tiān sì kè shù wǎng sī lái dàn yī qǔ gāo shān liú shuǐ
添四客述往思来弹一曲高山流水
huà shuō wàn lì èr shí sān nián nà nán jīng de míng shì dōu yǐ jiàn jiàn xiāo mó jǐn le
话说万历二十三年，那南京的名士都已渐渐销磨尽了。
cǐ shí yú bó shì nà yī bèi rén yě yǒu lǎo le de yě yǒu sǐ le de yě yǒu sì sàn qù le de yě yǒu bì mén bù wèn shì shì de
此时虞博士那一辈人，也有老了的，也有死了的，也有四散去了的，也有闭门不问世事的。
huā tán jiǔ shè dōu méi yǒu nèi xiē cái jùn zhī rén
花坛酒社，都没有那些才俊之人；
lǐ yuè wén zhāng yě bú jiàn nèi xiē xián rén jiǎng jiū
礼乐文章，也不见那些贤人讲究。
lùn chū chù bù guò dé shǒu de jiù shì cái néng shī yì de jiù shì yú zhuō
论出处，不过得手的就是才能，失意的就是愚拙。
lùn háo xiá bù guò yǒu yú de jiù huì shē huá bù zú de jiù jiàn xiāo suǒ
论豪侠，不过有余的就会奢华，不足的就见萧索。
píng nǐ yǒu li dù de wén zhāng yán céng de pǐn xíng què shì yě méi yǒu yī gè rén lái wèn nǐ
凭你有李、杜的文章，颜、曾的品行，却是也没有一个人来问你。
suǒ yǐ nèi xiē dà hù rén jiā guān hūn sàng jì xiāng shēn táng lǐ zuò zhe jǐ gè xí tóu wú fēi jiǎng de shì xiē shēng qiān diào jiàng de guān chǎng
所以那些大户人家，冠、昏、丧、祭，乡绅堂里，坐着几个席头，无非讲的是些升、迁、调、降的官场。
jiù shì nà pín jiàn rú shēng yòu bù guò zuò de shì xiē chuǎi hé féng yíng de kǎo xiào
就是那贫贱儒生，又不过做的是些揣合逢迎的考校。
nǎ zhī shì jǐng zhōng jiān yòu chū le jǐ gè qí rén
那知市井中间，又出了几个奇人。
yí gè shì huì xiě zì de
一个是会写字的。
zhè rén xìng jì míng xiá nián zì xiǎo r wú jiā wú yè zǒng zài zhèi xiē sì yuàn lǐ ān shēn
这人姓季，名遐年，自小儿无家无业，总在这些寺院里安身。
jiàn hé shàng chuán bǎn shàng táng chī zhāi tā biàn yě pěng zhe yí gè bō zhàn zài nà lǐ suí táng chī fàn
见和尚传板上堂吃斋，他便也捧着一个钵，站在那里，随堂吃饭。
hé shàng yě bù yàn tā
和尚也不厌他。
tā de zì xiě de zuì hǎo què yòu bù kěn xué gǔ rén de fǎ tiè zhǐ shì zì jǐ chuàng chū lái de gé diào yóu zhe bǐ xìng xiě le qù
他的字写的最好，却又不肯学古人的法帖，只是自己创出来的格调，由着笔性写了去。
dàn fán rén yào qǐng tā xiě zì shí tā sān rì qián jiù yào zhāi jiè yī rì dì èr rì mó yì tiān de mò què yòu bù xǔ bié rén tì mó
但凡人要请他写字时，他三日前，就要斋戒一日，第二日磨一天的墨，却又不许别人替磨。
jiù shì xiě gè shí sì zì de duì lián yě yào yòng mò bàn wǎn
就是写个十四字的对联，也要用墨半碗。
yòng de bǐ dōu shì nà rén jiā yòng huài liǎo bù yào de tā cái yòng
用的笔，都是那人家用坏了不要的，他才用。
dào xiě zì de shí hòu yào sān sì gè rén tì tā fú zhe zhǐ tā cái xiě
到写字的时候，要三四个人替他拂着纸，他才写。
yī xiē fú de bù hǎo tā jiù yào mà yào dǎ
一些拂的不好，他就要骂、要打。
què shì yào děng tā qíng yuàn tā cái gāo xìng
却是要等他情愿，他才高兴。
tā ruò bù qíng yuàn shí rèn nǐ wáng hóu jiàng xiàng dà pěng de yín zi sòng tā tā zhèng yǎn r yě bù kàn
他若不情愿时，任你王侯将相，大捧的银子送他，他正眼儿也不看。
tā yòu bù xiū biān fú chuān zhe yī jiàn xī làn de zhí duō sǎ zhe yī shuāng pò bù guò de pú xié
他又不修边幅，穿着一件稀烂的直裰，靸着一双破不过的蒲鞋。
měi rì xiě le zì dé le rén jiā de bǐ zī zì jiā chī le fàn shèng xià de qián jiù bú yào le suí biàn bù xiāng shí de qióng rén jiù sòng le tā
每日写了字，得了人家的笔资，自家吃了饭，剩下的钱就不要了，随便不相识的穷人，就送了他。
nà rì dà xuě lǐ zǒu dào yí gè péng yǒu jiā tā nà yī shuāng xī làn de pú xié shuàn le tā yī shū fáng de zī ní
那日大雪里，走到一个朋友家，他那一双稀烂的蒲鞋，踹了他一书房的滋泥。
zhǔ rén xiǎo de tā de xìng zi bù hǎo xīn lǐ xián tā bù hǎo shuō chū zhǐ de wèn dào jì xiān shēng de zūn lǚ huài le kě hǎo mǎi shuāng huàn huàn
