子夏易传 · 卜子夏 · Chapter 69 of 69

卷十一·雜卦傳

PinyinModern Translation
Size

qián gāng kūn róu bǐ lè shī yōu lín guān zhī yì huò yǔ huò qiú

干刚坤柔,比乐师忧,临观之义,或与或求。

zhūn jiàn ér bù shī qí jū méng zá ér zhe

屯见而不失其居,蒙杂而著。

zhèn qǐ yě

震,起也。

gèn zhǐ yě

艮,止也。

sǔn yì shèng shuāi zhī shǐ yě

损,益,盛衰之始也。

dà chù shí yě

大畜,时也。

wú wàng zāi yě

无妄,灾也。

cuì jù ér shēng bù lái yě

萃聚而升不来也。

qiān qīng ér yù dài yě

谦轻而豫怠也。

shì kè shí yě

噬嗑,食也。

bì wú sè yě

贲,无色也。

duì jiàn ér xùn fú yě

兑见而巽伏也。

suí wú gù yě gǔ zé chì yě

随,无故也,蛊则饬也。

bō làn yě

剥烂也。

fù fǎn yě

复反也。

jìn zhòu yě

晋昼也。

míng yí zhū yě

明夷诛也。

jǐng tōng ér kùn xiāng yù yě

井通而困相遇也。

xián sù yě

咸速也。

héng jiǔ yě

恒久也。

huàn lí yě

涣离也。

jié zhǐ yě

节止也。

jiě huǎn yě

解缓也。

jiǎn nán yě

蹇难也。

kuì wài yě

睽外也。

jiā rén nèi yě

家人内也。

pǐ tài fǎn qí lèi yě

否泰反其类也。

dà zhuàng zé zhǐ dùn zé tuì yě

大壮则止,遯则退也。

dà yǒu zhòng yě

大有众也。

tóng rén qīn yě

同人亲也。

gé qù gù yě

革去故也。

dǐng qǔ xīn yě

鼎取新也。

xiǎo guò guò yě

小过过也。

zhōng fú xìn yě

中孚信也。

fēng duō gù yě

丰多故也。

qīn guǎ lǚ yě

亲寡旅也。

lí shàng ér kǎn xià yě

离上而坎下也。

xiǎo chù guǎ yě

小畜寡也。

lǚ bù chù yě

履不处也。

xū bù jìn yě

需不进也。

sòng bù qīn yě

讼不亲也。

dà guò diān yě

大过顚也。

gòu yù yě

姤遇也。

róu yù gāng yě

柔遇刚也。

jiàn nǚ guī dài nán xíng yě

渐女归待男行也。

yí yǎng zhèng yě

颐养正也。

jì jì dìng yě

既济定也。

guī mèi nǚ zhī zhōng yě

归妹女之终也。

wèi jì nán zhī qióng yě

未济男之穷也。

guài jué yě

夬决也。

gāng jué róu yě

刚决柔也。

jūn zǐ dào zhǎng xiǎo rén dào yōu yě

君子道长小人道忧也。

qián bù piān qí yòng wú zhí qí tǐ wú bù zhōu yě

干不偏其用,无执其体,无不周也。

gāng zhī yòng yě

刚之用也。

kūn shǒu qí xíng bù gǎn xiān yě

坤守其形,不敢先也。

shòu mìng ér wú bù xíng yě

受命而无不行也。

róu zhī dào yě

柔之道也。

tǐ de qí yòng gù bǎo qí jiǔ yě

体得其用,故?保其久也。

bǐ gāng lè shī zé yōu jí yě

比刚乐师则忧集也。

gāng yǐ lín guān xíng qí dào yě

刚以临观,行其道也。

xùn shuō yǔ zhòng qiú qí zhì yě

巽说与众,求其治也。

zhūn zhě gāng shǐ dòng wū xià ér lì wū nán yě

屯者,刚始动于下,而立于难也。

fāng jiāng jiàn yǐ mín zhī guī yǐ gù bù qiān ér jiàn hòu lì yě

方将见矣,民之归矣,故不迁而建侯利也。

méng zhě shí zhī mèi yě

蒙者,时之昧也。

zá luàn bù zú yǐ míng yě ér zhōng xīn zhāo zhù yǐ dài qí shí ér xíng rán hòu tōng yě

杂乱不足以明也,而中心昭著矣,待其时而行然后通也。

zhèn kě jǔ ér dòng yě

震,可举而动也。

gèn kě zhǐ ér xi yě

艮,可止而息也。

sǔn zhě shèng zhī shǐ yì zhě shuāi zhī shǐ yě

损者盛之始,益者衰之始也。

dà chù zhī shí shí zhī de yě

大畜之时,时之得也。

shí zài nèi yě

时在内也。

wú wàng zhī shěng rén zhī shī yě wài qí shí yě kě bù shèn hu

无妄之眚,人之失也,外其时也,可不愼乎。

róu ér jù zhī kě yǐ bǎo yǐ

柔而聚之可以保矣。

shēng ér qiú jìn shī qí guī yě

升而求进,失其归也。

qiān bù zì zhòng gù zhōng jí yě

谦不自重,故终吉也。

yù lè zì duò gù zhōng xiōng yě

豫乐自惰,故终凶也。

shì ér kè zhī wú jì qíng wū shì shí zhī dào yě

噬而嗑之,无系情于噬,食之道也。

gù yòng yù

故用狱。

qí zhī ér sì bù guò dāng yě

齐之而巳,不过当也。

bì zhě wén shì yě

贲者,文饰也。

shēng jiàng yǒu dù zūn bēi yǒu shù lǐ zhī wén yě

升降有度,尊卑有数,礼之文也。

zhì zhī shì yě shàng sè wèi bì

治之饰也,尚色为贲。

bì zhī mò yě zhèng yǐ zhèng zhī xíng yǐ qí zhī wén yǐ bì zhī shèng rén zhī zhì yě

贲之末也,政以正之,刑以齐之,文以贲之,圣人之治也。

duì gāng zhōng ér róu wài jiàn qí qíng ér shuō rén yě

兑,刚中而柔外,见其情而说人也。

xùn gāng zhōng ér róu nèi yǐn qí qíng ér xùn wù yě

巽,刚中而柔内,隐其情而巽物也。

suí gāng lái ér xià róu bù shǒu qí cháng bù xiū qí shì dòng ér shuō zhī zhōng shī qí zhèng yě

随,刚来而下柔,不守其常,不修其事,动而说之,终失其正也。

wú zhèng ér suí qì sī gǔ yǐ

无正而随器斯蛊矣。

qì gǔ ér zhì gàn qí gǔ yě

器蛊而治,干其蛊也。

gāng shàng ér róu xià de qí tōng yě

刚上而柔下,得其通也。

xùn ér zhǐ zhī kě shì zhì yě

巽而止之,可饰治也。

bō zhě zì xiāo qí dào ér kuì yě

剥者自消其道而溃也。

sī qí fǎn zhī fù qí zhèng yě

思其反之,复其正也。

shùn míng yǐ jìn zhāo tiān xià yě

顺明以晋,昭天下也。

míng yí shī dé zhòng suǒ zhū yě

明夷失德,众所诛也。

jǐng yě zhě dé zhī fù yě

井也者,德之附也。

dé zhī chéng ér tōng lì wū wù jūn zǐ zhī yù kùn xiū qí dé ér bù zé wū rén jǐng dé zhī tōng yóu kùn ér yù yě

德之成而通利于物,君子之遇困,修其德而不责于人,井德之通,由困而遇也。

xián gāng xià róu róu shēng gāng liǎng ér xiāng gǎn yě

咸刚下柔,柔升刚,两而相感也。

shén yǐ xiāng gǎn bù jí ér sù yě

神以相感,不疾而速也。

gǎn de qí zhèng héng jiǔ zhī dào

感得其正,恒久之道。

gāng shàng ér róu xià kě yǐ jiǔ yǐ

刚上而柔下,可以久矣。

huàn zhě shàng xià tōng zhì róu shùn qí shàng gāng xùn róu dé chéng mù wū shuǐ lí xíng cóng yuǎn bù dài shè jìn ér zì zhì yě

涣者,上下通志,柔顺其上,刚巽柔德,乗木于水,离行从逺,不待设禁而自治也。

qí zhōng zé bù jīn gù fǎn zhī yǐ jié

其终则不禁,故反之以节。

gāng róu fēn qí dé yě

刚柔分其德也。

shuǐ zé bǎo qí rùn yě

水泽保其润也。

jiě zhě chéng xiǎn yǐ dòng ér miǎn wū xiǎn yě

解者,乗险以动,而免于险也。

zé huǎn wū xiǎo yǐ

则缓于小矣。

xiǎo zhī huǎn zé jī wū dà jiǎn yǐ

小之缓则积于大,蹇矣。

xiǎn yóu zài yě

险犹在也。

qí kě huǎn hu

其可缓乎。

dào fǎn zhī rán yě

道反之然也。

kuì hé wài yǐ chéng yě

睽,合外以成也。

jiā rén yóu nèi yǐ chéng yě

家人,由内以成也。

fǒu zhě xiǎo rén zhī dào yě

否者,小人之道也。

tài zhě jūn zǐ zhī dào yě

泰者,君子之道也。

fǎn qí lèi bù kě yǐ xiāng cóng yě

反其类不可以相从也。

dà zhuàng yáng zhǎng jūn zǐ kě yǐ zhì xiǎo rén yě

大壮,阳长君子可以制小人也。

dào biàn sī dùn zé tuì zhī yǐ

道变斯,遯则退之矣。

dà yǒu róu de dà zhōng ér róu fú wú yǒu yuǎn ěr jiē yǒu ér róng zhī dà yǒu qí zhòng yě

