曾国藩家书 · 曾国藩 · Chapter 77 of 195

治家篇·谕纪泽·宜教家人勤劳持家

PinyinModern Translation
Size

zì yù jì zé r

字谕纪泽儿,

hú èr děng lái jiē ěr ān bǐng

胡二等来,接尔安禀;

zì huà shàng wèi zhǎng jìn

字画尚未长进,

ěr jīn nián shí bā suì

尔今年十八岁,

chǐ yǐ jiàn zhǎng

齿已渐长,

ér xué yè wèi qí yì

而学业未其益,

chén dài yún yīn bó zhī zǐ

陈岱云姻伯之子,

hào jí shēng zhě

号吉生者,

jīn nián rù xué

今年入学,

xué yuàn pī qí shī guān tōng chǎng

学院批其诗冠通场,

qú xì wù xū èr yuè suǒ shēng

渠系戊戌二月所生,

bǐ ěr jǐn zhǎng yī suì

比尔仅长一岁,

yǐ qí wú fù wú mǔ

以其无父无母,

jiā jiàn qīng pín

家渐清贫,

suì ěr qín kǔ hào xué

遂尔勤苦好学,

shào nián chéng míng

少年成名,

ěr xìng tuō zǔ fù yú yīn

尔幸托祖父余荫,

yī shí fēng shì

衣食丰适,

kuān rán wú lǜ

宽然无虑,

suì ěr hān huàn yì lè

遂尔酣豢佚乐,

bù fù yǐ dú shū lì shēn wéi shì

不复以读书立身为事。

gǔ rén yún láo zé shàn xīn shēng yì zé yín xīn shēng

古人云:“劳则善心生,佚则淫心生。

mèng zǐ yuē shēng yú yōu huàn sǐ yú ān lè

”孟子曰:“生于忧患,死于安乐。

wú yōu ěr zhī guò yú yì yě

”吾忧尔之过于佚也。

xīn fù chū lái yi jiào zhī rù chú zuò gēng qín yú fǎng zhī bù yīn qí wèi fù guì zǐ nǚ bù shì cāo zuò dà èr sān zhū nǚ yǐ néng zuò dà xié fǒu

新妇初来,宜教之入厨作羹,勤于纺织,不因其为富贵子女,不事操作,大二三诸女已能做大鞋否?

sān gū yī sǎo měi nián zuò xié yī shuāng jì yú gè biǎo xiào jìng zhī yōu gè zhēng zhēn yè zhī gōng suǒ zhī zhī bù zuò chéng yī wà jì lái yú yì de chá guī mén yǐ nèi zhī qín duò yě

三姑一嫂,每年做鞋一双寄余,各表孝敬之忧,各争针业之工,所织之布,做成衣袜寄来,余亦得察闺门以内之勤惰也。

yú zài jūn zhōng bù fèi xué wèn dú shū xiě zì wèi shén jiàn duàn xī nián lǎo yǎn méng wú shén zhǎng jìn ěr jīn wèi ruò guàn yī kè qiān jīn qiè bù kě làng zhì guāng yīn sì nián suǒ mǎi héng yáng zhī tián kě mì rén shòu chū yǐ yín jì yíng wèi guī huán lǐ jiā kuǎn

余在军中,不废学问,读书写字,未甚间断,惜年老眼蒙无甚长进,尔今未弱冠,一刻千金,切不可浪掷光阴,四年所买衡阳之田,可觅人售出,以银寄营,为归还李家款。

fù mǔ cún bù yǒu sī cái shì shù rén qiě rán kuàng yú shēn wéi qīng dài fū hu

父母存,不有私财,士庶人且然,况余身为卿大夫乎?

yú xuǎn jí fù fā bù shì qù qiū zhī shén li cì qīng shí liù rì zài fǔ zhōu bài cuò yǐ xiáng jì yuán fu hán zhōng xiàn zài chóng rén jiā yì zhěng dùn sān shí rì huò yī shèng zhàng

余癣疾复发,不似去秋之甚,李次青十六日在抚州败挫,已详寄沅甫函中,现在崇仁,加意整顿,三十日获一胜仗;

kǒu liáng quē fá shí yǒu jué liè zhī yú shēn wéi jiāo zhuó ěr měi cì ān bǐng xiáng chén yī qiè bù kě cǎo shuài

口粮缺乏,时有决裂之虞,深为焦灼,尔每次安禀,详陈一切,不可草率;

zǔ fù dà rén qǐ jū hé jiā zhī suǒ shì xué táng zhī gōng kè jūn xū xiáng zǎi qiē qiē cǐ yù

祖父大人起居,阖家之琐事,学堂之功课,均须详载,切切此谕!

xián fēng liù nián shí yuè chū èr rì

(咸丰六年十月初二日)

✦ You read 治家篇·谕纪泽·宜教家人勤劳持家

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.