晋书 · 房玄龄 · Chapter 66 of 130

列传·第三十六章

PinyinModern Translation
Size

liú hóng zì hé jì pèi guó xiāng rén yě

刘弘,字和季,沛国相人也。

zǔ fù wèi yáng zhōu cì shǐ

祖馥,魏扬州刺史。

fù jìng zhèn běi jiāng jūn

父靖,镇北将军。

hóng yǒu gàn lüè zhèng shì zhī cái shǎo jiā luò yáng yǔ wǔ dì tóng jū yǒng ān lǐ yòu tóng nián gòng yán xí

弘有干略政事之才,少家洛阳,与武帝同居永安里,又同年,共研席。

yǐ jiù ēn qǐ jiā tài zǐ mén dà fu lèi qiān lǜ gēng lìng zhuǎn tài zǎi zhǎng shǐ

以旧恩起家太子门大夫,累迁率更令,转太宰长史。

zhāng huá shén zhòng zhī

张华甚重之。

yóu shì wèi níng shuò jiāng jūn jiǎ jié jiān yōu zhōu zhū jūn shì lǐng wū wán xiào wèi shén yǒu wēi huì kòu dào píng jì wèi yōu shuò suǒ chēng

由是为宁朔将军、假节、监幽州诸军事,领乌丸校尉,甚有威惠,寇盗屏迹,为幽朔所称。

yǐ xūn dé jiān mào fēng xuān chéng gōng

以勋德兼茂,封宣城公。

tài ān zhōng zhāng chāng zuò luàn zhuǎn shǐ chí jié nán mán xiào wèi jīng zhōu cì shǐ lǜ qián jiāng jūn zhào xiāng děng tǎo chāng zì fāng chéng zhì wǎn xīn yě suǒ xiàng jiē píng

太安中,张昌作乱,转使持节、南蛮校尉、荆州刺史,率前将军赵骧等讨昌,自方城至宛、新野,所向皆平。

jí xīn yě wáng xīn zhī bài yě yǐ hóng dài wéi zhèn nán jiāng jūn dū du jīng zhōu zhū jūn shì yú guān rú gù

及新野王歆之败也,以弘代为镇南将军、都督荆州诸军事, 余官如故。

hóng qiǎn nán mán zhǎng shǐ táo kǎn wèi dà dū hù cān jūn kuǎi héng wèi yì jūn dū hù yá mén jiāng pí chū wèi dōu zhàn shuài jìn jù xiāng yáng

弘遣南蛮长史陶侃为大都护,参军蒯恒为义军督护,牙门将皮初为都战帅,进据襄阳。

zhāng chāng bìng jūn wéi wǎn bài zhào xiāng jūn hóng tuì tún liáng

张昌并军围宛,败赵骧军,弘退屯梁。

kǎn chū děng lèi zhàn pò chāng qián hòu zhǎn shǒu shù wàn jí

侃、初等累战破昌,前后斩首数万级。

jí dào guān chāng jù ér táo qí zhòng xī jiàng jīng tǔ píng

及到官,昌惧而逃,其众悉降,荆土平。

chū hóng zhī tuì yě fàn yáng wáng xiāo qiǎn zhǎng shuǐ xiào wèi zhāng yì lǐng jīng zhōu

初,弘之退也,范阳王虓遣长水校尉张奕领荆州。

hóng zhì yì bù shòu dài yǔ bīng jù hóng

弘至,奕不受代,与兵距弘。

hóng qiǎn jūn tǎo yì zhǎn zhī biǎo yuē chén yǐ fán cái miù hé guó ēn zuò sī fāng zhōu fèng cí fá zuì bù néng fèn yáng léi tíng zhé chōng wàn lǐ jūn tuì yú wǎn fēn shòu xiǎn lù

弘遣军讨奕,斩之,表曰:“臣以凡才,谬荷国恩,作司方州,奉辞伐罪,不能奋扬雷霆,折冲万里,军退于宛,分受显戮。

wěi méng hán yòu bèi qiǎn zhī zhí jí jìn dá suǒ zhèn

猥蒙含宥,被遣之职,即进达所镇。

ér fàn yáng wáng xiāo xiān qiǎn qián zhǎng shuǐ xiào wèi zhāng yì lǐng jīng zhōu chén zhì bù shòu jié dù shàn jǔ bīng jù chén

而范阳王虓先遣前长水校尉张奕领荆州,臣至,不受节度,擅举兵距臣。

jīn zhāng chāng jiān dǎng chū píng chāng wèi xiāo qín yì liáng liú rén xiāo tiáo wěi jí wú lài zhī tú yì xiāng shān dòng biāo fēng hài dàng zé cāng hǎi héng bō gǒu huàn shī zhī wú suǒ bù zhì bǐ xū biǎo shàng lǜ shī shì jī zhé qiǎn jūn tǎo yì jí xiāo qí shǒu

今张昌奸党初平,昌未枭擒,益梁流人萧条猥集,无赖之徒易相扇动,飙风骇荡,则沧海横波, 苟患失之,无所不至,比须表上,虑失事机,辄遣军讨奕,即枭其首。

yì suī tān luàn yù wèi tú dú yóu chén liè ruò bù shèng qí rèn lìng yì sì xīn yǐ láo zī fǔ gǎn yǐn fù sù zhī xíng gān shòu zhuān zhé zhī zuì

奕虽贪乱, 欲为荼毒,由臣劣弱,不胜其任,令奕肆心,以劳资斧,敢引覆𫗧之刑,甘受专辄之罪。

zhào yuē jiāng jūn wén wǔ jiān zī qián wěi fāng xià wǎn chéng bù shǒu jiù yóu zhào xiāng

”诏曰:“将军文武兼资,前委方夏,宛城不守,咎由赵骧。

jiāng jūn suǒ qiǎn zhū jūn kè miè qún kòu zhāng yì tān huò jù wéi zhào mìng

将军所遣诸军, 克灭群寇,张奕贪祸,距违诏命。

jiāng jūn zhì tǎo chuán shǒu què tíng suī yǒu bù qǐng zhī xián gǔ rén yǒu zhuān zhī zhī yì

将军致讨,传首阙庭,虽有不请之嫌,古人有专之之义。

qí huī hóng ào lüè zhèn suí nán hǎi yǐ fù tuī gǔ zhī wàng yān

其恢宏奥略,镇绥南海,以副推毂之望焉。

zhāng chāng cuàn yú xià juàn shān hóng qiǎn jūn tǎo chāng zhǎn zhī xī jiàng qí zhòng

”张昌窜于下隽山,弘遣军讨昌,斩之,悉降其众。

shí jīng bù shǒu zǎi duō quē hóng qǐng bǔ xuǎn dì cóng zhī

时荆部守宰多阙,弘请补选,帝从之。

hóng nǎi xù gōng quán dé suí cái bǔ shòu shèn wéi lùn zhě suǒ chēng

弘乃叙功铨德,随才补授,甚为论者所称。

nǎi biǎo yuē bèi zhōng zhào chì chén suí zī pǐn xuǎn bǔ zhū quē lì

乃表曰:“被中诏,敕臣随资品选,补诸缺吏。

fu qìng shǎng xíng wēi fēi chén suǒ zhuān qiě zhī rén zé zhé shèng dì suǒ nán fēi chén àn bì suǒ néng zhēn zhuó

夫庆赏刑威,非臣所专,且知人则哲,圣帝所难,非臣暗蔽所能斟酌。

rán wàn shì yǒu jī háo lí yi shèn jǐn fèng zhào shū chà suǒ yìng yòng

然万事有机,豪厘宜慎,谨奉诏书,差所应用。

gài chóng huà mò ruò guì dé zé suǒ yǐ jì zhūn gù tài shàng lì dé qí cì lì gōng yě

盖崇化莫若贵德,则所以济屯,故太上立德,其次立功也。

qīng zhě duō nàn chún piáo mí diāo chén zhé yǐ zhēng shì wu cháo bǔ líng líng tài shǒu zhù yǐ chéng bō dàng zhī bì yǎng tuì ràng zhī cāo

顷者多难,淳朴弥凋,臣辄以征士伍朝补零陵太守,庶以惩波荡之弊,养退让之操。

chén yǐ bù wǔ qián tuì yú wǎn zhǎng shǐ táo kǎn cān jūn kuǎi héng yá mén pí chū lù lì zhì tǎo dàng miè jiān xiōng kǎn héng gè yǐ shǐ zhōng jūn shì chū wèi dōu zhàn shuài zhōng yǒng guàn jūn hàn miǎn qīng sù shí chū děng zhī xūn yě

臣以不武,前退于宛,长史陶侃、参军蒯恒、牙门皮初,戮力致讨,荡灭奸凶,侃恒各以始终军事,初为都战帅,忠勇冠军,汉沔清肃,实初等之勋也。

sī mǎ fǎ shǎng bù yú shí yù rén zhī wéi shàn zhī sù fú yě

《司马法》‘赏不逾时’, 欲人知为善之速福也。

ruò bù chāo bào wú yǐ quàn xùn gōng zhī shì wèi xióng pí zhī zhì

若不超报,无以劝徇功之士,慰熊罴之志。

chén yǐ chū bǔ xiāng yáng tài shǒu kǎn wèi fǔ xíng sī mǎ shǐ diǎn lùn gōng shì héng wéi shān dōu lìng

臣以初补襄阳太守,侃为府行司马,使典论功事,恒为山都令。

zhào wéi lìng chén yǐ sàn bǔ kòng quē rán yí xiāng lìng yú tán zhōng chéng liè zhèng shǒu chàng yì jǔ jǔ shàn yǐ jiào bù néng zhě quàn chén zhé tè zhuǎn tán bǔ lǐ líng lìng

诏惟令臣以散补空缺,然沶乡令虞潭忠诚烈正,首唱义举,举善以教,不能者劝,臣辄特转潭补醴陵令。

nán jùn lián lì chóu bó mǔ lǎo jí kùn zéi zhì shǒu wèi bù yí yǐ zhì kǎo lüě jī zhì yǔn mìng

南郡廉吏仇勃,母老疾困,贼至守卫不移,以致拷掠,几至陨命。

shàng shū lìng shǐ guō zhēn zhāng chāng yǐ wéi shàng shū láng yù fǎng yǐ cháo yì dùn táo bù chū chāng zhì qí qī zǐ bì zhī mí yuǎn

尚书令史郭贞,张昌以为尚书郎,欲访以朝议,遁逃不出,昌质其妻子,避之弥远。

bó xiào dǔ zhe yú lín wēi zhēn zhōng lì yú qiáng bào suī gè sì pǐn jiē kě yǐ xun jiǎng chén zǐ cháng yì fēng jiào

勃孝笃著于临危,贞忠厉于强暴,虽各四品,皆可以训奖臣子,长益风教。

chén zhé yǐ bó wèi guī xiāng lìng zhēn wèi xìn líng lìng

臣辄以勃为归乡令,贞为信陵令。

jiē gōng xíng xiāng cān xún míng xiào shí tiáo liè xíng zhuàng gōng wén jù shàng

皆功行相参,循名校实,条列行状,公文具上。

cháo tíng yǐ chū suī yǒu gōng xiāng yáng yòu shì míng jùn míng qì yi shèn bù kě shòu chū nǎi yǐ qián dōng píng tài shǒu xià hóu zhì wèi xiāng yáng tài shǒu yú bìng cóng zhī

”朝廷以初虽有功,襄阳又是名郡, 名器宜慎,不可授初,乃以前东平太守夏侯陟为襄阳太守,余并从之。

zhì hóng zhī xù yě

陟,弘之婿也。

hóng xià jiào yuē fu tǒng tiān xià zhě yi yǔ tiān xià yī xīn

弘下教曰:“夫统天下者,宜与天下一心;

huà yī guó zhě yi yǔ yī guó wèi rèn

化一国者,宜与一国为任。

ruò bì yīn qīn rán hòu kě yòng zé jīng zhōu shí jùn ān dé shí nǚ xù rán hòu wéi zhèng zāi

若必姻亲然后可用,则荆州十郡,安得十女婿然后为政哉!

