wáng dǎo zì mào hóng guāng lù dài fu lǎn zhī sūn yě
王导,字茂弘,光禄大夫览之孙也。
fù cái zhèn jūn sī mǎ
父裁,镇军司马。
dǎo shǎo yǒu fēng jiàn shí liàng qīng yuǎn
导少有风鉴,识量清远。
nián shí sì chén liú gāo shì zhāng gōng jiàn ér qí zhī wèi qí cóng xiōng dūn yuē cǐ r róng mào zhì qì jiàng xiàng zhī qì yě
年十四,陈留高士张公见而奇之,谓其从兄敦曰:“此儿容貌志气,将相之器也。
chū xí zǔ jué jí qiū zi
” 初袭祖爵即丘子。
sī kōng liú shí xún yǐn wèi dōng gé jì jiǔ qiān mì shū láng tài zǐ shè rén shàng shū láng bìng bù xíng
司空刘实寻引为东阁祭酒,迁秘书郎、太子舍人、尚书郎,并不行。
hòu cān dōng hǎi wáng yuè jūn shì
后参东海王越军事。
shí yuán dì wèi láng yá wáng yǔ dǎo sù xiāng qīn shàn
时元帝为琅邪王,与导素相亲善。
dǎo zhī tiān xià yǐ luàn suì qīng xīn tuī fèng qián yǒu xīng fù zhī zhì
导知天下已乱,遂倾心推奉,潜有兴复之志。
dì yì yǎ xiàng qì zhòng qì tóng yǒu zhí
帝亦雅相器重,契同友执。
dì zhī zài luò yáng yě dǎo měi quàn lìng zhī guó
帝之在洛阳也,导每劝令之国。
huì dì chū zhèn xià pī qǐng dǎo wèi ān dōng sī mǎ jūn móu mì cè zhī wú bù wéi
会帝出镇下邳,请导为安东司马,军谋密策,知无不为。
jí xǐ zhèn jiàn kāng wú rén bù fù jū yuè yú shì shù mò yǒu zhì zhě dǎo huàn zhī
及徙镇建康,吴人不附,居月余,士庶莫有至者, 导患之。
huì dūn lái cháo dǎo wèi zhī yuē láng yá wáng rén dé suī hòu ér míng lùn yóu qīng
会敦来朝,导谓之曰:“琅邪王仁德虽厚,而名论犹轻。
xiōng wēi fēng yǐ zhèn yi yǒu yǐ kuāng jì zhě
兄威风已振,宜有以匡济者。
huì sān yuè shàng sì dì qīn guān xì chéng jiān yú jù wēi yí dūn dǎo jí zhū míng shèng jiē qí cóng
”会三月上巳,帝亲观禊,乘肩舆,具威仪,敦、导及诸名胜皆骑从。
wú rén jì zhān gù róng jiē jiāng nán zhī wàng qiè chān zhī jiàn qí rú cǐ xián jīng jù nǎi xiāng shuài bài yú dào zuǒ
吴人纪瞻、顾荣,皆江南之望,窃觇之,见其如此,咸惊惧,乃相率拜于道左。
dǎo yīn jìn jì yuē gǔ zhī wáng zhě mò bù bīn lǐ gù lǎo cún wèn fēng sú xū jǐ qīng xīn yǐ zhāo jùn yì
导因进计曰:“古之王者,莫不宾礼故老,存问风俗,虚己倾心,以招俊乂。
kuàng tiān xià sāng luàn jiǔ zhōu fēn liè dà yè cǎo chuàng jí yú dé rén zhě hu
况天下丧乱,九州分裂,大业草创,急于得人者乎!
gù róng hè xún cǐ tǔ zhī wàng wèi ruò yǐn zhī yǐ jié rén xīn
顾荣、贺循,此土之望,未若引之以结人心。
èr zi jì zhì zé wú bù lái yǐ
二子既至,则无不来矣。
dì nǎi shǐ dǎo gōng zào xún róng èr rén jiē yìng mìng ér zhì yóu shì wú huì fēng mǐ bǎi xìng guī xīn yān
”帝乃使导躬造循、荣,二人皆应命而至,由是吴会风靡,百姓归心焉。
zì cǐ zhī hòu jiàn xiāng chóng fèng jūn chén zhī lǐ shǐ dìng
自此之后,渐相崇奉,君臣之礼始定。
é ér luò jīng qīng fù zhōng zhōu shì nǚ bì luàn jiāng zuǒ zhě shí liù qī dǎo quàn dì shōu qí xián rén jūn zǐ yǔ zhī tú shì
俄而洛京倾覆,中州士女避乱江左者十六七,导劝帝收其贤人君子,与之图事。
shí jīng yáng yàn ān hù kǒu yīn shí dǎo wéi zhèng wu zài qīng jìng měi quàn dì kè jǐ lì jié kuāng zhǔ níng bāng
时荆扬晏安,户口殷实,导为政务在清静,每劝帝克己励节,匡主宁邦。
yú shì yóu jiàn wěi zhàng qíng hǎo rì lóng cháo yě qīng xīn hào wèi zhòng fù
于是尤见委杖,情好日隆,朝野倾心,号为“仲父”。
dì cháng cóng róng wèi dǎo yuē qīng wú zhī xiāo hé yě
帝尝从容谓导曰:“卿,吾之萧何也。
duì yuē xī qín wèi wú dào bǎi xìng yàn luàn jù huá líng bào rén huái hàn dé gé mìng fǎn zhèng yì yǐ wéi gōng
” 对曰:“昔秦为无道,百姓厌乱,巨猾陵暴,人怀汉德,革命反正,易以为功。
zì wèi shì yǐ lái qì yú tài kāng zhī jì gōng qīng shì zú háo chǐ xiāng gāo zhèng jiào ling chi bù zūn fǎ dù qún gōng qīng shì jiē yàn yú ān xī suì shǐ rén chéng xìn yǒu kuī zhì dào
自魏氏以来,迄于太康之际,公卿世族,豪侈相高,政教陵迟,不遵法度,群公卿士, 皆餍于安息,遂使人乘衅,有亏至道。
rán fǒu zhōng sī tài tiān dào zhī cháng
然否终斯泰,天道之常。
dài wáng fāng lì mìng shì zhī xūn yī kuāng jiǔ hé guǎn zhòng yuè yì yú shì hū zài qǐ qū qū guó chén suǒ kě nǐ yì
大王方立命世之勋, 一匡九合,管仲、乐毅,于是乎在,岂区区国臣所可拟议!
yuàn shēn hóng shén lǜ guǎng zé liáng néng
愿深弘神虑,广择良能。
gù róng hè xún jì shàn zhōu jiē nán tǔ zhī xiù yuàn jǐn yōu lǐ zé tiān xià ān yǐ
顾荣、贺循、纪赡、周皆南土之秀,愿尽优礼,则天下安矣。
dì nà yān
”帝纳焉。
yǒng jiā mò qiān dān yáng tài shǒu jiā fǔ guó jiāng jūn
永嘉末,迁丹阳太守,加辅国将军。
dǎo shàng jiān yuē xī wèi wǔ dá zhèng zhī zhǔ yě
导上笺曰:“昔魏武,达政之主也;
xún wén ruò gōng chén zhī zuì yě fēng bù guò tíng hòu
荀文若,功臣之最也,封不过亭侯。
cāng shū ài zǐ zhī chǒng zèng bù guò bié bù sī mǎ
仓舒,爱子之宠,赠不过别部司马。
yǐ cǐ gé wàn wù dé bù jú jì hu
以此格万物, 得不局迹乎!
jīn zhě lín jùn bù wèn xián yú háo jiàn jiē jiā zhòng hào zhé yǒu gǔ gài dòng jiàn xiāng zhǔn
今者临郡,不问贤愚豪贱,皆加重号,辄有鼓盖,动见相准。
shí yǒu bù de zhě huò wèi chǐ rǔ
时有不得者,或为耻辱。
tiān guān hùn zá cháo wàng tuí huǐ
天官混杂,朝望颓毁。
dǎo tiǎn hè zhòng rèn bù néng chóng jùn shān hǎi ér kāi dǎo luàn yuán tāo qiè míng wèi qǔ wěn yí diǎn jǐn sòng gǔ gài jiā chóng zhī wù qǐng cóng dǎo shǐ
导忝荷重任,不能崇浚山海,而开导乱源, 饕窃名位,取紊彝典,谨送鼓盖加崇之物,请从导始。
zhù lìng yǎ sú qū bié qún wàng wú huò
庶令雅俗区别,群望无惑。
dì xià lìng yuē dǎo dé zhòng xūn gāo gū suǒ shēn yǐ chéng yi biǎo zhāng shū lǐ
” 帝下令曰:“导德重勋高,孤所深倚,诚宜表彰殊礼。
ér gèng yuē jǐ chōng xīn jìn sī jǐn chéng yǐ shēn lǜ zhòng yi shùn qí yǎ zhì shì yǔn kāi sāi zhī jī
而更约己冲心,进思尽诚, 以身率众,宜顺其雅志,式允开塞之机。
bài níng yuǎn jiāng jūn xún jiā zhèn wēi jiāng jūn
”拜宁远将军,寻加振威将军。
mǐn dì jí wèi zhēng lì bù láng bù bài
愍帝即位, 征吏部郎,不拜。
jìn guó jì jiàn yǐ dǎo wèi chéng xiàng jūn zī jì jiǔ
晋国既建,以导为丞相军谘祭酒。
huán yí chū guò jiāng jiàn cháo tíng wēi ruò wèi zhōu yǐ yuē wǒ yǐ zhōng zhōu duō gù lái cǐ yù qiú quán huó ér guǎ ruò rú cǐ jiāng hé yǐ jì
桓彝初过江,见朝廷微弱,谓周𫖮曰:“我以中州多故,来此欲求全活,而寡弱如此,将何以济!
yōu jù bù lè
”忧惧不乐。
wǎng jiàn dǎo jí tán shì shì hái wèi yǐ yuē xiàng jiàn guǎn yí wú wú fù yōu yǐ
往见导,极谈世事,还,谓𫖮曰:“向见管夷吾,无复忧矣。
guò jiāng rén shì měi zhì xiá rì xiāng yào chū xīn tíng yǐn yàn
”过江人士,每至暇日,相要出新亭饮宴。
zhōu yǐ zhōng zuò ér tàn yuē fēng jǐng bù shū jǔ mù yǒu jiāng hé zhī yì
周𫖮中坐而叹曰:“风景不殊,举目有江河之异。
jiē xiāng shì liú tì
”皆相视流涕。
wéi dǎo qiǎo rán biàn sè yuē dāng gòng lù lì wáng shì kè fù shén zhōu hé zhì zuò chǔ qiú xiāng duì qì yá
惟导愀然变色曰:“当共戮力王室,克复神州,何至作楚囚相对泣邪!
zhòng shōu lèi ér xiè zhī
”众收泪而谢之。
é bài yòu jiāng jūn yáng zhōu cì shǐ jiān jiāng nán zhū jūn shì qiān piào qí jiāng jūn jiā sàn qí cháng shì dū du zhōng wài zhū jūn lǐng zhōng shū jiān lù shàng shū shì jiǎ jié cì shǐ rú gù
俄拜右将军、扬州刺史、监江南诸军事,迁骠骑将军,加散骑常侍、都督中外诸军、 领中书监、录尚书事、假节,刺史如故。
dǎo yǐ dūn tǒng liù zhōu gù cí zhōng wài dū du
导以敦统六州,固辞中外都督。
hòu zuò shì chú jié
后坐事除节。
yú shí jūn lǚ bù xī xué xiào wèi xiū dǎo shàng shū yuē
于时军旅不息,学校未修,导上书曰:
fu fēng huà zhī běn zài yú zhèng rén lún rén lún zhī zhèng cún hu shè xiáng xù
夫风化之本在于正人伦,人伦之正存乎设庠序。
xiáng xù shè wǔ jiào míng dé lǐ qià tōng yí lún yōu xù ér yǒu chǐ qiě gé fù zǐ xiōng dì fū fù zhǎng yòu zhī xù shùn ér jūn chén zhī yì gù yǐ
庠序设,五教明,德礼洽通, 彝伦攸叙,而有耻且格,父子兄弟夫妇长幼之序顺,而君臣之义固矣。
yì suǒ wèi zhèng jiā ér tiān xià dìng zhě yě
《易》所谓 “正家而天下定”者也。
gù shèng wáng méng yǐ yǎng zhèng shǎo ér jiào zhī shǐ huà zhān jī gǔ xí yǐ chéng xìng qiān shàn yuǎn zuì ér bù zì zhī xíng chéng dé lì rán hòu cái zhī yǐ wèi
故圣王蒙以养正,少而教之,使化沾肌骨,习以成性,迁善远罪而不自知,行成德立,然后裁之以位。
suī wáng zhī shì zǐ yóu yǔ guó zǐ chǐ shǐ zhī dào ér hòu guì
虽王之世子,犹与国子齿,使知道而后贵。
qí qǔ cái yòng shì xián xiān běn zhī yú xué
其取才用士,咸先本之于学。
gù zhōu lǐ qīng dài fū xiàn xián néng zhī shū yú wáng wáng bài ér shòu zhī suǒ yǐ zūn dào ér guì shì yě
故《周礼》,卿大夫献贤能之书于王,王拜而受之,所以尊道而贵士也。
rén zhī shì zhī guì yóu dào cún zé tuì ér xiū qí shēn yǐ jí jiā zhèng qí jiā yǐ jí xiāng xué yú xiāng yǐ dēng cháo fǎn běn fù shǐ gè qiú zhū jǐ dūn piáo zhī yè zhe fú wěi zhī jìng xi jiào shǐ rán yě
人知士之贵由道存,则退而修其身以及家,正其家以及乡,学于乡以登朝,反本复始,各求诸己,敦朴之业著,浮伪之竞息,教使然也。
gù yǐ zhī shì jūn zé zhōng yòng zhī lì xià zé rén
故以之事君则忠,用之莅下则仁。
mèng kē suǒ wèi wèi yǒu rén ér yí qí qīn yì ér hòu qí jūn zhě yě
孟轲所谓“未有仁而遗其亲,义而后其君者也”。
zì qǐng huáng gāng shī tǒng sòng shēng bù xīng yú jīn jiāng èr jì yǐ
自顷皇纲失统,颂声不兴,于今将二纪矣。
chuán yuē sān nián bù wéi lǐ lǐ bì huài
《传》曰:“三年不为礼,礼必坏;
sān nián bù wéi lè lè bì bēng
如果三年不演奏音乐,音乐必定会荒废。
ér kuàng rú cǐ zhī jiǔ hu
”而况如此之久乎!
xiān jìn wàng yī ràng zhī róng hòu shēng wéi jīn gǔ shì wén gàn gē rì xún zǔ dòu bù shè xiān wáng zhī dào mí yuǎn huá wěi zhī sú suì zī fēi suǒ yǐ duān běn jìng mò zhī wèi yě
先进忘揖让之容,后生惟金鼓是闻,干戈日寻,俎豆不设,先王之道弥远,华伪之俗遂滋,非所以端本靖末之谓也。
diàn xià yǐ mìng shì zhī zī shǔ yáng jiǔ zhī yùn lǐ yuè zhēng fá yì chéng zhōng xīng
殿下以命世之资,属阳九之运,礼乐征伐,翼成中兴。
chéng yi jīng lún jī gǔ jiàn míng xué yè yǐ xun hòu shēng jiàn zhī jiào yì shǐ wén wǔ zhī dào zhuì ér fù xīng zǔ dòu zhī yí yōu ér gèng zhāng
诚宜经纶稽古,建明学业,以训后生,渐之教义,使文武之道坠而复兴,俎豆之仪幽而更彰。
fāng jīn róng lǔ shàn chì guó chǐ wèi xuě zhōng chén yì fū suǒ yǐ è wàn fǔ xīn
方今戎虏扇炽,国耻未雪,忠臣义夫所以扼腕拊心。
gǒu lǐ yí jiāo gù chún fēng jiàn zhe zé huà zhī suǒ gǎn zhě shēn ér dé zhī suǒ bèi zhě dà
苟礼仪胶固,淳风渐著,则化之所感者深而德之所被者大。
shǐ dì diǎn quē ér fù bǔ huáng gāng chí ér gēng zhāng shòu xīn gé miàn tāo tiè jiǎn qíng yī ràng ér fú sì yí huǎn dài ér tiān xià cóng
使帝典阙而复补,皇纲弛而更张,兽心革面,饕餮检情,揖让而服四夷, 缓带而天下从。
de hu qí dào qǐ nán yě zāi
得乎其道,岂难也哉!
gù yǒu yú wǔ gàn qi ér huà sān miáo lǔ xī zuò pàn gōng ér fú huái yí
故有虞舞干戚而化三苗,鲁僖作泮宫而服淮夷。
huán wén zhī bà jiē xiān jiào ér hòu zhàn
桓文之霸,皆先教而后战。
jīn ruò yù zūn qián diǎn xīng fù dào jiào zé cháo zhī zǐ dì bìng rù yú xué xuǎn míng bó xiū lǐ zhī shì ér wèi zhī shī huà chéng sú dìng mò shàng yú sī
今若聿遵前典,兴复道教,择朝之子弟并入于学, 选明博修礼之士而为之师,化成俗定,莫尚于斯。
dì shén nà zhī
帝甚纳之。
jí dì dēng zūn hào bǎi guān péi liè mìng dǎo shēng yù chuáng gòng zuò
及帝登尊号,百官陪列,命导升御床共坐。
dǎo gù cí zhì yú sān sì yuē ruò tài yáng xià tóng wàn wù cāng shēng hé yóu yǎng zhào
导固辞,至于三四,曰:“若太阳下同万物,苍生何由仰照!
dì nǎi zhǐ
”帝乃止。
jìn piào qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī
进骠骑大将军、仪同三司。
yǐ tǎo huá yì gōng fēng wǔ gāng hóu
以讨华轶功,封武冈侯。
jìn wèi shì zhōng sī kōng jiǎ jié lù shàng shū lǐng zhōng shū jiān
进位侍中、司空、假节、录尚书,领中书监。
huì tài shān tài shǒu xú kān fǎn dì fǎng kě yǐ zhèn fǔ hé nán zhě dǎo jǔ tài zǐ zuǒ wèi lǜ yáng jiàn
会太山太守徐龛反,帝访可以镇抚河南者,导举太子左卫率羊鉴。
jì ér jiàn bài dǐ zuì
既而鉴败,抵罪。
dǎo shàng shū yuē xú kān pàn lì jiǔ jī tiān zhū chén chuàng yì zhēng tǎo diào jǔ yáng jiàn
导上疏曰:“徐龛叛戾, 久稽天诛,臣创议征讨,调举羊鉴。
jiàn àn nuò fù shī yǒu sī jí fǎ
鉴暗懦覆师,有司极法。
shèng ēn jiàng tiān dì zhī shī quán qí shǒu lǐng
圣恩降天地之施,全其首领。
rán chén shòu zhòng rèn zǒng lù jī héng shǐ sān jūn cuò nǜ chén zhī zé yě
然臣受重任,总录机衡,使三军挫衄,臣之责也。
qǐ zì biǎn chù yǐ mù cháo lún
乞自贬黜,以穆朝伦。
zhào bù xǔ
” 诏不许。
xún dài hè xún lǐng tài zǐ tài fù
寻代贺循领太子太傅。
shí zhōng xìng cǎo chuàng wèi zhì shǐ guān dǎo shǐ qǐ lì yú shì diǎn jí pō jù
时中兴草创,未置史官,导始启立,于是典籍颇具。
shí xiào huái tài zǐ wèi hú suǒ hài shǐ fèng huì yǒu sī zòu tiān zǐ sān cháo jǔ āi qún chén yī kū ér yǐ
时孝怀太子为胡所害,始奉讳,有司奏天子三朝举哀,群臣一哭而已。
dǎo yǐ wéi huáng tài zi fù èr chén jí pǔ tiān yǒu qíng yi tóng sān cháo zhī āi
导以为皇太子副贰宸极,普天有情,宜同三朝之哀。
cóng zhī
从之。
jí liú wěi yòng shì dǎo jiàn jiàn shū yuǎn rèn zhēn tuī fēn dàn rú yě
及刘隗用事,导渐见疏远,任真推分,澹如也。
yǒu shí xián chēng dǎo shàn chǔ xīng fèi yān
有识咸称导善处兴废焉。
wáng dūn zhī fǎn yě liú wěi quàn dì xī zhū wáng shì lùn zhě wèi zhī wēi xīn
王敦之反也,刘隗劝帝悉诛王氏,论者为之危心。
dǎo lǜ qún cóng kūn dì zǐ zhí èr shí yú rén měi dàn yì tái dài zuì
导率群从昆弟子侄二十余人, 每旦诣台待罪。
dì yǐ dǎo zhōng jié yǒu sù tè hái cháo fú zhào jiàn zhī
帝以导忠节有素,特还朝服,召见之。
dǎo qǐ shǒu xiè yuē nì chén zéi zǐ hé shì wú zhī qǐ yì jīn zhě jìn chū chén zú
导稽首谢曰:“逆臣贼子, 何世无之,岂意今者近出臣族!
dì xiǎn ér zhí zhī yuē mào hóng fāng tuō bǎi lǐ zhī mìng yú qīng shì hé yán yá
”帝跣而执之曰:“茂弘,方托百里之命于卿,是何言邪!
nǎi zhào yuē dǎo yǐ dà yì miè qīn kě yǐ wú wèi ān dōng shí jié jiǎ zhī
”乃诏曰:“导以大义灭亲,可以吾为安东时节假之。
jí dūn dé zhì jiā dǎo shǒu shàng shū lìng
”及敦得志,加导守尚书令。
chū xī dōu fù mò hǎi nèi sī zhǔ qún chén jí sì fāng bìng quàn jìn yú dì
初,西都覆没,海内思主,群臣及四方并劝进于帝。
shí wáng shì qiáng shèng yǒu zhuān tiān xià zhī xīn dūn dàn dì xián míng yù gēng yì suǒ lì dǎo gù zhēng nǎi zhǐ
时王氏强盛,有专天下之心,敦惮帝贤明,欲更议所立,导固争乃止。
jí cǐ yì yě dūn wèi dǎo yuē bù cóng wú yán jǐ zhì fù zú
及此役也,敦谓导曰:“不从吾言,几致覆族。
dǎo yóu zhí zhèng yì dūn wú yǐ néng duó
”导犹执正议,敦无以能夺。
zì hàn wèi yǐ lái cì shì duō yóu fēng jué suī wèi tōng dé zhòng xiān wú jué zhě lì bù jiā shì
自汉魏已来,赐谥多由封爵,虽位通德重,先无爵者,例不加谥。
dǎo nǎi shàng shū chēng wǔ guān yǒu jué bì shì qīng xiào cháng bó wú jué bù shì shén shī zhì dù zhī běn yì yě
导乃上疏, 称“武官有爵必谥,卿校常伯无爵不谥,甚失制度之本意也”。
cóng zhī
从之。
zì hòu gōng qīng wú jué ér shì dǎo suǒ yì yě
自后公卿无爵而谥,导所议也。
chū dì ài láng yá wáng póu jiāng yǒu duó dí zhī yì yǐ wèn dǎo
初,帝爱琅邪王裒,将有夺嫡之议,以问导。
dǎo yuē fu lì zǐ yǐ zhǎng qiě shào yòu xián bù yí gǎi gé
导曰:“夫立子以长,且绍又贤, 不宜改革。
dì yóu nǐ zhī
”帝犹疑之。
dǎo rì xī chén jiàn gù tài zǐ zú dìng
导日夕陈谏,故太子卒定。
jí míng dì jí wèi dǎo shòu yí zhào fǔ zhèng jiě yáng zhōu qiān sī tú yī yī chén qún fǔ wèi gù shì
及明帝即位,导受遗诏辅政, 解扬州,迁司徒,一依陈群辅魏故事。
wáng dūn yòu jǔ bīng nèi xiàng
王敦又举兵内向。
shí dūn shǐ qǐn jí dǎo biàn lǜ zǐ dì fā āi zhòng wén wèi dūn sǐ xián yǒu fèn zhì
时敦始寝疾,导便率子弟发哀,众闻,谓敦死,咸有奋志。
jí dì fá dūn jiǎ dǎo jié dū du zhū jūn lǐng yáng zhōu cì shǐ
及帝伐敦,假导节,都督诸军,领扬州刺史。
dūn píng jìn fēng shǐ xīng jùn gōng yì sān qiān hù cì juàn jiǔ qiān pǐ jìn wèi tài bǎo sī tú rú gù jiàn lǚ shàng diàn rù cháo bù qū zàn bài bù míng
敦平,进封始兴郡公,邑三千户,赐绢九千匹,进位太保,司徒如故,剑履上殿,入朝不趋,赞拜不名。
gù ràng
固让。
dì bēng dǎo fù yǔ yǔ liàng děng tóng shòu yí zhào gòng fǔ yòu zhǔ shì wèi chéng dì
帝崩,导复与庾亮等同受遗诏,共辅幼主,是为成帝。
jiā yǔ bǎo gǔ chuī bān jiàn èr shí rén
加羽葆鼓吹,班剑二十人。
jí shí lè qīn fù líng zhào jiā dǎo dà sī mǎ jiǎ huáng yuè chū tǎo zhī
及石勒侵阜陵,诏加导大司马、假黄钺,出讨之。
jūn cì jiāng níng dì qīn jiàn yú jiāo
军次江宁,帝亲饯于郊。
é ér zéi tuì jiě dà sī mǎ
俄而贼退,解大司马。
yǔ liàng jiāng zhēng sū jùn fǎng zhī yú dǎo
庾亮将征苏峻,访之于导。
dǎo yuē jùn cāi zǔ bì bù fèng zhào
导曰:“峻猜阻,必不奉诏。
qiě shān sǒu cáng jí yi bāo róng zhī
且山薮藏疾,宜包容之。
gù zhēng bù cóng liàng suì zhào jùn
”固争不从,亮遂召峻。
jì ér nán zuò liù jūn bài jì dǎo rù gōng shì dì
既而难作,六军败绩,导入宫侍帝。
jùn yǐ dǎo dé wàng bù gǎn jiā hài yóu yǐ běn guān jū jǐ zhī yòu
峻以导德望,不敢加害,犹以本官居己之右。
jùn yòu bī shèng yú xìng shí tou dǎo zhēng zhī bù dé
峻又逼乘舆幸石头,导争之不得。
jùn rì lái dì qián sì chǒu yán dǎo shēn jù yǒu bù cè zhī huò
峻日来帝前肆丑言, 导深惧有不测之祸。
shí lù yǒng kuāng shù gǔ níng bìng shuō jùn lìng shā dǎo jǐn zhū dà chén gèng shù fù xīn
时路永、匡术、贾宁并说峻,令杀导,尽诛大臣,更树腹心。
jùn jìng dǎo bù nà gù yǒng děng èr yú jùn
峻敬导,不纳,故永等贰于峻。
dǎo shǐ cān jūn yuán dān qián fěng yòu yǒng děng móu fèng dì chū bēn yì jūn
导使参军袁耽潜讽诱永等,谋奉帝出奔义军。
ér jùn yá yù shén yán shì suì bù guǒ
而峻衙御甚严,事遂不果。
dǎo nǎi xié èr zi suí yǒng bēn yú bái shí
