晋书 · 房玄龄 · Chapter 49 of 130

列传·第十九章

PinyinModern Translation
Size

yuán jí zì sì zōng chén liú wèi shì rén yě

阮籍,字嗣宗,陈留尉氏人也。

fù yǔ wèi chéng xiàng yuàn zhī míng yú shì

父瑀,魏丞相掾,知名于世。

jí róng mào guī jié zhì qì hóng fàng ào rán dú de rèn xìng bù jī ér xǐ nù bù xìng yú sè

籍容貌瑰杰,志气宏放,傲然独得,任性不羁,而喜怒不形于色。

huò bì hù shì shū lěi yuè bù chū

或闭户视书,累月不出;

huò dēng lín shān shuǐ jīng rì wàng guī

或登临山水,经日忘归。

bó lǎn qún jí yóu hǎo zhuāng lǎo

博览群籍,尤好《庄》《老》。

shì jiǔ néng xiào shàn tán qín

嗜酒能啸,善弹琴。

dāng qí dé yì hū wàng xíng hái

当其得意, 忽忘形骸。

shí rén duō wèi zhī chī wéi zú xiōng wén yè měi tàn fú zhī yǐ wéi shèng jǐ yóu shì xián gòng chēng yì

时人多谓之痴,惟族兄文业每叹服之,以为胜己,由是咸共称异。

jí cháng suí shū fù zhì dōng jùn yǎn zhōu cì shǐ wáng chǎng qǐng yǔ xiāng jiàn zhōng rì bù kāi yī yán zì yǐ bù néng cè

籍尝随叔父至东郡,兖州刺史王昶请与相见,终日不开一言,自以不能测。

tài wèi jiǎng jì wén qí yǒu jùn cái ér pì zhī jí yì dū tíng zòu jì yuē fú wéi míng gōng yǐ hán yī zhī dé jù shàng tái zhī wèi yīng háo qiáo shǒu jùn xián kàng zú

太尉蒋济闻其有隽才而辟之,籍诣都亭奏记曰:“伏惟明公以含一之德,据上台之位, 英豪翘首,俊贤抗足。

kāi fǔ zhī rì rén rén zì yǐ wéi yuàn shǔ

开府之日,人人自以为掾属;

bì shū shǐ xià ér xià zǒu wéi shǒu

辟书始下,而下走为首。

xī zi xià zài yú xī hé zhī shàng ér wén hóu yōng huì

昔子夏在于西河之上,而文侯拥篲;

zōu zǐ chǔ yú shǔ gǔ zhī yīn ér zhāo wáng péi chéng

邹子处于黍谷之阴,而昭王陪乘。

fū bù yī wéi dài zhī shì gū jū tè lì wáng gōng dà rén suǒ yǐ lǐ xià zhī zhě wéi dào cún yě

夫布衣韦带之士, 孤居特立,王公大人所以礼下之者,为道存也。

jīn jí wú zōu bo zhī dào ér yǒu qí lòu wěi jiàn cǎi zé wú yǐ chēng dāng

今籍无邹、卜之道,而有其陋,猥见采择,无以称当。

fāng jiāng gēng yú dōng gāo zhī yáng shū shǔ jì zhī yú shuì

方将耕于东皋之阳,输黍稷之余税。

fù xīn pí bìng zú lì bù qiáng bǔ lì zhī zhào fēi suǒ kè kān

负薪疲病,足力不强,补吏之召,非所克堪。

qǐ huí miù ēn yǐ guāng qīng jǔ

乞回谬恩,以光清举。

chū jì kǒng jí bù zhì de jì xīn rán

”初,济恐籍不至,得记欣然。

qiǎn zú yíng zhī ér jí yǐ qù jì dà nù

遣卒迎之,而籍已去,济大怒。

yú shì xiāng qīn gòng yù zhī nǎi jiù lì

于是乡亲共喻之,乃就吏。

hòu xiè bìng guī

后谢病归。

fù wèi shàng shū láng shǎo shí yòu yǐ bìng miǎn

复为尚书郎,少时, 又以病免。

jí cáo shuǎng fǔ zhèng zhào wèi cān jūn

及曹爽辅政,召为参军。

jí yīn yǐ jí cí píng yú tián lǐ

籍因以疾辞,屏于田里。

suì yú ér shuǎng zhū shí rén fú qí yuǎn shí

岁余而爽诛,时人服其远识。

xuān dì wèi tài fù mìng jí wéi cóng shì zhōng láng

宣帝为太傅,命籍为从事中郎。

jí dì bēng fù wèi jǐng dì dà sī mǎ cóng shì zhōng láng

及帝崩,复为景帝大司马从事中郎。

gāo guì xiāng gōng jí wèi fēng guān nèi hóu xǐ sàn qí cháng shì

高贵乡公即位,封关内侯,徙散骑常侍。

jí běn yǒu jì shì zhì shǔ wèi jìn zhī jì tiān xià duō gù míng shì shǎo yǒu quán zhě jí yóu shì bù yǔ shì shì suì hān yǐn wèi cháng

籍本有济世志,属魏、晋之际,天下多故,名士少有全者,籍由是不与世事, 遂酣饮为常。

wén dì chū yù wèi wǔ dì qiú hūn yú jí jí zuì liù shí rì bù dé yán ér zhǐ

文帝初欲为武帝求婚于籍,籍醉六十日,不得言而止。

zhōng huì shù yǐ shí shì wèn zhī yù yīn qí kě fǒu ér zhì zhī zuì jiē yǐ hān zuì huò miǎn

钟会数以时事问之,欲因其可否而致之罪,皆以酣醉获免。

jí wén dì fǔ zhèng jí cháng cóng róng yán yú dì yuē jí píng shēng céng yóu dōng píng lè qí fēng tǔ

及文帝辅政,籍尝从容言于帝曰: “籍平生曾游东平,乐其风土。

dì dà yuè jí bài dōng píng xiāng

”帝大悦,即拜东平相。

jí chéng lǘ dào jùn huài fǔ shè píng zhāng shǐ nèi wài xiāng wàng fǎ lìng qīng jiǎn xún rì ér hái

籍乘驴到郡,坏府舍屏鄣, 使内外相望,法令清简,旬日而还。

dì yǐn wèi dà jiàng jūn cóng shì zhōng láng

帝引为大将军从事中郎。

yǒu sī yán yǒu zi shā mǔ zhě jí yuē xī

有司言有子杀母者, 籍曰:“嘻!

shā fù nǎi kě zhì shā mǔ hu

杀父乃可,至杀母乎!

zuò zhě guài qí shī yán

”坐者怪其失言。

dì yuē shā fù tiān xià zhī jí è ér yǐ wéi kě hu

帝曰:“杀父,天下之极恶, 而以为可乎?

jí yuē qín shòu zhī mǔ ér bù zhī fù shā fù qín shòu zhī lèi yě

”籍曰:“禽兽知母而不知父,杀父,禽兽之类也。

shā mǔ qín shòu zhī bù ruò

杀母,禽兽之不若。

zhòng nǎi yuè fú

”众乃悦服。

jí wén bù bīng chú yíng rén shàn niàng yǒu zhù jiǔ sān bǎi hú nǎi qiú wèi bù bīng xiào wèi

籍闻步兵厨营人善酿,有贮酒三百斛,乃求为步兵校尉。

yí luò shì shì suī qù zuǒ zhí héng yóu fǔ nèi cháo yàn bì yǔ yān

遗落世事,虽去佐职, 恒游府内,朝宴必与焉。

huì dì ràng jiǔ cì gōng qīng jiāng quàn jìn shǐ jí wèi qí cí

会帝让九锡,公卿将劝进,使籍为其辞。

jí shěn zuì wàng zuò lín yì fǔ shǐ qǔ zhī jiàn jí fāng jù àn zuì mián

籍沈醉忘作,临诣府,使取之,见籍方据案醉眠。

shǐ zhě yǐ gào jí biàn shū àn shǐ xiě zhī wú suǒ gǎi cuàn

使者以告,籍便书案,使写之,无所改窜。

cí shén qīng zhuàng wéi shí suǒ zhòng

辞甚清壮,为时所重。

jí suī bù jū lǐ jiào rán fā yán xuán yuǎn kǒu bù zāng fǒu rén wù

籍虽不拘礼教,然发言玄远,口不臧否人物。

xìng zhì xiào mǔ zhōng zhèng yú rén wéi qí duì zhě qiú zhǐ jí liú yǔ jué dǔ

性至孝,母终,正与人围棋,对者求止,籍留与决赌。

jì ér yǐn jiǔ èr dòu jǔ shēng yī hào tù xiě shù shēng

既而饮酒二斗,举声一号,吐血数升。

jí jiāng zàng shí yī zhēng zhūn yǐn èr dòu jiǔ rán hòu lín jué zhí yán qióng yǐ jǔ shēng yī hào yīn yòu tù xiě shù shēng huǐ jí gǔ lì dài zhì miè xìng

及将葬,食一蒸肫, 饮二斗酒,然后临诀,直言穷矣,举声一号,因又吐血数升,毁瘠骨立,殆致灭性。

péi jiè wǎng diào zhī jí sàn fà jī jù zuì ér zhí shì jiè diào yàn bì biàn qù

裴楷往吊之,籍散发箕踞,醉而直视,楷吊唁毕便去。

huò wèn jiè fán diào zhě zhǔ kū kè nǎi wèi lǐ

或问楷:“凡吊者,主哭, 客乃为礼。

jí jì bù kū jūn hé wéi kū

籍既不哭,君何为哭?

jiè yuē yuán jí jì fāng wài zhī shì gù bù chóng lǐ diǎn

”楷曰:“阮籍既方外之士,故不崇礼典。

wǒ sú zhōng zhī shì gù yǐ guǐ yí zì jū

我俗中之士,故以轨仪自居。

shí rén tàn wèi liǎng de

”时人叹为两得。

jí yòu néng wéi qīng bái yǎn jiàn lǐ sú zhī shì yǐ bái yǎn duì zhī

籍又能为青白眼,见礼俗之士,以白眼对之。

jí jī xǐ lái diào jí zuò bái yǎn xǐ bù yì ér tuì

及嵇喜来吊,籍作白眼,喜不怿而退。

xǐ dì kāng wén zhī nǎi jī jiǔ xié qín zào yān jí dà yuè nǎi jiàn qīng yǎn

喜弟康闻之,乃赍酒挟琴造焉,籍大悦,乃见青眼。

yóu shì lǐ fǎ zhī shì jí zhī ruò chóu ér dì měi bǎo hù zhī

由是礼法之士疾之若仇,而帝每保护之。

jí sǎo cháng guī níng jí xiāng jiàn yǔ bié

籍嫂尝归宁,籍相见与别。

huò jī zhī jí yuē lǐ qǐ wèi wǒ shè yá

或讥之,籍曰:“礼岂为我设邪!

lín jiā shào fù yǒu měi sè dāng lú gū jiǔ

”邻家少妇有美色,当垆沽酒。

jí cháng yì yǐn zuì biàn wò qí cè

籍尝诣饮,醉,便卧其侧。

jí jì bù zì xián qí fu chá zhī yì bù yí yě

籍既不自嫌,其夫察之,亦不疑也。

bīng jiā nǚ yǒu cái sè wèi jià ér sǐ

兵家女有才色,未嫁而死。

jí bù shí qí fù xiōng jìng wǎng kū zhī jìn āi ér hái

籍不识其父兄,径往哭之,尽哀而还。

qí wài tǎn dàng ér nèi chún zhì jiē cǐ lèi yě

其外坦荡而内淳至, 皆此类也。

shí shuài yì dú jià bù yóu jìng lù chē jì suǒ qióng zhé tòng kū ér fǎn

时率意独驾,不由径路,车迹所穷,辄恸哭而反。

cháng dēng guǎng wǔ guān chu hàn zhàn chù tàn yuē shí wú yīng xióng shǐ shù zǐ chéng míng

尝登广武,观楚、汉战处,叹曰:“时无英雄,使竖子成名!

dēng wǔ láo shān wàng jīng yì ér tàn yú shì fù háo jié shī

”登武牢山,望京邑而叹,于是赋《豪杰诗》。

jǐng yuán sì nián dōng zú shí nián wǔ shí sì

景元四年冬卒,时年五十四。

jí néng zhǔ wén chū bù liú sī

籍能属文,初不留思。

zuò yǒng huái shī bā shí yú piān wèi shì suǒ zhòng

作《咏怀诗》八十余篇,为世所重。

zhe dá zhuāng lùn xù wú wéi zhī guì

著《达庄论》,叙无为之贵。

wén duō bù lù

文多不录。

jí cháng yú sū mén shān yù sūn dēng yǔ shāng lüè zhōng gǔ jí qī shén dǎo qì zhī shù dēng jiē bù yīng jí yīn cháng xiào ér tuì

籍尝于苏门山遇孙登,与商略终古及栖神导气之术,登皆不应,籍因长啸而退。

zhì bàn lǐng wén yǒu shēng ruò luán fèng zhī yīn xiǎng hu yán gǔ nǎi dēng zhī xiào yě

至半岭,闻有声若鸾凤之音,响乎岩谷,乃登之啸也。

suì guī zhe dà rén xiān sheng chuán qí lüè yuē shì rén suǒ wèi jūn zǐ wéi fǎ shì xiū wéi lǐ shì kè

遂归著《大人先生传》,其略曰:“世人所谓君子,惟法是修,惟礼是克。

shǒu zhí guī bì zú lǚ shéng mò

手执圭璧,足履绳墨。

xíng yù wèi mù qián jiǎn yán yù wèi wú qióng zé

行欲为目前检,言欲为无穷则。

shǎo chēng xiāng dǎng zhǎng wén lín guó

少称乡党,长闻邻国。

shàng yù tú sān gōng xià bù shī jiǔ zhōu mù

上欲图三公,下不失九州牧。

dú bú jiàn qún shī zhī chù kūn zhōng táo hu shēn fèng nì hu huài xù zì yǐ wéi jí zhái yě

独不见群虱之处裈中,逃乎深缝,匿乎坏絮,自以为吉宅也。

xíng bù gǎn lí fèng jì dòng bù gǎn chū kūn dāng zì yǐ wéi de shéng mò yě

行不敢离缝际,动不敢出裈裆, 自以为得绳墨也。

rán yán qiū huǒ liú jiāo yì miè dōu qún shī chǔ yú kūn zhōng ér bù néng chū yě

然炎丘火流,焦邑灭都,群虱处于裈中而不能出也。

jūn zǐ zhī chù yù nèi hé yì fu shī zhī chù kūn zhōng hu

君子之处域内,何异夫虱之处裈中乎!