nǎi biǎo zhì yīn qīn jiù zhì bù dé xiāng jiān

”乃表“陟姻亲,旧制不得相监。

pí chū zhī xūn yi jiàn chóu bào

皮初之勋宜见酬报。

zhào tīng zhī

”诏听之。

hóng yú shì quàn kè nóng sāng kuān xíng shěng fù suì yòng yǒu nián bǎi xìng ài yuè

弘于是劝课农桑,宽刑省赋,岁用有年,百姓爱悦。

hóng cháng yè qǐ wén chéng shàng chí gēng zhě tàn shēng shén kǔ suì hū shěng zhī

弘尝夜起,闻城上持更者叹声甚苦,遂呼省之。

bīng nián guò liù shí léi jí wú rú

兵年过六十,羸疾无襦。

hóng mǐn zhī nǎi zhé fá zhǔ zhě suì gěi wéi páo fù mào zhuǎn yǐ xiāng fù

弘愍之,乃谪罚主者,遂给韦袍复帽,转以相付。

jiù zhì xiàn fāng èr shān zé zhōng bù tīng bǎi xìng bǔ yú hóng xià jiào yuē lǐ míng shān dà zé bù fēng yǔ gòng qí lì

旧制,岘方二山泽中不听百姓捕鱼,弘下教曰:“礼,名山大泽不封,与共其利。

jīn gōng sī bìng jiān bǎi xìng wú fù cuò shǒu de dāng hé wèi yá

今公私并兼,百姓无复厝手地,当何谓邪!

sù gǎi cǐ fǎ

速改此法。

yòu jiǔ shì zhōng yún qí zhōng jiǔ tīng shì jiǔ wěi jiǔ tóng yòng qū mǐ ér yōu liè sān pǐn

”又“酒室中云齐中酒、听事酒、猥酒,同用曲米,而优劣三品。

tóu láo dāng yǔ sān jūn tóng qí bó hòu zì jīn bù dé fēn bié

投醪当与三军同其薄厚,自今不得分别。

shí yì zhōu cì shǐ luō shàng wèi li tè suǒ bài qiǎn shǐ gào jí qǐng liáng

”时益州刺史罗尚为李特所败,遣使告急,请粮。

hóng yí shū shàn gěi ér zhōu fǔ gāng jì yǐ yùn dào xuán yuǎn wén wǔ kuì fá yù yǐ líng líng yī yùn mǐ wǔ qiān hú yǔ shàng

弘移书赡给,而州府纲纪以运道悬远,文武匮乏,欲以零陵一运米五千斛与尚。

hóng yuē zhū jūn wèi zhī sī ěr

弘曰:“诸君未之思耳。

tiān xià yī jiā bǐ cǐ wú yì wú jīn gěi zhī zé wú xi gù zhī yōu yǐ

天下一家,彼此无异,吾今给之,则无西顾之忧矣。

suì yǐ líng líng mǐ sān wàn hú gěi zhī

”遂以零陵米三万斛给之。

shàng lài yǐ zì gù

尚赖以自固。

yú shí liú rén zài jīng zhōu shí yú wàn hù jī lǚ pín fá duō wèi dào zéi

于时流人在荆州十余万户,羁旅贫乏,多为盗贼。

hóng nǎi gěi qí tián zhǒng liáng shí zhuó qí xián cái suí zī xù yòng

弘乃给其田种粮食, 擢其贤才,随资叙用。

shí zǒng zhāng tài lè líng rén bì luàn duō zhì jīng zhōu huò quàn kě zuò lè zhě

时总章太乐伶人,避乱多至荆州,或劝可作乐者。

hóng yuē xī liú jǐng shēng yǐ lǐ huài yuè bēng mìng dù kuí wèi tiān zǐ hé lè lè chéng yù tíng zuò zhī

弘曰: “昔刘景升以礼坏乐崩,命杜夔为天子合乐,乐成,欲庭作之。

kuí yuē wèi tiān zǐ hé lè ér tíng zuò zhī kǒng fēi jiāng jūn běn yì

夔曰:‘为天子合乐而庭作之,恐非将军本意。

wú cháng wèi zhī tàn xī

’吾常为之叹息。

jīn zhǔ shàng meng chen wú wèi néng zhǎn xiào chén jié suī yǒu jiā jì yóu bù yí tīng kuàng yù lè zāi

今主上蒙尘,吾未能展效臣节,虽有家伎,犹不宜听,况御乐哉!

nǎi xià jùn xiàn shǐ ān wèi zhī xū cháo tíng xuán fǎn sòng hái běn shǔ

”乃下郡县,使安慰之,须朝廷旋返,送还本署。

lùn píng zhāng chāng gōng yīng fēng cì zǐ yī rén xiàn hòu hóng shàng shū gù ràng xǔ zhī

论平张昌功,应封次子一人县侯,弘上疏固让,许之。

jìn bài shì zhōng zhèn nán dà jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

进拜侍中、镇南大将军、开府仪同三司。

huì dì xìng cháng ān hé jiān wáng yóng xié tiān zi zhào hóng wèi liú qiáo jì yuán

惠帝幸长安,河间王颙挟天子,诏弘为刘乔继援。

hóng yǐ zhāng fāng cán bào zhī yóng bì bài qiǎn shǐ shòu dōng hǎi wáng yuè jié dù

弘以张方残暴,知颙必败, 遣使受东海王越节度。

shí tiān xià dà luàn hóng zhuān dū jiāng hàn wēi xíng nán fú

时天下大乱,弘专督江汉,威行南服。

qián guǎng hàn tài shǒu xīn rǎn shuō hóng yǐ cóng héng zhī shì hóng dà nù zhǎn zhī

前广汉太守辛冉说弘以从横之事,弘大怒,斩之。

hé jiān wáng yóng shǐ zhāng guāng wèi shùn yáng tài shǒu nán yáng tài shǒu wèi zhǎn shuō hóng yuē péng chéng wáng qián dōng bēn yǒu bù shàn zhī yán

河间王颙使张光为顺阳太守,南阳太守卫展说弘曰: “彭城王前东奔,有不善之言。

zhāng guāng tài zǎi fù xīn yi zhǎn guāng yǐ míng xiàng bèi

张光,太宰腹心,宜斩光以明向背。

hóng yuē zǎi fǔ dé shī qǐ zhāng guāng zhī zuì

”弘曰:“宰辅得失,岂张光之罪!

wēi rén zì ān jūn zǐ fú wèi yě

危人自安,君子弗为也。

zhǎn shēn hèn zhī

”展深恨之。

chén mǐn kòu yáng zhōu yǐn bīng yù xī shàng hóng nǎi jiě nán mán yǐ shòu qián běi jūn zhōng hou jiǎng chāo tǒng jiāng xià tài shǒu táo kǎn wǔ líng tài shǒu miáo guāng yǐ dà zhòng zhūn yú xià kǒu

陈敏寇扬州,引兵欲西上,弘乃解南蛮,以授前北军中候蒋超,统江夏太守陶侃、武陵太守苗光,以大众屯于夏口。

yòu qiǎn zhì zhōng hé sōng lǐng jiàn píng yí dū xiāng yáng sān jùn bīng zhūn bā dōng wèi luō shàng hòu jì

又遣治中何松领建平、宜都、襄阳三郡兵, 屯巴东,为罗尚后继。

yòu jiā nán píng tài shǒu yīng zhān níng yuǎn jiāng jūn dū sān jùn shuǐ jūn jì jiǎng chāo

又加南平太守应詹宁远将军,督三郡水军,继蒋超。

kǎn yǔ mǐn tóng jùn yòu tóng suì jǔ lì huò yǒu jiàn kǎn zhě hóng bù yí zhī

侃与敏同郡,又同岁举吏,或有间侃者,弘不疑之。

nǎi yǐ kǎn wèi qián fēng dū hù wěi yǐ tǎo mǐn zhī rèn

乃以侃为前锋督护,委以讨敏之任。

kǎn qiǎn zi jí xiōng zi wèi zhì hóng qiǎn zhī yuē xián shū zhēng xíng jūn zǔ mǔ nián gāo biàn kě guī yě

侃遣子及兄子为质,弘遣之曰:“贤叔征行,君祖母年高,便可归也。

pǐ fū zhī jiāo shàng bù fù xīn hé kuàng dà zhàng fū hu

匹夫之交尚不负心,何况大丈夫乎!

chén mǐn jìng bù gǎn kuī jìng

”陈敏竟不敢窥境。

yǒng xīng sān nián zhào jìn hào chē qí jiāng jūn kāi fǔ jí yú guān rú gù

永兴三年,诏进号车骑将军,开府及余官如故。

hóng měi yǒu xīng fèi shǒu shū shǒu xiāng dīng níng kuǎn mì suǒ yǐ rén jiē gǎn yuè zhēng fù zhī xián yuē de liú gōng yī zhǐ shū xián yú shí bù cóng shì

弘每有兴废,手书守相,丁宁款密,所以人皆感悦,争赴之,咸曰:“得刘公一纸书,贤于十部从事。

jí dōng hǎi wáng yuè fèng yíng dà jià hóng qiǎn cān jūn liú pán wèi dū hù lǜ zhū jūn huì zhī

”及东海王越奉迎大驾,弘遣参军刘盘为督护,率诸军会之。

pán jì xuán hóng zì yǐ lǎo jí jiāng jiě zhōu jí xiào wèi shì fēn shòu suǒ bù wèi jí biǎo shàng zú yú xiāng yáng

盘既旋,弘自以老疾,将解州及校尉,适分授所部,未及表上,卒于襄阳。

shì nǚ jiē tòng ruò sàng suǒ qīn yǐ

士女嗟痛,若丧所亲矣。

chū chéng dū wáng yǐng nán bēn yù zhī běn guó hóng jù zhī

初,成都王颖南奔,欲之本国,弘距之。

jí hóng zú hóng sī mǎ guō mài yù tuī yǐng wéi zhǔ hóng zi fán zhuī zūn hóng zhì yú shì mò dié lǜ fǔ bīng jì mài zhàn yú zhuó shuǐ zhǎn zhī xiāng miǎn sù qīng chū dōng hǎi wáng yuè yí hóng yǔ liú qiáo èr yú jǐ suī xià jié dù xīn wèi néng ān

及弘卒,弘司马郭劢欲推颖为主,弘子璠追遵弘志,于是墨绖率府兵计劢,战于浊水,斩之,襄沔肃清,初,东海王越疑弘与刘乔贰于己,虽下节度,心未能安。

jí hóng jù yǐng fán yòu zhǎn lì cháo tíng jiā zhī

及弘距颖,璠又斩励,朝廷嘉之。

yuè shǒu shū yǔ fán zàn měi zhī biǎo zèng hóng xīn chéng jùn gōng shì yuē yuán

越手书与璠赞美之,表赠弘新城郡公,谥曰元。

yǐ gāo mì wáng lüè dài zhèn kòu dào bù jīn zhào qǐ fán wèi shùn yáng nèi shǐ jiāng hàn zhī jiān xī rán guī xīn

以高密王略代镇,寇盗不禁,诏起璠为顺阳内史,江汉之间翕然归心。

jí lüè hōng shān jiǎn dài zhī

及略薨, 山简代之。

jiǎn zhì zhī fán de zhòng xīn kǒng bǎi xìng bī yǐ wéi zhǔ biǎo chén zhī yóu shì zhēng fán wèi yuè qí xiào wèi

简至,知璠得众心,恐百姓逼以为主,表陈之,由是征璠为越骑校尉。

fán yì shēn lǜ bī pò bèi shū biàn qīng zhì luò yáng rán hòu qiǎn yíng jiā lěi

璠亦深虑逼迫,被书,便轻至洛阳,然后遣迎家累。

qiáo rén hóu tuō lù nán děng xiāng shuài wèi sòng zhì dōu rán hòu cí qù

侨人侯脱、路难等相率卫送至都,然后辞去。

nán xià suì luàn

南夏遂乱。

fù lǎo zhuī sī hóng suī gān táng zhī yǒng zhào bó wú yǐ guò yě

父老追思弘,虽《甘棠》之咏召伯,无以过也。

táo kǎn zì shì xíng běn pó yáng rén yě

陶侃,字士行,本鄱阳人也。

wú píng xǐ jiā lú jiāng zhī xún yáng

吴平,徙家庐江之寻阳。

fù dān wú yáng wǔ jiàng jūn

父丹,吴扬武将军。

kǎn zǎo gū pín wèi xiàn lì

侃早孤贫,为县吏。

pó yáng xiào lián fàn kuǐ cháng guò kǎn shí cāng cù wú yǐ dài bīn qí mǔ nǎi jié fà de shuāng biāo pí yǐ yì jiǔ yáo lè yǐn jí huān suī pú cóng yì guò suǒ wàng

鄱阳孝廉范逵尝过侃,时仓卒无以待宾,其母乃截发得双{髟皮}, 以易酒肴,乐饮极欢,虽仆从亦过所望。

jí kuǐ qù kǎn zhuī sòng bǎi yú lǐ

及逵去,侃追送百余里。

kuǐ yuē qīng yù shì jùn hu

逵曰:“卿欲仕郡乎?

kǎn yuē yù zhī kùn yú wú jīn ěr

”侃曰:“欲之,困于无津耳。

kuǐ guò lú jiāng tài shǒu zhāng kuí chēng měi zhī

”逵过庐江太守张夔,称美之。

kuí zhào wèi dū yóu lǐng zōng yáng lìng

夔召为督邮, 领枞阳令。

yǒu néng míng qiān zhǔ bù

有能名,迁主簿。

huì zhōu bù cóng shì zhī jùn yù yǒu suǒ àn kǎn bì mén bù lè zhū lì wèi cóng shì yuē ruò bǐ jùn yǒu wéi zì dāng míng xiàn zhí shéng bù yí xiāng bī

会州部从事之郡,欲有所按,侃闭门部勒诸吏,谓从事曰:“若鄙郡有违,自当明宪直绳,不宜相逼。

ruò bù yǐ lǐ wú néng yù zhī

若不以礼,吾能御之。

cóng shì jí tuì

”从事即退。

kuí qī yǒu jí jiàng yíng yī yú shù bǎi lǐ

夔妻有疾,将迎医于数百里。

shí zhèng hán xuě zhū gāng jì jiē nán zhī kǎn dú yuē zī yú shì fù yǐ shì jūn

时正寒雪,诸纲纪皆难之,侃独曰:“资于事父以事君。

xiǎo jūn yóu mǔ yě ān yǒu fù mǔ zhī jí ér bù jìn xīn hu

小君,犹母也,安有父母之疾而不尽心乎!

nǎi qǐng xíng

”乃请行。

zhòng xián fú qí yì

众咸服其义。

cháng shā tài shǒu wàn sì guò lú jiāng jiàn kǎn xū xīn jìng yuè yuē jūn zhōng dāng yǒu dà míng

长沙太守万嗣过庐江,见侃,虚心敬悦,曰:“君终当有大名。

mìng qí zi yǔ zhī jié yǒu ér qù

”命其子与之结友而去。

kuí chá kǎn wèi xiào lián zhì luò yáng shù yì zhāng huá

夔察侃为孝廉,至洛阳,数诣张华。

huá chū yǐ yuǎn rén bù shèn jiē yù

华初以远人,不甚接遇。

kǎn měi wǎng shén wú wǔ sè

侃每往,神无忤色。

huá hòu yǔ yǔ yì zhī

华后与语,异之。

chú láng zhōng

除郎中。

fú bō jiāng jūn sūn xiù yǐ wáng guó zhī shù fǔ wàng bù xiǎn zhōng huá rén shì chǐ wèi yuàn shǔ yǐ kǎn hán huàn zhào wèi shè rén

伏波将军孙秀以亡国支庶,府望不显,中华人士耻为掾属,以侃寒宦,召为舍人。

shí yù zhāng guó láng zhōng lìng yáng zhuó kǎn zhōu lǐ yě wèi xiāng lùn suǒ guī

时豫章国郎中令杨晫,侃州里也,为乡论所归。

kǎn yì zhī zhuó yuē yì chēng zhēn gù zú yǐ gàn shì táo shì xíng shì yě

侃诣之,晫曰:“《易》称‘贞固足以干事’,陶士行是也。

yǔ tóng chéng jiàn zhōng shū láng gù róng róng shén qí zhī

”与同乘见中书郎顾荣, 荣甚奇之。

lì bù láng wēn yǎ wèi zhuó yuē nài hé yǔ xiǎo rén gòng zài

吏部郎温雅谓晫曰:“奈何与小人共载?

zhuó yuē cǐ rén fēi fán qì yě

”晫曰:“此人非凡器也。

shàng shū lè guǎng yù huì jīng yáng shì rén wǔ kù lìng huáng qìng jìn kǎn yú guǎng

” 尚书乐广欲会荆扬士人,武库令黄庆进侃于广。

rén huò fēi zhī qìng yuē cǐ zi zhōng dāng yuǎn dào fù hé yí yě

人或非之,庆曰:“此子终当远到, 复何疑也!

qìng hòu wèi lì bù lìng shǐ jǔ kǎn bǔ wǔ gāng lìng

庆后为吏部令史,举侃补武冈令。

yǔ tài shǒu lǚ yuè yǒu xián qì guān guī wèi jùn xiǎo zhōng zhèng

与太守吕岳有嫌,弃官归,为郡小中正。

huì liú hóng wèi jīng zhōu cì shǐ jiāng zhī guān pì kǎn wèi nán mán zhǎng shǐ qiǎn xiān xiàng xiāng yáng tǎo zéi zhāng chāng pò zhī

会刘弘为荆州刺史,将之官,辟侃为南蛮长史,遣先向襄阳讨贼张昌,破之。

hóng jì zhì wèi kǎn yuē wú xī wèi yáng gōng cān jūn wèi wú qí hòu dāng jū shēn chù

弘既至,谓侃曰:“吾昔为羊公参军,谓吾其后当居身处。

jīn xiāng guān chá bì jì lǎo fū yǐ

今相观察,必继老夫矣。

hòu yǐ jūn gōng fēng dōng xiāng hóu yì qiān hù

” 后以军功封东乡侯,邑千户。

chén mǐn zhī luàn hóng yǐ kǎn wèi jiāng xià tài shǒu jiā yīng yáng jiāng jūn

陈敏之乱,弘以侃为江夏太守,加鹰扬将军。

kǎn bèi wēi yí yíng mǔ guān shè xiāng lǐ róng zhī

侃备威仪,迎母官舍,乡里荣之。

mǐn qiǎn qí dì huī lái kòu wǔ chāng kǎn chū bīng yù zhī

敏遣其弟恢来寇武昌,侃出兵御之。

suí jùn nèi shǐ hù guī jiān kǎn yú hóng yuē kǎn yǔ mǐn yǒu xiāng lǐ zhī jiù jū dà jùn tǒng qiáng bīng tuō yǒu yì zhì zé jīng zhōu wú dōng mén yǐ

随郡内史扈瑰间侃于弘曰:“侃与敏有乡里之旧,居大郡,统强兵,脱有异志,则荆州无东门矣。

hóng yuē kǎn zhī zhōng néng wú de zhī yǐ jiǔ qǐ yǒu shì hu

”弘曰:“侃之忠能,吾得之已久,岂有是乎!

kǎn qián wén zhī jù qiǎn zi hóng jí xiōng zi zhēn yì hóng yǐ zì gù

”侃潜闻之,遽遣子洪及兄子臻诣弘以自固。

hóng yǐn wèi cān jūn zī ér qiǎn zhī

弘引为参军,资而遣之。

yòu jiā kǎn wèi dū hù shǐ yǔ zhū jūn bìng lì jù huī

又加侃为督护,使与诸军并力距恢。

kǎn nǎi yǐ yùn chuán wèi zhàn jiàn huò yán bù kě kǎn yuē yòng guān wù tǎo guān zéi dàn xū liè shàng yǒu běn mò ěr

侃乃以运船为战舰,或言不可,侃曰: “用官物讨官贼,但须列上有本末耳。

yú shì jī huī suǒ xiàng bì pò

”于是击恢,所向必破。

kǎn róng zhèng qí sù fán yǒu lǔ huò jiē fēn shì zú shēn wú sī yān

侃戎政齐肃,凡有虏获,皆分士卒,身无私焉。

hòu yǐ mǔ yōu qù zhí

后以母忧去职。

cháng yǒu èr kè lái diào bù kū ér tuì huà wèi shuāng hè chōng tiān ér qù shí rén yì zhī

尝有二客来吊,不哭而退,化为双鹤, 冲天而去,时人异之。

fú què cān dōng hǎi wáng yuè jūn shì

服阕,参东海王越军事。

jiāng zhōu cì shǐ huá yì biǎo kǎn wèi yáng wǔ jiàng jūn shǐ zhūn xià kǒu yòu yǐ zhēn wèi cān jūn

江州刺史华轶表侃为扬武将军,使屯夏口,又以臻为参军。

yì yǔ yuán dì sù bù píng zhēn jù nán zuò tuō jí ér guī bái kǎn yuē huá yàn xià yǒu yōu tiān xià zhī zhì ér cái bù zú qiě yǔ láng yá bù píng nán jiāng zuò yǐ

轶与元帝素不平,臻惧难作,托疾而归,白侃曰:“华彦夏有忧天下之志, 而才不足,且与琅邪不平,难将作矣。

kǎn nù qiǎn zhēn hái yì

”侃怒,遣臻还轶。

zhēn suì dōng guī yú dì

臻遂东归于帝。

dì jiàn zhī dà yuè mìng zhēn wèi cān jūn jiā kǎn fèn wēi jiāng jūn jiǎ chì chuáng qǔ gài yáo chē gǔ chuī

帝见之, 大悦,命臻为参军,加侃奋威将军,假赤幢曲盖轺车、鼓吹。

kǎn nǎi yǔ huá yì gào jué

侃乃与华轶告绝。

qǐng zhī qiān lóng xiāng jiāng jūn wǔ chāng tài shǒu

顷之,迁龙骧将军、武昌太守。

shí tiān xià jī huāng shān yí duō duàn jiāng jié lüè

时天下饥荒,山夷多断江劫掠。

kǎn lìng zhū jiāng zhà zuò shāng chuán yǐ yòu zhī

侃令诸将诈作商船以诱之。

jié guǒ zhì shēng huò shù rén shì xī yáng wáng yàng zhī zuǒ yòu

劫果至,生获数人,是西阳王羕之左右。

kǎn jí qiǎn bīng bī yàng lìng chū xiàng zéi kǎn zhěng zhèn yú diào tái wèi hòu jì

侃即遣兵逼羕,令出向贼, 侃整阵于钓台为后继。

yàng fù sòng zhàng xià èr shí rén kǎn zhǎn zhī

羕缚送帐下二十人,侃斩之。

zì shì shuǐ lù sù qīng liú wáng zhě guī zhī yíng lù kǎn jié zī zhèn gěi yān

自是水陆肃清,流亡者归之盈路,侃竭资振给焉。

yòu lì yí shì yú jùn dōng dà shōu qí lì

又立夷市于郡东,大收其利。

ér dì shǐ kǎn jī dù tāo lìng zhèn wēi jiāng jūn zhōu fǎng guǎng wǔ jiāng jūn zhào yòu shòu kǎn jié dù

而帝使侃击杜弢,令振威将军周访、广武将军赵诱受侃节度。

kǎn lìng èr jiāng wèi qián fēng xiōng zi yú wèi zuǒ zhēn jī zéi pò zhī

侃令二将为前锋,兄子舆为左甄,击贼,破之。

shí zhōu yǐ wèi jīng zhōu cì shǐ xiān zhèn xún shuǐ chéng zéi lüè qí liáng kǒu

时周 𫖮为荆州刺史,先镇浔水城,贼掠其良口。

kǎn shǐ bù jiàng zhū cì jiù zhī zéi tuì bǎo líng kǒu

侃使部将朱伺救之,贼退保泠口。

kǎn wèi zhū jiāng yuē cǐ zéi bì gēng bù xiàng wǔ chāng wú yi hái chéng zhòu yè sān rì xíng kě zhì

侃谓诸将曰:“此贼必更步向武昌,吾宜还城,昼夜三日行可至。

qīng děng rèn néng rěn jī dòu yá

卿等认能忍饥斗邪?

bù jiàng wú jì yuē yào yù shí rì rěn jī zhòu dāng jī zéi yè fēn bǔ yú zú yǐ xiāng jì

” 部将吴寄曰:“要欲十日忍饥,昼当击贼,夜分捕鱼,足以相济。

kǎn yuē qīng jiàn jiāng yě

”侃曰:“卿健将也。

zéi guǒ zēng bīng lái gōng kǎn shǐ zhū cì děng nì jī dà pò zhī huò qí zī zhòng shā shāng shén zhòng

”贼果增兵来攻,侃使朱伺等逆击,大破之,获其辎重,杀伤甚众。

qiǎn cān jūn wáng gòng gào jié yú wáng dūn dūn yuē ruò wú táo hóu biàn shī jīng zhōu yǐ

遣参军王贡告捷于王敦,敦曰:“若无陶侯,便失荆州矣。

bó rén fāng rù jìng biàn wèi zéi suǒ pò bù zhī nà de cì shǐ

伯仁方入境,便为贼所破,不知那得刺史?

gòng duì yuē bǐ zhōu fāng yǒu shì nán fēi táo lóng xiāng mò kě

”贡对曰:“鄙州方有事难,非陶龙骧莫可。

tuán rán zhī jí biǎo bài kǎn wèi shǐ chí jié níng yuǎn jiāng jūn nán mán xiào wèi jīng zhōu cì shǐ lǐng xī yáng jiāng xià wǔ chāng zhèn yú dùn kǒu yòu yí rù miǎn jiāng

”敦然之,即表拜侃为使持节、宁远将军、南蛮校尉、荆州刺史,领西阳、江夏、武昌,镇于沌口,又移入沔江。

qiǎn zhū cì děng tǎo jiāng xià zéi shā zhī

遣朱伺等讨江夏贼,杀之。

zéi wáng chōng zì chēng jīng zhōu cì shǐ jù jiāng líng

贼王冲自称荆州刺史,据江陵。

wáng gòng hái zhì jìng líng jiáo kǎn mìng yǐ dù céng wèi qián fēng dà dū hù jìn jūn zhǎn chōng xī jiàng qí zhòng

王贡还,至竟陵,矫侃命,以杜曾为前锋大督护,进军斩冲,悉降其众。

kǎn zhào céng bú dào gòng yòu kǒng jiáo mìng huò zuì suì yǔ céng jǔ bīng fǎn jī kǎn dū hù zhèng pān yú dùn yáng pò zhī yòu bài zhū cì yú miǎn kǒu

侃召曾不到,贡又恐矫命获罪,遂与曾举兵反,击侃督护郑攀于沌阳,破之,又败朱伺于沔口。

kǎn yù tuì rù yún zhōng bù jiàng zhāng yì jiāng èr yú kǎn guǐ shuō yuē zéi zhì ér dòng zhòng bì bù kě

侃欲退入涢中,部将张奕将贰于侃,诡说曰:“贼至而动,众必不可。

kǎn huò zhī ér bù jìn

”侃惑之而不进。

wú hé zéi zhì guǒ wèi suǒ bài

无何,贼至,果为所败。

zéi gōu kǎn suǒ chéng jiàn kǎn jiǒng jí zǒu rù xiǎo chuán

贼钩侃所乘舰,侃窘急,走入小船。

zhū cì lì zhàn jǐn ér huò miǎn

朱伺力战,仅而获免。

zhāng yì jìng bēn yú zéi

张奕竟奔于贼。

kǎn zuò miǎn guān

侃坐免官。

wáng dūn biǎo yǐ kǎn bái yī lǐng zhí

王敦表以侃白衣领职。

kǎn fù lǜ zhōu fǎng děng jìn jūn rén xiāng shǐ dū wèi yáng jǔ wèi xiān qū jī dù tāo dà pò zhī tún bīng yú chéng xi

侃复率周访等进军人湘,使都尉杨举为先驱,击杜弢,大破之,屯兵于城西。

kǎn zhī zuǒ shǐ cí yì wáng dūn yuē zhōu jiāng táo shǐ jūn gū gēn tè lì cóng wēi zhì zhe zhōng yǔn zhī gōng suǒ zài yǒu xiào

侃之佐史辞诣王敦曰:“州将陶使君孤根特立,从微至著,忠允之功,所在有效。

chū zuǒ nán xià fǔ yì liú zhēng nán qián yù zhāng chāng hòu shǔ chén mǐn kǎn yǐ piān lǚ dú dāng dà kòu wú zhēng bù kè qún chǒu pò miè

出佐南夏,辅翼刘征南,前遇张昌,后属陈敏,侃以偏旅,独当大寇,无征不克, 群丑破灭。

jìn zhě wáng rú luàn běi dù tāo kuà nán èr zhēng bēn zǒu yī zhōu xīng chí qí yú jùn xiàn suǒ zài tǔ bēng

近者王如乱北,杜弢跨南,二征奔走,一州星驰,其余郡县,所在土崩。

kǎn zhāo xié yǐ lǐ huái yuǎn yǐ dé zǐ lái zhī zhòng qián hòu lèi zhì

侃招携以礼,怀远以德,子来之众,前后累至。

fèng cheng zhǐ shòu dú shǒu wēi ě rén wǎng bù dòng rén lí bù sàn

奉承指授,独守危厄,人往不动, 人离不散。

wǎng nián dǒng dū jìng zào xiāng chéng zhì líng yún xiāo shén jī dú duàn

往年董督,径造湘城,志陵云霄,神机独断。

tú yǐ jūn shǎo liáng xuán bù guǒ xiàn jié

徒以军少粮悬,不果献捷。

rán dù tāo shè jù lái huán xià kǒu wèi jīng xìn sù jiàn píng liú rén yíng zéi jù pàn

然杜弢慑惧,来还夏口,未经信宿,建平流人迎贼俱叛。

kǎn jí huí jūn sù liú shān yí chǒu lèi zhì shǐ xī mén bù jiàn huá yín wú yú zhě kǎn zhī gōng yě

侃即回军溯流,芟夷丑类, 至使西门不键,华圻无虞者,侃之功也。

míng jiāng jūn mǐn cǐ jīng chǔ jiù mìng tú tàn shǐ kǎn tǒng lǐng qióng cán zhī yú hán zhě yī zhī jī zhě shí zhī bǐ wū xiāng qìng yǒu ruò jiā kuàng

明将军愍此荆楚,救命涂炭,使侃统领穷残之余,寒者衣之,饥者食之,比屋相庆,有若挟纩。

jiāng bīn gū wēi de fēi zhòng xiǎn fēi kě dān jūn dú néng bǎo gù gù yí jiù gāo zuó yǐ bì qí chōng

江滨孤危,地非重险,非可单军独能保固,故移就高莋,以避其冲。

zéi qīng yì xiān zhì dà zhòng zài hòu kǎn jù zhàn jīng rì shā qí míng shuài

贼轻易先至,大众在后,侃距战经日,杀其名帅。

zéi xún quǎn yáng xiāng jié bìng lì lái gōng kǎn yǐ zhōng chén zhī jié yì wú tuì gù bèi jiān zhí ruì shēn dāng róng xíng jiàng shì fèn jī mò bù yòng mìng

贼寻犬羊相结,并力来攻,侃以忠臣之节,义无退顾,被坚执锐,身当戎行,将士奋击,莫不用命。

dāng shí sǐ zhě bù kě shèng shǔ

当时死者不可胜数。

zéi zhòng cēn wǔ gèng xi gèng zhàn

贼众参伍,更息更战。

kǎn yǐ gū jūn yī duì lì bù dú yù liàng yi qǔ quán yǐ sì hòu jǔ

侃以孤军一队,力不独御,量宜取全,以俟后举。

ér zhǔ zhě zé kǎn zhòng jiā chù xuē

而主者责侃,重加黜削。

kǎn xìng qiān chōng gōng chéng shēn tuì jīn fèng huán suǒ shòu wéi kǒng jī chí

侃性谦冲,功成身退,今奉还所受,唯恐稽迟。

rán mǒu děng qū qū shí kǒng lǐ shī yú nèi shì bài yú wài háo lí zhī chà jiāng zhì qiān lǐ shǐ jīng mán guāi lí xi yú bù shǒu chún wáng chǐ hán qīn bī wú xiàn yě

然某等区区,实恐理失于内,事败于外,豪厘之差, 将致千里,使荆蛮乖离,西嵎不守,唇亡齿寒,侵逼无限也。

dūn yú shì zòu fù kǎn guān

”敦于是奏复侃官。

tāo jiāng wáng gòng jīng zú sān qiān chū wǔ líng jiāng yòu wǔ xī yí yǐ zhōu shī duàn guān yùn jìng xiàng wǔ chāng

韬将王贡精卒三千,出武陵江,诱五溪夷,以舟师断官运,径向武昌。

kǎn shǐ zhèng pān jí fú bō jiāng jūn táo yán yè qù bā líng qián shī yǎn qí bù bèi dà pò zhī zhǎn qiān yú jí jiàng wàn yú kǒu

侃使郑攀及伏波将军陶延夜趣巴陵,潜师掩其不备,大破之,斩千余级,降万余口。

gòng dùn hái xiāng chéng

贡遁还湘城。

zéi zhōng lí zǔ dù tāo suì yí zhāng yì ér shā zhī zhòng qíng yì jù jiàng zhě zī duō

贼中离阻,杜弢遂疑张奕而杀之,众情益惧,降者滋多。

wáng gòng fù tiǎo zhàn kǎn yáo wèi zhī yuē dù tāo wèi yì zhōu lì dào yòng kù qián fù sǐ bù bēn sāng

王贡复挑战,侃遥谓之曰:“杜弢为益州吏,盗用库钱,父死不奔丧。

qīng běn jiā rén hé wéi suí zhī yě

卿本佳人,何为随之也?

tiān xià níng yǒu bái tóu zéi hu

天下宁有白头贼乎!

gòng chū héng jiǎo mǎ shàng kǎn yán qì gòng liǎn róng xià jiǎo cí sè shén shùn

”贡初横脚马上,侃言讫,贡敛容下脚,辞色甚顺。

kǎn zhī qí kě dòng fù lìng yù zhī jié fà wèi xìn gòng suì lái jiàng

侃知其可动, 复令谕之,截发为信,贡遂来降。

ér tāo bài zǒu

而韬败走。

jìn kè cháng shā huò qí jiāng máo bǎo gāo bǎo liáng kān ér hái

进克长沙,获其将毛宝、高宝、梁堪而还。

wáng dūn shēn jì kǎn gōng

王敦深忌侃功。

jiāng hái jiāng líng yù yì dūn bié huáng fǔ fāng huí jí zhū cì děng jiàn yǐ wéi bù kě

将还江陵,欲诣敦别,皇甫方回及朱伺等谏,以为不可。

kǎn bù cóng

侃不从。

dūn guǒ liú kǎn bù qiǎn zuǒ zhuǎn guǎng zhōu cì shǐ píng yuè zhōng láng jiàng yǐ wáng guǎng wéi jīng zhōu

敦果留侃不遣,左转广州刺史、平越中郎将,以王广为荆州。

kǎn zhī zuǒ lì jiàng shì yì dūn qǐng liú kǎn

侃之佐吏将士诣敦请留侃。

dūn nù bù xǔ

敦怒,不许。

kǎn jiāng zhèng pān sū wēn mǎ jùn děng bù yù nán xíng suì xi yíng dù céng yǐ jù gǎo

侃将郑攀、苏温、马俊等不欲南行,遂西迎杜曾以距暠。

dūn yì pān chéng kǎn fēng zhǐ bèi jiǎ chí máo jiāng shā kǎn chū ér fù huí zhě shù sì

敦意攀承侃风旨,被甲持矛,将杀侃,出而复回者数四。

kǎn zhèng sè yuē shǐ jūn zhī xióng duàn dāng cái tiān xià hé cǐ bù jué hu

侃正色曰:“使君之雄断, 当裁天下,何此不决乎!

yīn qǐ rú cè

”因起如厕。

zī yì cān jūn méi táo zhǎng shǐ chén bān yán yú dūn yuē zhōu fǎng yǔ kǎn qīn yīn rú zuǒ yòu shǒu ān yǒu duàn rén zuǒ shǒu ér yòu shǒu bù yīng zhě hu

谘议参军梅陶、长史陈颁言于敦曰:“周访与侃亲姻,如左右手,安有断人左手而右手不应者乎!

dūn yì suì jiě yú shì shè shèng zhuàn yǐ jiàn zhī

”敦意遂解,于是设盛馔以饯之。

kǎn biàn yè fèi

侃便夜发。

dūn yǐn qí zi zhān cān jūn

敦引其子瞻参军。

kǎn jì dá yù zhāng jiàn zhōu fǎng liú tì yuē fēi qīng wài yuán wǒ dài bù miǎn

侃既达豫章,见周访,流涕曰:“非卿外援, 我殆不免!

kǎn yīn jìn zhì shǐ xīng

”侃因进至始兴。

xiān shì guǎng zhōu rén bèi cì shǐ guō nè yíng cháng shā rén wáng jī wèi cì shǐ

先是,广州人背刺史郭讷,迎长沙人王机为刺史。

jī fù qiǎn shǐ yì wáng dūn qǐ wèi jiāo zhōu

机复遣使诣王敦,乞为交州。

dūn cóng zhī ér jī wèi fā

敦从之,而机未发。

huì dù hóng jù lín hè yīn jī qǐ xiáng quàn hóng qǔ guǎng zhōu hóng suì yǔ wēn shào jí jiāo zhōu xiù cái liú chén jù móu fǎn

会杜弘据临贺,因机乞降,劝弘取广州,弘遂与温邵及交州秀才刘沈俱谋反。

huò quàn kǎn qiě zhù shǐ xīng guān chá xíng shì

或劝侃且住始兴,观察形势。

kǎn bù tīng zhí zhì guǎng zhōu

侃不听,直至广州。

hóng qiǎn shǐ wěi jiàng

弘遣使伪降。

kǎn zhī qí zhà xiān yú fēng kǒu qǐ fā shí chē

侃知其诈,先于封口起发石车。

é ér hóng lǜ qīng bīng ér zhì zhī kǎn yǒu bèi nǎi tuì

俄而弘率轻兵而至,知侃有备,乃退。

kǎn zhuī jī pò zhī zhí liú chén yú xiǎo guì

侃追击破之, 执刘沈于小桂。

yòu qiǎn bù jiàng xǔ gāo tǎo jī zhǎn zhī chuán shǒu jīng dū

又遣部将许高讨机,斩之,传首京都。

zhū jiāng jiē qǐng chéng shèng jī wēn shào kǎn xiào yuē wú wēi míng yǐ zhe hé shì qiǎn bīng dàn yī hán zhǐ zì zú ěr

诸将皆请乘胜击温邵,侃笑曰:“吾威名已著,何事遣兵,但一函纸自足耳。

yú shì xià shū yù zhī

”于是下书谕之。

shào jù ér zǒu zhuī huò yú shǐ xīng

邵惧而走,追获于始兴。

yǐ gōng fēng chái sāng hóu shí yì sì qiān hù

以功封柴桑侯,食邑四千户。

kǎn zài zhōu wú shì zhé cháo yùn bǎi pì yú zhāi wài mù yùn yú zhāi nèi

侃在州无事,辄朝运百甓于斋外,暮运于斋内。

rén wèn qí gù dá yuē wú fāng zhì lì zhōng yuán guò ěr yōu yì kǒng bù kān shì

人问其故,答曰:“吾方致力中原,过尔优逸,恐不堪事。

qí lì zhì qín lì jiē cǐ lèi yě

”其励志勤力,皆此类也。

tài xìng chū jìn hào píng nán jiāng jūn xún jiā dū du jiāo zhōu jūn shì

太兴初,进号平南将军,寻加都督交州军事。

jí wáng dūn jǔ bīng fǎn zhào kǎn yǐ běn guān lǐng jiāng zhōu cì shǐ xún zhuǎn dū du xiāng zhōu cì shǐ

及王敦举兵反,诏侃以本官领江州刺史,寻转都督、湘州刺史。

dūn dé zhì shàng kǎn fù běn zhí jiā sàn qí cháng shì

敦得志,上侃复本职,加散骑常侍。

shí jiāo zhōu cì shǐ wáng liàng wèi zéi liáng shuò suǒ xiàn kǎn qiǎn jiàng gāo bǎo jìn jī píng zhī

时交州刺史王谅为贼梁硕所陷,侃遣将高宝进击平之。

yǐ kǎn lǐng jiāo zhōu cì shǐ

以侃领交州刺史。

lù qián hòu gōng fēng cì zǐ xià wèi dū tíng hóu jìn hào zhēng nán dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

录前后功,封次子夏为都亭侯,进号征南大将军、开府仪同三司。

jí wáng dūn píng qiān dū dū jīng yōng yì liáng zhōu zhū jūn shì lǐng hù nán mán xiào wèi zhēng xi dà jiàng jūn jīng zhōu cì shǐ yú rú gù

及王敦平,迁都督荆、雍、益、梁州诸军事,领护南蛮校尉、征西大将军、荆州刺史,余如故。

chu yǐng shì nǚ mò bù xiāng qìng

楚郢士女莫不相庆。

kǎn xìng cōng mǐn qín yú lì zhí gōng ér jìn lǐ ài hào rén lún

侃性聪敏,勤于吏职,恭而近礼,爱好人伦。

zhōng rì liǎn xī wēi zuò kǔn wài duō shì qiān xù wàn duān wǎng yǒu yí lòu

终日敛膝危坐,阃外多事,千绪万端,罔有遗漏。

yuǎn jìn shū shū mò bù shǒu dá bǐ hàn rú liú wèi cháng yōng zhì

远近书疏,莫不手答,笔翰如流,未尝壅滞。

yǐn jiē shū yuǎn mén wú tíng kè

引接疏远,门无停客。

cháng yǔ rén yuē dà yǔ shèng zhě nǎi xī cùn yīn zhì yú zhòng rén dāng xī fēn yīn qǐ kě yì yóu huāng zuì shēng wú yì yú shí sǐ wú wén yú hòu shì zì qì yě

常语人曰:“大禹圣者,乃惜寸阴,至于众人,当惜分阴,岂可逸游荒醉,生无益于时,死无闻于后,是自弃也。

zhū cān zuǒ huò yǐ tán xì fèi shì zhě nǎi mìng qǔ qí jiǔ qì pú bó zhī jù xī tóu zhī yú jiāng lì jiāng zé jiā biān pū yuē chū pú zhě mù zhòu nú xì ěr

”诸参佐或以谈戏废事者,乃命取其酒器、蒱博之具,悉投之于江,吏将则加鞭扑,曰:“樗蒱者,牧猪奴戏耳!

lǎo zhuāng fú huá fēi xiān wáng zhī fǎ yán bù kě xíng yě

《老》《庄》 浮华,非先王之法言,不可行也。

jūn zǐ dāng zhèng qí yì guān shè qí wēi yí hé yǒu luàn tóu yǎng wàng zì wèi hóng dá yá

君子当正其衣冠,摄其威仪,何有乱头养望自谓宏达邪!

yǒu fèng kuì zhě jiē wèn qí suǒ yóu

”有奉馈者,皆问其所由。

ruò lì zuò suǒ zhì suī wēi bì xǐ wèi cì cān bèi

若力作所致,虽微必喜,慰赐参倍;

ruò fēi lǐ de zhī zé qiē lì hē rǔ hái qí suǒ kuì

若非理得之,则切厉诃辱,还其所馈。

cháng chū yóu jiàn rén chí yī bǎ wèi shú dào kǎn wèn yòng cǐ hé wéi

尝出游,见人持一把未熟稻,侃问:“用此何为?

rén yún háng dào suǒ jiàn liáo qǔ zhī ěr

” 人云:“行道所见,聊取之耳。

kǎn dà nù yuē rǔ jì bù tián ér xì zéi rén dào

”侃大怒曰:“汝既不田,而戏贼人稻!

zhí ér biān zhī

”执而鞭之。

shì yǐ bǎi xìng qín yú nóng zhí jiā jǐ rén zú

是以百姓勤于农殖,家给人足。

shí zào chuán mù xiè jí zhú tóu xī lìng jǔ zhǎng zhī xián bù jiě suǒ yǐ

时造船,木屑及竹头悉令举掌之,咸不解所以。

hòu zhèng huì jī xuě shǐ qíng tīng shì qián yú xuě yóu shī yú shì yǐ xiè bù de

后正会,积雪始晴,听事前余雪犹湿,于是以屑布地。

jí huán wēn fá shǔ yòu yǐ kǎn suǒ zhù zhú tóu zuò dīng zhuāng chuán

及桓温伐蜀,又以侃所贮竹头作丁装船。

qí zōng lǐ wēi mì jiē cǐ lèi yě

其综理微密,皆此类也。

jì sū jùn zuò nì jīng dū bù shǒu kǎn zi zhān wèi zéi suǒ hài píng nán jiāng jūn wēn jiào yào kǎn tóng fù cháo tíng

暨苏峻作逆,京都不守,侃子瞻为贼所害,平南将军温峤要侃同赴朝廷。

chū míng dì bēng kǎn bù zài gù mìng zhī liè shēn yǐ wéi hèn dá jiào yuē wú jiāng chǎng wài jiāng bù gǎn yuè jú

初, 明帝崩,侃不在顾命之列,深以为恨,答峤曰:“吾疆场外将,不敢越局。

jiào gù qǐng zhī yīn tuī wèi méng zhǔ

”峤固请之,因推为盟主。

kǎn nǎi qiǎn dū hù gōng dēng lǜ zhòng fù jiào ér yòu zhuī huí

侃乃遣督护龚登率众赴峤,而又追回。

jiào yǐ jùn shā qí zi zhòng qiǎn shū yǐ jī nù zhī

峤以峻杀其子,重遣书以激怒之。

kǎn qī gōng shì yì gù quàn zì xíng

侃妻龚氏亦固劝自行。

yú shì biàn róng fú dēng zhōu xīng yán jiān mài zhān sàng zhì bù lín

于是便戎服登舟,星言兼迈,瞻丧至不临。

wǔ yuè yǔ wēn jiào yǔ liàng děng jù huì shí tou

五月, 与温峤、庾亮等俱会石头。

zhū jūn jí yù jué zhàn kǎn yǐ zéi shèng bù kě zhēng fēng dāng yǐ suì yuè zhì jì qín zhī

诸军即欲决战,侃以贼盛,不可争锋,当以岁月智计擒之。

lèi zhàn wú gōng zhū jiāng qǐng yú zhā pǔ zhù lěi

累战无功,诸将请于查浦筑垒。

jiān jūn bù jiàng li gēn jiàn yì qǐng lì bái shí lěi

监军部将李根建议,请立白石垒。

kǎn bù cóng yuē ruò lěi bù chéng qīng dāng zuò zhī

侃不从,曰: “若垒不成,卿当坐之。

gēn yuē zhā pǔ dì xià yòu zài shuǐ nán wéi bái shí jùn jí xiǎn gù kě róng shù qiān rén zéi lái gōng bù biàn miè zéi zhī shù yě

”根曰:“查浦地下,又在水南,唯白石峻极险固,可容数千人,贼来攻不便,灭贼之术也。

kǎn xiào yuē qīng liáng jiàng yě

”侃笑曰:“卿良将也。

nǎi cóng gēn móu yè xiū xiǎo qì

”乃从根谋,夜修晓讫。

zéi jiàn lěi dà jīng

贼见垒大惊。

zéi gōng dà yè lěi kǎn jiāng jiù zhī zhǎng shǐ yīn xiàn yuē ruò qiǎn jiù dà yè bù zhàn bù rú jùn zé dà shì qù yǐ

贼攻大业垒,侃将救之,长史殷羡曰:“若遣救大业,步战不如峻,则大事去矣。

dàn dāng jí gōng shí tou jùn bì jiù zhī ér dà yè zì jiě

但当急攻石头,峻必救之,而大业自解。

kǎn yòu cóng xiàn yán

”侃又从羡言。

jùn guǒ qì dà yè ér jiù shí tou

峻果弃大业而救石头。

zhū jūn yǔ jùn zhàn chén líng dōng kǎn dū hù jìng líng tài shǒu lǐ yáng bù jiàng péng shì zhǎn jùn yú zhèn zéi zhòng dà kuì

诸军与峻战陈陵东,侃督护竟陵太守李阳部将彭世斩峻于阵,贼众大溃。

jùn dì yì fù jù zhòng

峻弟逸复聚众。

kǎn yǔ zhū jūn zhǎn yì yú shí tou

侃与诸军斩逸于石头。

chū yǔ liàng shǎo yǒu gāo míng yǐ míng mù huáng hòu zhī xiōng shòu gù mìng zhī zhòng sū jùn zhī huò zhí liàng shì yóu

初,庾亮少有高名,以明穆皇后之兄受顾命之重,苏峻之祸,职亮是由。

jí shí tóu píng jù kǎn zhì tǎo liàng yòng wēn jiào móu yì kǎn bài xiè

及石头平,惧侃致讨,亮用温峤谋,诣侃拜谢。

kǎn jù zhǐ zhī yuē yǔ yuán guī nǎi bài táo shì xíng yá

侃遽止之,曰:“庾元规乃拜陶士行邪!

wáng dǎo rù shí tou chéng lìng qǔ gù jié kǎn xiào yuē sū wǔ jié shì bù rú shì

” 王导入石头城,令取故节,侃笑曰:“苏武节似不如是!

dǎo yǒu cán sè shǐ rén píng zhī

”导有惭色,使人屏之。

kǎn xuán jiāng líng xún yǐ wéi shì zhōng tài wèi jiā yǔ bǎo gǔ chuī gǎi fēng cháng shā jùn gōng yì sān qiān hù cì juàn bā qiān pǐ jiā dū du jiāo guǎng níng qī zhōu jūn shì

侃旋江陵,寻以为侍中、太尉,加羽葆鼓吹,改封长沙郡公,邑三千户,赐绢八千匹,加都督交、广、宁七州军事。

yǐ jiāng líng piān yuǎn yí zhèn bā líng

以江陵偏远,移镇巴陵。

qiǎn zī yì cān jūn zhāng dàn tǎo wǔ xī yí jiàng zhī

遣谘议参军张诞讨五溪夷,降之。

shǔ hòu jiāng jūn guō mò jiǎo zhào xí shā píng nán jiāng jūn liú yìn zhé lǐng jiāng zhōu

属后将军郭默矫诏袭杀平南将军刘胤,辄领江州。

kǎn wén zhī yuē cǐ bì zhà yě

侃闻之曰:“此必诈也。

qiǎn jiàng jūn sòng xià chén xiū lǜ bīng jù pèn kǒu kǎn yǐ dà jūn jì jìn

” 遣将军宋夏、陈修率兵据湓口,侃以大军继进。

mò qiǎn shǐ sòng jì bì juàn bǎi pǐ xiě zhōng zhào chéng kǎn

默遣使送妓婢绢百匹,写中诏呈侃。

cān zuǒ duō jiàn yuē mò bù bèi zhào qǐ gǎn wèi cǐ shì

参佐多谏曰:“默不被诏,岂敢为此事。

ruò jìn jūn yi dài zhào bào

若进军,宜待诏报。

kǎn lì sè yuē guó jiā nián xiǎo bù chū xiōng huái

”侃厉色曰:“国家年小,不出胸怀。

qiě liú yìn wèi cháo tíng suǒ lǐ suī fāng rèn fēi cái hé yuán wěi jiā jí xíng

且刘胤为朝廷所礼,虽方任非才,何缘猥加极刑!

guō mò xiāo yǒng suǒ zài bào lüě yǐ dà nàn xīn chú wēi wǎng kuān jiǎn yù yīn xì huì chěng qí cóng héng ěr

郭默虓勇,所在暴掠,以大难新除,威网宽简,欲因隙会骋其从横耳。

fā shǐ shàng biǎo tǎo mò

”发使上表讨默。

yǔ wáng dǎo shū yuē guō mò shā fāng zhōu jí yòng wèi fāng zhōu

与王导书曰:“郭默杀方州,即用为方州;

hài zǎi xiàng biàn wèi zǎi xiàng hu

害宰相,便为宰相乎?

dǎo dá yuē mò jū shàng liú zhī shì jiā yǒu chuán jiàn chéng zī gù bāo hán yǐn rěn shǐ qí yǒu de

”导答曰:“默居上流之势,加有船舰成资,故苞含隐忍,使其有地。

yī yuè qián yán zú xià jūn dào shì yǐ de fēng fā xiāng fù qǐ fēi zūn yǎng shí huì yǐ dìng dà shì zhě yá

一月潜严,足下军到,是以得风发相赴,岂非遵养时晦以定大事者邪!

kǎn shěng shū xiào yuē shì nǎi zūn yǎng shí zéi yě

”侃省书笑曰:“是乃遵养时贼也。

kǎn jì zhì mò jiāng zōng hóu fù mò fù zǐ wǔ rén jí mò jiāng zhāng chǒu yì kǎn jiàng kǎn zhǎn mò děng

”侃既至, 默将宗侯缚默父子五人及默将张丑诣侃降,侃斩默等。

mò zài zhōng yuán shù yǔ shí lè děng zhàn zéi wèi qí yǒng wén kǎn tǎo zhī bīng bù xuè rèn ér qín yě yì wèi kǎn

默在中原,数与石勒等战, 贼畏其勇,闻侃讨之,兵不血刃而擒也,益畏侃。

sū jùn jiāng féng tiě shā kǎn zi bēn yú shí lè lēi yǐ wéi shù jiāng

苏峻将冯铁杀侃子,奔于石勒, 勒以为戍将。

kǎn gào lēi yǐ gù lēi zhào ér shā zhī

侃告勒以故,勒召而杀之。

zhào kǎn dū du jiāng zhōu lǐng cì shǐ zēng zhì zuǒ yòu zhǎng shǐ sī mǎ cóng shì zhōng láng sì rén yuàn shǔ shí èr rén

诏侃都督江州,领刺史,增置左右长史、 司马、从事中郎四人,掾属十二人。

kǎn xuán yú bā líng yīn yí zhèn wǔ chāng

侃旋于巴陵,因移镇武昌。

kǎn mìng zhāng kuí zǐ yǐn wèi cān jūn fàn dá zǐ yáo wèi xiāng dōng tài shǒu pì liú hóng zēng sūn ān wèi yuàn shǔ biǎo lùn méi táo fán wēi shí suǒ hé yī cān xián bào

侃命张夔子隐为参军,范达子珧为湘东太守,辟刘弘曾孙安为掾属,表论梅陶,凡微时所荷,一餐咸报。

qiǎn zi bīn yǔ nán zhōng láng jiàng huán xuān xi fá fán chéng zǒu shí lēi jiāng guō jìng

遣子斌与南中郎将桓宣西伐樊城,走石勒将郭敬。

shǐ xiōng zi zhēn jìng líng tài shǒu lǐ yáng děng gòng pò xīn yě suì píng xiāng yáng

使兄子臻、竟陵太守李阳等共破新野,遂平襄阳。

bài dà jiàng jūn jiàn lǚ shàng diàn rù cháo bù qū zàn bài bù míng

拜大将军,剑履上殿,入朝不趋,赞拜不名。

shàng biǎo gù ràng yuē chén fēi tān yú chóu xī ér xū ràng yú jīn rì

上表固让,曰: “臣非贪于畴昔,而虚让于今日。

shì yǒu hé yú shí yí chén qǐ gǎn yǔ bì xià yǒu wéi

事有合于时宜,臣岂敢与陛下有违;

lǐ yǒu yì yú shèng shì chén qǐ yǔ cháo tíng zuò yì

理有益于圣世,臣岂与朝廷作异。

chén cháng yù chú zhū fú zhǎng zhī shì qiǎn zhū xū jiǎ zhī yòng fēi dú chén shēn ér yǐ

臣常欲除诸浮长之事,遣诸虚假之用,非独臣身而已。

ruò chén zhàng guó wēi líng xiāo xióng zhǎn lēi zé yòu hé yǐ jiā

若臣杖国威灵,枭雄斩勒,则又何以加!

xián hé qī nián liù yuè jí dǔ yòu shàng biǎo xùn wèi yuē

”咸和七年六月疾笃,又上表逊位曰:

chén shào zhǎng gū hán shǐ yuàn yǒu xiàn

臣少长孤寒,始愿有限。

guò méng shèng cháo lì shì shū ēn bì xià ruì jiàn chǒng líng mí tài

过蒙圣朝历世殊恩、陛下睿鉴,宠灵弥泰。

yǒu shǐ bì zhōng zì gǔ ér rán

有始必终, 自古而然。

chén nián chuí bā shí wèi jí rén chén qǐ shǒu qǐ zú dāng fù hé hèn

臣年垂八十,位极人臣,启手启足,当复何恨!

dàn yǐ bì xià chūn qiū shàng fù yú kòu bù zhū shān líng wèi fǎn suǒ yǐ fèn kài jiān huái bù néng yǐ yǐ

但以陛下春秋尚富,余寇不诛,山陵未反,所以愤忾兼怀,不能已已。

chén suī bù zhī mìng nián shí yǐ mài guó ēn shū tè cì fēng cháng shā yǔn yuè zhī rì dāng guī gǔ guó tǔ

臣虽不知命,年时已迈,国恩殊特, 赐封长沙,陨越之日,当归骨国土。

chén fù mǔ jiù zàng jīn zài xún yáng yuán cún chù wáng wú xīn fēn wéi yǐ lēi guó chén xiū qiān gǎi zhī shì kè yǐ lái qiū fèng yíng zhūn xī zàng shì qì nǎi gào lǎo xià fān

臣父母旧葬,今在寻阳,缘存处亡,无心分违, 已勒国臣修迁改之事,刻以来秋,奉迎窀穸,葬事讫,乃告老下籓。

bù tú suǒ huàn suì ěr mián dǔ fú zhěn gǎn jié qíng bù zì shèng

不图所患,遂尔绵笃,伏枕感结,情不自胜。

chén jiān zhě yóu wèi quǎn mǎ zhī chǐ shàng kě xiǎo yán yù wèi bì xià xī píng li xióng běi tūn shí jì lóng shì yǐ qiǎn guàn qiū ào yú bā dōng shòu huán xuān yú xiāng yáng

臣间者犹为犬马之齿尚可小延,欲为陛下西平李雄, 北吞石季龙,是以遣毌丘奥于巴东,授桓宣于襄阳。

liáng tú wèi xù yú cǐ cháng guāi

良图未叙,于此长乖!

cǐ fāng zhī rèn nèi wài zhī yào yuàn bì xià sù xuǎn chén dài shǐ bì děi liáng cái fèng xuān wáng yóu zūn chéng chén zhì zé chén sǐ zhī rì yóu shēng zhī nián

此方之任,内外之要,愿陛下速选臣代使,必得良才,奉宣王猷,遵成臣志,则臣死之日犹生之年。

bì xià suī shèng zī tiān zòng yīng qí rì xīn fāng shì zhī yīn dāng lài qún jùn

陛下虽圣姿天纵,英奇日新,方事之殷,当赖群俊。

sī tú dǎo jiàn shí jīng yuǎn guāng fǔ sān shì

司徒导鉴识经远,光辅三世;

sī kōng jiàn jiǎn sù zhēn zhèng nèi wài wéi yǔn

司空鉴简素贞正,内外惟允;

píng xī jiāng jūn liàng yǎ liàng xiáng míng qì yòng zhōu shí jí bì xià zhī zhōu zhào yě

平西将军亮雅量详明,器用周时,即陛下之周召也。

xiàn tì chóu zī fū róng zhèng dào dì píng tiān chéng sì hǎi xìng lài

献替畴谘,敷融政道,地平天成,四海幸赖。

jǐn qiǎn zuǒ zhǎng shǐ yīn xiàn fèng sòng suǒ jiǎ jié huī chuáng qǔ gài shì zhōng diāo chán tài wèi zhāng jīng jiāng zhōu cì shǐ yìn chuán qǐ jǐ

谨遣左长史殷羡奉送所假节麾、 幢曲盖、侍中貂蝉、太尉章、荆江州刺史印传启戟。

yǎng liàn tiān ēn bēi suān gǎn jié

仰恋天恩,悲酸感结。

yǐ hòu shì fù yòu sī mǎ wáng qiān qī jiā dū hù tǒng lǐng wén wǔ

以后事付右司马王愆期,加督护,统领文武。

kǎn yú chē chū lín jīn jiù chuán míng rì hōng yú fán xī shí nián qī shí liù

侃舆车出临津就船,明日,薨于樊溪,时年七十六。

chéng dì xià zhào yuē gù shǐ chí jié shì zhōng tài wèi dū du jīng jiāng yōng liáng jiāo guǎng yì níng bā zhōu zhū jūn shì jīng jiāng èr zhōu cì shǐ cháng shā jùn gōng jīng dé yùn zhé móu yóu hóng yuǎn

成帝下诏曰:“故使持节、 侍中、太尉、都督荆江雍梁交广益宁八州诸军事、荆江二州刺史、长沙郡公经德蕴哲,谋猷弘远。

zuò fān yú wài bā zhōu sù qīng

作籓于外,八州肃清;

qín wáng yú nèi huáng jiā yǐ níng

勤王于内,皇家以宁。

nǎi zhě huán wén zhī xūn bó jiù shì píng

乃者桓文之勋,伯舅是凭。

fāng lài dà yóu bǐ píng yú yī rén

方赖大猷,俾屏予一人。

qián jìn wèi dà sī mǎ lǐ zhì cè mìng wèi jí jiā chóng

前进位大司马,礼秩策命,未及加崇。

hào tiān bù diào yǎn hū hōng cú zhèn yòng zhèn dào yú jué xīn

昊天不吊, 奄忽薨殂,朕用震悼于厥心。

jīn qiǎn jiān hóng lú zhuī zèng dà sī mǎ jiǎ mì zhāng cí yǐ tài láo

今遣兼鸿胪追赠大司马,假蜜章,祠以太牢。

hún ér yǒu líng xǐ cí chǒng róng

魂而有灵,喜兹宠荣。

yòu cè shì yuē huán cí yǐ tài láo

”又策谥曰桓,祠以太牢。

kǎn yí lìng zàng guó nán èr shí lǐ gù lì kān shí lì bēi huà xiàng yú wǔ chāng xi

侃遗令葬国南二十里,故吏刊石立碑画像于武昌西。

kǎn zài jūn sì shí yī zài xióng yì yǒu quán míng wù shàn jué duàn

侃在军四十一载,雄毅有权,明悟善决断。

zì nán líng qì yú bái dì shù qiān lǐ zhōng lù bù shi yí

自南陵迄于白帝数千里中,路不拾遗。

sū jùn zhī yì yǔ liàng qīng jìn shī lì

苏峻之役,庾亮轻进失利。

liàng sī mǎ yīn róng yì kǎn xiè yuē jiāng jūn wèi cǐ fēi róng děng suǒ cái

亮司马殷融诣侃谢曰:“将军为此,非融等所裁。

jiāng jūn wáng zhāng zhì yuē zhāng zì wèi zhī jiāng jūn bù zhī yě

” 将军王章至,曰:“章自为之,将军不知也。

kǎn yuē xī yīn róng wèi jūn zǐ wáng zhāng wèi xiǎo rén

”侃曰:“昔殷融为君子,王章为小人;

jīn wáng zhāng wèi jūn zǐ yīn róng wèi xiǎo rén

今王章为君子,殷融为小人。

kǎn xìng xiān mì hǎo wèn pō lèi zhào guǎng hàn

”侃性纤密好问,颇类赵广汉。

cháng kè zhū yíng zhǒng liǔ dū wèi xià shī dào guān liǔ zhí zhī yú jǐ mén

尝课诸营种柳, 都尉夏施盗官柳植之于己门。

kǎn hòu jiàn zhù chē wèn yuē cǐ shì wǔ chāng xī mén qián liǔ hé yīn dào lái cǐ zhǒng

侃后见,驻车问曰:“此是武昌西门前柳,何因盗来此种?

shī huáng bù xiè zuì

”施惶怖谢罪。

shí wǔ chāng hào wèi duō shì yīn hào yǔ yì děng jiē wèi zuǒ lì

时武昌号为多士,殷浩、庾翼等皆为佐吏。

kǎn měi yǐn jiǔ yǒu dìng xiàn cháng huan yǒu yú ér xiàn yǐ jié hào děng quàn gèng shǎo jìn kǎn qī huái liáng jiǔ yuē nián shào céng yǒu jiǔ shī wáng qīn jiàn yuē gù bù gǎn yú

侃每饮酒有定限, 常欢有余而限已竭,浩等劝更少进,侃凄怀良久曰:“年少曾有酒失,亡亲见约, 故不敢逾。

yì zhě yǐ wǔ chāng běi àn yǒu zhū chéng yi fēn bīng zhèn zhī

”议者以武昌北岸有邾城,宜分兵镇之。

kǎn měi bù dá ér yán zhě bù yǐ kǎn nǎi dù shuǐ liè yǐn jiàng zuǒ yǔ zhī yuē wǒ suǒ yǐ shè xiǎn ér yù kòu zhèng yǐ cháng jiāng ěr

侃每不答,而言者不已,侃乃渡水猎,引将佐语之曰:“我所以设险而御寇,正以长江耳。

zhū chéng zài jiāng běi nèi wú suǒ yǐ wài jiē qún yí

邾城在江北,内无所倚,外接群夷。

yí zhōng lì shēn jìn rén tān lì yí bù kān mìng bì yǐn kòu lǔ nǎi zhì huò zhī yóu fēi yù kòu yě

夷中利深,晋人贪利,夷不堪命,必引寇虏,乃致祸之由,非御寇也。

qiě wú shí cǐ chéng nǎi sān wàn bīng shǒu jīn zòng yǒu bīng shǒu zhī yì wú yì yú jiāng nán

且吴时此城乃三万兵守,今纵有兵守之,亦无益于江南。

ruò jié lǔ yǒu kě chéng zhī huì cǐ yòu fēi suǒ zī yě

若羯虏有可乘之会, 此又非所资也。

hòu yǔ liàng shù zhī guǒ dà bài

”后庾亮戍之,果大败。

jì nián huái zhǐ zú zhī fēn bù yǔ cháo quán

季年怀止足之分,不与朝权。

wèi wáng yī nián yù xùn wèi guī guó zuǒ lì děng kǔ liú zhī

未亡一年, 欲逊位归国,佐吏等苦留之。

jí jí dǔ jiāng guī cháng shā jūn zī qì zhàng niú mǎ zhōu chuán jiē yǒu dìng bù fēng yìn cāng kù zì jiā guǎn yuè yǐ fù wáng qiān qī rán hòu dēng zhōu cháo yě yǐ wéi měi tán

及疾笃,将归长沙,军资器仗牛马舟船皆有定簿,封印仓库,自加管钥以付王愆期,然后登舟,朝野以为美谈。

jiāng chū fǔ mén gù wèi qiān qī yuē lǎo zi pó suō zhèng zuò zhū jūn bèi

将出府门,顾谓愆期曰: “老子婆娑,正坐诸君辈。

shàng shū méi táo yǔ qīn rén cáo shi shū yuē táo gōng jī shén míng jiàn shì wèi wǔ zhōng shùn qín láo shì kǒng míng lù kàng zhū rén bù néng jí yě

”尚书梅陶与亲人曹识书曰:“陶公机神明鉴似魏武, 忠顺勤劳似孔明,陆抗诸人不能及也。

xiè ān měi yán táo gōng suī yòng fǎ ér héng dé fǎ wài yì

”谢安每言“陶公虽用法,而恒得法外意”。

qí wèi shì suǒ zhòng rú cǐ

其为世所重如此。

rán yìng qiè shù shí jiā tóng qiān yú zhēn qí bǎo huò fù yú tiān fǔ

然媵妾数十,家僮千余,珍奇宝货富于天府。

huò yún kǎn shǎo shí yú yú léi zé wǎng dé yī zhī xùn yǐ guà yú bì

或云“侃少时渔于雷泽,网得一织梭,以挂于壁。

yǒu qǐng léi yǔ zì huà wèi lóng ér qù

有顷雷雨,自化为龙而去”。

yòu mèng shēng bā yì fēi ér shàng tiān jiàn tiān mén jiǔ zhòng yǐ dēng qí bā wéi yī mén bù dé rù

又梦生八翼,飞而上天,见天门九重,已登其八,唯一门不得入。

hūn zhě yǐ zhàng jī zhī yīn suì de zhé qí zuǒ yì

阍者以杖击之,因隧地,折其左翼。

jí wù zuǒ yè yóu tòng

及寤,左腋犹痛。

yòu cháng rú cè jiàn yī rén zhū yī jiè zé liǎn bǎn yuē yǐ jūn zhǎng zhě gù lái xiāng bào

又尝如厕,见一人朱衣介帻,敛板曰:“以君长者,故来相报。

jūn hòu dāng wèi gōng wèi zhì bā zhōu dū du

君后当为公,位至八州都督。

yǒu shàn xiāng zhě shī guī wèi kǎn yuē jūn zuǒ shǒu zhōng zhǐ yǒu shù lǐ dāng wèi gōng

”有善相者师圭谓侃曰:“君左手中指有竖理,当为公。

ruò chè yú shàng guì bù kě yán

若彻于上,贵不可言。

kǎn yǐ zhēn jué zhī jiàn xuè sǎ bì ér wèi gōng zì yǐ zhǐ yì gōng zì yù míng

”侃以针决之见血,洒壁而为“公”字,以纸裛,“公” 字愈明。

jí dū du bā zhōu jù shàng liú wò qiáng bīng qián yǒu kuī yú zhī zhì měi sī shé yì zhī xiáng zì yì ér zhǐ

及都督八州,据上流,握强兵,潜有窥窬之志,每思折翼之祥,自抑而止。

kǎn yǒu zi shí qī rén wéi hóng zhān xià qí qí bīn chēng fàn dài jiàn jiù shǐ yú zhě bìng bù xiǎn

侃有子十七人,唯洪、瞻、夏、琦、旗、斌、称、范、岱见旧史,余者并不显。

hóng pì chéng xiàng yuàn zǎo zú

洪,辟丞相掾,早卒。

zhān zì dào zhēn shǎo yǒu cái qì lì guǎng líng xiāng lú jiāng jiàn chāng èr jùn tài shǒu qiān sàn qí cháng shì dū tíng hóu

瞻,字道真,少有才器,历广陵相,庐江、建昌二郡太守,迁散骑常侍、都亭侯。

wèi sū jùn suǒ hài zhuī zèng dà hóng lú shì mǐn dào shì zǐ

为苏峻所害,追赠大鸿胪,谥愍悼世子。

yǐ xià wèi shì zǐ

以夏为世子。

jí sòng kǎn sàng hái cháng shā xià yǔ bīn jí chēng gè yōng bīng shù qiān yǐ xiàng tú

及送侃丧还长沙,夏与斌及称各拥兵数千以相图。

jì ér jiě sàn bīn xiān wǎng cháng shā xī qǔ guó zhōng qì zhàng cái wù

既而解散,斌先往长沙,悉取国中器仗财物。

xià zhì shā bīn

夏至,杀斌。

yǔ liàng shàng shū yuē bīn suī chǒu è zuì zài nán rěn rán wáng xiàn yǒu zhì gǔ ròu zhì qīn qīn yùn dāo jù yǐ xíng tóng tǐ shāng fù mǔ zhī ēn wú cè yǐn zhī xīn yīng jiā fàng chù yǐ chéng bào nüè

庾亮上疏曰:“斌虽丑恶,罪在难忍,然王宪有制,骨肉至亲,亲运刀锯以刑同体,伤父母之恩,无恻隐之心,应加放黜,以惩暴虐。

liàng biǎo wèi zhì dōu ér xià bìng zú

”亮表未至都,而夏病卒。

zhào fù yǐ zhān xi hóng xí kǎn jué shì zhì guāng lù xūn

诏复以瞻息弘袭侃爵,仕至光禄勋。

zú zi chāo zhī sì

卒,子绰之嗣。

chāo zhī zú zi yán shòu sì

绰之卒,子延寿嗣。

sòng shòu shàn jiàng wèi wú chāng hòu wǔ bǎi hù

宋受禅, 降为吴昌侯,五百户。

qí sī kōng yuàn

琦,司空掾。

qí lì wèi sàn qí cháng shì chēn xiàn kāi guó bó

旗,历位散骑常侍、郴县开国伯。

xián hé mò wèi sàn qí shì láng

咸和末,为散骑侍郎。

xìng shén xiōng bào

性甚凶暴。

zú zi dìng sì

卒,子定嗣。

zú zi xí zhī sì

卒,子袭之嗣。

zú zi qiān zhī sì

卒,子谦之嗣。

sòng shòu shàn guó chú

宋受禅,国除。

bīn shàng shū láng

斌,尚书郎。

chēng dōng zhōng láng jiàng nán píng tài shǒu nán mán xiào wèi jiǎ jié

称,东中郎将、南平太守、南蛮校尉、假节。

xìng xiāo yǒng bù lún yǔ zhū dì bù xié

性虓勇不伦,与诸弟不协。

hòu jiā jiàn wēi jiāng jūn

后加建威将军。

xián kāng wǔ nián yǔ liàng yǐ chēng wéi jiān jiāng xià suí yì yáng sān jùn jūn shì nán zhōng láng jiàng jiāng xià xiāng yǐ běn suǒ lǐng èr qiān rén zì suí

咸康五年,庾亮以称为监江夏随义阳三郡军事、南中郎将、江夏相,以本所领二千人自随。

dào xià kǒu qīng jiāng èr bǎi rén xià jiàn liàng

到夏口,轻将二百人下见亮。

liàng dà huì lì zuǒ zé chēng qián hòu zuì è chēng bài xiè yīn bà chū

亮大会吏佐,责称前后罪恶,称拜谢,因罢出。

liàng shǐ rén yú gé wài shōu zhī qì shì liàng shàng shū yuē àn chèng dà sī mǎ kǎn zhī niè zǐ fù wáng bù jū sàng wèi huāng dān yú jiǔ mèi lì tōu róng shàn shè wǔ jùn zì wèi jiān jūn zhé zhào wáng guān jù zhī jūn fǔ

亮使人于阁外收之,弃市,亮上疏曰:“案称,大司马侃之孽子, 父亡不居丧位,荒耽于酒,昧利偷荣,擅摄五郡,自谓监军,辄召王官,聚之军府。

gù chē qí jiāng jūn liú hóng zēng sūn ān yù jū jiāng xià jí jiāng yáng gōng zhào sháo bìng yǐ yán sè yǒu wǔ chēng fàng shēng dāng shā ān gōng jù zì fù shuǐ ér sǐ sháo yú yù zì jìn

故车骑将军刘弘曾孙安寓居江夏,及将杨恭、赵韶,并以言色有忤,称放声当杀, 安、恭惧,自赴水而死,韶于狱自尽。

jiāng jūn guō kāi cóng chēng wǎng cháng shā fù sàng chēng yí kāi fù qí xiōng dì nǎi fǎn fù xuán tóu yú fān qiáng yǎng ér dàn zhī gǔ zhào dù jiāng èr shí yú lǐ guān zhě shù qiān mò bù zhèn hài

将军郭开从称往长沙赴丧,称疑开附其兄弟, 乃反缚悬头于帆樯,仰而弹之,鼓棹渡江二十余里,观者数千,莫不震骇。

yòu duō cáng nì fǔ bīng shōu zuò yīng sǐ

又多藏匿府兵,收坐应死。

chén yóu wèi rěn zhí shàng qiě miǎn qí sī mǎ

臣犹未忍直上,且免其司马。

chēng sì zòng chǒu yán wú suǒ gù jì yào jié zhū jiāng yù zǔ bīng gòu nán

称肆纵丑言,无所顾忌,要结诸将,欲阻兵构难。

zhū jiāng huáng jù mò gǎn chóu dá yóu shì jiān móu wèi jí fā lù

诸将惶惧,莫敢酬答,由是奸谋未即发露。

chén yǐ kǎn xūn láo wáng shì shì yǐ yī wéi róng yǎn gù biǎo wèi nán zhōng láng jiàng yǔ chén xiāng jìn sī yù yǒu yǐ kuāng jiù zhī

臣以侃勋劳王室,是以依违容掩,故表为南中郎将,与臣相近,思欲有以匡救之。

ér chēng chái láng yù shén fā yán jī qiè bù zhōng bù xiào mò cǐ zhī shén

而称豺狼愈甚,发言激切,不忠不孝,莫此之甚。

gǒu lì shè jì yì yǒu zhuān duàn zhé shōu chēng fú fǎ

苟利社稷,义有专断,辄收称伏法。

fàn zuì zhī míng tài yuán chū wèi guāng lù xūn

范,最知名,太元初,为光禄勋。

dài sàn qí shì láng

岱,散骑侍郎。

zhēn zì yàn xiá yǒu yǒng lüè zhì móu cì jué dāng yáng tíng hòu

臻字彦遐,有勇略智谋,赐爵当阳亭侯。

xián hé zhōng wèi nán jùn tài shǒu lǐng nán mán xiào wèi jiǎ jié

咸和中,为南郡太守、领南蛮校尉、 假节。

zú guān zhuī zèng píng nán jiāng jūn shì yuē sù

卒官,追赠平南将军,谥曰肃。

zhēn dì yú guǒ liè shàn zhàn yǐ gōng lèi qiān wǔ wēi jiāng jūn

臻弟舆,果烈善战,以功累迁武威将军。

chū zéi zhāng yì běn zhōng zhōu rén yuán kāng zhōng bèi chà xi zhēng yù tiān xià luàn suì liú shǔ

初,贼张奕本中州人,元康中被差西征,遇天下乱,遂留蜀。

zhì shì lǜ sān bǎi yú jiā yù jiù dù tāo wèi kǎn suǒ huò

至是,率三百余家欲就杜弢,为侃所获。

zhū jiāng qǐng shā qí dīng zhuàng qǔ qí qī xī yú yuē cǐ běn guān bīng shù jīng zhàn zhèn kě shè zhī yǐ wéi yòng

诸将请杀其丁壮, 取其妻息,舆曰:“此本官兵,数经战阵,可赦之以为用。

kǎn shè zhī yǐ pèi yú

”侃赦之,以配舆。

jí kǎn yǔ dù tāo zhàn bài zéi yǐ jié gāo dǎ méi guān jūn chuán jiàn jūn zhōng shī sè

及侃与杜弢战败,贼以桔槔打没官军船舰,军中失色。

yú lǜ qīng gě chū qí shàng liú yǐ jī zhī suǒ xiàng zhé kè

舆率轻舸出其上流以击之,所向辄克。

zéi yòu lǜ zhòng jiāng fén kǎn zī zhòng yú yòu jī pò zhī

贼又率众将焚侃辎重,舆又击破之。

zì shì měi zhàn zhé kè zéi wàng jiàn yú jūn xiāng wèi yuē bì táo wǔ wēi

自是每战辄克,贼望见舆军,相谓曰: “避陶武威。

wú gǎn dāng zhě

”无敢当者。

hòu yǔ dù tāo zhàn yú bèi zhòng chuāng zú

后与杜弢战,舆被重创,卒。

kǎn kū zhī tòng yuē sàng wú jiā bǎo

侃哭之恸,曰:“丧吾家宝!

sān jūn jiē wèi zhī chuí qì

”三军皆为之垂泣。

zhào zèng cháng shā tài shǒu

诏赠长沙太守。

shǐ chén yuē gǔ zhě míng wáng zhī jiàn guó yě xià liào jiāng yǔ liè wéi jiǔ zhōu fǔ xiāng xuán gōng zī yú sì yuè

史臣曰:古者明王之建国也,下料疆宇,列为九州,辅相玄功,咨于四岳。

suǒ yǐ yǎng xī qí zhèng fǔ jì xuān fēng

所以仰希齐政,俯寄宣风。

bèi lián lǜ zhī yí wēi téng kǔn wài

备连率之仪,威腾阃外;

zǒng bān tiáo zhī wu lǐ rù qū zhōng

总颁条之务,礼缛区中。

wěi chēng qí cái gān táng yǐ zhī liú yǒng

委称其才,《甘棠》以之流咏;

jù fēi qí dé chóu xiǎng yǐ shì xīng jiē

据非其德,仇饷以是兴嗟。

zhōng cháo shū shì yào huāng duō zǔ fēn fú jiàn jié bìng wěn tiān gāng

中朝叔世,要荒多阻,分符建节,并紊天纲。

hé jì yǐ tóng lǐ zhī qíng shēn lú wǎn zhī qì jū fāng mù zhī de zhèn wú qǐ zhī fēng

和季以同里之情,申卢绾之契,居方牧之地,振吴起之风。

zì yōu cú jīng jí liǎn chái láng zhī jī

自幽徂荆,亟敛豺狼之迹;

jǔ xián dēng shàn qióng duó kǒng cuì zhī máo

举贤登善,穷掇孔翠之毛。

yóu shì lì mín bì lì huá yí shùn mìng yī zhōu qīng yàn tián bō yú fèi hǎi zhī zhōng

由是吏民毕力,华夷顺命,一州清晏,恬波于沸海之中;

bǎi chéng ān dǔ jìng qǐn yú jī tiān zhī jì

百城安堵,静寝于稽天之际。

yóu dú chēng shàn zhèng hé qí guǎ yú

犹独称善政,何其寡欤!

yì yún zhēn gù zú yǐ gàn shì yú zhēng nán jiàn zhī yǐ

《易》 云“贞固足以干事”,于征南见之矣。

shì xíng wàng fēi shì zú sú yì zhū huá bá cuì zōu luò zhī jiān bǐ jiān máo jùn zhī liè chāo jū wài xiāng hóng zǒng shàng liú

士行望非世族,俗异诸华,拔萃陬落之间, 比肩髦俊之列,超居外相,宏总上流。

bù zé huái biān zé yán chéng jìng tuò

布泽怀边,则严城静柝;

shì wèi kuāng zhǔ zé lún dǐng zài níng

释位匡主,则沦鼎再宁。

yuán guī yǐ qī lǐ zhī chóng yì qí yīng ér xià bài

元规以戚里之崇,挹其膺而下拜;

mào hóng yǐ bǎo héng zhī guì fú qí yán ér dòng sè

茂弘以保衡之贵,服其言而动色。

wàng lóng fēn shǎn lǐ zé yí rán

望隆分陕,理则宜然。

zhì yú shí shǔ yún tún fù yú tiān fǔ qián yǒu bāo cáng zhī zhì gù sī shé yì zhī xiáng bèi yǐ

至于时属云屯,富逾天府,潜有包藏之志,顾思折翼之祥,悖矣!

fū zǐ yuē rén wú qiú bèi sī yán zhī xìn yú shì yǒu zhēng

夫子曰“人无求备”,斯言之信,于是有征。

zàn yuē hé jì chéng ēn jiàn yú nán fú

赞曰:和季承恩,建旟南服。

wēi jìng jīng sāi huà yáng jiāng ào

威静荆塞,化扬江澳。

lù lì tiān cháo fěi wàng zhōng sù

戮力天朝,匪忘忠肃。

zhǎng shā qín wáng yōng pèi róng chǎng

长沙勤王,拥旆戎场。

rèn lóng sān shì gōng xuān yī kuāng

任隆三事,功宣一匡。

yī lài zhī zhòng fěi yī zhōu háng

繄赖之重,匪伊舟航。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →