dà bo zhǎng sān zhào zhī fǎ yī yuē yù zhào èr yuē wǎ zhào sān yuē yuán zhào
大卜掌三兆之法,一曰玉兆,二曰瓦兆,三曰原兆。
qí jīng zhào zhī tǐ jiē bǎi yǒu èr shí qí sòng jiē qiān yǒu èr bǎi
其经兆之体,皆百有二十,其颂皆千有二百。
zhǎng sān yì zhī fǎ yī yuē lián shān èr rì guī cáng sān yuē zhōu yì
掌三易之法,一曰连山,二日归藏,三曰周易。
qí jīng guà jiē bā qí bié jiē liù shí yǒu sì
其经卦皆八,其别皆六十有四。
zhǎng sān mèng zhī fǎ yī yuē zhì mèng èr yuē jī mèng sān yuē xián zhì
掌三梦之法,一曰致梦,二曰觭梦,三曰咸陟。
qí jīng yùn shí qí bié jiǔ shí yǐ bāng shì zuò guī zhī bā mìng yī yuē zhēng èr yuē xiàng sān yuē yǔ sì yuē móu wǔ yuē guǒ liù yuē zhì qī yuē yǔ bā yuē liáo
其经运十,其别九十,以邦事作龟之八命,一曰征,二曰象,三曰与,四曰谋,五曰果,六曰至,七曰雨,八曰廖。
yǐ bā mìng zhě zàn sān zhào sān yì sān mèng zhī zhàn yǐ guān guó jiā zhī jí xiōng yǐ zhào jiù zhèng
以八命者赞三兆、三易、三梦之占,以观国家之吉凶,以诏救政。
fán guó dà zhēn bo lì jūn bo dà fēng zé shì gāo zuò guī
凡国大贞,卜立君,卜大封,则眡高作龟。
dà jì sì zé shì gāo mìng guī
大祭祀,则眡高命龟。
fán xiǎo shì lì bǔ
凡小事,莅卜。
guó dà qiān dà shī zé zhēn guī
国大迁、大师,则贞龟。
fán lǚ chén guī
凡旅,陈龟。
fán sāng shì mìng guī
凡丧事,命龟。
bǔ shī zhǎng kāi guī zhī sì zhào yī yuē fāng zhào èr yuē gōng zhào sān yuē yì zhào sì yuē gōng guāng
卜师掌开龟之四兆,一曰方兆,二曰功兆,三曰义兆,四曰弓光。
fán bo shì shì gāo yáng huǒ yǐ zuò guī zhì qí mò
凡卜事,眡高,扬火以作龟,致其墨。
fán bo biàn guī zhī shàng xià zuǒ yòu yīn yáng yǐ shòu mìng guī zhě ér zhào xiāng zhī
凡卜,辨龟之上下、左右、阴阳,以授命龟者而诏相之。
guī rén zhǎng liù guī zhī shǔ
龟人掌六龟之属。
gè yǒu míng wù
各有名物。
tiān guī yuē líng shǔ dì guī yuē yì shǔ dōng guī yuē guǒ shǔ xī guī yuē léi shǔ nán guī yuē liè shǔ běi guī yuē ruò shǔ gè yǐ qí fāng zhī sè yǔ qí tǐ biàn zhī
天龟曰灵属,地龟曰绎属,东龟曰果属,西龟曰雷属,南龟曰猎属,北龟曰若属,各以其方之色与其体辨之。
fán qǔ guī yòng qiū shí
凡取龟用,秋时;
gōng guī yòng chūn shí gè yǐ qí wù rù yú guī shì
攻龟用,春时,各以其物,入于龟室。
shàng chūn xìn guī jì sì xiān bo
上春衅龟,祭祀先卜。
ruò yǒu jì shì zé fèng guī yǐ wǎng
若有祭事,则奉龟以往。
lǚ yì rú zhī
旅,亦如之。
sàng yì rú zhī
丧,亦如之。
chuí shì zhǎng gòng jiāo qì yǐ dài bo shì
菙氏掌共燋契,以待卜事。
fán bo yǐ míng huǒ rè jiāo suì yuè qí jùn qì yǐ shòu bǔ shī suì yì zhī
凡卜,以明火热燋,遂龠其焌契,以授卜师,遂役之。
zhàn rén zhǎng zhàn guī
占人掌管用龟甲占卜。
yǐ bā shì zhàn bā sòng yǐ bā guà zhàn shì zhī bā gù yǐ shì jí xiōng
以八筮占八颂,以八卦占筮之八故,以眡吉凶。
fán bǔ shì jūn zhàn tǐ dài fū zhàn sè shǐ zhàn mò bǔ rén zhàn chè
凡卜筮,君占体,大夫占色,史占墨,卜人占坼。
fán bǔ shì jì shì zé xì bì yǐ bǐ qí mìng
凡卜筮,既事,则系币,以比其命。
suì zhōng zé jì qí zhàn zhī zhōng fǒu
岁终,则计其占之中否。
shì rén zhǎng sān yì
筮人掌三易。
yǐ biàn jiǔ shì zhī míng yī yuē lián shān èr yuē guī cáng sān yuē zhōu yì
以辨九筮之名,一曰连山,二曰归藏,三曰周易。
jiǔ shì zhī míng
九筮之名。
yī yuē wū gèng èr yuē wū xián sān yuē wū shì sì yuē wū mù wǔ yuē wū yì liù yuē wū bǐ qī yuē wū cí bā yuē wū cān jiǔ yuē wū huán yǐ biàn jí xiōng
一曰巫更,二曰巫咸,三曰巫式,四曰巫目,五曰巫易,六曰巫比,七曰巫祠,八曰巫参,九曰巫环,以辨吉凶。
fán guó zhī dà shì xiān shì ér hòu bo
凡国之大事,先筮而后卜。
shàng chūn
上春。
xiāng shì
相筮。
fán guó shì gòng shì
凡国事,共筮。
zhān mèng zhǎng qí suì shí guān tiān dì zhī huì biàn yīn yáng zhī qì
占梦掌其岁时观天地之会,辨阴阳之气。
yǐ rì yuè xīng chén zhàn liù mèng zhī jí xiōng
以日、月、星、辰占六梦之吉凶。
yī yuē zhèng mèng èr yuē è mèng sān yuē sī mèng sì yuē wù mèng wǔ yuē xǐ mèng liù yuē jù mèng
一曰正梦,二曰恶梦,三曰思梦,四曰寤梦,五曰喜梦,六曰惧梦。
jì dōng pìn wáng mèng xiàn jí mèng yú wáng wáng bài ér shòu zhī nǎi shě méng yú sì fāng yǐ zèng è mèng suì lìng shǐ nán qū yì
季冬,聘王梦,献吉梦于王,王拜而受之,乃舍萌于四方,以赠恶梦,遂令始难,驱疫。
shì jìn zhǎng shí huī zhī fǎ yǐ guān yāo xiáng biàn jí xiōng
眡祲掌十𪸩之法,以观妖祥,辨吉凶。
yī yuē jìn èr yuē xiàng sān yuē juān sì yuē jiān wǔ yuē àn liù yuē méng qī yuē mí bā yuē xù jiǔ yuē jī shí yuē xiǎng zhǎng ān zhái xù jiàng
一曰祲,二曰象,三曰镌,四曰监,五曰暗,六曰瞢,七曰弥,八曰叙,九曰𬯀,十曰想,掌安宅叙降。
zhèng suì zé xíng shì
正岁,则行事;
suì zhōng zé bì qí shì
岁终,则弊其事。
dà zhù zhǎng liù huò zhī cí yǐ shì guǐ shén shì qí fú xiáng qiú yǒng zhēn
大祝掌六祸之辞,以事鬼神示,祈福祥,求永贞。
yī yuē shùn zhù èr yuē nián zhù sān yuē jí zhù sì yuē huà zhù wǔ yuē ruì zhù liù yuē jiā zhù
一曰顺祝,二曰年祝,三曰吉祝,四曰化祝,五曰瑞祝,六曰䇲祝。
zhǎng liù qí yǐ tóng guǐ shén shì yī yuē lèi èr yuē zào sān yuē guì sì yuē yǒng wǔ yuē gōng liù yuē shuō
掌六祈以同鬼神示,一曰类,二曰造,三曰禬,四曰禜,五曰攻,六曰说。
zuò liù cí yǐ tōng shàng xià qīn shū yuǎn jìn yī yuē cí èr yuē mìng sān yuē gào sì yuē huì wǔ yuē dǎo liù yuē lěi
撰作六类文辞,以沟通上下、亲疏、远近的人:一是朝聘往来交接之辞,二是外交辞令,三是上对下的训诫、劝励之辞,四是会同盟誓之辞,五是祝福庆贺之辞,六是对死者的诔辞。
biàn liù hào yī yuē shén háo èr yuē guǐ hào sān yuē shì hào sì yuē shēng hào wǔ yuē zī hào liù yuē bì hào
辨六号,一曰神号,二曰鬼号,三曰示号,四曰牲号,五曰齍号,六曰币号。
biàn jiǔ jì yī yuē mìng jì èr yuē yǎn jì sān yuē pào jì sì yuē zhōu jì wǔ yuē zhèn jì liù yuē rǔ jì qī yuē jué jì bā yuē liáo jì jiǔ yuē gòng jì
辨九祭,一曰命祭,二曰衍祭,三曰炮祭,四曰周祭,五曰振祭,六曰擩祭,七曰绝祭,八曰缭祭,九曰共祭。
biàn jiǔ bài yī yuē qǐ shǒu èr yuē dùn shǒu sān yuē kōng shǒu sì yuē zhèn dòng wǔ yuē jí bài liù yuē xiōng bài qī yuē qí bài bā yuē bāo bài jiǔ rì sù bài yǐ xiǎng yòu jì sì
辨九拜,一曰稽首,二曰顿首,三曰空首,四曰振动,五曰吉拜,六曰凶拜,七曰奇拜,八曰褒拜,九日肃拜,以享右、祭祀。