cǐ yì jí zhī xiōng huái běn qù yě

”此亦籍之胸怀本趣也。

zi hún zì cháng chéng yǒu fù fēng

子浑,字长成,有父风。

shǎo mù tōng dá bù shì xiǎo jié

少慕通达,不饰小节。

jí wèi yuē zhòng róng yǐ yù wú cǐ liú rǔ bù dé fù ěr

籍谓曰:“仲容已豫吾此流, 汝不得复尔!

tài kāng zhōng wèi tài zǐ shù zǐ

”太康中,为太子庶子。

xián zì zhòng róng

咸字仲容。

fù xī wǔ dū tài shǒu

父熙,武都太守。

xián rèn láo bù jū yǔ shū fù jí wèi zhú lín zhī yóu dāng shì lǐ fǎ zhě jī qí suǒ wèi

咸任达不拘,与叔父籍为竹林之游,当世礼法者讥其所为。

xián yǔ jí jū dào nán zhū yuán jū dào běi běi ruǎn fù ér nán ruǎn pín

咸与籍居道南,诸阮居道北,北阮富而南阮贫。

qī yuè qī rì běi ruǎn shèng shài yī fú jiē jǐn qǐ càn mù xián yǐ gān guà dà bù dú bí yú tíng

七月七日,北阮盛晒衣服,皆锦绮粲目,咸以竿挂大布犊鼻于庭。

rén huò guài zhī dá yuē wèi néng miǎn sú liáo fù ěr ěr

人或怪之,答曰:“未能免俗,聊复尔耳!

lì shì sàn qí shì láng

历仕散骑侍郎。

shān tāo jǔ xián diǎn xuǎn yuē ruǎn xián zhēn sù guǎ yù shēn shí qīng zhuó wàn wù bù néng yí

山涛举咸典选,曰:“阮咸贞素寡欲,深识清浊,万物不能移。

ruò zài guān rén zhī zhí bì jué yú shí

若在官人之职,必绝于时。

wǔ dì yǐ xián dān jiǔ fú xū suì bù yòng

”武帝以咸耽酒浮虚,遂不用。

tài yuán guō yì gāo shuǎng yǒu shí liàng zhī míng yú shí shǎo suǒ tuī xiān jiàn xián xīn zuì bù jué tàn yān

太原郭奕高爽有识量, 知名于时,少所推先,见咸心醉,不觉叹焉。

ér jū mǔ sāng zòng qíng yuè lǐ

而居母丧,纵情越礼。

sù xìng gū zhī bì gū dāng guī yú fū jiā chū yún liú bì jì ér zì cóng qù

素幸姑之婢, 姑当归于夫家,初云留婢,既而自从去。

shí fāng yǒu kè xián wén zhī jù jiè kè mǎ zhuī bì jì jí yǔ bì lèi qí ér hái lùn zhě shén fēi zhī

时方有客,咸闻之,遽借客马追婢,既及, 与婢累骑而还,论者甚非之。

xián miào jiě yīn lǜ shàn dàn pí pá

咸妙解音律,善弹琵琶。

suī chǔ shì bù jiāo rén shì wéi gòng qīn zhī xián gē hān yàn ér yǐ

虽处世不交人事,惟共亲知弦歌酣宴而已。

yǔ cóng zǐ xiū tè xiāng shàn měi yǐ dé yì wèi huan

与从子修特相善,每以得意为欢。

zhū yuán jiē yǐn jiǔ xián zhì zōng rén jiān gòng jí bù fù yòng bēi shāng zhēn zhuó yǐ dà pén shèng jiǔ yuán zuò xiāng xiàng dà zhuó gèng yǐn

诸阮皆饮酒,咸至,宗人间共集,不复用杯觞斟酌,以大盆盛酒,圆坐相向,大酌更饮。

shí yǒu qún shǐ lái yǐn qí jiǔ xián zhí jiē qù qí shàng biàn gòng yǐn zhī

时有群豕来饮其酒,咸直接去其上,便共饮之。

qún cóng kūn dì mò bù yǐ fàng dá wéi xíng jí fú zhī xǔ

群从昆弟莫不以放达为行,籍弗之许。

xún xù měi yǔ xián lùn yīn lǜ zì yǐ wéi yuǎn bù jí yě jí zhī chū bǔ shǐ píng tài shǒu

荀勖每与咸论音律,自以为远不及也,疾之, 出补始平太守。

yǐ shòu zhōng

以寿终。

èr zi zhān fú

二子:瞻、孚。

zhān zì qiān lǐ

瞻字千里。

xìng qīng xū guǎ yù zì dé yú huái

性清虚寡欲,自得于怀。

dú shū bù shèn yán qiú ér mò shí qí yào yù lǐ ér biàn cí bù zú ér zhǐ yǒu yú

读书不甚研求,而默识其要,遇理而辩, 辞不足而旨有余。

shàn tán qín rén wén qí néng duō wǎng qiú tīng bù wèn guì jiàn zhǎng yòu jiē wèi dàn zhī

善弹琴,人闻其能,多往求听,不问贵贱长幼,皆为弹之。

shén qì chōng hé ér bù zhī xiàng rén suǒ zài

神气冲和,而不知向人所在。

nèi xiōng pān yuè měi lìng gǔ qín zhōng rì dá yè wú wǔ sè

内兄潘岳每令鼓琴,终日达夜,无忤色。

yóu shì shí zhě tàn qí tián dàn bù kě róng rǔ yǐ

由是识者叹其恬澹,不可荣辱矣。

jǔ zhǐ zhuó rán

举止灼然。

jiàn sī tú wáng róng róng wèn yuē shèng rén guì míng jiào lǎo zhuāng míng zì rán qí zhǐ tóng yì

见司徒王戎,戎问曰:“圣人贵名教,老庄明自然, 其旨同异?

zhān yuē jiāng wú tóng

”瞻曰:“将无同。

róng zī jiē liáng jiǔ jí mìng pì zhī

”戎咨嗟良久,即命辟之。

shí rén wèi zhī sān yǔ yuàn

时人谓之“三语掾”。

tài wèi wáng yǎn yì yǎ zhòng zhī

太尉王衍亦雅重之。

zhān cháng qún xíng mào rè kě shén nì lǚ yǒu jǐng zhòng rén jìng qū zhī zhān dú qūn xún zài hòu xū yǐn zhě bì nǎi jìn qí yí tuì wú jìng rú cǐ

瞻尝群行,冒热渴甚,逆旅有井,众人竞趋之,瞻独逡巡在后, 须饮者毕乃进,其夷退无竞如此。

dōng hǎi wáng yuè zhèn xǔ chāng yǐ zhān wèi jì shì cān jūn yǔ wáng chéng xiè kūn shān yōu jù zài yuè fǔ

东海王越镇许昌,以瞻为记室参军,与王承、谢鲲、邓攸俱在越府。

yuè yǔ zhān děng shū yuē lǐ nián bā suì chū jiù wài fù míng shǐ kě yǐ jiā shī xùn zhī zé

越与瞻等书曰:“礼,年八岁出就外傅,明始可以加师训之则;

shí nián yuē yòu xué míng kě jiàn xiān wáng zhī jiào yě

十年曰幼学,明可渐先王之教也。

rán xué zhī suǒ rù qiǎn tǐ zhī suǒ ān shēn

然学之所入浅,体之所安深。

shì yǐ xián xí lǐ róng bù rú shì zhān yí dù

是以闲习礼容,不如式瞻仪度;

fěng sòng yí yán bù ruò qīn chéng yīn zhǐ

讽诵遗言,不若亲承音旨。

xiǎo r pí jì wú lìng shū zhī zhì bù wén dào dé zhī fēng wàng zhū jūn shí yǐ xián yù zhōu xuán huì jiē

小儿毗既无令淑之质,不闻道德之风,望诸君时以闲豫,周旋诲接。

yǒng jiā zhōng wèi tài zǐ shè rén

永嘉中,为太子舍人。

zhān sù zhí wú guǐ lùn wù mò néng nán měi zì wèi cǐ lǐ zú kě yǐ biàn zhèng yōu míng

瞻素执无鬼论,物莫能难,每自谓此理足可以辩正幽明。

hū yǒu yī kè tōng míng yì zhān hán wēn bì liáo tán míng lǐ

忽有一客通名诣瞻,寒温毕,聊谈名理。

kè shén yǒu cái biàn zhān yǔ zhī yán liáng jiǔ jí guǐ shén zhī shì fǎn fù shén kǔ

客甚有才辩,瞻与之言,良久及鬼神之事, 反复甚苦。

kè suì qū nǎi zuò sè yuē guǐ shén gǔ jīn shèng xián suǒ gòng chuán jūn hé de dú yán wú

客遂屈,乃作色曰:“鬼神,古今圣贤所共传,君何得独言无!

jí pū biàn shì guǐ

即仆便是鬼。

yú shì biàn wéi yì xíng xū yú xiāo miè

”于是变为异形,须臾消灭。

zhān mò rán yì sè dà è

瞻默然,意色大恶。

hòu suì yú bìng zú yú cāng yuán shí nián sān shí

后岁余,病卒于仓垣,时年三十。

fú zì yáo jí

孚字遥集。

qí mǔ jí hú bì yě

其母,即胡婢也。

fú zhī chū shēng qí gū qǔ wáng yán shòu lǔ líng guāng diàn fù yuē hú rén yáo jí yú shàng yíng ér yǐ zì yān

孚之初生,其姑取王延寿《鲁灵光殿赋》曰“胡人遥集于上楹”而以字焉。

chū pì tài fù fǔ qiān qí bīng shǔ

初辟太傅府,迁骑兵属。

bì luàn dù jiāng yuán dì yǐ wéi ān dōng cān jūn

避乱渡江,元帝以为安东参军。

péng fā yǐn jiǔ bù yǐ wáng wù yīng xīn

蓬发饮酒,不以王务婴心。

shí dì jì yòng shēn hán yǐ jiù shì ér fú zhī tú wèi néng qì yě

时帝既用申、韩以救世,而孚之徒未能弃也。

suī rán bù yǐ shì rèn chù zhī

虽然,不以事任处之。

zhuǎn chéng xiàng cóng shì zhōng láng

转丞相从事中郎。

zhōng rì hān zòng héng wèi yǒu sī suǒ àn dì měi yōu róng zhī

终日酣纵,恒为有司所按,帝每优容之。

láng yá wáng póu wèi chē qí jiāng jūn zhèn guǎng líng gāo xuǎn gāng zuǒ yǐ fú wèi zhǎng shǐ

琅邪王裒为车骑将军,镇广陵,高选纲佐,以孚为长史。

dì wèi yuē qīng jì tǒng jūn fǔ jiāo lěi duō shì yi jié yǐn yě

帝谓曰:“卿既统军府,郊垒多事,宜节饮也。

fú dá yuē bì xià bù yǐ chén bù cái wěi zhī yǐ róng lǚ zhī zhòng

”孚答曰:“陛下不以臣不才,委之以戎旅之重。

chén miǎn cóng shì bù gǎn yǒu yán zhě qiè yǐ jīn wáng lì zhèn wēi fēng hè rán huáng zé xiá bèi zéi kòu liǎn jì fēn kūn jì chéng rì yuè zì lǎng chén yì hé kě jué huǒ bù xī

臣F C勉从事,不敢有言者,窃以今王莅镇,威风赫然,皇泽遐被,贼寇敛迹,氛昆既澄,日月自朗,臣亦何可爵火不息?

zhèng yīng duān gǒng xiào yǒng yǐ lè dāng nián ěr

正应端拱啸咏,以乐当年耳。

qiān huáng mén shì láng sàn qí cháng shì

”迁黄门侍郎、 散骑常侍。

cháng yǐ jīn diāo huàn jiǔ fù wèi suǒ sī tán hé dì yòu zhī

尝以金貂换酒,复为所司弹劾,帝宥之。

zhuǎn tài zǐ zhōng shù zǐ zuǒ wèi lǜ lǐng zhūn qí xiào wèi

转太子中庶子、左卫率,领屯骑校尉。

míng dì jí wèi qiān shì zhōng

明帝即位,迁侍中。

cóng píng wáng dūn cì jué nán ān xiàn hòu

从平王敦,赐爵南安县侯。

zhuǎn lì bù shàng shū lǐng dōng hǎi wáng shī chēng jí bù bài

转吏部尚书,领东海王师,称疾不拜。

zhào jiù jiā yòng zhī shàng shū lìng xī jiàn yǐ wéi fēi lǐ

诏就家用之,尚书令郗鉴以为非礼。

dì yuē jiù yòng zhī chéng bù kuài bù ěr biàn fèi cái

帝曰:“就用之诚不快,不尔便废才。

jí dì jí dà jiàn wēn jiào rù shòu gù mìng guò fú yào yǔ tóng xíng

” 及帝疾大渐,温峤入受顾命,过孚,要与同行。

shēng chē nǎi gào zhī yuē zhǔ shàng suì dà jiàn jiāng zuǒ wēi ruò shí zī qún xián gòng kāng shì wu

升车,乃告之曰:“主上遂大渐, 江左危弱,实资群贤,共康世务。

qīng shí wàng suǒ guī jīn yù qū qīng tóng shòu gù tuō

卿时望所归,今欲屈卿同受顾托。

fú bù dá gù qiú xià chē jiào bù xǔ

”孚不答,固求下车,峤不许。

chuí zhì tái mén gào jiào nèi pò qiú zàn xià biàn tú bù huán jiā

垂至台门,告峤内迫,求暂下,便徒步还家。

chū zǔ yuē xìng hǎo cái fú xìng hǎo jī tóng shì lèi ér wèi pàn qí dé shī

初,祖约性好财,孚性好屐,同是累而未判其得失。

yǒu yì yuē jiàn zhèng liào cái wù kè zhì píng dāng bù jìn yú liǎng xiǎo lù yǐ zhe bèi hòu qīng shēn zhàng zhī yì wèi néng píng

有诣约,见正料财物,客至,屏当不尽,余两小簏,以著背后,倾身障之,意未能平。

huò yǒu yì yuán zhèng jiàn zì là jī yīn zì tàn yuē wèi zhī yī shēng dāng zhe jǐ liàng jī

或有诣阮,正见自蜡屐,因自叹曰:“未知一生当著几量屐!

shén sè shén xián chàng

”神色甚闲畅。

yú shì shèng fù shǐ fēn

于是两人的高下便分出来了。

xián hé chū bài dān yīn yǐn

咸和初,拜丹阴尹。

shí tài hòu lín cháo zhèng chū jiù zú

时太后临朝,政出舅族。

fú wèi suǒ qīn yuē jīn jiāng dōng suī lěi shì ér nián shù shí qiǎn

孚谓所亲曰:“今江东虽累世, 而年数实浅。

zhǔ yòu shí jiān yùn zhōng bǎi liù ér yǔ liàng nián shào dé xìn wèi fú yǐ wú guān zhī jiāng zhào luàn yǐ

