wèi guàn zi héng sūn zǎo jiè zhāng huá zi yī wěi liú biàn
卫瓘子恒孙璪玠张华子祎韪刘卞
wèi guàn zì bó yù hé dōng ān yì rén yě
卫瓘,字伯玉,河东安邑人也。
gāo zǔ gǎo hàn míng dì shí yǐ rú xué zì dài jùn zhēng zhì hé dōng ān yì zú yīn cì suǒ wáng dì ér zàng zhī zǐ sūn suì jiā yān
高祖暠,汉明帝时,以儒学自代郡征,至河东安邑卒,因赐所亡地而葬之,子孙遂家焉。
fù jì wèi shàng shū
父觊,魏尚书。
guàn nián shí suì sàng fù zhì xiào guò rén
瓘年十岁丧父,至孝过人。
xìng zhēn jìng yǒu míng lǐ yǐ míng shí qīng yǔn chēng
性贞静有名理,以明识清允称。
xí fù jué wén xiāng hòu
袭父爵阌乡侯。
ruò guàn wèi wèi shàng shū láng
弱冠为魏尚书郎。
shí wèi fǎ yán kē mǔ chén shì yōu zhī guàn zì qǐng de xǐ wèi tōng shì láng zhuǎn zhōng shū láng
时魏法严苛,母陈氏忧之,瓘自请得徙为通事郎,转中书郎。
shí quán chén zhuān zhèng guàn yōu yóu qí jiān wú suǒ qīn shū shèn wéi fu gǔ suǒ zhòng wèi zhī nìng wǔ zi
时权臣专政,瓘优游其间,无所亲疏,甚为傅嘏所重,谓之宁武子。
zài wèi shí nián yǐ rèn zhí chēng lèi qiān sàn qí cháng shì
在位十年,以任职称,累迁散骑常侍。
chén liú wáng jí wèi bài shì zhōng chí jié wèi láo hé běi
陈留王即位,拜侍中,持节慰劳河北。
yǐ dìng yì gōng zēng yì hù
以定议功,增邑户。
shù suì zhuǎn tíng wèi qīng
数岁转廷尉卿。
guàn míng fǎ lǐ měi zhì tīng sòng xiǎo dà yǐ qíng
瓘明法理,每至听讼,小大以情。
shān ài zhōng huì zhī fá shǔ yě guàn yǐ běn guān chí jié jiān ài huì jūn shì xíng zhèn xi jūn sī gěi bīng qiān rén
邓艾、钟会之伐蜀也,瓘以本官持节监艾、会军事,行镇西军司,给兵千人。
shǔ jì píng ài zhé chéng zhì fēng bài
蜀既平,艾辄承制封拜。
huì yīn huái yì zhì yīn ài zhuān shàn mì yǔ guàn jù zòu qí zhuàng
会阴怀异志,因艾专擅,密与瓘俱奏其状。
zhào shǐ jiàn chē zhēng zhī huì qiǎn guàn xiān shōu ài
诏使槛车征之,会遣瓘先收艾。
huì yǐ guàn bīng shǎo yù lìng ài shā guàn yīn jiā ài zuì
会以瓘兵少,欲令艾杀瓘,因加艾罪。
guàn zhī yù wēi jǐ rán bù kě de ér jù nǎi yè zhì chéng dū xí ài suǒ tǒng zhū jiāng chēng zhào shōu ài qí yú yī wú suǒ wèn
瓘知欲危己,然不可得而距,乃夜至成都,檄艾所统诸将,称诏收艾,其余一无所问。
ruò lái fù guān jūn jué shǎng rú xiān
若来赴官军,爵赏如先;
gǎn yǒu bù chū zhū jí sān zú
敢有不出,诛及三族。
bǐ zhì jī míng xī lái fù guàn wéi ài zhàng nèi zài yān
比至鸡鸣,悉来赴瓘,唯艾帐内在焉。
píng dàn kāi mén guàn chéng shǐ zhě chē jìng rù zhì chéng dū diàn qián
平旦开门,瓘乘使者车,径入至成都殿前。
ài wò wèi qǐ fù zǐ jù bèi zhí
艾卧未起,父子俱被执。
ài zhū jiāng tú yù jié ài zhěng zhàng qù guàn yíng
艾诸将图欲劫艾,整仗趣瓘营。
guàn qīng chū yíng zhī wěi zuò biǎo cǎo jiāng shēn míng ài shì zhū jiāng xìn zhī ér zhǐ
瓘轻出迎之,伪作表草,将申明艾事,诸将信之而止。
é ér huì zhì nǎi xī qǐng zhū jiāng hú liè děng yīn zhí zhī qiú yì zhōu jiě shè suì fā bīng fǎn
俄而会至,乃悉请诸将胡烈等,因执之,囚益州解舍,遂发兵反。
yú shì shì zú sī guī nèi wài sāo dòng rén qíng yōu jù
于是士卒思归,内外骚动,人情忧惧。
huì liú guàn móu yì nǎi shū bǎn yún yù shā hú liè děng jǔ yǐ shì guàn guàn bù xǔ yīn xiāng yí èr
会留瓘谋议,乃书版云“欲杀胡烈等”,举以示瓘,瓘不许,因相疑贰。
guàn rú cè jiàn hú liè gù gěi shǐ shǐ xuān yǔ sān jūn yán huì fǎn
瓘如厕,见胡烈故给使,使宣语三军,言会反。
huì bī guàn dìng yì jīng sù bù mián gè héng dāo xī shàng
会逼瓘定议,经宿不眠,各横刀膝上。
zài wài zhū jūn yǐ qián yù gōng huì
在外诸军已潜欲攻会。
guàn jì bù chū wèi gǎn xiān fā
瓘既不出,未敢先发。
huì shǐ guàn wèi láo zhū jūn
会使瓘慰劳诸军。
guàn xīn yù qù qiě jiān qí yì yuē qīng sān jūn zhǔ yi zì xíng
瓘心欲去,且坚其意,曰:“卿三军主,宜自行。
huì yuē qīng jiān sī qiě xiān xíng wú dāng hòu chū
”会曰:“卿监司,且先行,吾当后出。
guàn biàn xià diàn
”瓘便下殿。
huì huǐ qiǎn zhī shǐ hū guàn
会悔遣之,使呼瓘。
guàn cí xuàn jí dòng zhà pū de
瓘辞眩疾动,诈仆地。
bǐ chū gé shù shí xìn zhuī zhī
比出阁,数十信追之。
guàn zhì wài jiě fú yán tāng dà tǔ
瓘至外解,服盐汤,大吐。
guàn sù léi biàn shì kùn dǔ
瓘素羸,便似困笃。
huì qiǎn suǒ qīn rén jí yī shì zhī jiē yán bù qǐ huì yóu shì wú suǒ dàn
会遣所亲人及医视之,皆言不起,会由是无所惮。
jí mù mén bì guàn zuò xí xuān gào zhū jūn
及暮,门闭,瓘作檄宣告诸军。
zhū jūn bìng yǐ chàng yì líng dàn gòng gōng huì
诸军并已唱义,陵旦共攻会。
huì lǜ zuǒ yòu jù zhàn zhū jiāng jī bài zhī wéi zhàng xià shù bǎi rén suí huì rào diàn ér zǒu jǐn shā zhī
会率左右距战,诸将击败之,唯帐下数百人随会绕殿而走,尽杀之。
guàn yú shì bù fèn zhū jiāng qún qíng sù rán
瓘于是部分诸将,群情肃然。
shān ài běn yíng jiàng shì fù zhuī pò jiàn chē chū ài hái xiàng chéng dū
邓艾本营将士复追破槛车出艾,还向成都。
guàn zì yǐ yù huì gòng xiàn ài jù wèi biàn yòu yù zhuān zhū huì zhī gōng nǎi qiǎn hù jūn tián xù zhì mián zhú yè xí ài yú sān zào tíng zhǎn ài jí qí zi zhōng
瓘自以与会共陷艾,惧为变,又欲专诛会之功,乃遣护军田续至绵竹,夜袭艾于三造亭,斩艾及其子忠。
chū ài zhī rù jiāng yóu yě yǐ xù bù jìn jiāng zhǎn zhī jì ér shè yān
初,艾之入江由也,以续不进,将斩之,既而赦焉。
jí guàn qiǎn xù wèi zhī yuē kě yǐ bào jiāng yóu zhī rǔ yǐ
及瓘遣续,谓之曰:“可以报江由之辱矣。
shì píng cháo yì fēng guàn
事平,朝议封瓘。
guàn yǐ kè shǔ zhī gōng qún shuài zhī lì èr jiāng bá hù zì qǔ miè wáng suī yùn zhì móu ér wú qiān qí zhī xiào gù ràng bù shòu
瓘以克蜀之功,群帅之力,二将跋扈,自取灭亡,虽运智谋,而无搴旗之效,固让不受。
chú shǐ chí jié dū du guān zhōng zhū jūn shì zhèn xi jiāng jūn xún qiān dū dū xú zhōu zhū jūn shì zhèn dōng jiāng jūn zēng fēng zī yáng hòu yǐ yú jué fēng dì shí kāi yáng tíng hòu
除使持节、都督关中诸军事、镇西将军,寻迁都督徐州诸军事、镇东将军,增封菑阳侯,以余爵封弟实开阳亭侯。
tài shǐ chū zhuǎn zhēng dōng jiāng jūn jìn jué wèi gōng dū du qīng zhōu zhū jūn shì qīng zhōu cì shǐ jiā zhēng dōng dà jiàng jūn qīng zhōu mù
泰始初,转征东将军,进爵为公,都督青州诸军事、青州刺史,加征东大将军、青州牧。
suǒ zài jiē yǒu zhèng jī
所在皆有政绩。
chú zhēng běi dà jiāng jūn dū du yōu zhōu zhū jūn shì yōu zhōu cì shǐ hù wū huán xiào wèi
除征北大将军、都督幽州诸军事、幽州刺史、护乌桓校尉。
zhì zhèn biǎo lì píng zhōu hòu jiān dū zhī
至镇,表立平州,后兼督之。
yú shí yōu bìng dōng yǒu wu huán xi yǒu lì wēi bìng wèi biān hài
于时幽并东有务桓,西有力微,并为边害。
guàn lí jiàn èr lǔ suì zhì xián xì yú shì wu huán jiàng ér lì wēi yǐ yōu sǐ
瓘离间二虏,遂致嫌隙,于是务桓降而力微以忧死。
cháo tíng jiā qí gōng cì yī zǐ tíng hóu
朝廷嘉其功,赐一子亭侯。
guàn qǐ yǐ fēng dì wèi shòu mìng ér zú zi mì shòu fēng wèi tíng hòu
瓘乞以封弟,未受命而卒,子密受封为亭侯。
guàn liù nán wú jué xī ràng èr dì yuǎn jìn chēng zhī
瓘六男无爵,悉让二弟,远近称之。
lèi qiú rù cháo jì zhì wǔ dì shàn yù zhī é shǐ xuán zhèn
累求入朝,既至,武帝善遇之,俄使旋镇。
xián níng chū zhēng bài shàng shū lìng jiā shì zhōng
咸宁初,征拜尚书令,加侍中。
xìng yán zhěng yǐ fǎ yù xià shì shàng shū ruò cān zuǒ shàng shū láng ruò yuàn shǔ
性严整,以法御下,视尚书若参佐,尚书郎若掾属。
guàn xué wèn shēn bó míng xí wén yì yǔ shàng shū láng dūn huáng suǒ jìng jù shàn cǎo shū shí rén hào wèi yī tái èr miào
瓘学问深博,明习文艺,与尚书郎敦煌索靖俱善草书,时人号为“一台二妙”。
hàn mò zhāng zhī yì shàn cǎo shū lùn zhě wèi guàn de bó yīng jīn jìng de bó yīng ròu
汉末张芝亦善草书,论者谓瓘得伯英筋,靖得伯英肉。
tài kāng chū qiān sī kōng shì zhōng lìng rú gù
太康初,迁司空,侍中、令如故。
wéi zhèng qīng jiǎn shén de cháo yě shēng yù
为政清简,甚得朝野声誉。
wǔ dì chì guàn dì sì zǐ xuān shàng fán chāng gōng zhǔ
武帝敕瓘第四子宣尚繁昌公主。
guàn zì yǐ zhū shēng zhī zhòu hūn duì wēi sù kàng biǎo gù cí bù xǔ
瓘自以诸生之胄,婚对微素,抗表固辞,不许。
yòu lǐng tài zǐ shǎo fù jiā qiān bīng bǎi qí gǔ chuī zhī fǔ
又领太子少傅,加千兵百骑鼓吹之府。
yǐ rì shí guàn yǔ tài wèi rǔ nán wáng liàng sī tú wèi shū jù xùn wèi dì bù tīng
以日蚀,瓘与太尉汝南王亮、司徒魏舒俱逊位,帝不听。
guàn yǐ wèi lì jiǔ pǐn shì quán shí zhī zhì fēi jīng tōng zhī dào yi fù gǔ xiāng jǔ lǐ xuǎn
瓘以魏立九品,是权时之制,非经通之道,宜复古乡举里选。
yǔ tài wèi liàng děng shàng shū yuē xī shèng wáng chóng xián jǔ shàn ér jiào yòng shǐ cháo tíng dé ràng yě wú xié xíng
与太尉亮等上疏曰:“昔圣王崇贤,举善而教,用使朝廷德让,野无邪行。
chéng yǐ lǘ wǔ zhī zhèng zú yǐ xiāng jiǎn xún shì kǎo yán bì děi qí shàn rén zhī míng bù kě xū qiú gù hái xiū qí shēn
诚以闾伍之政,足以相检,询事考言,必得其善,人知名不可虚求,故还修其身。
shì yǐ chóng xián ér sú yì mù chù è ér xíng mí dǔ
是以崇贤而俗益穆,黜恶而行弥笃。
sī zé xiāng jǔ lǐ xuǎn zhě xiān wáng zhī lìng diǎn yě
斯则乡举里选者,先王之令典也。
zì cí yǐ jiàng cǐ fǎ ling chi
自兹以降,此法陵迟。
wèi shì chéng diān fù zhī yùn qǐ sàng luàn zhī hòu rén shì liú yí kǎo xiáng wú dì gù lì jiǔ pǐn zhī zhì cū qiě wèi yī shí xuǎn yòng zhī běn ěr
魏氏承颠覆之运,起丧乱之后,人士流移,考详无地,故立九品之制,粗且为一时选用之本耳。
qí shǐ zào yě xiāng yì qīng yì bù jū jué wèi bāo biǎn suǒ jiā zú wèi quàn lì yóu yǒu xiāng lùn yú fēng
其始造也,乡邑清议,不拘爵位,褒贬所加,足为劝励,犹有乡论余风。
zhōng jiān jiān rǎn suì jì zī dìng pǐn shǐ tiān xià guān wàng wéi yǐ jū wèi wèi guì rén qì dé ér hū dào yè zhēng duō shǎo yú zhuī dāo zhī mò shāng sǔn fēng sú qí bì bù xì
中间渐染,遂计资定品,使天下观望,唯以居位为贵,人弃德而忽道业,争多少于锥刀之末,伤损风俗,其弊不细。
jīn jiǔ yù tóng guī dà huà fāng shǐ chén děng yǐ wéi yi jiē dàng chú mò fǎ yī nǐ gǔ zhì yǐ tǔ duàn dìng zì gōng qīng yǐ xià jiē yǐ suǒ jū wèi zhèng wú fù xuán kè yuǎn shǔ yì tǔ zhě
今九域同规,大化方始,臣等以为宜皆荡除末法,一拟古制,以土断,定自公卿以下,皆以所居为正,无复悬客远属异土者。
rú cǐ zé tóng xiāng lín wǔ jiē wèi yì lǐ jùn xiàn zhī zǎi jí yǐ jū zhǎng jǐn chú zhōng zhèng jiǔ pǐn zhī zhì shǐ jǔ shàn jìn cái gè yóu xiāng lùn
如此,则同乡邻伍,皆为邑里,郡县之宰,即以居长,尽除中正九品之制,使举善进才,各由乡论。
rán zé xià jìng qí shàng rén ān qí jiào sú yǔ zhèng jù qīng huà yǔ fǎ bìng jì
然则下敬其上,人安其教,俗与政俱清,化与法并济。
rén zhī shàn fǒu zhī jiào bù zài jiāo yóu jí huá jìng zì xi gè qiú yú jǐ yǐ
人知善否之教,不在交游,即华竞自息,各求于己矣。
jīn chú jiǔ pǐn zé yi zhǔn gǔ zhì shǐ cháo chén gòng xiāng jǔ rèn yú chū cái zhī lù jì bó qiě kě yǐ lì jìn xián zhī gōng xīn hé zài wèi zhī míng àn chéng lìng diǎn yě
今除九品,则宜准古制,使朝臣共相举任,于出才之路既博,且可以厉进贤之公心,核在位之明暗,诚令典也。
wǔ dì shàn zhī ér zú bù néng gǎi
”武帝善之,而卒不能改。
huì dì zhī wèi tài zǐ yě cháo chén xián wèi chún zhì bù néng qīn zhèng shì
惠帝之为太子也,朝臣咸谓纯质,不能亲政事。
guàn měi yù chén qǐ fèi zhī ér wèi gǎn fā
瓘每欲陈启废之,而未敢发。
hòu huì yàn líng yún tái guàn tuō zuì yīn guì dì chuáng qián yuē chén yù yǒu suǒ qǐ
后会宴陵云台,瓘托醉,因跪帝床前曰:“臣欲有所启。
dì yuē gōng suǒ yán hé yé
”帝曰:“公所言何耶?