导乃携二子随永奔于白石。
jí zéi píng zōng miào gōng shì bìng wèi huī jìn wēn jiào yì qiān dū yù zhāng sān wú zhī háo qǐng dōu huì jī èr lùn fēn yún wèi yǒu suǒ shì
及贼平,宗庙宫室并为灰烬,温峤议迁都豫章,三吴之豪请都会稽,二论纷纭, 未有所适。
dǎo yuē jiàn kāng gǔ zhī jīn líng jiù wèi dì lǐ yòu sūn zhòng móu liú xuán dé jù yán wáng zhě zhī zhái
导曰:“建康,古之金陵,旧为帝里,又孙仲谋、刘玄德俱言王者之宅。
gǔ zhī dì wáng bù bì yǐ fēng jiǎn yí dōu gǒu hóng wèi wén dà bó zhī guān zé wú wǎng bù kě
古之帝王不必以丰俭移都,苟弘卫文大帛之冠,则无往不可。
ruò bù jī qí má zé lè tǔ wèi xū yǐ
若不绩其麻,则乐土为虚矣。
qiě běi kòu yóu hún cì wǒ zhī xì yī dàn shì ruò cuàn yú mán yuè qiú zhī wàng shí jù fēi liáng jì
且北寇游魂,伺我之隙,一旦示弱,窜于蛮越,求之望实,惧非良计。
jīn tè yi zhèn zhī yǐ jìng qún qíng zì ān
今特宜镇之以静,群情自安。
yóu shì jiào děng móu bìng bù xíng
”由是峤等谋并不行。
dǎo shàn yú yīn shì suī wú rì yòng zhī yì ér suì jì yǒu yú
导善于因事,虽无日用之益,而岁计有余。
shí tǎng cáng kōng jié kù zhōng wéi yǒu liàn shù qiān duān zhōu zhī bù shòu ér guó yòng bù gěi
时帑藏空竭,库中惟有练数千端, 鬻之不售,而国用不给。
dǎo huàn zhī nǎi yǔ cháo xián jù zhì liàn bù dān yī yú shì shì rén xī rán jìng fú zhī liàn suì yǒng guì
导患之,乃与朝贤俱制练布单衣,于是士人翕然竞服之, 练遂踊贵。
nǎi lìng zhǔ zhě chū mài duān zhì yī jīn
乃令主者出卖,端至一金。
qí wéi shí suǒ mù rú cǐ
其为时所慕如此
liù nián dōng zhēng zhào guī zuò yú dǎo yuē wú xià bài
六年冬,烝,诏归胙于导,曰:“无下拜。
dǎo cí jí bù gǎn dāng
”导辞疾不敢当。
chū dì yòu chōng jiàn dǎo měi bài
初,帝幼冲,见导,每拜。
yòu cháng yǔ dǎo shū shǒu zhào zé yún huáng kǒng yán zhōng shū zuò zhào zé yuē jìng wèn yú shì yǐ wèi dìng zhì
又尝与导书手诏,则云“惶恐言”,中书作诏,则曰“敬问”,于是以为定制。
zì hòu yuán zhèng dǎo rù dì yóu wèi zhī xìng yān
自后元正,导入,帝犹为之兴焉。
shí dà hàn dǎo shàng shū xùn wèi
时大旱,导上疏逊位。
zhào yuē fu shèng wáng yù shì dòng hé zhì dào yùn wú bù zhōu gù néng rén lún yōu xù wàn wù huò yi
诏曰:“夫圣王御世,动合至道,运无不周,故能人伦攸叙,万物获宜。
zhèn hé zǔ zōng zhī zhòng tuō yú wáng gōng zhī shàng bù néng yǎng táo xuán fēng fǔ qià yǔ zhòu kàng yáng yú shí zhào shù xū yuàn bāng zhī bù zāng wéi yú yī rén
朕荷祖宗之重,托于王公之上,不能仰陶玄风,俯洽宇宙,亢阳逾时,兆庶胥怨,邦之不臧,惟予一人。
gōng tǐ dào míng zhé hóng yóu shēn yuǎn xūn gé sì hǎi yì liàng sān shì guó diǎn zhī bù zhuì shí zhòng shān fu bǔ zhī
公体道明哲,弘犹深远,勋格四海,翼亮三世,国典之不坠,实仲山甫补之。
ér wěi chóng qiān guāng yǐn jiù kè ràng yuán dào zhī qiān jì zé zǎi fǔ zhǐ zēng qí quē
而猥崇谦光,引咎克让,元道之愆,寄责宰辅, 只增其阙。
bó zōng wàn jī bù kě yī rì yǒu kuàng
博综万机,不可一日有旷。
gōng yi yí lǚ qiān zhī jìn jié zūn jīng guó zhī yuǎn lüè
公宜遗履谦之近节,遵经国之远略。
mén xià sù qiǎn shì zhōng yǐ xià dūn yù
门下速遣侍中以下敦喻。
dǎo gù ràng
”导固让。
zhào lèi bī zhī rán hòu shì shì
诏累逼之,然后视事。
dǎo jiǎn sù guǎ yù cāng wú chǔ gǔ yī bù zhòng bó
导简素寡欲,仓无储谷,衣不重帛。
dì zhī zhī gěi bù wàn pǐ yǐ gōng sī fèi
帝知之,给布万匹,以供私费。
dǎo yǒu léi jí bù kān cháo huì dì xìng qí fǔ zòng jiǔ zuò yuè hòu lìng yú chē rù diàn qí jiàn jìng rú cǐ
导有羸疾, 不堪朝会,帝幸其府,纵酒作乐,后令舆车入殿,其见敬如此。
shí jì lóng lüè qí zhì lì yáng dǎo qǐng chū tǎo zhī
石季龙掠骑至历阳,导请出讨之。
jiā dà sī mǎ jiǎ huáng yuè zhōng wài zhū jūn shì zhì zuǒ yòu zhǎng shǐ sī mǎ gěi bù wàn pǐ
加大司马、假黄钺、中外诸军事,置左右长史、司马,给布万匹。
é ér zéi tuì jiě dà sī mǎ fù zhuǎn zhōng wài dà dū dū jìn wèi tài fù yòu bài chéng xiāng yī hàn zhì ba sī tú guān yǐ bìng zhī
俄而贼退,解大司马,复转中外大都督,进位太傅,又拜丞相,依汉制罢司徒官以并之。
cè yuē zhèn sù lí bù zào sì zhì dì wèi wèi kān duō nàn huò luàn páng xìng
册曰:“朕夙罹不造,肆陟帝位,未堪多难,祸乱旁兴。
gōng wén guàn jiǔ gōng wǔ jīng qī dé wài jī sì hǎi nèi qí bā zhèng tiān dì yǐ píng rén shén yǐ hé yè tóng yī yǐn dào lóng jī dàn
公文贯九功,武经七德,外缉四海,内齐八政,天地以平,人神以和,业同伊尹,道隆姬旦。
yǎng sī táng yú dēng yōng jùn yì shēn mìng qún guān yǔn lí shù jì
仰思唐虞,登庸隽乂,申命群官,允厘庶绩。
zhèn sī píng gāo mó hóng jì yuǎn xiàn wéi jī gǔ jiàn ěr yú shàng gōng yǒng wèi jìn fǔ
朕思凭高谟,弘济远献,维稽古建尔于上公,永为晋辅。
wǎng jiàn jué zhí jìng fū dào xùn yǐ liàng tiān gōng
往践厥职,敬敷道训,以亮天工。
bù yì xiū zāi
不亦休哉!
gōng qí jiè zhī
公其戒之!
shì suì qī cáo shì zú zèng jīn zhāng zǐ shòu
是岁,妻曹氏卒,赠金章紫绶。
chū cáo shì xìng dù dǎo shén dàn zhī nǎi mì yíng bié guǎn yǐ chù zhòng qiè
初,曹氏性妒,导甚惮之,乃密营别馆,以处众妾。
cáo shì zhī jiāng wǎng yān
曹氏知,将往焉。
dǎo kǒng qiè bèi rǔ jù lìng mìng jià yóu kǒng chí zhī yǐ suǒ zhí zhǔ wěi bǐng qū niú ér jìn
导恐妾被辱,遽令命驾,犹恐迟之,以所执麈尾柄驱牛而进。
sī tú cài mó wén zhī xì dǎo yuē cháo tíng yù jiā gōng jiǔ cì
司徒蔡谟闻之,戏导曰:“朝廷欲加公九锡。
dǎo fú zhī jué dàn qiān tuì ér yǐ
”导弗之觉,但谦退而已。
mó yuē bù wén yú wù wéi yǒu duǎn yuán dú chē cháng bǐng zhǔ wěi
谟曰: “不闻余物,惟有短辕犊车,长柄麈尾。
dǎo dà nù wèi rén yuē wú wǎng yǔ qún xián gòng yóu luò zhōng hé zēng wén yǒu cài kè r yě
”导大怒,谓人曰:“吾往与群贤共游洛中,何曾闻有蔡克儿也。
yú shí yǔ liàng yǐ wàng zhòng de bī chū zhèn yú wài
于时庾亮以望重地逼,出镇于外。
nán mán xiào wèi táo chēng jiān shuō liàng dāng jǔ bīng nèi xiàng huò quàn dǎo mì wèi zhī fáng
南蛮校尉陶称间说亮当举兵内向,或劝导密为之防。
dǎo yuē wú yǔ yuán guī xiū qī shì tóng yōu yōu zhī tán yi jué zhì zhě zhī kǒu
导曰:“吾与元规休戚是同,悠悠之谈,宜绝智者之口。
zé rú jūn yán yuán guī ruò lái wú biàn jiǎo jīn hái dì fù hé jù zāi
则如君言,元规若来,吾便角巾还第,复何惧哉!