主人晓得他的性子不好，心里嫌他，不好说出，只得问道：“季先生的尊履坏了，可好买双换换？
jì xiá nián dào wǒ méi yǒu qián
”季遐年道：“我没有钱。
nà zhǔ rén dào nǐ kěn xiě yī fú zì sòng wǒ wǒ mǎi xié sòng nǐ le
”那主人道：“你肯写一幅字送我，我买鞋送你了。
jì xiá nián dào wǒ nán dào méi yǒu xié yào nǐ de
”季遐年道：“我难道没有鞋，要你的！
zhǔ rén yàn tā ā zā zì jǐ zǒu le jìn qù ná chū yī shuāng xié lái dào nǐ xiān shēng qiě qǐng lüè huàn huàn kǒng pà jiǎo dǐ xià lěng
”主人厌他腌臜，自己走了进去，拿出一双鞋来，道：“你先生且请略换换，恐怕脚底下冷。
jì xiá nián nǎo le bìng bù zuò bié jiù zǒu chū dà mén rǎng dào nǐ jiā shèn me yào jǐn de dì fāng
”季遐年恼了，并不作别，就走出大门，嚷道：“你家甚么要紧的地方！
wǒ zhè shuāng xié jiù bù kě yǐ zuò zài nǐ jiā
我这双鞋就不可以坐在你家！
wǒ zuò zài nǐ jiā hái yào suàn tái jǔ nǐ
我坐在你家，还要算抬举你！
wǒ dōu xī hǎn nǐ de xié chuān
我都希罕你的鞋穿！
yì zhí zǒu huí tiān jiè sì qì bǔ bǔ de yòu suí táng chī le yī dùn fàn
”一直走回天界寺，气哺哺的又随堂吃了一顿饭。
chī wán kàn jiàn hé shàng fáng lǐ bǎi zhe yī xiá zi shàng hǎo de xiāng mò jì xiá nián wèn dào nǐ zhè mò kě yào xiě zì
吃完，看见和尚房里摆着一匣子上好的香墨，季遐年问道：“你这墨可要写字？
hé shàng dào zhè zuó rì shī yù shǐ de lìng sūn lǎo yé sòng wǒ de
”和尚道：“这昨日施御史的令孙老爷送我的。
wǒ hái yào liú zhe zhuǎn sòng bié wèi shī zhǔ lǎo yé bú yào xiě zì
我还要留着转送别位施主老爷，不要写字。
jì xiá nián dào xiě yī fú hǎo li
”季遐年道：“写一幅好哩。
bù yóu fēn shuō zǒu dào zì jǐ fáng lǐ ná chū yí gè dà mò dàng zǐ lái jiǎn chū yí dìng mò yǎo xiē shuǐ zuò zài chán chuáng shàng tì tā mó jiāng qǐ lái
”不由分说，走到自己房里，拿出一个大墨荡子来，拣出一定墨，舀些水，坐在禅床上替他磨将起来。
hé shàng fēn míng xiǎo de tā de xìng zi gù yì de jī tā xiě
和尚分明晓得他的性子，故意的激他写。
tā zài nà lǐ mó mò zhèng mó de xìng tou shì zhě jìn lái xiàng lǎo hé shàng shuō dào xià fú qiáo de shī lǎo yé lái le
他在那里磨墨，正磨的兴头，侍者进来向老和尚说道：“下浮桥的施老爷来了。
hé shàng yíng le chū qù
”和尚迎了出去。
nà shī yù shǐ de sūn zi yǐ zǒu jìn chán táng lái kàn jiàn jì xiá nián bǐ cǐ yě bù wéi lǐ zì tóng hé shàng dào nà biān xù hán wēn
那施御史的孙子已走进禅堂来，看见季遐年，彼此也不为礼，自同和尚到那边叙寒温。
jì xiá nián mó wán le mò ná chū yī zhāng zhǐ lái pù zài zhuō shàng jiào sì gè xiǎo hé shàng tì tā àn zhe
季遐年磨完了墨，拿出一张纸来，铺在桌上，叫四个小和尚替他按着。
tā qǔ le yī guǎn bài bǐ zhàn bǎo le mò bǎ zhǐ xiāng le yī huì yī qì jiù xiě le yī xíng
他取了一管败笔，蘸饱了墨，把纸相了一会，一气就写了一行。
nà yòu shǒu hòu biān xiǎo hé shàng dòng le yī xià tā jiù yī záo bǎ xiǎo hé shàng záo ǎi le bàn jié záo de shā zhā de jiào
那右手后边小和尚动了一下，他就一凿，把小和尚凿矮了半截，凿的杀喳的叫。
lǎo hé shàng tīng jiàn huāng máng lái kàn tā hái zài nà lǐ jí de rǎng chéng yī piàn
老和尚听见，慌忙来看，他还在那里急的嚷成一片。
lǎo hé shàng quàn tā bú yào nǎo tì xiǎo hé shàng àn zhe zhǐ ràng tā xiě wán le
老和尚劝他不要恼，替小和尚按着纸，让他写完了。
shī yù shǐ de sūn zi yě lái kàn le yī huì xiàng hé shàng zuò bié qù le
施御史的孙子也来看了一会，向和尚作别去了。
cì rì shī jiā yí gè xiǎo sī zǒu dào tiān jiè sì lái kàn jiàn jì xiá nián wèn dào yǒu gè xiě zì de xìng jì de kě zài zhè lǐ
次日，施家一个小厮走到天界寺来，看见季遐年，问道：“有个写字的姓季的可在这里？
jì xiá nián dào wèn tā zěn de
”季遐年道：“问他怎的？
xiǎo sī dào wǒ jiā lǎo yé jiào tā míng rì qù xiě zì
”小厮道：“我家老爷叫他明日去写字。
jì xiá nián tīng le yě bù huí tā shuō dào bà le
”季遐年听了，也不回他，说道：“罢了。
tā jīn rì bù zài jiā wǒ míng rì jiào tā lái jiù shì le
他今日不在家，我明日叫他来就是了。