guàn yù yán ér zhǐ zhě sān yīn yǐ shǒu fǔ chuáng yuē cǐ zuò kě xī
”瓘欲言而止者三,因以手抚床曰:“此座可惜!
dì yì nǎi wù yīn miù yuē gōng zhēn dà zuì yé
”帝意乃悟,因谬曰:“公真大醉耶?
guàn yú cǐ bù fù yǒu yán
”瓘于此不复有言。
gǔ hòu yóu shì yuàn guàn
贾后由是怨瓘。
xuān shàng gōng zhǔ shù yǒu jiǔ sè zhī guò
宣尚公主,数有酒色之过。
yáng jùn sù yǔ guàn bù píng jùn fù yù zì zhuān quán zhòng xuān ruò lí hūn guàn bì xùn wèi yú shì suì yǔ huáng mén děng huǐ zhī fěng dì duó xuān gōng zhǔ
杨骏素与瓘不平,骏复欲自专权重,宣若离婚,瓘必逊位,于是遂与黄门等毁之,讽帝夺宣公主。
guàn cán jù gào lǎo xùn lì
瓘惭惧,告老逊立。
nǎi xià zhào yuē sī kōng guàn nián wèi zhì shì ér xùn ràng lì nián yù jí shén zhì wèi shuāi yǐ guǒ běn qíng zhì zhēn zhī fēng shí gǎn wú xīn
乃下诏曰:“司空瓘年未致仕,而逊让历年,欲及神志未衰,以果本情,至真之风,实感吾心。
jīn tīng qí suǒ zhí jìn wèi tài bǎo yǐ gōng jiù dì
今听其所执,进位太保,以公就第。
gěi qīn bīng bǎi rén zhì zhǎng shǐ sī mǎ cóng shì zhōng láng yuàn shǔ
给亲兵百人,置长史、司马、从事中郎掾属;
jí dà chē guān qí huī gài gǔ chuī zhū wēi yí yī rú jiù diǎn
及大车、官骑、麾盖、鼓吹诸威仪,一如旧典。
gěi chú tián shí qǐng yuán wǔ shí mǔ qián bǎi wàn juàn wǔ bǎi pǐ
给厨田十顷、园五十亩、钱百万、绢五百匹;
chuáng zhàng diàn rù zhǔ zhě wu lìng yōu bèi yǐ chēng wú chóng xián zhī yì yān
床帐簟褥,主者务令优备,以称吾崇贤之意焉。
yǒu sī yòu zòu shōu xuān fù tíng wèi miǎn guàn wèi zhào bù xǔ
”有司又奏收宣付廷尉,免瓘位,诏不许。
dì hòu zhī huáng mén xū gòu yù hái fù zhǔ ér xuān jí wáng
帝后知黄门虚构,欲还复主,而宣疾亡。
huì dì jí wèi fù guàn qiān bīng
惠帝即位,复瓘千兵。
jí yáng jùn zhū yǐ guàn lù shàng shū shì jiā lǜ lì shòu jiàn lǚ shàng diàn rù cháo bù qū gěi qí sī mǎ yǔ rǔ nán wáng liàng gòng fǔ cháo zhèng
等到杨骏被诛杀,任命卫瓘为录尚书事,加绿线绶,佩剑穿鞋上殿,入朝不急步行走,给骑司马,与汝南王司马亮共同辅佐朝政。
liàng zòu qiǎn zhū wáng hái fān yǔ cháo chén tíng yì wú gǎn yīng zhě wéi guàn zàn qí shì chǔ wáng wěi yóu shì hàn yān
亮奏遣诸王还籓,与朝臣廷议,无敢应者,唯瓘赞其事,楚王玮由是憾焉。
gǔ hòu sù yuàn guàn qiě jì qí fāng zhí bù dé chěng jǐ yín nüè
贾后素怨瓘,且忌其方直,不得骋己淫虐;
yòu wén guàn yǔ wěi yǒu xì suì bàng guàn yǔ liàng yù wèi yī huò zhī shì qǐ dì zuò shǒu zhào shǐ wěi miǎn guàn děng guān
又闻瓘与玮有隙,遂谤瓘与亮欲为伊霍之事,启帝作手诏,使玮免瓘等官。
huáng mén jī zhào shòu wěi wěi xìng qīng xiǎn yù pìn sī yuàn yè shǐ qīng hé wáng xiá shōu guàn
黄门赍诏授玮,玮性轻险,欲聘私怨,夜使清河王遐收瓘。
zuǒ yòu yí xiá jiǎo zhào xián jiàn yuē lǐ lǜ xíng míng tái fǔ dà chén wèi yǒu cǐ bǐ qiě qǐng jù zhī
左右疑遐矫诏,咸谏曰:“礼律刑名,台辅大臣,未有此比,且请距之。
xū zì biǎo de bào jiù lù wèi wǎn yě
须自表得报,就戮未晚也。
guàn bù cóng suì yǔ zi héng yuè yì jí sūn děng jiǔ rén tóng bèi hài shí nián qī shí èr
”瓘不从,遂与子恒、岳、裔及孙等九人同被害,时年七十二。
héng èr zi zǎo jiè shí zài yī jiā de miǎn
恒二子璪、玠,时在医家得免。
chū dù yù wén guàn shā shān ài yán yú zhòng yuē bó yù qí bù miǎn hu
初,杜预闻瓘杀邓艾,言于众曰:“伯玉其不免乎!
shēn wéi míng shì wèi jū zǒng shuài jì wú dé yīn yòu bù yù xià yǐ zhèng shì xiǎo rén ér chéng jūn zǐ zhī qì dāng hé yǐ kān qí zé hu
身为名士,位居总帅,既无德音,又不御下以正,是小人而乘君子之器,当何以堪其责乎?
guàn wén zhī bù sì jià ér xiè
”瓘闻之,不俟驾而谢。
zhōng rú yù yán
终如预言。
chū guàn jiā rén chuī fàn duò dì jǐn huà wèi luó suì yú ér jí huò
初,瓘家人炊饭,堕地尽化为螺,岁余而及祸。
tài bǎo zhǔ bù liú yáo děng mào nán shōu guàn ér zàng zhī
太保主簿刘繇等冒难收瓘而葬之。
chū guàn wèi sī kōng shí zhàng xià dū róng huì yǒu zuì guàn chì qiǎn zhī
初,瓘为司空,时帐下督荣晦有罪,瓘斥遣之。
jí nán zuò suí bīng tǎo guàn gù zǐ sūn jiē jí yú huò
及难作,随兵讨瓘,故子孙皆及于祸。
chǔ wáng wěi zhī fú zhū yě guàn nǚ yǔ guó chén shū yuē xiān gōng míng shì wèi xiǎn wú yì fán rén měi guài yī guó miè rán wú yán
楚王玮之伏诛也,瓘女与国臣书曰:“先公名谥未显,无异凡人,每怪一国蔑然无言。
chūn qiū zhī shī qí jiù ān zài
《春秋》之失,其咎安在?
