng
五年，又遗其子来贡。
qí nián zhě lóng zú dōu shǒu lǐng shě qīn bō qiǎn shǐ yì què xiàn mǎ qiú cì yìn
其年，者龙族都首领舍钦波遣使诣阙献马，求赐印。
zhào cóng qí qǐng réng yōu jī zhī
诏从其请，仍优赍之。
qī nián zhī qín zhōu zhāng jí zhì dà luō mén xīn zhài
七年，知秦州张佶置大落门新砦。
xiān shì jí yù jìn wèi zhì cǎi mù chǎng fán zú wén zhī jí xǐ zhàng qù
先是，佶欲近渭置采木场，蕃族闻之，即徙帐去。
jí bù néng suì fǔ zhī róng rén zhé huǐ yīn xiāng dǎo chāo jié jí shēn rù yǎn jī xī bài zǒu
佶不能遂抚之，戎人辄悔，因乡导钞劫，佶深入掩击，悉败走。
zhì shì qiú hé jí bù xǔ
至是求和，佶不许。
sān yuè qín zhōu cáo wěi yán shú hù guō sī dūn shǎng yàng dān jiē dà zú yàng dān zhé zuò wén fǎ móu pàn sī dūn mì yǐ gào yuē bàn yuè shā zhī zhì shì guǒ xié yàng dān shǒu lái
三月，秦州曹玮言熟户郭厮敦、赏样丹皆大族，样丹辄作文法谋叛，厮敦密以告，约半月杀之，至是，果携样丹首来。
shàng yǐ sī dūn yīn hài yàng dān bù yù míng jiā ēn jiǎng yǐ yí jù zhū zú
上以厮敦阴害样丹，不欲明加恩奖，以疑惧诸族。
shí fāng yì zhù nán shǐ chéng suì yǐ sī dūn xiàn de wèi míng zhào shòu shùn zhōu cì shǐ
时方议筑南使城，遂以厮敦献地为名，诏授顺州刺史。
xiān shì zhāng jí shēn rù fán jìng biān shì shù rǎo
先是，张佶深入蕃境，边事数扰。
jí wěi pò yú jiǎo chán lù shǎng yàng dān èr qiú yóu shì qián jù wáng shī zhě fú nì bì zuì wěi yòu zhào zhī xǔ nà fá shǒu guò
及玮破鱼角蝉，戮赏样丹二酋，由是前拒王师者伏匿避罪，玮诱召之，许纳罚首过。
jì ér zhì zhě shù qiān rén fán nà mǎ liù shí pǐ gěi yǐ pǐ cǎi
既而至者数千人，凡纳马六十匹，给以匹彩。
huò yǐ shǎo wèi su zhě wěi huà zhī yuē shì shú zuì wù rǔ bèi gǎn xī lì yé
或以少为诉者，玮叱之曰："是赎罪物，汝辈敢希利耶！
róng zú wén zhī jiē wèi fú
"戎族闻之，皆畏服。
bā yuè cáo wěi yán fú qiāng zhài sī jī bō yǔ zōng gē zú li mó lùn jù wéi wén fǎ lǐng bīng qù zhī xī kuì sàn yí qí chéng zhàng
八月，曹玮言伏羌砦厮鸡波与宗哥族李磨论聚为文法，领兵趣之，悉溃散，夷其城帐。
jiǔ yuè
九月，
wěi yòu yán zōng gē gū sī luō qiāng zú mǎ bō huà xī yú jiǎo chán děng lǜ mǎ xián shān lán zhōu kān gǔ zhān máo shān táo hé hé zhōu qiāng bīng zhì fú qiāng zhài sān dōu gǔ
玮又言宗哥唃厮啰、羌族马波叱腊鱼角蝉等率马衔山、兰州、龛谷、毡毛山、洮河、河州羌兵至伏羌砦三都谷，
jí lǜ bīng jī bài zhī
即率兵击败之，
zhú běi èr shí lǐ
逐北二十里，
zhǎn guó qiān yú jí
斩馘千余级，
qín qī rén
擒七人，
huò mǎ niú zá chù yī fú qì zhàng sān wàn sān qiān jì
获马牛、杂畜、衣服、器仗三万三千计。
chuī má chéng zhāng zú dōu shǒu lǐng zhāng xiǎo gē yǐ gōng shòu shùn zhōu cì shǐ
吹麻城张族都首领张小哥以功授顺州刺史。
wěi yòu yán yǒng níng zhài lǒng bō tā sī má èr zú zhào nà zhì bù cóng mìng lǜ bīng jī zhī zhǎn shǒu èr bǎi jí
玮又言永宁砦陇波、他厮麻二族召纳质不从命，率兵击之，斩首二百级。
shí yī yuè zhào gěi qín zhōu qī zhài shú hù shǒu lǐng dōu jūn zhǔ yǐ xià bǎi sì shí liù rén gào shēn
十一月，诏给秦州七砦熟户首领、都军主以下百四十六人告身。
tiān xǐ yuán nián zhào yǐ yě fang zhài dōu shǒu lǐng guō sī dūn wèi běn zú xún jiǎn fù yǐ fèng lù
天禧元年，诏以冶坊砦都首领郭厮敦为本族巡检，赋以奉禄。
yòu bǔ dà mǎ jiā zú ā sī duó wèi běn zú jūn zhǔ
又补大马家族阿厮铎为本族军主。
shí yuè qín zhōu bù shǔ yán guǐ liú jiā zú lěi suì wéi mìng tǎo píng zhī
十月，秦州部署言鬼留家族累岁违命，讨平之。
èr nián yòu yán chuī má chéng jí hé zhōu zhū zú jiē pò zōng gē wén fǎ lái fù
二年，又言吹麻城及河州诸族皆破宗哥文法来附。
gū sī luō shǎo shuāi shù wèi luō xiā lì gǔ suǒ kùn jīn hái jiù dì
唃厮啰少衰，数为啰瞎力骨所困，今还旧地。
zhū zhài qiāng zú jí kōng shù sī jī bō děng nà zhì zhě fán qī bǎi wǔ shí liù zhàng
诸砦羌族及空俞、厮鸡波等纳质者凡七百五十六帐。
gū sī luō zhě xù chū zàn pǔ zhī hòu běn míng qī nán líng wēn bū
唃厮啰者，绪出赞普之后，本名欺南陵温逋。
jiān bū yóu zàn pǔ yě qiāng yǔ é wèi jiān bū
篯逋犹赞普也，羌语讹为篯逋。
shēng gāo chāng mó yú guó jì shí èr suì hé zhōu qiāng hé láng yè xián kè gāo chāng jiàn sī luō mào qí wěi qiè yǐ guī zhì quē xīn chéng ér dà xìng sǒng chāng sī jūn yòu yǐ sī luō jū yí gōng chéng yù yú hé zhōu lì wén fǎ
生高昌磨榆国，既十二岁，河州羌何郎业贤客高昌，见厮啰貌奇伟，挈以归，置（缺）心城，而大姓耸昌厮均又以厮啰居移公城，欲于河州立文法。
hé zhōu rén wèi fú gǔ wèi ér zi sī luō zì cǐ míng gū sī luō
河州人谓佛"唃"，谓儿子"厮啰"，自此名唃厮啰。
yú shì zōng gē sēng li lì zūn miǎo chuān dà qiú wēn bū qí lüè qǔ sī luō rú kuò zhōu zūn lì zhī
于是宗哥僧李立遵、邈川大酋温逋奇略取厮啰如廓州，尊立之。
bù zú jìn qiáng nǎi xǐ jū zōng gē chéng lì zūn wèi lùn bū zuǒ zhī
部族浸强，乃徙居宗哥城，立遵为论逋佐之。
lì zūn huò yuē li zūn huò yuē li lì zūn yòu yuē yǐng chéng lìn bū huà
立遵或曰李遵，或曰李立遵，又曰郢成蔺逋叱。
lùn bū zhě xiāng yě
论逋者，相也。
lì zūn niàn tān qiě xǐ shā lù guó rén bù fù jì yǔ cáo wěi zhàn sān dōu gǔ bù shèng yòu xí xī liáng wèi suǒ bài
立遵念贪，且喜杀戮，国人不附，既与曹玮战三都谷不胜，又袭西凉为所败。
sī luō suì yǔ lì zūn bù xié gēng xǐ miǎo chuān yǐ wēn bū qí wèi lùn bū yǒu shèng bīng liù qī wàn yǔ zhào dé míng kàng xī wàng cháo tíng ēn mìng
厮啰遂与立遵不协，更徙邈川，以温逋奇为论逋，有胜兵六七万，与赵德明抗，希望朝廷恩命。
zhī qín zhōu zhāng jí zòu qǐng jù jué
知秦州张佶奏请拒绝。
jīng yuán qián xiá cáo wěi shàng yán yi hòu gū sī luō yǐ è dé míng
泾原钤辖曹玮上言，宜厚唃厮啰以扼德明。
ér lì zūn lǚ biǎo qiú zàn pǔ hào cháo yì yǐ zàn pǔ róng wáng yě lì zūn jū sī luō xià bù yīng wàng yǔ nǎi yòng sī duó dū ēn lì shòu lì zūn bǎo shùn jūn jié dù shǐ cì xí yī jīn dài qì bì ān mǎ kǎi jiǎ děng
而立遵屡表求赞普号，朝议以赞普戎王也，立遵居厮啰下，不应妄予，乃用厮铎督恩例，授立遵保顺军节度使，赐袭衣、金带、器币、鞍马、铠甲等。
dà zhōng xiáng fú bā nián sī luō wèi shǐ lái gòng
大中祥符八年，厮啰遗使来贡。
zhào cì jǐn páo jīn dài qì bì gòng zhàng shí wù chá yào yǒu chà fán zhōng jīn qī qiān liǎng tā wù chēng shì
诏赐锦袍、金带、器币、供帐什物、茶药有差，凡中金七千两，他物称是。
qí nián sī luō lì wén fǎ jù zhòng shù shí wàn qǐng tǎo píng xià yǐ zì xiào
其年，厮啰立文法，聚众数十万，请讨平夏以自效。
shàng yǐ róng rén duō zhà huò shēng tā biàn mìng zhōu wén zhì jiān jīng yuán jūn cáo wěi zhī qín zhōu jiān liǎng lù yán biān ān fǔ shǐ yǐ bèi zhī
上以戎人多诈，或生他变，命周文质监泾原军，曹玮知秦州兼两路沿边安抚使以备之。
zōng gē chéng dōng nán zhì yǒng níng jiǔ bǎi yī shí wǔ lǐ dōng běi zhì xī liáng fǔ wǔ bǎi lǐ xī běi zhì gān zhōu wǔ bǎi lǐ dōng zhì lán zhōu sān bǎi lǐ nán zhì hé zhōu sì bǎi yī shí wǔ lǐ
宗哥城东南至永宁九百一十五里，东北至西凉府五百里，西北至甘州五百里，东至兰州三百里，南至河州四百一十五里。
yòu dōng zhì kān gǔ wǔ bǎi wǔ shí lǐ yòu xī nán zhì qīng hǎi sì bǎi lǐ yòu dōng zhì xīn wèi zhōu qiān bā bǎi jiǔ shí lǐ
又东至龛谷五百五十里，又西南至青海四百里，又东至新渭州千八百九十里。
jiǔ nián sī luō lì zūn děng xiàn mǎ wǔ bǎi bā shí èr pǐ
九年，厮啰、立遵等献马五百八十二匹。
