晋书 · 房玄龄 · Chapter 35 of 130

列传·第五章

PinyinModern Translation
Size

chén qiān zi yú péi xiù zi wěi xiù cóng dì jiè jiè zi xiàn

陈骞子舆裴秀子𬱟 秀从弟楷楷子宪

chén qiān lín huái dōng yáng rén yě

陈骞,临淮东阳人也。

fù jiáo wèi sī tú

父矫,魏司徒。

jiáo běn guǎng líng liú shì wèi wài zǔ chén shì suǒ yǎng yīn ér gǎi yān

矫本广陵刘氏,为外祖陈氏所养,因而改焉。

qiān shěn hòu yǒu zhì móu

骞沈厚有智谋。

chū jiáo wèi shàng shū lìng shì zhōng liú yè jiàn xìng yú wèi míng dì zèn jiáo zhuān quán

初,矫为尚书令,侍中刘晔见幸于魏明帝,谮矫专权。

jiáo yōu jù yǐ wèn qiān

矫忧惧,以问骞。

qiān yuē zhǔ shàng míng shèng dà rén dà chén jīn ruò bù hé yì bù guò bù zuò gōng ěr

骞曰:“主上明圣,大人大臣,今若不合意,不过不作公耳。

hòu dì yì guǒ shì qiān shàng shǎo wèi xià hóu xuán suǒ wǔ yì sè zì ruò xuán yǐ cǐ yì zhī

”后帝意果释,骞尚少,为夏侯玄所侮,意色自若,玄以此异之。

qǐ jiā shàng shū láng qiān zhōng shān ān píng tài shǒu bìng zhù chēng jī

起家尚书郎,迁中山、安平太守,并著称绩。

zhēng wèi xiàng guó sī mǎ zhǎng shǐ yù lì zhōng chéng qiān shàng shū fēng ān guó tíng hòu

征为相国司马、长史、御吏中丞,迁尚书,封安国亭侯。

shǔ zéi kòu lǒng yòu yǐ shàng shū chí jié xíng zhēng shǔ jiāng jūn pò zéi ér hái

蜀贼寇陇右,以尚书持节行征蜀将军,破贼而还。

huì zhū gě dàn zhī luàn fù yǐ shàng shū xíng ān dōng jiāng jūn

会诸葛诞之乱,复以尚书行安东将军。

shòu chūn píng bài shǐ chí jié dū du huái běi zhū jūn shì ān dōng jiāng jūn jìn jué guǎng líng hóu

寿春平,拜使持节、都督淮北诸军事、安东将军,进爵广陵侯。

zhuǎn dū du yù zhōu zhū jūn shì yù zhōu cì shǐ chí jié jiāng jūn rú gù

转都督豫州诸军事、豫州刺史,持节、将军如故。

yòu zhuǎn dū du jiāng nán zhū jūn shì xǐ dōu dū jīng zhōu zhū jūn shì zhēng nán dà jiàng jūn fēng tán hóu

又转都督江南诸军事,徙都督荆州诸军事、征南大将军,封郯侯。

wǔ dì shòu shàn yǐ zuǒ mìng zhī xūn jìn chē qí jiāng jūn fēng gāo píng jùn gōng qiān shì zhōng dà jiàng jūn chū wèi dū du yáng zhōu zhū jūn shì yú rú gù jiǎ huáng yuè

武帝受禅,以佐命之勋,进车骑将军,封高平郡公,迁侍中、大将军,出为都督扬州诸军事,余如故,假黄钺。

gōng bá wú zhǐ lǐ chéng pò tu zhōng tún shù

攻拔吴枳里城,破涂中屯戍。

cì qiān xiōng zi xīng jué guān zhōng hóu

赐骞兄子惺爵关中侯。

xián níng chū qiān tài wèi zhuǎn dà sī mǎ

咸宁初,迁太尉,转大司马。

qiān yīn rù cháo yán yú dì yuē hú liè qiān hóng jiē yǒng ér wú móu qiáng yú zì yòng fēi suí biān zhī cái jiāng wèi guó chǐ

骞因入朝,言于帝曰:“胡烈、牵弘皆勇而无谋,强于自用,非绥边之材,将为国耻。

yuàn bì xià xiáng zhī

愿陛下详之。

shí hóng wèi yáng zhōu cì shǐ bù chéng shùn qiān mìng

”时弘为扬州刺史,不承顺骞命。

dì yǐ wéi bù xié xiāng gòu yú shì zhēng hóng jì zhì xún fù yǐ wéi liáng zhōu cì shǐ

帝以为不协相构,于是征弘,既至,寻复以为凉州刺史。

qiān qiè tàn xī yǐ wéi bì bài

骞窃叹息,以为必败。

èr rén hòu guǒ shī qiāng róng zhī hé jiē bèi kòu sàng méi zhēng tǎo lián suì jǐn ér de dìng dì nǎi huǐ zhī

二人后果失羌戎之和,皆被寇丧没,征讨连岁,仅而得定,帝乃悔之。

qiān shǎo yǒu dù liàng hán gòu nì xiá suǒ zài yǒu jī

骞少有度量,含垢匿瑕,所在有绩。

yǔ gǔ chōng shí bāo péi xiù děng jù wèi xīn lǚ ér qiān zhì dù guò zhī chōng děng yì zì yǐ wéi bù jí yě

与贾充、石苞、裴秀等俱为心膂,而骞智度过之,充等亦自以为不及也。

lèi chǔ fāng rèn wèi shì shù suǒ huái

累处方任,为士庶所怀。

jì wèi jí rén chén nián yú zhì shì sī yù tuì shēn

既位极人臣,年逾致仕,思欲退身。

xián níng sān nián qiú rù cháo yīn qǐ hái gǔ

咸宁三年,求入朝,因乞骸骨。

cì gǔn miǎn zhī fú zhào yuē qiān yuán xūn jiù dé tǒng yì dōng xià fāng hóng yuǎn jì yǐ yī wú huì ér suǒ kǔ wèi chú měi biǎo kěn qiè zhòng láo yǐ fāng shì

赐衮冕之服,诏曰:“骞元勋旧德,统乂东夏,方弘远绩,以一吴会,而所苦未除,每表恳切,重劳以方事。

jīn tīng liú jīng chéng yǐ qián tài wèi fǔ wèi dà sī mǎ fǔ zēng zhì jì jiǔ èr rén zhàng xià sī mǎ guān qí dà chē gǔ chuī jiē rú qián qīn bīng bǎi rén chú tián shí qǐng chú yuán wǔ shí mǔ chú shì shí rén qì wù jīng yòng jiē liú gěi yān

今听留京城,以前太尉府为大司马府,增置祭酒二人,帐下司马、官骑、大车、鼓吹皆如前,亲兵百人,厨田十顷,厨园五十亩,厨士十人,器物经用皆留给焉。

yòu gěi shèng yú niǎn chū rù diàn zhōng jiā gǔ chuī rú hàn xiāo hé gù shì

又给乘舆辇,出入殿中加鼓吹,如汉萧何故事。

qiān lèi chēng jí cí wèi zhào yuē qiān lǚ dé lùn dào zhèn suǒ zī xún

”骞累称疾辞位,诏曰:“骞履德论道,朕所谘询。

fāng lài móu yóu yǐ hóng shù jì yí shí shì shì

方赖谋猷,以弘庶绩,宜时视事。

kě qiǎn sàn qí cháng shì yù yì

可遣散骑常侍谕意。

qiān zhé guī dì zhào yòu qiǎn shì zhōng dūn yù hái fǔ

”骞辄归第,诏又遣侍中敦谕还府。

suì gù qǐng xǔ zhī wèi tóng bǎo fù zài sān sī zhī shàng cì yǐ jǐ zhàng bù cháo ān chē sì mǎ yǐ gāo píng gōng hái dì

遂固请,许之,位同保傅,在三司之上,赐以几杖,不朝,安车驷马,以高平公还第。

dì yǐ qí xūn jiù qí lǎo lǐ zhī shén zhòng

帝以其勋旧耆老,礼之甚重。

yòu yǐ qiān yǒu jí tīng shèng yú shàng diàn

又以骞有疾,听乘舆上殿。

qiān sù wú jiǎn è zhī fēng rán yǔ dì yǔ ào

骞素无謇谔之风,然与帝语傲;

jí jiàn huáng tài zǐ jiā jìng shí rén yǐ wéi chǎn

及见皇太子加敬,时人以为谄。

dì zhì yǔ qí zi yú fèn zhēng suì shuō qiān zǐ nǚ huì xíng qiān biǎo xǐ dì yǐ cǐ huò jī yú shì

弟稚与其子舆忿争,遂说骞子女秽行,骞表徙弟,以此获讥于世。

yuán kāng èr nián hōng nián bā shí yī jiā yǐ gǔn liǎn zèng tài fù shì yuē wǔ

元康二年薨,年八十一,加以衮敛,赠太傅,谥曰武。

jí zàng dì yú dà sī mǎ mén lín sàng wàng jiù liú tì lǐ yī dà sī mǎ shí bāo gù shì

及葬,帝于大司马门临丧,望柩流涕,礼依大司马石苞故事。

zi yú sì jué

子舆嗣爵。

yú zì xiǎn chū bài sàn qí shì láng luò yáng lìng qiān huáng mén shì láng lì jiàng xiào zuǒ jūn dà sī nóng shì zhōng

舆字显初,拜散骑侍郎、洛阳令,迁黄门侍郎,厉将校左军、大司农、侍中。

zuò yǔ shū fù bù mù chū wèi hé nèi tài shǒu

坐与叔父不睦,出为河内太守。

yú suī wú jiǎn zhèng ér yǒu lì zhì

舆虽无检正,而有力致。

xún zú zi zhí zì hóng xiān sì guān zhì sàn qí cháng shì

寻卒,子植字弘先嗣,官至散骑常侍。

zú zi cuì sì yǒng jiā zhōng yù hài xiào wǔ dì yǐ qiān xuán sūn xí jué

卒,子粹嗣,永嘉中遇害,孝武帝以骞玄孙袭爵。

zú dì zǐ hào zhī sì

卒,弟子浩之嗣。

sòng shòu shàn guó chú

宋受禅,国除。

péi xiù zì jì yàn hé dōng wén xǐ rén yě

裴秀,字季彦,河东闻喜人也。

zǔ mào hàn shàng shū lìng

祖茂,汉尚书令。

fù qián wèi shàng shū lìng

父潜,魏尚书令。

xiù shǎo hào xué yǒu fēng cāo bā suì néng zhǔ wén

秀少好学,有风操,八岁能属文。

shū fù huī yǒu shèng míng bīn kè shén zhòng

叔父徽有盛名,宾客甚众。

xiù nián shí yú suì yǒu yì huī zhě chū zé guò xiù

秀年十余岁,有诣徽者,出则过秀。

rán xiù mǔ jiàn dí mǔ xuān shì bù zhī lǐ cháng shǐ jìn zhuàn yú kè jiàn zhě jiē wèi zhī qǐ