bēi fèn gǎn kǎi gù yǐ shì yì
悲愤感慨,故以示意。
yú shì yáo děng zhí huáng fān wō dēng wén gǔ shàng yán yuē chū jiǎo zhào zhě zhì gōng chéng zhào dāng miǎn jí biàn fèng sòng zhāng shòu suī yǒu bīng zhàng bù shī yī rèn zhòng chì chū dì dān chē cóng mìng
”于是繇等执黄幡,挝登闻鼓,上言曰:“初,矫诏者至,公承诏当免,即便奉送章绶,虽有兵仗,不施一刃,重敕出第,单车从命。
rú jiǎo zhào zhī wén wéi miǎn gōng guān yòu jūn yǐ xià jí chéng zhà wěi wéi qí běn wén zhé lù zǎi fǔ bù fù biǎo shàng héng shōu gōng zǐ sūn zhé jiē xíng xíng zéi hài dà chén fù zǐ jiǔ rén
如矫诏之文唯免公官,右军以下即承诈伪,违其本文,辄戮宰辅,不复表上,横收公子孙辄皆行刑,贼害大臣父子九人。
fú jiàn zhào shū wèi chǔ wáng suǒ kuáng wù fēi běn tóng móu zhě jiē chí qiǎn
伏见诏书‘为楚王所诳误,非本同谋者皆弛遣’。
rú shū zhī zhǐ wèi lǐ shè rén bèi qū bī jī bái zhàng zhě ěr
如书之旨,谓里舍人被驱逼赍白杖者耳。
lǜ shòu jiào shā rén bù dé miǎn sǐ
律,受教杀人,不得免死。
kuàng hū shǒu hài gōng chén zéi shā zhōng liáng suī yún fēi móu lǐ suǒ bù shè
况乎手害功臣,贼杀忠良,虽云非谋,理所不赦。
jīn yuán è suī zhū shā zéi yóu cún
今元恶虽诛,杀贼犹存。
chén jù yǒu sī wèi xiáng shì shí huò yǒu zòng lòu bù jiā jīng jìn shǐ gōng fù zi chóu zéi bù miè yuān hún yǒng hèn su yú qióng cāng kù tòng zhī chén bēi yú míng shì
臣惧有司未详事实,或有纵漏,不加精尽,使公父子仇贼不灭,冤魂永恨,诉于穹苍,酷痛之臣,悲于明世。
chén děng shēn bèi chuāng yí bìn liǎn shǐ qì
臣等身被创痍,殡敛始讫。
jǐn tiáo guàn qián zài sī kōng shí zhàng xià gěi shǐ róng huì wú qíng bèi chù zhī guàn jiā rén shù xiǎo sūn míng zì
谨条瓘前在司空时,帐下给使荣晦无情被黜,知瓘家人数、小孙名字。
huì hòu zhuǎn gěi yòu jūn qí yè huì zài mén wài yáng shēng dà hū xuān zhào miǎn gōng hái dì
晦后转给右军,其夜晦在门外扬声大呼,宣诏免公还第。
jí mén kāi huì qián dào zhōng mén fù dú suǒ jī wěi zhào shǒu qǔ gōng zhāng shòu diāo chán cuī gōng chū dì
及门开,晦前到中门,复读所赍伪诏,手取公章绶貂蝉,催公出第。
huì àn cì lù guàn jiā kǒu jí qí zǐ sūn jiē bīng zhàng jiāng sòng zhe dōng tíng dào běi wéi shǒu yī shí zhī jiān biàn jiē zhǎn zhuó
晦按次录瓘家口及其子孙,皆兵仗将送,著东亭道北围守,一时之间,便皆斩斫。
hài gōng zǐ sūn shí yóu yú huì
害公子孙,实由于晦。
jí jiāng rén jié dào fǔ kù jiē huì suǒ wéi
及将人劫盗府库,皆晦所为。
kǎo huì yī rén zhòng jiān jiē chū
考晦一人,众奸皆出。
qǐ yàn jìn qíng wěi jiā yǐ zú zhū
乞验尽情伪,加以族诛。
zhào cóng zhī
”诏从之。
cháo tíng yǐ guàn jǔ mén wú gū shòu huò nǎi zhuī guàn fá shǔ xūn fēng lán líng jùn gōng zēng yì sān qiān hù shì yuē chéng zèng jiǎ huáng yuè
朝廷以瓘举门无辜受祸,乃追瓘伐蜀勋,封兰陵郡公、增邑三千户,谥曰成,赠假黄钺。
héng zì jù shān shǎo pì sī kōng qí wáng fǔ zhuǎn tài zǐ shè rén shàng shū láng mì shū chéng tài zǐ shù zǐ huáng mén láng
恒字巨山,少辟司空齐王府,转太子舍人、尚书郎、秘书丞、太子庶子、黄门郎。
héng shàn cǎo lì shū wèi sì tǐ shū shì yuē
恒善草隶书,为《四体书势》曰:
xī zài huáng dì chuàng zhì zào wù
昔在黄帝,创制造物。
yǒu jǔ sòng cāng jié zhě shǐ zuò shū qì yǐ dài jié shéng gài dǔ niǎo jì yǐ xīng sī yě
有沮诵、仓颉者,始作书契,以代结绳,盖睹鸟迹以兴思也。
yīn ér suì zī zé wèi zhī zì yǒu liù yì yān
因而遂滋,则谓之字,有六义焉。
yī yuē zhǐ shì shàng xià shì yě
一曰指事,上、下是也。
èr yuē xiàng xíng rì yuè shì yě
二曰象形,日、月是也。
sān yuē xíng shēng jiāng hé shì yě
三曰形声,江、河是也。
sì yuē huì yì wǔ xìn shì yě
四曰会意,武、信是也。
wǔ yuē zhuǎn zhù lǎo kǎo shì yě
五曰转注,老、考是也。
liù yuē jiǎ jiè lìng cháng shì yě
六曰假借,令、长是也。
fu zhǐ shì zhě zài shàng wéi shàng zài xià wéi xià
夫指事者,在上为上,在下为下。
xiàng xíng zhě rì mǎn yuè kuī xiào qí xíng yě
象形者,日满月亏,效其形也。
xíng shēng zhě yǐ lèi wèi xíng pèi yǐ shēng yě
形声者,以类为形,配以声也。
huì yì zhě zhǐ gē wéi wǔ rén yán wèi xìn yě
所谓会意,制止兵戈是武,人的言论是信。
zhuǎn zhù zhě yǐ lǎo shòu kǎo yě
转注者,以老寿考也。
jiǎ jiè zhě shù yán tóng zì qí shēng suī yì wén yì yī yě
假借者,数言同字,其声虽异,文意一也。
zì huáng dì zhì sān dài qí wén bù gǎi
自黄帝至三代,其文不改。
jí qín yòng zhuàn shū fén shāo xiān diǎn ér gǔ wén jué yǐ
及秦用篆书,焚烧先典,而古文绝矣。
hàn wǔ shí lǔ gōng wáng huài kǒng zǐ zhái de shàng shū chūn qiū lún yǔ xiào jīng
汉武时,鲁恭王坏孔子宅,得《尚书》、《春秋》、《论语》、《孝经》。
shí rén yǐ bù fù zhī yǒu gǔ wén wèi zhī kē dòu shū
时人以不复知有古文,谓之科斗书。
hàn shì mì cáng xī de jiàn zhī
汉世秘藏,希得见之。
wèi chū chuán gǔ wén zhě chū yú hán dān chún
魏初传古文者,出于邯郸淳。
héng zǔ jìng hóu xiě chún shàng shū hòu yǐ shì chún ér chún bù bié
恒祖敬侯写淳《尚书》,后以示淳,而淳不别。
zhì zhèng shǐ zhōng lì sān zì shí jīng zhuǎn shī chún fǎ yīn kē dòu zhī míng suì xiào qí xíng
至正始中,立三字石经,转失淳法,因科斗之名,遂效其形。
tài kāng yuán nián jí xiàn rén dào fā wèi xiāng wáng zhǒng de cè shū shí yú wàn yán
太康元年,汲县人盗发魏襄王冢,得策书十余万言。
àn jìng hóu suǒ shū yóu yǒu fǎng fú
案敬侯所书,犹有仿佛。
gǔ shū yì yǒu shù zhǒng qí yī juǎn lùn chu shì zhě zuì wéi gōng miào
古书亦有数种,其一卷论楚事者最为工妙。
héng qiè yuè zhī gù jié yú sī yǐ zàn qí měi kuì bù zú cè qián xián zhī zuò jì yǐ cún gǔ rén zhī xiàng yān
恒窃悦之,故竭愚思,以赞其美,愧不足厕前贤之作,冀以存古人之象焉。
gǔ wú bié míng wèi zhī zì shì yún
古无别名,谓之字势云。
huáng dì zhī shǐ jǔ sòng cāng jié tiào bǐ niǎo jì shǐ zuò shū qì
“黄帝之史,沮诵、仓颉,眺彼鸟迹,始作书契。
jì gāng wàn shì chuí fǎ lì zhì dì diǎn yòng xuān zhì wén zhe shì
纪纲万事,垂法立制,帝典用宣,质文著世。
yuán jì bào qín tāo tiān zuò lì dà dào jì mǐn gǔ wén yì miè
爰暨暴秦,滔天作戾,大道既泯,古文亦灭。
wèi wén hào gǔ shì chuán qiū fén lì dài mò fā zhēn wěi mǐ fēn
魏文好古,世传丘坟,历代莫发,真伪靡分。
dà jìn kāi yuán hóng dào fū xùn tiān chuí qí xiàng de yào qí wén
大晋开元,弘道敷训,天垂其象,地耀其文。
qí wén nǎi yào càn yǐ qí zhāng yīn shēng huì yì lèi wù yǒu fāng rì chù jūn ér yíng qí dù yuè zhí chén ér kuī qí páng
其文乃耀,粲矣其章,因声会意,类物有方:日处君而盈其度,月执臣而亏其旁;
yún wěi shé ér shàng bù xīng lí lí yǐ shū guāng
云委蛇而上布,星离离以舒光;
hé huì běn cǎo zūn yǐ chuí yǐng shān yuè é cuó ér lián gāng
禾卉苯{艹尊}以垂颖,山岳峨嵯而连冈;
chóng qí qí qí ruò dòng niǎo shì fēi ér wèi yáng
虫跂跂其若动,鸟似飞而未扬。
guān qí cuò bǐ zhui mò yòng xīn jīng zhuān
观其错笔缀墨,用心精专。
shì hé tǐ jūn fā zhǐ wú jiàn
势和体均,发止无间。
huò shǒu zhèng xún jiǎn ju zhé guī xuán
或守正循检,矩折规旋。
huò fāng yuán mǐ zé yīn shì zhì quán
或方员靡则,因事制权。
qí qū rú gōng qí zhí rú xián
其曲如弓,其直如弦。
jiǎo rán tè chū ruò lóng téng yú chuān
矫然特出,若龙腾于川。
sēn ěr xià tuí ruò yǔ zhuì yú tiān
森尔下颓,若雨坠于天。
huò yǐn bǐ fèn lì ruò hóng yàn gāo fēi miǎo miǎo piān piān
或引笔奋力,若鸿雁高飞,邈邈翩翩。
huò zòng sì ā nà ruò liú sū xuán yǔ mǐ mǐ mián mián
或纵肆阿那,若流苏悬羽,靡靡绵绵。
shì gù yuǎn ér wàng zhī ruò xiáng fēng lì shuǐ qīng bō yī lián
是故远而望之,若翔风厉水,清波漪涟。
jiù ér chá zhī yǒu ruò zì rán
就而察之,有若自然。
xìn huáng táng zhī yí jì wèi liù yì zhī fàn xiān
信黄唐之遗迹,为六艺之范先。
zhòu zhuàn gài qí zǐ sūn lì cǎo nǎi qí zēng xuán
籀篆盖其子孙,隶草乃其曾玄。
dǔ wù xiàng yǐ zhì sī fēi yán cí zhī kě xuān
睹物象以致思,非言辞之可宣。
xī zhōu xuān wáng shí shǐ zhòu shǐ zhe dà zhuàn shí wǔ piān huò yǔ gǔ tóng huò yǔ gǔ yì shì wèi zhī zhòu shū zhě yě
昔周宣王时,史籀始著《大篆》十五篇,或与古同,或与古异,世谓之籀书者也。
jí píng wáng dōng qiān zhū hóu lì zhèng jiā shū guó yì ér wén zì guāi xíng
及平王东迁,诸侯力政,家殊国异,而文字乖形。
qín shǐ huáng dì chū jiān tiān xià
秦始皇帝初兼天下。
chéng xiàng lǐ sī nǎi zòu yì zhī ba bù hé qín wén zhě sī zuò cāng jié piān zhōng chē fǔ lìng zhào gāo zuò yuán lì piān tài shǐ lìng hú wú jìng zuò bó xué piān jiē qǔ shǐ zhòu dà zhuàn huò pō shěng gǎi suǒ wèi xiǎo zhuàn zhě
丞相李斯乃奏益之,罢不合秦文者,斯作《仓颉篇》,中车府令赵高作《爰历篇》,太史令胡毋敬作《博学篇》,皆取史籀大篆,或颇省改,所谓小篆者。
huò yuē xià tǔ rén chéng miǎo wèi yá yù lì dé zuì shǐ huáng yōu xì yún yáng shí nián cóng yù zhōng zuò dà zhuàn shǎo zhě zēng yì duō zhě sǔn jiǎn fāng zhě shǐ yuán yuán zhě shǐ fāng zòu zhī shǐ huáng
或曰,下土人程邈为衙狱吏,得罪始皇,幽系云阳十年,从狱中作大篆,少者增益,多者损减,方者使员,员者使方,奏之始皇。
shǐ huáng shàn zhī chū yǐ wéi yù shǐ shǐ dìng shū
始皇善之,出以为御史,使定书。
huò yuē miǎo suǒ dìng nǎi lì zì yě
或曰,邈所定乃隶字也。
zì qín huài gǔ wén yǒu bā tǐ yī yuē dà zhuàn èr yuē xiǎo zhuàn sān yuē kè fú sì yuē chóng shū wǔ yuē mó yìn liù yuē shǔ shū qī yuē shū shū bā yuē lì shū
自秦坏古文,有八体,一曰大篆,二曰小篆,三曰刻符,四曰虫书,五曰摹印,六曰署书,七曰殳书,八曰隶书。
wáng mǎng shí shǐ sī kōng zhēn fēng xiào wén zì bù gǎi dìng gǔ wén fù yǒu liù shū
王莽时,使司空甄丰校文字部,改定古文,复有六书。
yī yuē gǔ wén kǒng shì bì zhōng shū yě
一曰古文,孔氏壁中书也。
èr yuē qí zì jí gǔ wén ér yì zhě yě
二曰奇字,即古文而异者也。
sān yuē zhuàn shū qín zhuàn shū yě
三曰篆书,秦篆书也。
sì yuē zuǒ shū jí lì shū yě
四曰佐书,即隶书也。
wǔ yuē miù zhuàn suǒ yǐ mó yìn yě
五曰缪篆,所以摹印也。
liù yuē niǎo shū suǒ yǐ shū fān xìn yě
六曰鸟书,所以书幡信也。
jí xǔ shèn zhuàn shuō wén yòng zhuàn shū wèi zhèng yǐ wéi tǐ lì zuì kě de ér lùn yě
及许慎撰《说文》,用篆书为正,以为体例,最可得而论也。
qín shí lǐ sī hào wèi èr zhuàn zhū shān jí tóng rén míng jiē sī shū yě
秦时李斯号为二篆,诸山及铜人铭皆斯书也。
hàn jiàn chū zhōng fú fēng cáo xǐ shǎo yì yú sī ér yì chēng shàn
汉建初中,扶风曹喜少异于斯,而亦称善。