zhào cì qì bì zǒng wàn èr qiān jì yǐ dá zhī
诏赐器币总万二千计以答之。
shù shǐ rén zhì qín zhōu qiú nèi shǔ
数使人至秦州求内属。
míng dào chū jí shòu sī luō níng yuǎn dà jiàng jūn ài zhōu tuán liàn shǐ shòu bū qí guī huà jiāng jūn
明道初，即授厮啰宁远大将军、爱州团练使，授逋奇归化将军。
yǐ ér bū qí wéi luàn qiú sī luō zhì jǐng zhōng chū shōu bù fù jǐ zhě shǒu jǐng rén jiān chū zhī
已而逋奇为乱，囚厮啰置阱中，出收不附己者，守阱人间出之。
sī luō jí bīng shā bū qí xǐ jū qīng táng
厮啰集兵杀逋奇，徙居青唐。
jǐng yòu zhōng yǐ sī luō wèi bǎo shùn jūn jié dù guān chá liú hòu suì yǐ fèng qián lìng qín zhōu jiù cì
景祐中，以厮啰为保顺军节度观察留后，岁以奉钱令秦州就赐。
yuán hào qīn lüè qí jiè bīng lín hé huáng sī luō zhī zhòng guǎ bù dí bì shàn zhōu bù chū yīn jiān yuán hào pō de qí xū shí
元昊侵略其界，兵临河湟，厮啰知众寡不敌，壁鄯州不出，阴间元昊，颇得其虚实。
yuán hào yǐ dù hé chā zhì zhì qí qiǎn sī luō qián shǐ rén yí zhí shēn chù yǐ wù yuán hào
元昊已渡河，插帜志其浅，厮啰潜使人移植深处以误元昊。
jí dà zhàn yuán hào kuì ér guī shì shì zhì dù nì sǐ shí bā jiǔ suǒ lǔ huò shén zhòng
及大战，元昊溃而归，士视帜渡，溺死十八九，所卤获甚众。
zì shì shù yǐ qí jì pò yuán hào yuán hào suì bù gǎn kuī qí jìng
自是，数以奇计破元昊，元昊遂不敢窥其境。
jí yuán hào qǔ xī liáng fǔ pān luō zhī jiù bù wǎng wǎng guī sī luō yòu de huí hé zhǒng rén shù wàn
及元昊取西凉府，潘罗支旧部往往归厮啰，又得回纥种人数万。
sī luō jū shàn zhōu xi yǒu lín gǔ chéng tōng qīng hǎi gāo chāng zhū guó shāng rén jiē qū shàn zhōu mào mài yǐ gù fù qiáng
厮啰居鄯州，西有临谷城通青海，高昌诸国商人皆趋鄯州贸卖，以故富强。
bǎo yuán yuán nián jiā bǎo shùn jūn jié dù shǐ réng jiān miǎo chuān dà shǒu lǐng
宝元元年，加保顺军节度使，仍兼邈川大首领。
shí yǐ yuán hào fǎn qiǎn zuǒ shì jìn lǔ jīng chí zhào yù sī luō shǐ bèi jī yuán hào yǐ pī qí shì cì bó èr wàn pǐ
时以元昊反，遣左侍禁鲁经持诏谕厮啰，使背击元昊以披其势，赐帛二万匹。
jīng hái yǐ láo zhuó gé mén zhī hòu
经还，以劳擢阁门祗候。
sī luō fèng zhào chū bīng xiàng xī liáng xī liáng yǒu bèi sī luō zhī bù kě gōng bǔ shā yóu luó shù shí rén jí hái shēng yán tú zài jǔ
厮啰奉诏出兵向西凉，西凉有备，厮啰知不可攻，捕杀游逻数十人亟还，声言图再举。
yuán hào jì lǚ kòu biān rén zōng zhào duì lǔ jīng yù zài qiǎn jīng gù cí biǎn jīng wèi zuǒ bān diàn zhí
元昊既屡寇边，仁宗召对鲁经，欲再遣，经固辞，贬经为左班殿直。
mù gǎn shǐ zhě tún tián yuán wài láng liú huàn yìng zhào
募敢使者，屯田员外郎刘涣应诏。
huàn zhì sī luō yíng dǎo gòng zhàng shén hòu jiè qí shì wèi xiān qū yǐn huàn zhì tíng
涣至，斯啰迎导供帐甚厚，介骑士为先驱，引涣至庭。
sī luō guān zǐ luō zhān guān fú jīn xiàn huā páo huáng jīn dài sī lǚ píng yī bù bài yán zuò láo wèn chēng ā jiù tiān zǐ ān fǒu
厮啰冠紫罗毡冠，服金线花袍、黄金带、丝履，平揖不拜，延坐劳问，称"阿舅天子安否"。
dào jiù shì zé shù shí èr chén shǔ yuē tù nián rú cǐ mǎ nián rú cǐ
道旧事则数十二辰属，曰兔年如此，马年如此。
huàn chuán zhào yǐ ér sī luō zhào qiú háo dà kào yuē jìn lì wú fù rán zhōng bù néng yǒu dà gōng
涣传诏，已而厮啰召酋豪大犒，约尽力无负，然终不能有大功。
hòu lèi jiā ēn jiān bǎo shùn hé xī jié dù shǐ táo liáng liǎng zhōu cì shǐ yòu jiā jiē xūn jiǎn jiào guān gōng chén shí yì cì qì bì ān lè mǎ
后累加恩兼保顺河西节度使、洮凉两州刺史，又加阶勋检校官、功臣、食邑，赐器币鞍勒马。
