周礼 · 周公旦 · Chapter 51 of 51

冬官考工记·弓人

PinyinModern Translation
Size

gōng rén wèi gōng qǔ liù cái bì yǐ qí shí liù cái jì jù qiǎo zhě hé zhī

弓人为弓,取六材必以其时,六材既聚,巧者和之。

gàn yě zhě yǐ wéi yuǎn yě

干也者,以为远也;

jiǎo yě zhě yǐ wéi jí yě

角也者,以为疾也;

jīn yě zhě yǐ wéi shēn yě

筋也者,以为深也;

jiāo yě zhě yǐ wéi hé yě

胶也者,以为和也;

sī yě zhě yǐ wéi gù yě

丝也者,以为固也;

qī yě zhě yǐ wéi shòu shuāng lù yě

漆也者,以为受霜露也。

fán qǔ gàn zhī dào qī zhè wéi shàng yì cì zhī sāng cì zhī jú cì zhī mù guā cì zhī jīng cì zhī zhú wéi xià

凡取干之道七:柘为上,檍次之,□桑次之,橘次之,木瓜次之,荆次之,竹为下。

fán xiāng gān yù chì hēi ér yáng shēng chì hēi zé xiāng xīn yáng shēng zé yuǎn gēn

凡相干,欲赤黑而阳声,赤黑则乡心,阳声则远根。

fán xī gàn shè yuǎn zhě yòng yì shè shēn zhě yòng zhí

凡析干,射远者用埶,射深者用直。

jū gàn zhī dào zī bù yǐ zé gōng bù fā

居干之道,菑□不迆,则弓不发。

fán xiàng jiǎo qiū shài zhě hòu chūn shài báo zhì niú zhī jiǎo zhí ér zé lǎo niú zhī jiǎo zhěn ér xī

凡相角,秋閷者厚,春閷薄,稚牛之角直而泽,老牛之角紾而昔。

chèn jí xiǎn zhōng jí niú zhī jiǎo wú zé

疢疾险中,瘠牛之角无泽。

jiǎo yù qīng bái ér fēng mò fu jiǎo zhī běn cù yú nǎo ér xiū yú qì shì gù róu

角欲青白而丰末,夫角之本,蹙于脑而休于气,是故柔。

róu gù yù qí yì yě

柔故欲其埶也;

bái yě zhě yì zhī zhēng yě

白也者,埶之征也。

fu jiǎo zhī zhōng héng dāng gōng zhī wèi wèi yě zhě bì ráo

夫角之中,恒当弓之畏,畏也者必桡。

ráo gù yù qí jiān yě

桡,故欲其坚也;

qīng yě zhě jiān zhī zhēng yě

青也者,坚之征也。

fu jiǎo zhī mò

夫角之末;

yuǎn yú nǎo ér bù xiū yú qì shì gù sè

远于脑而不休于气,是故色。

sè gù yù qí róu yě

色故欲其柔也;

fēng mò yě zhě róu zhī zhēng yě

丰末也者,柔之征也。

jiǎo zhǎng èr chǐ yǒu wǔ cùn sān sè bù shī lǐ wèi zhī niú dài niú

角长二尺有五寸,三色不失理,谓之牛戴牛。

fán xiāng jiāo yù zhū sè ér xī xī yě shēn shēn xiá ér zé zhěn ér tuán lián

凡相胶,欲朱色而昔,昔也深,深瑕而泽,紾而抟廉。

lù jiāo qīng bái mǎ jiāo chì bái niú jiāo huǒ chì shǔ jiāo hēi yú jiāo ěr xī jiāo huáng

鹿胶青白,马胶赤白,牛胶火赤,鼠胶黑,鱼胶饵,犀胶黄。

fán nì zhī lèi bù néng fāng

凡昵之类不能方。

fán xiāng jīn yù xiǎo jiǎn ér zhǎng dà jié ér zé xiǎo jiǎn ér zhǎng

凡相筋,欲小简而长,大结而泽,小简而长。

dà jié ér zé zé qí wèi shòu bì piào yǐ wéi gōng zé qǐ yì yú qí shòu jīn yù bì zhī bì qī yù cè sī yù chén de cǐ zhǔ cái zhī quán rán hòu kě yǐ wèi liáng

大结而泽,则其为兽必剽,以为弓,则岂异于其兽,筋欲敝之敝,漆欲测,丝欲沈,得此主材之全,然后可以为良。

fán wèi gōng dōng xī gàn ér chūn yè jiǎo xià zhì jīn qiū hé sān cái hán diàn tǐ bīng xī zhuó

凡为弓,冬析干而春液角,夏治筋,秋合三材,寒奠体,冰析灂。

dōng xī gàn zé yì chūn yè jiǎo zé hé xià zhì jīn zé bù fán qiū hé sān cái zé hé hán diàn tǐ zé zhāng bù liú bīng xī zhuó zé shěn huán chūn bèi xián zé yī nián zhī shì

冬析干则易,春液角则合,夏治筋则不烦,秋合三材则合,寒奠体则张不流,冰析灂则审环,春被弦则一年之事。

xī gàn bì lún xī jiǎo wú xié zhuó mù bì tú

析干必伦,析角无邪,斫目必荼。

zhuó mù bù tú zé jí qí dà xiū yě jīn dài zhī shòu bìng

斫目不荼,则及其大修也,筋代之受病。

fu mù yě zhě bì qiáng qiáng zhě zài nèi ér mó qí jīn fu jīn zhī suǒ yóu chān héng yóu cǐ zuò gù jiǎo sān yè ér gàn zài yè

夫目也者必强,强者在内而摩其筋,夫筋之所由幨,恒由此作,故角三液而干再液。

hòu qí rú zé mù jiān

厚其帤,则木坚;

báo qí rú zé xū shì gù hòu qí yè ér jié qí rú yuē zhī

薄其帤,则需,是故厚其液而节其帤,约之。

bù jiē yuē shū cù bì móu zhuó zhì bì zhōng jiāo zhī bì jūn

不皆约,疏数必侔,斫挚必中,胶之必均。

zhuó zhì bù zhōng jiāo zhī bù jūn zé jí qí dà xiū yě jiǎo dài zhī shòu bìng fu huái jiāo yú nèi ér mó qí jiǎo fu jiǎo zhī suǒ yóu cuò héng yóu cǐ zuò

斫挚不中,胶之不均,则及其大修也,角代之受病,夫怀胶于内而摩其角,夫角之所由挫,恒由此作。

fán jū jiǎo zhǎng zhě yǐ cì xū héng jiǎo ér duǎn shì wèi nì ráo yǐn zhī zé zòng shì zhī zé bù xiào

凡居角,长者以次需,恒角而短,是谓逆桡,引之则纵,释之则不校。

héng jiǎo ér dá pì rú zhōng xiè fēi gōng zhī lì yě

恒角而达,譬如终绁,非弓之利也。

jīn fú jiāo jiě zhōng yǒu biàn yān gù jiào

今夫茭解中有变焉,故挍;

yú tǐng bì zhōng yǒu fū yān gù piào

于挺臂中有柎焉,故剽。

héng jiǎo ér dá yǐn rú zhōng xiè fēi gōng zhī lì yě

恒角而达,引如终绁,非弓之利也。

jiǎo gàn yù shú yú huǒ ér wú yíng jiǎo jiǎo yù shú yú huǒ ér wú xún yǐn jīn yù jìn jué wú shāng qí lì zhōu jiāo yù shú ér shuǐ huǒ xiāng de rán zé jū hàn yì bù dòng jū shī yì bù dòng

挢干欲孰于火而无赢,挢角欲孰于火而无燂,引筋欲尽绝无伤其力,鬻胶欲孰而水火相得,然则居旱亦不动,居湿亦不动。

gǒu yǒu jiàn gōng bì yīn jiǎo gàn zhī shī yǐ wéi zhī róu shàn zhě zài wài dòng zhě zài nèi

