曾国藩家书 · 曾国藩 · Chapter 188 of 195

用人篇·致九弟·宜以求才为在事

PinyinModern Translation
Size

yuán fu jiǔ dì zuǒ yòu

沅甫九弟左右:

sì yuè chū wǔ rì dé yī děng guī jiē dì xìn dé xī yī qiè

四月初五日得一等归,接弟信,得悉一切。

huí yì wǎng shì shí xíng jiāo huǐ xiǎng liù dì bì bèi shù zhī

回忆往事,时形交悔,想六弟必备述之。

dì suǒ quàn pì zhī yǔ shēn zhōng jī yào sù wèi ér xíng yī zhāng bǐ yì cháng yǐ zì jǐng

弟所劝譬之语,深中机要,素位而行一章,比亦常以自警。

zhǐ yǐ fáng fēn sù kuī xuè bù yǎng gān jí yī wú suǒ sī yǐ jué xīn huāng cháng kōng rú jí è sī shí zhī zhuàng zài jiā yǐ chōng rǎo zhī sī yì jué xīn wú zhǔ zǎi zhēng jì bù ān

只以防分素亏,血不养肝,即一无所思,已觉心慌肠空,如极饿思食之状,再加以憧扰之思,益觉心无主宰,征悸不安。

jīn nián yǒu de yì zhī shì liǎng duān yī zé dì zài jí ān shēng míng jí hǎo liǎng shěng dà fǔ jí gè yíng yuán biàn jiāng shěng shēn mín jiāo kǒu chēng sòng bù jué yú wú zhī ěr

今年有得意之事两端:一则弟在吉安,声名极好,两省大府及各营员弁,江省绅民,交口称颂,不绝于吾之耳。

gè chù jì dì shū jí dì yǔ gè chù bǐng dú xìn jiān jù xiáng shí wěi shàn lí rán yǒu dāng bù jué yú wú zhī mù

各处寄弟书,及弟与各处禀牍信缄,俱详实委善,犁然有当,不绝于吾之目。

yī zé jiā zhōng suǒ qǐng shān gé pǐn xué jù yóu qín yán bìng zhe dèng shī zhōng rì duān zuò yǒu wēi kě wèi wén yǒu jí dǐ yòu qū hé shí qū jiǎng jié jí míng zhèng yì ér yòu yì yú tīng ài

一则家中所请邓葛,品学俱尤,勤严并著,邓师终日端坐,有威可畏,文有极抵,又曲合时趋,讲节极明正义,而又易于听爱。

gé shī zhì qù fāng zhèng xué guī jǐn yán xiǎo ér děng wèi zhī rú shén míng cǐ èr zhě jiē yú suǒ shēn wèi suī chóu mèn zhī jì zú yǐ zì kuān jiě zhě yě

葛师志趣方正,学规谨严,小儿等畏之如神明,此二者,皆余所深慰,虽愁闷之际,足以自宽解者也。

dì shēng wén zhī měi kě shì ér bù kě shì xiōng xī zài jīng zhōng pō zhe qīng wàng jìn zài jūn yíng yì huò xū yù

第声闻之美,可恃而不可恃,兄昔在京中,颇著清望,近在军营,亦获虚誉。

shàn shǐ zhě bù bì shàn zhōng xíng bǎi lǐ bàn jiǔ shí lǐ yù wàng yī sǔn yuǎn jìn zī yí

善始者不必善终,行百里半九十里,誉望一损,远近滋疑。

mù xià yì míng wàng zhèng jiàng wu yi lì chí bù xiè yǒu shǐ yǒu zú

目下义名望正降,务宜力持不懈,有始有卒。

zhì jūn zhī dào zǒng yǐ néng zhàn wèi dì yī yì tǎng wéi gōng bàn suì yī dàn bèi zéi chōng tū bù kè dǐ dí huò zhì xiǎo cuò zé jīn wàng huī yú yī zhāo

治军之道,总以能战为第一义,倘围攻半岁,一旦被贼冲突,不克抵敌,或致小挫,则今望隳于一朝。

gù tàn lí zhī fǎ yǐ shàn zhàn wèi de zhū néng ài mín wèi dì èr yì néng hé xié shàng xià guān shēn wèi sān yì

故探骊之法,以善战为得珠,能爱民为第二义,能和协上下官绅为三义。

yuàn wú dì jīng jīng yè yè rì shèn yī rì dào dǐ bù xiè zé bù tè wèi xiōng bǔ jiù qián fēi yì kě wèi wú fù zēng guāng quán rǎng yǐ

愿吾弟兢兢业业,日慎一日,到底不懈,则不特为兄补救前非,亦可为吾父增光泉壤矣。

jīng shén yù yòng ér yù chū bù kě yīn shēn tǐ sù ruò guò yú bǎo xī zhì huì yù kǔ ér yù míng bù kě yīn jìng yù ǒu fú

精神愈用而愈出,不可因身体素弱,过于保昔,智慧愈苦而愈明,不可因境遇偶拂。

jù ěr cuī zǔ

遽尔摧阻。

cǐ cì jūn wù rú yáng zhāng èr li cì qīng bèi

此次军务,如杨彰二李次青辈。

jiē xì mó liàn chū lái jí rùn wēng fá zhǎng jìn

皆系磨炼出来,即润翁乏长进;

dì yíng chèn cǐ fān shí jiàn lì qiú zhǎng jìn yě

弟营趁此番识见,力求长进也。

qiú rén zì fǔ shí shí bù kě wàng cǐ yì

求人自辅,时时不可忘此意。

rén cái zhì nán wǎng shí zài yú mù fǔ zhě yú yì píng děng xiāng kàn bù shèn qīn jìng

人才至难,往时在余幕府者,余亦平等相看,不甚钦敬。

jì jīn sī zhī hé kě duō de

洎今思之,何可多得?

dì dāng cháng yǐ qiú cái wèi jí qí chāng rǒng zhě suī zhì qīn mì yǒu bù yí jiǔ liú kǒng xián zhě bù yuàn gòng shì yī fāng yě

弟当常以求才为急,其阊冗者,虽至亲密友,不宜久留,恐贤者不愿共事一方也。

yú zì sì yuè lái yǎn xìng jiào hǎo jìn dú dù yòu tōng diǎn měi rì èr juǎn báo zhě sān juǎn

余自四月来,眼兴较好,近读杜佑通典,每日二卷,薄者三卷。

wéi mù lì jí liè yú shàng zú zhī chí

惟目力极劣,余尚足支持。

xián fēng bā nián sì yuè chū jiǔ rì

(咸丰八年四月初九日)

✦ You read 用人篇·致九弟·宜以求才为在事

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.