然秀母贱,嫡母宣氏不之礼,尝使进馔于客,见者皆为之起。

xiù mǔ yuē wēi jiàn rú cǐ dāng yìng wèi xiǎo r gù yě

秀母曰:“微贱如此,当应为小儿故也。

xuān shì zhī zhī hòu suì zhǐ

”宣氏知之,后遂止。

shí rén wèi zhī yǔ yuē hòu jìn lǐng xiù yǒu péi xiù

时人为之语曰:“后进领袖有裴秀。

dù liáo jiāng jūn guàn qiū jiǎn cháng jiàn xiù yú dà jiàng jūn cáo shuǎng yuē shēng ér qí nì zhǎng dǎo zì rán xuán jìng shǒu zhēn xìng rù dào ào

渡辽将军毌丘俭尝荐秀于大将军曹爽,曰:“生而岐嶷,长蹈自然,玄静守真,性入道奥;

bó xué qiáng jì wú wén bù gāi

博学强记,无文不该;

xiào yǒu zhe yú xiāng dǎng gāo shēng wén yú yuǎn jìn

孝友著于乡党,高声闻于远近。

chéng yi bì zuǒ mó míng zhù hé dǐng wèi pí zàn dà fǔ guāng zhāo shèng huà

诚宜弼佐谟明,助和鼎味,毗赞大府,光昭盛化。

fēi tú zǐ qí gān luō zhī chóu jiān bāo yán rǎn yóu xià zhī měi

非徒子奇、甘罗之俦,兼包颜、冉、游、夏之美。

shuǎng nǎi pì wèi yuàn xí fù jué qīng yáng tíng hòu qiān huáng mén shì láng

”爽乃辟为掾,袭父爵清阳亭侯,迁黄门侍郎。

shuǎng zhū yǐ gù lì miǎn

爽诛,以故吏免。

qǐng zhī wèi tíng wèi zhèng lì wén dì ān dōng jí wèi jiāng jūn sī mǎ jūn guó zhī zhèng duō jiàn xìn nà

顷之,为廷尉正,历文帝安东及卫将军司马,军国之政,多见信纳。

qiān sàn qí cháng shì

迁散骑常侍。

dì zhī tǎo zhū gě dàn yě xiù yǔ shàng shū pú yè chén tài huáng mén shì láng zhōng huì yǐ xíng tái cóng yù cān móu lüè

帝之讨诸葛诞也,秀与尚书仆射陈泰、黄门侍郎锺会以行台从,豫参谋略。

jí dàn píng zhuǎn shàng shū jìn fēng lǔ yáng xiāng hòu zēng yì qiān hù

及诞平,转尚书,进封鲁阳乡侯,增邑千户。

cháng dào xiāng gōng lì yǐ yù yì dìng cè jìn jué xiàn hòu zēng yì qī bǎi hù qiān shàng shū pú yè

常道乡公立,以豫议定策,进爵县侯,增邑七百户,迁尚书仆射。

wèi xián xī chū lí gé xiàn sī

魏咸熙初,厘革宪司。

shí xún yǐ dìng lǐ yí gǔ chōng zhèng fǎ lǜ ér xiù gǎi guān zhì yān

时荀𫖮定礼仪,贾充正法律,而秀改官制焉。

xiù yì wǔ děng zhī jué zì qí dū yǐ shàng liù bǎi yú rén jiē fēng

秀议五等之爵,自骑督已上六百余人皆封。

yú shì xiù fēng jì chuān hóu dì fāng liù shí lǐ yì qiān sì bǎi hù yǐ gāo yuàn xiàn jì chuān xū wèi hòu guó

于是秀封济川侯,地方六十里,邑千四百户,以高苑县济川墟为侯国。

chū wén dì wèi dìng sì ér zhǔ yì wǔ yáng hóu yōu

初,文帝未定嗣,而属意舞阳侯攸。

wǔ dì jù bù dé lì wèn xiù yuē rén yǒu xiāng fǒu

武帝惧不得立,问秀曰:“人有相否?

yīn yǐ qí biǎo shì zhī

”因以奇表示之。

xiù hòu yán yú wén dì yuē zhōng fǔ jūn rén wàng jì mào tiān biǎo rú cǐ gù fēi rén chén zhī xiāng yě

秀后言于文帝曰:“中抚军人望既茂,天表如此,固非人臣之相也。

yóu shì shì zǐ nǎi dìng

”由是世子乃定。

wǔ dì jì jí wáng wèi bài shàng shū lìng yòu guāng lù dài fu yǔ yù shǐ dài fū wáng chén wèi jiāng jūn gǔ chōng jù kāi fǔ jiā jǐ shì zhōng

武帝既即王位,拜尚书令、右光禄大夫,与御史大夫王沈、卫将军贾充俱开府,加给事中。

jí dì shòu shàn jiā zuǒ guāng lù dài fu fēng jù lù jùn gōng yì sān qiān hù

及帝受禅,加左光禄大夫,封钜鹿郡公,邑三千户。

shí ān yuǎn hù jūn hǎo xǔ yǔ gù rén shū yún yǔ shàng shū lìng péi xiù xiāng zhī wàng qí wèi yì

时安远护军郝诩与故人书云:“与尚书令裴秀相知,望其为益。

yǒu sī zòu miǎn xiù guān zhào yuē bù néng shǐ rén zhī bù jiā zhū wǒ cǐ gǔ rén suǒ nán

”有司奏免秀官,诏曰:“不能使人之不加诸我,此古人所难。

jiāo guān rén shì xǔ zhī zuì ěr qǐ shàng shū lìng néng fáng hu

交关人事,诩之罪耳,岂尚书令能防乎!

qí wù yǒu suǒ wèn

其勿有所问。

sī lì xiào wèi li xǐ fù shàng yán qí dū wèi liú shàng wèi shàng shū lìng péi xiù zhàn guān dào tián qiú jìn zhǐ xiù

”司隶校尉李憙复上言,骑都尉刘尚为尚书令裴秀占官稻田,求禁止秀。

zhào yòu yǐ xiù gàn yì cháo zhèng yǒu xūn jì yú wáng shì bù kě yǐ xiǎo cī yǎn dà dé shǐ tuī zhèng shàng zuì ér jiě xiù jìn zhǐ yān

诏又以秀干翼朝政,有勋绩于王室,不可以小疵掩大德,使推正尚罪而解秀禁止焉。

jiǔ zhī zhào yuē fu sān sī zhī rèn yǐ yì xuān huáng jí bì chéng wáng shì zhě yě

久之,诏曰:“夫三司之任,以翼宣皇极,弼成王事者也。

gù jīng guó lùn dào lài zhī míng zhé gǒu fēi qí rén guān bù xū bèi

故经国论道,赖之明喆,苟非其人,官不虚备。

shàng shū lìng zuǒ guāng lù dài fu péi xiù yǎ liàng hóng bó sī xīn tōng yuǎn xiān dì dēng yōng zàn shì qián cháo

尚书令、左光禄大夫裴秀,雅量弘博,思心通远,先帝登庸,赞事前朝。

zhèn shòu míng mìng guāng zuǒ dà yè xūn dé mào zhe pèi zōng yuán kǎi

朕受明命,光佐大业,勋德茂著,配踪元凯。

yi zhèng wèi jū tǐ yǐ kāng shù jì

宜正位居体,以康庶绩。

qí yǐ xiù wèi sī kōng

其以秀为司空。

xiù rú xué qià wén qiě liú xīn zhèng shì dāng shàn dài zhī jì zǒng nà yán zhī yào qí suǒ cái dāng lǐ wú wéi zhě

秀儒学洽闻,且留心政事,当禅代之际,总纳言之要,其所裁当,礼无违者。

yòu yǐ zhí zài dì guān yǐ yǔ gòng shān chuān dì míng cóng lái jiǔ yuǎn duō yǒu biàn yì

又以职在地官,以《禹贡》山川地名,从来久远,多有变易。

hòu shì shuō zhě huò qiáng qiān yǐn jiàn yǐ àn mèi

后世说者或强牵引,渐以暗昧。

yú shì zhēn zhāi jiù wén yí zhě zé quē gǔ yǒu míng ér jīn wú zhě jiē suí shì zhù liè zuò yǔ gòng dì yù tú shí bā piān zòu zhī cáng yú mì fǔ

于是甄摘旧文,疑者则阙,古有名而今无者,皆随事注列,作《禹贡地域图》十八篇,奏之,藏于秘府。

qí xù yuē

其序曰:

tú shū zhī shè yóu lái shàng yǐ

图书之设,由来尚矣。

zì gǔ lì xiàng chuí zhì ér lài qí yòng

自古立象垂制,而赖其用。

sān dài zhì qí guān guó shǐ zhǎng jué zhí

三代置其官,国史掌厥职。

jì hàn tú xián yáng chéng xiàng xiāo hé jǐn shōu qín zhī tú jí

暨汉屠咸阳,丞相萧何尽收秦之图籍。

jīn mì shū jì wú gǔ zhī dì tú yòu wú xiāo hé suǒ de wéi yǒu hàn shì yú dì jí kuò dì zhū zá tú

今秘书既无古之地图,又无萧何所得,惟有汉氏《舆地》及《括地》诸杂图。

gè bù shè fēn lǜ yòu bù kǎo zhèng zhǔn wàng yì bù bèi zài míng shān dà chuān

各不设分率,又不考正准望,亦不备载名山大川。

suī yǒu cū xíng jiē bù jīng shěn bù kě yī jù

虽有粗形,皆不精审,不可依据。

huò huāng wài yū dàn zhī yán bù hé shì shí yú yì wú qǔ

或荒外迂诞之言,不合事实,于义无取。

dà jìn lóng xīng hùn yī liù hé yǐ qīng yǔ zhòu shǐ yú yōng shǔ mí rù qí qū

大晋龙兴,混一六合,以清宇宙,始于庸蜀,冞入其岨。

wén huáng dì nǎi mìng yǒu sī zhuàn fǎng wú shǔ dì tú

文皇帝乃命有司,撰访吴蜀地图。

shǔ tǔ jì dìng liù jūn suǒ jīng dì yù yuǎn jìn shān chuān xiǎn yì zhēng lù yū zhí jiào yàn tú jì wǎng huò yǒu chà