fán dà yīn sì sì xiǎng jì shì zé zhí míng huǒ shuǐ ér hào zhù
凡大禋祀、肆享、祭示,则执明火、水而号祝。
suí xìn nì shēng nì shī lìng zhōng gǔ
隋衅,逆牲,逆尸,令钟鼓;
yòu yì rú zhī
右,亦如之。
lái gǔ lìng gāo wǔ
来瞽,令皋舞;
xiāng shī lǐ
相尸礼。
jì jì lìng chè
既祭,令彻。
dà sàng shǐ bēng yǐ sì chàng mǐ shī xiāng fàn zàn liǎn
大丧始崩,以肆鬯渳尸,相饭,赞敛。
chè diàn yán diàn rén dú dǎo fù liàn xiáng
彻奠,言甸人读祷,付练祥。
zhǎng guó shì guó yǒu dà gù tiān zāi mí sì shè jì dǎo cí
掌国事,国有大故、天灾,弥祀社稷,祷祠。
dà shī yí yú shè zào yú zǔ
大师,宜于社,造于祖。
shè jūn shè lèi shàng dì
设军社,类上帝。
guó jiāng yǒu shì yú sì wàng jí jūn guī xiàn yú shè zé qián zhù
国将有事于四望,及军归献于社,则前祝。
dà huì tóng zào yú miào yí yú shè
大会同,造于庙,宜于社。
yù tài shān chuān zé yòng shì yān
遇大山川,则用事焉;
fǎn xíng shè diàn
反行,舍奠。
jiàn bāng guó xiān gào hòu tǔ yòng shēng bì jìn dū nì sì mìng zhě bān jì hào yú bāng guó dū bǐ
建邦国,先告后土用牲币,禁督逆祀命者,颁祭号于邦国都鄙。
xiǎo zhù zhǎng xiǎo jì sì jiāng shì hóu ráng dǎo cí zhī zhù hào yǐ qí fú xiáng shùn fēng nián nì shí yǔ níng fēng hàn mí zāi bīng yuǎn gāo jí
小祝掌小祭祀将事、侯、禳、祷、祠之祝号,以祈福祥,顺丰年,逆时雨,宁风旱,弥灾兵,远皋疾。
dà jì sì nì zī shèng sòng nì shī wò shī guàn zàn suí zàn chè zàn diàn
大祭祀,逆齍盛,送逆尸,沃尸盥,赞隋,赞彻,赞奠。
fán shì zuǒ dà zhù
凡事,佐大祝。
dà sàng zàn mǐ shè áo zhì míng
大丧,赞渳,设熬,置铭。
jí zàng shè dào jī zhī diàn fēn dǎo wǔ sì
及葬,设道赍之奠,分祷五祀。
dà shī zhǎng xìn qí hào zhù
大师,掌衅祈号祝。
yǒu kòu róng zhī shì zé bǎo jiāo sì yú shè
有寇戎之事,则保郊祀于社。
fán wài nèi xiǎo jì sì xiǎo sàng jì xiǎo huì tóng xiǎo jūn lǚ zhǎng shì yān
凡外内小祭祀、小丧纪、小会同、小军旅、掌事焉。
sàng zhù zhǎng dà sàng quàn fáng zhī shì
丧祝掌大丧劝防之事。
jí pì lìng qǐ
及辟,令启;
jí cháo yù nǎi diàn
及朝,御,乃奠;
jí zǔ shì guān nǎi zài suì yù
及祖,饰棺,乃载,遂御。
jí zàng yù chū gōng nǎi dài
及葬,御,出宫,乃代。
jí kuàng shuō zǎi chú shì
及圹,说载,除饰。
xiǎo sàng yì rú zhī zhǎng sàng jì zhù hào
小丧,亦如之,掌丧祭祝号。
wáng diào zé yǔ wū qián zhǎng shèng guó yì zhī shè jì zhī zhù hào yǐ jì sì dǎo cí yān
王吊,则与巫前,掌胜国邑之社稷之祝号,以祭祀祷祠焉。
fán qīng dài fū zhī sàng zhǎng shì ér liǎn shì guān yān
凡卿大夫之丧,掌事,而敛,饰棺焉。
diān zhù zhǎng sì shí zhī tián biǎo mò zhī zhù hào
甸祝掌四时之田表貉之祝号。
shè diàn yú zǔ miào mí yì rú zhī
舍奠于祖庙,弥亦如之。
shī diàn zhì qín yú yú zhōng nǎi shǔ qín
师甸,致禽于虞中,乃属禽。
jí jiāo yè shòu shè diàn yú zǔ mí nǎi liǎn qín dǎo shēng dǎo mǎ jiē zhǎng qí zhù hào
及郊,馌兽,舍奠于祖弥,乃敛禽,禂牲禂马,皆掌其祝号。
zǔ zhù zhǎng méng zǔ lèi zào gōng shuō guì yǒng zhī zhù hào
诅祝掌盟、诅、类、造、攻、说、禬、禜之祝号。
zuò méng zǔ zhī zǎi cí yǐ xù guó zhī xìn yòng yǐ zhì bāng guó zhī jì xìn
作盟诅之载辞,以叙国之信用,以质邦国之剂信。