主幼时艰,运终百六,而庾亮年少,德信未孚,以吾观之,将兆乱矣。

huì guǎng zhōu cì shǐ liú yǐ zú suì kǔ qiú chū

” 会广州刺史刘𫖮卒,遂苦求出。

wáng dǎo děng yǐ fú shū fàng fēi jīng yǐn cái nǎi chú dū du jiāo guǎng níng sān zhōu jūn shì zhèn nán jiāng jūn lǐng píng yuè zhōng láng jiàng guǎng zhōu cì shǐ jiǎ jié

王导等以孚疏放,非京尹才,乃除都督交、广、宁三州军事、镇南将军、领平越中郎将、广州刺史、假节。

wèi zhì zhèn zú nián sì shí jiǔ

未至镇,卒,年四十九。

xún ér sū jùn zuò nì shí zhě yǐ wéi zhī jī

寻而苏峻作逆,识者以为知几。

wú zi cóng sūn guǎng sì

无子,从孙广嗣。

xiū zì xuān zi

修字宣子。

hǎo yì lǎo shàn qīng yán

好《易》《老》,善清言。

cháng yǒu lùn guǐ shén yǒu wú zhě jiē yǐ rén sǐ zhě yǒu guǐ xiū dú yǐ wéi wú yuē jīn jiàn guǐ zhě yún zhe shēng shí yī fú ruò rén sǐ yǒu guǐ yī fú yǒu guǐ yá

尝有论鬼神有无者,皆以人死者有鬼, 修独以为无,曰:“今见鬼者云著生时衣服,若人死有鬼,衣服有鬼邪?

lùn zhě fú yān

”论者服焉。

hòu suì fá shè shù huò zhǐ zhī xiū yuē ruò shè ér wèi shù fá shù zé shè yí

后遂伐社树,或止之,修曰:“若社而为树,伐树则社移;

shù ér wèi shè fá shù zé shè wáng yǐ

树而为社,伐树则社亡矣。

xìng jiǎn rèn bù xiū rén shì

性简任,不修人事。

jué bù xǐ jiàn sú rén yù biàn shě qù

绝不喜见俗人,遇便舍去。

yì yǒu suǒ sī lǜ ěr qiān cháng bù bì chen xī zhì huò wú yán dàn xīn rán xiāng duì

意有所思,率尔褰裳,不避晨夕,至或无言,但欣然相对。

cháng bù xíng yǐ bǎi qián guà zhàng tóu zhì jiǔ diàn biàn dú hān chàng

常步行,以百钱挂杖头,至酒店,便独酣畅。

suī dāng shì fù guì ér bù kěn gù jiā wú dàn shí zhī chǔ yàn rú yě

虽当世富贵而不肯顾,家无儋石之储,宴如也。

yǔ xiōng dì tóng zhì cháng zì dé yú lín fù zhī jiān

与兄弟同志,常自得于林阜之间。

wáng yǎn dāng shí tán zōng zì yǐ lùn yì lüè jìn rán yǒu suǒ wèi liǎo yán zhī zhōng mò wù měi yún bù zhī bǐ méi dāng jiàn néng tōng zhī zhě bù

王衍当时谈宗,自以论《易》略尽,然有所未了,研之终莫悟,每云“不知比没当见能通之者不”。

yǎn zú zǐ dūn wèi yǎn yuē yuán xuān zi kě yǔ yán

衍族子敦谓衍曰:“阮宣子可与言。

yǎn yuē wú yì wén zhī dàn wèi zhī qí wěi pǐ zhī chù dìng hé rú ěr

”衍曰:“吾亦闻之, 但未知其亹癖之处定何如耳!

jí yǔ xiū tán yán guǎ ér zhǐ chàng yǎn nǎi tàn fú yān

”及与修谈,言寡而旨畅,衍乃叹服焉。

liáng guó zhāng wěi zhì qù bù cháng zì yǐn yú tú diào xiū ài qí cái měi ér zhī qí bù zhēn

梁国张伟志趣不常,自隐于屠钓,修爱其才美,而知其不真。

wěi hòu wèi huáng mén láng chén liú nèi shǐ guǒ yǐ shì shì shòu lěi

伟后为黄门郎、 陈留内史,果以世事受累。

xiū jū pín nián sì shí yú wèi yǒu shì wáng dūn děng liǎn qián wèi hūn jiē míng shì yě shí mù zhī zhě qiú rù qián ér bù de

修居贫,年四十余未有室,王敦等敛钱为婚,皆名士也,时慕之者求入钱而不得。

xiū suǒ zhù shù shén guǎ cháng zuò dà péng zàn yuē cāng cāng dà péng dàn zì běi míng

修所著述甚寡,尝作《大鹏赞》曰:“苍苍大鹏,诞自北溟。

jiǎ jīng líng lín shén huà yǐ shēng

假精灵鳞,神化以生。

rú yún zhī yì rú shān zhī xíng

如云之翼,如山之形。

hǎi yùn shuǐ jī fú yáo shàng zhēng

海运水击,扶摇上征。

xī rán céng jǔ bēi fù tài qīng

翕然层举,背负太清。

zhì cún tiān de bù xiè táng tíng

志存天地,不屑唐庭。

xué jiū yǎng xiào chǐ yàn suǒ qīng

鸴鸠仰笑,尺鷃所轻。

chāo shì gāo shì mò zhī qí qíng

超世高逝,莫知其情。

wáng dūn shí wéi hóng lú qīng wèi xiū yuē qīng cháng wú shí hóng lú chéng chà yǒu lù néng zuò bù

王敦时为鸿胪卿,谓修曰:“卿常无食,鸿胪丞差有禄,能作不?

xiū yuē yì fù kě ěr ěr

”修曰: “亦复可尔耳!

suì wèi zhī

”遂为之。

zhuǎn tài fù xíng cān jūn tài zǐ xǐ mǎ

转太傅行参军、太子洗马。

bì luàn nán xíng zhì xī yáng qī sī xiàn wèi zéi suǒ hài shí nián sì shí èr

避乱南行,至西阳期思县, 为贼所害,时年四十二。

fàng zì sī dù

放字思度。

zǔ lüè qí jùn tài shǒu

祖略,齐郡太守。

fù yǐ huái nán nèi shǐ

父𫖮,淮南内史。

fàng shǎo yǔ fú bìng zhī míng

放少与孚并知名。

zhōng xīng chú tài xué bó shì tài zǐ zhōng shè rén shù zǐ

中兴,除太学博士、太子中舍人、庶子。

shí suī róng chē lǚ jià ér fàng shì tài zǐ cháng shuō lǎo zhuāng bù jí jūn guó

时虽戎车屡驾,而放侍太子,常说《老》《庄》,不及军国。

míng dì shén yǒu ài zhī

明帝甚友爱之。

zhuǎn huáng mén shì láng qiān lì bù láng zài quán guǎn zhī rèn shén yǒu chēng jì

转黄门侍郎,迁吏部郎,在铨管之任,甚有称绩。

shí chéng dì yòu chōng yǔ shì zhí zhèng fàng qiú wèi jiāo zhōu nǎi chú jiān jiāo zhōu jūn shì yáng wēi jiāng jūn jiāo zhōu cì shǐ

时成帝幼冲,庾氏执政,放求为交州,乃除监交州军事、扬威将军、交州刺史。

xíng dá níng pǔ féng táo kǎn jiāng gāo bǎo píng liáng shuò zì jiāo zhōu hái fàng shè zhuàn qǐng bǎo fú bīng shā zhī

行达宁浦,逢陶侃将高宝平梁硕自交州还,放设馔请宝,伏兵杀之。

bǎo zhòng jī fàng bài zǒu bǎo jiǎn yáng chéng de miǎn

宝众击放,败走,保简阳城,得免。

dào zhōu shǎo shí bào fā kě jiàn bǎo wèi suì suì zú cháo tíng shén dào xī zhī nián sì shí sì

到州少时,暴发渴,见宝为祟,遂卒,朝廷甚悼惜之,年四十四。

zhuī zèng tíng wèi

追赠廷尉。

fàng sù zhī míng ér xìng qīng yuē bù yíng chǎn yè wèi lì bù láng bù miǎn jī hán

放素知名,而性清约,不营产业,为吏部郎,不免饥寒。

wáng dǎo yǔ liàng yǐ qí míng shì cháng gōng jǐ yī shí

王导、庾亮以其名士, 常供给衣食。

zi xī zhī nán dùn tài shǒu

子晞之,南顿太守。

yù zì sī kuàng

裕字思旷。

hóng dá bù jí fàng ér yǐ dé yè zhī míng

宏达不及放,而以德业知名。

ruò guàn pì tài zǎi yuàn

弱冠辟太宰掾。

dà jiàng jūn wáng dūn mìng wéi zhǔ bù shén bèi zhī yù

大将军王敦命为主簿, 甚被知遇。

yù yǐ dūn yǒu bù chén zhī xīn nǎi zhōng rì hān shāng yǐ jiǔ fèi zhí

裕以敦有不臣之心,乃终日酣觞,以酒废职。

dūn wèi yù fēi dāng shì shí cái tú yǒu xū yù ér yǐ chū wèi lì yáng lìng fù yǐ gōng shì miǎn guān

敦谓裕非当世实才,徒有虚誉而已,出为溧阳令,复以公事免官。

yóu shì de wéi dūn nán lùn zhě yǐ cǐ guì zhī

由是得违敦难,论者以此贵之。

xián hé chū chú shàng shū láng

咸和初,除尚书郎。

shí shì gù zhī hòu gōng sī chí fèi yù suì qù zhí huán jiā jū kuài jī yǎn xiàn

时事故之后,公私弛废,裕遂去职还家,居会稽剡县。

sī tú wáng dǎo yǐn wéi cóng shì zhōng láng gù cí bù jiù

司徒王导引为从事中郎,固辞不就。

cháo tíng jiāng yù zhēng zhī yù zhī bù dé yǐ nǎi qiú wèi wáng shū fǔ jūn zhǎng shǐ

朝廷将欲征之,裕知不得已,乃求为王舒抚军长史。

shū hōng chú lì bù láng bù jiù

舒薨,除吏部郎,不就。

jí jiā bài lín hǎi tài shǒu shǎo shí qù zhí

即家拜临海太守,少时去职。

sī kōng xī jiàn qǐng wèi zhǎng shǐ zhào zhēng mì shū jiān jiē yǐ jí cí

司空郗鉴请为长史,诏征秘书监,皆以疾辞。

fù chú dōng yáng tài shǒu

复除东阳太守。

xún zhēng shì zhōng bù jiù

寻征侍中,不就。

hái yǎn shān yǒu féi dùn zhī zhì

还剡山,有肥遁之志。

yǒu yǐ wèn wáng xī zhī xī zhī yuē cǐ gōng jìn bù jīng chǒng rǔ suī gǔ zhī shěn míng hé yǐ guò cǐ

有以问王羲之,羲之曰:“此公近不惊宠辱,虽古之沈冥,何以过此!

rén yún yù gǔ qì bù jí yì shǎo jiǎn xiù bù rú zhēn zhǎng sháo rùn bù rú zhòng zǔ sī zhì bù rú yīn hào ér jiān yǒu zhū rén zhī měi

”人云,裕骨气不及逸少,简秀不如真长,韶润不如仲祖,思致不如殷浩,而兼有诸人之美。

chéng dì bēng yù fù shān líng shì bì biàn hái

成帝崩,裕赴山陵,事毕便还。

zhū rén xiāng yǔ zhuī zhī yù yì shěn shí liú bì dāng zhú jǐ ér jí qù zhì fāng shān bù xiāng jí

诸人相与追之,裕亦审时流必当逐己,而疾去,至方山不相及。

liú tán tàn yuē wǒ rù dōng zhèng dāng pō ān shí zhǔ xià ěr bù gǎn fù jìn sī kuàng bàng

刘惔叹曰:“我入东,正当泊安石渚下耳,不敢复近思旷傍。

yù suī bù bó xué lùn nàn shén jīng

裕虽不博学,论难甚精。

cháng wèn xiè wàn yún wèi jiàn sì běn lùn jūn shì wéi yán zhī

尝问谢万云:“未见《四本论》,君试为言之。

wàn xù shuō jì bì yù yǐ fu gǔ wèi zhǎng yú shì gòu cí shù bǎi yán jīng yì rù wēi wén zhě jiē jiē wèi zhī

”万叙说既毕,裕以傅嘏为长,于是构辞数百言,精义入微,闻者皆嗟味之。

yù cháng yǐ rén bù xū guǎng xué zhèng yīng yǐ lǐ ràng wèi xiān gù zhōng rì jìng mò wú suǒ xiū zōng ér wù zì zōng yān

裕尝以人不须广学,正应以礼让为先故终日静默,无所修综,而物自宗焉。

zài yǎn céng yǒu hǎo chē jiè wú bù gěi

在剡曾有好车, 借无不给。

yǒu rén zàng mǔ yì yù jiè ér bù gǎn yán

有个人要安葬母亲,心里想借车却不敢开口。

hòu yù wén zhī nǎi tàn yuē wú yǒu chē ér shǐ rén bù gǎn jiè hé yǐ chē wèi

后裕闻之,乃叹曰:“吾有车而使人不敢借,何以车为!

suì mìng fén zhī

”遂命焚之。

zài dōng shān jiǔ zhī fù zhēng sàn qí cháng shì lǐng guó zǐ jì jiǔ

在东山久之,复征散骑常侍,领国子祭酒。

é ér fù yǐ wéi jīn zǐ guāng lù dài fu lǐng láng yá wáng shī

俄而复以为金紫光禄大夫,领琅邪王师。

jīng nián dūn bī bìng wú suǒ jiù

经年敦逼,并无所就。

yù shǐ zhōng chéng zhōu mǐn zòu yù jí xiè ān wéi zhào lèi zǎi bìng yīng yǒu zuì jìn gù zhōng shēn zhào shū shì zhī

御史中丞周闵奏裕及谢安违诏累载,并应有罪,禁锢终身,诏书贳之。

huò wèn yù yuē zi lǚ cí zhēng pìn ér zǎi èr jùn hé yá

或问裕曰:“子屡辞征聘,而宰二郡,何邪?

yù yuē suī lǚ cí wáng mìng fēi gǎn wéi gāo yě

”裕曰:“虽屡辞王命,非敢为高也。

wú shǎo wú huàn qíng jiān zhuō yú rén jiān jì bù néng gōng gēng zì huó bì yǒu suǒ zī gù qǔ gōng èr jùn