cì rì zǒu dào xià fú qiáo shī jiā mén kǒu yào jìn qù
”次日，走到下浮桥施家门口，要进去。
mén shàng rén lán zhù dào nǐ shì shèn me rén hùn wǎng lǐ biān pǎo
门上人拦住道：“你是甚么人，混往里边跑！
jì xiá nián dào wǒ shì lái xiě zì de
”季遐年道：“我是来写字的。
nà xiǎo sī cóng mén fáng lǐ zǒu chū lái kàn jiàn dào yuán lái jiù shì nǐ
”那小厮从门房里走出来，看见道：“原来就是你！
nǐ yě huì xiě zì
你也会写字？
dài tā zǒu dào chǎng tīng shàng xiǎo sī jìn qù huí le
”带他走到敞厅上，小厮进去回了。
shī yù shǐ de sūn zi gāng zài zǒu chū píng fēng jì xiá nián yíng zhe liǎn dà mà dào nǐ shì hé děng zhī rén gǎn lái jiào wǒ xiě zì
施御史的孙子刚在走出屏风，季遐年迎着脸大骂道：“你是何等之人，敢来叫我写字！
wǒ yòu bù tān nǐ de qián yòu bù mù nǐ de shì yòu bù jiè nǐ de guāng nǐ gǎn jiào wǒ xiě qǐ zì lái
我又不贪你的钱，又不慕你的势，又不借你的光，你敢叫我写起字来！
yī dùn dà rǎng dà jiào bǎ shī xiāng shēn mà de bì kǒu wú yán dī zhe tóu jìn qù le
”一顿大嚷大叫，把施乡绅骂的闭口无言，低着头进去了。
nà jì xiá nián yòu mà le yī huì yī jiù huí dào tiān jiè sì lǐ qù le
那季遐年又骂了一会，依旧回到天界寺里去了。
yòu yí gè shì mài huǒ zhǐ tǒng zi de
又一个是卖火纸筒子的。
zhè rén xìng wáng míng tài
这人姓王，名太。
tā zǔ dài shì sān pái lóu mài cài de
他祖代是三牌楼卖菜的。
dào tā fù qīn shǒu lǐ qióng le bǎ cài yuán dōu mài diào le
到他父亲手里，穷了，把菜园都卖掉了。
tā zì xiǎo r zuì xǐ xià wéi qí
他自小儿最喜下围棋。
hòu lái fù qīn sǐ le tā wú yǐ wéi shēng měi rì dào hǔ jù guān yí dài mài huǒ zhǐ tǒng guò huó
后来父亲死了，他无以为生，每日到虎踞关一带卖火纸筒过活。
nà yī rì miào yì ān zuò huì
那一日，妙意庵做会。
nà ān lín zhe wū lóng tán
那庵临着乌龙潭。
zhèng shì chū xià de tiān qì yī tán cù xīn de hé yè tíng tíng fú zài shuǐ shàng
正是初夏的天气，一潭簇新的荷叶，亭亭浮在水上。
zhè ān lǐ qǔ qū zhé zhé yě yǒu xǔ duō tíng xiè
这庵里曲曲折折，也有许多亭榭。
nèi xiē yóu rén dōu jìn lái wán shuǎ
那些游人都进来顽耍。
wáng tài zǒu jiāng jìn lái gè chù zhuǎn le yī huì zǒu dào liǔ yīn shù xià yí gè shí tái liǎng biān sì tiáo shí dèng sān sì gè dà lǎo guān cù yōng zhe liǎng gè rén zài nà lǐ xià qí
王太走将进来，各处转了一会，走到柳阴树下，一个石台，两边四条石凳，三四个大老官簇拥着两个人在那里下棋。
yí gè chuān bǎo lán de dào wǒ men zhè wèi mǎ xiān shēng qián rì zài yáng zhōu yán tái nà lǐ xià de shì yī bǎi yī shí liǎng de cǎi tā qián hòu gòng yíng le èr qiān duō yín zi
一个穿宝蓝的道：“我们这位马先生前日在扬州盐台那里下的是一百一十两的彩，他前后共赢了二千多银子。
yí gè chuān yù sè de shào nián dào wǒ men zhè mǎ xiān shēng shì tiān xià de dà guó shǒu zhǐ yǒu zhè biàn xiān shēng shòu liǎng zi hái kě yǐ dí de lái
”一个穿玉色的少年道：“我们这马先生是天下的大国手，只有这卞先生受两子还可以敌得来。
zhǐ shì wǒ men yào xué dào biàn xiān shēng de dì bù yě jiù zhe shí fèi lì le
只是我们要学到卞先生的地步，也就着实费力了！
wáng tài jiù āi zhe shēn zi shàng qián qù tōu kàn
”王太就挨着身子上前去偷看。
xiǎo sī men kàn jiàn tā chuān de lán lǚ tuī tuī sǎng sǎng bù xǔ tā shàng qián
小厮们看见他穿的褴褛，推推搡搡，不许他上前。
dǐ xià zuò de zhǔ rén dào nǐ zhè yàng yī gè rén yě xiǎo de kàn qí
底下坐的主人道：“你这样一个人，也晓得看棋？
wáng tài dào wǒ yě lüè xiǎo de xiē
”王太道：“我也略晓得些。
chēng zhe kàn le yī huì xī xī de xiào
”撑着看了一会，嘻嘻的笑。
nà xìng mǎ de dào nǐ zhè rén huì xiào nán dào xià de guò wǒ men
那姓马的道：“你这人会笑，难道下得过我们？
wáng tài dào yě miǎn qiǎng jiāng jiù
”王太道：“也勉强将就。
zhǔ rén dào nǐ shì hé děng zhī rén hǎo tóng mǎ xiān shēng xià qí
”主人道：“你是何等之人，好同马先生下棋！
