liú wěi zì dà lián péng chéng rén chu yuán wáng jiāo zhī hòu yě
刘隗，字大连，彭城人，楚元王交之后也。
fù dǐ dōng guāng lìng
父砥，东光令。
wěi shǎo yǒu wén hàn qǐ jiā mì shū láng shāo qiān guàn jūn jiāng jūn péng chéng nèi shǐ
隗少有文翰，起家秘书郎，稍迁冠军将军、彭城内史。
bì luàn dù jiāng yuán dì yǐ wéi cóng shì zhōng láng
避乱渡江，元帝以为从事中郎。
wěi yā xí wén shǐ shàn qiú rén zhǔ yì dì shēn qì yù zhī
隗雅习文史， 善求人主意，帝深器遇之。
qiān chéng xiàng sī zhí wěi yǐ xíng xiàn
迁丞相司直，委以刑宪。
shí jiàn kāng wèi shōu hù jūn shì ér wèi fǔ jiāng cuàn qǔ zhī wěi zòu miǎn hù jūn jiāng jūn dài ruò sī guān
时建康尉收护军士，而为府将篡取之，隗奏免护军将军戴若思官。
shì zǐ wén xué wáng jí zhī jū shū mǔ sàng ér hūn wěi zòu zhī dì xià lìng yuē shī chēng shā lǐ duō hūn yǐ huì nán nǚ zhī wú fū jiā zhèng jīn rì zhī wèi yě kě yī jiě jìn zhǐ
世子文学王籍之居叔母丧而婚，隗奏之，帝下令曰：“《诗》称杀礼多婚，以会男女之无夫家，正今日之谓也，可一解禁止。
zì jīn yǐ hòu yi wèi qí fáng
自今以后，宜为其防。
dōng gé jì jiǔ yán hán zài shū fù sàng jià nǚ wěi yòu zòu zhī
”东阁祭酒颜含在叔父丧嫁女，隗又奏之。
lú jiāng tài shǒu liáng kān míng rì dāng chú fù fú
庐江太守梁龛明日当除妇服，
jīn rì qǐng kè zòu jì
今日请客奏伎，
chéng xiàng zhǎng shǐ zhōu yǐ děng sān shí yú rén tóng huì
丞相长史周𫖮等三十余人同会，
wěi zòu yuē fu dí qī zhǎng zǐ jiē zhàng jū lú
隗奏曰：“夫嫡妻长子皆杖居庐，
gù zhōu jǐng wáng yǒu sān nián zhī sàng
故周景王有三年之丧，
jì chú ér yàn
既除而宴，
chūn qiū yóu jī
《春秋》犹讥，
kuàng kān pǐ fū
况龛匹夫，
mù yàn cháo xiáng
暮宴朝祥，
màn fú zhī qiān
慢服之愆，
yi sù sàng jì zhī lǐ
宜肃丧纪之礼。
qǐng miǎn kān guān xuē hóu jué
请免龛官，削侯爵。
yǐ děng zhī kān yǒu sàng jí huì fēi lǐ yi gè duó fèng yī yuè yǐ sù qí wéi
𫖮等知龛有丧，吉会非礼，宜各夺俸一月，以肃其违。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
chéng xiàng xíng cān jūn sòng tǐng běn yáng zhōu cì shǐ liú táo mén rén táo wáng hòu tǐng qǔ táo ài qiè yǐ wéi xiǎo qī
丞相行参军宋挺，本扬州刺史刘陶门人，陶亡后，挺娶陶爱妾以为小妻。
jiàn xìng zhōng tǐng yòu gē dào guān bù liù bǎi yú pǐ zhèng xíng qì shì yù shè miǎn
建兴中，挺又割盗官布六百余匹，正刑弃市，遇赦免。
jì ér fèn wǔ jiàng jūn yuán kàng qǐng wèi zhǎng shǐ
既而奋武将军阮抗请为长史。
wěi hé zòu yuē tǐng miè qí sǐ zhǔ ér zhuān qí shì bèi zài sān zhī yì shāng rén lún zhī xù dāng tóu zhī sì yì yǐ yù chī mèi
隗劾奏曰：“挺蔑其死主而专其室，悖在三之义，伤人伦之序，当投之四裔以御魑魅。
qǐng chú tǐng míng jìn gù zhōng shēn
请除挺名，禁锢终身。
ér fèn wǔ jiāng jūn tài shān tài shǒu yuán kàng qǐng wèi zhǎng shǐ
而奋武将军、太山太守阮抗请为长史。
kàng wěi wén jīng wǔ pōu fú dōng fān dāng yōng xūn zhōng liáng nì jìn rén xián ér bāo qiú zāng wū jǔ wán yòng yín
抗纬文经武，剖符东籓，当庸勋忠良，昵近仁贤，而褒求赃污，举顽用嚚。
qǐng miǎn kàng guān xià yù lǐ zuì
请免抗官，下狱理罪。
zòu kě ér tǐng bìng sǐ
”奏可，而挺病死。
wěi yòu zòu fú zhǐ tǐng yǐ sàng wáng bù fù zhuī biǎn
隗又奏：“符旨：挺已丧亡，不复追贬。
yú chǔn yì àn wèi dá sī yì
愚蠢意暗，未达斯义。
xī zhèng rén zi jiā zhī guān hàn míng zhuī tǎo shǐ qiān jīng zhuàn bāo biǎn jiē zhuī shū xiān shì shù bǎi nián jiān fēi tú qū qū yù lí dāng shí yì jiāng zuò fǎ chuí yú lái shì dāng cháo wáng xī méi biàn wú shàn è yě
昔郑人ＪＸ子家之棺，汉明追讨史迁，经传褒贬，皆追书先世数百年间，非徒区区欲厘当时，亦将作法垂于来世，当朝亡夕没便无善恶也。
qǐng cáo rú qián zhuī chú tǐng míng wéi mín lù qiè huán běn xiǎn zhèng è rén bān xià yuǎn jìn
请曹如前追除挺名为民，录妾还本，显证恶人，班下远近。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
nán zhōng láng jiàng wáng hán yǐ zú qiáng xiǎn guì jiāo ào zì zì yī qǐng cān zuǒ jí shǒu cháng èr shí xǔ rén duō qǔ fēi qí cái
南中郎将王含以族强显贵，骄傲自恣，一请参佐及守长二十许人，多取非其才。
wěi hé zòu wén zhì shén kǔ shì suī bèi qǐn wáng shì shēn jì jí zhī
隗劾奏文致甚苦， 事虽被寝，王氏深忌疾之。
ér wěi zhī tán zòu bù wèi qiáng yù jiē cǐ lèi yě
而隗之弹奏不畏强御，皆此类也。
jiàn xìng zhōng chéng xiàng fǔ zhǎn dū yùn lìng shǐ chún yú bó ér xuè nì liú wěi yòu zòu yuē gǔ zhī wèi yù bì chá wǔ tīng sān huái jiǔ jí yǐ qiú mín qíng
建兴中，丞相府斩督运令史淳于伯而血逆流，隗又奏曰：“古之为狱必察五听， 三槐九棘以求民情。
suī míng shù zhèng bù gǎn shé yù
虽明庶政，不敢折狱。
sǐ zhě bù dé fù shēng xíng zhě bù kě fù xù shì yǐ míng wáng āi jīn yòng xíng
死者不得复生，刑者不可复续，是以明王哀矜用刑。
cáo cān qù qí yǐ shì yù wèi jì
曹参去齐，以市狱为寄。
zì qǐng zhēng huāng shā lù wú dù zuì tóng duàn yì xíng fá shī yí
自顷蒸荒，杀戮无度，罪同断异，刑罚失宜。
jǐn àn xíng dū yùn lìng shǐ chún yú bó xíng xuè zhe zhù suì nì shàng zhōng jí zhù mò èr zhàng sān chǐ xuán fù xià liú sì chǐ wǔ cùn
谨按行督运令史淳于伯刑血著柱，遂逆上终极柱末二丈三尺，旋复下流四尺五寸。
bǎi xìng xuān huá shì nǚ zòng guān xián yuē qí yuān
百姓喧华，士女纵观，咸曰其冤。
bó xi zhōng sù cí chēng wang yún bó dū yùn qì qù èr yuè shì bì dài hái wú yǒu jī fá
伯息忠诉辞称枉，云伯督运讫去二月，事毕代还， 无有稽乏。
shòu qiú shǐ yì zuì bù jí sǐ
受赇使役，罪不及死。
jūn shì shù jūn fēi wéi zhēng jūn yǐ fá jūn xīng lùn yú lǐ wèi wang
军是戍军，非为征军，以乏军兴论，于理为枉。
sì nián zhī zhōng gōng jǐ yùn cáo fán zhū zhēng fā zū diào bǎi yì jiē yǒu jī tíng ér bù yǐ jūn xīng lùn zhì yú bó yě hé dú míng zhī
四年之中，供给运漕，凡诸征发租调百役，皆有稽停，而不以军兴论，至于伯也， 何独明之？
chuí chǔ zhī xià wú qiú bù dé qiú rén wèi tòng shì cí yīng zhī
捶楚之下，无求不得，囚人畏痛，饰辞应之。
lǐ cáo guó zhī diǎn xíng ér shǐ zhōng děng chēng yuān míng shí
理曹，国之典刑，而使忠等称冤明时。
jǐn àn cóng shì zhōng láng zhōu yán fǎ cáo cān jūn liú yìn shǔ li kuāng xìng hé shū chǒng bìng dēng liè cáo dāng sī dūn fèng zhèng dào xiáng fǎ shèn shā shǐ zhào shù wú wang rén bù chēng su
谨按从事中郎周筵、法曹参军刘胤、属李匡幸荷殊宠，并登列曹，当思敦奉政道，详法慎杀，使兆庶无枉，人不称诉。
ér lìng bó wang tóng zhōu qīng yuān hún kū yú yōu dōu su líng hèn yú huáng quán jiē tàn shén yú qǐ liáng xuè yāo guò yú bēng chéng gù yǒu yǔn shuāng zhī rén yè kū zhī guǐ
而令伯枉同周青，冤魂哭于幽都， 诉灵恨于黄泉，嗟叹甚于杞梁，血妖过于崩城，故有陨霜之人，夜哭之鬼。
bó yǒu zhòu jiàn péng shēng wèi shǐ xíng shā shī zhōng yāo shěng bìng jiàn yǐ gǔ kuàng jīn qí kuí yī yě
伯有昼见，彭生为豕，刑杀失中，妖眚并见，以古况今，其揆一也。
jiē yóu yán děng bù shèng qí rèn qǐng jiē miǎn guān
皆由筵等不胜其任， 请皆免官。
yú shì yòu jiāng jūn wáng dǎo děng shàng shū yǐn jiù qǐng jiě zhí
”于是右将军王导等上疏引咎，请解职。
dì yuē zhèng xíng shī zhōng jiē wú àn sāi suǒ yóu
帝曰：“政刑失中，皆吾暗塞所由。
xún shì kuì jù sī wén zhōng gào yǐ bǔ qí quē
寻示愧惧，思闻忠告，以补其阙。
ér yǐn guò qiú tuì qǐ suǒ wàng yě
而引过求退，岂所望也！
yóu shì dǎo děng yī wú suǒ wèn
”由是导等一无所问。
jìn guó jì jiàn bài yù shǐ zhōng chéng
晋国既建，拜御史中丞。
zhōu sōng jià nǚ mén shēng duàn dào jiě lú zhuó shāng èr rén jiàn kāng zuǒ wèi fù biàn yòu bèi zhuó
周嵩嫁女，门生断道解庐，斫伤二人，建康左尉赴变， 又被斫。
wěi hé sōng xiōng yǐ yuē yǐ xìng hé shū chǒng liè wèi shàng liáo dāng chóng míng xiàn diǎn xié hé shàng xià xíng yú zuǒ yòu yǐ yù yú jiā bāng
隗劾嵩兄𫖮曰：“𫖮幸荷殊宠，列位上僚，当崇明宪典，协和上下，刑于左右，以御于家邦。
ér nǎi zòng sì xiǎo rén qún wèi xiōng hài gōng yú guǎng dōu zhī zhōng bái rì rèn wèi yuǎn jìn xiōng xià bǎi xìng xuān huá kuī sǔn fēng wàng jiàn bù kě zhǎng
而乃纵肆小人，群为凶害，公于广都之中白日刃尉，远近汹吓， 百姓喧华，亏损风望，渐不可长。
jì wú dà chén jiǎn yù zhī jié bù kě duì yáng xiū mìng
既无大臣检御之节，不可对扬休命。
yi jiā biǎn chù yǐ sù qí wéi
宜加贬黜， 以肃其违。
yǐ zuò miǎn guān
”𫖮坐免官。
tài xìng chū cháng jiān shì zhōng cì jué dōu xiāng hòu xún dài xuē jiān wèi dān yáng yǐn yǔ shàng shū lìng diāo xié bìng wèi yuán dì suǒ chǒng yù pái yì háo qiáng
太兴初，长兼侍中，赐爵都乡侯，寻代薛兼为丹阳尹，与尚书令刁协并为元帝所宠，欲排抑豪强。
zhū kè suì zhī zhèng jiē yún wěi xié suǒ jiàn
诸刻碎之政，皆云隗、协所建。
wěi suī zài wài wàn jī mì mì jiē yù wén zhī
隗虽在外，万机秘密皆豫闻之。
bài zhèn běi jiāng jūn dū du qīng xú yōu píng sì zhōu jūn shì jiǎ jié jiā sàn qí cháng shì lǜ wàn rén zhèn sì kǒu
拜镇北将军、都督青徐幽平四州军事、假节，加散骑常侍，率万人镇泗口。
chū wěi yǐ wáng dūn wēi quán tài shèng zhōng bù kě zhì quàn dì chū fù xīn yǐ zhèn fāng yú gù yǐ qiáo wáng chéng wèi xiāng zhōu xù yòng wěi jí dài ruò sī wèi dū du
初，隗以王敦威权太盛，终不可制，劝帝出腹心以镇方隅，故以谯王承为湘州， 续用隗及戴若思为都督。
dūn shén è zhī yǔ wěi shū yuē qǐng chéng shèng shàng gù miǎn zú xià jīn dà zéi wèi miè zhōng yuán dǐng fèi yù yǔ zú xià zhōu shēng zhī tú lù lì wáng shì gòng jìng hǎi nèi
敦甚恶之，与隗书曰：“顷承圣上顾眄足下，今大贼未灭， 中原鼎沸，欲与足下周生之徒戮力王室，共静海内。
ruò qí tài yě zé dì zuò yú shì hū lóng
若其泰也，则帝祚于是乎隆；
ruò qí fǒu yě zé tiān xià yǒng wú wàng yǐ
若其否也，则天下永无望矣。
wěi dá yuē yú xiāng wàng yú jiāng hú rén xiāng wàng yú dào shù
”隗答曰：“鱼相忘于江湖，人相忘于道术。
jié gǔ gōng zhī lì xiào zhī yǐ zhōng zhēn wú zhī zhì yě
竭股肱之力，效之以忠贞，吾之志也。
dūn de shū shén nù
”敦得书甚怒。
jí dūn zuò luàn yǐ tǎo wěi wèi míng zhào zhēng wěi hái jīng shī bǎi guān yíng zhī yú dào wěi àn zé dà yán yì qì zì ruò
及敦作乱，以讨隗为名，诏征隗还京师，百官迎之于道，隗岸帻大言，意气自若。
jí rù jiàn yǔ diāo xié zòu qǐng zhū wáng shì
及入见，与刁协奏请诛王氏。
bù cóng yǒu jù sè lǜ zhòng zhūn jīn chéng
不从， 有惧色，率众屯金城。
jí dūn kè shí tóu wěi gōng zhī bù bá rù gōng gào cí dì xuě tì yǔ zhī bié
及敦克石头，隗攻之不拔，入宫告辞，帝雪涕与之别。
wěi zhì huái yīn wèi liú xiá suǒ xí xié qī zǐ jí qīn xìn èr bǎi yú rén bēn yú shí lè lēi yǐ wéi cóng shì zhōng láng tài zǐ tài fù
隗至淮阴，为刘遐所袭，携妻子及亲信二百余人奔于石勒，勒以为从事中郎、太子太傅。
zú nián liù shí yī
卒年六十一。
zi suí chū jǔ xiù cái chú fù mǎ dū wèi fèng cháo qǐng
子绥，初举秀才，除驸马都尉、奉朝请。
suí wěi bēn lēi zú
随隗奔勒，卒。
sūn bō sì
孙波嗣。
bō zì dào zé
波字道则。
chū wèi shí jì lóng guàn jūn jiāng jūn wáng qià cān jūn jí jì lóng sǐ qià yǔ bō jù jiàng
初为石季龙冠军将军王洽参军，及季龙死，洽与波俱降。
mù dì yǐ bō wèi xiāng chéng tài shǒu lèi qiān huán chōng zhōng jūn zī yì cān jūn
穆帝以波为襄城太守，累迁桓冲中军谘议参军。
dà sī mǎ huán wēn xī zhēng yuán zhēn cháo tíng kōng xū yǐ bō wèi jiàn wēi jiāng jūn huái nán nèi shǐ lǐng wǔ qiān rén zhèn shí tóu
大司马桓温西征袁贞，朝廷空虚，以波为建威将军、淮南内史，领五千人镇石头。
shòu yáng píng chú shàng shū zuǒ chéng bù bài zhuǎn guàn jūn jiāng jūn nán jùn xiāng
寿阳平，除尚书左丞，不拜，转冠军将军、 南郡相。
shí fú jiān dì róng wéi yōng zhōu cì shǐ zhū xù yú xiāng yáng bō lǜ zhòng bā qiān jiù zhī yǐ dí qiáng bù gǎn jìn xù jìng xiàn méi
时苻坚弟融围雍州刺史朱序于襄阳，波率众八千救之，以敌强不敢进，序竟陷没。
bō yǐ wèi nuò miǎn guān
波以畏懦免官。
hòu fù yǐ bō wèi guàn jūn jiāng jūn lèi qiān sàn qí cháng shì
后复以波为冠军将军，累迁散骑常侍。
fú jiān bài cháo tíng yù zhèn jìng běi fāng chū bō dū huái běi zhū jūn jì zhōu cì shǐ yǐ jí wèi xíng
苻坚败，朝廷欲镇靖北方，出波督淮北诸军、冀州刺史，以疾未行。
shàng shū yuē
上疏曰：
chén wén tiān dì yǐ hóng jì wèi rén jūn dào yǐ huì xià wèi dé shì yǐ yǔ tāng yǒu shēn qín zhī jī táng yú yǒu zài yǔ zhī gào yòng néng huì bèi cāng shēng xūn liú hòu yè
臣闻天地以弘济为仁，君道以惠下为德，是以禹汤有身勤之绩，唐虞有在予之诰，用能惠被苍生，勋流后叶。
xuān dì kāi tuò hóng tú shǐ jī chéng mìng
宣帝开拓洪图，始基成命；
yuán jí wén wǔ lì shǔ zài gōng ér yóu xū xīn cè xí bēi jǐ chóng wù
爰及文武，历数在躬， 而犹虚心侧席，卑己崇物。
rán hòu zhī jī lěi zhī gōng zhòng qín wáng zhī yè jiān xiān jūn zhī dé hóng yí jué zhī cì hòu
然后知积累之功重，勤王之业艰，先君之德弘，贻厥之赐厚。
huì huáng bù huái wěi zhèng nèi rèn suì shǐ shén qì yōu lún sān guāng yì yào
惠皇不怀，委政内任，遂使神器幽沦，三光翳曜；
yuán líng huái jiǔ quán zhī gǎn gōng miào jí hú mǎ zhī jī
园陵怀九泉之感，宫庙集胡马之迹；
suǒ wèi ròu shí shī zhī yú cháo lí shù bào hái yú wài yě
所谓肉食失之于朝，黎庶暴骸于外也。
lài yuán huáng dì shén wǔ yìng qī zuò lóng huái hǎi zhèn qián gāng yú yǐ zhuì niǔ jué wéi ér gēng zhāng
赖元皇帝神武应期，祚隆淮海， 振干纲于已坠，纽绝维而更张。
bì xià chéng xuān dì kāi shǐ zhī hóng jī shòu yuán dì kè zhōng zhī chéng liè bǎo dà dìng gōng jí bīng jìng luàn
陛下承宣帝开始之宏基，受元帝克终之成烈，保大定功，戢兵静乱。
gù shǐ fù lín héng hǎi zhī jīng jiàn wèi tāo tiān zhī kòu wàng yún qí ér xiāo kuì dǔ tài yáng ér wù sàn wēi wēi dàng dàng rén wú míng yān
故使负鳞横海之鲸，僭位滔天之寇，望云旗而宵溃，睹太阳而雾散，巍巍荡荡，人无名焉。
ér qǐng nián yǐ lái tiān wén wéi cuò yāo guài lǚ shēng
而顷年已来，天文违错，妖怪屡生。
kuài jī xiān dì běn fēng ér dì dòng jīng nián
会稽先帝本封，而地动经年。
xī zhōu zhī wén wǔ yǒu yú wū zhī ruì jūn chén yóu huái zhèn sǒng kuàng jīn zāi biàn zhòng jí céng mò zhī yí
昔周之文武有鱼乌之瑞，君臣犹怀震悚，况今灾变众集，曾莫之疑。
gōng dàn yǒu wù xiū zhī jiè jiǎ yì yǒu jī xīn zhī yù
公旦有勿休之诫，贾谊有积薪之喻。
chén jiàn xiān zhēng qiè wéi jīn shì shì yǐ gǎn sì kuáng gǔ zhí yán wú huì
臣鉴先征，窃惟今事，是以敢肆狂瞽，直言无讳。
wǎng zhě xiān dì yǐ xuán fēng yù shì zé chéng qún hòu zuò yùn tiān gāng suí huà wěi shùn gù wàng rì jì zhī gōng shōu suì chéng zhī yòng
往者先帝以玄风御世，责成群后，坐运天纲，随化委顺，故忘日计之功，收岁成之用。