苟有贱工,必因角干之湿以为之柔,善者在外,动者在内。

suī shàn yú wài bì dòng yú nèi suī shàn yì fú kě yǐ wèi liáng yǐ

虽善于外,必动于内,虽善亦弗可以为良矣。

fán wèi gōng fāng qí jùn ér gāo qí fū zhǎng qí wèi ér báo qí bì wǎn zhī wú yǐ

凡为弓,方其峻,而高其柎,长其畏,而薄其敝,宛之无已。

yīng xià fū zhī gōng mò yīng jiāng xìng

应下柎之弓,末应将兴。

wèi fū ér fā bì dòng yú shài gōng ér yǔ shài mò yīng jiāng fā

为柎而发,必动于閷,弓而羽閷,末应将发。

gōng yǒu liù cái yān wéi gàn qiáng zhī

弓有六材焉,维干强之。

zhāng rú liú shuǐ

张如流水。

wéi tǐ fáng zhī yǐn zhī zhōng cān

维体防之,引之中参。

wéi jiǎo cháng zhī yù wǎn ér wú fù xián yǐn zhī rú huán shì zhī wú shī tǐ

维角常之,欲宛而无负弦,引之如环,释之无失体。

rú huán cái měi gōng qiǎo wèi zhī shí wèi zhī cān jūn

如环,材美,工巧,为之时,谓之参均。

jiǎo bù shèng gàn gàn bù shèng jīn wèi zhī cān jūn

角不胜干,干不胜筋,谓之参均。

liàng qí lì yǒu sān jūn jūn zhě sān wèi zhī jiǔ hé

量其力,有三均,均者三,谓之九和。

jiǔ hé zhī gōng jiǎo yǔ gàn quán jīn sān móu jiāo sān lüè sī sān dǐ qī sān yǔ

九和之弓,角与干权,筋三侔,胶三锊,丝三邸,漆三斞。

shàng gōng yǐ yǒu yú xià gōng yǐ bù zú

上工以有馀,下工以不足。

wèi tiān zǐ zhī gōng hé jiǔ ér chéng guī

为天子之弓,合九而成规。

wèi zhū hóu zhī gōng hé qī ér chéng guī

为诸侯之弓,合七而成规。

dài fū zhī gōng hé wǔ ér chéng guī

大夫之弓,合五而成规。

shì zhī gōng hé sān ér chéng guī

士之弓,合三而成规。

gōng cháng liù chǐ yǒu liù cùn wèi zhī shàng zhì shàng shì fú zhī

弓长六尺有六寸,谓之上制,上士服之;

gōng cháng liù chǐ yǒu sān cùn wèi zhī zhōng zhì zhōng shì fú zhī

弓长六尺有三寸,谓之中制,中士服之;

gōng cháng liù chǐ wèi zhī xià zhì xià shì fú zhī

弓长六尺,谓之下制,下士服之。

fán wèi gōng gè yīn qí jūn zhī gōng zhì lú xuè qì fēng ròu ér duǎn kuān huǎn yǐ tú

凡为弓,各因其君之躬,志卢血气,丰肉而短,宽缓以荼。

ruò shì zhě wèi zhī wēi gōng wēi gōng wèi zhī ān shǐ gǔ zhí yǐ lì fèn yì yǐ bēn

若是者为之危弓,危弓为之安矢,骨直以立,忿埶以奔。

ruò shì zhě wèi zhī ān gōng ān gōng wèi zhī wēi shǐ qí rén ān qí gōng ān qí shǐ ān zé mò néng yǐ sù zhōng qiě bù shēn

若是者为之安弓,安弓为之危矢,其人安,其弓安,其矢安,则莫能以速中,且不深。

qí rén wēi qí gōng wēi qí shǐ wēi zé mò néng yǐ yuàn zhōng

其人危,其弓危,其矢危,则莫能以愿中。

wǎng tǐ duō lái tǐ guǎ wèi zhī jiā yú zhī shǔ lì shè hòu yǔ yì

往体多,来体寡,谓之夹臾之属,利射侯与弋。

wǎng tǐ guǎ lái tǐ duō wèi zhī wáng gōng zhī shǔ lì shè gé yǔ zhì

往体寡,来体多,谓之王弓之属,利射革与质。

wǎng tǐ lái tǐ ruò yī wèi zhī táng gōng zhī shǔ lì shè shēn

往体来体若一,谓之唐弓之属,利射深。

dà hé wú zhuó qí cì jīn jiǎo jiē yǒu zhuó ér shēn qí cì yǒu zhuó ér shū qí cì jiǎo wú zhuó

大和无灂,其次筋角皆有灂而深,其次有灂而疏,其次角无灂。

hé zhuó ruò bèi shǒu wén

合灂若背手文。

jiǎo huán zhuó niú jīn bēn zhuó mí jīn chì huò zhuó

角环灂,牛筋贲灂,麋筋斥蠖灂。

hé gōng jī mó fù zhī ér jiǎo zhì wèi zhī jù gōng

和弓毄摩,覆之而角至,谓之句弓。

fù zhī ér gàn zhì wèi zhī hòu gōng

覆之而干至,谓之侯弓。

fù zhī ér jīn zhì wèi zhī shēn gōng

覆之而筋至,谓之深弓。

✦ You read 冬官考工记·弓人

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.