yòu yǔ chēng shū yǐ wéi yǔ gōng dì zhī yuán jiù yi shàn shì zhī
”又与称书,以为庾公帝之元舅,宜善事之。
yú shì chán jiān suì xi
于是谗间遂息。
shí liàng suī jū wài zhèn ér zhí cháo tíng zhī quán jì jù shàng liú yōng qiáng bīng qù xiàng zhě duō guī zhī
时亮虽居外镇,而执朝廷之权,既据上流,拥强兵,趣向者多归之。
dǎo nèi bù néng píng cháng yù xī fēng chén qǐ jǔ shàn zì bì xú yuē yuán guī chén wū rén
导内不能平,常遇西风尘起,举扇自蔽,徐曰:“元规尘污人。
zì hàn wèi yǐ lái qún chén bù bài shān líng
自汉魏以来,群臣不拜山陵。
dǎo yǐ yuán dì juàn tóng bù yī fěi wéi jūn chén ér yǐ měi yī chóng jìn jiē jiù bài bù shèng āi qī
导以元帝睠同布衣,匪惟君臣而已,每一崇进, 皆就拜,不胜哀戚。
yóu shì zhào bǎi guān bài líng zì dǎo shǐ yě
由是诏百官拜陵,自导始也。
xián kāng wǔ nián hōng shí nián liù shí sì
咸康五年薨,时年六十四。
dì jǔ āi yú cháo táng sān rì qiǎn dà hóng lú chí jié jiān hù sāng shì fèng suì zhī lǐ yī yī hàn bó lù hóu jí ān píng xiàn wáng gù shì
帝举哀于朝堂三日,遣大鸿胪持节监护丧事,赗襚之礼,一依汉博陆侯及安平献王故事。
jí zàng gěi jiǔ yóu wēn liáng chē huáng wū zuǒ dào qián hòu yǔ bǎo gǔ chuī wǔ bēn bān jiàn bǎi rén zhōng xīng míng chén mò yǔ wéi bǐ
及葬,给九游辒辌车、黄屋左纛、前后羽葆鼓吹、武贲班剑百人,中兴名臣莫与为比。
cè yuē gài gāo wèi yǐ chou míng dé hòu jué yǐ dá mào xūn
册曰:“盖高位以酬明德,厚爵以答懋勋;
zhì hū hé guān biāo jī mò shàng hào shì fēng liú bǎi dài yú shì hū zài
至乎阖棺标迹,莫尚号谥,风流百代,于是乎在。
wéi gōng mài dá chōng xū xuán jiàn shào miǎo
惟公迈达冲虚,玄鉴劭邈;
yí dàn yǐ yuē qí xīn tǐ rén yǐ liú qí huì
夷淡以约其心,体仁以流其惠;
qī chí wù wài zé míng jùn zhōng xià yìng qī zhuó yīng zé qián suàn dú yùn
栖迟务外,则名隽中夏,应期濯缨,则潜算独运。
xī wǒ zhōng zōng sù zǔ zhī jī zhōng xīng yě xià wéi wěi chéng ér cè dìng jiāng zuǒ gǒng jǐ zhái xīn ér shù jì xián xī
昔我中宗、肃祖之基中兴也,下帷委诚而策定江左,拱己宅心而庶绩咸熙。
gù néng wēi zhī suǒ zhèn kòu nüè gǎi xīn huà zhī suǒ gǔ táo wù yì zhì
故能威之所振,寇虐改心,化之所鼓,梼杌易质;
diào yīn yáng zhī hé tōng yí lún zhī jì liáo lǒng chéng fēng dān xué jǐng fù
调阴阳之和,通彝伦之纪,辽陇承风, 丹穴景附。
lóng gāo shì zhī gōng fù xuān wǔ zhī jī jiù wù bù shī gōng xié qí yóu
隆高世之功,复宣武之绩,旧物不失,公协其猷。
ruò nǎi hè fù gù mìng bǎo zhèn chōng rén zāo yù jiān pǐ yí xiǎn wěi shùn
若乃荷负顾命,保朕冲人,遭遇艰圮,夷险委顺;
zhěng qí lún zhuì ér jì zhī yǐ dào fú qí tuí qīng ér hóng zhī yǐ rén jīng wěi sān cháo ér yùn dào mí kuàng
拯其沦坠而济之以道,扶其颓倾而弘之以仁,经纬三朝而蕴道弥旷。
fāng lài gāo mó yǐ mù sì hǎi hào tiān bù diào yǎn hū hōng cú zhèn yòng zhèn tòng yú xīn
方赖高谟,以穆四海,昊天不吊,奄忽薨殂,朕用震恸于心。
suī yǒu yīn zhī yǔn bǎo héng yǒu zhōu zhī sàng èr nán hé yù cí huái
虽有殷之殒保衡,有周之丧二南,曷谕兹怀!
jīn qiǎn shǐ chí jié yè zhě pú yè rèn zhān xī shì yuē wén xiàn cí yǐ tài láo
今遣使持节、谒者仆射任瞻锡谥曰文献, 祠以太牢。
hún ér yǒu líng jiā cí róng chǒng
魂而有灵,嘉兹荣宠!
èr dì yǐng chang shǎo yǔ dǎo jù zhī míng shí rén yǐ yǐng fāng wēn tài zhēn yǐ chang bǐ shān bó dào bìng zǎo zú
二弟:颖、敞,少与导俱知名,时人以颖方温太真,以敞比邓伯道,并早卒。
dǎo liù zǐ yuè tián qià xié shào huì
导六子:悦、恬、洽、协、邵、荟。
yuè zì zhǎng yù ruò guàn yǒu gāo míng shì qīn sè yǎng dǎo shén ài zhī
悦字长豫,弱冠有高名,事亲色养,导甚爱之。
dǎo cháng gòng yuè yì qí zhēng dào dǎo xiào yuē xiāng yǔ yǒu guā gé nà de wéi ěr yá
导尝共悦奕棋,争道,导笑曰: “相与有瓜葛,那得为尔邪!
dǎo xìng jiǎn jié zhàng xià gān guǒ làn bài lìng qì zhī yún wù shǐ dà láng zhī
”导性俭节,帐下甘果烂败,令弃之,云:“勿使大郎知。
yuè shǎo shì jiǎng dōng gōng lì wú wáng you zhōng shū shì láng xiān dǎo zú shì zhēn shì zǐ
”悦少侍讲东宫,历吴王友、中书侍郎,先导卒,谥贞世子。
xiān shì dǎo mèng rén yǐ bǎi wàn qián mǎi yuè qián wèi qí dǎo zhě bèi yǐ
先是,导梦人以百万钱买悦,潜为祈祷者备矣。
xún jué de de qián bǎi wàn yì shén è zhī yī jiē cáng bì
寻掘地,得钱百万,意甚恶之,一皆藏闭。
jí yuè jí dǔ dǎo yōu niàn tè zhì bù shí jī rì
及悦疾笃,导忧念特至,不食积日。
hū jiàn yī rén xíng zhuàng shén wěi bèi jiǎ chí dāo dǎo wèn jūn shì hé rén
忽见一人形状甚伟,被甲持刀,导问:“君是何人?
yuē pū shì jiǎng hóu yě
” 曰:“仆是蒋侯也。
gōng r bù jiā yù wèi qǐng mìng gù lái ěr
公儿不佳,欲为请命,故来耳。
gōng wù fù yōu
公勿复忧。
yīn qiú shí suì dàn shù shēng
”因求食,遂啖数升。
shí bì bó rán wèi dǎo yuē zhōng shū huàn fēi kě jiù zhě
食毕,勃然谓导曰:“中书患,非可救者。
yán qì bú jiàn yuè yì yǔn jué
”言讫不见,悦亦殒绝。
yuè yǔ dǎo yǔ héng yǐ shèn mì wèi duān
悦与导语, 恒以慎密为端。
dǎo hái tái jí xíng yuè wèi cháng bù sòng zhì chē hòu yòu héng wèi mǔ cáo shì bì liǎn xiāng qiè zhōng wù
导还台,及行,悦未尝不送至车后,又恒为母曹氏襞敛箱箧中物。
yuè wáng hòu dǎo hái tái zì yuè cháng suǒ sòng chù kū zhì tái mén qí mǔ zhǎng fēng zuò qiè bù rěn fù kāi
悦亡后,导还台,自悦常所送处哭至台门,其母长封作箧,不忍复开。
yuè wú zi yǐ dì tián zi kūn wèi sì xí dǎo jué dān yáng yǐn zú zèng tài cháng
悦无子,以弟恬子琨为嗣,袭导爵丹阳尹,卒,赠太常。
zi gǔ sì shàng pó yáng gōng zhǔ lì zhōng lǐng jūn shàng shū
子嘏嗣,尚鄱阳公主, 历中领军、尚书。
zú zi huī sì yì xī mò wèi yóu jī jiāng jūn
卒,子恢嗣,义熙末,为游击将军。
tián zì jìng yù
恬字敬豫。
shǎo hǎo wǔ bù wéi gōng mén suǒ zhòng
少好武,不为公门所重。
dǎo jiàn yuè zhé xǐ jiàn tián biàn yǒu nù sè
导见悦辄喜,见恬便有怒色。
zhōu pì bié jià bù xíng xí jué jí qiū zi
州辟别驾, 不行,袭爵即丘子。
xìng ào dàn bù jū lǐ fǎ
性傲诞,不拘礼法。
xiè wàn cháng zào tián jì zuò shǎo qǐng tián biàn rù nèi
谢万尝造恬,既坐,少顷,恬便入内。
wàn yǐ wéi bì hòu dài jǐ shū yǒu xǐ sè
万以为必厚待己,殊有喜色。
tián jiǔ zhī nǎi mù tóu sàn fà ér chū jù hú chuáng yú tíng zhōng shài fā shén qì ào mài jìng wú bīn zhǔ zhī lǐ
恬久之乃沐头散发而出,据胡床于庭中晒发,神气傲迈, 竟无宾主之礼。
wàn chàng rán ér guī
万怅然而归。
wǎn jié gèng hǎo shì duō jì yì shàn yì qí wèi zhōng xīng dì yī
晚节更好士,多技艺,善奕棋,为中兴第一。
qiān zhōng shū láng
迁中书郎。
dì yù yǐ wèi zhōng shū lìng dǎo gù ràng cóng zhī
帝欲以为中书令,导固让,从之。
chú hòu jiāng jūn wèi jùn tài shǒu jiā jǐ shì zhōng lǐng bīng zhèn shí tóu
除后将军、魏郡太守,加给事中,领兵镇石头。
dǎo hōng qù guān
导薨,去官。
é qǐ wèi hòu jiāng jūn fù zhèn shí tóu
俄起为后将军,复镇石头。
zhuǎn wú guó kuài jī nèi shǐ jiā sàn qí cháng shì
转吴国、会稽内史,加散骑常侍。
zú zèng zhōng jūn jiāng jūn shì yuē xiàn
卒, 赠中军将军,谥曰宪。
qià zì jìng hé dǎo zhū zǐ zhōng zuì zhī míng yǔ xún xiàn jù yǒu měi chēng
洽字敬和,导诸子中最知名,与荀羡俱有美称。
ruò guàn lì sàn qí zhōng shū láng zhōng jūn zhǎng shǐ sī tú zuǒ zhǎng shǐ jiàn wǔ jiàng jūn wú jùn nèi shǐ
弱冠,历散骑、中书郎、中军长史、司徒左长史、建武将军、吴郡内史。
zhēng bài lǐng jūn xún jiā zhōng shū lìng gù ràng biǎo shū shí shàng
征拜领军,寻加中书令,固让,表疏十上。
mù dì zhào yuē jìng hé qīng cái guì lìng xī wèi zhōng shū láng wú shí shàng xiǎo shù hū jiàn yì shén qīn zhī
穆帝诏曰:“敬和清裁贵令,昔为中书郎,吾时尚小,数呼见,意甚亲之。
jīn suǒ yǐ yòng wèi lìng jì jī rèn xū cái qiě yù shí shí xiāng jiàn gòng jiǎng wén zhāng dài yǐ you chén zhī yì
今所以用为令,既机任须才,且欲时时相见,共讲文章,待以友臣之义。
ér lèi biǎo gù ràng shén wéi běn huái
而累表固让, 甚违本怀。
qí cuī qià lìng bài
其催洽令拜。
kǔ ràng suì bù shòu
”苦让,遂不受。
shēng píng èr nián zú yú guān nián sān shí liù
升平二年卒于官,年三十六。
èr zi xún mín
二子:珣、 珉。
xún zì yuán lín
珣字元琳。
ruò guàn yǔ chén jùn xiè xuán wèi huán wēn yuàn jù wèi wēn suǒ jìng zhòng cháng wèi zhī yuē xiè yuàn nián sì shí bì yōng máo zhàng jié
弱冠与陈郡谢玄为桓温掾,俱为温所敬重,尝谓之曰:“谢掾年四十,必拥旄杖节。
wáng yuàn dàng zuò hēi tóu gōng
王掾当作黑头公。
jiē wèi yì cái yě
皆未易才也。
xún zhuǎn zhǔ bù
”珣转主簿。
shí wēn jīng lüè zhōng xià jìng wú nìng suì jūn zhōng jī wù bìng wěi xún yān
时温经略中夏,竟无宁岁,军中机务并委珣焉。
wén wǔ shù wàn rén xī shi qí miàn
文武数万人,悉识其面。
cóng tǎo yuán zhēn fēng dōng tíng hòu zhuǎn dà sī mǎ cān jūn láng yá wáng yǒu zhōng jūn zhǎng shǐ jǐ shì huáng mén shì láng
从讨袁真,封东亭侯,转大司马参军、琅邪王友、中军长史、给事黄门侍郎。
xún xiōng dì jiē xiè shì xù yǐ cāi xián zhì xì
珣兄弟皆谢氏婿,以猜嫌致隙。
tài fù ān jì yǔ xún jué hūn yòu lí mín qī yóu shì èr zú suì chéng chóu xìn
太傅安既与珣绝婚,又离珉妻,由是二族遂成仇衅。
shí xī ān zhǐ nǎi chū xún wèi yù zhāng tài shǒu bù zhī guān
时希安旨,乃出珣为豫章太守,不之官。
chú sàn qí cháng shì bù bài
除散骑常侍,不拜。
qiān mì shū jiān
迁秘书监。
ān zú hòu qiān shì zhōng xiào wǔ shēn zhàng zhī
安卒后,迁侍中,孝武深杖之。
zhuǎn fǔ guó jiāng jūn wú guó nèi shǐ zài jùn wèi shì shù suǒ yuè
转辅国将军、吴国内史,在郡为士庶所悦。
zhēng wèi shàng shū yòu pú yè lǐng lì bù zhuǎn zuǒ pú yè jiā zhēng lǔ jiāng jūn fù lǐng tài zǐ zhān shì
征为尚书右仆射,领吏部,转左仆射,加征虏将军,复领太子詹事。
shí dì yǎ hǎo diǎn jí xún yǔ yīn zhòng kān xú miǎo wáng gōng xī huī děng bìng yǐ cái xué wén zhāng jiàn nì yú dì
时帝雅好典籍,珣与殷仲堪、徐邈、王恭、郗恢等并以才学文章见昵于帝。
jí wáng guó bǎo zì mèi yú kuài jī wáng dào zi ér yǔ xún děng bù xié dì lǜ yàn jià hòu yuàn xì bì shēng gù chū gōng huī wèi fāng bó ér wěi xún duān yòu
及王国宝自媚于会稽王道子,而与珣等不协,帝虑晏驾后怨隙必生,故出恭、恢为方伯,而委珣端右。
xún mèng rén yǐ dà bǐ rú chuán yǔ zhī jì jué yǔ rén yún cǐ dāng yǒu dà shǒu bǐ shì
珣梦人以大笔如椽与之,既觉,语人云:“此当有大手笔事。
é ér dì bēng āi cè shì yì jiē xún suǒ cǎo
” 俄而帝崩,哀册谥议,皆珣所草。
lóng ān chū guó bǎo yòng shì móu chù jiù chén qiān xún shàng shū lìng
隆安初,国宝用事,谋黜旧臣,迁珣尚书令。
wáng gōng fù shān líng yù shā guó bǎo xún zhǐ zhī yuē guó bǎo suī zhōng wèi huò luàn yào zuì nì wèi zhāng jīn biàn xiān shì ér fā bì dà shī cháo yě zhī wàng
王恭赴山陵,欲杀国宝,珣止之曰:“国宝虽终为祸乱,要罪逆未彰,今便先事而发,必大失朝野之望。
kuàng yōng qiáng bīng qiè fā yú jīng niǎn shuí wèi fēi nì
况拥强兵, 窃发于京辇,谁谓非逆!
guó bǎo ruò suì bù gǎi è bù tiān xià rán hòu shùn shí wàng chú zhī yì wú yóu bù jì yě
国宝若遂不改,恶布天下,然后顺时望除之,亦无尤不济也。
gōng nǎi zhǐ
”恭乃止。
jì ér wèi xún yuē bǐ lái shì jūn yī sì hú guǎng
既而谓珣曰:“比来视君,一似胡广。
xún yuē wáng líng tíng zhēng chén píng shèn mò dàn wèn suì zhōng hé rú ěr
”旬曰:“王陵廷争,陈平慎默,但问岁终何如耳。
gōng xún qǐ bīng guó bǎo jiāng shā xún děng jǐn ér de miǎn yǔ zài guó bǎo chuán
”恭寻起兵,国宝将杀珣等,仅而得免,语在国宝传。
èr nián gōng fù jǔ bīng jiǎ xún jié jìn wèi jiāng jūn dū du láng yá shuǐ lù jūn shì
二年,恭复举兵,假珣节,进卫将军、都督琅邪水陆军事。
shì píng shàng suǒ jiǎ jié jiā sàn qí cháng shì
事平,上所假节,加散骑常侍。
sì nián yǐ jí jiě zhí
四年,以疾解职。
suì yú zú shí nián wǔ shí èr
岁余,卒,时年五十二。
zhuī zèng chē qí jiāng jūn kāi fǔ shì yuē xiàn mù
追赠车骑将军、开府,谥曰献穆。
huán xuán yù huì jī wáng dào zǐ shū yuē xún shén qíng lǎng wù jīng shǐ míng chè fēng liú zhī měi gōng sī suǒ jì
桓玄与会稽王道子书曰:“珣神情朗悟,经史明彻,风流之美,公私所寄。
suī bī xián bàng cái yòng bù jìn
虽逼嫌谤,才用不尽;
rán jūn zǐ zài cháo hóng yì zì duō
然君子在朝,弘益自多。
shí shì jiān nán hū ěr sàng shī tàn jù zhī shēn qǐ dàn fēng liú xiāng dào ér yǐ
时事艰难,忽尔丧失,叹惧之深,岂但风流相悼而已!
qí qí qū jiǔ zhé fēng shuāng bèi jīng suī lài míng gōng shén jiàn yì shí huì jū zhī gù yě
其崎岖九折,风霜备经,虽赖明公神鉴,亦识会居之故也。
zú yǐ shòu zhōng dài wú suǒ āi
卒以寿终, 殆无所哀。
dàn qíng fā qù lái zhì zhī wèi yì ěr
但情发去来,置之未易耳。
xuán fǔ zhèng gǎi zèng sī tú
”玄辅政,改赠司徒。
chū xún jì yǔ xiè ān yǒu xì zài dōng wén ān hōng biàn chū jīng shī yì zú dì xiàn zhī yuē wú yù kū xiè gōng
初,珣既与谢安有隙,在东闻安薨,便出京师,诣族弟献之,曰:“吾欲哭谢公。
xiàn zhī jīng yuē suǒ wàng yú fǎ hù
”献之惊曰:“所望于法护。
yú shì zhí qián kū zhī shén tòng
”于是直前哭之甚恸。
fǎ hù xún xiǎo zì yě
法护,珣小字也。
xún wǔ zǐ hóng yú liǔ rú yù shǒu sòng shì bìng yǒu gāo míng
珣五子: 弘、虞、柳、孺、昙首,宋世并有高名。
mín zì jì yǎn
珉字季琰。
shǎo yǒu cái yì shàn xíng shū míng chū xún yòu
少有才艺,善行书,名出珣右。
shí rén wèi zhī yǔ yuē fǎ hù fēi bù jiā sēng mí nán wéi xiōng
时人为之语曰:“法护非不佳,僧弥难为兄。
sēng mí mín xiǎo zì yě
”僧弥,珉小字也。
shí yǒu wài guó shā mén míng tí pó miào jiě fǎ lǐ wèi xún xiōng dì jiǎng pí yù jīng
时有外国沙门,名提婆,妙解法理,为珣兄弟讲 《毗昙经》。
mín shí shàng yòu jiǎng wèi bàn biàn yún yǐ jiě jí yú bié shì yǔ shā mén fǎ gāng děng shù rén zì jiǎng
珉时尚幼,讲未半,便云已解,即于别室与沙门法纲等数人自讲。
fǎ gāng tàn yuē dà yì jiē shì dàn xiǎo wèi jīng ěr
法纲叹曰:“大义皆是,但小未精耳。
pì zhōu zhǔ bù jǔ xiù cái bù xíng
”辟州主簿,举秀才,不行。
hòu lì zhù zuò sàn qí láng guó zǐ bó shì huáng mén shì láng shì zhōng dài wáng xiàn zhī wèi cháng jiān zhōng shū lìng
后历著作、散骑郎、国子博士、黄门侍郎、侍中,代王献之为长兼中书令。
èr rén sù qí míng shì wèi xiàn zhī wèi dà lìng mín wèi xiǎo lìng
二人素齐名,世谓献之为“大令”,珉为“小令”。
tài yuán shí sān nián zú shí nián sān shí bā zhuī zèng tài cháng
太元十三年卒,时年三十八,追赠太常。
èr zi lǎng liàn
二子:朗、 练。
yì xī zhōng bìng lì shì zhōng
义熙中,并历侍中。
xié zì jìng zǔ yuán dì fǔ jūn cān jūn xí jué wǔ gāng hóu zǎo zú wú zi yǐ dì shào zi mì wèi sì
协字敬祖,元帝抚军参军,袭爵武冈侯,早卒,无子,以弟劭子谧为嗣。
mì zì zhì yuǎn
谧字稚远。
shǎo yǒu měi yù yǔ qiáo guó huán yìn tài yuán wáng suí qí míng
少有美誉,与谯国桓胤、太原王绥齐名。
bài mì shū láng xí fù jué qiān mì shū chéng lì zhōng jūn zhǎng shǐ huáng mén láng shì zhōng
拜秘书郎,袭父爵,迁秘书丞,历中军长史、黄门郎、侍中。
jí huán xuán jǔ bīng zhào mì xián mìng yì xuán xuán shēn jìng nì yān
及桓玄举兵,诏谧衔命诣玄,玄深敬昵焉。
bài jiàn wēi jiāng jūn wú guó nèi shǐ wèi zhì jùn xuán yǐ wéi zhōng shū lìng lǐng jūn jiāng jūn lì bù shàng shū qiān zhōng shū jiān jiā sàn qí cháng shì lǐng sī tú
拜建威将军、吴国内史,未至郡,玄以为中书令、领军将军、吏部尚书,迁中书监, 加散骑常侍,领司徒。
jí xuán jiāng cuàn yǐ mì jiān tài bǎo fèng xǐ cè yì xuán
及玄将篡,以谧兼太保,奉玺册诣玄。
xuán cuàn fēng wǔ chāng xiàn kāi guó gōng jiā bān jiàn èr shí rén
玄篡,封武昌县开国公,加班剑二十人。
chū liú yù wèi bù yī zhòng wèi zhī shi yě wéi mì dú qí guì zhī cháng wèi yù yuē qīng dāng wèi yī dài yīng xióng
初,刘裕为布衣,众未之识也,惟谧独奇贵之,尝谓裕曰:“卿当为一代英雄。
jí yù pò héng xuán mì yǐ běn guān jiā shì zhōng lǐng yáng zhōu cì shǐ lù shàng shū shì
” 及裕破恒玄,谧以本官加侍中,领扬州刺史、录尚书事。
mì jì shòu chǒng huán shì cháng bù zì ān
谧既受宠桓氏,常不自安。
hù jūn jiāng jūn liú yì cháng wèn mì yuē xǐ shòu hé zài
护军将军刘毅尝问谧曰:“玺绶何在?
mì yì jù
”谧益惧。
huì wáng suí yǐ huán shì shēng zì yí móu fǎn fù zi xiōng dì jiē fú zhū
会王绥以桓氏甥自疑,谋反,父子兄弟皆伏诛。
mì cóng dì chén shǎo xiāo guǒ qīng xiá yù yòu mì hái wú qǐ bīng wéi luàn nǎi shuō mì yuē wáng suí wú zuì ér yì qí zhū zhī shì chú shí wàng yě
谧从弟谌,少骁果轻侠,欲诱谧还吴,起兵为乱,乃说谧曰:“王绥无罪,而义旗诛之,是除时望也。
xiōng shǎo lì míng yù jiā wèi dì rú cǐ yù bù wēi de hu
兄少立名誉,加位地如此,欲不危,得乎!
mì jù ér chū bēn
” 谧惧而出奔。
liú yù jiān yì dà jiàng jūn wǔ líng wáng zūn qiǎn rén zhuī niè mì jì hái wěi rèn rú xiān jiā mì bān jiàn èr shí rén
刘裕笺诣大将军、武陵王遵,遣人追蹑,谧既还,委任如先,加谧班剑二十人。
yì xī sān nián zú shí nián sì shí bā
义熙三年卒,时年四十八。
zhuī zèng shì zhōng sī tú shì yuē wén gōng
追赠侍中、司徒,谥曰文恭。
sān zi guàn qiú xiù
三子:瓘、球、 琇。
rù sòng jiē zhì dà guān
入宋,皆至大官。
shào zì jìng lún lì dōng yáng tài shǒu lì bù láng sī tú zuǒ zhǎng shǐ dān yáng yǐn
劭字敬伦,历东阳太守、吏部郎、司徒左长史、丹阳尹。
shào měi zī róng yǒu fēng cāo suī jiā rén jìn xí wèi cháng jiàn qí zhuì tì zhī róng
劭美姿容,有风操, 虽家人近习,未尝见其坠替之容。
huán wēn shén qì zhī
桓温甚器之。
qiān lì bù shàng shū shàng shū pú yè lǐng zhōng lǐng jūn chū wèi jiàn wēi jiāng jūn wú guó nèi shǐ
迁吏部尚书、尚书仆射,领中领军, 出为建威将军、吴国内史。
zú zèng chē qí jiāng jūn shì yuē jiǎn
卒,赠车骑将军,谥曰简。
sān zi mù mò huī
三子:穆、默、恢。
mù lín hǎi tài shǒu
穆,临海太守。
mò wú guó nèi shǐ jiā èr qiān dàn
默,吴国内史,加二千石。
huī yòu wèi jiāng jūn
恢,右卫将军。
mù sān zi jiǎn zhì chāo
穆三子:简、智、超。
mò èr zi jiàn huì
默二子: 鉴、惠。
yì xī zhōng bìng lì xiǎn zhí
义熙中,并历显职。
huì zì jìng wén
荟字敬文。
tián xū shǒu jìng bù jìng róng lì shǎo lì qīng guān chú lì bù láng shì zhōng jiàn wēi jiāng jūn wú guó nèi shǐ
恬虚守靖,不竞荣利,少历清官,除吏部郎、侍中、建威将军、吴国内史。
shí nián jī sù guì rén duō è sǐ huì yǐ sī mǐ zuò zhān zhōu yǐ yí è zhě suǒ jì huó shén zhòng
时年饥粟贵,人多饿死,荟以私米作𫗴粥,以饴饿者,所济活甚众。
zhēng bǔ zhōng lǐng jūn bù bài
征补中领军,不拜。
xǐ shàng shū lǐng zhōng hù jūn fù wèi zhēng lǔ jiāng jūn wú guó nèi shǐ
徙尚书,领中护军,复为征虏将军、吴国内史。
qǐng zhī huán chōng biǎo qǐng huì wèi jiāng zhōu cì shǐ gù cí bù bài
顷之,桓冲表请荟为江州刺史,固辞不拜。
zhuǎn dū zhè jiāng dōng wǔ jùn zuǒ jiāng jūn kuài jī nèi shǐ jìn hào zhèn jūn jiāng jūn jiā sàn qí cháng shì
转督浙江东五郡、左将军、会稽内史,进号镇军将军,加散骑常侍。
zú yú guān zèng wèi jiāng jūn
卒于官,赠卫将军。
zi xīn lì tài zǐ zhōng shù zǐ sī tú zuǒ zhǎng shǐ
子𫷷,历太子中庶子、司徒左长史。
yǐ mǔ sāng jū yú wú
以母丧,居于吴。
wáng gōng jǔ bīng jiǎ xīn jiàn wǔ jiàng jūn wú guó nèi shǐ lìng qǐ jūn zhù wèi shēng yuán
王恭举兵,假𫷷建武将军、吴国内史,令起军,助为声援。
xīn jí mò dié hé zhòng zhū shā yì jǐ réng qiǎn qián wú guó nèi shǐ yú xiào fù děng rù wú xīng yì xīng jù bīng qīng xiá fù zhě wàn jì
𫷷即墨绖合众,诛杀异己,仍遣前吴国内史虞啸父等入吴兴、义兴聚兵,轻侠赴者万计。
xīn zì wèi yì bīng yī dòng shì bì wèi níng kě chéng jiān ér qǔ fù guì
𫷷自谓义兵一动,势必未宁,可乘间而取富贵。
ér céng bù xún rì guó bǎo cì sǐ gōng bà bīng fú xīn qù zhí
而曾不旬日,国宝赐死,恭罢兵符,𫷷去职。
xīn dà nù huí zhòng tǎo gōng
𫷷大怒,回众讨恭。
gōng qiǎn sī mǎ liú láo zhī jù zhàn yú qǔ ā xīn zhòng kuì bēn zǒu suì bù zhī suǒ zài
恭遣司马刘牢之距战于曲阿,𫷷众溃奔走,遂不知所在。
zhǎng zǐ tài wèi gōng suǒ shā shǎo zǐ huá yǐ bù zhī xīn cún wáng yōu huǐ bù yī shū shí
长子泰为恭所杀,少子华以不知 𫷷存亡,忧毁布衣蔬食。
hòu cóng xiōng mì yán qí sǐ suǒ huá shǐ fā sàng rù shì
后从兄谧言其死所,华始发丧,入仕。
chū dǎo dù huái shǐ guō pú shì zhī guà chéng pú yuē jí wú bù lì
初,导渡淮,使郭璞筮之,卦成,璞曰:“吉,无不利。
huái shuǐ jué wáng shì miè
淮水绝,王氏灭。
qí hòu zǐ sūn fán yǎn jìng rú pú yán
” 其后子孙繁衍,竟如璞言。
shǐ chén yuē fēi lóng yù tiān gù zī yún yǔ zhī shì
史臣曰:飞龙御天,故资云雨之势;
dì wáng xīng yùn bì sì gǔ gōng zhī lì
帝王兴运,必俟股肱之力。
xuān yuán shèng rén yě zhàng shī chén ér shòu tú
轩辕,圣人也, 杖师臣而授图;
shāng tāng zhé hòu yě tuō fù dǐng ér chéng yè
商汤,哲后也,托负鼎而成业。
zì sī yǐ xiáng wǎng bù yóu zhī
自斯已降,罔不由之。
yuán fu diǎn wǔ fā zōng běn yú líng guǎ jīn xíng fǔ yùn wú dé zài shí
原夫典午发踪,本于陵寡,金行抚运,无德在时。
jiǔ tǔ wèi zhái qí xīn sì yí yǐ chéng qí bì
九土未宅其心,四夷已承其弊。
jì ér zhōng yuán dàng fù jiāng zuǒ sì xìng zhào zhe xuán shí zhī tú guāi shào kāng zhī sì xià
既而中原荡覆,江左嗣兴,兆著玄石之图,乖少康之祀夏;
shí wú sī jìn zhī shì yì wén shū zhī xìng liú
时无思晋之士,异文叔之兴刘;
fǔ zuǒ zhōng zōng jiān zāi shén yǐ
辅佐中宗,艰哉甚矣!
mào hóng cè míng zhī píng yè qíng jiāo hǎo fù qí cái zhì shì bǐ jiāng hú sī jiàn kè fù zhī gōng yòng chéng yì xuān zhī dào
茂弘策名枝屏,叶情交好,负其才智,恃彼江湖,思建克复之功,用成翌宣之道。
yú shì wáng dūn nèi wǔ píng tiān yì ér láng gù
于是王敦内侮,凭天邑而狼顾;
sū jùn lián bīng zhǐ chén jū ér sǔn jī
苏峻连兵,指宸居而隼击。
shí lài yuán zǎi gù huái fěi shí zhī xīn
实赖元宰,固怀匪石之心;
qián yùn zhōng mó jìng jiǎn tūn shā zhī kòu
潜运忠谟,竟翦吞沙之寇。
nǎi chéng guàn rì zhǔ chuí ěr yǐ zhōng quán
乃诚贯日,主垂饵以终全;
zhēn zhì líng shuāng guó zhuì liú ér bù miè
贞志陵霜,国缀旒而不灭。
guān qí kāi shè xué xiào cún hu fèi dǐng zhī zhōng yuán lì zhāng chéng zài hu zhì fēng zhī jì
观其开设学校,存乎沸鼎之中,爰立章程,在乎栉风之际;
suī zé shì dào duō gù ér guī mó hóng yuǎn yǐ
虽则世道多故,而规模弘远矣。
bǐ fu xiāo cáo bì hàn liù hé wèi jiā
比夫萧曹弼汉,六合为家;
shì wàng kuāng zhōu wàn fāng tóng guǐ gōng wèi bàn gǔ bù zú wèi chóu
奭望匡周,万方同轨, 功未半古,不足为俦。
zhì ruò yí wú tǐ rén néng xiāng xiǎo guó
至若夷吾体仁,能相小国;
kǒng míng jiàn yì shàn yì xīn bāng fǔ shì lùn qíng yì sī zhī lèi yě
孔明践义,善翊新邦,抚事论情, 抑斯之类也。
tí qiè sān shì zhōng shǐ yī xīn chēng wéi zhòng fù gài qí yi yǐ
提挈三世,终始一心,称为“仲父”,盖其宜矣。
tián xún zhǒng dé fù lǚ qián zhī zèng dāo
恬珣踵德,副吕虔之赠刀;
mì nǎi kuì shēng cán liú yì zhī zhēng xǐ
谧乃聩声,惭刘毅之征玺。
yǔ yuē shēn shān dà zé yǒu lóng yǒu shé
语曰:“深山大泽,有龙有蛇。
shí sī zhī wèi yě
”实斯之谓也。
zàn yuē hǔ xiào biāo chí lóng shēng yún yìng
赞曰:虎啸猋驰,龙升云映。
wǔ gāng jiǎo jiǎo kuāng shí ji zhèng
武冈矫矫,匡时辑政。
yì jì kè xuān zhōng guī mǐ jìng
懿绩克宣,忠规靡竞。
qì yè sān zhǔ róng yú jiǔ mìng
契叶三主,荣逾九命。
yí dāo biǎo xiáng wū shuǐ liú qìng
贻刀表祥,巫水流庆。
hè yǐ mén zú chóng guāng sī shèng
赫矣门族,重光斯盛。