hán dān chún shī yān lüè jiū qí miào wéi dàn shī chún ér bù jí yě
邯郸淳师焉,略究其妙,韦诞师淳而不及也。
tài hé zhōng dàn wèi wǔ dū tài shǒu yǐ néng shū liú bǔ shì zhōng wèi shì bǎo qì míng tí jiē dàn shū yě
太和中,诞为武都太守,以能书,留补侍中,魏氏宝器铭题皆诞书也。
hàn mò yòu yǒu cài yōng cǎi sī xǐ zhī fǎ wèi gǔ jīn zá xíng rán jīng mì xián lǐ bù rú chún yě
汉末又有蔡邕,采斯喜之法,为古今杂形,然精密闲理不如淳也。
yōng zuò zhuàn shì yuē niǎo yí jì huáng jié xún
邕作《篆势》曰:“鸟遗迹,皇颉循。
shèng zuò zé zhì sī wén
圣作则,制斯文。
tǐ yǒu liù zhuàn wéi zhēn
体有六,篆为真。
xíng yào miào qiǎo rù shén huò guī wén jīn xián liè zhì bǐ lóng lín
形要妙,巧入神,或龟文钅咸列,栉比龙鳞;
shū tǐ fàng wěi cháng duǎn fù shēn
纾体放尾,长短复身;
tuí ruò shǔ jì zhī chuí yǐng yùn ruò chóng shé zhī fén yūn
颓若黍稷之垂颖,蕴若虫蛇之焚缊;
yáng bō zhèn piē yīng chí niǎo zhèn
扬波振撆,鹰歭鸟震;
yán jǐng xié yì shì shì líng yún
延颈胁翼,势似陵云。
huò qīng bǐ nèi tóu wēi běn nóng mò ruò jué ruò lián
或轻笔内投,微本浓末,若绝若连;
shì shuǐ lù lǜ sī níng chuí xià duān
似水露绿丝,凝垂下端;
cóng zhě rú xuán héng zhě rú biān
从者如悬,衡者如编;
yǎo miǎo yá qù bù fāng bù yuán
杳杪邪趣,不方不员;
ruò xíng ruò fēi qí qiàn zhěn zhěn
若行若飞,跂歉胗胗。
yuǎn ér wàng zhī xiàng hóng hú qún yóu luò yì qiān yán
远而望之,象鸿鹄群游,骆驿迁延;
pò ér shì zhī duān jì bù kě de jiàn
迫而视之,端际不可得见。
zhǐ zǒng bù kě shèng yuán
指捴不可胜原。
yán sāng bù néng shù qí jí qū lí lóu bù néng dǔ qí xì jiān bān chuí yī ràng ér cí qiǎo zhòu sòng gǒng shǒu ér tāo hàn
研桑不能数其诘屈,离娄不能睹其郤间,般倕揖让而辞巧,籀诵拱手而韬翰。
chù piān jí zhī shǒu mù càn bīn bīn qí kě guān
处篇籍之首目,粲斌斌其可观。
chī huá yàn yú wán sù wéi xué yì zhī fàn xiān
摛华艳于纨素,为学艺之范先。
xǐ wén dé zhī hóng yì yùn zuò zhě zhī mò kān
喜文德之弘懿,愠作者之莫刊。
sī zì tǐ zhī fǔ yǎng jǔ dà lüè ér lùn zhān
思字体之俯仰,举大略而论旃。
qín jì yòng zhuàn zòu shì fán duō zhuàn zì nán chéng jí lìng lì rén zuǒ shū yuē lì zì
秦既用篆,奏事繁多,篆字难成,即令隶人佐书,曰隶字。
hàn yīn xíng zhī dú fú yìn xǐ fān xìn tí shǔ yòng zhuàn
汉因行之,独符、印玺、幡信、题署用篆。
lì shū zhě zhuàn zhī jié yě
所谓隶书,是篆书的快捷写法。
shàng gǔ wáng cì zhòng shǐ zuò jiè fǎ
上谷王次仲始作楷法。
zhì líng dì hǎo shū shí duō néng zhě ér shī yí guān wèi zuì dà zé yī zì jìng zhàng xiǎo zé fāng cùn qiān yán shén qín qí néng
至灵帝好书,时多能者,而师宜官为最,大则一字径丈,小则方寸千言,甚矜其能。
huò shí bù chí qián yì jiǔ jiā yǐn yīn shū qí bì gù guān zhě yǐ chóu jiǔ tǎo qián zú ér miè zhī
或时不持钱诣酒家饮,因书其壁,顾观者以酬酒,讨钱足而灭之。
měi shū zhé xuē ér fén qí fū liáng gǔ nǎi yì wèi bǎn ér yǐn zhī jiǔ hou qí zuì ér qiè qí fū
每书辄削而焚其柎……梁鹄乃益为版而饮之酒,候其醉而窃其柎。
gǔ zú yǐ shū zhì xuǎn bù shàng shū
鹄卒以书至选部尚书。
yi guān hòu wèi yuán shù jiāng jīn jù lù sòng zǐ yǒu gěng qiú bēi shì shù suǒ lì qí shū shén gōng yún shì yi guān yě
宜官后为袁术将,今钜鹿宋子有《耿球碑》,是术所立,其书甚工,云是宜官也。
liáng gǔ bēn liú biǎo wèi wǔ dì pò jīng zhōu mù qiú gǔ
梁鹄奔刘表,魏武帝破荆州,募求鹄。
gǔ zhī wèi xuǎn bù yě wèi wǔ yù wèi luò yáng lìng ér yǐ wéi běi bù wèi gù jù ér zì fù yì mén shǔ jūn jiǎ sī mǎ
鹄之为选部也,魏武欲为洛阳令,而以为北部尉,故惧而自缚诣门,署军假司马;
zài mì shū yǐ qín shū zì xiào shì yǐ jīn zhě duō yǒu gǔ shǒu jì
在秘书以勤书自效,是以今者多有鹄手迹。
wèi wǔ dì xuán zhe zhàng zhōng jí yǐ dīng bì wán zhī yǐ wéi shèng yi guān
魏武帝悬著帐中,及以钉壁玩之,以为胜宜官。
jīn gōng diàn tí shǔ duō shì gǔ zhuàn
今宫殿题署多是鹄篆。
gǔ yi wèi dà zì hán dān chún yi wèi xiǎo zì
鹄宜为大字,邯郸淳宜为小字。
gǔ wèi chún de cì zhòng fǎ rán gǔ zhī yòng bǐ jǐn qí shì yǐ
鹄谓淳得次仲法,然鹄之用笔尽其势矣。
gǔ dì zǐ máo hóng jiào yú mì shū jīn bā fēn jiē hóng fǎ yě
鹄弟子毛弘教于秘书,今八分皆弘法也。
hàn mò yǒu zuǒ zi yì xiǎo yǔ chún gǔ bù tóng rán yì yǒu míng
汉末有左子邑,小与淳鹄不同,然亦有名。
wèi chū yǒu zhōng hú èr jiā wéi xíng shū fǎ jù xué zhī yú liú dé shēng ér zhōng shì xiǎo yì rán yì gè yǒu qiǎo jīn dà xíng yú shì yún
魏初有钟胡二家为行书法,俱学之于刘德升,而钟氏小异,然亦各有巧,今大行于世云。
zuò lì shì yuē niǎo jì zhī biàn nǎi wéi zuǒ lì
作《隶势》曰:“鸟迹之变,乃惟佐隶。
juān bǐ fán wén chóng cǐ jiǎn yì
蠲彼繁文,崇此简易。
jué yòng jì hóng tǐ xiàng yǒu dù
厥用既弘,体象有度。
huàn ruò xīng chén yù ruò yún bù
焕若星陈,郁若云布。
qí dà jìng xún xì bù róng fā
其大径寻,细不容发。
suí shì cóng yí mǐ yǒu cháng zhì
随事从宜,靡有常制。
huò qióng lóng huī kuò huò zhì bǐ zhēn liè huò dǐ píng shéng zhí huò wān yán jiāo lì huò zhǎng yá jiǎo qù huò guī xuán jǔ shé
或穹隆恢廓,或栉比针列,或砥平绳直,或蜿蜒胶戾,或长邪角趣,或规旋矩折。
xiū duǎn xiāng fù yì tǐ tóng shì
修短相副,异体同势。
fèn bǐ qīng jǔ lí ér bù jué
奋笔轻举,离而不绝。
xiān bō nóng diǎn cuò luò qí jiān ruò zhōng jù shè zhāng tíng liáo jǐn yān zhǎn yán jié cuó gāo xià shǔ lián
纤波浓点,错落其间,若锺虡设张,庭燎尽烟,崭岩截嵯,高下属连。
shì chóng tái zhòng yǔ zēng yún guān shān
似崇台重宇,增云冠山。
yuǎn ér wàng zhī ruò fēi lóng zài tiān
远而望之,若飞龙在天;
jìn ér chá zhī xīn luàn mù xuàn
近而察之,心乱目眩。
qí zī jué guǐ bù kě shèng yuán
奇姿谲诡,不可胜原。
yán sāng suǒ bù néng jì zǎi cì suǒ bù néng yán
研桑所不能计,宰赐所不能言。
hé cǎo zhuàn zhī zú suàn ér sī wén zhī wèi xuān
何草篆之足算,而斯文之未宣。
qǐ tǐ dà zhī nán dǔ jiāng mì ào zhī bù chuán
岂体大之难睹,将秘奥之不传?
liáo fǔ yǎng ér xiáng guān jǔ dà jiào ér lùn zhān
聊俯仰而详观,举大较而论旃。
hàn xìng ér yǒu cǎo shū bù zhī zuò zhě xìng míng
汉兴而有草书,不知作者姓名。
zhì zhāng dì shí qí xiāng dù dù hào shàn zuò piān
至章帝时,齐相杜度号善作篇。
hòu yǒu cuī yuàn cuī shí yì jiē chēng gōng dù shì shā zì shén ān ér shū tǐ wēi shòu
后有崔瑗、崔寔,亦皆称工,杜氏杀字甚安,而书体微瘦。
cuī shì shén de bǐ shì ér jié zì xiǎo shū
崔氏甚得笔势,而结字小疏。
hóng nóng zhāng bó yīng zhě yīn ér zhuǎn jīng shén qiǎo
弘农张伯英者,因而转精甚巧。
fán jiā zhī yī bó bì shū ér hòu liàn zhī
凡家之衣帛,必书而后练之。
lín chí xué shū chí shuǐ jǐn hēi
临池学书,池水尽黑。
xià bǐ bì wèi jiè zé hào cōng cōng bù xiá cǎo shū cùn zhǐ bú jiàn yí zhì jīn shì yóu bǎo qí shū wéi zhòng jiāng wèi zhī cǎo shèng
下笔必为楷则,号匆匆不暇草书,寸纸不见遗,至今世尤宝其书,韦仲将谓之草圣。
bó yīng dì wén shū zhě cì bó yīng
伯英弟文舒者,次伯英。
yòu yǒu jiāng mèng yǐng liáng kǒng dá tián yàn hé jí wéi zhòng jiāng zhī tú jiē bó yīng dì zǐ yǒu míng yú shì rán shū bù jí wén shū yě
又有姜孟颖、梁孔达,田彦和及韦仲将之徒,皆伯英弟子,有名于世,然殊不及文舒也。
luō shū jǐng zhào yuán sì zhě yǔ bó yīng bìng shí jiàn chēng yú xī zhōu ér qín qiǎo zì yǔ zhòng pō huò zhī
罗叔景、赵元嗣者,与伯英并时,见称于西州,而矜巧自与,众颇惑之。
gù yīng zì chēng shàng bǐ cuī dù bù zú xià fāng luó zhào yǒu yú
故英自称“上比崔杜不足,下方罗赵有余。
hé jiān zhāng chāo yì yǒu míng rán suī yǔ cuī shì tóng zhōu bù rú bó yīng zhī de qí fǎ yě
”河间张超亦有名,然虽与崔氏同州,不如伯英之得其法也。
cuī yuàn zuò cǎo shū shì yuē shū qì zhī xìng shǐ zì jié huáng
崔瑗作《草书势》曰:“书契之兴,始自颉皇。
xiě bǐ niǎo jì yǐ dìng wén zhāng yuán jì mò yè diǎn jí mí fán
写彼鸟迹,以定文章,爰暨末叶,典籍弥繁。
shí zhī duō pì zhèng zhī duō quán
时之多僻,政之多权。
guān shì huāng wú jiǎo qí mò hàn
官事荒芜,剿其墨翰。
wéi zuò zuǒ lì jiù zì shì shān
惟作佐隶,旧字是删。
cǎo shū zhī fǎ gài yòu jiǎn lüè
草书之法,盖又简略。
yìng shí yù zhǐ yòng yú zú pò
应时谕指,用于卒迫。
jiān gōng bìng yòng ài rì shěng lì
兼功并用,爱日省力。
chún jiǎn zhī biàn qǐ bì gǔ shì
纯俭之变,岂必古式。
guān qí fǎ xiàng fǔ yǎng yǒu yí
观其法象,俯仰有仪。
fāng bù zhōng ju yuán bù fù guī
方不中矩,员不副规;
yì zuǒ yáng yòu wàng zhī ruò qí
抑左扬右,望之若崎。
sǒng qǐ niǎo chí zhì dà fēi yí
竦企鸟歭,志大飞移。
jiǎo shòu bào hài jiāng bēn wèi chí
狡兽暴骇,将奔未驰。
huò diǎn zhuàng shì lián zhū jué ér bù lí
或点,状似连珠,绝而不离;
chù nù fú yù fàng yì shēng qí
畜怒怫郁,放逸生奇。
huò lìng suì zhuì xin lì ruò jù gǎo lín wēi
或凌邃惴忄栗,若据槁临危;
páng diǎn yá fù shì tiáo táng jū zhī
旁点邪附,似蜩螗挶枝。
jué bǐ shōu shì yú yán jiū jié ruò dù bó jiàn dú yuán xì téng shé fù xué tóu méi wěi chuí
绝笔收势,余𫄧纠结,若杜伯揵毒缘戏,螣蛇赴穴,头没尾垂。
shì gù yuǎn ér wàng zhī cuī yān ruò jū cén bēng yá
是故远而望之,崔焉若沮岑崩崖;
jiù ér chá zhī yī huà bù kě yí
就而察之,一画不可移。
jī wēi yào miào lín shí cóng yí
机微要妙,临时从宜。
lüè jǔ dà jiào fǎng fú ruò sī
略举大较,仿佛若斯。
jí guàn wèi chǔ wáng wěi suǒ gòu héng wén biàn yǐ hé shào sǎo zhī fù yě cóng qiáng kǒng zhōng yì zhī yǐ wèn xiāo xī
及瓘为楚王玮所构,恒闻变,以何劭,嫂之父也,从墙孔中诣之,以问消息。
shào zhī ér bù gào
劭知而不告。
héng hái jīng chú xià shōu rén zhèng shí yīn ér yù hài
恒还经厨下,收人正食,因而遇害。
hòu zèng zhǎng shuǐ xiào wèi shì lán líng zhēn shì zǐ
后赠长水校尉,谥兰陵贞世子。
èr zi zǎo jiè
二子:璪、玠。
zǎo zì zhòng bǎo xí guàn jué
璪字仲宝,袭瓘爵。
hòu dōng hǎi wáng yuè yǐ lán líng yì qí guó gǎi fēng jiāng xià jùn gōng yì bā qiān wǔ bǎi hù
后东海王越以兰陵益其国,改封江夏郡公,邑八千五百户。
huái dì jí wèi wèi sàn qí shì láng
怀帝即位,为散骑侍郎。
yǒng jiā wǔ nián méi yú liú cōng
永嘉五年,没于刘聪。
yuán dì yǐ guàn xuán sūn chóng sì
元帝以瓘玄孙崇嗣。
jiè zì shū bǎo nián wǔ suì fēng shén xiù yì
玠字叔宝,年五岁,风神秀异。
zǔ fù guàn yuē cǐ r yǒu yì yú zhòng gù wú nián lǎo bú jiàn qí chéng zhǎng ěr
祖父瓘曰:“此儿有异于众,顾吾年老,不见其成长耳!