xìng biàn de dào tā jì dà dǎn jiù jiào tā chū gè chǒu hé fáng
”姓卞的道：“他既大胆，就叫他出个丑何妨！
cái xiǎo de wǒ men lǎo yé men xià qí bú shì tā chā de zuǐ de
才晓得我们老爷们下棋，不是他插得嘴的！
wáng tài yě bù tuī cí bǎi qǐ zǐ lái jiù qǐng nà xìng mǎ de dòng zhe
”王太也不推辞，摆起子来，就请那姓马的动着。
páng biān rén dōu jué de hǎo xiào
旁边人都觉得好笑。
nà xìng mǎ de tóng tā xià le jǐ zhe jué de tā chū shǒu bù tóng
那姓马的同他下了几着，觉的他出手不同。
xià le bàn pán zhàn qǐ shēn lái dào wǒ zhè qí shū le bàn zǐ le
下了半盘，站起身来道：“我这棋输了半子了！
nèi xiē rén dōu bù xiǎo de
”那些人都不晓得。
xìng biàn de dào lùn zhè jú miàn què shì mǎ xiān shēng lüè fù le xiē
姓卞的道：“论这局面，却是马先生略负了些。
zhòng rén dà jīng jiù yào lā zhe wáng tài chī jiǔ
”众人大惊，就要拉着王太吃酒。
wáng tài dà xiào dào tiān xià nà lǐ hái yǒu gè kuài huó shì shā shǐ qí de shì
王太大笑道：“天下那里还有个快活似杀矢棋的事！
wǒ shā guò shǐ qí xīn lǐ kuài huó jí le nà lǐ hái chī de xià jiǔ
我杀过矢棋，心里快活极了，那里还吃的下酒！
shuō bì hā hā dà xiào tóu yě bù huí jiù qù le
”说毕，哈哈大笑，头也不回，就去了。
yí gè shì kāi chá guǎn de
一个是开茶馆的。
zhè rén xìng gài míng kuān běn lái shì gè kāi dàng pù de rén
这人姓盖，名宽，本来是个开当铺的人。
tā èr shí duō suì de shí hòu jiā lǐ yǒu qián kāi zhe dàng pù yòu yǒu tián dì yòu yǒu zhōu chǎng
他二十多岁的时候，家里有钱，开着当铺，又有田地，又有洲场。
nà qīn qī běn jiā dōu shì xiē yǒu qián de
那亲戚本家都是些有钱的。
tā xián zhèi xiē rén sú qì měi rì zuò zài shū fáng lǐ zuò shī kàn shū yòu xǐ huan huà jǐ bǐ huà
他嫌这些人俗气，每日坐在书房里做诗看书，又喜欢画几笔画。
hòu lái huà de huà hǎo yě jiù yǒu xǔ duō zuò shī huà de lái tóng tā wǎng lái
后来画的画好，也就有许多做诗画的来同他往来。
suī rán shī yě zuò de bù rú tā hǎo huà yě huà de bù rú tā hǎo tā què ài cái rú mìng yù zhe zhèi xiē rén lái liú zhe chī jiǔ chī fàn shuō yě yǒu xiào yě yǒu
虽然诗也做的不如他好，画也画的不如他好，他却爱才如命，遇着这些人来，留着吃酒吃饭，说也有，笑也有。
zhèi xiē rén jiā lǐ yǒu guān hūn sàng jì de jǐn jí shì méi yǒu yín zi lái xiàng tā shuō tā cóng bù tuī cí jǐ bǎi jǐ shí ná yú rén yòng
这些人家里有冠、婚、丧、祭的紧急事，没有银子，来向他说，他从不推辞，几百几十拿与人用。
nèi xiē dàng pù lǐ de xiǎo guān kàn jiàn zhǔ rén zhè bān jǔ dòng dōu shuō tā yǒu xiē dāi qì zài dàng pù lǐ jìn zhe zuò bì běn qián jiàn jiàn xiāo shé le
那些当铺里的小官，看见主人这般举动，都说他有些呆气，在当铺里尽着做弊，本钱渐渐消折了。
tián dì yòu jiē lián jǐ nián dōu bèi shuǐ yān yào péi zhǒng péi liáng jiù yǒu nèi xiē hùn zhàng rén lái quàn tā biàn mài
田地又接连几年都被水淹，要赔种赔粮，就有那些混帐人来劝他变卖。
mǎi tián de rén xián tián dì shōu chéng báo fēn míng zhí yī qiān de zhǐ hǎo chū wǔ liù bǎi liǎng
买田的人嫌田地收成薄，分明值一千的只好出五六百两。
tā mò nài hé zhǐ de mài le
他没奈何，只得卖了。
mài lái de yín zi yòu bú huì shēng fà zhǐ de fàng zài jiā lǐ chèng zhe yòng
卖来的银子，又不会生发，只得放在家里秤着用。
néng yòng de jǐ shí
能用得几时？
yòu méi yǒu le zhǐ kào zhe zhōu chǎng lì qián hái rén
又没有了，只靠着洲场利钱还人。
bù xiǎng huǒ jì méi liáng xīn zài chái yuàn zi lǐ fàng huǒ mìng yùn bù hǎo jiē lián shī le jǐ huí huǒ bǎ yuàn zi lǐ de jǐ wàn chái jìn xíng shāo le
不想伙计没良心，在柴院子里放火，命运不好，接连失了几回火，把院子里的几万柴尽行烧了。
nà chái shāo de yí kuài yí kuài de jié chéng jiù hé tài hú shí yì bān guāng guài lù lí
那柴烧的一块一块的，结成就和太湖石一般，光怪陆离。
nèi xiē huǒ jì bǎ zhè dōng xī bān lái gěi tā kàn
那些伙计把这东西搬来给他看。
tā kàn jiàn hǎo wán jiù liú zài jiā lǐ
他看见好顽，就留在家里。