jiā yòu sān nián qì luō bù ā zuò děng pàn sī luō guī liàng zhà liàng zuò chéng cǐ yǐn bīng gōng lüě jìng shàng sī luō yǔ zhàn bài zhī huò qiú háo liù rén shōu tuó tuó zhàn mǎ pō zhòng yīn jiàng lǒng bū gōng lì mǎ pō sān dà zú
嘉祐三年，摖罗部阿作等叛厮啰归谅诈，谅祚乘此引兵攻掠境上，厮啰与战败之，获酋豪六人，收橐驼战马颇众，因降陇逋、公立、马颇三大族。
huì qì dān qiǎn shǐ sòng nǚ qī qí shǎo zǐ dǒng zhān nǎi bà bīng guī
会契丹遣使送女妻其少子董毡，乃罢兵归。
zhì píng èr nián xià
治平二年夏，
qiāng miǎo bēn jí ā shū xī xīn yǐ lǒng zhū ā nuò sān chéng pàn liàng zuò guī sī luō
羌邈奔及阿叔溪心以陇、珠、阿诺三城叛谅祚归厮啰，
sī luō bù lǐ
厮啰不礼，
nǎi fù guī liàng zuò
乃复归谅祚，
qǐng bīng hái qǔ suǒ xiàn de
请兵还取所献地，
liàng zuò bù zhī zuì
谅祚不之罪，
wèi chū wàn yú qí suí miǎo bēn xī xīn wǎng qǔ
为出万余骑随邈奔、溪心往取，
bù néng kè
不能克，
dàn qǔ miǎo chuān guī dīng jiā wǔ bǎi yú zhàng ér hái
但取邈川归丁家五百余帐而还。
sī luō qí nián dōng sǐ nián liù shí jiǔ dì sān zi dǒng zhān sì
厮啰其年冬死，年六十九，第三子董毡嗣。
dǒng zhān mǔ yuē qiáo shì sī luō sān qī
董毡母曰乔氏，厮啰三妻。
qiáo shì yǒu sè jū lì jīng chéng suǒ bù kě liù qī wàn rén hào lìng míng rén dàn fú zhī
乔氏有色，居历精城，所部可六七万人，号令明，人惮服之。
fāng dǒng zhān shǎo shí zé qiú zhǎng zi nián yǔ dǒng zhān xiāng ruò zhě yǔ zhī yóu yī fú yǐn shí rú yī yǐ cǐ néng fù qí zhòng
方董毡少时，择酋长子年与董毡相若者与之游，衣服饮食如一，以此能附其众。
dǒng zhān zì jiǔ suì sī luō wèi qǐng yú cháo mìng wèi huì zhōu cì shǐ ér qiáo shì fēng tài yuán jùn jūn
董毡自九岁厮啰为请于朝，命为会州刺史，而乔氏封太原郡君。
qí èr qī jiē li lì zūn nǚ yě shēng xiā zhān jí mó zhān jiǎo
其二妻皆李立遵女也，生瞎毡及磨毡角。
lì zūn sǐ lǐ shì chǒng shuāi chì wèi ní zhì kuò zhōu gù qí zi xiā zhān
立遵死，李氏宠衰，斥为尼，置廓州，锢其子瞎毡。
mó zhān jiǎo jié mǔ dǎng li ba quán qiè zài qí mǔ bēn zōng gē sī luō bù néng zhì mó zhān jiǎo yīn fǔ yǒu qí zhòng
磨毡角结母党李巴全窃载其母奔宗哥，厮啰不能制，磨毡角因抚有其众。
lǐ shì yǐ bǎo yuán èr nián ēn cì zǐ yī
李氏以宝元二年恩赐紫衣。
mó zhān jiǎo yì lèi fèng gòng chū bǔ yán zhōu tuán liàn shǐ hòu yǐ sī zhōu tuán liàn shǐ zú
磨毡角亦累奉贡，初补严州团练使，后以思州团练使卒。
suǒ bù lì qí zi xiā sā qī dīng lǐ shì jù gū ruò bù néng shǒu nǎi xiàn pí bó rù kù lǐn wén jí yú sī luō sī luō yīn shòu zhī
所部立其子瞎撒欺丁，李氏惧孤弱不能守，乃献皮帛、入库廪文籍于厮啰，厮啰因受之。
jiā yòu sān nián mìng qī dīng wèi shùn zhōu cì shǐ
嘉祐三年，命欺丁为顺州刺史。
xiā zhān jū kān gǔ lǚ tōng gòng shòu chéng zhōu tuán liàn shǐ xiān zú
瞎毡居龛谷，屡通贡，授澄州团练使，先卒。
zi mù zhēng jū hé zhōu mǔ dì xiā wú huà jū yín chuān
子木征居河州，母弟瞎吴叱居银川。
sī luō de jì fēn dǒng zhān zuì qiáng dú yǒu hé běi zhī de qí guó dà dǐ tǔ bō yí sú yě
厮啰地既分，董毡最强，独有河北之地，其国大抵吐蕃遗俗也。
huái ēn huì zhòng cái huò wú zhèng shuò
怀恩惠，重财货，无正朔。
shì yì yòng wǔ gǔ rǔ xiāng náo shā jì tǎn mǎ niú yǐ dài qián bó
市易用五谷、乳香、硇砂、罽毯、马牛以代钱帛。
guì hǔ bào pí yòng yuán shì yī qiú
贵虎豹皮，用缘饰衣裘。
fù rén yì jǐn fú fēi zǐ qīng lǜ
妇人衣锦，服绯紫青绿。
zūn shì shì
尊释氏。
bù zhī yī yào jí bìng zhào wū xí shì zhī fén chái shēng gǔ wèi zhī zhú guǐ
不知医药，疾病召巫觋视之，焚柴声鼓，谓之"逐鬼"。
xìn zhòu zǔ huò yǐ jué shì sòng yǒu yí shǐ zǔ zhī
信咒诅，或以决事，讼有疑，使诅之。
sòng zhě shàng cí dú jiè zhī yǐ bó shì zhòng zé yǐ jǐn