zǒng jiǎo chéng yáng chē rù shì jiàn zhě jiē yǐ wéi yù rén guān zhī zhě qīng dōu
”总角乘羊车入市,见者皆以为玉人,观之者倾都。
piào qí jiāng jūn wáng jì jiè zhī jiù yě jùn shuǎng yǒu fēng zī měi jiàn jiè zhé tàn yuē zhū yù zài cè jué wǒ xíng huì
骠骑将军王济,玠之舅也,俊爽有风姿,每见玠,辄叹曰:“珠玉在侧,觉我形秽。
yòu cháng yǔ rén yuē yǔ jiè tóng yóu jiǒng ruò míng zhū zhī zài cè lǎng rán zhào rén
”又尝语人曰:“与玠同游,冏若明珠之在侧,朗然照人。
jí zhǎng hǎo yán xuán lǐ
”及长,好言玄理。
qí hòu duō bìng tǐ léi mǔ héng jìn qí yǔ
其后多病体羸,母恒禁其语。
yù yǒu shèng rì qīn yǒu shí qǐng yī yán wú bù zī jiē yǐ wéi rù wēi
遇有胜日,亲友时请一言,无不咨嗟,以为入微。
láng yá wáng chéng yǒu gāo míng shǎo suǒ tuī fú měi wén jiè yán zhé tàn xī jué dǎo
琅邪王澄有高名,少所推服,每闻玠言,辄叹息绝倒。
gù shí rén wèi zhī yǔ yuē wèi jiè tán dào píng zi jué dǎo
故时人为之语曰:“卫玠谈道,平子绝倒。
chéng jí wáng xuán wáng jì bìng yǒu shèng míng jiē chū jiè xià shì yún wáng jiā sān zi bù rú wèi jiā yī r
”澄及王玄、王济并有盛名,皆出玠下,世云“王家三子,不如卫家一儿。
jiè qī fù lè guǎng yǒu hǎi nèi zhòng míng yì zhě yǐ wéi fù gōng bīng qīng nǚ xù yù rùn
”玠妻父乐广,有海内重名,议者以为“妇公冰清,女婿玉润。
pì mìng lǚ zhì jiē bù jiù
辟命屡至,皆不就。
jiǔ zhī wèi tài fù xi gé jì jiǔ bài tài zǐ xǐ mǎ
久之,为太傅西阁祭酒,拜太子洗马。
zǎo wèi sàn qí shì láng nèi shì huái dì
璪为散骑侍郎,内侍怀帝。
jiè yǐ tiān xià dà luàn yù yí jiā nán xíng
玠以天下大乱,欲移家南行。
mǔ yuē wǒ bù néng shě zhòng bǎo qù yě
母曰:“我不能舍仲宝去也。
jiè qǐ yù shēn zhì wèi mén hù dà jì mǔ tì qì cóng zhī
”玠启谕深至,为门户大计,母涕泣从之。
lín bié jiè wèi xiōng yuē zài sān zhī yì rén zhī suǒ zhòng
临别,玠谓兄曰:“在三之义,人之所重。
jīn kě wèi zhì shēn zhī rì xiōng qí miǎn zhī
今可谓致身之日,兄其勉之。
nǎi fú yú mǔ zhuǎn zhì jiāng xià
”乃扶舆母转至江夏。
jiè qī xiān wáng
玠妻先亡。
zhēng nán jiāng jūn shān jiǎn jiàn zhī shén xiāng qīn zhòng
征南将军山简见之,甚相钦重。
jiǎn yuē xī dài shū luán jià nǚ wéi xián shì yǔ bù wèn guì jiàn kuàng wèi shì quán guì mén hù lìng wàng zhī rén hu
简曰:“昔戴叔鸾嫁女,唯贤是与,不问贵贱,况卫氏权贵门户令望之人乎!
yú shì yǐ nǚ qī yān
”于是以女妻焉。
suì jìn yù zhāng shì shí dà jiàng jūn wáng dūn zhèn yù zhāng zhǎng shǐ xiè kūn xiān yǎ zhòng jiè xiāng jiàn xīn rán yán lùn mí rì
遂进豫章,是时大将军王敦镇豫章,长史谢鲲先雅重玠,相见欣然,言论弥日。
dūn wèi kūn yuē xī wáng fǔ sì tǔ jīn shēng yú zhōng cháo cǐ zi fù yù zhèn yú jiāng biǎo wēi yán zhī xù jué ér fù xù
敦谓鲲曰:“昔王辅嗣吐金声于中朝,此子复玉振于江表,微言之绪,绝而复续。
bù yì yǒng jiā zhī mò fù wén zhèng shǐ zhī yīn hé píng shū ruò zài dāng fù jué dǎo
不意永嘉之末,复闻正始之音,何平叔若在,当复绝倒。
jiè cháng yǐ rén yǒu bù jí kě yǐ qíng shù
”玠尝以人有不及,可以情恕;
fēi yì xiāng gān kě yǐ lǐ qiǎn gù zhōng shēn bú jiàn xǐ yùn zhī róng
非意相干,可以理遣,故终身不见喜愠之容。
yǐ wáng dūn háo shuǎng bù qún ér hǎo jū wù shàng kǒng fēi guó zhī zhōng chén qiú xiàng jiàn yè
以王敦豪爽不群,而好居物上,恐非国之忠臣,求向建邺。
jīng shī rén shì wén qí zī róng guān zhě rú dǔ
京师人士闻其姿容,观者如堵。
jiè láo jí suì shén yǒng jiā liù nián zú shí nián èr shí qī shí rén wèi jiè bèi kàn shā
玠劳疾遂甚,永嘉六年卒,时年二十七,时人谓玠被看杀。
zàng yú nán chāng
葬于南昌。
xiè kūn kū zhī tòng rén wèn yuē zi yǒu hé xù ér zhì sī āi
谢鲲哭之恸,人问曰:“子有何恤而致斯哀?
dá yuē dòng liáng zhé yǐ bù jué āi ěr
”答曰:“栋梁折矣,不觉哀耳。
xián hé zhōng gǎi yíng yú jiāng níng
”咸和中,改茔于江宁。
chéng xiàng wáng dǎo jiào yuē wèi xiǎn mǎ míng dāng gǎi zàng
丞相王导教曰:“卫洗马明当改葬。
cǐ jūn fēng liú míng shì hǎi nèi suǒ zhān kě xiū báo jì yǐ dūn jiù hǎo
此君风流名士,海内所瞻,可修薄祭,以敦旧好。
hòu liú tán xiè shàng gòng lùn zhōng cháo rén shì huò wèn dù yì kě fāng wèi xiǎn mǎ bù
”后刘惔、谢尚共论中朝人士,或问:“杜乂可方卫洗马不?
shàng yuē ān dé xiāng bǐ qí jiān kě róng shù rén
”尚曰:“安得相比,其间可容数人。
tán yòu yún dù yì fū qīng shū bǎo shén qīng
”惔又云:“杜乂肤清,叔宝神清。
qí wèi yǒu shí zhě suǒ zhòng ruò cǐ
”其为有识者所重若此。
yú shí zhōng xīng míng shì wéi wáng chéng jí jiè wéi dāng shí dì yī yún
于时中兴名士,唯王承及玠为当时第一云。
héng zú dì zhǎn zì dào shū lì shàng shū láng nán yáng tài shǒu
恒族弟展字道舒,历尚书郎、南阳太守。
yǒng jiā zhōng wèi jiāng zhōu cì shǐ lèi qiān jìn wáng dà lǐ
永嘉中,为江州刺史,累迁晋王大理。
zhào yǒu kǎo zi zhèng fù huò biān fù mǔ wèn zi suǒ zài zhǎn yǐ wéi kǒng shāng zhèng jiào bìng zòu chú zhī
诏有考子证父,或鞭父母问子所在,展以为恐伤正教,并奏除之。
zhōng xīng jiàn wèi tíng wèi shàng shū yi fù ròu xíng yǔ zài xíng fǎ zhì
中兴建,为廷尉,上疏宜复肉刑,语在《刑法志》。
zú zèng guāng lù dài fu
卒,赠光禄大夫。
zhāng huá zì mào xiān fàn yáng fāng chéng rén yě
张华,字茂先,范阳方城人也。
fù píng wèi yú yáng jùn shǒu
父平,魏渔阳郡守。
huá shǎo gū pín zì mù yáng tóng jùn lú qīn jiàn ér qì zhī
华少孤贫,自牧羊,同郡卢钦见而器之。
xiāng rén liú fàng yì qí qí cái yǐ nǚ qī yān
乡人刘放亦奇其才,以女妻焉。
huá xué yè yōu bó cí zǎo wēn lì lǎng shàn duō tōng tú wěi fāng jì zhī shū mò bù xiáng lǎn
华学业优博,辞藻温丽,朗赡多通,图纬方伎之书莫不详览。
shǎo zì xiū jǐn zào cì bì yǐ lǐ dù
少自修谨,造次必以礼度。
yǒng yú fù yì dǔ yú zhōu jí
勇于赴义,笃于周急。
qì shí hóng kuàng shí rén hǎn néng cè zhī
器识弘旷,时人罕能测之。
chū wèi zhī míng zhe jiāo liáo fù yǐ zì jì
初未知名,著《鹪鹩赋》以自寄。
qí cí yuē
其词曰:
hé zào huà zhī duō duān bō qún xíng yú wàn lèi
何造化之多端,播群形于万类。
wéi jiāo liáo zhī wēi qín yì shè shēng ér shòu qì yù piān xuān zhī lòu tǐ wú xuán huáng yǐ zì guì
惟鹪鹩之微禽,亦摄生而受气,育翩翾之陋体,无玄黄以自贵;
máo wú shī yú qì yòng ròu bù dēng hu zǔ wèi
毛无施于器用,肉不登乎俎味。
yīng zhān guò yóu jí yì shàng hé jù yú wǎng tóng wèi
鹰鹯过犹戢翼,尚何惧于{罒童}罻!
yì huì méng lóng shì yān yóu jí
翳荟蒙笼,是焉游集。
fēi bù piāo yáng xiáng bù xī jí
飞不飘扬,翔不翕集。
qí jū yì róng qí qiú yì gěi
其居易容, 其求易给;
cháo lín bù guò yī zhī měi shí bù guò shù lì
巢林不过一枝,每食不过数粒。
qī wú suǒ zhì
栖无所滞。
yóu wú suǒ pán
游无所盘;
fěi lòu jīng jí fěi róng chǎi lán
匪陋荆棘,匪荣茝兰。
dòng yì ér yì tóu zú ér ān
动翼而逸,投足而安。
wěi mìng shùn lǐ yǔ wù wú huàn
委命顺理,与物无患。
yī cí qín zhī wú zhī ér chǔ shēn zhī shì zhì
伊兹禽之无知,而处身之似智。
bù huái bǎo yǐ gǔ hài bù shì biǎo yǐ zhāo lèi
不怀宝以贾害,不饰表以招累。
jìng shǒu xìng ér bù jīn dòng yīn xún ér jiǎn yì
静守性而不矜,动因循而简易。
rèn zì rán yǐ wéi zī wú yòu mù yú shì wěi
任自然以为资,无诱慕于世伪。
diāo hé jiè qí zī jù hú lù yì yú yún jì kūn jī cuàn yú yōu xiǎn kǒng cuì shēng hu xiá yì bǐ chén fú yǔ guī yàn yòu jiǎo yì ér zēng shì xián měi yǔ ér fēng jī gù wú zuì ér jiē bì
雕鹖介其觜距,鹄鹭轶于云际,鹍鸡窜于幽险,孔翠生乎遐裔,彼晨凫与归雁,又矫翼而增逝,咸美羽而丰肌,故无罪而皆毙;
tú xián lú yǐ bì jiǎo zhōng wèi lù yú cǐ shì
徒衔芦以避缴,终为戮于此世。
cāng yīng zhì ér shòu xiè yīng wǔ huì ér rù lóng qū měng zhì yǐ fú yǎng kuài yōu zhí yú jiǔ zhòng
苍鹰鸷而受绁,鹦鹉慧而入笼,屈猛志以服养,块幽絷于九重;
biàn yīn shēng yǐ shùn zhǐ sī cuī hé ér wèi yōng
变音声以顺旨,思摧翮而为庸。
liàn zhōng dài zhī lín yě mù lǒng dǐ zhī gāo sōng
恋锺岱之林野,慕陇坻之高松。
suī méng xìng yú yú rì wèi ruò chóu xī zhī cóng róng
虽蒙幸于于日,未若畴昔之从容。
hǎi niǎo yuán jū bì fēng ér zhì
海鸟爰居,避风而至;
tiáo zhī jù jué yú lǐng zì zhì
条支巨爵,逾岭自致;
tí qiè wàn lǐ piāo yáo bī wèi
提挈万里,飘飖逼畏。
fu wéi tǐ dà fáng wù ér xíng guī zú wěi yě
夫惟体大妨物,而形瑰足伟也。
yīn yáng táo zhēng wàn pǐn yī qū
阴阳陶烝,万品一区。
jù xì chuǎn cuò zhǒng fán lèi shū
巨细舛错,种繁类殊。
jiāo míng cháo yú wén jié dà péng mí hu tiān yú jiāng yǐ shàng fāng bù zú ér xià bǐ yǒu yú
鹪冥巢于蚊睫,大鹏弥乎天隅,将以上方不足而下比有余。
pǔ tiān rǎng ér xiá guān wú yòu ān zhī dà xiǎo zhī suǒ rú
普天壤而遐观,吾又安知大小之所如。
chén liú yuán jí jiàn zhī tàn yuē wáng zuǒ zhī cái yě
陈留阮籍见之,叹曰:“王佐之才也!