大有,柔得大中,而?柔服,无有逺迩,皆有而容之,大有其众也。

tóng rén qīn qí tóng yě

同人,亲其同也。

xìng tóng xiāng yǔ wú jiàn shàng xià yě shì yǐ tiān yǔ huǒ yě

性同相与,无闲上下也,是以天?与火也。

wéi tóng zhě tóng zhī shuǐ huǒ xiāng xi bù gé zé wáng

唯同者,同之水火相息,不革则亡。

gé qù qí gù ér bù xiāng jiàn nǎi kě yě

革,去其故而不相见乃可也。

gé shuǐ huǒ ér chéng xīn yòng zhě dǐng yě

革水火而成新,用者鼎也。

xīn bì fǎn gù nǎi zhì yě

新必反,故乃治也。

xiǎo guò zhě róu dé zhōng xiǎo rén zhī zhèng yě

小过者,柔得中,小人之正也。

xiǎo rén zhě dǔ wū xiǎo shì ér bù zhī tōng jì jūn zǐ

小人者,笃于小事而不知通济君子。

guò xíng xiǎo shì ér hé zhī zhī kě zhūn ér guò dòng yě

过行小事而合之,知可屯而过,动也。

zhōng fú liǎng róu xiàng ér wú wǔ yě

中孚,两柔向而无迕也。

wài nèi gāng zhōng jiē qíng shí zhe shuō ér xùn xìn fā wū zhōng yě

外内刚中,皆情实著说而巽,信发于中也。

xiǎo guò guò xíng zhōng fú shí xìn jūn zi zhī dào kě zhě yǔ zhī fēng míng yǐ dòng zhī zé wù jǐn chén yǐ

小过,过行中孚,实信君子之道可者,与之丰明以动之,则物尽陈矣。

shì jiē jǔ yǐ

事皆举矣。

shì zhī duō zé wèi yǒu zhōu yǐ shèn qí dà zhě yě

事之多则未有周矣,愼其大者也。

lǚ zhě róu dé zhōng hu wài ér xià jì wū gāng yě

旅者,柔得中乎,外而下寄于刚也。

zì jì lǚ yǐ rén hé qīn zāi bù kě yǐ yǒu fù yě

自寄旅矣,人何亲哉,不可以有附也。

jiè qí zhǐ zé míng yě

戒其止则明也。

lí de qí suǒ lì kě yǐ shàng ér zhāo yě

离得其所,丽可以上而昭也。

kǎn xiàn qí suǒ jū kě yǐ xià ér jīng yě

坎陷其所,居可以下而经也。

xiǎo chù zhī guǎ zhī zú ér bù duō cáng zhōng de qí chù yě

小畜之寡,知足而不多藏,终得其畜也。

lǚ zhī bù chù gōng qiān ér bù gǎn zì shì bǎo qí lǚ yě

履之不处,恭谦而不敢自恃,保其履也。

xū shàng xiǎn yě

需上险也。

dài mìng ér bù gǎn zì rèn quán qí jiàn yě

待命而不敢自任,全其健也。

sòng xià xiǎn bù kě qīn yě yǔ chù ér sāi zhī shī móu wū xiǎn yě

讼下险不可亲也,与处而塞之,失谋于险也。

dà guò zhèng zhī mò yě

大过正之末也。

běn wú zhèng ér mò bù xìng yě

本无正而末不?兴也。

wéi gāng dà zhě guò zhī ér zhì yě

唯刚大者?过之而治也。

zhèng zì qí xià diān zhī dào yě

政自其下,顚之道也。

gòu zhě róu yù gāng yě

姤者,柔遇刚也。

xiū sì zì jìng shǒu sù ān xià jūn zǐ zhī sù xíng yě

修巳自敬,守素安下,君子之素行也。

shí yù ér dé tiān zhī xìng yě

时遇而得天之幸也。

suī jiàn ér jìn gāng xíng nǎi xíng yě

虽渐而进刚,行乃行也。

yí zhì zì qí shàng yǎng zhī zhèng yě

颐治自其上,养之正也。

dòng zhī yǐ wàng zào xiōng zhī dào yě

动之以妄,躁凶之道也。

jì jì zhī dào yě

既济之道也。

jì jì dìng yǐ lì qióng ér zhì wū jì wú fù jiā yě bù kě yǐ bù zì zhī yě

既济定矣,力穷而至于济,无复加也,不可以不自知也。

guī mèi shǎo pèi zhǎng dào qióng ér wú suǒ wǎng suǒ yǐ xíng ér zhōng yě

归妹,少配长,道穷而无所往,所以行而终也。

wèi jì gāng bù quán zhèng yǐ zhì wū shī wèi dào zhī qióng yě

未济,刚不全正以至于失位,道之穷也。

ér yǐ wèi wèi jì fù jiāng qiú yě

而以为未济,复将求也。

rú zhī hé zāi

如之何哉。

guài jué yě

夬,决也。

gāng jué róu yě

刚决柔也。

xiǎo rén zhī dào suī xíng cán ér bù zú yǐ xiāng zhì wú qí zhèng yě

小人之道,虽形残而不足以相治,无其正也。

jūn zǐ zhī dào zhǎng yán zhī ér kě yǐ jué yǐ míng wū shǐ ér wú suǒ huì yǐ zhì wū tiān xià zhèng yě

君子之道,长言之而可以决矣,明于始而无所讳,以至于天下正也。

✦ You read 卷十一·雜卦傳

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.