jīn lǐ yuè zhēng fá zì tiān zǐ chū xiāng wáng xián jùn xié hé bǎi kuí liù hé chéng fēng tiān xià xiǎng zhèn ér jūn tái zhī yǒng fú wén jǐng háo zhī mìng wèi bù
今礼乐征伐自天子出，相王贤俊，协和百揆，六合承风，天下响振，而钧台之咏弗闻，景毫之命未布。
jiāng qún chén zhī bù chēng bì bù yòng zhī bù jìn hu
将群臣之不称，陛不用之不尽乎？
fán shèng wáng zhī huà mò bù dūn chóng zhōng xìn cún zhèng qì xié
凡圣王之化，莫不敦崇忠信，存正弃邪。
shāng huà huǐ sú zhě suī qīn suī guì bì shū ér yuǎn zhī
伤化毁俗者，虽亲虽贵，必疏而远之；
qīng gōng zhēn xiū zhě suī wēi suī jiàn bì qīn ér jìn zhī
清公贞修者，虽微虽贱，必亲而近之。
jīn zé bù rán
现在却不是这样。
cǐ fēng jì tì lì jìng zī shén péng dǎng bǐ zhōu huǐ yù jiāo xìng zuàn qiú gǒu jìn rén xī fèn wài
此风既替，利竞滋甚，朋党比周， 毁誉交兴，钻求苟进，人希分外。
jiàn xián ér jū qí shàng shòu lù měi guò qí liàng xī zhǐ chéng yì zhě yǐ wéi fèng gōng gòng xiāng zàn bái zhě yǐ wéi zhōng jié
见贤而居其上，受禄每过其量，希旨承意者以为奉公，共相赞白者以为忠节。
jǔ shì jiàn zhī shuí gǎn zhèng yán
举世见之，谁敢正言。
bì xià bù míng bì xíng zhī fǎ yǐ jué chuān jiàn zhī yuán zhě kǒng tuō yīn pí juàn yǐ wù shì tīng
陛下不明必行之法以绝穿鉴之源者，恐脱因疲倦以误视听。
qiě fú jiān miè wáng yú jīn wǔ nián jiù jīng cán huǐ shān líng wú wèi bǎi xìng tú tàn wèi méng zhěng jiē
且苻坚灭亡，于今五年，旧京残毁，山陵无卫，百姓涂炭，未蒙拯接。
fú yuàn yuǎn guān hàn wèi shuāi miè zhī yóu jìn lǎn xī cháo qīng fù zhī jì chāo rán yì lǜ wèi yú wèi yǒu zé líng gēn yǒng gù shè jì wú yú
伏愿远观汉魏衰灭之由，近览西朝倾覆之际，超然易虑，为于未有，则灵根永固，社稷无虞。
chén qǐ wū yī zhāo zhī rén jiē wú zhōng jié dàn rèn fēi qí cái qiú zhī bù zhì ěr
臣岂诬一朝之人皆无忠节，但任非其才，求之不至耳。
jīn zhèng fán yì yīn suǒ zài diāo bì cāng lǐn kōng xū guó yòng qīng jié xià mín qīn xuē liú wáng xiāng zhǔ
今政烦役殷，所在凋弊，仓廪空虚，国用倾竭，下民侵削，流亡相属。
lüè jì hù kǒu dàn xián ān yǐ lái shí fēn qù sān
略计户口，但咸安已来，十分去三。
bǎi xìng huái fú yóu zhī tàn xià quán xìng zhōu jīng zhī sī
百姓怀浮游之叹，《下泉》兴周京之思。
xī hàn xuān yǒu yún yǔ wǒ gòng zhì tiān xià zhě qí wéi liáng èr qiān dàn hu
昔汉宣有云： “与我共治天下者，其惟良二千石乎！
shì yǐ lín xià yǒu fāng zhě jiù jiā xǐ zèng fǎ kē zhèng luàn zhě xù xíng bù shè shì jiǎn yú shàng rén yuè yú xià
”是以临下有方者就加玺赠，法苛政乱者恤刑不赦，事简于上，人悦于下。
jīn zé bù rán
现在却不是这样。
gào shí qǐ zhí zhě yǐ jiā bì wèi cí zhèn qióng xù zhì zhě yǐ gōng jué wèi shī
告时乞职者以家弊为辞，振穷恤滞者以公爵为施。
gǔ zhě wèi bǎi xìng lì jūn shǐ zhī sī mù
古者为百姓立君，使之司牧；
jīn zhě yǐ bǎi xìng xù jūn shǐ zhī cán shí zhì nǎi tān wū zhě wèi zhī qīng qín shèn fǎ zhě wèi zhī qiè liè
今者以百姓恤君，使之蚕食，至乃贪污者谓之清勤，慎法者谓之怯劣。
hé fǎn gǔ dào yī zhì yú cǐ
何反古道一至于此！
bì xià suī gōng zì jié jiǎn āi jīn yú shàng ér qún liáo sì yù zòng xīn yú xià liù sī chuí yì sān shì gǒng mò gù yǒu shí zhě dǔ rén shì yǐ tàn xī guān yāo shěng ér dà jù
陛下虽躬自节俭，哀矜于上，而群僚肆欲，纵心于下，六司垂翼，三事拱默， 故有识者睹人事以叹息，观妖眚而大惧。
xī sòng jǐng tuì yíng huò zhī zāi yīn zōng xiāo dǐng zhì zhī yì
昔宋景退荧惑之灾，殷宗消鼎雉之异。
fú yuàn bì xià yǎng guān dà yǔ guò mén zhī zhì fǔ chá shāng xīn shěn miǎn zhī shī yuǎn sī guó fēng gōng gōng zhī cì shēn wéi dìng jiāng xiǎo chén zhī yù
伏愿陛下仰观大禹过门之志，俯察商辛沈湎之失，远思《国风》恭公之刺，深惟定姜小臣之喻。
zàn huí shèng ēn dà xún qún hòu yán nà zhòng xián fǎng yǐ dé shī
暂回圣恩，大询群后，延纳众贤，访以得失；
lìng bǎi liáo lǜ zhí rén yán sǔn yì
令百僚率职，人言损益。
chá qí suǒ yóu guān qí suǒ yǐ shěn shí qún cái zhù dǐng hé wèi
察其所由，观其所以，审识群才，助鼎和味。
kè niàn zuò shèng yǐ dá tiān xiū
克念作圣，以答天休。
zé sì hǎi zhái xīn tiān xià xìng shèn
则四海宅心， 天下幸甚。
chén wáng zǔ xiān chén wěi xī hé shū chǒng fěi gōng zhī cāo yóu cún jiù shǐ yǒu zhì wú shí huái hèn huáng quán
臣亡祖先臣隗，昔荷殊宠，匪躬之操，犹存旧史，有志无时，怀恨黄泉。
jí chén fán liè fù méng wǎng jí zhī juàn ēn lóng lěi shì shí fēi mí shēn qīng zōng suǒ néng shàng bào
及臣凡劣，复蒙罔极之眷，恩隆累世，实非糜身倾宗所能上报。
qián zuò cǐ biǎo wèi jí de tōng
前作此表，未及得通。
bào yīng dǔ jí kǒng mìng zài yǎn hū tān jí shì xī wàng dá yú qíng
暴婴笃疾，恐命在奄忽，贪及视息，望达愚情。
qì lì shè rán bù néng zì xuān
气力慑然，不能自宣。
shū zòu ér zú
疏奏而卒。
zhuī zèng qián jiāng jūn
追赠前将军。
zi dàn sì
子淡嗣。
yuán xī chū wèi lú jiāng tài shǒu
元熙初，为庐江太守。
wěi bó fù nè zì lìng yán yǒu rén lún jiàn shi
隗伯父讷，字令言，有人伦鉴识。
chū rù luò jiàn zhū míng shì ér tàn yuē wáng yí fu tài xiān míng lè yàn fǔ wǒ suǒ jìng zhāng mào xiān wǒ suǒ bù jiě zhōu hóng wǔ qiǎo yú yòng duǎn dù fāng shū zhuō yú yòng cháng
初入洛，见诸名士而叹曰：“王夷甫太鲜明， 乐彦辅我所敬，张茂先我所不解，周弘武巧于用短，杜方叔拙于用长。
zhōng yú sī lì xiào wèi
”终于司隶校尉。
zi chóu zì wáng qiáo shǎo yǒu měi yù shàn tán míng lǐ
子畴，字王乔，少有美誉，善谈名理。
céng bì luàn wù bì jiǎ hú bǎi shù yù hài zhī chóu wú jù sè yuán jiā ér chuī zhī wèi chū sài rù sāi zhī shēng yǐ dòng qí yóu kè zhī sī
曾避乱坞壁，贾胡百数欲害之，畴无惧色，援笳而吹之，为《出塞》、《入塞》之声，以动其游客之思。
yú shì qún hú jiē chuí qì ér qù zhī
于是群胡皆垂泣而去之。
yǒng jiā zhōng wèi zhì sī tú zuǒ zhǎng shǐ xún wèi yán dǐng suǒ shā
永嘉中，位至司徒左长史，寻为阎鼎所杀。
sī kōng cài mó měi tàn yuē ruò shǐ liú wáng qiáo de nán dù sī tú gōng zhī měi xuǎn yě
司空蔡谟每叹曰：“若使刘王乔得南渡，司徒公之美选也。
yòu wáng dǎo chū bài sī tú wèi rén yuē liú wáng qiáo ruò guò jiāng wǒ bù dú bài gōng yě
”又王导初拜司徒，谓人曰：“刘王乔若过江，我不独拜公也。
qí wèi míng liú zhī suǒ tuī fú rú cǐ
”其为名流之所推服如此。
chóu xiōng zi shào yǒu cái gàn pì láng yá wáng chéng xiàng yuàn
畴兄子劭，有才干，辟琅邪王丞相掾。
xián kāng shì lì yù shǐ zhōng chéng shì zhōng shàng shū yù zhāng tài shǒu zhì zhōng èr qiān dàn
咸康世，历御史中丞、侍中、尚书、豫章太守，秩中二千石。
shào zú zi huáng lǎo tài yuán zhōng wèi shàng shū láng yǒu yì xué zhù shèn zi lǎo zi bìng chuán yú shì
邵族子黄老，太元中，为尚书郎，有义学，注《慎子》、《老子》，并传于世。
diāo xié zì xuán liàng bó hǎi ráo ān rén yě
刁协，字玄亮，渤海饶安人也。
zǔ gōng wèi qí jùn tài shǒu
祖恭，魏齐郡太守。
fù yōu wǔ dì shí yù shǐ zhōng chéng
父攸，武帝时御史中丞。
xié shǎo hǎo jīng jí bó wén qiáng jì shì hè pú yáng wáng wén xué lèi zhuǎn tài cháng bó shì běn jùn dà zhōng zhèng
协少好经籍，博闻强记，释褐濮阳王文学，累转太常博士、本郡大中正。
chéng dū wáng yǐng qǐng wèi píng běi sī mǎ hòu lì zhào wáng lún xiàng guó cān jūn cháng shā wáng yì piào qí sī mǎ
成都王颖请为平北司马，后历赵王伦相国参军，长沙王乂骠骑司马。
jí dōng yíng gōng téng zhèn lín zhāng yǐ xié wèi zhǎng shǐ zhuǎn yǐng chuān tài shǒu
及东嬴公腾镇临漳，以协为长史，转颍川太守。
yǒng jiā chū wèi hé nán yǐn wèi bài bì nàn dù jiāng
永嘉初，为河南尹，未拜，避难渡江。
yuán dì yǐ wéi zhèn dōng jūn zī jì jiǔ zhuǎn zhǎng shǐ
元帝以为镇东军谘祭酒，转长史。
mǐn dì jí wèi zhēng wèi yù shǐ zhōng chéng lì bù xíng
愍帝即位，征为御史中丞，例不行。
yuán dì wèi chéng xiàng yǐ xié wèi zuǒ zhǎng shǐ
元帝为丞相，以协为左长史。
zhōng xīng jiàn bài shàng shū zuǒ pú yè
中兴建，拜尚书左仆射。
yú shí cháo tíng cǎo chuàng xiàn zhāng wèi lì cháo chén wú xí jiù yí zhě
于时朝廷草创，宪章未立，朝臣无习旧仪者。
xié jiǔ zài zhōng cháo ān liàn jiù shì fán suǒ zhì dù jiē bǐng yú xié yān shēn wéi dāng shí suǒ chēng xǔ
协久在中朝， 谙练旧事，凡所制度，皆禀于协焉，深为当时所称许。
tài xìng chū qiān shàng shū lìng zài zhí shù nián jiā jīn zǐ guāng lù dài fu lìng rú gù
太兴初，迁尚书令，在职数年，加金紫光禄大夫，令如故。
xié xìng gāng hàn yǔ wù duō wǔ měi chóng shàng yì xià gù wèi wáng shì suǒ jí
协性刚悍，与物多忤，每崇上抑下，故为王氏所疾。
yòu shǐ jiǔ fàng sì qīn huǐ gōng qīng jiàn zhě mò bù cè mù
又使酒放肆，侵毁公卿， 见者莫不侧目。
rán xī lì jìn xīn zhì zài kuāng jiù dì shén xìn rèn zhī
然悉力尽心，志在匡救，帝甚信任之。
yǐ nú wèi bīng qǔ jiāng lì kè shǐ zhuǎn yùn jiē xié suǒ jiàn yě zhòng shù yuàn wàng zhī
以奴为兵，取将吏客使转运， 皆协所建也，众庶怨望之。
jí wáng dūn gòu nì shàng shū zuì xié
及王敦构逆，上疏罪协。
dì shǐ xié chū dū liù jūn
帝使协出督六军。
jì ér wáng shī bài jī xié yǔ liú wěi jù shì dì yú tài jí dōng chú dì zhí xié wěi shǒu liú tì wū yè quàn lìng bì huò
既而王师败绩，协与刘隗俱侍帝于太极东除，帝执协、隗手，流涕呜咽，劝令避祸。
xié yuē chén dāng shǒu sǐ bù gǎn yǒu èr
协曰： “臣当守死，不敢有贰。
dì yuē jīn shì bī yǐ ān kě bù xíng
”帝曰：“今事逼矣，安可不行！
nǎi lìng gěi xié wěi rén mǎ shǐ zì wèi jì
”乃令给协、隗人马， 使自为计。
xié nián lǎo bù kān qí chéng sù wú ēn jì mù cóng zhě jiē wěi zhī xíng
协年老，不堪骑乘，素无恩纪，募从者，皆委之行。
zhì jiāng chéng wéi rén suǒ shā sòng shǒu yú dūn dūn dé diāo shì shōu zàng zhī
至江乘，为人所杀， 送首于敦，敦德刁氏，收葬之。
dì tòng xié bù miǎn mì bǔ sòng xié shǒu zhě ér zhū zhī
帝痛协不免，密捕送协首者而诛之。
dūn píng hòu zhōu yǐ dài ruò sī děng jiē bèi xiǎn zèng wéi xié yǐ chū bēn bù zài qí lì
敦平后，周𫖮、戴若思等皆被显赠，惟协以出奔不在其例。
xián kāng zhōng xié zi yí shàng shū sòng zhī
咸康中，协子彝上疏讼之。
zài wèi zhě duō yǐ míng dì zhī shì bāo biǎn yǐ dìng fēi suǒ de gēng yì qiě xié bù néng kàng jié yǔn shēn nǎi chū bēn yù hài bù kě fù qí guān jué yě
在位者多以明帝之世褒贬已定，非所得更议，且协不能抗节陨身，乃出奔遇害，不可复其官爵也。
dān yáng yǐn yīn róng yì yuē wáng dūn è nì zuì bù róng zhū zé xié zhī shàn yì bù róng shǎng
丹阳尹殷融议曰：“王敦恶逆，罪不容诛，则协之善亦不容赏。
ruò yǐ zhōng fēi liáng tú móu shì shī suàn yǐ cǐ wéi zé zhě gài zài yú jī yì zhī jiān ěr
若以忠非良图，谋事失算，以此为责者，盖在于讥议之间耳。
jí xiōng cán zhī zhū yǐ wèi guó xíng jiāng hé yǐ jǔ quàn hu
即凶残之诛以为国刑，将何以沮劝乎！
dāng dūn zhuān bī zhī shí qìng shǎng wēi xíng zhuān zì jǐ chū shì yǐ yuán dì lǜ shēn chóng běn yǐ xié wéi bǐ shì yóu guó jì gài bù wéi sī
当敦专逼之时，庆赏威刑专自己出，是以元帝虑深崇本， 以协为比，事由国计，盖不为私。
xī kǒng níng yí xíng fù cóng jūn yú hūn chu fù qí wèi zhě jūn zhī dǎng gù yě
昔孔宁、仪行父从君于昏，楚复其位者，君之党故也。
kuàng xié zhī bǐ jūn zài yú yì shùn
况协之比君，在于义顺。
qiě zhōng xīng sì zuǒ wèi wèi cháo shǒu
且中兴四佐，位为朝首。
yú shí shì qióng jì qū fèng mìng wéi kòu fēi wéi táo xíng
于时事穷计屈，奉命违寇， 非为逃刑。
wèi yi xiǎn zèng yǐ míng zhōng yì
谓宜显赠，以明忠义。
shí yǔ bīng fǔ zhèng yí bù néng jué
”时庾冰辅政，疑不能决。
zuǒ guāng lù dài fu cài mó yǔ bīng shū yuē
左光禄大夫蔡谟与冰书曰：
fu jué rén zhě yi xiǎn qí gōng
夫爵人者，宜显其功；
fá rén zhě yi zhāng qí zuì cǐ gǔ jīn zhī suǒ shèn yě
罚人者，宜彰其罪，此古今之所慎也。
fán xiǎo zhī rén yóu shàng rú cǐ diāo lìng zhōng xīng shàng zuǒ yǒu sǐ nàn zhī míng tiān xià bù wén qí zuì ér jiàn qí biǎn zhì lìng diāo shì chēng yuān cǐ nǎi wèi wáng dūn fù chóu yě
凡小之人犹尚如此，刁令中兴上佐，有死难之名，天下不闻其罪，而见其贬，致令刁氏称冤，此乃为王敦复仇也。
nèi jū zhōng chén zhī jié lùn zhě huò zhī
内沮忠臣之节，论者惑之。
ruò shí yǒu dà zuì yi xiǎn qí shì lìng tiān xià zhī zhī míng shèng cháo bù biǎn sǐ nàn zhī chén
若实有大罪，宜显其事，令天下知之， 明圣朝不贬死难之臣。
chūn qiū zhī yì yǐ gōng bǔ guò
《春秋》之义，以功补过。
guò qīng gōng zhòng zhě dé yǐ jiā fēng
过轻功重者，得以加封；
gōng qīng guò zhòng zhě bù miǎn zhū jué
功轻过重者，不免诛绝；
gōng zú shú zuì zhě wú chù
功足赎罪者无黜。
suī xiān yǒu xié nìng zhī zuì ér lín nàn zhī rì dǎng yú qí jūn zhě bù jué zhī yě
虽先有邪佞之罪，而临难之日党于其君者，不绝之也。
kǒng níng yí xíng fù qīn yǔ líng gōng yín luàn yú cháo jūn shā guó miè yóu cǐ èr chén ér chu shàng nà zhī
孔宁、仪行父亲与灵公淫乱于朝，君杀国灭，由此二臣，而楚尚纳之。
chuán chēng yǒu lǐ bù jué qí wèi zhě jūn zhī dǎng yě
传称有礼不绝其位者，君之党也。
ruò diāo lìng yǒu zuì zhòng yú kǒng yí jué zhī kě yě
若刁令有罪，重于孔仪，绝之可也。
ruò wú cǐ zuì yi jiàn zhuī lùn
若无此罪，宜见追论。
huò wèi míng dì zhī shì yǐ jiàn qǐn fèi jīn bù yí fù gǎi wú yòu yǐ wéi bù rán
或谓明帝之世已见寝废，今不宜复改，吾又以为不然。
fu dà dào zǎi shì shū tú yī zhì
夫大道宰世，殊涂一致。
wàn jī zhī shì huò yì huò tóng tóng bù xiāng shàn yì bù xiāng jī
万机之事，或异或同，同不相善，异不相讥。
gù yáo yì yuán kǎi ér shùn jǔ zhī yáo bù wéi shī shùn bù wéi fēi hé bì qián shì suǒ fèi biàn bù yí gǎi hu
故尧抑元凯而舜举之，尧不为失，舜不为非，何必前世所废便不宜改乎？
hàn xiāo hé zhī hòu zuò fǎ shī hóu wén dì bù fēng ér jǐng dì fēng zhī hòu fù shī hóu wǔ zhāo èr dì bù fēng ér xuān dì fēng zhī
汉萧何之后坐法失侯，文帝不封而景帝封之， 后复失侯，武昭二帝不封而宣帝封之。
jìn qù yuán nián chē jià shì diàn bài kǒng zǐ zhī zuò cǐ yì yuán míng èr dì suǒ bù xíng yě
近去元年，车驾释奠，拜孔子之坐，此亦元明二帝所不行也。
yòu diāo lìng dàn shì míng dì suǒ bù zèng ěr fēi zhū zhī yě
又刁令但是明帝所不赠耳，非诛之也。
wáng píng zi dì wǔ yī jiē yuán dì suǒ zhū ér jīn rì suǒ zèng qǐ yǐ gǎi qián wèi xián hū
王平子、第五猗皆元帝所诛，而今日所赠，岂以改前为嫌乎！
fán chǔ shì zhě dāng shàng hé gǔ yì xià zhǔn jīn lì rán hòu tán zhě bù huò shòu zuì zhě wú yuàn ěr
凡处事者，当上合古义，下准今例，然后谈者不惑，受罪者无怨耳。
àn zhōu pú yè dài zhēng xi běn fēi wáng dūn chàng xí suǒ chóu yě shì dìng hòu nǎi jiàn hài ěr
案周仆射、戴征西本非王敦唱檄所仇也，事定后乃见害耳；
zhōu yán guō pú děng bìng yì fēi wéi zhǔ yù nán yě zì píng jū jiàn shā ěr jiē jiàn bāo zèng diāo lìng shì yì qǐ qīng yú cǐ hu
周筵、郭璞等并亦非为主御难也，自平居见杀耳，皆见褒赠，刁令事义岂轻于此乎？
zì qǐng yuán wài sàn qí shàng de zhuī zèng kuàng diāo lìng wèi yà sān sī
自顷员外散骑尚得追赠，况刁令位亚三司。
ruò xiān zì shòu zhōng bù shī yuán wài sàn qí zhī lì yě
若先自寿终，不失员外散骑之例也。
jiù bù méng zèng bù shī yǐ běn guān bìn zàng yě
就不蒙赠，不失以本官殡葬也。
cǐ wèi yī rén zhī shēn shòu zhōng zé méng zèng sǐ nàn zé jiàn jué qǐ suǒ yǐ míng shì jūn zhī dào lì wéi chén zhī jié hu
此为一人之身，寿终则蒙赠，死难则见绝，岂所以明事君之道，厉为臣之节乎！
yi xiǎn píng qí shì yǐ jiě tiān xià yí huò zhī lùn
宜显评其事，以解天下疑惑之论。
yòu wén tán zhě yì duō wèi yi zèng
又闻谈者亦多谓宜赠。
fán shì bù yǔn dāng ér de zhòng zhù zhě ruò yǐ shàn róu de zhòng ér diāo lìng cū gāng duō yuàn
凡事不允当，而得众助者，若以善柔得众，而刁令粗刚多怨；
ruò yǐ guì yě diāo shì jīn jiàn
若以贵也，刁氏今贱；
ruò yǐ fù yě diāo shì jīn pín
若以富也，刁氏今贫。
rén shì hé gù fǎn zhù hán mén ér cǐ yán zhī
人士何故反助寒门而此言之？
zú xià yi chá cǐ yì
足下宜察此意。
bīng rán zhī
冰然之。
shì zòu chéng dì zhào yuē xié qíng zài zhōng zhǔ ér shī wéi chén zhī dào gù lìng wáng dūn de tuō míng gōng yì ér shí sì sī jì suì lìng shè jì shòu qū yuán huáng xián chǐ zhì huò zhī yuán qǐ bù yǒu yóu
事奏，成帝诏曰：“协情在忠主，而失为臣之道，故令王敦得托名公义，而实肆私忌，遂令社稷受屈，元皇衔耻，致祸之原，岂不有由！
ruò jí míng guó diǎn zé nǎng xíng fēi zhòng
若极明国典， 则曩刑非重。
jīn zhèng dāng yǐ xié zhī qín yǒu kě shū dūn zhī nì mìng bù kě zhǎng gù yì qí shì ěr
今正当以协之勤有可书，敦之逆命不可长，故议其事耳。
jīn kě fù xié běn wèi jiā zhī cè jì yǐ míng yǒu zhōng yú jūn zhě xiān jiè bì xiǎn suī yú biǎn cái wèi jǐn rán huò zú yǒu quàn yǐ
今可复协本位，加之册祭，以明有忠于君者纤介必显，虽于贬裁未尽，然或足有劝矣。
yú shì zhuī zèng běn guān jì yǐ tài láo
”于是追赠本官，祭以太牢。
yí zì dà lún
彝字大伦。
shǎo zāo jiā nán
少遭家难。
wáng dūn zhū hòu yí zhǎn chóu rén dǎng yǐ shǒu jì fù mù yì tíng wèi qǐng zuì cháo tíng tè yòu zhī yóu shì zhī míng lì shàng shū lì bù láng wú guó nèi shǐ lèi qiān běi zhōng láng jiàng xú yǎn èr zhōu cì shǐ jiǎ jié zhèn guǎng líng zú yú guān
王敦诛后，彝斩仇人党，以首祭父墓，诣廷尉请罪，朝廷特宥之，由是知名，历尚书吏部郎、吴国内史，累迁北中郎将、徐兖二州刺史、 假节，镇广陵，卒于官。
zi kuǐ zì bó dào kuǐ dì chàng zì zhòng yuǎn
子逵，字伯道，逵弟畅，字仲远；
cì zǐ hóng zì shū rén bìng lì xiǎn zhí
次子弘，字叔仁，并历显职。
lóng ān zhōng dá wèi guǎng zhōu cì shǐ lǐng píng yuè zhōng láng jiàng jiǎ jié
隆安中，达为广州刺史，领平越中郎将、假节；
chàng wèi shǐ xīng xiāng
畅为始兴相；
hóng wèi jì zhōu cì shǐ
弘为冀州刺史。
xiōng dì zǐ zhí bìng bù jū míng xíng yǐ huò zhí wèi wu yǒu tián wàn qǐng nú bì shù qiān rén yú zī chēng shì
兄弟子侄并不拘名行，以货殖为务，有田万顷，奴婢数千人，余资称是。
huán xuán cuàn wèi yǐ kuǐ wèi xi zhōng láng jiàng yù zhōu cì shǐ zhèn lì yáng
桓玄篡位，以逵为西中郎将、豫州刺史，镇历阳；
chàng yòu wèi jiāng jūn
畅右卫将军；
hóng fǔ jūn huán xiū sī mǎ
弘抚军桓修司马。
liú yù qǐ yì zhǎn huán xiū shí chàng hóng móu qǐ bīng xí yù yù qiǎn liú yì tǎo zhī chàng fú zhū
刘裕起义，斩桓修，时畅、弘谋起兵袭裕，裕遣刘毅讨之，畅伏诛；
hóng wáng bù zhī suǒ zài
弘亡，不知所在。
kuǐ zài lì yáng zhí liú yù cān jūn zhū gě cháng mín jiàn chē sòng yú huán xuán zhì dāng lì ér xuán bài sòng rén gòng pò kǎn chū cháng mín suì qù lì yáng
逵在历阳执刘裕参军诸葛长民，槛车送于桓玄，至当利而玄败，送人共破槛出长民，遂趣历阳。
kuǐ qì chéng ér zǒu wéi xià rén suǒ zhí zhǎn yú shí tou
逵弃城而走，为下人所执，斩于石头。
zǐ zhí wú shào zhǎng jiē sǐ wéi xiǎo dì chěng bèi yòu wèi jǐ shì zhōng xún móu fǎn fú zhū diāo shì suì miè
子侄无少长皆死，惟小弟骋被宥，为给事中，寻谋反伏诛，刁氏遂灭。
diāo shì sù yīn fù nú kè zòng héng gù lìn shān zé wèi jīng kǒu zhī dù
刁氏素殷富，奴客纵横，固吝山泽，为京口之蠹。
yù sàn qí zī xù jīn bǎi xìng chēng lì ér qǔ zhī mí rì bù jìn
裕散其资蓄，今百姓称力而取之，弥日不尽。
shí tiān xià jī bì biān hù lài zhī yǐ jì yān
时天下饥弊，编户赖之以济焉。
dài ruò sī guǎng líng rén yě míng fàn gāo zǔ miào huì
戴若思，广陵人也，名犯高祖庙讳。
zǔ liè wú zuǒ jiāng jūn
祖烈，吴左将军。
fù chāng kuài jī tài shǒu
父昌，会稽太守。
ruò sī yǒu fēng yí xìng xián shuǎng shǎo hǎo yóu xiá bù jū cāo xíng
若思有风仪，性闲爽，少好游侠，不拘操行。
yù lù jī fù luò chuán zhuāng shén shèng suì yǔ qí tú lüè zhī
遇陆机赴洛，船装甚盛，遂与其徒掠之。
ruò sī dēng àn jù hú chuáng zhǐ huī tóng lǚ jiē de qí yi
若思登岸，据胡床，指麾同旅，皆得其宜。
jī chá jiàn zhī zhī fēi cháng rén zài fǎng wū shàng yáo wèi zhī yuē qīng cái qì rú cǐ nǎi fù zuò jié yá
机察见之，知非常人，在舫屋上遥谓之曰：“卿才器如此，乃复作劫邪！
ruò sī gǎn wù yīn liú tì tóu jiàn jiù zhī
”若思感悟，因流涕，投剑就之。
jī yǔ yán shēn jiā shǎng yì suì yǔ dìng jiāo yān
机与言，深加赏异，遂与定交焉。
ruò sī hòu jǔ xiào lián rù luò jī jiàn zhī yú zhào wáng lún yuē gài wén fán ruò dēng yù rán hòu gāo yōng zhī gōng xiǎn
若思后举孝廉，入洛，机荐之于赵王伦曰：“盖闻繁弱登御，然后高墉之功显；
gū zhú zài sì rán hòu jiàng shén zhī qū chéng
孤竹在肆，然后降神之曲成。
shì yǐ gāo shì zhī zhǔ bì jiǎ yuǎn ěr zhī qì yùn dú zhī cái sī tuō tài yīn zhī hé
是以高世之主必假远迩之器，蕴椟之才思托太音之和。
fú jiàn chǔ shì guǎng líng dài ruò sī nián sān shí qīng chōng lǚ dào dé liàng yǔn sāi
伏见处士广陵戴若思，年三十，清冲履道，德量允塞；
sī lǐ zú yǐ yán yōu cái jiàn zú yǐ biàn wù
思理足以研幽，才鉴足以辩物；
ān qióng lè zhì wú fēng chén zhī mù dǐ jié lì xíng yǒu jǐng xiè zhī jié
安穷乐志，无风尘之慕，砥节立行，有井渫之洁；
chéng dōng nán zhī yí bǎo zǎi cháo zhī qí pú yě
诚东南之遗宝，宰朝之奇璞也。
ruò de tuō jī kāng qú zé néng jié guǐ jì lù
若得托迹康衢，则能结轨骥𫘧；
yào zhì láng miào bì néng chuí guāng yú fán yǐ
曜质廊庙，必能垂光玙璠矣。
wéi míng gōng chuí shén cǎi chá bù shǐ zhōng yǔn zhī yán yǐ rén ér fèi
惟明公垂神采察， 不使忠允之言以人而废。
lún nǎi pì zhī chú qìn shuǐ lìng bù jiù suì wǎng wǔ líng shěng fù
”伦乃辟之，除沁水令，不就，遂往武陵省父。
shí tóng jùn rén pān jīng sù yǒu lǐ jiàn míng zhī rén qí fù qiǎn ruò sī jiù jīng yǔ yǔ jì ér chēng ruò sī yǒu gōng fǔ zhī cái
时同郡人潘京素有理鉴，名知人，其父遣若思就京与语，既而称若思有公辅之才。
lèi zhuǎn dōng hǎi wáng yuè jūn zī jì jiǔ chū bǔ yù zhāng tài shǒu jiā zhèn wēi jiāng jūn lǐng yì jūn dū du
累转东海王越军谘祭酒，出补豫章太守，加振威将军，领义军都督。
yǐ tǎo zéi yǒu gōng cì jué mò líng hóu qiān zhì shū shì yù shǐ piào qí sī mǎ bài sàn qí shì láng
以讨贼有功，赐爵秣陵侯，迁治书侍御史、骠骑司马，拜散骑侍郎。
yuán dì zhào wèi zhèn dōng yòu sī mǎ
元帝召为镇东右司马。
jiāng zhēng dù tāo jiā ruò sī qián jiāng jūn wèi fā ér tāo miè
将征杜弢，加若思前将军，未发而弢灭。
dì wèi jìn wáng yǐ wèi shàng shū
帝为晋王，以为尚书。
zhōng xīng jiàn wèi zhōng hù jūn zhuǎn hù jūn jiāng jūn shàng shū pú yè jiē cí bù bài
中兴建，为中护军，转护军将军、尚书仆射，皆辞不拜。
chū wèi zhēng xi jiāng jūn dū du yǎn yù yōu jì yōng bìng liù zhōu zhū jūn shì jiǎ jié jiā sàn qí cháng shì
出为征西将军、 都督兖豫幽冀雍并六州诸军事、假节，加散骑常侍。
fā tóu cì wáng guān qiān rén wéi jūn lì diào yáng zhōu bǎi xìng jiā nú wàn rén wèi bīng pèi zhī yǐ sàn qí cháng shì wáng xiá wèi jūn sī zhèn shòu yáng yǔ liú wěi tóng chū
发投刺王官千人为军吏，调扬州百姓家奴万人为兵配之，以散骑常侍王遐为军司，镇寿阳，与刘隗同出。
dì qīn xìng qí yíng láo miǎn jiàng shì lín fā zǔ jiàn zhì jiǔ fù shī
帝亲幸其营，劳勉将士，临发祖饯，置酒赋诗。
ruò sī zhì hé féi ér wáng dūn jǔ bīng zhào zhuī ruò sī hái zhèn jīng dū jìn piào qí jiāng jūn yǔ yòu wèi jiāng jūn guō yì jiā dào zhù lěi yú dà héng zhī běi
若思至合肥，而王敦举兵，诏追若思还镇京都，进骠骑将军，与右卫将军郭逸夹道筑垒于大桁之北。
xún ér shí tou shī shǒu ruò sī yǔ zhū jūn gōng shí tou wáng shī bài jì
寻而石头失守，若思与诸军攻石头，王师败绩。
ruò sī lǜ huī xià bǎi yú rén fù gōng shòu zhào yǔ gōng qīng bǎi guān yú shí tou jiàn dūn
若思率麾下百余人赴宫受诏，与公卿百官于石头见敦。
dūn wèn ruò sī yuē qián rì zhī zhàn yǒu yú lì hu
敦问若思曰：“前日之战有余力乎？
ruò sī bù xiè ér dá yuē qǐ gǎn yǒu yú dàn lì bù zú ěr
” 若思不谢而答曰：“岂敢有余，但力不足耳。
yòu yuē wú cǐ jǔ dòng tiān xià yǐ wéi rú hé
”又曰：“吾此举动，天下以为如何？
ruò sī yuē jiàn xíng zhě wèi zhī nì tǐ chéng zhě wèi zhī zhōng
” 若思曰：“见形者谓之逆，体诚者谓之忠。
dūn xiào yuē qīng kě wèi néng yán
”敦笑曰：“卿可谓能言。
dūn cān jūn lǚ yī xī wèi tái láng yǒu dāo bǐ cái xìng yóu jiān chǎn ruò sī wèi shàng shū è qí wéi rén yī yì shēn hàn yān
”敦参军吕猗昔为台郎，有刀笔才，性尤奸谄，若思为尚书，恶其为人，猗亦深憾焉。
zhì shì nǎi shuō dūn yuē zhōu yǐ dài ruò sī jiē yǒu gāo míng zú yǐ huò zhòng jìn zhě zhī yán céng wú kuì sè
至是， 乃说敦曰：“周𫖮、戴若思皆有高名，足以惑众，近者之言曾无愧色。
gōng ruò bù chú kǒng yǒu zài jǔ zhī huàn wèi jiāng lái zhī yōu ěr
公若不除， 恐有再举之患，为将来之忧耳。
dūn yǐ wéi rán yòu sù jì zhī é ér qiǎn shān yuè miào tǎn shōu ruò sī ér hài zhī
”敦以为然，又素忌之，俄而遣邓岳、缪坦收若思而害之。
ruò sī sù yǒu zhòng wàng sì hǎi zhī shì mò bù tòng xī yān
若思素有重望，四海之士莫不痛惜焉。
zéi píng cè zèng yòu guāng lù dài fu yí tóng sān sī shì yuē jiǎn
贼平，册赠右光禄大夫、仪同三司， 谥曰简。
miǎo zì wàng zhī
邈字望之。
shǎo hào xué yóu jīng shǐ hàn cái bù dǎi ruò sī rú bó guò zhī
少好学，尤精《史》《汉》，才不逮若思，儒博过之。
ruò guàn jǔ xiù cái xún qiān tài zǐ xǐ mǎ chū bǔ xī yáng nèi shǐ
弱冠举秀才， 寻迁太子洗马，出补西阳内史。
yǒng jiā zhōng yuán dì bǎn xíng shào líng nèi shǐ chéng xiàng jūn zī jì jiǔ chū wèi zhēng nán jūn sī
永嘉中，元帝版行邵陵内史、丞相军谘祭酒，出为征南军司。
yú shí fán bǎi cǎo chuàng xué xiào wèi lì miǎo shàng shū yuē
于时凡百草创，学校未立，邈上疏曰：
chén wén tiān dào zhī suǒ dà mò dà yú yīn yáng
臣闻天道之所大，莫大于阴阳；
dì wáng zhī zhì wu mò zhòng yú lǐ xué
帝王之至务，莫重于礼学。
shì yǐ gǔ zhī jiàn guó yǒu míng táng pì yōng zhī zhì xiāng yǒu xiáng xù xiào zhī yí jiē suǒ yǐ chōu dǎo yōu zhì qǐ guǎng cái sī
是以古之建国，有明堂辟雍之制，乡有庠序1111校之仪，皆所以抽导幽滞，启广才思。
gài yǐ liù sì yǒu kùn méng zhī lìn jūn zǐ dà yǎng zhèng zhī gōng yě
盖以六四有困蒙之吝，君子大养正之功也。
xī zhòng ní liè guó zhī dài fū ěr xìng lǐ xiū xué yú zhū sì zhī jiān sì fāng máo jùn fěi rán xiàng fēng shēn dá zhě qī shí yú rén
昔仲尼列国之大夫耳，兴礼修学于洙泗之间，四方髦俊斐然向风，身达者七十余人。
zì cí yǐ lái qiān zǎi jué chén
自兹以来，千载绝尘。
qǐ tiān xià xiǎo yú lǔ wèi xián zhé fá yú nǎng shí
岂天下小于鲁卫，贤哲乏于曩时？
lì yǔ bù lì gù yě
励与不励故也。
zì qǐng guó zāo wú wàng zhī huò shè jì yǒu zhuì liú zhī wēi kòu jié yìn mǎ yú cháng jiāng xiōng jiǎo chī zhāng yú wàn lǐ suì shǐ shén zhōu xiāo tiáo jū wéi mào cǎo sì hǎi zhī nèi rén jì bù jiāo
自顷国遭无妄之祸，社稷有缀旒之危，寇羯饮马于长江，凶狡鸱张于万里，遂使神州萧条，鞠为茂草，四海之内，人迹不交。
bà zhǔ yǒu gàn shí zhī yōu lí yuán huái tú dú zhī kǔ róng shǒu jiāo bài yú zhōng yuán hé jù biān dòu zhī shì zāi
霸主有旰食之忧，黎元怀荼毒之苦， 戎首交拜于中原，何遽笾豆之事哉！
rán sān nián bù wéi lǐ lǐ bì huài
然三年不为礼，礼必坏；
sān nián bù wéi lè lè bì bēng kuàng kuàng dài lèi jì rú cǐ zhī jiǔ yá
三年不为乐，乐必崩， 况旷戴累纪如此之久邪！
jīn mò jìn hòu shēng mù bù dǔ yī ràng shēng jiàng zhī yí ěr bù wén zhōng gǔ guǎn xián zhī yīn wén zhāng sàn miè tú chèn wú yí cǐ gài shèng dá zhī suǒ shēn dào yǒu shí zhī suǒ jiē tàn yě
今末进后生目不睹揖让升降之仪，耳不闻钟鼓管弦之音， 文章散灭，图谶无遗，此盖圣达之所深悼，有识之所嗟叹也。
fu píng shì shàng wén zāo luàn shàng wǔ wén wǔ dì yòng cháng jiǔ zhī dào pì zhī tiān dì hūn míng zhī dié zì gǔ yǐ lái wèi yǒu bù yóu zhī zhě yě
夫平世尚文，遭乱尚武，文武递用，长久之道，譬之天地昏明之迭，自古以来未有不由之者也。
jīn huò yǐ tiān xià wèi yī fēi xìng lǐ xué zhī shí cǐ yán shì zhī ér bù qí rán
今或以天下未一，非兴礼学之时，此言似之而不其然。
fu rú dào shēn ào bù kě cāng cù ér chéng
夫儒道深奥，不可仓卒而成。
gǔ zhī jùn yì bì sān nián ér tōng yī jīng bǐ tiān xià píng tài rán hòu xiū zhī zé gōng chéng shì dìng shuí yǔ zhì lǐ zuò lè zhě zāi
古之俊乂必三年而通一经，比天下平泰然后修之，则功成事定，谁与制礼作乐者哉？
yòu guì yóu zhī zǐ wèi bì yǒu zhǎn jiàng qiān qí zhī cái yì wèi yǒu cóng jūn zhēng shù zhī yì bù jí shèng nián jiǎng yì dào yì shǐ míng zhū jiā mó yíng zhī gōng jīng pú fā cǎi zuó zhī róng bù yì liáng kě xī hu
又贵游之子未必有斩将搴旗之才，亦未有从军征戍之役，不及盛年讲肄道义，使明珠加磨莹之功，荆璞发采琢之荣，不亦良可惜乎！
chén yú yǐ shì sàng dào jiǔ rén qíng wán yú suǒ xí
臣愚以世丧道久，人情玩于所习；
chún fēng rì qù huá jìng rì zhāng yóu huǒ zhī xiāo gāo ér mò zhī jué yě
纯风日去，华竞日彰，犹火之消膏而莫之觉也。
jīn tiān de gào shǐ wàn wù quán yú shèng cháo yǐ shén wǔ zhī dé zhí gé mìng zhī yùn dàng jìn shì zhī liú bì jì qiān zài zhī jué guǐ dǔ dào chóng rú chuàng lì dà yè
今天地告始，万物权舆，圣朝以神武之德，值革命之运，荡近世之流弊，继千载之绝轨，笃道崇儒，创立大业。
míng zhǔ chàng zhī yú shàng zǎi fǔ dū zhī yú xià
明主唱之于上，宰辅督之于下。
fu shàng zhī suǒ hào xià bì yǒu guò zhī zhě yān shì gù shuāng jiàn zhī jié chóng ér fēi bái zhī sú chéng
夫上之所好，下必有过之者焉，是故双剑之节崇，而飞白之俗成；
xié qín zhī róng shì ér fù qǔ zhī hé zuò
挟琴之容饰，而赴曲之和作；
jūn zi zhī dé fēng xiǎo rén zhī dé cǎo shí zài gǎn zhī ér yǐ
君子之德风，小人之德草，实在感之而已。
chén yǐ àn qiǎn bù néng yuǎn shí gé yán
臣以暗浅，不能远识格言；
fèng sòng míng lìng kāng kǎi xià fēng wèi yi yǐ sān shí zhī xì jiàn jiù xiū jiàn
奉诵明令，慷慨下风，谓宜以三时之隙渐就修建。
shū zòu nà yān yú shì shǐ xiū lǐ xué
疏奏，纳焉，于是始修礼学。
dài liú wěi wèi dān yáng yǐn
代刘隗为丹阳尹。
wáng dūn zuò nì jiā zuǒ jiāng jūn
王敦作逆，加左将军。
jí dūn dé zhì ér ruò sī yù hài miǎo zuò miǎn guān
及敦得志，而若思遇害，邈坐免官。
dūn zhū hòu bài shàng shū pú yè
敦诛后，拜尚书仆射。
zú guān zèng wèi jiāng jūn shì yuē mù
卒官，赠卫将军，谥曰穆。
zi mì sì lì yì xīng tài shǒu dà sī nóng
子谧嗣，历义兴太守、大司农。
zhōu yǐ zì bó rén ān dōng jiāng jūn jùn zhī zǐ yě
周𫖮，字伯仁，安东将军浚之子也。
shǎo yǒu zhòng míng shén cǎi xiù chè suī shí bèi qīn xiá mò néng xiè yě
少有重名，神彩秀彻，虽时辈亲狎，莫能媟也。
sī tú yuàn tóng jùn bēn sōng yǒu qīng cāo jiàn yǐ tàn yuē rǔ yǐng gù duō qí shì
司徒掾同郡贲嵩有清操，见𫖮，叹曰：“汝颍固多奇士！
zì qǐng yǎ dào ling chi jīn fù jiàn zhōu bó rén jiāng zhèn qǐ jiù fēng qīng wǒ bāng zú yǐ
自顷雅道陵迟，今复见周伯仁，将振起旧风，清我邦族矣。
guǎng líng dài ruò sī dōng nán zhī měi jǔ xiù cái rù luò sù wén yǐ míng wǎng hou zhī zhōng zuò ér chū bù gǎn xiǎn qí cái biàn
”广陵戴若思东南之美，举秀才，入洛， 素闻𫖮名，往候之，终坐而出，不敢显其才辩。
yǐ cóng dì mù yì yǒu měi yù yù líng shé yǐ yǐ táo rán fú yǔ zhī xiào yú shì rén shì yì zōng fù zhī
𫖮从弟穆亦有美誉，欲陵折𫖮，𫖮 陶然弗与之校，于是人士益宗附之。
zhōu jùn pì mìng jiē bù jiù
州郡辟命皆不就。
ruò guàn xí fù jué wǔ chéng hóu bài mì shū láng lèi qiān shàng shū lì bù láng
弱冠，袭父爵武城侯，拜秘书郎，累迁尚书吏部郎。
dōng hǎi wáng yuè zi pí wèi zhèn jūn jiāng jūn yǐ yǐ wèi zhǎng shǐ
东海王越子毗为镇军将军，以𫖮为长史。
yuán dì chū zhèn jiāng zuǒ qǐng wèi jūn zī jì jiǔ chū wèi níng yuǎn jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ lǐng hù nán mán xiào wèi jiǎ jié
元帝初镇江左，请为军谘祭酒，出为宁远将军、荆州刺史、领护南蛮校尉、假节。
shǐ dào zhōu ér jiàn píng liú rén fu mì děng pàn yíng shǔ zéi dù tāo yǐ láng bèi shī jù
始到州，而建平流人傅密等叛迎蜀贼杜弢，𫖮狼狈失据。
táo kǎn qiǎn jiàng wú jì yǐ bīng jiù zhī gù yǐ de miǎn yīn bēn wáng dūn yú yù zhāng
陶侃遣将吴寄以兵救之，故𫖮得免，因奔王敦于豫章。
dūn liú zhī
敦留之。
jūn sī dài miǎo yuē yǐ suī tuì bài wèi yǒu lì zhòng zhī jiù dé wàng sù zhòng yi hái fù zhī
军司戴邈曰：“𫖮虽退败，未有莅众之咎，德望素重，宜还复之。
dūn bù cóng
”敦不从。
dì zhào wèi yáng wēi jiāng jūn yǎn zhōu cì shǐ
帝召为扬威将军、兖州刺史。
yǐ hái jiàn kāng dì liú yǐ bù qiǎn fù yǐ wéi jūn zī jì jiǔ xún zhuǎn yòu zhǎng shǐ
𫖮还建康，帝留𫖮不遣，复以为军谘祭酒，寻转右长史。
zhōng xīng jiàn bǔ lì bù shàng shū
中兴建，补吏部尚书。
qǐng zhī yǐ zuì jiǔ wèi yǒu sī suǒ jiū bái yī lǐng zhí
顷之，以醉酒为有司所纠，白衣领职。
fù zuò mén shēng zhuó shāng rén miǎn guān
复坐门生斫伤人，免官。
tài xìng chū gèng bài tài zǐ shǎo fù shàng shū rú gù
太兴初，更拜太子少傅，尚书如故。
yǐ shàng shū ràng yuē chén tuì zì xún shěng xué bù tōng yī jīng zhì bù xiào yī guān zhǐ zú liáng nán wèi néng shǒu fèn suì tiǎn xiǎn rèn míng wèi guò liàng
𫖮上疏让曰：“臣退自循省，学不通一经， 智不效一官，止足良难，未能守分，遂忝显任，名位过量。
bù wù tiān jiàn wàng chén wán bì nǎi yù shǐ chén nèi guǎn quán héng wài tiǎn fu xun zhì qīng chán yì shì zhòng qiān jūn cǐ zhī bù kě bù dài shi ér míng yǐ
不悟天鉴忘臣顽弊，乃欲使臣内管铨衡，外忝傅训，质轻蝉翼，事重千钧，此之不可，不待识而明矣。
ruò chén shòu fù chéng zhī zé bì yí shèng cháo wéi chén zhī chǐ fǔ yǎng kuì jù bù zhī suǒ tú
若臣受负乘之责，必贻圣朝惟尘之耻，俯仰愧惧，不知所图。
zhào yuē shào yòu chōng biàn jū chǔ fù zhī guì dāng lài guǐ jiàng yǐ qū méng bì
”诏曰：“绍幼冲便居储副之贵，当赖轨匠以祛蒙蔽。
wàng zhī yǎn rán sī bù yán zhī yì hé xué zhī xí yá suǒ wèi yǔ tián sū yóu wàng qí bǐ xīn zhě
望之俨然，斯不言之益，何学之习邪，所谓与田苏游忘其鄙心者。
biàn dāng fù wǎng yì bù yí chōng ràng
便当副往意，不宜冲让。
zhuǎn shàng shū zuǒ pú yè lǐng lì bù rú gù
”转尚书左仆射，领吏部如故。
yǔ liàng cháng wèi yǐ yuē zhū rén xián yǐ jūn fāng lè guǎng
庾亮尝谓𫖮曰：“诸人咸以君方乐广。
yǐ yuē hé nǎi kè huà wú yán táng tū xī shī yě
”𫖮曰：“何乃刻画无盐，唐突西施也。
dì yàn qún gōng yú xī táng jiǔ hān cóng róng yuē jīn rì míng chén gòng jí hé rú yáo shùn shí yá
” 帝宴群公于西堂，酒酣，从容曰：“今日名臣共集，何如尧舜时邪？
yǐ yīn zuì lì shēng yuē jīn suī tóng rén zhǔ hé de fù bǐ shèng shì
”𫖮因醉厉声曰：“今虽同人主，何得复比圣世！
dì dà nù ér qǐ shǒu zhào fù tíng wèi jiāng jiā lù lěi rì fāng shè zhī
”帝大怒而起，手诏付廷尉，将加戮，累日方赦之。
jí chū zhū gōng jiù shěng yǐ yuē jìn rì zhī zuì gù zhī bù zhì yú sǐ
及出，诸公就省，𫖮曰：“近日之罪，固知不至于死。
xún dài dài ruò sī wèi hù jūn jiāng jūn
”寻代戴若思为护军将军。
shàng shū jì zhān zhì jiǔ qǐng yǐ jí wáng dǎo děng yǐ huāng zuì shī yí fù wèi yǒu sī suǒ zòu
尚书纪瞻置酒请𫖮及王导等，𫖮荒醉失仪，复为有司所奏。
zhào yuē yǐ cān fù cháo yòu zhí zhǎng quán héng dāng jìng shèn dé yīn shì shì bǎi bì
诏曰：“𫖮参副朝右，职掌铨衡，当敬慎德音，式是百辟。
lǚ yǐ jiǔ guò wèi yǒu sī suǒ shéng
屡以酒过，为有司所绳。
wú liàng qí jí tàn zhī qíng rán yì shì rú shǒu zhī jiè yě
吾亮其极叹之情，然亦是濡首之诫也。
yǐ bì néng kè jǐ fù lǐ zhě jīn bù jiā chù zé
𫖮必能克己复礼者，今不加黜责。
chū yǐ yǐ yǎ wàng huò hǎi nèi shèng míng hòu pō yǐ jiǔ shī
初，𫖮以雅望获海内盛名，后颇以酒失。
wèi pú yè lüè wú xǐng rì shí rén hào wèi sān rì pú yè
为仆射，略无醒日，时人号为“三日仆射”。
yǔ liàng yuē zhōu hóu mò nián suǒ wèi fèng dé zhī shuāi yě
庾亮曰：“周侯末年，所谓凤德之衰也。
yǐ zài zhōng cháo shí néng yǐn jiǔ yī shí jí guò jiāng suī rì zuì měi chēng wú duì
”𫖮在中朝时，能饮酒一石，及过江，虽日醉，每称无对。
ǒu yǒu jiù duì cóng běi lái yǐ yù zhī xīn rán nǎi chū jiǔ èr shí gòng yǐn gè dà zuì
偶有旧对从北来，𫖮遇之欣然，乃出酒二石共饮，各大醉。
jí yǐ xǐng shǐ shì kè yǐ fǔ xié ér sǐ
及𫖮醒，使视客，已腐胁而死。
yǐ xìng kuān yù ér yǒu ài guò rén dì sōng cháng yīn jiǔ zhēn mù wèi yǐ yuē jūn cái bù jí dì hé nǎi héng de zhòng míng
𫖮性宽裕而友爱过人，弟嵩尝因酒真目谓𫖮曰：“君才不及弟，何乃横得重名！
yǐ suǒ rán là zhú tóu zhī
”以所燃蜡烛投之。
yǐ shén sè wú wǔ xú yuē ā nú huǒ gōng gù chū xià cè ěr
𫖮神色无忤，徐曰：“阿奴火攻，固出下策耳。
wáng dǎo shén zhòng zhī cháng zhěn yǐ xī ér zhǐ qí fù yuē cǐ zhōng hé suǒ yǒu yě
”王导甚重之，尝枕𫖮膝而指其腹曰：“此中何所有也？
dá yuē cǐ zhōng kōng dòng wú wù rán zú róng qīng bèi shù bǎi rén
”答曰：“此中空洞无物，然足容卿辈数百人。
dǎo yì bù yǐ wèi wǔ
”导亦不以为忤。
yòu yú dǎo zuò ào rán xiào yǒng dǎo yún qīng yù xī jī yuán yá
又于导坐傲然啸咏，导云：“卿欲希嵇、阮邪？
yǐ yuē hé gǎn jìn shě míng gōng yuǎn xī jī yuán
” 𫖮曰：“何敢近舍明公，远希嵇、阮。
jí wáng dūn gòu nì wēn jiào wèi yǐ yuē dà jiàng jūn cǐ jǔ sì yǒu suǒ zài dāng wú làn yá
及王敦构逆，温峤谓𫖮曰：“大将军此举似有所在，当无滥邪？
yǐ yuē jūn shào nián wèi gēng shì
”𫖮曰：“君少年未更事。
rén zhǔ zì fēi yáo shùn hé néng wú shī rén chén qǐ kě de jǔ bīng yǐ xié zhǔ
人主自非尧舜，何能无失，人臣岂可得举兵以协主！
gòng xiāng tuī dài wèi néng shù nián yī dàn rú cǐ qǐ yún fēi luàn hū
共相推戴，未能数年，一旦如此，岂云非乱乎！
chù zhòng gāng bì qiáng rěn láng kàng wú shàng qí yì níng yǒu xiàn yá
处仲刚愎强忍，狼抗无上，其意宁有限邪！
jì ér wáng shī bài jì yǐ fèng zhào yì dūn dūn yuē bó rén qīng fù wǒ
”既而王师败绩，𫖮奉诏诣敦，敦曰：“伯仁，卿负我！
yǐ yuē gōng róng chē fàn shùn xià guān qīn lǜ liù jūn bù néng qí shì shǐ wáng lǚ bēn bài yǐ cǐ fù gōng
”𫖮曰：“公戎车犯顺，下官亲率六军，不能其事，使王旅奔败，以此负公。
dūn dàn qí cí zhèng bù zhī suǒ dá
”敦惮其辞正，不知所答。
dì zhào yǐ yú guǎng shì wèi zhī yuē jìn rì dà shì èr gōng wú yàng zhū rén píng ān dà jiàng jūn gù fù suǒ wàng yá
帝召𫖮于广室，谓之曰：“近日大事，二宫无恙，诸人平安，大将军故副所望邪？
yǐ yuē èr gōng zì rú míng zhào yú chén děng gù wèi kě zhī
”𫖮曰： “二宫自如明诏，于臣等故未可知。
hù jūn zhǎng shǐ hǎo gǔ děng quàn yǐ bì dūn yǐ yuē wú bèi wèi dà chén cháo tíng sàng bài nìng kě fù cǎo jiān qiú huó wài tóu hú yuè yá
”护军长史郝嘏等劝𫖮避敦，𫖮曰：“吾备位大臣，朝廷丧败，宁可复草间求活，外投胡越邪！
é ér yǔ dài ruò sī jù bèi shōu lù jīng tài miào yǐ dà yán yuē tiān dì xiān dì zhī líng
”俄而与戴若思俱被收，路经太庙，𫖮大言曰：“天地先帝之灵；
zéi chén wáng dūn qīng fù shè jì wǎng shā zhōng chén líng nüè tiān xià shén qí yǒu líng dāng sù shā dūn wú lìng zòng dú yǐ qīng wáng shì
贼臣王敦倾覆社稷，枉杀忠臣，陵虐天下，神祇有灵，当速杀敦，无令纵毒，以倾王室。
yǔ wèi zhōng shōu rén yǐ jǐ shāng qí kǒu xuè liú zhì zhǒng yán sè bù biàn róng zhǐ zì ruò guān zhě jiē wèi liú tì
”语未终，收人以戟伤其口，血流至踵， 颜色不变，容止自若，观者皆为流涕。
suì yú shí tou nán mén wài shí shàng hài zhī shí nián wǔ shí sì
遂于石头南门外石上害之，时年五十四。
yǐ zhī sǐ yě dūn zuò yǒu yī cān jūn chū pú mǎ yú bó tóu bèi shā yīn wèi dūn yuē zhōu jiā yì shì lìng wàng ér wèi bù zhì gōng jí bó rén jiāng dēng ér zhuì yǒu sì xià guān cǐ mǎ
𫖮之死也，敦坐有一参军樗蒱，马于博头被杀，因谓敦曰：“周家奕世令望， 而位不至公，及伯仁将登而坠，有似下官此马。
dūn yuē bó rén zǒng jiǎo yú dōng gōng xiāng yù yī miàn pī jīn biàn xǔ zhī sān shì hé tú bù xìng zì yí wáng fǎ
”敦曰：“伯仁总角于东宫相遇， 一面披襟，便许之三事，何图不幸自贻王法。
dūn sù dàn yǐ měi jiàn yǐ zhé miàn rè suī fù dōng yuè shàn miàn shǒu bù dé xiū
”敦素惮𫖮，每见𫖮辄面热，虽复冬月，扇面手不得休。
dūn shǐ miào tǎn jí yǐ jiā shōu de sù lù shù méi shèng gù xù ér yǐ jiǔ wǔ wèng mǐ shù shí zài wèi zhě fú qí qīng yuē
敦使缪坦籍𫖮家，收得素簏数枚，盛故絮而已，酒五瓮，米数石，在位者服其清约。
dūn zú hòu zhuī zèng zuǒ guāng lù dài fu yí tóng sān sī shì yuē kāng sì yǐ shào láo
敦卒后，追赠左光禄大夫、仪同三司，谥曰康，祀以少牢。
chū dūn zhī jǔ bīng yě liú wěi quàn dì jǐn chú zhū wáng sī kōng dǎo lǜ qún cóng yì què qǐng zuì zhí yǐ jiāng rù dǎo hū yǐ wèi yuē bó rén yǐ bǎi kǒu lèi qīng
初，敦之举兵也，刘隗劝帝尽除诸王，司空导率群从诣阙请罪，值𫖮将入，导呼𫖮谓曰：“伯仁，以百口累卿！
yǐ zhí rù bù gù
”𫖮直入不顾。
jì jiàn dì yán dǎo zhōng chéng shēn jiù shèn zhì dì nà qí yán
既见帝，言导忠诚，申救甚至， 帝纳其言。
yǐ xǐ yǐn jiǔ zhì zuì ér chū
𫖮喜饮酒，致醉而出。
dǎo yóu zài mén yòu hū yǐ
导犹在门，又呼𫖮。
yǐ bù yǔ yán gù zuǒ yòu yuē jīn nián shā zhū zéi nú qǔ jīn yìn rú dǒu dà xì zhǒu
𫖮不与言，顾左右曰：“今年杀诸贼奴，取金印如斗大系肘。
jì chū yòu shàng biǎo míng dǎo yán shén qiē zhì
”既出，又上表明导，言甚切至。
dǎo bù zhī jiù jǐ ér shén xián zhī
导不知救己， 而甚衔之。
dūn jì dé zhì wèn dǎo yuē zhōu yǐ dài ruò sī nán běi zhī wàng dāng dēng sān sī wú suǒ yí yě
敦既得志，问导曰：“周𫖮、戴若思南北之望，当登三司，无所疑也。
dǎo bù dá
” 导不答。
yòu yuē ruò bù sān sī biàn yìng lìng pū yá
又曰：“若不三司，便应令仆邪？
yòu bù dá
”又不答。
dūn yuē ruò bù ěr zhèng dāng zhū ěr
敦曰：“若不尔，正当诛尔。
dǎo yòu wú yán
” 导又无言。
dǎo hòu liào jiǎn zhōng shū gù shì jiàn yǐ biǎo jiù jǐ yīn qín kuǎn zhì
导后料检中书故事，见𫖮表救己，殷勤款至。
dǎo zhí biǎo liú tì bēi bù zì shèng gào qí zhū zǐ yuē wú suī bù shā bó rén bó rén yóu wǒ ér sǐ
导执表流涕，悲不自胜， 告其诸子曰：“吾虽不杀伯仁，伯仁由我而死。
yōu míng zhī zhōng fù cǐ liáng yǒu
幽冥之中，负此良友！
yǐ sān zi mǐn tián yí
”𫖮三子： 闵、恬、颐。
mǐn zì zi qiān fāng zhí yǒu fù fēng
闵字子骞，方直有父风。
lì héng yáng jiàn ān lín chuān tài shǒu shì zhōng zhōng lǐng jūn lì bù shàng shū shàng shū zuǒ pú yè jiā zhōng jūn jiāng jūn zhuǎn hù jūn lǐng mì shū jiān
历衡阳、建安、临川太守，侍中，中领军，吏部尚书， 尚书左仆射，加中军将军，转护军，领秘书监。
zú zhuī zèng jīn zǐ guāng lù dài fu shì yuē liè
卒，追赠金紫光禄大夫，谥曰烈。
wú zi yǐ dì yí zhǎng zǐ lín wèi sì
无子，以弟颐长子琳为嗣。
lín shì zhì dōng yáng tài shǒu
琳仕至东阳太守。
tián yí bìng lì qīng shǒu
恬、颐并历卿守。
lín shǎo zǐ wén piào qí zī yì cān jūn
琳少子文，骠骑谘议参军
shǐ chén yuē fu tài gāng zé zhé zhì chá wú tú yǐ zhī wéi zhèng zé hài yú ér guó
史臣曰：夫太刚则折，至察无徒，以之为政，则害于而国；
yòng zhī xíng jǐ zé xiōng yú nǎi jiā
用之行己，则凶于乃家。
chéng yǐ qì guāi róng zhòng fēi xiān wáng zhī dào yě
诚以器乖容众，非先王之道也。
dà lián sī xiàn yīn hòu zhǔ qíng dāng yuē fǎ zhī qiū xiàn zhuó guān zhī yì
大连司宪，阴候主情，当约法之秋，献斫棺之议。
xuán liàng gāng bì yǔ wù duō wéi suī yǒu chóng shàng zhī xīn zhuān xíng kè xià zhī huà tóng báo xiāng jì bìng yùn tiān jī
玄亮刚愎，与物多违，虽有崇上之心，专行刻下之化，同薄相济，并运天机。
shì shǐ xián zǎi jiàn shū zhì wù qíng yú jiě tǐ
是使贤宰见疏，致物情于解体；
quán chén fā nù jiè qí míng yǐ shì shī
权臣发怒，借其名以誓师。
jì ér móu rén zhī guó guó wēi ér gǒu miǎn
既而谋人之国，国危而苟免；
jiàn nì yú zhǔ zhǔ rǔ ér tú shēng
见昵于主，主辱而图生。
zì qǔ liú wáng fēi bù xìng yě
自取流亡，非不幸也。
ruò sī xián shuǎng zhào lǐ yán yōu
若思闲爽，照理研幽。
bó rén níng zhèng chù yú néng yuē
伯仁凝正，处腴能约。
xián yǐ gāo cái yǎ dào cān yù chóu zī
咸以高才雅道，参豫畴咨。
jí jīng shì lún xū kàng yán wú náo gān fù dǐng ér quán cāo gài shì jūn ér jìn jié zhě yú
及京室沦胥，抗言无挠，甘赴鼎而全操，盖事君而尽节者欤！
yǐ zhāo shí lùn yóu qí jiǔ dé lǐ jīng yuē xiá bù yǎn yú wèi zú tāo qí měi yě
𫖮招时论，尤其酒德，《礼经》曰“瑕不掩瑜”，未足韬其美也。
zàn yuē liú diāo liàng zhí zhì fèng xīng wáng
赞曰：刘刁亮直，志奉兴王。
jiān huí chǒu zhèng zhōng zhì bēn wáng
奸回丑正，终致奔亡。
zhōu dài yīng shuǎng zhōng mó yǔn sāi
周戴英爽，忠谟允塞。
dào shǔ tún méng huò lí xiōng tè
道属屯蒙，祸罹凶慝。