蜀土既定,六军所经,地域远近,山川险易,征路迂直,校验图记,罔或有差。

jīn shàng kǎo yǔ gòng shān hǎi chuān liú yuán xí bēi zé gǔ zhī jiǔ zhōu jí jīn zhī shí liù zhōu jùn guó xiàn yì jiāng jiè xiāng zōu jí gǔ guó méng huì jiù míng shuǐ lù jìng lù wéi dì tú shí bā piān

今上考《禹贡》山海川流,原隰陂泽,古之九州,及今之十六州,郡国县邑,疆界乡陬,及古国盟会旧名,水陆径路,为地图十八篇。

zhì tú zhī tǐ yǒu liù yān

制图之体有六焉。

yī yuē fēn lǜ suǒ yǐ biàn guǎng lún zhī dù yě

一曰分率,所以辨广轮之度也。

èr yuē zhǔn wàng suǒ yǐ zhèng bǐ cǐ zhī tǐ yě

二曰准望,所以正彼此之体也。

sān yuē dào lǐ suǒ yǐ dìng suǒ yóu zhī shù yě

三曰道里,所以定所由之数也。

sì yuē gāo xià wǔ yuē fāng yá liù yuē yū zhí cǐ sān zhě gè yīn dì ér zhì yí suǒ yǐ xiào yí xiǎn zhī yì yě

四曰高下,五曰方邪,六曰迂直,此三者各因地而制宜,所以校夷险之异也。

yǒu tú xiàng ér wú fēn lǜ zé wú yǐ shěn yuǎn jìn zhī chà

有图象而无分率,则无以审远近之差;

yǒu fèn lǜ ér wú zhǔn wàng suī de zhī yú yī yú bì shī zhī yú tā fāng

有分率而无准望,虽得之于一隅,必失之于他方;

yǒu zhǔn wàng ér wú dào lǐ zé shī yú shān hǎi jué gé zhī de bù néng yǐ xiāng tōng

有准望而无道里,则施于山海绝隔之地,不能以相通;

yǒu dào lǐ ér wú gāo xià fāng yá yū zhí zhī xiào zé jìng lù zhī shù bì yǔ yuǎn jìn zhī shí xiàng wéi shī zhǔn wàng zhī zhèng yǐ gù yǐ cǐ liù zhě cān ér kǎo zhī

有道里而无高下、方邪、迂直之校,则径路之数必与远近之实相违,失准望之正矣,故以此六者参而考之。

rán yuǎn jìn zhī shí dìng yú fēn lǜ bǐ cǐ zhī shí dìng yú dào lǐ dù shù zhī shí dìng yú gāo xià fāng yá yū zhí zhī suàn

然远近之实定于分率,彼此之实定于道里,度数之实定于高下、方邪、迂直之算。

gù suī yǒu jùn shān jù hǎi zhī gé jué yù shū fāng zhī jiǒng dēng jiàng guǐ qǔ zhī yīn jiē kě de jǔ ér dìng zhě

故虽有峻山钜海之隔,绝域殊方之迥,登降诡曲之因,皆可得举而定者。

zhǔn wàng zhī fǎ jì zhèng zé qū zhí yuǎn jìn wú suǒ yǐn qí xíng yě

准望之法既正,则曲直远近无所隐其形也。

xiù chuàng zhì cháo yí guǎng chén xíng zhèng cháo tíng duō zūn yòng zhī yǐ wéi gù shì

秀创制朝仪,广陈刑政,朝廷多遵用之,以为故事。

zài wèi sì zài wéi dāng shì míng gōng

在位四载,为当世名公。

fú hán shí sàn dāng yǐn rè jiǔ ér yǐn lěng jiǔ tài shǐ qī nián hōng shí nián sì shí bā

服寒食散,当饮热酒而饮冷酒,泰始七年薨,时年四十八。

zhào yuē sī kōng jīng dé lǚ zhé tǐ dǎo rú yǎ zuǒ mìng yì shì xūn yè hóng mào

诏曰:“司空经德履哲,体蹈儒雅,佐命翼世,勋业弘茂。

fāng jiāng xuān xiàn fū zhì wèi shì zōng fàn bù xìng hōng cú zhèn shén tòng zhī

方将宣献敷制,为世宗范,不幸薨殂,朕甚痛之。

qí cì mì qì cháo fú yī jù yī yī xí qián sān shí wàn bù bǎi pǐ

其赐秘器、朝服一具、衣一袭、钱三十万、布百匹。

shì yuē yuán

谧号元。

chū xiù yǐ shàng shū sān shí liù cáo tǒng shì zhǔn lì bù míng yi shǐ zhū qīng rèn zhí wèi jí zòu ér hōng

初,秀以尚书三十六曹统事准例不明,宜使诸卿任职,未及奏而薨。

qí yǒu rén liào qí shū jì de biǎo cǎo yán píng wú zhī shì qí cí yuē sūn hào kù nüè bù jí shèng míng yù shì jiān ruò gōng mèi shǐ yí zǐ sūn jiāng suì bù néng chén

其友人料其书记,得表草言平吴之事,其词曰:“孙皓酷虐,不及圣明御世兼弱攻昧,使遗子孙,将遂不能臣;

shí yǒu pǐ tài fēi wàn ān zhī shì yě

时有否泰,非万安之势也。

chén xī suī yǐ lǚ yán wèi yǒu chéng zhǐ

臣昔虽已屡言,未有成旨。

jīn jì jí dǔ bù qǐ jǐn zhòng shī qǐ

今既疾笃不起,谨重尸启。

yuàn bì xià shí gòng shī yòng

愿陛下时共施用。

nǎi fēng yǐ shàng wén

”乃封以上闻。

zhào bào yuē sī kōng hōng tòng dào bù néng qù xīn

诏报曰:“司空薨,痛悼不能去心。

yòu de biǎo cǎo suī zài wēi kùn bù wàng wáng shì jìn zhōng yōu guó

又得表草,虽在危困,不忘王室,尽忠忧国。

shěng yì shāng qiè zhé dāng yǔ zhū xián gòng lùn yě

省益伤切,辄当与诸贤共论也。

xián níng chū yǔ shí bāo děng bìng wèi wáng gōng pèi xiǎng miào tíng

咸宁初,与石苞等并为王公,配享庙庭。

yǒu èr zi jùn wěi

有二子:浚、𬱟。

jùn sì wèi zhì sàn qí cháng shì zǎo zú

浚嗣位,至散骑常侍,早卒。

jùn shù zǐ jǐng bù huì bié fēng gāo yáng tíng hòu yǐ jùn shǎo dì wěi sì

浚庶子憬不惠,别封高阳亭侯,以浚少弟𬱟嗣。

wěi zì yì mín

𬱟字逸民。

hóng yǎ yǒu yuǎn shí bó xué jī gǔ zì shǎo zhī míng

弘雅有远识,博学稽古,自少知名。

yù shǐ zhōng chéng zhōu bì jiàn ér tàn yuē wěi ruò wǔ kù wǔ bīng zòng héng yī shí zhī jié yě

御史中丞周弼见而叹曰:“𬱟若武库,五兵纵横,一时之杰也。

gǔ chōng jí wěi cóng mǔ fu yě biǎo xiù yǒu zuǒ mìng zhī xūn bù xìng dí cháng sàng wáng yí gū zhì ruò

”贾充即𬱟从母夫也,表“秀有佐命之勋,不幸嫡长丧亡,遗孤稚弱。

wěi cái dé yīng mào zú yǐ xīng lóng guó sì

𬱟才德英茂,足以兴隆国嗣。

zhào wěi xí jué wěi gù ràng bù xǔ

”诏𬱟袭爵,𬱟固让,不许。

tài kāng èr nián zhēng wèi tài zǐ zhōng shù zǐ qiān sàn qí cháng shì

太康二年,征为太子中庶子,迁散骑常侍。

huì dì jì wèi zhuǎn guó zǐ jì jiǔ jiān yòu jūn jiāng jūn

惠帝既位,转国子祭酒,兼右军将军。

chū wěi xiōng zi jǐng wèi bái yī wěi lùn shù shì xūn cì jué gāo yáng tíng hòu

初,𬱟兄子憬为白衣,𬱟论述世勋,赐爵高阳亭侯。

yáng jùn jiāng zhū yě jùn dǎng zuǒ jūn jiāng jūn liú yù chén bīng zài mén yù wěi wèn tài fù suǒ zài

杨骏将诛也,骏党左军将军刘豫陈兵在门,遇𬱟,问太傅所在。

wěi dài zhī yuē xiàng yú xī yè mén yù gōng chéng sù chē cóng èr rén xi chū yǐ

𬱟绐之曰:“向于西掖门遇公乘素车,从二人西出矣。

yù yuē wú hé zhī

”豫曰:“吾何之?

wěi yuē yi zhì tíng wèi

”𬱟曰:“宜至廷尉。

yù cóng wěi yán suì wěi ér qù

”豫从𬱟言,遂委而去。

xún ér zhào wěi dài yù lǐng zuǒ jūn jiāng jūn zhūn wàn chūn mén

寻而诏𬱟代豫领左军将军,屯万春门。

jí jùn zhū yǐ gōng dāng fēng wǔ chāng hóu wěi qǐng yǐ fēng jǐng dì jìng fēng wěi cì zǐ gāi

及骏诛,以功当封武昌侯,𬱟请以封憬,帝竟封𬱟次子该。

wěi kǔ chén jǐng běn chéng dí yi xí jù lù xiān dì ēn zhǐ cí bù huò mìng

𬱟苦陈憬本承嫡,宜袭钜鹿,先帝恩旨,辞不获命。

wǔ chāng zhī fēng jǐ zhī suǒ méng tè qǐng yǐ fēng jǐng

武昌之封,己之所蒙,特请以封憬。

gāi shí shàng zhǔ gù dì bù tīng

该时尚主,故帝不听。

lèi qiān shì zhōng

累迁侍中。

shí tiān xià zàn níng wěi zòu xiū guó xué kè shí xiě jīng

时天下暂宁,𬱟奏修国学,刻石写经。

huáng tài zǐ jì jiǎng shì diàn sì kǒng zi yǐn xiǎng shè hóu shén yǒu yí xù

皇太子既讲,释奠祀孔子,饮飨射侯,甚有仪序。

yòu lìng xún fān zhōng fù xù zhī zhì zhù zhōng záo qìng yǐ bèi jiāo miào cháo xiǎng lǐ yuè

又令荀籓终父勖之志,铸钟凿磬,以备郊庙朝享礼乐。

wěi tōng bó duō wén jiān míng yī shù

𬱟通博多闻,兼明医术。

xún xù zhī xiū lǜ dù yě jiǎn de gǔ chǐ duǎn shì suǒ yòng sì fēn yǒu yú

荀勖之修律度也,检得古尺,短世所用四分有余。

wěi shàng yán yi gǎi zhū dù liàng

𬱟上言:“宜改诸度量。

ruò wèi néng xī gé kě xiān gǎi tài yī quán héng

若未能悉革,可先改太医权衡。

cǐ ruò chā wéi suì shī shén nóng qí bó zhī zhèng

此若差违,遂失神农、岐伯之正。

yào wù qīng zhòng fēn liǎng guāi hù suǒ kě shāng yāo wéi hài yóu shēn

药物轻重,分两乖互,所可伤夭,为害尤深。

gǔ shòu kǎo ér jīn duǎn shé zhě wèi bì bù yóu cǐ yě

古寿考而今短折者,未必不由此也。

zú bù néng yòng

”卒不能用。

lè guǎng cháng yǔ wěi qīng yán yù yǐ lǐ fú zhī ér wěi cí lùn fēng bó guǎng xiào ér bù yán

乐广尝与𬱟清言,欲以理服之,而𬱟辞论丰博,广笑而不言。

shí rén wèi wěi wéi yán tán zhī lín sǒu

时人谓𬱟为言谈之林薮。

wěi yǐ gǔ hòu bú yuè tài zǐ kàng biǎo qǐng zēng chóng tài zǐ suǒ shēng xiè shū fēi wèi hào réng qǐ zēng zhì hòu wèi lǜ lì gěi sān qiān bīng yú shì dōng gōng sù wèi wàn rén

𬱟以贾后不悦太子,抗表请增崇太子所生谢淑妃位号,仍启增置后卫率吏,给三千兵,于是东宫宿卫万人。

qiān shàng shū shì zhōng rú gù jiā guāng lù dài fu

迁尚书,侍中如故,加光禄大夫。

měi shòu yī zhí wèi cháng bù yīn qín gù ràng biǎo shū shí yú shàng bó yǐn gǔ jīn chéng bài yǐ wéi yán lǎn zhī zhě mò bù hán xīn

每授一职,未尝不殷勤固让,表疏十余上,博引古今成败以为言,览之者莫不寒心。

wěi shēn lǜ gǔ hòu luàn zhèng yǔ sī kōng zhāng huá shì zhōng gǔ mó yì fèi zhī ér lì xiè shū fēi

𬱟深虑贾后乱政,与司空张华、侍中贾模议废之而立谢淑妃。

huá mó jiē yuē dì zì wú fèi chù zhī yì ruò wú děng zhuān xíng zhī shàng xīn bù yǐ wéi shì

华、模皆曰:“帝自无废黜之意,若吾等专行之,上心不以为是。

qiě zhū wáng fāng gāng péng dǎng yì yì kǒng huò rú fā jī shēn sǐ guó wēi wú yì shè jì

且诸王方刚,朋党异议,恐祸如发机,身死国危,无益社稷。

wěi yuē chéng rú gōng lǜ

”𬱟曰:“诚如公虑。

dàn hūn nüè zhī rén wú suǒ jì dàn luàn kě lì dài jiāng rú zhī hé

但昏虐之人,无所忌惮,乱可立待,将如之何?

huá yuē qīng èr rén yóu qiě jiàn xìn rán qín wèi zuǒ yòu chén huò fú zhī jiè jì wú dà bèi

”华曰:“卿二人犹且见信,然勤为左右陈祸福之戒,冀无大悖。

xìng tiān xià shàng ān zhù kě yōu yóu zú suì

幸天下尚安,庶可优游卒岁。

cǐ móu suì qǐn

”此谋遂寝。

wěi dàn xī quàn shuō cóng mǔ guǎng chéng jūn lìng jiè yù gǔ hòu qīn dài tài zǐ ér yǐ

𬱟旦夕劝说从母广城君,令戒喻贾后亲待太子而已。

huò shuō wěi yuē xìng yǔ zhōng gōng nèi wài kě de jìn yán

或说𬱟曰:“幸与中宫内外可得尽言。

yán ruò bù xíng zé kě cí bìng bǐng tuì

言若不行,则可辞病屏退。

ruò èr zhě bù lì suī yǒu shí biǎo nán hu miǎn yǐ

若二者不立,虽有十表,难乎免矣。

wěi kǎi rán jiǔ zhī ér jìng bù néng xíng

”𬱟慨然久之,而竟不能行。

qiān shàng shū zuǒ pú yè shì zhōng rú gù

迁尚书左仆射,侍中如故。

wěi suī hòu zhī qīn shǔ rán yǎ wàng sù lóng sì hǎi bù wèi zhī yǐ qīn qī jìn yě wéi kǒng qí bù jū wèi

𬱟虽后之亲属,然雅望素隆,四海不谓之以亲戚进也,惟恐其不居位。

é fù shǐ wěi zhuān rèn mén xià shì gù ràng bù tīng

俄复使𬱟专任门下事,固让,不听。

wěi shàng yán gǔ mó shì wáng fù yǐ chén dài chóng wài qī zhī wàng zhāng piān sī zhī jǔ

𬱟上言:“贾模适亡,复以臣代,崇外戚之望,彰偏私之举。

hòu zú hé cháng yǒu néng zì bǎo jiē zhī zhòng qīn wú tuō zhě yě

后族何常有能自保,皆知重亲无脱者也。

rán hàn èr shí sì dì wéi xiào wén guāng wǔ míng dì bù zhòng wài qī jiē bǎo qí zōng qǐ jiāng dú xián shí yǐ ān lǐ gù yě

然汉二十四帝惟孝文、光武、明帝不重外戚,皆保其宗,岂将独贤,实以安理故也。

xī mù shū bù bài yuè lǐ zhī xiǎng chén yì bù gǎn wén shū cháng zhī zhào

昔穆叔不拜越礼之飨,臣亦不敢闻殊常之诏。

yòu biǎo yún jiù yáo mó yú yī yǐn xiāng shāng lǚ wàng yì zhōu xiāo zhāng zuǒ hàn xián bō gōng huà guāng gé sì jí

”又表云:“咎繇谟虞,伊尹相商,吕望翊周,萧张佐汉,咸播功化,光格四极。

jì yú jì tǐ jiù dān fù shuō zǔ jǐ fán zhòng yì lóng zhōng xìng

暨于继体,咎单、傅说,祖己、樊仲,亦隆中兴。

huò míng yáng cè lòu huò qǐ zì shù zú qǐ fēi shàng dé zhī jǔ yǐ zhēn sī měi zāi

或明扬侧陋,或起自庶族,岂非尚德之举,以臻斯美哉!

lì guān jìn shì bù néng mù yuǎn ruò yú jìn qíng duō rèn hòu qīn yǐ zhì bù jìng

历观近世,不能慕远,溺于近情,多任后亲,以致不静。

xī shū guǎng jiè tài zǐ yǐ jiù shì wèi guān shǔ qián shì yǐ wéi zhī lǐ

昔疏广戒太子以舅氏为官属,前世以为知礼。

kuàng cháo tíng hé qǔ yú wài qī zhèng fù cái jūn shàng dāng xiān qí shū zhě yǐ míng zhì gōng

况朝廷何取于外戚,正复才均,尚当先其疏者,以明至公。

hàn shì bù yòng féng yě wáng jí qí shì yě

汉世不用冯野王,即其事也。

biǎo shàng jiē yōu zhào dūn pì

”表上,皆优诏敦譬。

shí yǐ chén zhǔn zi kuāng hán wèi zi sōng bìng shì dōng gōng wěi jiàn yuē dōng gōng zhī jiàn yǐ chǔ huáng jí

时以陈准子匡、韩蔚子嵩并侍东宫,𬱟谏曰:“东宫之建,以储皇极。

qí suǒ yǔ yóu jiē bì jiǎn yīng jùn yi yòng chéng dé

其所与游接,必简英俊,宜用成德。

kuāng sōng yòu ruò wèi shí rén lǐ lì shēn zhī jié

匡、嵩幼弱,未识人理立身之节。

dōng gōng shí tǐ sù chéng zhī biǎo ér jīn yǒu tóng zǐ shì cóng zhī shēng wèi shì guāng chǎn xiá fēng zhī hóng lǐ yě

东宫实体夙成之表,而今有童子侍从之声,未是光阐遐风之弘理也。

mǐn huái tài zǐ zhī fèi yě wěi yǔ zhāng huá kǔ zhēng bù cóng yǔ zài huá chuán

”愍怀太子之废也,𬱟与张华苦争不从,语在《华传》。

wěi shēn huàn shí sú fàng dàng bù zūn rú shù hé yàn yuán jí sù yǒu gāo míng yú shì kǒu tán fú xū bù zūn lǐ fǎ shī lù dān chǒng shì bù shì shì

𬱟深患时俗放荡,不尊儒术,何晏、阮籍素有高名于世,口谈浮虚,不遵礼法,尸禄耽宠,仕不事事;

zhì wáng yǎn zhī tú shēng yù tài shèng wèi gāo shì zhòng bù yǐ wù wù zì yīng suì xiāng fàng xiào fēng jiào ling chi nǎi zhe chóng yǒu zhī lùn yǐ shì qí bì yuē

至王衍之徒,声誉太盛,位高势重,不以物务自婴,遂相放效,风教陵迟,乃著崇有之论以释其蔽曰:

fu zǒng hùn qún běn zōng jí zhī dào yě

夫总混群本,宗极之道也。

fāng yǐ zú yì shù lèi zhī pǐn yě

方以族异,庶类之品也。

xíng xiàng zhe fēn yǒu shēng zhī tǐ yě

形象著分,有生之体也。

huà gǎn cuò zōng lǐ jì zhī yuán yě

化感错综,理迹之原也。

fu pǐn ér wèi zú zé suǒ bǐng zhě piān piān wú zì zú gù píng hu wài zī

夫品而为族,则所禀者偏,偏无自足,故凭乎外资。

shì yǐ shēng ér kě xún suǒ wèi lǐ yě

是以生而可寻,所谓理也。

lǐ zhī suǒ tǐ suǒ wèi yǒu yě

理之所体,所谓有也。

yǒu zhī suǒ xū suǒ wèi zī yě

有之所须,所谓资也。

zī yǒu yōu hé suǒ wèi yi yě

资有攸合,所谓宜也。

zé hu jué yi suǒ wèi qíng yě

择乎厥宜,所谓情也。

shi zhì jì shòu suī chū chù yì yè mò yǔ shū tú suǒ yǐ bǎo shēng cún yi qí qíng yī yě

识智既授,虽出处异业,默语殊涂,所以宝生存宜,其情一也。

zhòng lǐ bìng ér wú hài gù guì jiàn xíng yān

众理并而无害,故贵贱形焉。

shī de yóu hu suǒ jiē gù jí xiōng zhào yān

失得由乎所接,故吉凶兆焉。

shì yǐ xián rén jūn zǐ zhī yù bù kě jué ér jiāo wù yǒu huì

是以贤人君子,知欲不可绝,而交物有会。

guān hu wǎng fù jī zhōng dìng wu

观乎往复,稽中定务。

wéi fu yòng tiān zhī dào fēn dì zhī lì gōng qí lì rèn láo ér hòu xiǎng

惟夫用天之道,分地之利,躬其力任,劳而后飨。

jū yǐ rén shùn shǒu yǐ gōng jiǎn lǜ yǐ zhōng xìn xíng yǐ jìng ràng zhì wú yíng qiú shì wú guò yòng nǎi kě jì hu

居以仁顺,守以恭俭,率以忠信,行以敬让,志无盈求,事无过用,乃可济乎!

gù dà jiàn jué jí suí lǐ qún shēng xùn wù chuí fàn yú shì hū zài sī zé shèng rén wéi zhèng zhī yóu yě

故大建厥极,绥理群生,训物垂范,于是乎在,斯则圣人为政之由也。

ruò nǎi yín kàng líng sì zé wēi hài méng yǐ

若乃淫抗陵肆,则危害萌矣。

gù yù yǎn zé sù huàn qíng yì zé yuàn bó shàn zì zé xìng gōng zhuān lì zé yán kòu kě wèi yǐ hòu shēng ér shī shēng zhě yě

故欲衍则速患,情佚则怨博,擅恣则兴攻,专利则延寇,可谓以厚生而失生者也。

yōu yōu zhī tú hài hu ruò zī zhī xìn ér xún jiān zhēng suǒ yuán

悠悠之徒,骇乎若兹之衅,而寻艰争所缘。

chá fu piān zhì yǒu bì ér dǔ jiǎn sǔn zhī shàn suì chǎn guì wú zhī yì ér jiàn jiàn yǒu zhī lùn

察夫偏质有弊,而睹简损之善,遂阐贵无之议,而建贱有之论。

jiàn yǒu zé bì wài xíng wài xíng zé bì yí zhì yí zhì zé bì hū fáng hū fáng zé bì wàng lǐ

贱有则必外形,外形则必遗制,遗制则必忽防,忽防则必忘礼。

lǐ zhì fú cún zé wú yǐ wéi zhèng yǐ

礼制弗存,则无以为政矣。

zhòng zhī cóng shàng yóu shuǐ zhī jū qì yě

众之从上,犹水之居器也。

gù zhào shù zhī qíng xìn yú suǒ xí

故兆庶之情,信于所习;

xí zé xīn fú qí yè yè fú zé wèi zhī lǐ rán

习则心服其业,业服则谓之理然。

shì yǐ jūn rén bì shèn suǒ jiào bān qí zhèng xíng yī qiè zhī wu fēn zhái bǎi xìng gè shòu sì zhí néng lìng bǐng mìng zhī zhě bù sù ér ān hū rán wàng yì mò yǒu qiān zhì

是以君人必慎所教,班其政刑一切之务,分宅百姓,各授四职,能令禀命之者不肃而安,忽然忘异,莫有迁志。

kuàng yú jù zài sān zhī zūn huái suǒ lóng zhī qíng dūn yǐ wéi xun zhě zāi

况于据在三之尊,怀所隆之情,敦以为训者哉!

sī nǎi hūn míng suǒ jiē bù kě bù shěn

斯乃昏明所阶,不可不审。

fu yíng yù kě sǔn ér wèi kě jué yǒu yě guò yòng kě jié ér wèi kě wèi wú guì yě

夫盈欲可损而未可绝有也,过用可节而未可谓无贵也。

gài yǒu jiǎng yán zhī jù zhě shēn liè yǒu xíng zhī gù shèng chēng kōng wú zhī měi

盖有讲言之具者,深列有形之故,盛称空无之美。

xíng qì zhī gù yǒu zhēng kōng wú zhī yì nán jiǎn biàn qiǎo zhī wén kě yuè shì xiàng zhī yán zú huò zhòng tīng xuàn yān ruò qí chéng shuō

形器之故有征,空无之义难检,辩巧之文可悦,似象之言足惑,众听眩焉,溺其成说。

suī pō yǒu yì cǐ xīn zhě cí bù huò jì qū yú suǒ xiá yīn wèi xū wú zhī lǐ chéng bù kě gài

虽颇有异此心者,辞不获济,屈于所狎,因谓虚无之理,诚不可盖。

chàng ér yǒu hé duō wǎng fú fǎn suì báo zōng shì zhī wu jiàn gōng liè zhī yòng gāo fú yóu zhī yè pí jīng shí zhī xián

唱而有和,多往弗反,遂薄综世之务,贱功烈之用,高浮游之业,埤经实之贤。

rén qíng suǒ xùn dǔ fu míng lì

人情所殉,笃夫名利。

yú shì wén zhě yǎn qí cí nè zhě zàn qí zhǐ rǎn qí zhòng yě

于是文者衍其辞,讷者赞其旨,染其众也。

shì yǐ lì yán jiè yú xū wú wèi zhī xuán miào

是以立言藉于虚无,谓之玄妙;

chù guān bù qīn suǒ sī wèi zhī yǎ yuǎn

处官不亲所司,谓之雅远;

fèng shēn sàn qí lián cāo wèi zhī kuàng dá

奉身散其廉操,谓之旷达。

gù dǐ lì zhī fēng mí yǐ ling chi

故砥砺之风,弥以陵迟。

fàng zhě yīn sī huò bèi jí xiōng zhī lǐ ér hū róng zhǐ zhī biǎo dú qì zhǎng yòu zhī xù hùn màn guì jiàn zhī jí

放者因斯,或悖吉凶之礼,而忽容止之表,渎弃长幼之序,混漫贵贱之级。

qí shèn zhě zhì yú luǒ chéng yán xiào wàng yi yǐ bù xī wèi hóng shì xíng yòu kuī yǐ

其甚者至于裸裎,言笑忘宜,以不惜为弘,士行又亏矣。

lǎo zi jì zhe wǔ qiān zhī wén biǎo zhí huì zá zhī bì zhēn jǔ jìng yī zhī yì yǒu yǐ lìng rén shì rán zì yí hé yú yì zhī sǔn qiān gèn jié zhī zhǐ

老子既著五千之文,表摭秽杂之弊,甄举静一之义,有以令人释然自夷,合于《易》之《损》、《谦》、《艮》、《节》之旨。

ér jìng yī shǒu běn wú xū wú zhī wèi yě

而静一守本,无虚无之谓也;

sǔn gèn zhī shǔ gài jūn zǐ zhī yī dào fēi yì zhī suǒ yǐ wèi tǐ shǒu běn wú yě

《损》《艮》之属,盖君子之一道,非《易》之所以为体守本无也。

guān lǎo zi zhī shū suī bó yǒu suǒ jīng ér yún yǒu shēng yú wú yǐ xū wéi zhǔ piān lì yī jiā zhī cí qǐ yǒu yǐ ér rán zāi

观老子之书虽博有所经,而云“有生于无”,以虚为主,偏立一家之辞,岂有以而然哉!

rén zhī jì shēng yǐ bǎo shēng wèi quán quán zhī suǒ jiē yǐ shùn gǎn wèi wu

人之既生,以保生为全,全之所阶,以顺感为务。

ruò wèi jìn yǐ kuī yè zé shěn nì zhī xìn xìng

若味近以亏业,则沈溺之衅兴;

huái mò yǐ wàng běn zé tiān lǐ zhī zhēn miè

怀末以忘本,则天理之真灭。

gù dòng zhī suǒ jiāo cún wáng zhī huì yě

故动之所交,存亡之会也。

fu yǒu fēi yǒu yú wú fēi wú

夫有非有,于无非无;

yú wú fēi wú yú yǒu fēi yǒu

于无非无,于有非有。

shì yǐ shēn zòng bō zhī lèi ér zhe guì wú zhī wén

是以申纵播之累,而著贵无之文。

jiāng yǐ jué suǒ fēi zhī yíng miù cún dà shàn zhī zhōng jié shōu liú dùn yú jì guò fǎn chéng zhèng yú xiōng huái

将以绝所非之盈谬,存大善之中节,收流遁于既过,反澄正于胸怀。

yi qí yǐ wú wéi cí ér zhǐ zài quán yǒu gù qí cí yuē yǐ wéi wén bù zú

宜其以无为辞,而旨在全有,故其辞曰“以为文不足”。

ruò sī zé shì suǒ jì zhī tu yī fāng zhī yán yě

若斯,则是所寄之涂,一方之言也。

ruò wèi zhì lǐ xìn yǐ wú wéi zōng zé piān ér hài dāng yǐ

若谓至理信以无为宗,则偏而害当矣。

xiān xián dá shí yǐ fēi suǒ zhì shì zhī shēn lùn

先贤达识,以非所滞,示之深论。

wéi bān gù zhe nán wèi zú zhé qí qíng

衹有班固著作艰深,难以判断他的看法。

sūn qīng yáng xióng dà tǐ yì zhī yóu piān yǒu suǒ xǔ

孙卿、杨雄大体抑之,犹偏有所许。

ér xū wú zhī yán rì yǐ guǎng yǎn zhòng jiā shàn qǐ gè liè qí shuō

而虚无之言,日以广衍,众家扇起,各列其说。

shàng jí zào huà xià bèi wàn shì mò bù guì wú suǒ cún qiān tóng

上及造化,下被万事,莫不贵无,所存佥同。

qíng yǐ zhòng gù nǎi hào fán yǒu zhī lǐ jiē yì zhī pí zhě báo ér bǐ yān

情以众固,乃号凡有之理皆义之埤者,薄而鄙焉。

biàn lùn rén lún jí jīng míng zhī yè suì yì mén sì

辩论人伦及经明之业,遂易门肆。

wěi yòng jué rán shēn qí suǒ huái ér gōng zhě yíng jí

𬱟用矍然,申其所怀,而攻者盈集。

huò yǐ wéi yī shí kǒu yán

或以为一时口言。

yǒu kè xìng guò xián jiàn mìng zhù wén zhì liè xū wú bù yǔn zhī zhēng

有客幸过,咸见命著文,擿列虚无不允之征。

ruò wèi néng měi shì shì zhèng zé wú jiā zhī yì fú kě duó yě

若未能每事释正,则无家之义弗可夺也。

wěi tuì ér sī zhī suī jūn zǐ zhái qíng wú qiú yú xiǎn jí qí lì yán zài hu dá zhǐ ér yǐ

𬱟退而思之,虽君子宅情,无求于显,及其立言,在乎达旨而已。

rán qù shèng jiǔ yuǎn yì tóng fēn jiū gǒu shǎo yǒu fǎng fú kě yǐ chóng jì xiān diǎn fú míng dà yè yǒu yì yú shí zé wéi huàn yán zhī bù néng yān de jìng mò jí wèi jǔ yī yú lüè shì suǒ cún ér yǐ zāi

然去圣久远,异同纷纠,苟少有仿佛,可以崇济先典,扶明大业,有益于时,则惟患言之不能,焉得静默,及未举一隅,略示所存而已哉!

fu zhì wú zhě wú yǐ néng shēng gù shǐ shēng zhě zì shēng yě

夫至无者无以能生,故始生者自生也。

zì shēng ér bì tǐ yǒu zé yǒu yí ér shēng kuī yǐ

自生而必体有,则有遗而生亏矣。

shēng yǐ yǒu wéi yǐ fēn zé xū wú shì yǒu zhī suǒ wèi yí zhě yě

生以有为已分,则虚无是有之所谓遗者也。

gù yǎng jì huà zhī yǒu fēi wú yòng zhī suǒ néng quán yě

故养既化之有,非无用之所能全也;

lǐ jì yǒu zhī zhòng fēi wú wéi zhī suǒ néng xún yě

理既有之众,非无为之所能循也。

xīn fēi shì yě ér zhì shì bì yóu yú xīn rán bù kě yǐ zhì shì yǐ fēi shì wèi xīn wèi wú yě

心非事也,而制事必由于心,然不可以制事以非事,谓心为无也。

jiang fēi qì yě ér zhì qì bì xū yú jiang rán bù kě yǐ zhì qì yǐ fēi qì wèi jiang fēi yǒu yě

匠非器也,而制器必须于匠,然不可以制器以非器,谓匠非有也。

shì yǐ yù shōu zhòng quán zhī lín fēi yǎn xī zhī suǒ néng huò yě

是以欲收重泉之鳞,非偃息之所能获也;

yǔn gāo yōng zhī qín fēi jìng gǒng zhī suǒ néng jié yě

陨高墉之禽,非静拱之所能捷也;

shěn tóu xián ěr zhī yòng fēi wú zhī zhī suǒ néng lǎn yě

审投弦饵之用,非无知之所能览也。

yóu cǐ ér guān jì yǒu zhě jiē yǒu yě xū wú xī yì yú yǐ yǒu zhī qún shēng zāi

由此而观,济有者皆有也,虚无奚益于已有之群生哉!

wáng yǎn zhī tú gōng nàn jiāo zhì bìng mò néng qū

王衍之徒攻难交至,并莫能屈。

yòu zhe biàn cái lùn gǔ jīn jīng yì jiē biàn shì yān wèi chéng ér yù huò

又著《辩才论》,古今精义皆辨释焉,未成而遇祸。

chū zhào wáng lún chǎn shì gǔ hòu wěi shén è zhī lún shù qiú guān wěi yǔ zhāng huá fù gù zhí bù xǔ yóu shì shēn wéi lún suǒ yuàn

初,赵王伦谄事贾后,𬱟甚恶之,伦数求官,𬱟与张华复固执不许,由是深为伦所怨。

lún yòu qián huái cuàn nì yù xiān chú cháo wàng yīn fèi gǔ hòu zhī jì suì zhū zhī shí nián sān shí sì

伦又潜怀篡逆,欲先除朝望,因废贾后之际遂诛之,时年三十四。

èr zi sōng gāi lún yì yù hài zhī

二子嵩、该,伦亦欲害之。

liáng wáng róng dōng hǎi wáng yuè chēng wěi fù xiù yǒu xūn wáng shì pèi shí tài miào bù yí miè qí hòu sì gù dé bù sǐ xǐ dài fāng

梁王肜、东海王越称𬱟父秀有勋王室,配食太庙,不宜灭其后嗣,故得不死,徙带方;

huì dì fǎn zhèng zhuī fù wěi běn guān gǎi zàng yǐ qīng lǐ shì yuē chéng

惠帝反正,追复𬱟本官,改葬以卿礼,谥曰成。

yǐ sōng sì jué wèi zhōng shū huáng mén shì láng

以嵩嗣爵,为中书黄门侍郎。

gāi chū hòu cóng bó kǎi wèi sàn qí cháng shì bìng wèi qǐ huó zéi chén wǔ suǒ hài

该出后从伯凯,为散骑常侍,并为乞活贼陈午所害。

kǎi zì shū zé

楷字叔则。

fù huī wèi jì zhōu cì shǐ

父徽,魏冀州刺史。

jiè míng wù yǒu shí liàng ruò guàn zhī míng yóu jīng lǎo yì shǎo yǔ wáng róng qí míng

楷明悟有识量,弱冠知名,尤精《老》、《易》,少与王戎齐名。

zhōng huì jiàn zhī yú wén dì pì xiàng guó yuàn qiān shàng shū láng

锺会荐之于文帝,辟相国掾,迁尚书郎。

gǔ chōng gǎi dìng lǜ lìng yǐ jiè wèi dìng kē láng

贾充改定律令,以楷为定科郎。

shì bì zhào jiè yú yù qián zhí dú píng yì dāng fǒu

事毕,诏楷于御前执读,平议当否。

jiè shàn xuān tǔ zuǒ yòu zhǔ mù tīng zhě wàng juàn

楷善宣吐,左右属目,听者忘倦。

wǔ dì wèi fǔ jūn miào xuǎn liáo cǎi yǐ jiè wèi cān jūn shì

武帝为抚军,妙选僚采,以楷为参军事。

lì bù láng quē wén dì wèn qí rén yú zhōng huì

吏部郎缺,文帝问其人于锺会。

huì yuē péi jiè qīng tōng wáng róng jiǎn yào jiē qí xuǎn yě

钟会说:“裴楷清明通达,王戎简明扼要,都是合适的人选。”

yú shì yǐ jiè wèi lì bù láng

”于是以楷为吏部郎。

jiè fēng shén gāo mài róng yí jùn shuǎng bó shè qún shū tè jīng lǐ yì shí rén wèi zhī yù rén yòu chēng jiàn péi shū zé rú jìn yù shān yìng zhào rén yě

楷风神高迈,容仪俊爽,博涉群书,特精理义,时人谓之“玉人”,又称“见裴叔则如近玉山,映照人也”。

zhuǎn zhōng shū láng chū rù gōng shěng jiàn zhě sù rán gǎi róng

转中书郎,出入宫省,见者肃然改容。

wǔ dì chū dēng zuò tàn cè yǐ bǔ shì shù duō shǎo ér dé yī dì bú yuè qún chén shī sè mò yǒu yán zhě

武帝初登阼,探策以卜世数多少,而得一,帝不悦,群臣失色,莫有言者。

jiè zhèng róng yí hé qí shēng qì cóng róng jìn yuē chén wén tiān de yī yǐ qīng de dé yī yǐ níng wáng hóu dé yī yǐ wéi tiān xià zhēn

楷正容仪,和其声气,从容进曰:“臣闻天得一以清,地得一以宁,王侯得一以为天下贞。

wǔ dì dà yuè qún chén jiē chēng wàn suì

”武帝大悦,群臣皆称万岁。

é bài sàn qí shì láng lèi qiān sàn qí cháng shì hé nèi tài shǒu rù wèi tún qí xiào wèi yòu jūn jiāng jūn zhuǎn shì zhōng

俄拜散骑侍郎,累迁散骑常侍、河内太守,入为屯骑校尉、右军将军,转侍中。

shí chóng yǐ gōng chén zi yǒu cái qì yǔ jiè zhì qù gè yì bù yǔ zhī jiāo

石崇以功臣子有才气,与楷志趣各异,不与之交。

zhǎng shuǐ xiào wèi sūn jì shū cháng yǔ chóng hān yàn màn ào guò dù chóng yù biǎo miǎn zhī

长水校尉孙季舒尝与崇酣燕,慢傲过度,崇欲表免之。

jiè wén zhī wèi chóng yuē zú xià yǐn rén kuáng yào zé rén zhèng lǐ bù yì guāi hu

楷闻之,谓崇曰:“足下饮人狂药,责人正礼,不亦乖乎!

chóng nǎi zhǐ

”崇乃止。

jiè xìng kuān hòu yǔ wù wú wǔ

楷性宽厚,与物无忤。

bù chí jiǎn sù měi yóu róng guì zhé qǔ qí zhēn wán

不持俭素,每游荣贵,辄取其珍玩。

suī chē mǎ qì fú sù xī zhī jiān biàn yǐ shī zhū qióng fá

虽车马器服,宿昔之间,便以施诸穷乏。

cháng yíng bié zhái qí cóng xiōng yǎn jiàn ér yuè zhī jí yǐ zhái yǔ yǎn

尝营别宅,其从兄衍见而悦之,即以宅与衍。

liáng zhào èr wáng guó zhī jìn shǔ guì zhòng dāng shí jiè suì qǐng èr guó zū qián bǎi wàn yǐ sàn qīn zú

梁、赵二王,国之近属,贵重当时,楷岁请二国租钱百万,以散亲族。

rén huò jī zhī jiè yuē sǔn yǒu yú yǐ bǔ bù zú tiān zhī dào yě

人或讥之,楷曰:“损有余以补不足,天之道也。

ān yú huǐ yù qí xíng jǐ rèn lǜ jiē cǐ lèi yě

”安于毁誉,其行己任率,皆此类也。

yǔ shān tāo hé jiào bìng yǐ shèng dé jū wèi dì cháng wèn yuē zhèn yīng tiān shùn shí hǎi nèi gēng shǐ tiān xià fēng shēng hé de hé shī

与山涛、和峤并以盛德居位,帝尝问曰:“朕应天顺时,海内更始,天下风声,何得何失?

jiè duì yuē bì xià shòu mìng sì hǎi chéng fēng suǒ yǐ wèi bǐ dé yú yáo shùn zhě dàn yǐ gǔ chōng zhī tú shàng zài cháo ěr

”楷对曰:“陛下受命,四海承风,所以未比德于尧舜者,但以贾充之徒尚在朝耳。

fāng yi yǐn tiān xià xián rén yǔ hóng zhèng dào bù yí shì rén yǐ sī

方宜引天下贤人,与弘正道,不宜示人以私。

shí rèn kǎi yǔ chún yì yǐ chōng wéi yán dì nǎi chū chōng wèi guān zhōng dū du

”时任恺、庾纯亦以充为言,帝乃出充为关中都督。

chōng nà nǚ yú tài zǐ nǎi zhǐ

充纳女于太子,乃止。

píng wú zhī hòu dì fāng xiū tài píng zhī huà měi yán gōng qīng yǔ lùn zhèng dào

平吴之后,帝方修太平之化,每延公卿,与论政道。

jiè chén sān wǔ zhī fēng cì xù hàn wèi shèng shuāi zhī jī

楷陈三五之风,次叙汉魏盛衰之迹。

dì chēng shàn zuò zhě tàn fú yān

帝称善,坐者叹服焉。

jiè zi zàn qǔ yáng jùn nǚ rán jiè sù qīng jùn yǔ zhī bù píng

楷子瓒娶杨骏女,然楷素轻骏,与之不平。

jùn jì zhí zhèng nǎi zhuǎn wéi wèi wèi qiān tài zǐ shǎo shī yōu yóu wú shì mò rú yě

骏既执政,乃转为卫尉,迁太子少师,优游无事,默如也。

jí jùn zhū jiè yǐ hūn qīn shōu fù tíng wèi jiāng jiā fǎ

及骏诛,楷以婚亲收付廷尉,将加法。

shì rì shì cāng cù zhū lù zòng héng zhòng rén wèi zhī zhèn kǒng

是日事仓卒,诛戮纵横,众人为之震恐。

jiè róng sè bù biàn jǔ dòng zì ruò suǒ zhǐ bǐ yǔ qīn gù shū

楷容色不变,举动自若,索纸笔与亲故书。

lài shì zhōng fu zhī jiù hù de miǎn yóu zuò qù guān

赖侍中傅祗救护得免,犹坐去官。

tài bǎo wèi guàn tài zǎi liàng chēng jiè zhēn zhèng bù ē fù yi méng jué tǔ nǎi fēng lín hǎi hóu shí yì èr qiān hù

太保卫瓘、太宰亮称楷贞正不阿附,宜蒙爵土,乃封临海侯,食邑二千户。

dài chǔ wáng wěi wèi běi jūn zhōng hou jiā sàn qí cháng shì

代楚王玮为北军中候,加散骑常侍。

wěi yuàn guàn liàng chì jǐ rèn jiè jiè wén zhī bù gǎn bài zhuǎn wéi shàng shū

玮怨瓘、亮斥己任楷,楷闻之,不敢拜,转为尚书。

jiè zhǎng zǐ yú xiān qǔ liàng nǚ nǚ shì wèi guàn zi jiè lǜ nèi nán wèi yǐ qiú chū wài zhèn chú ān nán jiāng jūn jiǎ jié dū du jīng zhōu zhū jūn shì chuí dāng fā ér wěi guǒ jiǎo zhào zhū liàng guàn

楷长子舆先娶亮女,女适卫瓘子,楷虑内难未已,求出外镇,除安南将军、假节、都督荆州诸军事,垂当发而玮果矫诏诛亮、瓘。

wěi yǐ jiè qián duó jǐ zhōng hou yòu yǔ liàng guàn hūn qīn mì qiǎn tǎo jiè

玮以楷前夺己中候,又与亮、瓘婚亲,密遣讨楷。

jiè sù zhī wěi yǒu wàng yú jǐ wén yǒu biàn dān chē rù chéng nì yú qī fù wáng hún jiā yǔ liàng xiǎo zi yī yè bā xǐ gù de miǎn nán

楷素知玮有望于己,闻有变,单车入城,匿于妻父王浑家,与亮小子一夜八徙,故得免难。

wěi jì fú zhū yǐ jiè wèi zhōng shū lìng jiā shì zhōng yǔ zhāng huá wáng róng bìng guǎn jī yào

玮既伏诛,以楷为中书令,加侍中,与张华、王戎并管机要。

jiè yǒu kě lì jí bù lè chǔ shì

楷有渴利疾,不乐处势。

wáng hún wèi jiè qǐng yuē jiè shòu xiān dì bá zhuó zhī ēn fù méng bì xià chǒng yù chéng jié jié zhī qiū yě

王浑为楷请曰:“楷受先帝拔擢之恩,复蒙陛下宠遇,诚竭节之秋也。

rán jiè xìng bù jìng yú wù xī wèi cháng shì qiú chū wèi hé nèi tài shǒu

然楷性不竞于物,昔为常侍,求出为河内太守;

hòu wèi shì zhōng fù qiú chū wèi hé nán yǐn

后为侍中,复求出为河南尹;

yǔ yáng jùn bù píng qiú wèi wèi wèi

与杨骏不平,求为卫尉;

jí zhuǎn dōng gōng bān zài shí lèi zhī xià ān yú dàn tuì yǒu shí yǒu yǐ jiàn qí xīn yě

及转东宫,班在时类之下,安于淡退,有识有以见其心也。

jiè jīn wěi dùn chén shēn yōu zhī

楷今委顿,臣深忧之。

guāng lù xūn quē yǐ wéi kě yòng

光禄勋缺,以为可用。

jīn zhāng huá zài zhōng shū wáng róng zài shàng shū zú jǔ qí qì wú wéi fù lìng jiè rù míng chén bù duō dāng jiàn jiāng yǎng bù wéi qí zhì yào qí yuǎn jì zhī yì

今张华在中书,王戎在尚书,足举其契,无为复令楷入,名臣不多,当见将养,不违其志,要其远济之益。

bù tīng jiù jiā guāng lù dài fu kāi fǔ yí tóng sān sī

”不听,就加光禄大夫、开府仪同三司。

jí jí dǔ zhào qiǎn huáng mén láng wáng yǎn shěng jí jiè huí móu zhǔ zhī yuē jìng wèi xiāng shí

及疾笃,诏遣黄门郎王衍省疾,楷回眸瞩之曰:“竟未相识。

yǎn shēn tàn qí shén jùn

衍深叹其神俊。

jiè yǒu zhī rén zhī jiàn chū zài hé nán lè guǎng qiáo jū jùn jiè wèi zhī míng jiè jiàn ér qí zhī zhì zhī yú zǎi fǔ

楷有知人之鉴,初在河南,乐广侨居郡界,未知名,楷见而奇之,致之于宰府。

cháng mù xià hóu xuán yún sù sù rú rù zōng miào zhōng dàn jiàn lǐ yuè qì zhōng huì rú guān wǔ kù sēn sēn dàn jiàn máo jǐ zài qián fu gǔ wāng xiáng mǐ suǒ bú jiàn shān tāo ruò dēng shān lín xià yōu rán shēn yuǎn

尝目夏侯玄云“肃肃如入宗庙中,但见礼乐器”,锺会“如观武库森森,但见矛戟在前”,傅嘏“汪翔靡所不见”,山涛“若登山临下,幽然深远”。

chū jiè jiā chuī shǔ zài zèng huò biàn rú quán huò zuò xuè huò zuò wú jīng zi

初,楷家炊黍在甑,或变如拳,或作血,或作芜菁子。

qí nián ér zú shí nián wǔ shí wǔ shì yuē yuán

其年而卒,时年五十五,谥曰元。

yǒu wǔ zǐ yú zàn xiàn lǐ xùn

有五子:舆、瓒、宪、礼、逊。

yú zì zǔ míng

舆字祖明。

shǎo xí fù jué guān zhì sàn qí shì láng zú shì yuē jiǎn

少袭父爵,官至散骑侍郎,卒谥曰简。

zàn zì guó bǎo zhōng shū láng fēng shén gāo mài jiàn zhě jiē jìng zhī

瓒字国宝,中书郎,风神高迈,见者皆敬之。

tè wèi wáng suí suǒ zhòng měi cóng qí yóu

特为王绥所重,每从其游。

suí fù róng wèi zhī yuē guó bǎo chū bù lái rǔ shù wǎng hé yě

绥父戎谓之曰:“国宝初不来,汝数往,何也?

duì yuē guó bǎo suī bù zhī suí suí zì zhī guó bǎo

”对曰:“国宝虽不知绥,绥自知国宝。

yáng jùn zhī zhū wéi luàn bīng suǒ hài

”杨骏之诛,为乱兵所害。

xiàn zì jǐng sī

宪字景思。

shǎo ér yǐng wù hǎo jiāo qīng xiá

少而颖悟,好交轻侠。

jí ruò guàn gèng zhé jié yán zhòng xiū shàng rú xué zú bù yú yù zhě shù nián

及弱冠,更折节严重,修尚儒学,足不逾阈者数年。

chén jùn xiè kūn yǐng chuān yǔ ái jiē jùn láng shì yě jiàn ér qí zhī xiāng wèi yuē péi xiàn gěng liàng hóng dá tōng jī shi mìng bù zhī qí hé rú fù

陈郡谢鲲、颍川庾敳皆俊郎士也,见而奇之,相谓曰:“裴宪鲠亮宏达,通机识命,不知其何如父;

zhì yú shēn hóng bǎo sù bù yǐ shì wù yīng xīn zhě qí dài guò zhī

至于深弘保素,不以世物婴心者,其殆过之。

chū shì jiǎng dōng gōng lì huáng mén lì bù láng shì zhōng

初,侍讲东宫,历黄门吏部郎、侍中。

dōng hǎi wáng yuè yǐ wéi yù zhōu cì shǐ běi zhōng láng jiàng jiǎ jié

东海王越以为豫州刺史、北中郎将、假节。

wáng jùn chéng zhì yǐ xiàn wèi shàng shū

王浚承制,以宪为尚书。

yǒng jiā mò wáng jùn wèi shí lè suǒ pò zǎo sōng děng mò bù xiè zuì jūn mén gòng lù jiāo cuò wéi xiàn jí xún chāo tián rán sī shì

永嘉末,王浚为石勒所破,枣嵩等莫不谢罪军门,贡赂交错,惟宪及荀绰恬然私室。

lēi sù wén qí míng zhào ér wèi zhī yuē wáng jùn nüè bào yōu zhōu rén guǐ tóng jí

勒素闻其名,召而谓之曰:“王浚虐暴幽州,人鬼同疾。

gū gōng xíng qián xiàn zhěng cí lí yuán jī jiù xián huan qìng xiè jiāo lù

孤恭行干宪,拯兹黎元,羁旧咸欢,庆谢交路。

èr jūn qí è ào wēi chéng xìn qū jué fáng fēng zhī lù jiāng shuí guī hu

二君齐恶傲威,诚信岨绝,防风之戮,将谁归乎?

xiàn shén sè kǎn rán qì ér duì yuē chén děng shì hé jìn róng ēn yù lóng zhòng

”宪神色侃然,泣而对曰:“臣等世荷晋荣,恩遇隆重。

wáng jùn xiōng cū chǒu zhèng shàng jìn zhī yí fān

王浚凶粗丑正,尚晋之遗籓。

suī xīn shèng huà yì qū chéng xīn

虽欣圣化,义岨诚心。

qiě wǔ wáng fá zhòu biǎo shāng róng zhī lǘ wèi wén shāng róng zài dǎo gē zhī lì yě

且武王伐纣,表商容之闾,未闻商容在倒戈之例也。

míng gōng jì bù yù yǐ dào huà lì wù bì yú xíng rěn wèi zhì zhě fáng fēng zhī lù chén zhī fēn yě

明公既不欲以道化厉物,必于刑忍为治者,防风之戮,臣之分也。

qǐng jiù pì yǒu sī

请就辟有司。

bù bài ér chū

”不拜而出。

lēi shēn jiā zhī dài yǐ bīn lǐ

勒深嘉之,待以宾礼。

lēi nǎi bù wáng jùn guān liáo qīn shǔ jiē zī zhì jù wàn wéi xiàn yǔ xún chāo jiā yǒu shū bǎi yú zhì yán mǐ gè shí shù hú ér yǐ

勒乃簿王浚官寮亲属,皆赀至巨万,惟宪与荀绰家有书百余帙,盐米各十数斛而已。

lēi wén zhī wèi qí zhǎng shǐ zhāng bīn yuē míng bù xū yě

勒闻之,谓其长史张宾曰:“名不虚也。

wú bù xǐ de yōu zhōu xǐ huò èr zi

吾不喜得幽州,喜获二子。

shǔ cóng shì zhōng láng chū wèi cháng lè tài shǒu

”署从事中郎,出为长乐太守。

jí lēi jiàn hào wèi huáng zhì dù yǔ wáng bō wèi zhī zhuàn cháo yí yú shì xiàn zhāng wén wù nǐ yú wáng zhě

及勒僭号,未遑制度,与王波为之撰朝仪,于是宪章文物,拟于王者。

lēi dà yuè shǔ tài zhōng dài fū qiān sī tú

勒大悦,署太中大夫,迁司徒。

jí jì lóng zhī shì mí jiā lǐ zhòng

及季龙之世,弥加礼重。

xiàn yǒu èr zi yì bìng yǐ wén cái zhī míng

宪有二子:挹、,并以文才知名。

shì jì lóng wèi tài zǐ zhōng shù zǐ sàn qí cháng shì

仕季龙为太子中庶子、散骑常侍。

yì jù háo xiá dān jiǔ hǎo zāng pǐ rén wù

挹、俱豪侠耽酒,好臧否人物。

yǔ hé jiān xíng yú yǒu xì yú qiè chéng mǎ bēn duàn liáo wéi rén suǒ huò yú wū shǐ jǐ yǐ jì lóng dāng xí xiān bēi gào zhī wèi bèi

与河间邢鱼有隙,鱼窃乘马奔段辽,为人所获,鱼诬使己以季龙当袭鲜卑,告之为备。

shí jì lóng shì móu fá liáo ér yǔ yú cí zhèng hé

时季龙适谋伐辽,而与鱼辞正合。

jì lóng xī zhū yì xiàn yì zuò miǎn

季龙悉诛挹、,宪亦坐免。

wèi jǐ fù yǐ wéi yòu guāng lù dài fu sī tú tài fù fēng ān dìng jùn gōng

未几,复以为右光禄大夫、司徒、太傅,封安定郡公。

xiàn lì guān wú gān jī zhī chēng rán zài cháo xuán mò wèi cháng yǐ wù wù jīng huái

宪历官无干绩之称,然在朝玄默,未尝以物务经怀。

dàn yǐ dé zhòng míng gāo dòng jiàn zūn lǐ

但以德重名高,动见尊礼。

jìng zú yú shí shì yǐ zú rén zhì zi mài wèi sì

竟卒于石氏,以族人峙子迈为嗣。

jiè zhǎng xiōng lí cì xiōng kāng bìng zhī míng

楷长兄黎,次兄康,并知名。

kāng zi dùn shǎo lì xiǎn wèi

康子盾,少历显位。

yǒng jiā zhōng wèi xú zhōu cì shǐ wěi rèn zhǎng shǐ sī mǎ ào

永嘉中,为徐州刺史,委任长史司马奥。

ào quàn dùn xíng shā lì wēi dà fā liáng rén wèi bīng yǒu bù fèng fǎ zhě zuì biàn zhì sǐ

奥劝盾刑杀立威,大发良人为兵,有不奉法者罪便至死。

zài rèn sān nián bǎi xìng jiē yuàn

在任三年,百姓嗟怨。

dōng hǎi wáng yuè dùn mèi fū yě

东海王越,盾妹夫也。

yuè jì hōng qí dū mǎn héng biàn yǐn suǒ fā liáng rén dōng hái

越既薨,骑督满衡便引所发良人东还。

xún ér liú yuán hǎi qiǎn jiàng wáng sāng zhào gù xiàng péng chéng qián fēng shù qí zhì xià pī wén wǔ bù kān kē zhèng xī jiē sàn zǒu dùn ào bēn huái yīn qī zǐ wèi zéi rén suǒ de

寻而刘元海遣将王桑、赵固向彭城,前锋数骑至下邳,文武不堪苛政,悉皆散走,盾、奥奔淮阴,妻子为贼人所得。

ào yòu yòu dùn jiàng zhào gù

奥又诱盾降赵固。

gù qī dùn nǚ yǒu chǒng dùn xiàng nǚ tì qì gù suì shā zhī

固妻盾女,有宠,盾向女涕泣,固遂杀之。

dùn dì shào zì dào qī

盾弟邵,字道期。

yuán dì wèi ān dōng jiāng jūn yǐ shào wèi zhǎng shǐ wáng dǎo wèi sī mǎ èr rén xiāng yǔ wèi shēn jiāo

元帝为安东将军,以邵为长史,王导为司马,二人相与为深交。

zhēng wèi tài zǐ zhōng shù zǐ fù zhuǎn sàn qí cháng shì shǐ chí jié dū du yáng zhōu jiāng xī huái běi zhū jūn shì dōng zhōng láng jiàng suí yuè chū xiàng ér zú yú jūn zhōng

征为太子中庶子,复转散骑常侍,使持节、都督扬州江西淮北诸军事、东中郎将,随越出项,而卒于军中。

jí wáng dǎo wèi sī kōng jì bài tàn yuē péi dào qī liú wáng qiáo zài wú bù dé dú dēng cǐ wèi

及王导为司空,既拜,叹曰:“裴道期、刘王乔在,吾不得独登此位。

dǎo zi zhòng yù yǔ kāng tóng zì dǎo sī jiù hǎo nǎi gǎi wéi jìng yù yān

”导子仲豫与康同字,导思旧好,乃改为敬豫焉。

jiè dì chāo zì jì shū qì yǔ hóng kuàng guān zhì huáng mén shì láng zhǎng shuǐ xiào wèi

楷弟绰,字季舒,器宇宏旷,官至黄门侍郎、长水校尉。

chuò zǐ xiá shàn yán xuán lǐ yīn cí qīng chàng líng rán ruò qín sè

绰子遐,善言玄理,音辞清畅,泠然若琴瑟。

cháng yǔ hé nán guō xiàng tán lùn yī zuò jiē fú

尝与河南郭象谈论,一坐嗟服。

yòu cháng zài píng dōng jiāng jūn zhōu fù zuò yú rén wéi qí

又尝在平东将军周馥坐,与人围棋。

fù sī mǎ xíng jiǔ xiá wèi jí yǐn sī mǎ zuì nù yīn yè xiá duò dì

馥司马行酒,遐未即饮,司马醉怒,因曳遐堕地。

xiá xú qǐ hái zuò yán sè bù biàn fù qí rú gù

遐徐起还坐,颜色不变,复棋如故。

qí xìng xū hé rú cǐ

其性虚和如此。

dōng hǎi wáng yuè yǐn wéi zhǔ bù hòu wèi yuè zi pí suǒ hài

东海王越引为主簿,后为越子毗所害。

chū péi wáng èr zú shèng yú wèi jìn zhī shì shí rén yǐ wéi bā péi fāng bā wáng huī bǐ wáng xiáng jiè bǐ wáng yǎn kāng bǐ wáng suí chāo bǐ wáng chéng zàn bǐ wáng dūn xiá bǐ wáng dǎo wěi bǐ wáng róng miǎo bǐ wáng xuán yún

初,裴、王二族盛于魏晋之世,时人以为八裴方八王:徽比王祥,楷比王衍,康比王绥,绰比王澄,瓒比王敦,遐比王导,𬱟比王戎,邈比王玄云。

shǐ chén yuē zhōu chèn duō shì hàn yuē dé rén qǔ lèi xīng xiàng xié háng fú qì

史臣曰:周称多士,汉曰得人,取类星象,颉颃符契。

shí fá míng liú duō yǐ gàn hé xiāng xǔ zì jiā guāng guó qǐ chén qiān zhī wèi yú

时乏名流,多以干翮相许,自家光国,岂陈骞之谓欤!

xiù zé shēng gài péng liáo chēng wéi lǐng xiù

秀则声盖朋僚,称为领袖。

jiè zé jī shén yòu fā mù yǐ qīng tōng

楷则机神幼发,目以清通。

jù wèi jìn shì míng chén liáng yǒu yǐ yě

俱为晋氏名臣,良有以也。

zàn yuē shì jì shùn cái cái yīng shì zhì

赞曰:世既顺才,才膺世至。

gāo píng shěn mǐn yùn cí míng qì

高平沈敏,蕴兹名器。

jù lù zì rán yì yún jīng sì

钜鹿自然,亦云经笥。

wā huáng liàn shí jìn tú kāi mì

娲皇炼石,晋图开秘。

wěi yǒu qīng guī chéng jiā lái mèi

𬱟有清规,承家来媚。

✦ You read 列传·第五章

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.