xiāng shī zhī zhí gè zhǎng qí suǒ zhì xiāng zhī jiào ér tīng qí zhì
乡师之职,各掌其所治乡之教,而听其治。
yǐ guó bǐ zhī fǎ yǐ shí jī qí fū jiā zhòng guǎ biàn qí lǎo yòu guì jiàn fèi jí mǎ niú zhī wù biàn qí kě rèn zhě yǔ qí shī shě zhě
以国比之法,以时稽其夫家众寡,辨其老幼、贵贱、废疾、马牛之物,辨其可任者与其施舍者。
zhǎng qí jiè lìng jiū jìn tīng qí yù sòng
掌其戒令纠禁,听其狱讼。
dà yì zé shuài mín tú ér zhì zhì qí zhèng lìng
大役,则帅民徒而至,治其政令。
jì yì zé shòu zhōu lǐ zhī yì yào yǐ kǎo sī kōng zhī pì yǐ nì qí yì shì
既役,则受州里之役要,以考司空之辟,以逆其役事。
fán bāng shì lìng zuò zhì xù
凡邦事,令作秩叙。
dà jì sì xiū niú shēng gòng máo zū
大祭祀,羞牛牲,共茅蒩。
dà jūn lǚ huì tóng zhèng zhì qí tú yì yǔ qí jú niǎn lù qí fàn mìng zhě
大军旅、会同,正治其徒役与其輂辇,戮其犯命者。
dà sàng yòng yì zé shuài qí mín ér zhì suì zhì zhī
大丧用役,则帅其民而至,遂治之。
jí zàng zhí dào yǐ yǔ jiàng shī yù
及葬,执纛以与匠师、御
ér zhì yì
而治役。
jí biǎn zhí fǔ yǐ lì jiàng shī
及窆,执斧以莅匠师。
fán sì shí zhī tián qián qī chū tián fǎ yú zhōu lǐ jiǎn qí gǔ duó qí wù bīng qì xiū qí zú wǔ
凡四时之田,前期,出田法于州里,简其鼓铎、旗物、兵器,修其卒伍。
jí qī yǐ sī tú zhī dà qí zhì zhòng shù ér chén zhī
及期,以司徒之大旗,致众庶而陈之。
yǐ qí wù biàn xiāng yì ér luán qí zhèng lìng xíng jìn xún qí qián hòu zhī zhūn ér lù qí fàn mìng zhě
以旗物辨乡邑,而挛其政令、刑禁,巡其前后之屯,而戮其犯命者。
duàn qí zhēng qín zhī sòng
断其争禽之讼。
fán sì shí zhī zhēng lìng yǒu cháng zhě yǐ mù duó xùn wū shì cháo
凡四时之征令有常者,以木铎徇于市朝。
yǐ suì shí xún guó jí yě ér zhōu wàn mín zhī jiān yǐ wáng mìng shī huì
以岁时巡国及野,而赒万民之艰,以王命施惠。
suì zhōng zé kǎo liù xiāng zhī zhì yǐ zhào fèi zhì
岁终,则考六乡之治,以诏废置。
zhèng suì jī qí xiāng qì bǐ gòng jí xiōng èr fú lǘ gòng jì qì zú gòng sàng qì dǎng gòng shè qì zhōu gòng bīn qì xiāng gòng jí xiōng lǐ yuè zhī qì
正岁,稽其乡器,比共吉凶二服,闾共祭器,族共丧器,党共射器,州共宾器,乡共吉凶礼乐之器。
ruò guó dà bǐ zé kǎo jiào chá cí jī qì zhǎn shì yǐ zhào zhū shǎng
若国大比,则考教、察辞,稽器、展事,以诏诛赏。
xiāng dài fū zhī zhí gè zhǎng qí xiāng zhī zhèng jiào jìn lìng
乡大夫之职,各掌其乡之政教禁令。
zhēng yuè zhī jí shòu jiào fǎ yú sī tú tuì ér bān zhī yú qí xiāng lì shǐ gè yǐ jiào qí suǒ zhì yǐ kǎo qí dé xíng chá qí dào yì
正月之吉,受教法于司徒,退而颁之于其乡吏,使各以教其所治,以考其德行,察其道艺。
yǐ suì shí dēng qí fū jiā zhī zhòng guǎ biàn qí kě rèn zhě
以岁时登其夫家之众寡,辨其可任者。
guó zhōng zì qī chǐ yǐ jí liù shí yě zì liù chǐ yǐ jí liù shí yǒu wǔ jiē zhēng zhī
国中自七尺以及六十,野自六尺以及六十有五,皆征之。
qí shě zhě guó zhōng guì zhě xián zhě néng zhě fú gōng shì zhě lǎo zhě jí zhě jiē shě yǐ suì shí rù qí shū
其舍者,国中贵者、贤者、能者、服公事者、老者、疾者皆舍,以岁时入其书。
sān nián zé dà bǐ kǎo qí dé xíng dào yì ér xīng xián néng zhě xiāng lǎo jí xiāng dài fū shuài qí lì xìng qí zhòng guǎ yǐ lǐ lǐ bīn zhī
三年则大比,考其德行、道艺,而兴贤能者,乡老及乡大夫帅其吏兴其众寡,以礼礼宾之。
jué míng xiāng lǎo jí xiāng dài fū qún lì xiàn xián néng zhī shū yú wáng wáng zài bài shòu zhī dēng yú tiān fǔ nèi shǐ èr zhī
厥明,乡老及乡大夫、群吏献贤能之书于王,王再拜受之,登于天府,内史贰之。
tuì ér yǐ xiāng shè zhī lǐ wǔ wù xún zhòng shù yī yuē hé èr yuē róng sān yuē zhǔ pí sì yuē hé róng wǔ yuē xīng wǔ cǐ wèi shǐ mín xīng xián chū shǐ zhǎng zhī
退而以乡射之礼五物询众庶:一曰和,二曰容,三曰主皮,四曰和容,五曰兴舞,此谓使民兴贤,出使长之;
shǐ mín xīng néng rù shǐ zhì zhī
使民兴能,入使治之。
suì zhōng zé lìng liù xiāng zhī lì jiē huì zhèng zhì shì
岁终,则令六乡之吏,皆会政致事。
zhèng suì
正岁;
lìng qún lì kǎo fǎ yú sī tú yǐ tuì gè xiàn zhī yú qí suǒ zhì guó dà xún yú zhòng shù zé gè shuài qí xiāng zhī zhòng guǎ ér zhì yú cháo
令群吏考法于司徒以退,各宪之于其所治国,大询于众庶,则各帅其乡之众寡而致于朝。
guó yǒu dà gù zé lìng mín gè shǒu qí lǘ yǐ zhì zhèng lìng
国有大故,则令民各守其闾,以致政令。
yǐ jīng jié fǔ lìng zé dá zhī
以旌节辅令,则达之。
zhōu zhǎng gè zhǎng qí zhōu zhī jiào zhì zhèng lìng zhī fǎ
州长各掌其州之教治政令之法。
zhēng yuè zhī jí gè shǔ qí zhōu zhī mín ér dú fǎ yǐ kǎo qí dé xíng dào yì ér quàn zhī yǐ jiū qí guò è ér jiè zhī
正月之吉,各属其州之民而读法,以考其德行、道艺而劝之,以纠其过恶而戒之。
ruò yǐ suì shí jì sì zhōu shè zé shǔ qí mín ér dú fǎ yì rú zhī
若以岁时祭祀州社,则属其民而读法,亦如之。
chūn qiū yǐ lǐ huì mín ér shè yú zhōu xù
春秋,以礼会民而射于州序。
fán zhōu zhī dà jì sì dà sàng jiē lì qí shì
凡州之大祭祀、大丧,皆莅其事。
ruò guó zuò mín ér shī tián xíng yì zhī shì zé shuài ér zhì zhī zhǎng qí jiè lìng yǔ qí shǎng fá
若国作民而师田行役之事,则帅而致之,掌其戒令与其赏罚。
suì zhōng zé huì qí zhōu zhī zhèng lìng
岁终,则会其州之政令。
zhèng suì zé dú jiào fǎ rú chū
正岁,则读教法如初。
sān nián dà bǐ zé dà kǎo zhōu lǐ yǐ zàn xiāng dài fū fèi xīng
三年大比,则大考州里,以赞乡大夫废兴。
dǎng zhèng gè zhǎng qí huǐ zhī zhèng lìng jiào zhì
党正各掌其虺之政令教治。
jí sì shí zhī mèng yuè jí rì zé zhǔ mín ér dú bāng fǎ yǐ jiū jiè zhī
及四时之孟月吉日,则属民而读邦法,以纠戒之。
chūn qiū jì cè yì rú zhī
春秋祭萗,亦如之。
guó suǒ guǐ shén ér jì sì zé yǐ lǐ zhǔ mín ér yǐn jiǔ yú xù yǐ zhèng chǐ wèi
国索鬼神而祭祀,则以礼属民而饮酒于序,以正齿位。
yī mìng chǐ yú xiāng lǐ zài mìng chǐ yú fù zú sān mìng ér bù chǐ fán qí dǎng zhī jì sì sāng lǐ hūn guān yǐn jiǔ jiào qí lǐ shì zhǎng qí jiè jìn
壹命齿于乡里,再命齿于父族,三命而不齿,凡其党之祭祀、丧礼、昏冠、饮酒,教其礼事,掌其戒禁。
fán zuò mín ér shī tián xíng yì zé yǐ qí fǎ zhì qí zhì shì
凡作民而师田、行役,则以其法治其致事。
suì zhōng zé huì qí dǎng zhèng shuài qí lì ér zhì shì
岁终,则会其党政,帅其吏而致事。
zhèng suì zhǔ mín dú fǎ ér shū qí dé xíng dào yì
正岁,属民读法而书其德行道艺。
yǐ suì shí lì xiào bǐ jí dà bǐ yì rú zhī
以岁时涖校比,及大比,亦如之。
zú shī gè zhǎng qí zú zhī jiè lìng zhèng shì
族师各掌其族之戒令政事。
yuè jí zé zhǔ mín ér dú bāng fǎ shū qí xiào dì mù yīn yǒu xué zhě
月吉,则属民而读邦法,书其孝弟睦姻有学者。
chūn qiū jì pú yì rú zhī
春秋祭酺,亦如之。
yǐ bāng bǐ zhī fǎ shuài sì lǘ zhī lì yǐ shí zhǔ mín ér xiào dēng qí zú zhī fū jiā zhòng guǎ biàn qí guì jiàn lǎo yòu fèi jí kě rèn zhě jí qí liù chù chē niǎn
以邦比之法,帅四闾之吏,以时属民,而校登其族之夫家众寡,辨其贵贱、老幼、废疾、可任者,及其六畜、车辇。
wǔ jiā wéi bǐ shí jiā wèi lián
五家为比,十家为联;
wǔ rén wéi wu shí rén wéi lián
五人为伍,十人为联;
sì lǘ wèi zú bā lǘ wèi lián
四闾为族,八闾为联;
shǐ zhī xiāng bǎo xiāng ài xíng fá qìng shǎng xiāng jí xiāng gòng yǐ shòu bāng zhí yǐ yì guó shì yǐ xiāng zàng mái
使之相保相爱,刑罚庆赏,相及相共,以受邦职,以役国事,以相葬埋。
ruò zuò mín ér shī tián xíng yì zé hé qí zú wǔ jiǎn qí bīng qì yǐ gǔ duó qí wù shuài ér zhì
若作民而师田行役,则合其卒伍,简其兵器,以鼓铎旗物帅而至。
zhǎng qí zhì lìng jiè jìn xíng fá
掌其治令、戒禁、刑罚。
suì zhōng zé huì zhèng zhì shì
岁终,则会政致事。
lǘ xū gè zhǎng qí lǘ zhī zhēng lìng yǐ suì shí gè shù qí lǘ zhī zhòng guǎ biàn qí shī shě
闾胥各掌其闾之征令,以岁时各数其闾之众寡,辨其施舍。
fán chūn qiū zhī jì sì yì zhèng sàng jì zhī shù jù zhòng diǎn
凡春秋之祭祀、役政、丧纪之数,聚众点。
jì bǐ zé dú fǎ shū qí jìng mǐn rèn xù zhě
既比,则读法,书其敬敏任恤者。
fán shì zhǎng qí bǐ gōng tà fá zhī shì
凡事,掌其比觵挞罚之事。
bǐ cháng gè zhǎng qí bǐ zhī zhì
比长,各掌其比之治。
wǔ jiā xiāng shòu xiāng hè qīn yǒu zuī qí xié zé xiāng jí
五家相受相和亲,有辠奇邪,则相及。
xǐ yú guó zhōng jí xiào zé cóng ér shòu zhī
徙于国中及效,则従而授之。
ruò xǐ yú tā zé wèi zhī jīng jié ér xíng zhī
若徙于他,则为之旌节而行之。
ruò wú shòu wú jié zé wéi yuán tǔ nèi zhī
若无授无节,则唯圆土内之。