吾少无宦情,兼拙于人间,既不能躬耕自活,必有所资,故曲躬二郡。

qǐ yǐ chěng néng sī jì gù ěr

岂以骋能,私计故耳。

nián liù shí èr zú

”年六十二卒。

sān zi yòng níng pǔ

三子:佣、宁、普。

yòng zǎo zú

佣,早卒。

níng pó yáng tài shǒu

宁,鄱阳太守。

pǔ piào qí zī yì cān jūn

普,骠骑谘议参军。

yòng zi xīn zhī zhōng lǐng jūn

佣子歆之,中领军。

níng zǐ tiǎn mì shū jiān

宁子腆, 秘书监。

tiǎn dì wàn líng jí xīn zhī zǐ mí zhī yuán xī zhōng bìng liè xiǎn wèi

腆弟万龄及歆之子弥之,元熙中并列显位。

jī kāng zì shū yè qiáo guó zhì rén yě

嵇康,字叔夜,谯国铚人也。

qí xiān xìng xī kuài jī shàng yú rén yǐ bì yuàn xǐ yān

其先姓奚,会稽上虞人,以避怨,徙焉。

zhì yǒu jī shān jiā yú qí cè yīn ér mìng shì

铚有嵇山,家于其侧,因而命氏。

xiōng xǐ yǒu dāng shì cái lì tài pú zōng zhèng

兄喜,有当世才,历太仆、宗正。

kāng zǎo gū yǒu jī cái yuǎn mài bù qún

康早孤,有奇才,远迈不群。

shēn cháng qī chǐ bā cùn měi cí qì yǒu fēng yí ér tǔ mù xíng hái bù zì zǎo shì rén yǐ wéi lóng zhāng fèng zī tiān zhì zì rán

身长七尺八寸,美词气,有风仪,而土木形骸,不自藻饰,人以为龙章凤姿,天质自然。

tián jìng guǎ yù hán gòu nì xiá kuān jiǎn yǒu dà liàng

恬静寡欲,含垢匿瑕,宽简有大量。

xué bù shī shòu bó lǎn wú bù gāi tōng zhǎng hǎo lǎo zhuāng

学不师受,博览无不该通,长好《老》《庄》。

yǔ wèi zōng shì hūn bài zhōng sàn dài fū

与魏宗室婚,拜中散大夫。

cháng xiū yǎng xìng fú shí zhī shì tán qín yǒng shī zì zú yú huái

常修养性服食之事,弹琴咏诗,自足于怀。

yǐ wéi shén xiān bǐng zhī zì rán fēi jī xué suǒ de zhì yú dǎo yǎng de lǐ zé ān qī péng zǔ zhī lún kě jí nǎi zhe yǎng shēng lùn

以为神仙禀之自然,非积学所得,至于导养得理,则安期、彭祖之伦可及, 乃著《养生论》。

yòu yǐ wéi jūn zǐ wú sī qí lùn yuē fu chēng jūn zǐ zhě xīn bù cuò hu shì fēi ér xíng bù wéi hu dào zhě yě

又以为君子无私,其论曰:“夫称君子者,心不措乎是非,而行不违乎道者也。

hé yǐ yán zhī

为何这样说呢?

fu qì jìng shén xū zhě xīn bù cún yú jīn shàng

夫气静神虚者,心不存于矜尚;

tǐ liàng xīn dá zhě qíng bù xì yú suǒ yù

体亮心达者,情不系于所欲。

jīn shàng bù cún hu xīn gù néng yuè míng jiào ér rèn zì rán

矜尚不存乎心,故能越名教而任自然;

qíng bù xì yú suǒ yù gù néng shěn guì jiàn ér tōng wù qíng

情不系于所欲,故能审贵贱而通物情。

wù qíng shùn tōng gù dà dào wú wéi

物情顺通,故大道无违;

yuè míng rèn xīn gù shì fēi wú cuò yě

越名任心,故是非无措也。

shì gù yán jūn zǐ zé yǐ wú cuò wéi zhǔ yǐ tōng wù wèi měi

是故言君子则以无措为主,以通物为美;

yán xiǎo rén zé yǐ nì qíng wèi fēi yǐ wéi dào wèi quē

言小人则以匿情为非,以违道为阙。

hé zhě

为什么呢?

nì qíng jīn lìn xiǎo rén zhī zhì è

匿情矜吝,小人之至恶;

xū xīn wú cuò jūn zǐ zhī dǔ xíng yě

虚心无措,君子之笃行也。

shì yǐ dà dào yán jí wú wú shēn wú yòu hé huàn

是以大道言‘及吾无身,吾又何患’。

wú yǐ shēng wèi guì zhě shì xián yú guì shēng yě

无以生为贵者,是贤于贵生也。

yóu sī ér yán fu zhì rén zhī yòng xīn gù bù cún yǒu cuò yǐ

由斯而言,夫至人之用心,固不存有措矣。

gù yuē jūn zǐ xíng dào wàng qí wèi shēn sī yán shì yǐ

故曰‘君子行道,忘其为身’,斯言是矣。

jūn zǐ zhī xíng xián yě bù chá yú yǒu dù ér hòu xíng yě

君子之行贤也,不察于有度而后行也;

rèn xīn wú xié bù yì yú shàn ér hòu zhèng yě

任心无邪,不议于善而后正也;

xiǎn qíng wú cuò bù lùn yú shì ér hòu wèi yě

显情无措,不论于是而后为也。

shì gù ào rán wàng xián ér xián yǔ dù huì

是故傲然忘贤,而贤与度会;

hū rán rèn xīn ér xīn yǔ shàn yù

忽然任心,而心与善遇;

tǎng rán wú cuò ér shì yǔ shì jù yě

傥然无措,而事与是俱也。

qí lüè rú cǐ

”其略如此。

gài qí xiōng huái suǒ jì yǐ gāo qì nán qī měi sī yǐng zhì

盖其胸怀所寄,以高契难期, 每思郢质。

suǒ yǔ shén jiāo zhě wéi chén liú yuán jí hé nèi shān tāo yù qí liú zhě hé nèi xiàng xiù pèi guó liú ling jí xiōng zi xián láng yá wáng róng suì wèi zhú lín zhī yóu shì suǒ wèi zhú lín qī xián yě

所与神交者惟陈留阮籍、河内山涛,豫其流者河内向秀、沛国刘伶、籍兄子咸、琅邪王戎,遂为竹林之游,世所谓“竹林七贤”也。

róng zì yán yǔ kāng jū shān yáng èr shí nián wèi cháng jiàn qí xǐ yùn zhī sè

戎自言与康居山阳二十年,未尝见其喜愠之色。

kāng cháng cǎi yào yóu shān zé huì qí dé yì hū yān wàng fǎn

康尝采药游山泽,会其得意,忽焉忘反。

shí yǒu qiáo sū zhě yù zhī xián wèi wéi shén

时有樵苏者遇之,咸谓为神。

zhì jí jùn shān zhōng jiàn sūn dēng kāng suì cóng zhī yóu

至汲郡山中见孙登,康遂从之游。

dēng chén mò zì shǒu wú suǒ yán shuō

登沉默自守,无所言说。

kāng lín qù dēng yuē jūn xìng liè ér cái juàn qí néng miǎn hu

康临去,登曰:“君性烈而才隽,其能免乎!

kāng yòu yù wáng liè gòng rù shān liè cháng de shí suǐ rú yí jí zì fú bàn yú bàn yǔ kāng jiē níng ér wèi shí

”康又遇王烈,共入山,烈尝得石髓如饴,即自服半,余半与康, 皆凝而为石。

yòu yú shí shì zhōng jiàn yī juàn sù shū jù hū kāng wǎng qǔ zhé bù fù jiàn

又于石室中见一卷素书,遽呼康往取,辄不复见。

liè nǎi tàn yuē shū yè zhì qù fēi cháng ér zhé bù yù mìng yě

烈乃叹曰:“叔夜志趣非常而辄不遇,命也!

qí shén xīn suǒ gǎn měi yù yōu yì rú cǐ

”其神心所感,每遇幽逸如此。

shān tāo jiāng qù xuǎn guān jǔ kāng zì dài

山涛将去选官,举康自代。

kāng nǎi yǔ tāo shū gào jué yuē

康乃与涛书告绝,曰:

wén zú xià yù yǐ wú zì dài suī shì bù xíng zhī zú xià gù bù zhī zhī yě

闻足下欲以吾自代,虽事不行,知足下故不知之也。

kǒng zú xià xiū páo rén zhī dú gē yǐn shī zhù yǐ zì zhù gù wèi zú xià chén qí kě fǒu

恐足下羞庖人之独割,引尸祝以自助,故为足下陈其可否。

lǎo zi zhuāng zhōu wú zhī shī yě qīn jū jiàn zhí

老子、庄周,吾之师也,亲居贱职;

liǔ xià huì dōng fāng shuò dá rén yě ān hu bēi wèi

柳下惠、东方朔,达人也,安乎卑位。

wú qǐ gǎn duǎn zhī zāi

吾岂敢短之哉!

yòu zhòng ní jiān ài bù xiū zhí biān

又仲尼兼爱,不羞执鞭;

zi wén wú yù qīng xiàng ér sān wèi lìng yǐn shì nǎi jūn zǐ sī jì wù zhī yì yě

子文无欲卿相,而三为令尹,是乃君子思济物之意也。

suǒ wèi dá néng jiān shàn ér bù yú qióng zé zì dé ér wú mèn

所谓达能兼善而不渝,穷则自得而无闷。

yǐ cǐ guān zhī gù zhī yáo shùn zhī jū shì xǔ yóu zhī yán qī zǐ fáng zhī zuǒ hàn jiē yú zhī xíng gē qí kuí yī yě

以此观之,故知尧、舜之居世, 许由之岩栖,子房之佐汉,接舆之行歌,其揆一也。

yǎng zhān shù jūn kě wèi néng suì qí zhì zhě yě

仰瞻数君,可谓能遂其志者也。

gù jūn zi bǎi xíng shū tú tóng zhì xún xìng ér dòng gè fù suǒ ān

故君子百行,殊途同致,循性而动,各附所安。

gù yǒu chù cháo tíng ér bù chū rù shān lín ér bù fǎn zhī lùn

故有“处朝廷而不出,入山林而不反”之论。

qiě yán líng gāo zi zāng zhī fēng zhǎng qīng mù xiàng rú zhī jié yì qì suǒ tuō yì bù kě duó yě

且延陵高子臧之风,长卿慕相如之节,意气所托,亦不可夺也。

wú měi dú shàng zǐ píng tái xiào wēi chuán kǎi rán mù zhī xiǎng qí wéi rén

吾每读《尚子平、台孝威传》,慨然慕之,想其为人。

jiā shǎo gū lù mǔ xiōng jiāo zì bù shè jīng xué yòu dú lǎo zhuāng chong zhen qi fang gù shǐ róng jìn zhī xīn rì tuí rèn yì zhī qíng zhuǎn dǔ

加少孤露,母兄骄恣, 不涉经学,又读《老》《庄》,重增其放,故使荣进之心日颓,任逸之情转笃。

yuán sì zōng kǒu bù lùn rén guò wú měi shī zhī ér wèi néng jí

阮嗣宗口不论人过,吾每师之,而未能及。

zhì xìng guò rén yǔ wù wú shāng wéi yǐn jiǔ guò chà ěr zhì wèi lǐ fǎ zhī shì suǒ shéng jí zhī rú chóu chóu xìng lài dà jiàng jūn bǎo chí zhī ěr

至性过人,与物无伤,惟饮酒过差耳,至为礼法之士所绳,疾之如仇仇,幸赖大将军保持之耳。

wú yǐ bù rú sì zōng zhī zī ér yǒu màn chí zhī quē

吾以不如嗣宗之资,而有慢弛之阙;

yòu bù shí wù qíng àn yú jī yí

又不识物情,暗于机宜;

wú wàn dàn zhī shèn ér yǒu hǎo jìn zhī lèi

无万石之慎,而有好尽之累;

jiǔ yǔ shì jiē cī xìn rì xìng suī yù wú huàn qí kě de hu

久与事接,疵衅日兴,虽欲无患,其可得乎!

yòu wén dào shì yí yán ěr shù huáng jīng lìng rén jiǔ shòu yì shén xìn zhī

又闻道士遗言,饵术黄精,令人久寿,意甚信之。

yóu shān zé guān yú niǎo xīn shén lè zhī

游山泽,观鱼鸟,心甚乐之。

yī xíng zuò lì cǐ shì biàn fèi ān néng shě qí suǒ lè ér cóng qí suǒ jù zāi

一行作吏,此事便废,安能舍其所乐,而从其所惧哉!

fū rén zhī xiāng zhī guì shí qí tiān xìng yīn ér jì zhī

夫人之相知,贵识其天性,因而济之。

yǔ bù bī bó chéng zǐ gāo quán qí zhǎng yě

禹不逼伯成子高,全其长也;

zhòng ní bù jiǎ gài yú zi xià hù qí duǎn yě

仲尼不假盖于子夏,护其短也。

jìn zhū gě kǒng míng bù pò yuán zhí yǐ rù shǔ huá zǐ yú bù qiáng yòu ān yǐ qīng xiàng cǐ kě wèi néng xiāng zhōng shǐ zhēn xiàng zhī zhě yě

近诸葛孔明不迫元直以入蜀,华子鱼不强幼安以卿相,此可谓能相终始,真相知者也。

zì bǔ yǐ shěn ruò dào jìn tú dān zé yǐ ěr zú xià wú shì yuān zhī lìng zhuǎn yú gōu hè yě

自卜已审,若道尽途殚则已耳,足下无事冤之令转于沟壑也。

wú xīn shī mǔ xiōng zhī huan yì cháng qī qiè

吾新失母兄之欢,意常凄切。

nǚ nián shí sān nán nián bā suì wèi jí chéng rén kuàng fù duō jí gù cǐ liàng liàng rú hé kě yán

女年十三,男年八岁,未及成人,况复多疾,顾此悢悢,如何可言。

jīn dàn yù shǒu lòu xiàng jiào yǎng zǐ sūn shí shí yǔ qīn jiù xù lí kuò chén shuō píng shēng zhuó jiǔ yī bēi tán qín yī qǔ zhì yì bì yǐ qǐ kě jiàn huáng mén ér chēng zhēn zāi

今但欲守陋巷,教养子孙,时时与亲旧叙离阔,陈说平生,浊酒一杯,弹琴一曲,志意毕矣,岂可见黄门而称贞哉!

ruò qù yù gòng dēng wáng tú qī yú xiāng zhì shí wéi huan yì yī dàn pò zhī bì fā kuáng jí

若趣欲共登王途,期于相致, 时为欢益,一旦迫之,必发狂疾。

zì fēi zhòng chóu bù zhì cǐ yě

自非重仇,不至此也。

jì yǐ jiě zú xià bìng yǐ wéi bié

既以解足下,并以为别。

cǐ shū jì xíng zhī qí bù kě jī qū yě

此书既行,知其不可羁屈也。

xìng jué qiǎo ér hǎo duàn

性绝巧而好锻。

zhái zhōng yǒu yī liǔ shù shén mào nǎi jī shuǐ yuán zhī měi xià yuè jū qí xià yǐ duàn