yóu shì shēng míng shǐ zhe
”由是声名始著。
jùn shǒu xiān yú sì jiàn huá wéi tài cháng bó shì
郡守鲜于嗣荐华为太常博士。
lú qīn yán zhī yú wén dì zhuǎn hé nán yǐn chéng wèi bài chú zuǒ zhù zuò láng
卢钦言之于文帝,转河南尹丞,未拜,除佐著作郎。
qǐng zhī qiān zhǎng shǐ jiān zhōng shū láng
顷之,迁长史,兼中书郎。
cháo yì biǎo zòu duō jiàn shī yòng suì jí zhēn
朝议表奏,多见施用,遂即真。
jìn shòu shàn bài huáng mén shì láng fēng guān nèi hóu
晋受禅,拜黄门侍郎,封关内侯。
huá qiáng jì mò shí sì hǎi zhī nèi ruò zhǐ zhū zhǎng
华强记默识,四海之内,若指诸掌。
wǔ dì cháng wèn hàn gōng shì zhì dù jí jiàn zhāng qiān mén wàn hù huá yìng duì rú liú tīng zhě wàng juàn huà dì chéng tú zuǒ yòu zhǔ mù
武帝尝问汉宫室制度及建章千门万户,华应对如流,听者忘倦,画地成图,左右属目。
dì shén yì zhī shí rén bǐ zhī zǐ chǎn
帝甚异之,时人比之子产。
shù suì bài zhōng shū lìng hòu jiā sàn qí cháng shì
数岁,拜中书令,后加散骑常侍。
zāo mǔ yōu āi huǐ guò lǐ zhōng zhào miǎn lì bī lìng shè shì
遭母忧,哀毁过礼,中诏勉励,逼令摄事。
chū dì qián yǔ yáng hù móu fá wú ér qún chén duō yǐ wéi bù kě wéi huá zàn chéng qí jì
初,帝潜与羊祜谋伐吴,而群臣多以为不可,唯华赞成其计。
qí hòu hù jí dǔ dì qiǎn huá yì hù wèn yǐ fá wú zhī jì yǔ zài hù chuán
其后,祜疾笃,帝遣华诣祜,问以伐吴之计,语在《祜传》。
jí jiāng dà jǔ yǐ huá wéi dù zhī shàng shū nǎi liáng jì yùn cáo jué dìng miào suàn
及将大举,以华为度支尚书,乃量计运漕,决定庙算。
zhòng jūn jì jìn ér wèi yǒu kè huò gǔ chōng děng zòu zhū huá yǐ xiè tiān xià
众军既进,而未有克获,贾充等奏诛华以谢天下。
dì yuē cǐ shì wú yì huá dàn yǔ wú tóng ěr
帝曰:“此是吾意,华但与吾同耳。
shí dà chén jiē yǐ wéi wèi kě qīng jìn huá dú jiān zhí yǐ wéi bì kè
”时大臣皆以为未可轻进,华独坚执,以为必克。
jí wú miè zhào yuē shàng shū guān nèi hóu zhāng huá qián yǔ gù tài fù yáng hù gòng chuàng dà jì suì diǎn zhǎng jūn shì bù fèn zhū fāng suàn dìng quán lüè yùn chóu jué shèng yǒu móu mó zhī xūn
及吴灭,诏曰:“尚书、关内侯张华,前与故太傅羊祜共创大计,遂典掌军事,部分诸方,算定权略,运筹决胜,有谋谟之勋。
qí jìn fēng wèi guǎng wǔ xiàn hòu zēng yì wàn hù fēng zǐ yī rén wèi tíng hòu qiān wǔ bǎi hù cì juàn wàn pǐ
其进封为广武县侯,增邑万户,封子一人为亭侯,千五百户,赐绢万匹。
huá míng zhòng yī shì zhòng suǒ tuī fú jìn shǐ jí yí lǐ xiàn zhāng bìng shǔ yú huá duō suǒ sǔn yì
华名重一世,众所推服,晋史及仪礼宪章并属于华,多所损益。
dāng shí zhào gào jiē suǒ cǎo dìng shēng yù yì shèng yǒu tái fǔ zhī wàng yān
当时诏诰皆所草定,声誉益盛,有台辅之望焉。
ér xún xù zì yǐ dà zú shì dì ēn shēn zēng jí zhī měi cì jiàn xì yù chū huá wài zhèn
而荀勖自以大族,恃帝恩深,憎疾之,每伺间隙,欲出华外镇。
huì dì wèn huá shuí kě tuō jì hòu shì zhě
会帝问华:“谁可托寄后事者?
duì yuē míng dé zhì qīn mò rú qí wáng yōu
”对曰:“明德至亲,莫如齐王攸。
jì fēi shàng yì suǒ zài wēi wèi wǔ zhǐ jiān yán suì xíng
”既非上意所在,微为忤旨,间言遂行。
nǎi chū huá wéi chí jié dū du yōu zhōu zhū jūn shì lǐng hù wū huán xiào wèi ān běi jiāng jūn
乃出华为持节、都督幽州诸军事、领护乌桓校尉、安北将军。
fǔ nà xīn jiù róng xià huái zhī
抚纳新旧,戎夏怀之。
dōng yí mǎ hán xīn mí zhū guó yī shān dài hǎi qù zhōu sì qiān yú lǐ lì shì wèi fù zhě èr shí yú guó bìng qiǎn shǐ cháo xiàn
东夷马韩、新弥诸国依山带海,去州四千余里,历世未附者二十余国,并遣使朝献。
yú shì yuǎn yí bīn fú sì jìng wú yú pín suì fēng rěn shì mǎ qiáng shèng
于是远夷宾服,四境无虞,频岁丰稔,士马强盛。
cháo yì yù zhēng huá rù xiàng yòu yù jìn hào yí tóng
朝议欲征华入相,又欲进号仪同。
chū huá huǐ zhēng shì féng huī yú dì dǎn jí huī zhī dì yě shēn yǒu chǒng yú dì
初,华毁征士冯恢于帝,𬘘即恢之弟也,深有宠于帝。
dǎn cháng shì dì cóng róng lùn wèi jìn shì yīn yuē
𬘘尝侍帝,从容论魏晋事,因曰;
chén qiè wèi zhōng huì zhī xìn pō yóu tài zǔ
“臣窃谓锺会之衅,颇由太祖。
dì biàn sè yuē qīng hé yán yá
”帝变色曰:“卿何言邪!
dǎn miǎn guān xiè yuē
”𬘘免冠谢曰;
chén yú rǒng gǔ yán zuì yīng wàn sǐ
“臣愚冗瞽言,罪应万死。
rán chén wēi yì yóu yǒu kě shēn
然臣微意,犹有可申。
dì yuē hé yǐ yán zhī dǎn yuē chén yǐ wéi shàn yù zhě bì shi liù pèi yíng suō zhī shì shàn zhèng zhě bì shěn guān fāng kòng dài zhī yi gù zhòng yóu yǐ jiān rén bèi yì rǎn qiú yǐ tuì ruò bèi jìn hàn gāo bā wáng yǐ chǒng guò yí miè guāng wǔ zhū jiāng yóu yì sǔn kè zhōng
”帝曰:“何以言之”𬘘曰:“臣以为善御者必识六辔盈缩之势,善政者必审官方控带之宜,故仲由以兼人被抑,冉求以退弱被进,汉高八王以宠过夷灭,光武诸将由抑损克终。
fēi shàng yǒu rén bào zhī shū xià yǒu yú zhì zhī yì gài yì yáng yǔ duó shǐ zhī rán ěr
非上有仁暴之殊,下有愚智之异,盖抑扬与夺使之然耳。
zhōng huì cái jiàn yǒu xiàn ér tài zǔ kuā jiǎng tài guò jiā qí móu yóu shèng qí míng qì jū yǐ zhòng shì wěi yǐ dà bīng gù shǐ huì zì wèi suàn wú yí cè gōng zài bù shǎng zhōu zhāng bá hù suì gòu xiōng nì ěr
锺会才见有限,而太祖夸奖太过,嘉其谋猷,盛其名器,居以重势,委以大兵,故使会自谓算无遗策,功在不赏,辀张跋扈,遂构凶逆耳。
xiàng lìng tài zǔ lù qí xiǎo néng jié yǐ dà lǐ yì zhī yǐ quán shì nà zhī yǐ guǐ zé zé luàn xīn wú yóu ér shēng luàn shì wú yóu ér chéng yǐ
向令太祖录其小能,节以大礼,抑之以权势,纳之以轨则,则乱心无由而生,乱事无由而成矣。
dì yuē rán
皇帝说:“是的。
dǎn qǐ shǒu yuē bì xià jì yǐ rán wēi chén zhī yán yi sī jiān bīng zhī jiàn wú shǐ rú huì zhī tú fù zhì fù sàng
”𬘘稽首曰:“陛下既已然微臣之言,宜思坚冰之渐,无使如会之徒复致覆丧。
dì yuē dāng jīn qǐ yǒu rú huì zhě hu
”帝曰:“当今岂有如会者乎?
dǎn yuē dōng fāng shuò yǒu yán tán hé róng yì yì yuē chén bù mì zé shī shēn
”𬘘曰:“东方朔有言‘谈何容易’,《易》曰:‘臣不密则失身’。
dì nǎi píng zuǒ yòu yuē qīng jí yán zhī
”帝乃屏左右曰:“卿极言之。
dǎn yuē bì xià móu mó zhī chén zhe dà gōng yú tiān xià hǎi nèi mò bù wén zhī jù fāng zhèn zǒng róng mǎ zhī rèn zhě jiē zài bì xià shèng lǜ yǐ
”𬘘曰:“陛下谋谟之臣,著大功于天下,海内莫不闻知,据方镇总戎马之任者,皆在陛下圣虑矣。
dì mò rán
”皇帝沉默不语。
qǐng zhī zhēng huá wéi tài cháng
顷之,征华为太常。
yǐ tài miào wū dòng shé miǎn guān
以太庙屋栋折,免官。
suì zhōng dì zhī shì yǐ liè hóu cháo jiàn
遂终帝之世,以列侯朝见。
huì dì jí wèi yǐ huá wéi tài zǐ shǎo fù yǔ wáng róng péi jiè hé jiào jù yǐ dé wàng wèi yáng jùn suǒ jì jiē bù yǔ cháo zhèng
惠帝即位,以华为太子少傅,与王戎、裴楷、和峤俱以德望为杨骏所忌,皆不与朝政。
jí jùn zhū hòu jiāng fèi huáng tài hòu huì qún chén yú cháo táng yì zhě jiē chéng wàng fēng zhǐ yǐ wéi chūn qiū jué wén jiāng jīn tài hòu zì jué yú zōng miào yì yi fèi chù
及骏诛后,将废皇太后,会群臣于朝堂,议者皆承望风旨,以为《春秋》绝文姜,今太后自绝于宗庙,亦宜废黜。
wéi huá yì yǐ wéi fū fù zhī dào fù bù néng de zhī yú zi zi bù néng de zhī yú fù huáng tài hòu fēi děi zuì yú xiān dì zhě yě
”惟华议以为“夫妇之道,父不能得之于子,子不能得之于父,皇太后非得罪于先帝者也。
jīn dǎng qí suǒ qīn wèi bù mǔ yú shèng shì yi yī hàn fèi zhào tài hòu wèi xiào chéng hòu gù shì biǎn tài hòu zhī hào hái chēng wǔ huáng hòu jū yì gōng yǐ quán guì zhōng zhī ēn
今党其所亲,为不母于圣世,宜依汉废赵太后为孝成后故事,贬太后之号,还称武皇后,居异宫,以全贵终之恩”。
bù cóng suì fèi tài hòu wèi shù rén
不从,遂废太后为庶人。
chǔ wáng wěi shòu mì zhào shā tài zǎi rǔ nán wáng liàng tài bǎo wèi guàn děng nèi wài bīng rǎo cháo tíng dà kǒng jì wú suǒ chū
楚王玮受密诏杀太宰汝南王亮、太保卫瓘等,内外兵扰,朝廷大恐,计无所出。
huá bái dì yǐ wěi jiǎo zhào shàn hài èr gōng jiàng shì cāng cù wèi shì guó jiā yì gù cóng zhī ěr
华白帝以“玮矫诏擅害二公,将士仓卒,谓是国家意,故从之耳。
jīn kě qiǎn zōu yú fān shǐ wài jūn jiě yán lǐ bì fēng mǐ
今可遣驺虞幡使外军解严,理必风靡。
shàng cóng zhī wěi bīng guǒ bài
”上从之,玮兵果败。
jí wěi zhū huá yǐ shǒu móu yǒu gōng bài yòu guāng lù dài fu kāi fǔ yí tóng sān sī shì zhōng zhōng shū jiān jīn zhāng zǐ shòu
及玮诛,华以首谋有功,拜右光禄大夫、开府仪同三司、侍中、中书监,金章紫绶。
gù cí kāi fǔ
固辞开府。
gǔ mì yǔ hòu gòng móu yǐ huá shù zú rú yǎ yǒu chóu lüè jìn wú bī shàng zhī xián tuì wèi zhòng wàng suǒ yī yù yǐ yǐ cháo gāng fǎng yǐ zhèng shì
贾谧与后共谋,以华庶族,儒雅有筹略,进无逼上之嫌,退为众望所依,欲倚以朝纲,访以政事。
yí ér wèi jué yǐ wèn péi wěi wěi sù zhòng huá shēn zàn qí shì
疑而未决,以问裴𬱟,𬱟素重华,深赞其事。
huá suì jìn zhōng kuāng fǔ mí féng bǔ quē suī dāng àn zhǔ nüè hòu zhī cháo ér hǎi nèi yàn rán huá zhī gōng yě
华遂尽忠匡辅,弥缝补阙,虽当暗主虐后之朝,而海内晏然,华之功也。
huá jù hòu zú zhī shèng zuò nǚ shǐ zhēn yǐ wéi fěng
华惧后族之盛,作《女史箴》以为讽。
gǔ hòu suī xiōng dù ér zhī jìng zhòng huá
贾后虽凶妒,而知敬重华。
jiǔ zhī lùn qián hòu zhōng xūn jìn fēng zhuàng wǔ jùn gōng
久之,论前后忠勋,进封壮武郡公。
huá shí yú ràng zhōng zhào dūn pì nǎi shòu
张华十余次谦让,皇帝下手诏敦促开导,这才接受。
shù nián dài xià pī wáng huang wèi sī kōng lǐng zhù zuò
数年,代下邳王晃为司空,领著作。
jí gǔ hòu móu fèi tài zǐ zuǒ wèi lǜ liú biàn shèn wéi tài zǐ suǒ xìn yù měi huì yàn biàn bì yù yān
及贾后谋废太子,左卫率刘卞甚为太子所信遇,每会宴,卞必预焉。
lǚ jiàn gǔ mì jiāo ào tài zǐ hèn zhī xíng yú yán sè mì yì bù néng píng
屡见贾谧骄傲,太子恨之,形于言色,谧亦不能平。
biàn yǐ gǔ hòu móu wèn huá huá yuē bù wén
卞以贾后谋问华,华曰:“不闻。
biàn yuē biàn yǐ hán cuì zì xū chāng xiǎo lì shòu gōng chéng bá yǐ zhì jīn rì
”卞曰:“卞以寒悴,自须昌小吏受公成拔,以至今日。
shì gǎn zhī jǐ shì yǐ jìn yán ér gōng gèng yǒu yí yú biàn yá
士感知己,是以尽言,而公更有疑于卞邪!
huá yuē jiǎ lìng yǒu cǐ jūn yù rú hé
”华曰:“假令有此,君欲如何?