jiā lǐ rén shuō zhè shì dǎo yùn de dōng xī liú bù dé
家里人说：“这是倒运的东西，留不得！
tā yě bù kěn xìn liú zài shū fáng lǐ wán
”他也不肯信，留在书房里顽。
huǒ jì jiàn méi yǒu zhōu chǎng yě cí chū qù le
伙计见没有洲场，也辞出去了。
yòu guò le bàn nián rì shí jiān nán bǎ dà fáng zi mài le bān zài yī suǒ xiǎo fáng zi zhù
又过了半年，日食艰难，把大房子卖了，搬在一所小房子住。
yòu guò le bàn nián qī zǐ sǐ le kāi sàng chū bìn bǎ xiǎo fáng zi yòu mài le
又过了半年，妻子死了，开丧出殡，把小房子又卖了。
kě lián zhè gài kuān dài zhe yí gè ér zi yí gè nǚ ér zài yí gè pì jìng xiàng nèi xún le liǎng jiān fáng zi kāi chá guǎn
可怜这盖宽带着一个儿子，一个女儿，在一个僻净巷内，寻了两间房子开茶馆。
bǎ nà fáng zi lǐ miàn yī jiān yǔ ér zi nǚ ér zhù
把那房子里面一间与儿子、女儿住。
wài yī jiān bǎi le jǐ zhāng chá zhuō zi
外一间摆了几张茶桌子。
hòu yán zhī le yí gè chá lú zi
后檐支了一个茶炉子。
yòu biān ān le yī fù guì tái
右边安了一副柜台。
hòu miàn fàng le liǎng kǒu shuǐ gāng mǎn zhù le yǔ shuǐ
后面放了两口水缸，满贮了雨水。
tā lǎo rén jiā qīng zǎo qǐ lái zì jǐ shēng le huǒ shān zhe le bǎ shuǐ dào zài lú zi lǐ fàng zhe yī jiù zuò zài guì tái lǐ kàn shī huà huà
他老人家清早起来，自己生了火，搧着了，把水倒在炉子里放着，依旧坐在柜台里看诗画画。
guì tái shàng fàng zhe yí gè píng chā zhe xiē shí xīn huā duǒ píng páng biān fàng zhe xǔ duō gǔ shū
柜台上放着一个瓶，插着些时新花朵，瓶旁边放着许多古书。
tā jiā gè yàng de dōng xī dōu biàn mài jǐn le zhǐ yǒu zhè jǐ běn xīn ài de gǔ shū shì bù kěn mài de
他家各样的东西都变卖尽了，只有这几本心爱的古书是不肯卖的。
rén lái zuò zhe chī chá tā diū le shū jiù lái ná chá hú chá bēi
人来坐着吃茶，他丢了书就来拿茶壶、茶杯。
chá guǎn de lì qián yǒu xiàn yī hú chá zhǐ zuàn de yí gè qián měi rì zhǐ mài de wǔ liù shí hú chá zhǐ zuàn de wǔ liù shí gè qián
茶馆的利钱有限，一壶茶只赚得一个钱，每日只卖得五六十壶茶，只赚得五六十个钱。
chú qù chái mǐ hái zuò de shèn me shì
除去柴米，还做得甚么事！
nà rì zhèng zuò zài guì tái lǐ yí gè lín jū lǎo diē guò lái tóng tā tán xián huà
那日正坐在柜台里，一个邻居老爹过来同他谈闲话。
nà lǎo diē jiàn tā shí yuè lǐ hái chuān zhe xià bù yī shang wèn dào nǐ lǎo rén jiā ér jīn yě suàn shí fēn jiān nán le cóng qián yǒu duō shǎo rén shòu guò nǐ lǎo rén jiā de huì ér jīn dōu bú dào nǐ zhè lǐ lái zǒu zǒu
那老爹见他十月里还穿着夏布衣裳，问道：“你老人家而今也算十分艰难了，从前有多少人受过你老人家的惠，而今都不到你这里来走走。
nǐ lǎo rén jiā zhèi xiē qīn qī běn jiā shì tǐ zǒng hái shì hǎo de nǐ hé bù qù xiàng tā men shāng yì shāng yì jiè gè dà dà de běn qián zuò xiē dà shēng yì guò rì zi
你老人家这些亲戚本家，事体总还是好的，你何不去向他们商议商议，借个大大的本钱，做些大生意过日子？
gài kuān dào lǎo diē shì qíng kàn lěng nuǎn rén miàn zhú gāo dī
”盖宽道：“老爹，‘世情看冷暖，人面逐高低’！
dāng chū wǒ yǒu qián de shí hòu shēn shàng chuān de yě tǐ miàn gēn de xiǎo sī yě qí zhěng hé zhèi xiē qīn qī běn jiā zài yí kuài hái dā pèi de shàng
当初我有钱的时候，身上穿的也体面，跟的小厮也齐整，和这些亲戚本家在一块，还搭配的上。
ér jīn wǒ zhè bān guāng jǐng zǒu dào tā men jiā qù tā jiù bù xián wǒ wǒ zì jǐ yě jué de kě yàn
而今我这般光景，走到他们家去，他就不嫌我，我自己也觉得可厌。
zhì yú lǎo diē shuō yǒu shòu guò wǒ de huì de nà dōu shì qióng rén nà lǐ hái yǒu de hái chū lái
至于老爹说有受过我的惠的，那都是穷人，那里还有得还出来！
tā ér jīn yòu dào yǒu qián de dì fāng qù le nà lǐ hái kěn dào wǒ zhè lǐ lái
他而今又到有钱的地方去了，那里还肯到我这里来！
wǒ ruò qù xún tā kōng rě tā men de qì yǒu hé qù wèi
我若去寻他，空惹他们的气，有何趣味！
lín jū jiàn tā shuō de kǔ nǎo yīn shuō dào lǎo diē nǐ zhè gè chá guǎn lǐ lěng qīng qīng de liào xiǎng jīn rì yě méi shén rén lái le chèn zhe hǎo tiān qì hé nǐ dào nán mén wài wán wán qù
”邻居见他说的苦恼，因说道：“老爹，你这个茶馆里冷清清的，料想今日也没甚人来了，趁着好天气，和你到南门外顽顽去。
gài kuān dào wán wán zuì hǎo zhǐ shì méi yǒu dōng dào zěn chù
”盖宽道：“顽顽最好，只是没有东道，怎处？
lín jū dào wǒ dài gè jǐ fēn yín zi de xiǎo dōng chī gè sù fàn ba
”邻居道：“我带个几分银子的小东，吃个素饭罢。
gài kuān dào yòu rǎo nǐ lǎo rén jiā
”盖宽道：“又扰你老人家。
shuō zhe jiào le tā de xiǎo ér zi chū lái kàn zhe diàn tā biàn tóng nà lǎo diē yí lù bù chū nán mén lái
说着，叫了他的小儿子出来看着店，他便同那老爹一路步出南门来。
jiào mén diàn lǐ liǎng gè rén chī le wǔ fēn yín zi de sù fàn
教门店里，两个人吃了五分银子的素饭。
nà lǎo diē huì le zhàng dǎ fā xiǎo cài qián yī jīng duó jìn bào ēn sì lǐ
那老爹会了帐，打发小菜钱，一经踱进报恩寺里。
dà diàn nán láng sān zàng chán lín dà guō dōu kàn le yī huí
大殿南廊，三藏禅林，大锅，都看了一回。
yòu dào mén kǒu mǎi le yī bāo táng dào bǎo tǎ bèi hòu yí gè chá guǎn lǐ chī chá
又到门口买了一包糖，到宝塔背后一个茶馆里吃茶。
lín jū lǎo diē dào ér jīn shí shì bù tóng bào ēn sì de yóu rén yě shǎo le lián zhè táng yě bù rú èr shí nián qián mǎi de duō
邻居老爹道：“而今时世不同，报恩寺的游人也少了，连这糖也不如二十年前买的多。
gài kuān dào nǐ lǎo rén jiā qī shí duō suì nián jì bù zhī jiàn guò duō shǎo shì ér jīn bù bǐ dāng nián le
”盖宽道：“你老人家七十多岁年纪，不知见过多少事，而今不比当年了。
xiàng wǒ yě huì huà liǎng bǐ huà yào zài dāng shí yú bó shì nà yī bān míng shì zài nà lǐ chóu méi wǎn fàn chī
像我也会画两笔画，要在当时虞博士那一班名士在，那里愁没碗饭吃！
bù xiǎng ér jīn jiù jiān nán dào zhè bù tián dì
不想而今就艰难到这步田地！
nà lín jū dào nǐ bù shuō wǒ yě wàng le
”那邻居道：“你不说我也忘了。
zhè yǔ huā tái zuǒ jìn yǒu gè tài bó cí shì dāng nián jù róng yí gè chí xiān shēng gài zào de
这雨花台左近有个泰伯祠，是当年句容一个迟先生盖造的。
nà nián qǐng le yú lǎo yé lái shàng jì hǎo bù rè nào
那年请了虞老爷来上祭，好不热闹！
wǒ cái èr shí duō suì jǐ le lái kàn bǎ mào zi dōu bèi rén jǐ diào le
我才二十多岁，挤了来看，把帽子都被人挤掉了。
ér jīn kě lián nà cí yě méi rén zhào gù fáng zi dōu dào diào le
而今可怜那祠也没人照顾，房子都倒掉了。
wǒ men chī wán le chá tóng nǐ dào nà lǐ kàn kàn
我们吃完了茶，同你到那里看看。
shuō zhe yòu chī le yī mài niú shǒu dòu fǔ gàn jiāo le chá qián zǒu chū lái cóng gāng zǐ shàng duó dào yǔ huā tái zuǒ shǒu wàng jiàn tài bó cí de dà diàn wū shān tóu dào le bàn biān
”说着，又吃了一卖牛首豆腐干，交了茶钱，走出来，从冈子上踱到雨花台左首，望见泰伯祠的大殿，屋山头倒了半边。
lái dào mén qián wǔ liù gè xiǎo hái zi zài nà lǐ tī qiú liǎng shàn dà mén dào le yī shàn shuì zài dì xià
来到门前，五六个小孩子在那里踢球，两扇大门倒了一扇，睡在地下。
liǎng rén zǒu jìn qù sān sì gè xiāng jiān de lǎo fù rén zài nà dan chi lǐ tiāo jì cài dà diàn shàng gé zǐ dōu méi le
两人走进去，三四个乡间的老妇人在那丹墀里挑荠菜，大殿上槅子都没了。
yòu dào hòu biān wǔ jiān lóu zhí tǒng tǒng de lóu bǎn dōu méi yǒu yī piàn
又到后边五间楼，直桶桶的，楼板都没有一片。
liǎng gè rén qián hòu zǒu le yī jiāo gài kuān tàn xī dào zhè yàng míng shèng de suǒ zài ér jīn pò bài zhì cǐ jiù méi yǒu yī gè rén lái xiū lǐ
两个人前后走了一交，盖宽叹息道：“这样名胜的所在，而今破败至此，就没有一个人来修理！
duō shǎo yǒu qián de ná zhe zhěng qiān de yín zi qù qǐ gài sēng fáng dào yuàn nà yí gè kěn lái xiū lǐ shèng xián de cí yǔ
多少有钱的，拿着整千的银子去起盖僧房道院，那一个肯来修理圣贤的祠宇！
lín jū lǎo diē dào dāng nián chí xiān shēng mǎi le duō shǎo de jiā huo dōu shì gǔ lǎo yàng fàn de shōu zài zhè lóu dǐ xià jǐ zhāng dà guì lǐ ér jīn lián guì yě bú jiàn le
”邻居老爹道：“当年迟先生买了多少的家伙，都是古老样范的，收在这楼底下几张大柜里，而今连柜也不见了！
gài kuān dào zhèi xiē gǔ shì tí qǐ lái lìng rén shāng gǎn wǒ men bù rú huí qù ba
”盖宽道：“这些古事，提起来令人伤感，我们不如回去罢！
liǎng rén màn màn zǒu le chū lái
”两人慢慢走了出来。
lín jū lǎo diē dào wǒ men shùn biàn shàng yǔ huā tái jué dǐng
邻居老爹道：“我们顺便上雨花台绝顶。
wàng zhe gé jiāng de shān sè lán cuì xiān míng nà jiāng zhōng lái wǎng de chuán zhī fān qiáng lì lì kě shǔ
”望着隔江的山色，岚翠鲜明，那江中来往的船只，帆樯历历可数。
nà yī lún hóng rì chén chén de bàng zhe shān tóu xià qù le
那一轮红日，沉沉的傍着山头下去了。
liǎng gè rén huǎn huǎn de xià le shān jìn chéng huí qù
两个人缓缓的下了山，进城回去。
gài kuān yī jiù mài le bàn nián de chá
盖宽依旧卖了半年的茶。
cì nián sān yuè jiān yǒu gè rén jiā chū le bā liǎng yín zi shù xiū qǐng tā dào jiā lǐ jiào guǎn qù le
次年三月间，有个人家出了八两银子束修，请他到家里教馆去了。
yí gè shì zuò cái féng de
一个是做裁缝的。
zhè rén xìng jīng míng yuán wǔ shí duō suì zài sān shān jiē kāi zhe yí gè cái féng pù
这人姓荆，名元，五十多岁，在三山街开着一个裁缝铺。
měi rì tì rén jiā zuò le shēng huó yú xià lái gōng fū jiù tán qín xiě zì yě jí xǐ huan zuò shī
每日替人家做了生活，余下来工夫就弹琴写字，也极喜欢做诗。
péng yǒu men hé tā xiāng yǔ de wèn tā dào nǐ jì yào zuò yǎ rén wéi shèn me hái yào zuò nǐ zhè guì xíng
朋友们和他相与的问他道：“你既要做雅人，为甚么还要做你这贵行？
hé bù tóng xiē xué xiào lǐ rén xiāng yǔ xiāng yǔ
何不同些学校里人相与相与？
tā dào wǒ yě bú shì yào zuò yǎ rén
”他道：“我也不是要做雅人。
yě zhǐ wéi xìng qíng xiāng jìn gù cǐ shí cháng xué xué
也只为性情相近，故此时常学学。
zhì yú wǒ men zhè gè jiàn xíng shì zǔ fù yí liú xià lái de nán dào dú shū shí zì zuò le cái féng jiù diàn wū liǎo bù chéng
至于我们这个贱行，是祖父遗留下来的，难道读书识字，做了裁缝就玷污了不成？
kuàng qiě nèi xiē xué xiào zhōng de péng yǒu tā men lìng yǒu yī fān jiàn shí zěn kěn hé wǒ men xiāng yǔ
况且那些学校中的朋友，他们另有一番见识，怎肯和我们相与！
ér jīn měi rì xún de liù qī fēn yín zi chī bǎo le fàn yào tán qín yào xiě zì zhū shì dōu yóu de wǒ
而今每日寻得六七分银子，吃饱了饭，要弹琴，要写字，诸事都由得我。
yòu bù tān tú rén de fù guì yòu bù cì hou rén de yán sè tiān bù shōu de bù guǎn dào bù kuài huó
又不贪图人的富贵，又不伺候人的颜色，天不收，地不管，倒不快活？
péng yǒu men tīng le tā zhè yī fān huà yě jiù bù hé tā qīn rè
”朋友们听了他这一番话，也就不和他亲热。
yī rì jīng yuán chī guò le fàn sī liang méi shì yī jīng duó dào qīng liáng shān lái
一日，荆元吃过了饭，思量没事，一经踱到清凉山来。
zhè qīng liáng shān shì chéng xī jí yōu jìng de suǒ zài
这清凉山是城西极幽静的所在。
tā yǒu yí gè lǎo péng you xìng yú zhù zài shān bèi hòu
他有一个老朋友，姓于，住在山背后。
nà yú lǎo zhě yě bù dú shū yě bù zuò shēng yì yǎng le wǔ gè ér zi zuì zhǎng de sì shí duō suì xiǎo ér zi yě yǒu èr shí duō suì
那于老者也不读书，也不做生意，养了五个儿子，最长的四十多岁，小儿子也有二十多岁。
lǎo zhě dū shuài zhe tā wǔ gè ér zi guàn yuán
老者督率着他五个儿子灌园。
nà yuán què yǒu èr sān bǎi mǔ dà zhōng jiān kòng xì zhī de zhǒng le xǔ duō huā huì duī zhe jǐ kuài shí tou
那园却有二三百亩大，中间空隙之地，种了许多花卉，堆着几块石头。
lǎo zhě jiù zài nà páng biān gài le jǐ jiān máo cǎo fáng shǒu zhí de jǐ shù wú tóng zhǎng dào sān sì shí wéi dà
老者就在那旁边盖了几间茅草房，手植的几树梧桐，长到三四十围大。
lǎo zhě kàn kàn ér zi guàn le yuán yě jiù dào máo zhāi shēng qǐ huǒ lái wēi hǎo le chá chī zhe kàn nà yuán zhōng de xīn lǜ
老者看看儿子灌了园，也就到茅斋生起火来，煨好了茶，吃着，看那园中的新绿。
zhè rì jīng yuán bù le jìn lái yú lǎo zhě yíng zhe dào hǎo xiē shí bú jiàn lǎo gē lái shēng yì máng de jǐn
这日，荆元步了进来，于老者迎着道：“好些时不见老哥来，生意忙的紧？
jīng yuán dào zhèng shì
”荆元道：“正是。
jīn rì cái dǎ fā qīng chǔ xiē tè lái kàn kàn lǎo diē
今日才打发清楚些，特来看看老爹。
yú lǎo zhě dào qià hǎo pēng le yī hú xiàn chéng chá qǐng yòng bēi
”于老者道：“恰好烹了一壶现成茶，请用杯。
zhēn le sòng guò lái
”斟了送过来。
jīng yuán jiē le zuò zhe chī dào zhè chá sè xiāng wèi dōu hǎo lǎo diē què shì nà lǐ qǔ lái de zhè yàng hǎo shuǐ
荆元接了，坐着吃，道：“这茶，色、香、味都好，老爹，却是那里取来的这样好水？
yú lǎo zhě dào wǒ men chéng xi bù bǐ nǐ chéng nán dào chù jǐng quán dōu shì chī de de
”于老者道：“我们城西不比你城南，到处井泉都是吃得的。
jīng yuán dào gǔ rén dòng shuō táo yuán bì shì wǒ xiǎng qi lai nà lǐ yào shèn me táo yuán zhī rú lǎo diē zhè yàng qīng xián zì zài zhù zài zhè yàng chéng shì shān lín de suǒ zài jiù shì xiàn zài de huó shén xiān le
”荆元道：“古人动说桃源避世，我想起来，那里要甚么桃源，只如老爹这样清闲自在，住在这样城市山林的所在，就是现在的活神仙了！
yú lǎo zhě dào zhǐ shì wǒ lǎo zhuō yí yàng shì yě bú huì zuò zěn de rú lǎo gē huì dàn yī qǔ qín yě jué de xiāo qiǎn xiē
”于老者道：“只是我老拙一样事也不会做，怎的如老哥会弹一曲琴，也觉得消遣些。
jìn lái xiǎng shì yī fà dàn de hǎo le kě hǎo jǐ shí qǐng jiào yī huí
近来想是一发弹的好了，可好几时请教一回？
jīng yuán dào zhè yě róng yì
”荆元道：“这也容易。
lǎo diē bù yàn wū ěr míng rì wǒ bǎ qín lái qǐng jiào
老爹不厌污耳，明日我把琴来请教。
shuō le yī huì cí bié huí lái
”说了一会，辞别回来。
cì rì jīng yuán zì jǐ bào le qín lái dào yuán lǐ yú lǎo zhě yǐ fén xià yī lú hǎo xiāng zài nà lǐ děng hòu
次日，荆元自己抱了琴来到园里，于老者已焚下一炉好香，在那里等候。
bǐ cǐ jiàn le yòu shuō le jǐ jù huà
彼此见了，又说了几句话。
yú lǎo zhě tì jīng yuán bǎ qín ān fàng zài shí dèng shàng
于老者替荆元把琴安放在石凳上。
jīng yuán xí dì zuò xia
荆元席地坐下。
yú lǎo zhě yě zuò zài páng biān
于老者也坐在旁边。
jīng yuán màn màn de hú le xián dàn qǐ lái kēng kēng qiāng qiāng shēng zhèn lín mù nèi xiē niǎo què wén zhī dōu qī xī zhī jiān qiè tīng
荆元慢慢的和了弦，弹起来，铿铿锵锵，声振林木，那些鸟雀闻之，都栖息枝间窃听。
dàn le yī huì hū zuò biàn zhǐ zhī yīn qī qīng wǎn zhuǎn
弹了一会，忽作变征之音，凄清宛转。
yú lǎo zhě tīng dào shēn wēi zhī chù bù jué qī rán lèi xià
于老者听到深微之处，不觉凄然泪下。
zì cǐ tā liǎng rén cháng cháng wǎng lái
自此，他两人常常往来。
dāng xià yě jiù bié guò le
当下也就别过了。
kàn guān
看官！
nán dào zì jīn yǐ hòu jiù méi yī gè xián rén jūn zǐ kě yǐ rù de rú lín wài shǐ de me
难道自今以后，就没一个贤人君子可以入得《儒林外史》的么？
cí yuē
词曰：
jì de dāng shí wǒ ài qín huái ǒu lí gù xiāng
记得当时，我爱秦淮，偶离故乡。
xiàng méi gēn yě hòu jǐ fān xiào ào
向梅根冶后，几番啸傲；
xìng huā cūn lǐ jǐ dù cháng yáng
杏花村里，几度徜徉。
fèng zhǐ gāo wú chóng yín xiǎo xiè
凤止高梧，虫吟小榭；
yě gòng shí rén jiào duǎn cháng
也共时人较短长。
jīn yǐ yǐ
今已矣！
bǎ yì guān chán tuì zhuó zú cāng láng
把衣冠蝉蜕，濯足沧浪。
wú liáo qiě zhuó xiá shāng huàn jǐ gè xīn zhī zuì yī chǎng
无聊且酌霞觞，唤几个新知醉一场。
gòng bǎi nián yì guò dǐ xū chóu mèn
共百年易过，底须愁闷；
qiān qiū shì dà hái fèi shāng liáng
千秋事大，还费商量！
jiāng zuǒ yān xiá huái nán qí jiù xiě rù cán biān zǒng duàn cháng
江左烟霞，淮南耆旧，写入残编总断肠。
cóng jīn hòu bàn yào lú jīng juàn zì lǐ kōng wáng
从今后，伴药炉经卷，自礼空王。