宅中有一柳树甚茂,乃激水圜之, 每夏月,居其下以锻。

dōng píng lǚ ān fú kāng gāo zhì měi yī xiāng sī zhé qiān lǐ mìng jià kāng you ér shàn zhī

东平吕安服康高致,每一相思,辄千里命驾,康友而善之。

hòu ān wèi xiōng suǒ wǎng sù yǐ shì xì yù cí xiāng zhèng yǐn suì fù shōu kāng

后安为兄所枉诉,以事系狱,辞相证引,遂复收康。

kāng xìng shèn yán xíng yī dàn léi xiè nǎi zuò yōu fèn shī yuē

康性慎言行,一旦缧绁,乃作 《幽愤诗》,曰:

jiē yú báo hù shǎo zāo bù zào āi qióng mǐ shi yuè zài qiǎng bǎo

嗟余薄祜,少遭不造,哀茕靡识,越在襁褓。

mǔ xiōng jū yù yǒu cí wú wēi shì ài sì jiě bù xun bù shī

母兄鞠育,有慈无威,恃爱肆姐, 不训不师。

yuán jí guān dài píng chǒng zì fàng kàng xīn xī gǔ rèn qí suǒ shàng

爰及冠带,凭宠自放,抗心希古,任其所尚。

tuō hǎo zhuāng lǎo jiàn wù guì shēn zhì zài shǒu piáo yǎng sù quán zhēn

托好《庄》《老》,贱物贵身,志在守朴,养素全真。

yuē yǔ bù mǐn hào shàn àn rén zi yù zhī bài lǚ zēng wéi chén

曰予不敏,好善暗人,子玉之败,屡增惟尘。

dà rén hán hóng cáng gòu huái chǐ

大人含弘,藏垢怀耻。

rén zhī duō pì zhèng bù yóu jǐ

人之多僻, 政不由己。

wéi cǐ biǎn xīn xiǎn míng zāng pǐ

惟此褊心,显明臧否;

gǎn wù sī qiān dá ruò chuàng pán

感悟思愆,怛若创磐。

yù guǎ qí guò bàng yì fèi téng xìng bù shāng wù pín zhì yuàn zēng

欲寡其过,谤议沸腾,性不伤物,频致怨憎。

xī cán liǔ huì jīn kuì sūn dēng nèi fù sù xīn wài nǜ liáng péng

昔惭柳惠,今愧孙登,内负宿心,外恧良朋。

yǎng mù yán zhèng lè dào xián jū yǔ shì wú yíng shén qì yàn rú

仰慕严、郑,乐道闲居,与世无营,神气晏如。

zī yǔ bù shū yīng lèi duō yú

咨予不淑,婴累多虞。

fěi jiàng zì tiān shí yóu wán shū lǐ bì huàn jié zú zhì líng yǔ

匪降自天,实由顽疏,理弊患结,卒致囹圄。

duì dá bǐ xùn zhí cǐ yōu zǔ shí chǐ sòng yuān shí bù wǒ yǔ

对答鄙讯, 絷此幽阻,实耻讼冤,时不我与。

suī yuē yì zhí shén rǔ zhì jū zǎo shēn cāng láng hé yún néng bǔ

虽曰义直,神辱志沮,澡身沧浪,曷云能补。

yōng yōng míng yàn lì yì běi yóu shùn shí ér dòng dé yì wàng yōu

雍雍鸣雁,厉翼北游,顺时而动,得意忘忧。

jiē wǒ fèn tàn céng mò néng chóu

嗟我愤叹,曾莫能畴。

shì yǔ yuàn wéi gòu cí yān liú qióng dá yǒu mìng yì yòu hé qiú

事与愿违,遘兹淹留,穷达有命,亦又何求?

gǔ rén yǒu yán shàn mò jìn míng

古人有言,善莫近名。

fèng shí gōng mò jiù huǐ bù shēng

奉时恭默,咎悔不生。

wàn dàn zhōu shèn ān qīn bǎo róng

万石周慎,安亲保荣。

shì wù fēn yún zhǐ jiǎo yú qíng ān lè bì jiè nǎi zhōng lì zhēn

世务纷纭, 只搅余情,安乐必诫,乃终利贞。

huáng huáng líng zhī yì nián sān xiù

煌煌灵芝,一年三秀;

yǔ dú hé wéi yǒu zhì bù jiù

予独何为,有志不就。

chéng nán sī fù xīn yān nèi jiù zhù xù jiāng lái wú xīn wú xiù

惩难思复,心焉内疚,庶勖将来,无馨无臭。

cǎi wēi shān ē sàn fà yán xiù yǒng xiào cháng yín yí shén yǎng shòu

采薇山阿,散发岩岫,永啸长吟,颐神养寿。

chū kāng jū pín cháng yǔ xiàng xiù gòng duàn yú dà shù zhī xià yǐ zì shàn gěi

初,康居贫,尝与向秀共锻于大树之下,以自赡给。

yǐng chuān zhōng huì guì gōng zi yě jīng liàn yǒu cái biàn gù wǎng zào yān

颍川钟会,贵公子也,精练有才辩,故往造焉。

kāng bù wéi zhī lǐ ér duàn bù chuò

康不为之礼,而锻不辍。

liáng jiǔ huì qù kāng wèi yuē hé suǒ wén ér lái

良久会去,康谓曰:“何所闻而来?

hé suǒ jiàn ér qù

又看到了什么而离开?

huì yuē wén suǒ wén ér lái jiàn suǒ jiàn ér qù

”会曰:“闻所闻而来,见所见而去。

huì yǐ cǐ hàn zhī

”会以此憾之。

jí shì yán yú wén dì yuē jī kāng wò lóng yě bù kě qǐ

及是,言于文帝曰:“嵇康,卧龙也,不可起。

gōng wú yōu tiān xià gù yǐ kāng wèi lǜ ěr

公无忧天下,顾以康为虑耳。

yīn zèn kāng yù zhù guàn qiū jiǎn lài shān tāo bù tīng

”因谮“康欲助毌丘俭,赖山涛不听。

xī qí lù huá shì lǔ zhū shǎo zhèng mǎo chéng yǐ hài shí luàn jiào gù shèng xián qù zhī

昔齐戮华士,鲁诛少正卯,诚以害时乱教,故圣贤去之。

kāng ān děng yán lùn fàng dàng fēi huǐ diǎn mó dì wáng zhě suǒ bù yí róng

康、 安等言论放荡,非毁典谟,帝王者所不宜容。

yi yīn xìn chú zhī yǐ chún fēng sú

宜因衅除之,以淳风俗”。

dì jì nì tīng xìn huì suì bìng hài zhī

帝既昵听信会,遂并害之。

kāng jiāng xíng dōng shì tài xué shēng sān qiān rén qǐng yǐ wéi shī fú xǔ

康将刑东市,太学生三千人请以为师,弗许。

kāng gù shì rì yǐng suǒ qín dàn zhī yuē xī yuán xiào ní cháng cóng wú xué guǎng líng sàn wú měi jìn gù zhī guǎng líng sàn yú jīn jué yǐ

康顾视日影,索琴弹之,曰: “昔袁孝尼尝从吾学《广陵散》,吾每靳固之,《广陵散》于今绝矣!

shí nián sì shí

”时年四十。

hǎi nèi zhī shì mò bù tòng zhī

海内之士,莫不痛之。

dì xún wù ér hèn yān

帝寻悟而恨焉。

chū kāng cháng yóu yú luò xi mù sù huá yáng tíng yǐn qín ér dàn

初,康尝游于洛西,暮宿华阳亭,引琴而弹。

yè fēn hū yǒu kè yì zhī chēng shì gǔ rén yǔ kāng gòng tán yīn lǜ cí zhì qīng biàn yīn suǒ qín dàn zhī ér wèi guǎng líng sàn shēng diào jué lún suì yǐ shòu kāng réng shì bù chuán rén yì bù yán qí xìng zì

夜分,忽有客诣之,称是古人,与康共谈音律,辞致清辩,因索琴弹之,而为《广陵散》,声调绝伦,遂以授康,仍誓不传人,亦不言其姓字。

kāng shàn tán lǐ yòu néng zhǔ wén qí gāo qíng yuǎn qù shuài rán xuán yuǎn

康善谈理,又能属文,其高情远趣,率然玄远。

zhuàn shàng gǔ yǐ lái gāo shì wèi zhī zhuàn zàn yù you qí rén yú qiān zǎi yě

撰上古以来高士为之传赞,欲友其人于千载也。

yòu zuò tài shī zhēn yì zú yǐ míng dì wáng zhī dào yān

又作《太师箴》,亦足以明帝王之道焉。

fù zuò shēng wú āi yuè lùn shén yǒu tiáo lǐ

复作《声无哀乐论》, 甚有条理。

zi shào bié yǒu chuán

子绍,别有传。

xiàng xiù zì zǐ qī hé nèi huái rén yě

向秀,字子期,河内怀人也。

qīng wù yǒu yuǎn shí shǎo wéi shān tāo suǒ zhī yǎ hǎo lǎo zhuāng zhī xué

清悟有远识,少为山涛所知,雅好老庄之学。

zhuāng zhōu zhe nèi wài shù shí piān lì shì cái shì suī yǒu guān zhě mò shì lùn qí zhǐ tǒng yě xiù nǎi wèi zhī yǐn jiě fā míng qí qù zhèn qǐ xuán fēng dú zhī zhě chāo rán xīn wù mò bù zì zú yī shí yě

庄周著内外数十篇,历世才士虽有观者,莫适论其旨统也,秀乃为之隐解,发明奇趣, 振起玄风,读之者超然心悟,莫不自足一时也。

huì dì zhī shì guō xiàng yòu shù ér guǎng zhī rú mò zhī jī jiàn bǐ dào jiā zhī yán suì shèng yān

惠帝之世,郭象又述而广之,儒墨之迹见鄙,道家之言遂盛焉。

shǐ xiù yù zhù jī kāng yuē cǐ shū jù fù xū zhù zhèng shì fáng rén zuò lè ěr

始,秀欲注,嵇康曰:“此书讵复须注,正是妨人作乐耳。

jí chéng shì kāng yuē shū fù shèng bù

”及成,示康曰:“殊复胜不?

yòu yǔ kāng lùn yǎng shēng cí nán wǎng fù gài yù fā kāng gāo zhì yě

”又与康论养生,辞难往复,盖欲发康高致也。

kāng shàn duàn xiù wèi zhī zuǒ xiāng duì xīn rán páng ruò wú rén

康善锻,秀为之佐,相对欣然,傍若无人。

yòu gòng lǚ ān guàn yuán yú shān yáng

又共吕安灌园于山阳。

kāng jì bèi zhū xiù yīng běn jùn jì rù luò

康既被诛, 秀应本郡计入洛。

wén dì wèn yuē wén yǒu jī shān zhī zhì hé yǐ zài cǐ

文帝问曰:“闻有箕山之志,何以在此?

xiù yuē yǐ wéi cháo xǔ juàn jiè zhī shì wèi dá yáo xīn qǐ zú duō mù

”秀曰:“以为巢许狷介之士,未达尧心,岂足多慕。

dì shén yuè

”帝甚悦。

xiù nǎi zì cǐ yì zuò sī jiù fù yún

秀乃自此役,作《思旧赋》云:

yú yǔ jī kāng lǚ ān jū zhǐ jiē jìn qí rén bìng yǒu bù jī zhī cái jī yì yuǎn ér shū lǚ xīn kuàng ér fàng qí hòu bìng yǐ shì jiàn fǎ

余与嵇康、吕安居止接近,其人并有不羁之才,嵇意远而疏,吕心旷而放,其后并以事见法。

jī bó zōng jì yì yú sī zhú tè miào lín dāng jiù mìng gù shì rì yǐng suǒ qín ér dàn zhī

嵇博综伎艺,于丝竹特妙,临当就命,顾视日影,索琴而弹之。

shì jiāng xi mài jīng qí jiù lú

逝将西迈,经其旧庐。

yú shí rì bó yú quán hán bīng qī rán

于时日薄虞泉,寒冰凄然。

lín rén yǒu chuī dí zhě fā shēng liáo liàng

邻人有吹笛者,发声寥亮。

zhuī xiǎng nǎng xī yóu yàn zhī hǎo gǎn yīn ér tàn gù zuò fù yuē

追想曩昔游宴之好,感音而叹,故作赋曰:

jiāng mìng shì yú yuǎn jīng xī suì xuán fǎn yǐ běi cú

将命适于远京兮,遂旋反以北徂。

jì huáng hé yǐ fàn zhōu xī jīng shān yáng zhī jiù jū

济黄河以泛舟兮,经山阳之旧居。

zhān kuàng yě zhī xiāo tiáo xī xi yú jià hu chéng yú

瞻旷野之萧条兮,息余驾乎城隅。

jiàn èr zi zhī yí jì xī lì qióng xiàng zhī kōng lú

践二子之遗迹兮,历穷巷之空庐。

tàn shǔ lí zhī mǐn zhōu xī bēi mài xiù yú yīn xū

叹《黍离》之愍周兮, 悲《麦秀》于殷墟。

wéi zhuī xī yǐ huái jīn xī xīn pái huái yǐ chóu chú

惟追昔以怀今兮,心徘徊以踌躇。

dòng yǔ zài ér fú huǐ xī xíng shén shì qí yān rú

栋宇在而弗毁兮,形神逝其焉如。

xī lǐ sī zhī shòu zuì xī tàn huáng quǎn ér cháng yín

昔李斯之受罪兮,叹黄犬而长吟。

dào jī shēng zhī yǒng cí xī gù rì yǐng ér tán qín

悼嵇生之永辞兮,顾日影而弹琴。

tuō yùn yù yú lǐng huì xī jì yú mìng yú cùn yīn

托运遇于领会兮,寄余命于寸阴。

tīng míng dí zhī kāng kǎi xī miào shēng jué ér fù xún

听鸣笛之慷慨兮,妙声绝而复寻。

zhù jià yán qí jiāng mài xī gù yuán hàn yǐ xiě xīn

伫驾言其将迈兮,故援翰以写心。

hòu wèi sàn qí shì láng zhuǎn huáng mén shì láng sàn qí cháng shì zài cháo bù rèn zhí róng jì ér yǐ

后为散骑侍郎,转黄门侍郎、散骑常侍,在朝不任职,容迹而已。

zú yú wèi

卒于位。

èr zi chún tì

二子:纯、悌。

liú ling zì bó lún pèi guó rén yě

刘伶,字伯伦,沛国人也。

shēn cháng liù chǐ róng mào shén lòu

身长六尺,容貌甚陋。

fàng qíng sì zhì cháng yǐ xì yǔ zhòu qí wàn wù wèi xīn

放情肆志,常以细宇宙齐万物为心。

dàn mò shǎo yán bù wàng jiāo yóu yǔ yuán jí jī kāng xiāng yù xīn rán shén jiě xié shǒu rù lín

澹默少言,不妄交游,与阮籍、嵇康相遇,欣然神解,携手入林。

chū bù yǐ jiā chǎn yǒu wú jiè yì

初不以家产有无介意。

cháng chéng lù chē xié yī hú jiǔ shǐ rén hé chā ér suí zhī wèi yuē sǐ biàn mái wǒ

常乘鹿车,携一壶酒,使人荷锸而随之,谓曰:“死便埋我。

qí yí xíng hái rú cǐ

”其遗形骸如此。

cháng kě shén qiú jiǔ yú qí qī

尝渴甚,求酒于其妻。

qī juān jiǔ huǐ qì tì qì jiàn yuē jūn jiǔ tài guò fēi shè shēng zhī dào bì yi duàn zhī

妻捐酒毁器,涕泣谏曰:“君酒太过,非摄生之道,必宜断之。

ling yuē shàn

”伶曰:“善!

wú bù néng zì jīn wéi dāng zhù guǐ shén zì shì ěr

吾不能自禁,惟当祝鬼神自誓耳。

biàn kě jù jiǔ ròu

于是准备好酒肉。

qī cóng zhī

” 妻从之。

ling guì zhù yuē tiān shēng liú ling yǐ jiǔ wèi míng

伶跪祝曰:“天生刘伶,以酒为名。

yī yǐn yī hú wǔ dǒu jiě chéng

一饮一斛,五斗解酲。

fù r zhī yán shèn bù kě tīng

妇儿之言,慎不可听。

réng yǐn jiǔ yù ròu wěi rán fù zuì

”仍引酒御肉,隗然复醉。

cháng zuì yǔ sú rén xiāng wǔ qí rén rǎng mèi fèn quán ér wǎng

尝醉与俗人相忤,其人攘袂奋拳而往。

ling xú yuē jī lèi bù zú yǐ ān zūn quán

伶徐曰: “鸡肋不足以安尊拳。

qí rén xiào ér zhǐ

”其人笑而止。

ling suī táo wū hūn fàng ér jī yīng bù chà

伶虽陶兀昏放,而机应不差。

wèi cháng cuò yì wén hàn wéi zhe jiǔ dé sòng yī piān

未尝厝意文翰,惟著《酒德颂》一篇。

qí cí yuē

原文写道:

yǒu dà rén xiān sheng yǐ tiān dì wèi yī zhāo wàn qī wèi xū yú rì yuè wèi jiōng yǒu bā huāng wèi tíng qú

有大人先生,以天地为一朝,万期为须臾,日月为扃牖,八荒为庭衢。

xíng wú zhé jī jū wú shì lú mù tiān xí dì zòng yì suǒ rú

行无辙迹,居无室庐,幕天席地,纵意所如。

zhǐ zé cāo zhī zhí gū dòng zé qiè kē tí hú wéi jiǔ shì wu yān zhī qí yú

止则操卮执觚,动则挈榼提壶,惟酒是务, 焉知其余。

yǒu guì jiè gōng zǐ jìn shēn chǔ shì wén wú fēng shēng yì qí suǒ yǐ nǎi fèn mèi ràng jīn nù mù qiè chǐ chén shuō lǐ fǎ shì fēi fēng qǐ

有贵介公子、搢绅处士,闻吾风声,议其所以,乃奋袂攘襟,怒目切齿, 陈说礼法,是非蜂起。

xiān shēng yú shì fāng pěng wèng chéng cáo xián bēi shù láo fèn rán jī jù zhěn qū jiè zāo wú sī wú lǜ qí lè táo táo

先生于是方捧瓮承槽,衔杯漱醪,奋髯箕踞,枕曲藉糟,无思无虑,其乐陶陶。

wù rán ér zuì huǎng ěr ér xǐng

兀然而醉,怳尔而醒。

jìng tīng bù wén léi tíng zhī shēng shú shì bù dǔ tài shān zhī xíng

静听不闻雷霆之声,熟视不睹泰山之形。

bù jué hán shǔ zhī qiè jī lì yù zhī gǎn qíng

不觉寒暑之切肌,利欲之感情。

fǔ guān wàn wù rǎo rǎo yān ruò jiāng hǎi zhī zài fú píng

俯观万物,扰扰焉若江海之载浮萍。

èr háo shì cè yān rú guǒ luǒ zhī yǔ míng líng

二豪侍侧焉, 如蜾蠃之与螟蛉。

cháng wèi jiàn wēi cān jūn

尝为建威参军。

tài shǐ chū duì cè shèng yán wú wéi zhī huà

泰始初对策,盛言无为之化。

shí bèi jiē yǐ gāo dì de diào ling dú yǐ wú yòng ba

时辈皆以高第得调,伶独以无用罢。

jìng yǐ shòu zhōng

竟以寿终。

xiè kūn zì yòu yú chén guó yáng jiǎ rén yě

谢鲲,字幼舆,陈国阳夏人也。

zǔ zuǎn diǎn nóng zhōng láng jiàng

祖缵,典农中郎将。

fù héng yǐ rú sù xiǎn shì zhì guó zi jì jiǔ

父衡,以儒素显,仕至国子祭酒。

kūn shǎo zhī míng tōng jiǎn yǒu gāo shí bù xiū wēi yí hǎo lǎo yì néng gē shàn gǔ qín wáng yǎn jī shào bìng qí zhī

鲲少知名,通简有高识,不修威仪,好《老》《易》,能歌,善鼓琴,王衍、嵇绍并奇之。

yǒng xīng zhōng cháng shā wáng yì rù fǔ zhèng shí yǒu jí kūn zhě yán qí jiāng chū bēn

永兴中,长沙王乂入辅政,时有疾鲲者,言其将出奔。

yì yù biān zhī kūn jiě yī jiù fá céng wú wǔ róng

乂欲鞭之,鲲解衣就罚, 曾无忤容。

jì shě zhī yòu wú xǐ sè

既舍之,又无喜色。

tài fù dōng hǎi wáng yuè wén qí míng pì wèi yuàn rèn láo bù jū xún zuò jiā tóng qǔ guān gǎo chú míng

太傅东海王越闻其名,辟为掾,任达不拘,寻坐家僮取官稿除名。

yú shí míng shì wáng xuán yuán xiū zhī tú bìng yǐ kūn chū dēng zǎi fǔ biàn zhì chù rǔ wèi zhī tàn hèn

于时名士王玄、阮修之徒,并以鲲初登宰府,便至黜辱,为之叹恨。

kūn wén zhī fāng qīng gē gǔ qín bù yǐ xiè yì mò bù fú qí yuǎn chàng ér tián yú róng rǔ

鲲闻之,方清歌鼓琴,不以屑意,莫不服其远畅,而恬于荣辱。

lín jiā gāo shì nǚ yǒu měi sè kūn cháng tiāo zhī nǚ tóu suō zhé qí liǎng chǐ

邻家高氏女有美色, 鲲尝挑之,女投梭,折其两齿。

shí rén wèi zhī yǔ yuē rèn dá bù yǐ yòu yú shé chǐ

时人为之语曰:“任达不已,幼舆折齿。

kūn wén zhī áo rán cháng xiào yuē yóu bù fèi wǒ xiào gē

”鲲闻之, 敖然长啸曰:“犹不废我啸歌。

yuè xún gèng pì zhī zhuǎn cān jūn shì

”越寻更辟之,转参军事。

kūn yǐ shí fāng duō gù nǎi xiè bìng qù zhí bì dì yú yù zhāng

鲲以时方多故,乃谢病去职,避地于豫章。

cháng xíng jīng kōng tíng zhōng yè sù cǐ tíng jiù měi shā rén

尝行经空亭中夜宿,此亭旧每杀人。

jiāng xiǎo yǒu huáng yī rén hū kūn zì lìng kāi hù kūn dàn rán wú jù sè biàn yú chuāng zhōng dù shǒu qiān zhī jiǎ duàn shì zhī lù yě xún xuè huò yān

将晓,有黄衣人呼鲲字令开户,鲲憺然无惧色,便于窗中度手牵之,胛断,视之,鹿也,寻血获焉。

ěr hòu cǐ tíng wú fù yāo guài

尔后此亭无复妖怪。

zuǒ jiāng jūn wáng dūn yǐn wèi zhǎng shǐ yǐ tǎo dù tāo gōng fēng xián tíng hòu

左将军王敦引为长史,以讨杜弢功封咸亭侯。

mǔ yōu qù zhí fú què qiān dūn dà jiāng jūn zhǎng shǐ

母忧去职,服阕,迁敦大将军长史。

shí wáng chéng zài dūn zuò jiàn kūn tán huà wú juàn wéi tàn xiè zhǎng shǐ kě yǔ yán dōu bù miǎn dūn qí wéi rén suǒ mù rú cǐ

时王澄在敦坐,见鲲谈话无勌,惟叹谢长史可与言,都不眄敦,其为人所慕如此。

kūn bù xún gōng míng wú dǐ lì xíng jū shēn yú kě fǒu zhī jiān suī zì chǔ ruò huì ér dòng bù lèi gāo

鲲不徇功名,无砥砺行,居身于可否之间,虽自处若秽,而动不累高。

dūn yǒu bù chén zhī jī xiǎn yú cháo yě

敦有不臣之迹,显于朝野。

kūn zhī bù kě yǐ dào kuāng bì nǎi yōu yóu jì yù bù xiè zhèng shì cóng róng fěng yì zú suì ér yǐ

鲲知不可以道匡弼,乃优游寄遇,不屑政事,从容讽议,卒岁而已。

měi yǔ bì zhuó wáng ní yuán fàng yáng màn huán yí yuán fú děng zòng jiǔ dūn yǐ qí míng gāo yǎ xiàng bīn lǐ

每与毕卓、王尼、阮放、羊曼、桓彝、阮孚等纵酒,敦以其名高,雅相宾礼。

cháng shǐ zhì dōu míng dì zài dōng gōng jiàn zhī shén xiāng qīn zhòng

尝使至都,明帝在东宫见之,甚相亲重。

wèn yuē lùn zhě yǐ jūn fāng yǔ liàng zì wèi hé rú

问曰:“论者以君方庾亮,自谓何如?

dá yuē duān wěi miào táng shǐ bǎi liáo zhǔn zé kūn bù rú liàng

” 答曰:“端委庙堂,使百僚准则,鲲不如亮。

yī qiū yī hè zì wèi guò zhī

寄情山水,自认为超过他。

wēn jiào cháng wèi kūn zi shàng yuē zūn dà jūn qǐ wéi shí liàng yān yuǎn zhì yú shén jiàn shěn shēn suī zhū gě jǐn zhī yù sūn quán bù guò yě

”温峤尝谓鲲子尚曰:“尊大君岂惟识量淹远,至于神鉴沈深,虽诸葛瑾之喻孙权不过也。

jí dūn jiāng wèi nì wèi kūn yuē liú wěi jiān xié jiāng wēi shè jì

及敦将为逆,谓鲲曰:“刘隗奸邪,将危社稷。

wú yù chú jūn cè zhī è kuāng zhǔ jì shí hé rú

吾欲除君侧之恶,匡主济时, 何如?

duì yuē wěi chéng shǐ huò rán chéng hú shè shǔ yě

”对曰:“隗诚始祸,然城狐社鼠也。

dūn nù yuē jūn yōng cái qǐ dá dà lǐ

”敦怒曰:“君庸才,岂达大理。

chū kūn wèi yù zhāng tài shǒu yòu liú bù qiǎn jiè qí cái wàng bī yǔ jù xià

” 出鲲为豫章太守,又留不遣,藉其才望,逼与俱下。

dūn zhì shí tou tàn yuē wú bù fù de wèi shèng dé shì yǐ

敦至石头,叹曰:“吾不复得为盛德事矣。

kūn yuē hé wéi qí rán

谢鲲说:“为什么会这样呢?

dàn shǐ zì jīn yǐ wǎng rì wàng rì qù ěr

但使自今以往,日忘日去耳。

chū dūn wèi kūn yuē wú dāng yǐ zhōu bó rén wèi shàng shū lìng dài ruò sī wèi pú yè

”初,敦谓鲲曰: “吾当以周伯仁为尚书令,戴若思为仆射。

jí zhì dōu fù yuē jìn lái rén qíng hé rú

”及至都,复曰:“近来人情何如?

kūn duì yuē míng gōng zhī jǔ suī yù dà cún shè jì rán yōu yōu zhī yán shí wèi dá gāo yì

” 鲲对曰:“明公之举,虽欲大存社稷,然悠悠之言,实未达高义。

zhōu yǐ dài ruò sī nán běi rén shì zhī wàng míng gōng jǔ ér yòng zhī qún qíng tiè rán yǐ

周𫖮、戴若思, 南北人士之望,明公举而用之,群情帖然矣。

shì rì dūn qiǎn bīng shōu zhōu dài ér kūn fú zhī dūn nù yuē jūn cū shū yá

”是日,敦遣兵收周、戴,而鲲弗知, 敦怒曰:“君粗疏邪!