biàn yuē dōng gōng jùn yì rú lín sì lǜ jīng bīng wàn rén
”卞曰:“东宫俊乂如林,四率精兵万人。
gōng jū ā héng zhī rèn ruò de gōng mìng huáng tài zǐ yīn cháo rù lù shàng shū shì fèi gǔ hòu yú jīn yōng chéng liǎng huáng mén lì ěr
公居阿衡之任,若得公命,皇太子因朝入录尚书事,废贾后于金墉城,两黄门力耳。
huá yuē jīn tiān zi dāng yáng tài zǐ rén zǐ yě wú yòu bù shòu ā héng zhī mìng hū xiāng yǔ xíng cǐ shì wú qí jūn fù ér yǐ bù xiào shì tiān xià yě
”华曰:“今天子当阳,太子,人子也,吾又不受阿衡之命,忽相与行此,是无其君父,而以不孝示天下也。
suī néng yǒu chéng yóu bù miǎn zuì kuàng quán qī mǎn cháo wēi bǐng bù yī ér kě yǐ ān hu
虽能有成,犹不免罪,况权戚满朝,威柄不一,而可以安乎!
jí dì huì qún chén yú shì qián diàn chū tài zǐ shǒu shū biàn shì qún chén mò gǎn yǒu yán zhě
”及帝会群臣于式干殿,出太子手书,遍示群臣,莫敢有言者。
wéi huá jiàn yuē
惟华谏曰;
cǐ guó zhī dà huò
“此国之大祸。
zì hàn wǔ yǐ lái měi fèi chù zhèng dí héng zhì sāng luàn
自汉武以来,每废黜正嫡,恒至丧乱。
qiě guó jiā yǒu tiān xià rì qiǎn yuàn bì xià xiáng zhī
且国家有天下日浅,愿陛下详之。
shàng shū zuǒ pú yè péi wěi yǐ wéi yi xiān jiǎn jiào chuán shū zhě yòu qǐng bǐ xiào tài zǐ shǒu shū bù rán kǒng yǒu zhà wàng
”尚书左仆射裴𬱟以为宜先检校传书者,又请比校太子手书,不然,恐有诈妄。
gǔ hòu nǎi nèi chū tài zǐ sù qǐ shì shí yú zhǐ zhòng rén bǐ shì yì wú gǎn yán fēi zhě yì zhì rì xi bù jué hòu zhī huá děng yì jiān yīn biǎo qǐ miǎn wèi shù rén dì nǎi kě qí zòu
贾后乃内出太子素启事十余纸,众人比视,亦无敢言非者,议至日西不决,后知华等意坚,因表乞免为庶人,帝乃可其奏。
chū zhào wáng lún wèi zhèn xi jiāng jūn náo luàn guān zhōng dī qiāng fǎn pàn nǎi yǐ liáng wáng róng dài zhī
初,赵王伦为镇西将军,挠乱关中,氐羌反叛,乃以梁王肜代之。
huò shuō huá yuē zhào wáng tān mèi xìn yòng sūn xiù suǒ zài wéi luàn ér xiù biàn zhà jiān rén zhī xióng
或说华曰:“赵王贪昧,信用孙秀,所在为乱,而秀变诈,奸人之雄。
jīn kě qiǎn liáng wáng zhǎn xiù yì zhào zhī bàn yǐ xiè guān yòu bù yì kě hu
今可遣梁王斩秀,刈赵之半,以谢关右,不亦可乎!
huá cóng zhī róng xǔ nuò
”华从之,肜许诺。
xiù yǒu rén xīn rǎn cóng xi lái yán yú róng yuē dī qiāng zì fǎn fēi xiù zhī wèi
秀友人辛冉从西来,言于肜曰:“氐羌自反,非秀之为。
gù de miǎn sǐ
”故得免死。
lún jì hái chǎn shì gǔ hòu yīn qiú lù shàng shū shì hòu yòu qiú shàng shū lìng
司马伦回朝后,谄媚地对待贾后,于是求绿尚书事,后来又求尚书令。
huá yǔ péi wěi jiē gù zhí bù kě yóu shì zhì yuàn lún xiù jí huá rú chóu
华与裴𬱟皆固执不可,由是致怨,伦、秀疾华如仇。
wǔ kù huǒ huá jù yīn cǐ biàn zuò liè bīng gù shǒu rán hòu jiù zhī gù lěi dài zhī bǎo jí hàn gāo zhǎn shé jiàn wáng mǎng tóu kǒng zǐ jī děng jǐn fén yān
武库火,华惧因此变作,列兵固守,然后救之,故累代之宝及汉高斩蛇剑、王莽头、孔子屐等尽焚焉。
shí huá jiàn jiàn chuān wū ér fēi mò zhī suǒ xiàng
时华见剑穿屋而飞,莫知所向。
chū huá suǒ fēng zhuàng wǔ jùn yǒu sāng huà wèi bǎi shí zhě yǐ wéi bù xiáng
初,华所封壮武郡有桑化为柏,识者以为不详。
yòu huá dì shè jí jiān shěng shù yǒu yāo guài
又华第舍及监省数有妖怪。
shǎo zǐ wěi yǐ zhōng tái xīng chè quàn huá xùn wèi
少子韪以中台星坼,劝华逊位。
huá bù cóng yuē
华不从,曰;
tiān dào xuán yuǎn wéi xiū dé yǐ yīng zhī ěr
“天道玄远,惟修德以应之耳。
bù rú jìng yǐ dài zhī yǐ sì tiān mìng
不如静以待之,以俟天命。
jí lún xiù jiāng fèi gǔ hòu xiù shǐ sī mǎ yā yè gào huá yuē jīn shè jì jiāng wēi zhào wáng yù yǔ gōng gòng kuāng cháo tíng wèi bà zhě zhī shì
”及伦、秀将废贾后,秀使司马雅夜告华曰:“今社稷将危,赵王欲与公共匡朝廷,为霸者之事。
huá zhī xiù děng bì chéng cuàn duó nǎi jù zhī
”华知秀等必成篡夺,乃距之。
yā nù yuē rèn jiāng jiā jǐng ér tǔ yán rú cǐ
雅怒曰:“刃将加颈,而吐言如此!
bù gù ér chū
”不顾而出。
huá fāng zhòu wò hū mèng jiàn wū huài jué ér è zhī
华方昼卧,忽梦见屋坏,觉而恶之。
shì yè nán zuò zhà chēng zhào zhào huá suì yǔ péi wěi jù bèi shōu
是夜难作,诈称诏召华,遂与裴𬱟俱被收。
huá jiāng sǐ wèi zhāng lín yuē qīng yù hài zhōng chén yé
华将死,谓张林曰:“卿欲害忠臣耶?
lín chēng zhào jí yuē qīng wèi zǎi xiàng rèn tiān xià shì tài zǐ zhī fèi bù néng sǐ jié hé yě huá yuē shì qián zhī yì chén jiàn shì jù cún fēi bù jiàn yě
”林称诏诘曰:“卿为宰相,任天下事,太子之废,不能死节,何也”华曰:“式干之议,臣谏事具存,非不谏也。
lín yuē jiàn ruò bù cóng hé bù qù wèi
”林曰:“谏若不从,何不去位?
huá bù néng dá
”华不能答。
xū yú shǐ zhě zhì yuē zhào zhǎn gōng
须臾,使者至曰:“诏斩公。
huá yuē chén xiān dì lǎo chén zhōng xīn rú dān
”华曰:“臣先帝老臣,中心如丹。
chén bù ài sǐ jù wáng shì zhī nán huò bù kě cè yě
臣不爱死,惧王室之难,祸不可测也。
suì hài zhī yú qián diàn mǎ dào nán yí sān zú cháo yě mò bù bēi tòng zhī
”遂害之于前殿马道南,夷三族,朝野莫不悲痛之。
shí nián liù shí jiǔ
时年六十九。
huá xìng hǎo rén wù yòu jìn bù juàn zhì yú qióng jiàn hou mén zhī shì yǒu yī jiè zhī shàn zhě biàn zī jiē chēng yǒng wèi zhī yán yù
华性好人物,诱进不倦,至于穷贱候门之士有一介之善者,便咨嗟称咏,为之延誉。
yǎ ài shū jí shēn sǐ zhī rì jiā wú yú cái wéi yǒu wén shǐ yì yú jī qiè
雅爱书籍,身死之日,家无余财,惟有文史溢于机箧。
cháng xǐ jū zǎi shū sān shí chéng
曾搬家,书装了三十车。
mì shū jiān zhì yú zhuàn dìng guān shū jiē zī huá zhī běn yǐ qǔ zhèng yān
秘书监挚虞撰定官书,皆资华之本以取正焉。
tiān xià qí mì shì suǒ xī yǒu zhě xī zài huá suǒ
天下奇秘,世所希有者,悉在华所。
yóu shì bó wù qià wén shì wú yǔ bǐ
由是博物洽闻,世无与比。
huì dì zhōng rén yǒu de niǎo máo sān zhàng yǐ shì huá
惠帝中,人有得鸟毛三丈,以示华。
huá jiàn cǎn rán yuē cǐ wèi hǎi fú máo yě chū zé tiān xià luàn yǐ
华见,惨然曰:“此谓海凫毛也,出则天下乱矣。
lù jī cháng xiǎng huá zhǎ yú shí bīn kè mǎn zuò huá fà qì biàn yuē cǐ lóng ròu yě
”陆机尝饷华鲊,于时宾客满座,华发器,便曰:“此龙肉也。
zhòng wèi zhī xìn huá yuē shì yǐ kǔ jiǔ zhuó zhī bì yǒu yì
”众未之信,华曰:“试以苦酒濯之,必有异。
jì ér wǔ sè guāng qǐ
”既而五色光起。
jī hái wèn zhǎ zhǔ guǒ yún yuán zhōng máo jī xià dé yī bái yú zhì zhuàng shū cháng yǐ zuò zhǎ guò měi gù yǐ xiāng xiàn
机还问鲊主,果云:“园中茅积下得一白鱼,质状殊常,以作鲊,过美,故以相献。
wǔ kù fēng bì shén mì qí zhōng hū yǒu zhì gòu
”武库封闭甚密,其中忽有雉雊。
huá yuē cǐ bì shé huà wèi zhì yě
华曰:“此必蛇化为雉也。
kāi shì zhì cè guǒ yǒu shé tuì yān
”开视,雉侧果有蛇蜕焉。
wú jùn lín píng àn bēng chū yī shí gǔ zhuì zhī wú shēng
吴郡临平岸崩,出一石鼓,槌之无声。
dì yǐ wèn huá huá yuē kě qǔ shǔ zhōng tóng cái kè wéi yú xíng kòu zhī zé míng yǐ
帝以问华,华曰:“可取蜀中桐材,刻为鱼形,扣之则鸣矣。
yú shì rú qí yán guǒ shēng wén shù lǐ
”于是如其言,果声闻数里。
chū wú zhī wèi miè yě dòu niú zhī jiān cháng yǒu zǐ qì dào shù zhě jiē yǐ wú fāng qiáng shèng wèi kě tú yě wéi huá yǐ wéi bù rán
初,吴之未灭也,斗牛之间常有紫气,道术者皆以吴方强盛,未可图也,惟华以为不然。
jí wú píng zhī hòu zǐ qì yù míng
及吴平之后,紫气愈明。
huá wén yù zhāng rén léi huàn miào dá wěi xiàng nǎi yào huàn sù píng rén yuē kě gòng xún tiān wén zhī jiāng lái jí xiōng
华闻豫章人雷焕妙达纬象,乃要焕宿,屏人曰:“可共寻天文,知将来吉凶。
yīn dēng lóu yǎng guān huàn yuē pū chá zhī jiǔ yǐ wéi dòu niú zhī jiān pō yǒu yì qì
”因登楼仰观,焕曰:“仆察之久矣,惟斗牛之间颇有异气。
huá yuē shì hé xiáng yě
”华曰:“是何祥也?
huàn yuē bǎo jiàn zhī jīng shàng chè yú tiān ěr
”焕曰:“宝剑之精,上彻于天耳。
huá yuē jūn yán de zhī
”华曰:“君言得之。
wú shǎo shí yǒu xiāng zhě yán wú nián chū liù shí wèi dēng sān shì dāng de bǎo jiàn pèi zhī
吾少时有相者言,吾年出六十,位登三事,当得宝剑佩之。
sī yán qǐ xiào yǔ
斯言岂效与!
yīn wèn yuē zài hé jùn
”因问曰:“在何郡?
huàn yuē zài yù zhāng fēng chéng
”焕曰:“在豫章丰城。
huá yuē yù qū jūn wèi zǎi mì gòng xún zhī kě hu
”华曰:“欲屈君为宰,密共寻之,可乎?
huàn xǔ zhī
”焕许之。
huá dà xǐ jí bǔ huàn wèi fēng chéng lìng
华大喜,即补焕为丰城令。
huàn dào xiàn jué yù wū jī rù dì sì zhàng yú dé yī shí hán guāng qì fēi cháng zhōng yǒu shuāng jiàn bìng kè tí yī yuē lóng quán yī yuē tài ē
焕到县,掘狱屋基,入地四丈余,得一石函,光气非常,中有双剑,并刻题,一曰龙泉,一曰太阿。
qí xī dòu niú jiān qì bù fù jiàn yān
其夕,斗牛间气不复见焉。
huàn yǐ nán chāng xī shān běi yán xià tǔ yǐ shì jiàn guāng máng yàn fā
焕以南昌西山北岩下土以拭剑,光芒艳发。
dà pén shèng shuǐ zhì jiàn qí shàng shì zhī zhě jīng máng xuàn mù
大盆盛水,置剑其上,视之者精芒炫目。
qiǎn shǐ sòng yī jiàn bìng tǔ yǔ huá liú yī zì pèi
遣使送一剑并土与华,留一自佩。
huò wèi huàn yuē de liǎng sòng yī zhāng gōng qǐ kě qī hu
或谓焕曰:“得两送一,张公岂可欺乎?
huàn yuē běn cháo jiāng luàn zhāng gōng dāng shòu qí huò
”焕曰:“本朝将乱,张公当受其祸。
cǐ jiàn dāng xì xú jūn mù shù ěr
此剑当系徐君墓树耳。
líng yì zhī wù zhōng dāng huà qù bù yǒng wéi rén fú yě
灵异之物,终当化去,不永为人服也。
huá de jiàn bǎo ài zhī cháng zhì zuò cè
”华得剑,宝爱之,常置坐侧。
huá yǐ nán chāng tǔ bù rú huá yīn chì tǔ bào huàn shū yuē xiáng guān jiàn wén nǎi gàn jiàng yě mò yé hé fù bù zhì
华以南昌土不如华阴赤土,报焕书曰:“详观剑文,乃干将也,莫邪何复不至?
suī rán tiān shēng shén wù zhōng dāng hé ěr
虽然,天生神物,终当合耳。
yīn yǐ huá yīn tǔ yī jīn zhì huàn
”因以华阴土一斤致焕。
huàn gèng yǐ shì jiàn bèi yì jīng míng
焕更以拭剑,倍益精明。
huá zhū shī jiàn suǒ zài
华诛,失剑所在。
huàn zú zi huá wéi zhōu cóng shì chí jiàn xíng jīng yán píng jīn jiàn hū yú yāo jiān yuè chū duò shuǐ shǐ rén méi shuǐ qǔ zhī bú jiàn jiàn dàn jiàn liǎng lóng gè zhǎng shù zhàng pán yíng yǒu wén zhāng méi zhě jù ér fǎn
焕卒,子华为州从事,持剑行经延平津,剑忽于腰间跃出堕水,使人没水取之,不见剑,但见两龙各长数丈,蟠萦有文章,没者惧而反。
xū yú guāng cǎi zhào shuǐ bō làng jīng fèi yú shì shī jiàn
须臾光彩照水,波浪惊沸,于是失剑。
huá tàn yuē xiān jūn huà qù zhī yán zhāng gōng zhōng hé zhī lùn cǐ qí yàn hu
华叹曰:“先君化去之言,张公终合之论,此其验乎!
huá zhī bó wù duō cǐ lèi bù kě xiáng zǎi yān
”华之博物多此类,不可详载焉。
hòu lún xiù fú zhū qí wáng jiǒng fǔ zhèng zhì yú zhì jiān yú jiǒng yuē jiān yú zhāng huá méi hòu rù zhōng shū shěng de huá xiān dì shí dá zhào běn cǎo
后伦、秀伏诛,齐王冏辅政,挚虞致笺于冏曰:“间于张华没后入中书省,得华先帝时答诏本草。
xiān dì wèn huá kě yǐ fǔ zhèng chí zhòng fù yǐ hòu shì zhě huá dá míng dé zhì qīn mò rú xiān wáng yi liú yǐ wéi shè jì zhī zhèn
先帝问华可以辅政持重付以后事者,华答:“明德至亲,莫如先王,宜留以为社稷之镇。
qí zhōng liáng zhī móu kuǎn chéng zhī yán xìn yú yōu míng méi ér hòu zhāng yǔ gǒu qiě suí shí zhě bù kě tóng shì ér lùn yě
”其忠良之谋,款诚之言,信于幽冥,没而后彰,与苟且随时者不可同世而论也。
yì zhě yǒu zé huá yǐ mǐn huái tài zǐ zhī shì bù kàng jié tíng zhēng
议者有责华以愍怀太子之事不抗节廷争。
dāng cǐ zhī shí jiàn zhě bì děi wéi mìng zhī sǐ
当此之时,谏者必得违命之死。
xiān shèng zhī jiào sǐ ér wú yì zhě bù yǐ zé rén
先圣之教,死而无益者,不以责人。
gù yàn yīng qí zhī zhèng qīng bù sǐ cuī zhù zhī nán
故晏婴,齐之正卿,不死崔杼之难;
jì zhá wú zhī zōng chén bù zhēng nì shùn zhī lǐ
季札,吴之宗臣,不争逆顺之理。
lǐ jǐn ér wú suǒ shī zhě gù shèng jiào zhī suǒ bù zé yě
理尽而无所施者,固圣教之所不责也。
jiǒng yú shì zòu yuē chén wén xīng wēi jì jué shèng wáng zhī gāo zhèng
”冏于是奏曰:“臣闻兴微继绝,圣王之高政;
biǎn è jiā shàn chūn qiū zhī měi yì
贬恶嘉善,《春秋》之美义。
shì yǐ wǔ wáng fēng bǐ gàn zhī mù biǎo shāng róng zhī lǘ chéng yōu míng zhī gù yǒu yǐ xiāng tōng yě
是以武王封比干之墓,表商容之闾,诚幽明之故有以相通也。
sūn xiù nì luàn miè zuǒ mìng zhī guó zhū gǔ gěng zhī chén yǐ zhuó sàng wáng shì
孙秀逆乱,灭佐命之国,诛骨鲠之臣,以斫丧王室;
sì qí nüè lì gōng chén zhī hòu duō jiàn mǐn miè
肆其虐戾,功臣之后,多见泯灭。
zhāng huá péi wěi gè yǐ jiàn dàn qǔ zhū yú shí jiě xì jiě jié tóng yǐ gāo yáng bìng bèi qí hài ōu yáng jiàn děng wú zuì ér sǐ bǎi xìng lián zhī
张华、裴𬱟各以见惮取诛于时,解系、解结同以羔羊并被其害,欧阳建等无罪而死,百姓怜之。
jīn bì xià gēng rì yuè zhī guāng bù wéi xīn zhī mìng rán cǐ děng zhū zú wèi méng ēn lǐ
今陛下更日月之光,布维新之命,然此等诸族未蒙恩理。
xī luán xì jiàng zài zào lì ér chūn qiū chuán qí wéi
昔栾郤降在皂隶,而《春秋》传其违;
yōu wáng jué gōng chén zhī hòu qì xián zhě zǐ sūn ér shī rén yǐ wéi cì
幽王绝功臣之后,弃贤者子孙,而诗人以为刺。
chén bèi tiǎn zài zhí sī nà yú chéng
臣备忝在职,思纳愚诚。
ruò hé shèng yì kě lìng qún guān tōng yì
若合圣意,可令群官通议。
yì zhě gè yǒu suǒ zhí ér duō chēng qí yuān
”议者各有所执,而多称其冤。
zhuàng wǔ guó chén dǔ dào yòu yì cháng shā wáng qiú fù huá jué wèi yī wéi zhě jiǔ zhī
壮武国臣竺道又诣长沙王,求复华爵位,依违者久之。
tài ān èr nián zhào yuē fu ài è xiāng gōng nìng xié chǒu zhèng zì gǔ ér yǒu
太安二年,诏曰:“夫爱恶相攻,佞邪丑正,自古而有。
gù sī kōng zhuàng wǔ gōng huá jié qí zhōng zhēn sī yì cháo zhèng móu mó zhī xūn měi shì lài zhī
故司空、壮武公华竭其忠贞,思翼朝政,谋谟之勋,每事赖之。
qián yǐ huá bì jì zhī gōng yi tóng fēng jiàn ér huá gù ràng zhì yú bā jiǔ shēn chén dà zhì bù kě de ěr zhōng yǒu diān bài wēi rǔ zhī lǜ cí yì kěn chéng zú quàn yuǎn jìn
前以华弼济之功,宜同封建,而华固让至于八九,深陈大制不可得尔,终有颠败危辱之虑,辞义恳诚,足劝远近。
huá zhī zhì xīn shì yú shén míng
华之至心,誓于神明。
huá yǐ fá wú zhī xūn shòu jué yú xiān dì
华以伐吴之勋,受爵于先帝。
hòu fēng jì fēi guó tǐ yòu bù yí yǐ xiǎo gōng yú qián dà shǎng huá zhī jiàn hài jù yǐ jiān nì tú luàn làn bèi wǎng zéi
后封既非国体,又不宜以小功逾前大赏,华之见害,俱以奸逆图乱,滥被枉贼。
qí fù huá shì zhōng zhōng shū jiān sī kōng gōng guǎng wǔ hóu jí suǒ méi cái wù yǔ yìn shòu fú cè qiǎn shǐ diào jì zhī
其复华侍中、中书监、司空、公、广武侯及所没财物与印绶符策,遣使吊祭之。
chū lù jī xiōng dì zhì qì gāo shuǎng zì yǐ wú zhī míng jiā chū rù luò bù tuī zhōng guó rén shì jiàn huá yī miàn rú jiù qīn huá dé fàn rú shī zī zhī lǐ yān
初,陆机兄弟志气高爽,自以吴之名家,初入洛,不推中国人士,见华一面如旧,钦华德范,如师资之礼焉。
huá zhū hòu zuò lěi yòu wèi yǒng dé fù yǐ dào zhī
华诛后,作诔,又为《咏德赋》以悼之。
huá zhe bó wù zhì shí piān jí wén zhāng bìng xíng yú shì
华著《博物志》十篇,及文章并行于世。
èr zi yī wěi
二子:祎、韪。
yī zì yàn zhòng hào xué qiān jìng yǒu fù fēng lì wèi sàn qí cháng shì
祎字彦仲,好学,谦敬有父风,历位散骑常侍。
wěi rú bó xiǎo tiān wén sàn qí shì láng
韪儒博,晓天文,散骑侍郎。
tóng shí yù hài
同时遇害。
yī zi yú zì gōng ān xí huá jué
祎子舆,字公安,袭华爵。
bì nàn guò jiāng pì chéng xiàng yuàn tài zǐ shè rén
避难过江,辟丞相掾、太子舍人。
liú biàn zì shū lóng dōng píng xū chāng rén yě
刘卞字叔龙,东平须昌人。
běn bīng jiā zǐ zhì zhí shǎo yán
本兵家子,质直少言。
shǎo wèi xiàn xiǎo lì gōng cáo yè zuì rú cè shǐ biàn zhí zhú bù cóng gōng cáo xián zhī yǐ tā shì bǔ tíng zi
少为县小吏,功曹夜醉如厕,使卞执烛,不从,功曹衔之,以他事补亭子。
yǒu zǔ xiù cái zhě yú tíng zhōng yǔ cì shǐ jiān jiǔ bù chéng biàn jiào zhī shù yán zhuó luò yǒu dà zhì
有祖秀才者,于亭中与刺史笺,久不成,卞教之数言,卓荦有大致。
xiù cái wèi xiàn lìng yuē biàn gōng fǔ yuàn zhī jīng zhě qīng yún hé yǐ wèi tíng zi
秀才谓县令曰:“卞,公府掾之精者,卿云何以为亭子?
lìng jí zhào wèi mén xià shǐ bǎi shì shū jiǎn bù néng zhōu mì
”令即召为门下史,百事疏简,不能周密。
lìng wèn biàn néng xué bù
令问卞:“能学不?
dá yuē yuàn zhī
”答曰:“愿之。
jí shǐ jiù xué
”即使就学。
wú jǐ biàn xiōng wèi tài zǐ cháng bīng jí sǐ bīng lì xū dài gōng cáo qǐng yǐ biàn dài xiōng yì
无几,卞兄为太子长兵,即死,兵例须代,功曹请以卞代兄役。
lìng yuē zǔ xiù cái yǒu yán
令曰:“祖秀才有言。
suì bù tīng
”遂不听。
biàn hòu cóng lìng zhì luò de rù tài xué shì jīng wèi tái sì pǐn lì
卞后从令至洛,得入太学,试《经》为台四品吏。
fǎng wèn lìng xiě huáng zhǐ yī lù chē biàn yuē liú biàn fēi wéi rén xiě huáng zhǐ zhě yě
访问令写黄纸一鹿车,卞曰:“刘卞非为人写黄纸者也。
fǎng wèn zhī nù yán yú zhōng zhèng tuì wèi shàng shū lìng lì
”访问知怒,言于中正,退为尚书令吏。
huò wèi biàn yuē jūn cái jiǎn lüè kān dà bù kān xiǎo bù rú zuò shǒu shè rén
或谓卞曰:“君才简略,堪大不堪小,不如作守舍人。
biàn cóng qí yán
”卞从其言。
hòu wèi lì bù lìng shǐ qiān qí wáng yōu sī kōng zhǔ bù zhuǎn tài cháng chéng sī tú zuǒ xī cáo yuàn shàng shū láng suǒ lì jiē chèn zhí
后为吏部令史,迁齐王攸司空主簿,转太常丞、司徒左西曹掾、尚书郎,所历皆称职。
lèi qiān sàn qí shì láng chú bīng zhōu cì shǐ rù wèi zuǒ wèi lǜ zhī gǔ hòu fèi tài zǐ zhī móu shén yōu zhī
累迁散骑侍郎,除并州刺史,入为左卫率,知贾后废太子之谋,甚忧之。
yǐ jì gàn zhāng huá ér bú jiàn yòng yì yǐ bù píng
以计干张华而不见用,益以不平。
gǔ hòu qīn dǎng wēi fú tīng chá wài jiān pō wén biàn yán nǎi qiān biàn wèi qīng chē jiāng jūn yōng zhōu cì shǐ biàn zhī yán xiè kǒng wèi gǔ hòu suǒ zhū nǎi yǐn yào zú
贾后亲党微服听察外间,颇闻卞言,乃迁卞为轻车将军、雍州刺史,卞知言泄,恐为贾后所诛,乃饮药卒。
chū biàn zhī bīng zhōu xī tóng shí wèi xū chāng xiǎo lì zhě shí yú rén zǔ jiàn zhī qí yī rén qīng biàn biàn qiǎn fú chū zhī rén yǐ cǐ shǎo zhī
初,卞之并州,昔同时为须昌小吏者十余人祖饯之,其一人轻卞,卞遣扶出之,人以此少之。
shǐ chén yuē fu zhōng wèi lìng dé xué nǎi guó huá pì zhòng xīng zhī yǒu lǐ yì rén lún zhī yǒu guān miǎn yě
史臣曰:夫忠为令德,学乃国华,譬众星之有礼义,人伦之有冠冕也。
wèi guàn fǔ wǔ dì zhī chuáng zhāng huá jù zhào lún zhī mìng jìn jiàn zé bó yù jū duō lín wēi zé mào xiān wèi měi
卫瓘抚武帝之床,张华距赵伦之命,进谏则伯玉居多,临危则茂先为美。
zūn hu xiǎn zhé lǐ yǒu kě yán hūn luàn fāng níng zé shì kuì qí qù
遵乎险辙,理有可言:昏乱方凝,则事睽其趣;
sōng yún wú gǎi zé sǐ shèng yú shēng gù yǐ fù dǎo wéi qī ér bù cí hu qīng fù zhě yě
松筠无改,则死胜于生,固以赴蹈为期,而不辞乎倾覆者也。
jù xiàn yín wǎng tóng jiē chéng jiàn bāng jiā tiǎn cuì bù yì shāng zāi
俱陷淫网,同嗟承剑,邦家殄瘁,不亦伤哉!
zàn yuē xián rén wěi zhì dào yìng líng hán
赞曰:贤人委质,道映陵寒。
shī lù guān bài wú shēng wèi ān
尸禄观败,吾生未安。
wèi yǐ gǔ miè zhāng yóu zhào cán
卫以贾灭,张由赵残。
zhōng yú luàn shì zì gǔ wéi nán
忠于乱世,自古为难。