讼者上辞牍，藉之以帛，事重则以锦。
yì yǒu biān chī chǒu xiè zhū yù jù
亦有鞭笞杻械诸狱具。
rén xǐ dàn shēng wù wú shū rú xī jiàng dú zhī yòng yán wèi zī wèi ér shì jiǔ jí chá
人喜啖生物，无蔬茹醯酱，独知用盐为滋味，而嗜酒及茶。
jū bǎn wū fù xìng yǐ zhān wèi mù duō bìng shuǐ wèi qiū qiān xì
居板屋，富姓以毡为幕，多并水为秋迁戏。
gòng xiàn wèi zhī bān cì zì yán bù gǎn yǒu èr zé yuē xīn bái xiàng hàn yún
贡献谓之"般次"，自言不敢有贰则曰"心白向汉"云。
qí hòu hé zhōu wǔ shèng jūn zhū zú jìn jiāo bì yú tián zhū guó cháo gòng dào jī duó bān cì
其后，河州、武胜军诸族浸骄，闭于阗诸国朝贡道，击夺般次。
zhào biān jiāng wèn zuì
诏边将问罪。
yǐ ér dǒng zhān qiǎn shǐ fèng gòng rù xiè shàng wèi nà yān
已而董毡遣使奉贡入谢，上慰纳焉。
chū sī luō sǐ dǒng zhān sì wèi bǎo shùn jūn jié dù shǐ jiǎn jiào sī kōng
初，厮啰死，董毡嗣为保顺军节度使、检校司空。
shén zōng jí wèi jiā tài bǎo jìn tài fù
神宗即位，加太保，进太傅。
xī níng yuán nián fēng qí mǔ ān kāng jùn tài jūn yǐ qí zi lìn bū bǐ wéi jǐn zhōu cì shǐ
熙宁元年，封其母安康郡太君，以其子蔺逋比为锦州刺史。
sān nián xià rén kòu huán qìng dǒng zhān chéng xū rù qí jìng dà kè huò
三年，夏人寇环庆，董毡乘虚入其境，大克获。
cì xǐ shū páo dài jiǎng jī zhī
赐玺书袍带奖激之。
wáng sháo jì dìng xī hé qí shǒu lǐng qīng yi jié guǐ zhāng kòu hé zhōu tà bái chéng jǐng sī lì sǐ yān
王韶既定熙河，其首领青宜结鬼章寇河州踏白城，景思立死焉。
dì mìng biān chén zhāo lái zhī
帝命边臣招来之。
shí nián yǐ guǐ zhāng jí ā lǐ gǔ jiē wèi cì shǐ
十年，以鬼章及阿里骨皆为刺史。
dǒng zhān gòng zhēn zhū rǔ xiāng xiàng yá yù shí mǎ cì yǐ yín cǎi chá fú mín qián gǎi xī píng jié dù shǐ qiǎn gòng fèng guān guō yīng jī zhào shū qì bì zhì qí guó
董毡贡真珠、乳香、象牙、玉石、马，赐以银、彩、茶、服、缗钱，改西平节度使，遣供奉官郭英赍诏书、器币至其国。
fāng guǐ zhāng fàn jìng shí liè zhàng nè r wēn jí lù zūn lǜ bù zú pàn fù zhī
方鬼章犯境时，列帐讷儿温及禄尊率部族叛附之。
jì lái jiàng yòu yīn yǔ dǒng zhān tōng
既来降，又阴与董毡通。
yuán fēng chū zhào zhī mín zhōu zhǒng è jí qiú zhǎng zhǎn zhī yǐ qī nǚ tián chǎn cì xiáng jiàng shù lóng kē
元丰初，诏知岷州种谔集酋长斩之，以妻女田产赐降将俞龙珂。
èr nián qiǎn jǐng qīng yi dǎng lìng zhī gòng fāng wù yǐ lìng zhī wèi zhēn zhōu cì shǐ cì dǒng zhān qián wàn mín yín cǎi qiān jì
二年，遣景青宜党令支贡方物，以令支为珍州刺史，赐董毡钱万缗，银彩千计。
sān nián miǎo chuān chéng zhǔ wēn nè zhī yǐng chéng jí shū xī xīn dì ā lìng jīng děng kuǎn sāi yǐ yǐng chéng wéi huì zhōu tuán liàn shǐ xī xīn nèi diàn chóng bān lìng jīng xī tóu gòng fèng guān yú zú rén jiē diàn zhí fèng zhí
三年，邈川城主温讷支郢成及叔溪心、弟阿令京等款塞，以郢成为会州团练使，溪心内殿崇班，令京西头供奉官，余族人皆殿直奉职。
sì nián wáng shī tǎo xià huì qí bīng
四年，王师讨夏，会其兵。
dǒng zhān qiǎn qiú zhǎng mǒ zhēng děng lǜ sān wàn rén fù dǎng lóng ěr jiāng jí lǒng zhū kē nuò yòu jí liù bù bīng shí èr wàn yuē yǐ bā yuè fēn sān lù yǔ guān jūn huì
董毡遣酋长抹征等率三万人赴党龙耳江及陇、朱、珂诺，又集六部兵十二万，约以八月分三路与官军会。
dì yǐ qí xié jì jūn wēi shì gōng kě jì yóu cháng lè jùn gōng jìn fēng wǔ wēi jùn wáng guǐ zhāng ā lǐ gǔ dǎng lìng zhī jiē tuán liàn shǐ xīn móu qīn zhān ā xīng li huà xī qīn wèi cì shǐ
帝以其协济军威，事功可纪，由常乐郡公进封武威郡王，鬼章、阿里骨、党令支皆团练使，心牟钦毡、阿星、李叱腊钦为刺史。
xià rén yù yǔ zhī tōng hǎo xǔ gē lù zhuó lóng yǐ xī de yún rú guī wǒ jí guān jué ēn hǎo yī rú suǒ yù
夏人欲与之通好，许割赂斫龙以西地，云如归我，即官爵恩好一如所欲。
dǒng zhān jù jué zhī xùn zhěng bīng jiǎ yǐ sì rù tǎo qiě qiǎn shǐ lái gào
董毡拒绝之，训整兵甲，以俟入讨，且遣使来告。
dì zhào jiàn qí shǐ shǐ guī yǔ dǒng zhān jìn xīn shǒu yǔ
帝召见其使，使归语董毡尽心守圉；
měi chēng qí shàng shū qíng cí zhōng zhì suī zhōng guó shì dà fū cún xīn gōng jiā zhě bù guò rú cǐ
每称其上书情辞忠智，虽中国士大夫存心公家者不过如此。
zhī miǎo chuān shì lì gù bù zú yǔ xià rén kàng dàn yù jiě sàn qí móu shǐ bù yǔ jié hé ér yǐ gù zhōng bù néng dà yǒu gōng
知邈川事力固不足与夏人抗，但欲解散其谋，使不与结和而已，故终不能大有功。
zhé zōng lì jiā jiǎn jiào tài wèi
哲宗立，加检校太尉。
yuán yòu yuán nián zú
元祐元年，卒。
lìn bū huà yǐ sǐ yǎng zǐ ā lǐ gǔ sì
蔺逋叱已死，养子阿里骨嗣。
ā lǐ gǔ běn yú tián rén
阿里骨，本于阗人。
shǎo cóng qí mǔ jǐ shì dǒng zhān gù yǎng wèi zi
少从其母给事董毡，故养为子。
yuán fēng lán zhōu zhī zhàn zuì yǒu gōng zì sù zhōu tuán liàn shǐ jìn fáng yù shǐ
元丰兰州之战最有功，自肃州团练使进防御使。
dǒng zhān bìng jí zhào zhū qiú lǐng zhì qīng táng wèi yuē wú yī zi yǐ sǐ wéi ā lǐ gǔ mǔ cháng shì wǒ wǒ shì zhī rú zi
董毡病革，召诸酋领至青唐，谓曰："吾一子已死，惟阿里骨母尝事我，我视之如子。
jīn jiāng yǐ zhǒng luò fù zhī hé rú
今将以种落付之，何如？
zhū qiú tīng mìng
"诸酋听命。
jì sì shì qiǎn shǐ xiū gòng
既嗣事，遣使修贡。
yuán yòu yuán nián yǐ qǐ fù guàn jūn dà jiàng jūn jiǎn jiào sī kōng wèi hé xī jūn jié dù shǐ fēng níng sāi jùn gōng
元祐元年，以起复冠军大将军、检校司空为河西军节度使，封宁塞郡公。
lǐ gǔ pō jùn xíng shā qí xià bù huáng níng
里骨颇峻刑杀，其下不遑宁。
zhào chì yǐ tuī guǎng ēn xìn fù cháo tíng suǒ yǐ fēng lì qián rén suǒ yǐ fù yǔ zhī yì
诏饬以推广恩信，副朝廷所以封立、前人所以付与之意。
èr nián suì bī guǐ zhāng shǐ lǜ zhòng jù táo zhōu
二年，遂逼鬼章使率众据洮州。
qiāng jié yào mì zhě shǐ suǒ bù qiè líng lái gào lǐ gǔ zhí qiè líng jié yào mì jù xié qī zǐ nán guī
羌结药密者使所部怯陵来告，里骨执怯陵，结药密惧，携妻子南归。
guǐ zhāng yòu shǐ qí zi jié jiān wǎ chuò rù kòu xīn móu qīn zhān wēn xī xīn bù kěn cóng zhào yǐ èr rén wéi tuán liàn shǐ
鬼章又使其子结篯咓龊入寇，心牟钦毡、温溪心不肯从，诏以二人为团练使。
bā yuè guǐ zhāng jiù qín kǎn sòng jīng shī
八月，鬼章就擒，槛送京师；
xún shè zhī shòu péi róng xiào wèi qiǎn jū qín zhōu tīng zhāo qí zi yǐ zì shú
寻赦之，授陪戎校尉，遣居秦州，听招其子以自赎。
míng nián lǐ gǔ fèng biǎo xiè zuì
明年，里骨奉表谢罪。
zhào xī hé wú fù chū bīng xǔ gòng fèng rú gù jiā jīn zǐ guāng lù dài fu jiǎn jiào tài bǎo
诏熙河无复出兵，许贡奉如故，加金紫光禄大夫、检校太保。
qí kuò zhōu zhǔ lǔ zūn yù fén chāi hé qiáo guī hàn xī zhōu yǐ wén
其廓州主鲁尊欲焚拆河桥归汉，熙州以闻。
zhé zōng yǐ lǐ gǔ jì tōng gòng bù kě yǒu nà pàn zhī míng yù fú nà yòu fēng qí qī xī zūn yǒng dān wèi ān huà jùn jūn zi bāng biāo jiān wèi shàn zhōu fáng yù shǐ dì nán nà zhī wèi xī zhōu cì shǐ
哲宗以里骨既通贡，不可有纳叛之名，欲弗纳，又封其妻溪尊勇丹为安化郡君，子邦彪篯为鄯州防御使，弟南纳支为西州刺史。
guǐ zhāng sǐ zhào fén fù qí gǔ
鬼章死，诏焚付其骨。
shào shèng yuán nián yǐ shī zǐ lái xiàn
绍圣元年，以师子来献。
dì lǜ fēi qí tǔ xìng hòu cì ér hái zhī
帝虑非其土性，厚赐而还之。
sān nián zú nián wǔ shí qī
三年，卒，年五十七。
xiā zhēng sì
瞎征嗣。
xiā zhēng jí bāng biāo jiān yě
瞎征，即邦彪篯也。
yǐ shào shèng sì nián zhēng yuè wèi hé xī jūn jié dù shǐ jiǎn jiào sī kōng níng sāi jùn gōng
以绍圣四年正月为河西军节度使、检校司空、宁塞郡公。
xìng shì shā bù qǔ kuì èr
性嗜杀，部曲睽贰。
dà qiú xīn móu qīn zhān zhī shǔ yǒu yì zhì jì xiā zhēng jì fù sū nán dǎng zhēng xióng yǒng duō zhì gòng wū qí móu nì xiā zhēng bù néng chá ér shā zhī jǐn zhū qí dǎng dú jiān luō jié táo bèn xī ba wēn
大酋心牟钦毡之属有异志，忌瞎征季父苏南党征雄勇多智，共诬其谋逆，瞎征不能察而杀之，尽诛其党，独篯罗结逃奔溪巴温。
xī ba wēn zhě dǒng zhān shū zú yě zì ā lǐ gǔ zhī lì qù yī lǒng bū bù hé nán zhū qiāng duō guī zhī
溪巴温者，董毡疏族也，自阿里骨之立，去依陇逋部，河南诸羌多归之。
jiān luō jié fèng xī ba wēn zhǎng zǐ biāo zā jù xī gē chéng
篯罗结奉溪巴温长子杓拶据溪哥城。
xiā zhēng tǎo shā biāo zā jiān luō jié bēn hé zhōu shuō wáng shàn yǐ qǔ qīng táng zhī cè
瞎征讨杀杓拶，篯罗结奔河州，说王赡以取青唐之策。
yǐ ér wēn rù xī gē chéng zì chēng wáng zǐ
已而温入溪哥城，自称王子。
yuán fú èr nián qī yuè shàn qǔ miǎo chuān
元符二年七月，赡取邈川。
bā yuè xiā zhēng zì qīng táng tuō shēn lái jiàng
八月，瞎征自青唐脱身来降。
qīn zhān yíng xī ba wēn rù qīng táng lì mù zhēng zhī zǐ lǒng zā wéi zhǔ
钦毡迎溪巴温入青唐，立木征之子陇拶为主。
jiǔ yuè shàn jūn zhì qīng táng lǒng zā chū jiàng
九月，赡军至青唐，陇拶出降。
yǐ miǎo chuān wèi huáng zhōu qīng táng wèi shàn zhōu
以邈川为湟州，青唐为鄯州。
èr qiú suī jiàng rán qí zhǒng rén běn wú guī hàn yì
二酋虽降，然其种人本无归汉意。
yì zhě wèi jīn bù xiān xiū miǎo chuān yǐ dōng chéng zhàng ér jù qǔ qīng táng fēi jì yě
议者谓："今不先修邈川以东城障而遽取青唐，非计也。
yǐ jīn rì guān zhī yǒu bù kě shǒu zhě sì zì bǐng líng sì dù hé zhì qīng táng sì bǎi lǐ dào xiǎn dì yuǎn huǎn jí shēng yuán bù xiāng jí yī yě
以今日观之，有不可守者四：自炳灵寺渡河至青唐四百里，道险地远，缓急声援不相及，一也；
qiāng ruò duàn qiáo sāi ài wǒ suī yǒu bǎi wàn zhī shī cāng cù bù néng jìn èr yě
羌若断桥塞隘，我虽有百万之师，仓卒不能进，二也；
wáng shàn tí gū jūn yǐ rù sì wú yuán bīng bì shēng tā biàn sān yě
王赡提孤军以入，四无援兵，必生他变，三也；
shè qiǎn dà jūn ér qīng táng zōng gē miǎo chuān shí jiē zhǐ zhī yī yuè nèi dì wú liáng kě yùn nán yǐ jiǔ chù sì yě
设遣大军而青唐、宗哥、邈川食皆止支一月，内地无粮可运，难以久处，四也。
guān jūn zì huì zhōu hái zhě jiē qiáo cuì yī jù chuān jué qì zhàng bù quán qiāng shì zhī yǒu qīng hàn xīn dàn xī bì pàn
官军自会州还者皆憔悴，衣屦穿决，器仗不全，羌视之有轻汉心，旦夕必叛。
rùn jiǔ yuè qīn zhān děng guǒ yǔ qīng táng chéng zhōng rén xiāng jié móu fù duó chéng
闰九月，钦毡等果与青唐城中人相结，谋复夺城。
shān nán zhū qiāng yì pàn
山南诸羌亦叛。
shàn qiǎn jiàng pò zhī lù jié wǎ chuò jí qīn zhān děng jiǔ rén
赡遣将破之，戮结咓龊及钦毡等九人。
qīng táng wéi jiě ér miǎo chuān yì jí xià rén shí wàn zhù zhī
青唐围解而邈川益急，夏人十万助之。
zǒng guǎn wáng mǐn yǐ sǐ zhàn gù shǒu nǎi de miǎn
总管王愍以死战固守，乃得免。
shàn qì qīng táng guī ba wēn yǔ qí zi xī shē luō sā jù zhī
赡弃青唐归，巴温与其子溪赊罗撒据之。
cháo lùn qǐng bìng qì miǎo chuān qiě wèi dǒng zhān wú hòu lǒng zā nǎi mù zhēng zhī zǐ gū sī luō dí zēng sūn zuì wéi qīn de
朝论请并弃邈川，且谓董毡无后，陇拶乃木征之子、唃厮啰嫡曾孙，最为亲的。
yú shì yǐ lǒng zā wèi hé xī jūn jié dù shǐ zhī shàn zhōu fēng wǔ wēi jùn gōng chōng xī fān dū hù yī fǔ zhōu zhé shì shì shì chéng xí
于是以陇拶为河西军节度使、知鄯州，封武威郡公，充西蕃都护，依府州折氏世世承袭。
xún cì xìng míng yuē zhào huái dé
寻赐姓名曰赵怀德；
qí dì bāng pì wù dīng wǎ yuē huái yì wèi kuò zhōu tuán liàn shǐ tóng zhī huáng zhōu
其弟邦辟勿丁咓曰怀义，为廓州团练使、同知湟州；
jiā xiā zhēng jiǎn jiào tài fù huái yuǎn jūn jié dù shǐ
加瞎征检校太傅、怀远军节度使。
sān nián sān yuè huái dé jí suǒ jiàng qì dān xià guó huí hú gōng zhǔ rù jiàn gè cì guān fú tuì yì zhī yú ěr yīng gé qián hòu lì bān xiè cì shí yú héng mén
三年三月，怀德及所降契丹、夏国、回鹘公主入见，各赐冠服，退易之，于迩英阁前后立班谢，赐食于横门。
huī zōng mìng fǔ chén hū yǔ yǔ wèn hé yǐ zhāo zhì xī ba wēn duì yuē pì rú rǔ niú xì qí zi jí mǔ xū lái xì qí mǔ jí zi xū lái
徽宗命辅臣呼与语，问何以招致溪巴温，对曰："譬如乳牛，系其子即母须来，系其母即子须来。
sì zhì mín zhōu dāng qiǎn rén wǎng yù shǐ zhī guī hàn
俟至岷州，当遣人往谕，使之归汉。
suì yǔ xiā zhēng jù hái huáng zhōu
"遂与瞎征俱还湟州。
xī shē luō sā móu xí shā huái dé huái dé bēn hé nán
溪赊罗撒谋袭杀怀德，怀德奔河南。
xiā zhēng bù zì ān qiú nèi xǐ zhào jū dèng zhōu
瞎征不自安，求内徙，诏居邓州。
chóng níng yuán nián zú
崇宁元年，卒。
sān nián wáng hòu fù huáng shàn
三年，王厚复湟、鄯。
huái dé zhì jīng shī bài gǎn dé jūn jié dù shǐ fēng ān huà jùn wáng
怀德至京师，拜感德军节度使，封安化郡王。
zhào sī zhōng jí xiā zhān zhī zǐ mù zhēng yě
赵思忠即瞎毡之子木征也。
xiā zhān sǐ mù zhēng bù néng zì lì qīng táng zú qiú xiā yào jī luō jí sēng lù zūn yíng zhī jū táo zhōu yù lì yǐ fú táo mín dié dàng wǔ shèng jūn zhū qiāng
瞎毡死，木征不能自立，青唐族酋瞎药鸡啰及僧鹿遵迎之居洮州，欲立以服洮岷叠宕、武胜军诸羌。
qín zhōu yǐ qí jìn biān zhú zhī nǎi hái hé zhōu hòu xǐ ān jiāng chéng dǒng zhān yù jī shǔ zhī bù néng yǒu yě
秦州以其近边，逐之，乃还河州，后徙安江城，董毡欲羁属之，不能有也。
mǔ dì xiā wú huà bié jū yín chuān niè jiā shān zhì hé chū bǔ běn zú fù jūn zhǔ
母弟瞎吴叱，别居银川聂家山，至和初，补本族副军主。
jiā yòu zhōng wèi hé zhōu cì shǐ
嘉祐中，为河州刺史。
wáng sháo jīng lüè xī hé qiǎn sēng zhì yuán wǎng shuō zhī dàn yǐ hòu lì yīn suí yǐ bīng
王韶经略熙河，遣僧智缘往说之，啖以厚利，因随以兵；
qián hòu shā qí lǎo ruò shù qiān fén zú zhàng wàn shù de fù xīn qiú lǐng shí yú rén yòu qín qí qī zǐ jiē bù shā
前后杀其老弱数千，焚族帐万数，得腹心酋领十余人，又禽其妻子，皆不杀。
suì yǐ xī níng qī nián sì yuè jǔ táo hé èr zhōu lái jiàng cì yǐ xìng míng bài róng zhōu tuán liàn shǐ
遂以熙宁七年四月举洮、河二州来降，赐以姓名，拜荣州团练使。
fēng qí mǔ yǐng chéng jié suì níng jùn tài fū rén qī bāo shì xián níng jùn jūn
封其母郢成结遂宁郡太夫人，妻包氏咸宁郡君。
dì dǒng gǔ cì míng jì zhōng bǔ liù zhái fù shǐ
弟董谷赐名继忠，补六宅副使。
jié wú yán zhēng cì míng jì zhōng xiā wú huà yuē shào zhōng ba zhān jiǎo yuē chún zhōng ba zhān mǒ yuē cún zhōng
结吴延征赐名济忠，瞎吴叱曰绍忠，巴毡角曰醇忠，巴毡抹曰存忠；
zhǎng zǐ bāng pì wù dīng wǎ yuē huái yì cì gài wǎ rì bǐng yì jiē chāo bài guān
长子邦辟勿丁咓曰怀义，次盖咓日秉义，皆超拜官。
yǐ sī zhōng wèi qín zhōu qián xiá bù lì shì ér qǐ zhǔ xī hé qiāng bù jīng lüè sī yǐ wéi bù kě
以思忠为秦州钤辖，不涖事，而乞主熙河羌部，经略司以为不可。
zhào yǐ èr zhōu gěi de wǔ shí qǐng
诏以二州给地五十顷。
hòu qiān hé zhōu fáng yù shǐ zú zèng zhèn táo jūn jié dù guān chá liú hòu
后迁合州防御使，卒，赠镇洮军节度观察留后。