èr zi bù xiāng dāng wú yǐ shōu zhī yǐ

二子不相当,吾已收之矣。

kūn yǔ yǐ sù xiāng qīn zhòng wén zhī è rán ruò sàng zhū jǐ

”鲲与𫖮素相亲重,闻之愕然, 若丧诸己。

cān jūn wáng jiāo yǐ dūn zhū yǐ jiàn zhī shén qiè dūn dà nù mìng zhǎn jiào shí rén shì wèi jù mò gǎn yán zhě

参军王骄以敦诛𫖮,谏之甚切,敦大怒,命斩峤,时人士畏惧,莫敢言者。

kūn yuē míng gōng jǔ dà shì bù lù yī rén

鲲曰:“明公举大事,不戮一人。

jiào yǐ xiàn tì wǔ zhǐ biàn yǐ xìn gǔ bù yì guò hu

峤以献替忤旨,便以衅鼓,不亦过乎!

dūn nǎi zhǐ

”敦乃止。

dūn jì zhū hài zhōng xián ér chēng jí bù cháo jiāng hái wǔ chāng

敦既诛害忠贤,而称疾不朝,将还武昌。

kūn yù dūn yuē gōng dà cún shè jì jiàn bu shi zhī xūn rán tiān xià zhī xīn shí yǒu wèi dá

鲲喻敦曰:“公大存社稷,建不世之勋,然天下之心实有未达。

ruò néng cháo tiān zi shǐ jūn chén shì rán wàn wù zhī xīn yú shì nǎi fú

若能朝天子,使君臣释然,万物之心于是乃服。

zhàng zhòng wàng yǐ shùn qún qíng jǐn chōng tuì yǐ fèng zhǔ shàng rú sī zé xūn móu yī kuāng míng chuí qiān zǎi yǐ

杖众望以顺群情,尽冲退以奉主上,如斯则勋侔一匡,名垂千载矣。

dūn yuē jūn néng bǎo wú biàn hu

”敦曰:“君能保无变乎?

duì yuē kūn jìn rì rù jìn zhǔ shàng cè xí chí de jiàn gōng gōng shěng mù rán bì wú yú yǐ

”对曰:“鲲近日入觐,主上侧席,迟得见公,宫省穆然,必无虞矣。

gōng ruò rù cháo kūn qǐng shì cóng

公若入朝,鲲请侍从。

dūn bó rán yuē zhèng fù shā jūn děng shù bǎi rén yì fù hé sǔn yú shí

”敦勃然曰:“正复杀君等数百人,亦复何损于时!

jìng bù cháo ér qù

”竟不朝而去。

shì shí cháo wàng bèi hài jiē wèi qí yōu

是时朝望被害,皆为其忧。

ér kūn tuī lǐ ān cháng shí jìn zhèng yán

而鲲推理安常,时进正言。

dūn jì bù néng yòng nèi yì bú yuè

敦既不能用,内亦不悦。

jūn hái shǐ zhī jùn lì zhèng qīng sù bǎi xìng ài zhī

军还,使之郡,涖政清肃,百姓爱之。

xún zú guān shí nián sì shí sān

寻卒官,时年四十三。

dūn sǐ hòu zhuī zèng tài cháng shì yuē kāng

敦死后,追赠太常, 谥曰康。

zi shàng sì bié yǒu chuán

子尚嗣,别有传。

hú wú fǔ zhī zì yàn guó tài shān fèng gāo rén yě

胡毋辅之,字彦国,泰山奉高人也。

gāo zǔ bān hàn zhí jīn wú

高祖班,汉执金吾。

fù yuán liàn xí bīng mǎ shān tāo chēng qí cái kān biān rèn jǔ wèi tài wèi zhǎng shǐ zhōng hé nán lìng

父原,练习兵马,山涛称其才堪边任,举为太尉长史,终河南令。

fǔ zhī shǎo shàn gāo míng yǒu zhī rén zhī jiàn

辅之少擅高名,有知人之鉴。

xìng shì jiǔ rèn zòng bù jū xiǎo jié

性嗜酒, 任纵不拘小节。

yǔ wáng chéng wáng dūn yǔ ái jù wèi tài wèi wáng yǎn suǒ nì hào yuē sì yǒu

与王澄、王敦、庾敳俱为太尉王衍所昵,号曰四友。

chéng cháng yú rén shū yuē yàn guó tǔ jiā yán rú jù mù xiè fēi fēi bù jué chéng wèi hòu jìn lǐng xiù yě

澄尝与人书曰: “彦国吐佳言如锯木屑,霏霏不绝,诚为后进领袖也。

pì bié jià tài wèi yuàn bìng bù jiù

辟别驾、太尉掾,并不就。

yǐ jiā pín qiú shì shǒu fán chāng lìng shǐ jié jiǔ zì lì shén yǒu néng míng

以家贫,求试守繁昌令,始节酒自厉,甚有能名。

qiān shàng shū láng

迁尚书郎。

yù tǎo qí wáng jiǒng cì jué yīn píng nán

豫讨齐王冏,赐爵阴平男。

lèi zhuǎn sī tú zuǒ zhǎng shǐ

累转司徒左长史。

fù qiú wài chū wèi jiàn wǔ jiàng jūn lè ān tài shǒu

复求外出,为建武将军、 乐安太守。

yǔ jùn rén guāng yì zhòu yè hān yǐn bù shì jùn shì

与郡人光逸昼夜酣饮,不视郡事。

chéng dū wáng yǐng wèi tài dì zhào wèi zhōng shù zǐ suì yǔ xiè kūn wáng chéng yuán xiū wáng ní bì zhuó jù wèi fàng dá

成都王颖为太弟,召为中庶子,遂与谢鲲、王澄、阮修、王尼、毕卓俱为放达。

cháng guò hé nán mén xià yǐn hé nán zōu wáng zǐ bó jī zuò qí bàng fǔ zhī huà shǐ qǔ huǒ

尝过河南门下饮,河南驺王子博箕坐其傍,辅之叱使取火。

zi bó yuē wǒ zú yě wéi bù fá wú shì zé yǐ ān fù wéi rén shǐ

子博曰:“我卒也, 惟不乏吾事则已,安复为人使!

fǔ zhī yīn jiù yǔ yǔ tàn yuē wú bù jí yě

”辅之因就与语,叹曰:“吾不及也!

jiàn zhī hé nán yǐn lè guǎng guǎng zhào jiàn shén yuè zhī zhuó wèi gōng cáo

”荐之河南尹乐广,广召见,甚悦之,擢为功曹。

qí zhēn bá rén wù ruò cǐ

其甄拔人物若此。

dōng hǎi wáng yuè wén fǔ zhī míng yǐn wéi cóng shì zhōng láng fù bǔ zhèn wēi jiāng jūn chén liú tài shǒu

东海王越闻辅之名,引为从事中郎,复补振威将军、陈留太守。

wáng mí jīng qí jùn fǔ zhī bù néng tǎo zuò miǎn guān

王弥经其郡, 辅之不能讨,坐免官。

xún chú níng yuǎn jiāng jūn yáng zhōu cì shǐ bù zhī zhí yuè fù yǐ wéi yòu sī mǎ běn zhōu dà zhōng zhèng

寻除宁远将军、扬州刺史,不之职,越复以为右司马、本州大中正。

yuè hōng bì luàn dù jiāng yuán dì yǐ wéi ān dōng jiāng jūn zī yì jì jiǔ qiān yáng wǔ jiàng jūn xiāng zhōu cì shǐ jiǎ jié

越薨,避乱渡江,元帝以为安东将军谘议祭酒,迁扬武将军、湘州刺史、 假节。

dào zhōu wèi jǐ zú shí nián sì shí jiǔ

到州未几卒,时年四十九。

zi qiān zhī

子谦之。

qiān zhī zì zi guāng

谦之字子光。

cái xué bù jí fù ér ào zòng guò zhī

才学不及父,而傲纵过之。

zhì hān zuì cháng hū qí fù zì fǔ zhī yì bù yǐ jiè yì tán zhě yǐ wéi kuáng

至酣醉,常呼其父字,辅之亦不以介意,谈者以为狂。

fǔ zhī zhèng hān yǐn qiān zhī guī ér lì shēng yuē yàn guó nián lǎo bù dé wéi ěr

辅之正酣饮,谦之规而厉声曰:“彦国年老,不得为尔!

jiàng lìng wǒ kāo bèi dōng bì

将令我尻背东壁。

fǔ zhī huān xiào hū rù yǔ gòng yǐn

”辅之欢笑,呼入与共饮。

qí suǒ wèi rú cǐ

其所为如此。

nián wèi sān shí zú

年未三十卒。

bì zhuó zì mào shì xīn cài tóng yáng rén yě

毕卓字茂世,新蔡鲖阳人也。

fù chén zhōng shū láng

父谌,中书郎。

zhuō shǎo xī fàng dá wèi hú wú fǔ zhī suǒ zhī

卓少希放达,为胡毋辅之所知。

tài xìng mò wèi lì bù láng cháng yǐn jiǔ fèi zhí

太兴末,为吏部郎,常饮酒废职。

bǐ shè láng niàng shú zhuō yīn zuì yè zhì qí wèng jiān dào yǐn zhī wèi zhǎng jiǔ zhě suǒ fù míng dàn shì zhī nǎi bì lì bù yě jù shì qí fù

比舍郎酿熟,卓因醉夜至其瓮间盗饮之,为掌酒者所缚,明旦视之,乃毕吏部也,遽释其缚。

zhuō suì yǐn zhǔ rén yàn yú wèng cè zhì zuì ér qù

卓遂引主人宴于瓮侧,致醉而去。

zhuō cháng wèi rén yuē de jiǔ mǎn shù bǎi hú chuán sì shí gān wèi zhì liǎng tóu yòu shǒu chí jiǔ bēi zuǒ shǒu chí xiè áo pāi fú jiǔ chuán zhōng biàn zú le yī shēng yǐ

卓尝谓人曰:“得酒满数百斛船,四时甘味置两头,右手持酒杯,左手持蟹螯,拍浮酒船中,便足了一生矣。

jí guò jiāng wèi wēn jiào píng nán zhǎng shǐ zú guān

”及过江,为温峤平南长史,卒官。

wáng ní zì xiào sūn chéng yáng rén yě huò yún hé nèi rén

王尼,字孝孙,城阳人也,或云河内人。

běn bīng jiā zǐ yù jū luò yáng zhuó luò bù jī

本兵家子,寓居洛阳,卓荦不羁。

chū wèi hù jūn fǔ jūn shì hú wú fǔ zhī yǔ láng yá wáng chéng běi dì fu chàng zhōng shān liú yú yǐng chuān xún suì hé dōng péi xiá dié shǔ hé nán gōng cáo zhēn shù jí luò yáng lìng cáo shū qǐng jiě zhī

初为护军府军士,胡毋辅之与琅邪王澄、北地傅畅、中山刘舆、颍川荀邃、河东裴遐迭属河南功曹甄述及洛阳令曹摅请解之。

shū děng yǐ zhì zhǐ suǒ jí bù gǎn

摅等以制旨所及,不敢。

fǔ zhī děng jī yáng jiǔ yì hù jūn mén mén lì shū míng chéng hù jūn hù jūn tàn yuē zhū míng shì chí yáng jiǔ lái jiāng yǒu yǐ yě

辅之等赍羊酒诣护军门,门吏疏名呈护军,护军叹曰:“诸名士持羊酒来,将有以也。

ní shí yǐ gěi fǔ yǎng mǎ fǔ zhī děng rù suì zuò mǎ jiù xià yǔ ní zhì yáng yǐn jiǔ zuì bǎo ér qù jìng bú jiàn hù jūn

”尼时以给府养马,辅之等入,遂坐马厩下,与尼炙羊饮酒,醉饱而去,竟不见护军。

hù jūn dà jīng jí yǔ ní cháng jià yīn miǎn wèi bīng

护军大惊,即与尼长假,因免为兵。

dōng yíng gōng téng pì wèi chē qí fǔ shè rén bù jiù

东嬴公腾辟为车骑府舍人,不就。

shí shàng shū hé suí shē chǐ guò dù ní wèi rén yuē suí jū luàn shì jīn háo nǎi ěr jiāng sǐ bù jiǔ

时尚书何绥奢侈过度,尼谓人曰:“绥居乱世,矜豪乃尔,将死不久。

rén yuē bó wèi wén yán bì xiāng wēi hài

”人曰:“伯蔚闻言,必相危害。

ní yuē bó wèi bǐ wén wǒ yǔ yǐ sǐ yǐ

”尼曰:“伯蔚比闻我语,已死矣。

wèi jǐ suí guǒ wèi dōng hǎi wáng yuè suǒ shā

”未几,绥果为东海王越所杀。

chū rù luò ní yì yuè bù bài

初入洛, 尼诣越不拜。

yuè wèn qí gù ní yuē gōng wú zǎi xiāng zhī néng shì yǐ bù bài

越问其故,尼曰:“公无宰相之能,是以不拜。

yīn shù zhī yán shén qiè

”因数之,言甚切。

yòu yún gōng fù ní wù

又云:“公负尼物。

yuè dà jīng yuē níng yǒu shì yě

”越大惊曰:“宁有是也?

ní yuē xī chu rén wáng bù wèi lìng yǐn dào zhī

”尼曰:“昔楚人亡布,谓令尹盗之。

jīn ní wū shè zī cái xī wèi gōng jūn rén suǒ lüè ní jīn jī dòng shì yì míng gōng zhī fù yě

今尼屋舍资财,悉为公军人所略,尼今饥冻,是亦明公之负也。

yuè dà xiào jí cì juàn wǔ shí pǐ

”越大笑,即赐绢五十匹。

zhū guì rén wén jìng wǎng xiǎng zhī

诸贵人闻,竞往饷之。

luò yáng xiàn bì luàn jiāng xià

洛阳陷,避乱江夏。

shí wáng chéng wèi jīng zhōu cì shǐ yù zhī shén hòu

时王澄为荆州刺史,遇之甚厚。

ní zǎo sàng fù zhǐ yǒu yī zi

尼早丧妇,止有一子。

wú jū zhái wéi chù lù chē yǒu niú yī tóu měi xíng zhé shǐ zi yù zhī mù zé gòng sù chē shàng

无居宅,惟畜露车,有牛一头,每行,辄使子御之, 暮则共宿车上。

cháng tàn yuē cāng hǎi héng liú chǔ chù bù ān yě

常叹曰:“沧海横流,处处不安也。

é ér chéng zú jīng tǔ jī huāng ní bù de shí nǎi shā niú huài chē zhǔ ròu dàn zhī

”俄而澄卒,荆土饥荒,尼不得食,乃杀牛坏车,煮肉啖之。

jì jǐn fù zǐ jù è sǐ

既尽,父子俱饿死。

yáng màn zì zǔ yán tài fù hù xiōng sūn yě

羊曼,字祖延,太傅祜兄孙也。

fù jì yáng píng tài shǒu

父暨,阳平太守。

màn shǎo zhī míng běn zhōu lǐ mìng tài fù pì jiē bù jiù

曼少知名,本州礼命,太傅辟,皆不就。

bì nàn dù jiāng yuán dì yǐ wéi zhèn dōng cān jūn zhuǎn chéng xiàng zhǔ bù wěi yǐ jī mì

避难渡江,元帝以为镇东参军,转丞相主簿,委以机密。

lì huáng mén shì láng shàng shū lì bù láng jìn líng tài shǒu yǐ gōng shì miǎn

历黄门侍郎、 尚书吏部郎、晋陵太守,以公事免。

màn rèn dá tuí zòng hǎo yǐn jiǔ

曼任达穨纵,好饮酒。

wēn jiào yǔ liàng yuán fàng huán yí tóng zhì yǒu shàn bìng wèi zhōng xīng míng shì

温峤、庾亮、阮放、桓彝同志友善,并为中兴名士。

shí zhōu lǐ chēng chén liú yuán fàng wèi hóng bó

时州里称陈留阮放为宏伯,

gāo píng xī jiàn wèi fāng bó

高平郗鉴为方伯,

tài shān hú wú fǔ zhī wèi dá bó

泰山胡毋辅之为达伯,

jì yīn biàn hú wèi cái bó

济阴卞壶为裁伯,

chén liú cài mó wèi lǎng bó

陈留蔡谟为朗伯,

yuán fú wèi dàn bó

阮孚为诞伯,

gāo píng liú suí wèi wěi bó

高平刘绥为委伯,

ér màn wèi tà bó

而曼为濌伯,

fán bā rén

凡八人,

hào yǎn zhōu bā bó

号兖州八伯,

gài nǐ gǔ zhī bā juàn yě

盖拟古之八隽也。

wáng dūn jì yǔ cháo tíng guāi èr jī lù cháo shì màn wèi yòu zhǎng shǐ

王敦既与朝廷乖贰,羁录朝士,曼为右长史。

màn zhī dūn bù chén zhōng rì hān zuì fěng yì ér yǐ

曼知敦不臣,终日酣醉,讽议而已。

dūn yǐ qí shì wàng hòu jiā lǐ yù bù wěi yǐ shì gù dé bù shè qí nán

敦以其士望,厚加礼遇,不委以事,故得不涉其难。

dūn bài dài yuán fú wèi dān yáng yǐn

敦败,代阮孚为丹阳尹。

shí cháo shì guò jiāng chū bài guān xiāng shì gòng zhuàn

时朝士过江初拜官,相饰供馔。

màn bài dān yáng kè lái zǎo zhě de jiā shè rì yàn zé jiàn qìng bù fù jí jīng suí kè zǎo wǎn ér bù wèn guì jiàn

曼拜丹阳,客来早者得佳设,日宴则渐罄,不复及精,随客早晚而不问贵贱。

yǒu yáng gù bài lín hǎi tài shǒu jìng rì jiē měi suī wǎn zhì zhě yóu huò shèng zhuàn

有羊固拜临海太守,竟日皆美,虽晚至者犹获盛馔。

lùn zhě yǐ gù zhī fēng tiǎn nǎi bù rú màn zhī zhēn shuài

论者以固之丰腆,乃不如曼之真率。

sū jùn zuò luàn jiā qián jiāng jūn lǜ wén wǔ shǒu yún lóng mén

苏峻作乱,加前将军,率文武守云龙门。

wáng shī bù zhèn huò quàn màn bì jùn

王师不振,或劝曼避峻。

màn yuē cháo tíng pò bài wú ān suǒ qiú shēng

曼曰:“朝廷破败,吾安所求生?

lēi zhòng bù dòng wèi jùn suǒ hài nián wǔ shí wǔ

”勒众不动,为峻所害,年五十五。

jùn píng zhuī zèng tài cháng

峻平,追赠太常。

zi bēn sì shǎo zhī míng shàng míng dì nǚ nán jùn dào gōng zhǔ chú mì shū láng zǎo zú

子贲嗣,少知名,尚明帝女南郡悼公主,除秘书郎,早卒。

dì dān

弟聃。

dān zì péng zǔ

聃字彭祖。

shǎo bù jīng xué shí lùn jiē bǐ qí fán yōng

少不经学,时论皆鄙其凡庸。

xiān shì yǎn zhōu yǒu bā bó zhī hào qí hòu gèng yǒu sì bó

先是,兖州有八伯之号,其后更有四伯。

dà hóng lú chén liú jiāng quán yǐ néng shí wèi gǔ bó yù zhāng tài shǒu shǐ chóu yǐ dà féi wèi bèn bó sàn qí láng gāo píng zhāng yí yǐ jiǎo wàng wèi huá bó ér dān yǐ láng lì wèi suǒ bó gài nǐ gǔ zhī sì xiōng

大鸿胪陈留江泉以能食为谷伯,豫章太守史畴以大肥为笨伯,散骑郎高平张嶷以狡妄为猾伯,而聃以狼戾为琐伯,盖拟古之四凶。

dān chū pì yuán dì chéng xiàng fǔ lèi qiān lú líng tài shǒu

聃初辟元帝丞相府,累迁庐陵太守。

gāng kè cū bào shì guó qī zòng zì yóu shén yá zì zhī xián zhé jiā xíng shā

刚克粗暴,恃国戚,纵恣尤甚,睚眦之嫌辄加刑杀。

yí jùn rén jiǎn liáng děng wéi zéi shā èr bǎi yú rén zhū jí yīng hái suǒ kūn suǒ fù bǎi yú

疑郡人简良等为贼,杀二百余人,诛及婴孩,所髡锁复百余。

yǔ liàng zhí zhī guī yú jīng dū

庾亮执之, 归于京都。

yǒu sī zòu dān zuì dāng sǐ yǐ jǐng xiàn huáng hòu shì qí zǔ gū yīng bā yì

有司奏聃罪当死,以景献皇后是其祖姑,应八议。

chéng dì zhào yuē cǐ shì gǔ jīn suǒ wú hé bā yì zhī yǒu

成帝诏曰:“此事古今所无,何八议之有!

yóu wèi rěn sì zhī shì cháo qí cì mìng yù suǒ

犹未忍肆之市朝,其赐命狱所。

xiōng zi bēn shàng gōng zhǔ zì biǎo qiú jiě hūn

”兄子贲尚公主,自表求解婚。

zhào yuē zuì bù xiāng jí gǔ jīn zhī lìng diǎn yě

诏曰:“罪不相及,古今之令典也。

dān suī jí fǎ yú bēn hé yǒu

聃虽极法,于贲何有!

qí tè bù tīng lí hūn

其特不听离婚。

láng yá tài fēi shān shì dān zhī shēng yě rù diàn kòu tóu qǐng mìng

” 琅邪太妃山氏,聃之甥也,入殿叩头请命。

wáng dǎo yòu qǐ dān zuì bù róng shù yi jí zhòng fǎ

王导又启:“聃罪不容恕,宜极重法。

shān tài fēi yōu qī chéng jí bì xià wǎng jí zhī ēn yi méng shēng quán zhī yòu

山太妃忧戚成疾,陛下罔极之恩,宜蒙生全之宥。

yú shì zhào xià yuē tài fēi wéi cǐ yī jiù fā yán cuī yàn nǎi zhì tù xiě qíng lǜ shēn zhòng

”于是诏下曰:“太妃惟此一舅, 发言摧咽,乃至吐血,情虑深重。

zhèn wǎng dīng tú dú shòu tài fēi fǔ yù zhī ēn tóng yú cí qīn

朕往丁荼毒,受太妃抚育之恩,同于慈亲。

ruò bù kān nán rěn zhī tòng yǐ zhì dùn bì zhèn yì hé yán yǐ jì

若不堪难忍之痛,以致顿弊,朕亦何颜以寄。

jīn biàn yuán dān shēng mìng yǐ wèi tài fēi wèi yáng zhī sī

今便原聃生命,以慰太妃渭阳之思。

yú shì chú míng

”于是除名。

qǐng zhī yù jí héng jiàn jiǎn liáng děng wéi suì xún rì ér sǐ

顷之,遇疾,恒见简良等为祟,旬日而死。

guāng yì zì mèng zǔ lè ān rén yě

光逸,字孟祖,乐安人也。

chū wèi bó chāng xiǎo lì xiàn lìng shǐ yì sòng kè mào hán jǔ tǐ dòng shī hái yù lìng bù zài yì jiě yī zhì zhī rù lìng bèi zhōng wò

初为博昌小吏,县令使逸送客,冒寒举体冻湿,还遇令不在,逸解衣炙之,入令被中卧。

lìng hái dà nù jiāng jiā yán fá

令还,大怒,将加严罚。

yì yuē jiā pín yī dān zhān shī wú kě dài

逸曰:“家贫衣单, 沾湿无可代。

ruò bù zàn wēn shì bì dòng sǐ nài hé xī yī bèi ér shā yī rén hu

若不暂温,势必冻死,奈何惜一被而杀一人乎!

jūn zǐ rén ài bì bù ěr yě gù qǐn ér bù yí

君子仁爱,必不尔也, 故寝而不疑。

lìng qí ér shì zhī

”令奇而释之。

hòu wèi mén tíng cháng yíng xīn lìng zhì jīng shī

后为门亭长,迎新令至京师。

hú wú fǔ zhī yǔ xún suì gòng yì lìng jiā wàng jiàn yì wèi suì yuē bǐ shì qí cái

胡毋辅之与荀邃共诣令家,望见逸,谓邃曰:“彼似奇才。

biàn hū shàng chē yǔ tán liáng jiǔ guǒ jùn qì

”便呼上车,与谈良久,果俊器。

lìng guài kè bù rù lì bái yǔ guāng yì yǔ

令怪客不入, 吏白与光逸语。

lìng dà nù chú yì míng chì qiǎn zhī

令大怒,除逸名,斥遣之。

hòu jǔ xiào lián wèi zhōu cóng shì qì guān tóu fǔ zhī

后举孝廉,为州从事,弃官投辅之。

fǔ zhī shí wéi tài fù yuè cóng shì zhōng láng jiàn yì yú yuè yuè yǐ mén hán ér bù zhào

辅之时为太傅越从事中郎,荐逸于越,越以门寒而不召。

yuè hòu yīn xián yàn zé fǔ zhī wú suǒ jǔ jiàn

越后因闲宴,责辅之无所举荐。

fǔ zhī yuē qián jǔ guāng yì gōng yǐ fēi shì jiā bù zhào fēi bù jǔ yě

辅之曰:“前举光逸,公以非世家不召,非不举也。

yuè jí pì yān

”越即辟焉。

shū dào jùn xiàn jiē yǐ wéi wù shěn zhī shì yì nǎi bèi lǐ qiǎn zhī

书到郡县,皆以为误,审知是逸,乃备礼遣之。

xún yǐ shì nán bì luàn dù jiāng fù yī fǔ zhī

寻以世难,避乱渡江,复依辅之。

chū zhì shǔ fǔ zhī yǔ xiè kūn yuán fàng bì zhuó yáng màn huán yí yuán fú sàn fà luǒ tǎn bì shì hān yǐn yǐ lěi rì

初至,属辅之与谢鲲、阮放、毕卓、羊曼、桓彝、 阮孚散发裸袒,闭室酣饮已累日。

yì jiāng pái hù rù shǒu zhě bù tīng yì biàn yú hù wài tuō yī lù tóu yú gǒu dòu zhōng kuī zhī ér dà jiào

逸将排户入,守者不听,逸便于户外脱衣露头于狗窦中窥之而大叫。

fǔ zhī jīng yuē tā rén jué bù néng ěr bì wǒ mèng zǔ yě

辅之惊曰:“他人决不能尔,必我孟祖也。

jù hū rù suì yǔ yǐn bù shě zhòu yè

”遽呼入,遂与饮, 不舍昼夜。

shí rén wèi zhī bā dá

时人谓之八达。

yuán dì yǐ yì bǔ jūn zī jì jiǔ

元帝以逸补军谘祭酒。

zhōng xīng jiàn wèi jǐ shì zhōng zú guān

中兴建,为给事中,卒官。

shǐ chén yuē fu xué fēi cháng dào zé wù mǐ bù tōng

史臣曰:夫学非常道,则物靡不通;

lǐ yǒu wàng yán zé zài qíng sī qiǎn

理有忘言,则在情斯遣。

qí jìn yě fǔ sú tóng chén bù jū míng lì

其进也,抚俗同尘,不居名利;

qí tuì yě cān hé lǚ shùn yǐ bǎo tiān zhēn

其退也,餐和履顺,以保天真。

ruò nǎi yī qí běn yuán tǐ wú wéi zhī yòng fēn qí huā yè kāi yù yán zhī dào shì yǐ bó yáng chuí fàn míng qiān zhì shì yù chóng zhū jǐ xiān xià yú rén yóu dà lè wú shēng ér qiāng luán sī yīng zhě yě

若乃一其本原,体无为之用,分其华叶,开寓言之道,是以伯阳垂范,鸣谦置式,欲崇诸己,先下于人,犹大乐无声, 而跄鸾斯应者也。

zhuāng shēng fàng dá qí zhǐ ér chí biàn wú qióng

庄生放达其旨,而驰辩无穷;

qì bǐ róng huá zé fǔ qīng jué wèi huái qí dào shù zé gù miè wáng gōng

弃彼荣华,则俯轻爵位,怀其道术, 则顾蔑王公;

shì zhì jiān chē míng yuān tūn fǔ

舐痔兼车,鸣鸢吞腐。

yǐ cí zì kǒu yú yān wán wù shū yì xū zhōu yǒu tóng rǎng bì

以兹自口,于焉玩物,殊异虚舟,有同攘臂。

jī yuán zhú lín zhī huì liú bì fāng zūn zhī you chí chěng zhuāng mén pái dēng li shì

嵇、阮竹林之会,刘、毕芳樽之友,驰骋庄门,排登李室。

ruò fú yí tiān bù xiàn bǎi guān cóng guǐ jīng lǐ zhī wài qì ér bù cún

若夫仪天布宪,百官从轨,经礼之外,弃而不存。

shì yǐ dì yáo zòng xǔ yóu yú āi hé zhī biǎo guāng wǔ shě zǐ líng yú chán yuán zhī lài sōng luó dī jǔ yòng yǐ yōu xián yán shuǐ chéng huá cí yān cì yǐn

是以帝尧纵许由于埃盍之表,光武舍子陵于潺湲之濑, 松萝低举,用以优贤,岩水澄华,兹焉赐隐;

chén xíng jué zhì zhǔ yǒu jiā míng

臣行厥志,主有嘉名。

zhì yú jī kāng yí jù yuán zhī shū yuán shì chuàng xiān shēng zhī chuán jūn zī sàn fà lì bù dào zūn qǐ yǐ shì jí míng liú cí yān zì gòu

至于嵇康遗巨源之书,阮氏创先生之传,军谘散发,吏部盗樽,岂以世疾名流,兹焉自垢?

lín duàn zào ér bù huí dēng guǎng wǔ ér cháng tàn zé jī qín jué xiǎng yuán qì tú cún

临锻灶而不回,登广武而长叹,则嵇琴绝响,阮气徒存。

tōng qí páng jìng bì diāo fēng sú

通其旁径,必凋风俗;

zhào yǐ xiào guān jū rán shī sù

召以效官,居然尸素。

guǐ zhú zhī wài huò yǒu kě guān zhě yān

轨躅之外,或有可观者焉。

xián néng fú qì qíng líng gè dūn zhōng shǐ chuàng shén jiāo yú wǎn dí huò xiāng sī ér dòng jià

咸能符契情灵,各敦终始,怆神交于晚笛,或相思而动驾。

shǐ chén shì yǐ shi qí yí shì fù yú piān yún

史臣是以拾其遗事,附于篇云。

zàn yuē lǎo piān yuán zhí kǒng jiào tí héng

赞曰:老篇爰植,孔教提衡。

gè cún qí qù dào guì wú míng

各存其趣,道贵无名。

xiāng bǐ fēi lǐ zūn hu dá shēng

相彼非礼,遵乎达生。

qiū shuǐ yáng bō chūn yún liǎn yìng

秋水扬波,春云敛映。

zhǐ jiǔ jué dé píng xū qí xìng

旨酒厥德,凭虚其性。

bù wán sī fēng shuí kuī wáng zhèng

不玩斯风,谁亏王政?

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →