gù róng zì yàn xiān wú guó wú rén yě wèi nán tǔ zhe xìng
顾荣,字彦先,吴国吴人也,为南土著姓。
zǔ yōng wú chéng xiàng
祖雍,吴丞相。
fù mù yí dū tài shǒu
父穆,宜都太守。
róng jī shén lǎng wù ruò guàn shì wú wèi huáng mén shì láng tài zǐ fǔ yì dū wèi
荣机神朗悟,弱冠仕吴,为黄门侍郎、太子辅义都尉。
wú píng yǔ lù jī xiōng dì tóng rù luò shí rén hào wèi sān jùn
吴平,与陆机兄弟同入洛, 时人号为“三俊。
lì bài wèi láng zhōng lì shàng shū láng tài zǐ zhōng shè rén tíng wèi zhèng
”例拜为郎中,历尚书郎、太子中舍人、廷尉正。
héng zòng jiǔ hān chàng wèi yǒu rén zhāng hàn yuē wéi jiǔ kě yǐ wàng yōu dàn wú rú zuò bìng hé ěr
恒纵酒酣畅, 谓友人张翰曰:“惟酒可以忘忧,但无如作病何耳。
huì zhào wáng lún zhū huái nán wáng yǔn shōu yǔn liáo shǔ fù tíng wèi jiē yù zhū zhī róng píng xīn chǔ dāng duō suǒ quán yòu
会赵王伦诛淮南王允,收允僚属付廷尉,皆欲诛之,荣平心处当,多所全宥。
jí lún cuàn wèi lún zi qián wèi dà jiàng jūn yǐ róng wèi zhǎng shǐ
及伦篡位,伦子虔为大将军,以荣为长史。
chū róng yǔ tóng liáo yàn yǐn jiàn zhí zhì zhě mào zhuàng bù fán yǒu yù zhì zhī sè róng gē zhì dàn zhī
初,荣与同僚宴饮,见执炙者貌状不凡, 有欲炙之色,荣割炙啖之。
zuò zhě wèn qí gù róng yuē qǐ yǒu zhōng rì zhí zhī ér bù zhī qí wèi
坐者问其故,荣曰:“岂有终日执之而不知其味!
jí lún bài róng bèi zhí jiāng zhū ér zhí zhì zhě wèi dū shuài suì jiù zhī de miǎn
”及伦败,荣被执,将诛,而执炙者为督率,遂救之,得免。
qí wáng jiǒng zhào wèi dà sī mǎ zhǔ bù
齐王冏召为大司马主簿。
jiǒng shàn quán jiāo zì róng jù jí huò zhōng rì hūn hān bù zōng fǔ shì yǐ qíng gào yǒu rén cháng lè féng xióng
冏擅权骄恣,荣惧及祸,终日昏酣,不综府事,以情告友人长乐冯熊。
xióng wèi jiǒng zhǎng shǐ gé yú yuē yǐ gù róng wéi zhǔ bù suǒ yǐ zhēn bá cái wàng wěi yǐ shì jī bù fù jì nán běi qīn shū yù píng hǎi nèi zhī xīn yě
熊谓冏长史葛旟曰:“以顾荣为主簿,所以甄拔才望,委以事机, 不复计南北亲疏,欲平海内之心也。
jīn fǔ dà shì yīn fēi jiǔ kè zhī zhèng
今府大事殷,非酒客之政。
yú yuē róng jiāng nán wàng shì qiě jū zhí rì qiǎn bù yí qīng dài yì zhī
”旟曰:“荣江南望士,且居职日浅,不宜轻代易之。
xióng yuē kě zhuǎn wéi zhōng shū shì láng róng bù shī qīng xiǎn ér fǔ gèng shōu shí cái
”熊曰:“可转为中书侍郎,荣不失清显,而府更收实才。
yú rán zhī bái jiǒng yǐ wéi zhōng shū shì láng
”旟然之,白冏,以为中书侍郎。
zài zhí bù fù yǐn jiǔ
在职不复饮酒。
rén huò wèn zhī yuē hé qián zuì ér hòu xǐng yá
人或问之曰:“何前醉而后醒邪?
róng jù zuì nǎi fù gèng yǐn
”荣惧罪,乃复更饮。
yǔ zhōu lǐ yáng yàn míng shū yuē wú wèi qí wáng zhǔ bù héng lǜ huò jí jiàn dāo yǔ shéng měi yù zì shā dàn rén bù zhī ěr
与州里杨彦明书曰:“吾为齐王主簿,恒虑祸及,见刀与绳,每欲自杀,但人不知耳。
jí yú zhū róng yǐ tǎo gé yú gōng fēng xǐ xìng bó zhuǎn tài zǐ zhōng shù zǐ
”及旟诛,荣以讨葛旟功,封喜兴伯, 转太子中庶子。
cháng shā wáng yì wèi piào qí fù yǐ róng wèi zhǎng shǐ
长沙王乂为骠骑,复以荣为长史。
yì bài zhuǎn chéng dū wáng yǐng chéng xiàng cóng shì zhōng láng
乂败,转成都王颖丞相从事中郎。
huì dì xìng lín zhāng yǐ róng jiān shì zhōng qiǎn xíng yuán líng
惠帝幸临漳,以荣兼侍中,遣行园陵。
huì zhāng fāng jù luò bù dé jìn bì zhī chén liú
会张方据洛,不得进,避之陈留。
jí dì xī qiān cháng ān zhēng wèi sàn qí cháng shì yǐ shì luàn bù yīng suì hái wú
及帝西迁长安,征为散骑常侍,以世乱不应,遂还吴。
dōng hǎi wáng yuè jù bīng yú xú zhōu yǐ róng wèi jūn zī jì jiǔ
东海王越聚兵于徐州,以荣为军谘祭酒。
shǔ guǎng líng xiāng chén mǐn fǎn nán dù jiāng zhú yáng zhōu cì shǐ liú jī dān yáng nèi shǐ wáng kuàng zǔ bīng jù zhōu fēn zhì zǐ dì wèi liè jùn shōu lǐ háo jié yǒu sūn shì dǐng zhì zhī jì
属广陵相陈敏反,南渡江,逐扬州刺史刘机、丹阳内史王旷,阻兵据州,分置子弟为列郡,收礼豪桀,有孙氏鼎峙之计。
jiǎ róng yòu jiāng jūn dān yáng nèi shǐ
假荣右将军、丹阳内史。
róng shù jiàn wēi wáng zhī jì héng yǐ gōng xùn zì miǎn
荣数践危亡之际,恒以恭逊自勉。
huì mǐn yù zhū zhū shì rén róng shuō zhī yuē zhōng guó sāng luàn hú yí nèi wǔ guān tài fù jīn rì bù néng fù zhèn huá xià bǎi xìng wú fù yí zhǒng
会敏欲诛诸士人,荣说之曰:“中国丧乱,胡夷内侮,观太傅今日不能复振华夏,百姓无复遗种。
jiāng nán suī yǒu shí bīng zhī kòu rén wù shàng quán
江南虽有石冰之寇,人物尚全。
róng cháng yōu wú dòu shì sūn liú zhī cè yǒu yǐ cún zhī ěr
荣常忧无窦氏、 孙、刘之策,有以存之耳。
jīn jiāng jūn huái shén wǔ zhī lüè yǒu sūn wú zhī néng gōng xūn xiào yú yǐ zhe yǒng lüè guān yú dāng shì dài jiǎ shù wàn zhú lú shān jī shàng fāng suī yǒu shù zhōu yì kě chuán xí ér dìng yě
今将军怀神武之略,有孙吴之能,功勋效于已著,勇略冠于当世,带甲数万,舳舻山积,上方虽有数州,亦可传檄而定也。
ruò néng wěi xìn jūn zǐ gè de jǐn huái sàn dì jiè zhī hèn sāi chán chǎn zhī kǒu zé dà shì kě tú yě
若能委信君子, 各得尽怀,散蒂芥之恨,塞谗谄之口,则大事可图也。
mǐn nà qí yán xī yǐn zhū háo zú wěi rèn zhī
”敏纳其言,悉引诸豪族委任之。
mǐn réng qiǎn gān zhuó chū héng jiāng jiān jiǎ lì qì jǐn yǐ wěi zhī
敏仍遣甘卓出横江,坚甲利器,尽以委之。
róng sī yú zhuō yuē ruò jiāng dōng zhī shì kě jì dāng gòng chéng zhī
荣私于卓曰:“若江东之事可济, 当共成之。
rán qīng guān shì shì dāng yǒu jì lǐ bù
然卿观事势当有济理不?
mǐn jì cháng cái běn wú dà lüè zhèng lìng fǎn fù jì wú suǒ dìng rán qí zǐ dì gè yǐ jiāo jīn qí bài bì yǐ
敏既常才,本无大略,政令反复,计无所定, 然其子弟各已骄矜,其败必矣。
ér wú děng ān rán shòu qí guān lù shì bài zhī rì shǐ jiāng xī zhū jūn hán shǒu sòng luò tí yuē nì zéi gù róng gān zhuō zhī shǒu qǐ wéi yī shēn diān fù rǔ jí wàn shì kě bù tú zhī
而吾等安然受其官禄,事败之日,使江西诸军函首送洛,题曰逆贼顾荣、甘卓之首,岂惟一身颠覆,辱及万世,可不图之!
zhuō cóng zhī
”卓从之。
míng nián zhōu yǔ róng jí gān zhuō jì zhān qián móu qǐ bīng gōng mǐn
明年,周与荣及甘卓、纪瞻潜谋起兵攻敏。
róng fèi qiáo liǎn zhōu yú nán àn mǐn lǜ wàn yú rén chū bù huò jì róng huī yǐ yǔ shàn qí zhòng kuì sàn
荣废桥敛舟于南岸,敏率万余人出, 不获济,荣麾以羽扇,其众溃散。
shì píng hái wú
事平,还吴。
yǒng jiā chū zhēng bài shì zhōng xíng zhì péng chéng jiàn huò nán fāng zuò suì qīng zhōu ér hái yǔ zài jì zhān chuán
永嘉初,征拜侍中,行至彭城,见祸难方作,遂轻舟而还,语在《纪瞻传》。
yuán dì zhèn jiāng dōng yǐ róng wèi jūn sī jiā sàn qí cháng shì fán suǒ móu huà jiē yǐ zī yān
元帝镇江东,以荣为军司,加散骑常侍,凡所谋画,皆以谘焉。
róng jì nán zhōu wàng shì gōng chù yòu zhí cháo yě shén tuī jìng zhī
荣既南州望士, 躬处右职,朝野甚推敬之。
shí dì suǒ xìng zhèng guì pín yǒu jí yǐ qí dǎo pō fèi wàn jī róng shàng jiān jiàn yuē xī wén wáng fù zi xiōng dì nǎi yǒu sān shèng kě wèi qióng lǐ zhě yě
时帝所幸郑贵嫔有疾,以祈祷颇废万机,荣上笺谏曰: “昔文王父子兄弟乃有三圣,可谓穷理者也。
ér wén wáng rì zè bù xiá shí zhōu gōng yī mù sān wò fà hé zāi
而文王日昃不暇食,周公一沐三握发, 何哉?
chéng yǐ yī rì wàn jī bù kě bù lǐ
诚以一日万机,不可不理;
yī yán cuō diē huàn bì jí zhī gù yě
一言蹉跌,患必及之故也。
dāng jīn shuāi jì zhī mò shǔ luàn lí zhī yùn ér tiān zǐ liú bō chái láng sāi lù gōng yi lù yíng yě cì xīng yán sù jià fú shì nù wā yǐ mù yǒng shì xuán dǎn yú tíng yǐ biǎo xīn kǔ
当今衰季之末,属乱离之运,而天子流播,豺狼塞路,公宜露营野次,星言夙驾,伏轼怒蛙以募勇士, 悬胆于庭以表辛苦。
guì pín wèi ān yào shí shí jí
贵嫔未安,药石实急;
dǎo sì zhī shì chéng fù kě xiū
祷祀之事,诚复可修;
qǐ yǒu biàn sāi cān zuǒ bái shì duàn bīn kè wèn xùn
岂有便塞参佐白事,断宾客问讯?
jīn qiáng zéi lín jìng liú yán mǎn guó rén xīn wàn duān qù jiù fēn yún
今强贼临境,流言满国,人心万端,去就纷纭。
yuàn chōng xū nà xià guǎng yán jùn yàn sī huà jīn rì zhī yào sāi guǐ dào yín sì hóng jiǔ hé zhī qín xuě tiān xià zhī chǐ zé qún shēng yǒu lài kāi tài yǒu qī yǐ
愿冲虚纳下,广延俊彦,思画今日之要,塞鬼道淫祀,弘九合之勤,雪天下之耻,则群生有赖,开泰有期矣。
shí nán tǔ zhī shì wèi jǐn cái yòng róng yòu yán lù shì guāng zhēn zhèng qīng guì jīn yù qí zhì
时南土之士未尽才用,荣又言:“陆士光贞正清贵,金玉其质;
gān jì sī zhōng kuǎn jǐn chéng dǎn gàn shū kuài
甘季思忠款尽诚,胆干殊快;
yīn qìng yuán zhì lüè yǒu míng guī wén wǔ kě shī yòng
殷庆元质略有明规,文武可施用;
róng zú xiōng gōng ràng míng liàng shǒu jié kùn bù yì cāo
荣族兄公让明亮守节,困不易操;
kuài jī yáng yàn míng xiè xíng yán jiē fú yīng rú jiào zú wèi gōng wàng
会稽杨彦明、谢行言皆服膺儒教,足为公望;
hè shēng shěn qián qīng yún zhī shì
贺生沈潜,青云之士;
táo gōng xiōng dì cái gàn suī shǎo shí shì jí jiā
陶恭兄弟才干虽少,实事极佳。
fán cǐ zhū rén jiē nán jīn yě
凡此诸人,皆南金也。
shū zòu jiē nà zhī
”书奏,皆纳之。
liù nián zú guān
六年,卒官。
dì lín sàng jìn āi yù biǎo zèng róng yī qí wáng gōng chén gé
帝临丧尽哀,欲表赠荣,依齐王功臣格。
wú jùn nèi shǐ yīn yòu jiān yuē
吴郡内史殷祐笺曰:
xī zéi chén chén mǐn píng chǒng jiè quán tāo tiān zuò luàn xiōng dì yīn yà pán gù zhōu jùn wēi bī shì shù yǐ wéi chén pú yú shí xián yú jì wú suǒ chū
昔贼臣陈敏凭宠藉权,滔天作乱,兄弟姻娅盘固州郡,威逼士庶以为臣仆,于时贤愚计无所出。
gù sàn qí cháng shì ān dōng jūn sī jiā xīng bó gù róng jīng dé tǐ dào móu yóu hóng yuǎn zhōng zhēn zhī jié zài kùn mí lì
故散骑常侍、安东军司、嘉兴伯顾荣经德体道,谋猷弘远,忠贞之节,在困弥厉。
qí qū jiān xiǎn zhī zhōng bī pò jiān nì zhī xià měi wéi shè jì fā fèn kāng kài
崎岖艰险之中,逼迫奸逆之下,每惟社稷,发愤慷忾。
mì jié fù xīn tóng móu zhì tǎo
密结腹心, 同谋致讨。
xìn zhe qún shì míng guān dōng xià dé shēng suǒ zhèn mò bù xiǎng yìng hé gē jùn bēn qí huì rú lín
信著群士,名冠东夏,德声所振,莫不响应,荷戈骏奔,其会如林。
róng gōng dāng shǐ shí wèi zhòng shuài xiān zhōng yì fèn fā wàng jiā wèi guó lì nián bū kòu yī zhāo tǔ bēng bīng bù xuè rèn dàng píng liù zhōu xūn mào shàng dài yì zhāng tiān xià
荣躬当矢石,为众率先,忠义奋发,忘家为国,历年逋寇,一朝土崩,兵不血刃,荡平六州,勋茂上代,义彰天下。
fú wén lùn gōng yī gù dà sī mǎ qí wáng gé bù zài wéi mù mì móu cān yì zhī lì xià fù zhōu zhēng yě zhàn zhī bǐ bù de jìn jué tuò tǔ cì bài zǐ dì xiá ěr tóng tàn jiāng biǎo shī wàng
伏闻论功依故大司马齐王格,不在帷幕密谋参议之例,下附州征野战之比,不得进爵拓土,赐拜子弟,遐迩同叹,江表失望。
qí wáng qīn zé jìn shǔ wèi wèi fāng yuè zhàng jié wò bīng dū du jìn jī wài yǒu wǔ guó zhī yuán nèi yǒu zōng shì zhī zhù chēng bīng mí shí yì lián tiān xià yuán gōng suī jiàn suǒ sàng yì duō
齐王亲则近属,位为方岳,杖节握兵,都督近畿,外有五国之援,内有宗室之助,称兵弥时,役连天下,元功虽建, 所丧亦多。
róng zhòng wú yī lǚ rèn fēi fān hàn gū jué jiāng wài wáng mìng bù tōng lín wēi dú duàn yǐ shēn xùn guó guān wú yī jīn zhī fèi rén wú zhōng cháo zhī láo
荣众无一旅,任非籓翰,孤绝江外,王命不通,临危独断,以身徇国, 官无一金之费,人无终朝之劳。
yuán è jì tiǎn gāo shàng chéng gōng fēng bì cāng lǐn yǐ sì dà jūn gù guó ān wù fù yǐ yì chéng sú jīn rì kuāng bà shì jǔ wèi bì bù yóu cǐ ér lóng yě
元恶既殄,高尚成功,封闭仓廪,以俟大军,故国安物阜,以义成俗,今日匡霸事举,未必不由此而隆也。
fāng zhī yú qí qiáng ruò bù tóng yōu liè yì yì
方之于齐,强弱不同,优劣亦异。
zhì yú qí fǔ cān zuǒ fú yì zhù qiáng fēi chuàng móu zhī zhǔ jiē xī guī shòu ruì huò gōng huò hóu
至于齐府参佐,扶义助强,非创谋之主,皆锡珪受瑞,或公或侯。
róng shǒu jiàn mì móu wèi fāng miàn méng zhǔ gōng gāo yuán shuài shǎng bēi xià zuǒ shàng kuī jīng guó jì gōng zhī bān xià gū zhōng yì shòu mìng zhī shì
荣首建密谋,为方面盟主,功高元帅,赏卑下佐,上亏经国纪功之班,下孤忠义授命之士。
fu kǎo jì yōu míng wáng jiào suǒ chóng kuàng ruò róng zhě jì nàn níng guó yìng tiān xiān shì lì guān gǔ jīn wèi yǒu lì gōng ruò bǐ chóu bào rú cǐ zhě yě
夫考绩幽明,王教所崇,况若荣者,济难宁国,应天先事,历观古今,未有立功若彼,酬报如此者也。
yóu shì zèng róng shì zhōng piào qí jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī shì yuē yuán
由是赠荣侍中、骠骑将军、开府仪同三司,谥曰元。
jí dì wèi jìn wáng zhuī fēng wèi gōng kāi guó shí yì
及帝为晋王,追封为公, 开国,食邑。
róng sù hǎo qín jí zú jiā rén cháng zhì qín yú líng zuò
荣素好琴,及卒,家人常置琴于灵座。
wú jùn zhāng hàn kū zhī tòng jì ér shàng chuáng gǔ qín shù qū fǔ qín ér tàn yuē gù yàn xiān fù néng shǎng cǐ bù
吴郡张翰哭之恸,既而上床鼓琴数曲, 抚琴而叹曰:“顾彦先复能赏此不?
yīn yòu tòng kū bù diào sàng zhǔ ér qù
”因又恸哭,不吊丧主而去。
zi pí sì guān zhì sàn qí shì láng
子毗嗣,官至散骑侍郎。
jì zhān zì sī yuǎn dān yáng mò líng rén yě
纪瞻,字思远,丹阳秣陵人也。
zǔ liàng wú shàng shū lìng
祖亮,吴尚书令。
fù zhì guāng lù dài fu
父陟,光禄大夫。
zhān shǎo yǐ fāng zhí zhī míng
瞻少以方直知名。
wú píng xǐ jiā lì yáng jùn
吴平,徙家历阳郡。
chá xiào lián bù xíng
察孝廉,不行。
hòu jǔ xiù cái shàng shū láng lù jī cè zhī yuē xī sān dài míng wáng qǐ jiàn hóng yè wén zhì shū zhì ér lìng míng yī zhì
后举秀才,尚书郎陆机策之曰:“昔三代明王,启建洪业,文质殊制,而令名一致。
rán xià rén shàng zhōng zhōng zhī bì yě pǔ jiù pǔ mò ruò jìng
然夏人尚忠,忠之弊也朴,救朴莫若敬。
yīn rén gé ér xiū yān jìng zhī bì yě guǐ jiù guǐ mò ruò wén
殷人革而修焉,敬之弊也鬼,救鬼莫若文。
zhōu rén jiáo ér biàn yān wén zhī bì yě báo jiù báo zé yòu fǎn zhī yú zhōng
周人矫而变焉,文之弊也薄,救薄则又反之于忠。
rán zé wáng dào zhī fǎn fù qí wú yī dìng yá yì suǒ zǔ zhī bù tóng ér gōng yè gè yì yě
然则王道之反复其无一定邪,亦所祖之不同而功业各异也?
zì wú shèng wáng rén sàn jiǔ yǐ
自无圣王,人散久矣。
sān dài zhī sǔn yì bǎi xìng zhī biàn qiān qí gù kě de ér wén yá
三代之损益,百姓之变迁,其故可得而闻邪?
jīn jiāng fǎn gǔ yǐ jiù qí bì míng fēng yǐ dàng qí huì sān dài zhī zhì jiāng hé suǒ cóng
今将反古以救其弊,明风以荡其秽,三代之制将何所从?
tài gǔ zhī huà yǒu hé yì dào
太古之化有何异道?
zhān duì yuē zhān wén yǒu guó yǒu jiā zhě jiē yù mài huà lóng zhèng yǐ kāng shù jì chuí gē yì zǎi yǒng chuán yú hòu
”瞻对曰:“瞻闻有国有家者,皆欲迈化隆政,以康庶绩,垂歌亿载,永传于后。
rán ér sú biàn shì bì dé bù suí shí suī jīng shèng zhé wú yǐ yì yě
然而俗变事弊,得不随时,虽经圣哲,无以易也。
gù zhōng bì zhì yě jìng shī duō yí
故忠弊质野, 敬失多仪。
zhōu jiàn èr wáng zhī bì chóng wén yǐ biàn děng chà ér liú dùn zhě guī báo ér wú kuǎn chéng kuǎn chéng zhī báo zé yòu fǎn zhī yú zhōng
周鉴二王之弊,崇文以辩等差,而流遁者归薄而无款诚,款诚之薄,则又反之于忠。
sān dài xiāng xún rú shuǐ jì huǒ suǒ wèi suí shí zhī yì jiù bì zhī shù yě
三代相循,如水济火,所谓随时之义,救弊之术也。
xī huáng jiǎn piáo wú wéi ér huà
羲皇简朴,无为而化;
hòu shèng yīn chéng suǒ wu huò yì
后圣因承,所务或异。
fēi xián shèng zhī bù tóng shì biàn shǐ zhī rán ěr
非贤圣之不同,世变使之然耳。
jīn dà jìn chǎn yuán shèng gōng rì jī chéng tiān shùn shí jiǔ yǒu yī guàn huāng fú zhī jūn mò bù lái tóng
今大晋阐元,圣功日 𬯀,承天顺时,九有一贯,荒服之君,莫不来同。
rán ér dà dào jì wǎng rén biàn yóu jiǔ wèi dāng jīn zhī zhèng yi qù wén cún pǔ yǐ fǎn qí běn zé zhào shù jiàn huà tài hé kě zhì yě
然而大道既往,人变由久,谓当今之政宜去文存朴,以反其本,则兆庶渐化,太和可致也。
yòu wèn zài xī zhé wáng xiàng shì bèi wù míng táng suǒ yǐ chóng shàng dì qīng miào suǒ yǐ níng zǔ kǎo pì yōng suǒ yǐ bān lǐ jiào tài xué suǒ yǐ jiǎng yì wén cǐ gài yǒu guó zhī shèng diǎn wèi bāng zhī dà sī
又问:“在昔哲王象事备物,明堂所以崇上帝,清庙所以宁祖考,辟雍所以班礼教,太学所以讲艺文,此盖有国之盛典,为帮之大司。
wáng qín fèi xué zhì dù huāng quē
亡秦废学,制度荒阙。
zhū rú zhī lùn sǔn yì yì wù
诸儒之论,损益异物。
hàn shì yí zuò jū wèi yì shì ér cài yōng yuè lìng wèi zhī yī wù
汉氏遗作,居为异事,而蔡邕《月令》谓之一物。
jiāng hé suǒ cóng
将何所从?
duì yuē zhōu zhì míng táng suǒ yǐ zōng qí zǔ yǐ pèi shàng dì jìng gōng míng sì yǒng guāng xiào dào yě
” 对曰:“周制明堂,所以宗其祖以配上帝,敬恭明祀,永光孝道也。
qí dà shù yǒu liù
其大数有六。
gǔ zhě shèng dì míng wáng nán miàn ér tīng zhèng qí liù zé yǐ míng táng wéi zhǔ
古者圣帝明王南面而听政,其六则以明堂为主。
yòu qí zhèng zhōng jiē yún tài miào yǐ shùn tiān shí shī xíng fǎ lìng zōng sì yǎng lǎo xùn xué jiǎng yì cháo zhū hóu ér xuǎn zào shì bèi lǐ biàn wù yī jiào huà zhī yóu yě
又其正中,皆云太庙,以顺天时, 施行法令,宗祀养老,训学讲肄,朝诸侯而选造士,备礼辩物,一教化之由也。
gù qǔ qí zōng sì zhī lèi zé yuē qīng miào
故取其宗祀之类,则曰清庙;
qǔ qí zhèng shì zhī mào zé yuē tài miào
取其正室之貌,则曰太庙;
qǔ qí shì zé yuē tài shì
取其室,则曰太室;
qǔ qí táng zé yuē míng táng
取其堂, 则曰明堂;
qǔ qí sì mén zhī xué zé yuē tài xué
取其四门之学,则曰太学;
qǔ qí zhōu shuǐ yuán rú bì zé bái bì yōng
取其周水圜如璧,则白璧雍。
yì míng tóng shì qí shí yī yě
异名同事,其实一也。
shì yǐ cài yōng wèi zhī yī wù
是以蔡邕谓之一物。
yòu wèn shù míng liàng cǎi gù shí yōng mù táng
又问:“庶明亮采,故时雍穆唐;
yǒu mìng jì jí ér duō shì lóng zhōu
有命既集,而多士隆周。
gù shū chēng míng liáng zhī gē yì guì jīn lán zhī měi
故《书》称明良之歌,《易》贵金兰之美。
cǐ cháng shì suǒ yǐ fèi xīng yǒu bāng suǒ yǐ chóng tì
此长世所以废兴,有邦所以崇替。
fu chéng gōng zhī jūn qín yú qiú cái lì míng zhī shì jí yú zhāo shì lǐ wú shì bú duì ér shì qiān zǎi héng bèi
夫成功之君勤于求才, 立名之士急于招世,理无世不对,而事千载恒背。
gǔ zhī xīng wáng hé dào ér rú bǐ
古之兴王何道而如彼?
hòu zhī shuāi shì hé quē ér rú cǐ
后之衰世何阙而如此?
duì yuē xīng lóng zhī zhèng wù zài de xián qīng píng zhī huà jí yú bá cái gù èr bā dēng yōng zé bǎi kuí xù
”对曰:“兴隆之政务在得贤,清平之化急于拔才,故二八登庸,则百揆序;
yǒu luàn shí rén ér tiān xià tài
有乱十人,而天下泰。
wǔ dīng zhuó fù yán zhī tú zhōu wén xié wèi bīn zhī shì jū zhī shàng sī wěi zhī guó zhèng gù néng lóng fèn tiān qú chuí xūn bǎi dài
武丁擢傅岩之徒,周文携渭滨之士,居之上司,委之国政,故能龙奋天衢,垂勋百代。
xiān wáng shēn xià bái wū sōu yáng zè lòu shǐ shān wú fú sū zhī cái yě wú fá tán zhī yǒng
先王身下白屋,搜扬仄陋,使山无扶苏之才, 野无《伐檀》之咏。
shì yǐ huà hòu wù gǎn shén qí lái yīng xiáng fèng piāo yáo gān lù fēng zhuì lǐ quán tǔ yè zhū cǎo zì shēng wàn wù zī mào rì yuè chóng guāng hé qì sì sài dà dào yǐ chéng
是以化厚物感,神祇来应,翔凤飘飖,甘露丰坠,醴泉吐液, 朱草自生,万物滋茂,日月重光,和气四塞,大道以成;
xù jūn chén zhī yì dūn fù zǐ zhī qīn míng fū fù zhī dào bié zhǎng yòu zhī yi zì jiǔ zhōu bèi bā huāng hǎi wài yí xīn chóng yì rù gòng sòng shēng mù mù nán miàn chuí gǒng yě
序君臣之义,敦父子之亲, 明夫妇之道,别长幼之宜,自九州,被八荒,海外移心,重译入贡,颂声穆穆,南面垂拱也。
jīn gòng xián zhī tú yǐ kǎi ér jiào xué zhī wu wèi guǎng shì yǐ jìn jìng zhī zhì héng ruì ér wu xué zhī xīn bù xiū
今贡贤之途已闿,而教学之务未广,是以进竞之志恒锐,而务学之心不修。
ruò pì sì mén yǐ yán zào shì xuān wǔ jiào yǐ míng lìng dé kǎo jì diàn zuì shěn qí yōu liè cuò zhī bǎi liáo zhì zhī qún sī shǐ diào wù dù yi jié xuān guó diǎn bì xié jì kāng zāi fú qì wǎng dài míng liáng lái yīng jīn lán fù cún yě
若辟四门以延造士,宣五教以明令德,考绩殿最,审其优劣,厝之百僚,置之群司,使调物度宜,节宣国典,必协济康哉,符契往代,明良来应,金兰复存也。
yòu wèn xī táng yú chuí wǔ xíng zhī jiào zhōu gōng míng sì zuì zhī zhì gù shì tàn qīng wèn ér shí gē jī xī
又问:“昔唐虞垂五刑之教,周公明四罪之制,故世叹清问而时歌缉熙。
jiān guǐ jì yīn fǎ wù zī yǒu
奸宄既殷,法物滋有。
shū shì chóng sān pì zhī wén bào qín jiā zú zhū zhī lǜ yín xíng lún xū nüè làn yǐ shèn
叔世崇三辟之文,暴秦加族诛之律,淫刑沦胥,虐滥已甚。
hàn wèi zūn chéng yīn ér fú gé
汉魏遵承,因而弗革。
yì yóu xiǎn tài bù tóng ér jiù shì yì shù bù dé yǐ ér yòng zhī gù yě
亦由险泰不同,而救世异术,不得已而用之故也。
kuān kè zhī zhōng jiāng hé lì ér kě
宽克之中,将何立而可?
zú zhū zhī fǎ zú wèi yǒng zhì yǔ bù
族诛之法足为永制与不?
duì yuē èr yí fēn zé zhào shù shēng zhào shù shēng zé lì hài zuò
”对曰:“二仪分则兆庶生,兆庶生则利害作。
lì hài zhī zuò yǒu yóu ér rán yě
利害之作,有由而然也。
tài gǔ zhī shí huà dào dé zhī jiào jiàn yǒng lì ér guì rén yì
太古之时,化道德之教,贱勇力而贵仁义。
rén yì guì zé qiáng bù líng ruò zhòng bù bào guǎ
仁义贵则强不陵弱,众不暴寡。
sān huáng jié shéng ér tiān xià tài fēi wéi xiàng xíng jī xī ér yǐ yě
三皇结绳而天下泰,非惟象刑缉熙而已也。
qiě tài gǔ zhī fǎ suǒ yǐ yuǎn yù
且太古知法,所以远狱。
jí qí mò bù shī yǒu zuì shì yǐ yù yòng mí fán ér rén mí bào fǎ lìng zī zhāng dào zéi duō yǒu
及其末,不失有罪,是以狱用弥繁,而人弥暴,法令滋章,盗贼多有。
shū yuē wéi jìng wǔ xíng yǐ chéng sān dé
《书》 曰:‘惟敬五刑,以成三德。
shū shì dào shuāi jì xìng sān pì ér wén gōng zhī bì yòu jiā zú zhū yín xíng lún xū gǎn shāng hé qì huà rǎn hòu dài bù néng biàn gǎi
’叔世道衰,既兴三辟,而文公之弊,又加族诛,淫刑沦胥,感伤和气,化染后代,不能变改。
gù hàn zǔ zhǐ huī ér liù hé xiǎng yìng wèi chéng hàn mò yīn ér wèi gé jiāng yǐ sú biàn yóu jiǔ quán shí zhī yi yě
故汉祖指麾而六合响应,魏承汉末,因而未革,将以俗变由久,权时之宜也。
jīn sì hǎi yī tǒng rén sī fǎn běn jiàn shàng jiǎn piáo zé tān fū bù jìng
今四海一统,人思反本,渐尚简朴,则贪夫不竞;
zūn xián chù fǒu zé bù rén zhě yuǎn
尊贤黜否,则不仁者远。
ěr zé zhēn cān yí zhī xíng chú zú zhū zhī lǜ pǐn wù gè shùn qí shēng jī xī yì shì ér xié yě
尔则斟参夷之刑,除族诛之律,品物各顺其生,缉熙异世而偕也。
yòu wèn yuē fu wǔ xíng dié dài yīn yáng xiāng xū èr yí suǒ yǐ wěi yù sì shí suǒ yǐ huà shēng
又问曰:“夫五行迭代,阴阳相须,二仪所以隗育,四时所以化生。
yì chēng zài tiān chéng xiàng zài dì chéng xíng
《易》称 ‘在天成象,在地成形’。
xíng xiàng zhī zuò xiāng xū zhī dào yě
形象之作,相须之道也。
ruò yīn yáng bù tiáo zé dà shù bù dé bù fǒu
若阴阳不调,则大数不得不否;
yī qì piān fèi zé wàn wù bù dé dú chéng
一气偏废,则万物不得独成。
cǐ yīng tóng zhī zhì yàn bù piān zhī míng zhèng yě
此应同之至验,不偏之明证也。
jīn yǒu wēn quán ér wú hán huǒ qí gù hé yě
今有温泉而无寒火, 其故何也?
sī wén biàn zhī yǐ shì bù tóng zhī lǐ
思闻辩之,以释不同之理。
duì yuē gài wén yīn yáng shēng jiàng shān zé tōng qì chū jiǔ chún guà qián lóng wù yòng quán yuán suǒ tuō qí wēn yi yě
”对曰:“盖闻阴阳升降,山泽通气,初九纯卦,潜龙勿用,泉源所托,其温宜也。
ruò fú shuǐ rùn xià huǒ yán shàng gāng róu zào shī zì rán zhī xìng gù yáng dòng ér wài yīn jìng ér nèi
若夫水润下,火炎上,刚柔燥湿,自然之性,故阳动而外,阴静而内。
nèi xìng róu ruò yǐ hán róng wèi zhì
内性柔弱,以含容为质;
wài dòng gāng zhí yǐ wài jiē wèi yòng
外动刚直,以外接为用。
shì yǐ jīn shuǐ zhī míng nèi jiàn huǒ rì zhī guāng wài huī gāng shī róu shòu yáng shèng yīn fú
是以金水之明内鉴,火日之光外辉,刚施柔受,阳胜阴伏。
shuǐ zhī shòu wēn hán róng zhī xìng yě
水之受温,含容之性也。
yòu wèn yuē fu qióng shén zhī huà cái zhī jǐn chēng
又问曰:“夫穷神知化,才之尽称;
bèi wù zhì yòng gōng zhī jí mù
备物致用,功之极目。
yǐ zhī wéi zhèng zé huáng xī zhī guī kě zhǒng
以之为政,则黄羲之规可踵;
yǐ zhī gé luàn zé xuán gǔ zhī fēng kě shào
以之革乱,则玄古之风可绍。
rán ér táng yú mì huáng rén zhī kuò gāng xià yīn fán dì zhě zhī yuē fǎ jī xīn qǐ ér rì jìn chún dé wǎng ér mò fǎn
然而唐虞密皇人之阔纲,夏殷繁帝者之约法,机心起而日进,淳德往而莫返。
qǐ tài piáo yī lí lǐ bù kě zhèn jiāng shèng rén zhī dào shāo yǒu jiàng shā yá
岂太朴一离,理不可振,将圣人之道稍有降杀邪?
duì yuē zhèng yīn shí yǐ xìng jī suí wù ér dòng gù shèng wáng jiū qióng tōng zhī yuán shěn shǐ zhōng zhī lǐ shì shí zhī yi qī yú jì shì
”对曰:“政因时以兴,机随物而动,故圣王究穷通之源,审始终之理,适时之宜,期于济世。
huáng dài zhì piáo huò nán bù zuò jié shéng wèi xìn rén zhī suǒ shǒu
皇代质朴,祸难不作,结绳为信,人知所守。
dà dào jì lí zhì huì rǎo wù yí xiǎn bù tóng pǐ tài yì shù gù táng yú mì huáng rén zhī gāng xià yīn fán dì zhě zhī fǎ jiē fèi xīng yǒu yóu qīng zhòng yǐ jié cǐ qióng shén zhī dào zhī huà zhī shù suí shí zhī yi fēi yǒu jiàng shā yě
大道既离,智惠扰物,夷险不同,否泰异数,故唐虞密皇人之纲,夏殷繁帝者之法,皆废兴有由,轻重以节,此穷神之道,知化之术,随时之宜,非有降杀也。
yǒng kāng chū zhōu yòu jǔ hán sù dà sī mǎ pì dōng gé jì jiǔ
永康初,州又举寒素,大司马辟东阁祭酒。
qí nián chú yān líng gōng guó xiāng bù zhī guān
其年,除鄢陵公国相,不之官。
míng nián zuǒ jiàng sōng zī hòu xiāng
明年,左降松滋侯相。
tài ān zhōng qì guān guī jiā yǔ gù róng děng gòng zhū chén mǐn yǔ zài róng chuán
太安中,弃官归家,与顾荣等共诛陈敏,语在荣传。
zhào bài shàng shū láng yǔ róng tóng fù luò zài tú gòng lùn yì tài jí
召拜尚书郎,与荣同赴洛,在途共论《易》太极。
róng yuē tài jí zhě gài wèi hùn dùn zhī shí méng mèi wèi fēn rì yuè hán qí huī bā guà yǐn qí shén tiān dì hùn qí tǐ shèng rén cáng qí shēn
荣曰:“太极者,盖谓混沌之时曚昧未分,日月含其辉,八卦隐其神,天地混其体,圣人藏其身。
rán hòu kuò rán jì biàn qīng zhuó nǎi chén èr yí zhe xiàng yīn yáng jiāo tài wàn wù shǐ méng liù hé kǎi tuò
然后廓然既变,清浊乃陈,二仪著象,阴阳交泰,万物始萌,六合闿拓。
lǎo zi yún yǒu wù hùn chéng xiān tiān de shēng chéng yì zhī tài jí yě
《老子》云‘有物混成,先天地生’,诚《易》之太极也。
ér wáng shì yún tài jí tiān dì yú wèi mò dāng
而王氏云‘太极天地’,愚谓末当。
fu liǎng yí zhī wèi yǐ tǐ wèi chēng zé shì tiān dì
夫两仪之谓,以体为称,则是天地;
yǐ qì wèi míng zé míng yīn yáng
以气为名,则名阴阳。
jīn ruò wèi tài jí wèi tiān dì zé shì tiān dì zì shēng wú shēng tiān dì zhě yě
今若谓太极为天地,则是天地自生,无生天地者也。
lǎo zi yòu yún tiān dì suǒ yǐ néng zhǎng qiě jiǔ zhě yǐ qí bù zì shēng gù néng zhǎng jiǔ yī shēng èr èr shēng sān sān shēng wàn wù yǐ zī shǐ chōng qì yǐ wéi hé
《老子》又云‘天地所以能长且久者,以其不自生,故能长久’‘一生二,二生三,三生万物’,以资始冲气以为和。
yuán yuán qì zhī běn qiú tiān dì zhī gēn kǒng yi yǐ cǐ wéi zhǔn yě
原元气之本,求天地之根,恐宜以此为准也。
zhān yuē xī pào xī huà bā guà yīn yáng zhī lǐ jǐn yǐ
”瞻曰:“昔疱牺画八卦,阴阳之理尽矣。
wén wáng zhòng ní xì qí yí yè sān shèng xiāng chéng gòng tóng yī zhì chēng yì zhǔn tiān wú fù qí yú yě
文王、仲尼系其遗业,三圣相承,共同一致,称《易》准天,无复其余也。
fu tiān qīng dì píng liǎng yí jiāo tài sì shí tuī yí rì yuè huī qí jiān zì rán zhī shù suī jīng zhū shèng shú zhī qí shǐ
夫天清地平,两仪交泰, 四时推移,日月辉其间,自然之数,虽经诸圣,孰知其始。
wú zǐ yún méng mèi wèi fēn fēn qǐ qí rán hu
吾子云‘曚昧未分’分, 岂其然乎!
shèng rén rén yě ān dé hùn dùn zhī chū néng cáng qí shēn yú wèi fēn zhī nèi
圣人,人也,安得混沌之初能藏其身于未分之内!
lǎo shì xiān tiān zhī yán cǐ gài xū dàn zhī shuō fēi yì zhě zhī yì yě
老氏先天之言,此盖虚诞之说,非《易》者之意也。
yì wèi wú zǐ shén tōng tǐ jiě suǒ bù yīng yí
亦谓吾子神通体解,所不应疑。
yì zhě zhí wèi tài jí jí jìn zhī chēng yán qí lǐ jí wú fù wài xíng
意者直谓太极极尽之称,言其理极,无复外形;
wài xíng jì jí ér shēng liǎng yí
外形既极,而生两仪。
wáng shì zhǐ xiàng kě wèi jìn zhī
王氏指向可谓近之。
gǔ rén jǔ zhì jí yǐ wéi yàn wèi èr yí shēng yú cǐ fēi fù wèi yǒu fù mǔ
古人举至极以为验,谓二仪生于此,非复谓有父母。
ruò bì yǒu fù mǔ fēi tiān dì qí shú zài
若必有父母,非天地其孰在?
róng suì zhǐ
”荣遂止。
zhì xú zhōu wén luàn rì shén jiāng bù xíng
至徐州,闻乱日甚,将不行。
huì cì shǐ péi dùn de dōng hǎi wáng yuè shū ruò róng děng gù wàng yǐ jūn lǐ fā qiǎn nǎi yǔ róng jí lù wán děng gè jiě chuán qì chē niú yī rì yī yè xíng sān bǎi lǐ de hái yáng zhōu
会刺史裴盾得东海王越书,若荣等顾望,以军礼发遣, 乃与荣及陆玩等各解船弃车牛,一日一夜行三百里,得还扬州。
yuán dì wèi ān dōng jiāng jūn yǐn wèi jūn zī jì jiǔ zhuǎn zhèn dōng zhǎng shǐ
元帝为安东将军,引为军谘祭酒,转镇东长史。
dì qīn xìng zhān zhái yǔ zhī tóng chéng ér guī
帝亲幸瞻宅,与之同乘而归。
yǐ tǎo zhōu fù huá yì gōng fēng dōu xiāng hòu
以讨周馥、华轶功,封都乡侯。
shí lè rù kòu jiā yáng wēi jiāng jūn dū du jīng kǒu yǐ nán zhì wú hú zhū jūn shì yǐ jù lēi
石勒入寇,加扬威将军、都督京口以南至芜湖诸军事,以距勒。
lēi tuì chú kuài jī nèi shǐ
勒退,除会稽内史。
shí yǒu zhà zuò dà jiāng jūn fǔ fú shōu zhū jì lìng lìng yǐ shòu jū zhān jué qí zhà biàn pò kǎn chū zhī xùn wèn shǐ zhě guǒ fú zhà wàng
时有诈作大将军府符收诸暨令,令已受拘,瞻觉其诈,便破槛出之,讯问使者,果伏诈妄。
xún qiān chéng xiàng jūn zī jì jiǔ
寻迁丞相军谘祭酒。
lùn tǎo chén mǐn gōng fēng lín xiāng xiàn hòu
论讨陈敏功,封临湘县侯。
xī tái chú shì zhōng bù jiù
西台除侍中,不就。
jí cháng ān bù shǒu yǔ wáng dǎo jù rù quàn jìn
及长安不守,与王导俱入劝进。
dì bù xǔ
帝不许。
zhān yuē bì xià xìng yǔ tiān dào yóu fù yì jī shén yú shǐ jí guān gǔ rén zhī chéng bài jīn shì shì jǔ mù kě zhī bù wéi nán jiàn
瞻曰:“陛下性与天道,犹复役机神于史籍,观古人之成败,今世事举目可知,不为难见。
èr dì shī yù zōng miào xū fèi shén qì qù jìn yú jīn èr zài zǐ gōng wèi bìn rén shén shī yù
二帝失御,宗庙虚废,神器去晋,于今二载,梓宫未殡,人神失御。
bì xià yīng lù shòu tú tè tiān suǒ shòu
陛下膺录受图,特天所授。
shǐ liù hé gé miàn xiá huāng lái tíng zōng miào jì jiàn shén zhǔ fù ān yì zhào xiàng fēng shū sú bì zhì ruò liè sù zhī wǎn běi jí bǎi chuān zhī guī jù hǎi ér yóu yù shǒu pǐ fū zhī qiān fēi suǒ yǐ chǎn qī miào lóng zhōng xìng yě
使六合革面, 遐荒来庭,宗庙既建,神主复安,亿兆向风,殊俗毕至,若列宿之绾北极,百川之归巨海,而犹欲守匹夫之谦,非所以阐七庙,隆中兴也。
dàn guó zéi yi zhū dāng yǐ cǐ qū jǐ xiè tiān xià ěr
但国贼宜诛,当以此屈己谢天下耳。
ér yù nì tiān shí wéi rén shì shī dì lì sān zhě yī qù suī fù qīng kuāng yú jiāng lái qǐ de jiù zǔ zōng zhī wēi jí zāi
而欲逆天时,违人事,失地利,三者一去,虽复倾匡于将来,岂得救祖宗之危急哉!
shì shí zhī yi wàn duān qí kě gāng wéi dà yè zhě wéi lǐ yǔ dāng
适时之宜万端,其可纲维大业者,惟理与当。
jìn zuò tún fǒu lǐ jǐn yú jīn
晋祚屯否,理尽于今。
cù zhī zé de kě yǐ lóng zhōng xìng zhī zuò
促之则得,可以隆中兴之祚;
zòng zhī zé shī suǒ yǐ zī jiān kòu zhī quán cǐ suǒ wèi lǐ yě
纵之则失,所以资奸寇之权:此所谓理也。
bì xià shēn dāng è yùn zuǎn chéng dì xù gù wàng zōng shì shuí fù yǔ ràng
陛下身当厄运,纂承帝绪,顾望宗室,谁复与让!
dāng chéng dà wèi cǐ suǒ wèi dāng yě
当承大位,此所谓当也。
sì zǔ kuò kāi yǔ zhòu dà yè rú cǐ
四祖廓开宇宙, 大业如此。
jīn wǔ dōu fán ruò zōng miào wú zhǔ liú zài qiè nòng shén qì yú xī běi bì xià fāng yù gāo ràng yú dōng nán cǐ suǒ wèi yī ràng ér jiù huǒ yě
今五都燔𦶟,宗庙无主,刘载窃弄神器于西北,陛下方欲高让于东南, 此所谓揖让而救火也。
chén děng qū qū shàng suǒ bù xǔ kuàng dà rén yǔ tiān de hé dé rì yuè bìng míng ér kě yǐ shī jī hòu shí zāi
臣等区区,尚所不许,况大人与天地合德,日月并明,而可以失机后时哉!
dì yóu bù xǔ shǐ diàn zhōng jiàng jūn hán jī chè qù yù zuò
”帝犹不许,使殿中将军韩绩撤去御坐。
zhān huà jī yuē dì zuò shàng yìng xīng sù gǎn yǒu dòng zhě zhǎn
瞻叱绩曰:“帝坐上应星宿,敢有动者斩!
dì wèi zhī gǎi róng
”帝为之改容。
jí dì jiàn wèi bài shì zhōng zhuǎn shàng shū shàng shū jiàn zhèng duō suǒ kuāng yì dì shén jiā qí zhōng liè
及帝践位,拜侍中,转尚书,上疏谏诤,多所匡益,帝甚嘉其忠烈。
huì jiǔ jí bù kān cháo qǐng shàng shū yuē
会久疾, 不堪朝请,上疏曰:
chén jí chèn bù quán kuàng fèi zhuǎn jiǔ bǐ chén chéng kuǎn wèi jiàn āi chá
臣疾疢不痊,旷废转久,比陈诚款,未见哀察。
zhòng yǐ shī sù bào zuì zhěn xí yōu zé zhī zhòng bù zhī chuí mò zhī yú dāng suǒ tóu cuò
重以尸素,抱罪枕席,忧责之重,不知垂没之余当所投厝。
chén wén yì shī zhě shí bù zài zhě nián gù gǔ zhī zhì shì yì rén fù dǐng qù zǒu shāng gē yú shì chéng yù jí shí xiào qí zhōng guī míng chuán bù xiǔ yě
臣闻易失者时,不再者年,故古之志士义人负鼎趣走, 商歌于市,诚欲及时效其忠规,名传不朽也。
rán shī zhī zhě yì wàn de zhī zhě yī liǎng ěr
然失之者亿万,得之者一两耳。
cháng rén zhī qíng tān qiú róng lì
常人之情,贪求荣利。
chén yǐ fán yōng xiè hòu zāo yù láo wú fù dǐng kǒu bù shāng gē héng féng dà yùn pín fán tāo qiè
臣以凡庸,邂逅遭遇,劳无负鼎,口不商歌,横逢大运,频烦饕窃。
suī sī mù gǔ rén zì xiào zhī zhì jìng wú háo lí bào sāi zhī xiào ér quǎn mǎ chǐ shuāi zhòng jí fèi dùn jiāng wò jiù mìng bǎi yǒu yú rì kòu guān yè qīn rì dùn yī rì
虽思慕古人自效之志,竟无毫厘报塞之效,而犬马齿衰,众疾废顿,僵卧救命, 百有余日,叩棺曳衾,日顿一日。
rú fù tiān jiǎ zhī nián méng bì xià xíng wěi zhī huì shì kě báo cún xìng mìng zhěn xi lòu xiàng yì wú yóu fù cè bā zuò shēng jiàng tái gé yě
如复天假之年,蒙陛下行苇之惠,适可薄存性命, 枕息陋巷,亦无由复厕八坐,升降台阁也。
chén mù míng chǐ duò xiōng fù bīng lěng chuàng jì bù chà zú fù piān bǒ wèi bìng shòu kùn jì yǐ tú dú
臣目冥齿堕,胸腹冰冷,创既不差,足复偏跛,为病受困,既以荼毒。
qī shí zhī nián lǐ diǎn suǒ yí shuāi lǎo zhī zhēng jiǎo rán lù jiàn
七十之年,礼典所遗,衰老之征,皎然露见。
chén suī yù qín zì cáng hù yǐn fú hé de
臣虽欲勤自藏护,隐伏何地!
chén zhī zhí zhǎng hù kǒu zū shuì guó zhī suǒ zhòng
臣之职掌,户口租税,国之所重。
fāng jīn liù hé bō dàng rén wèi ān jū shǐ bèi dà huà bǎi dù cǎo chuàng fā zú zhuǎn yùn jiē xū rén lì
方今六合波荡,人未安居,始被大化,百度草创,发卒转运,皆须人力。
yǐ chén píng qiáng jiān yǐ chén yè shàng bù jí shì jīn sì mìng lòu kè ér dāng jiǔ tíng jī zhí shǐ wáng shì yǒu fèi
以臣平强,兼以晨夜,尚不及事,今俟命漏刻,而当久停机职,使王事有废。
ruò cháo tíng yǐ zhī guǎng ēn zé yōu zé rì zhòng
若朝廷以之广恩,则忧责日重;
yǐ zhī xù guān zé guān fèi shì bì
以之序官,则官废事弊;
xū chén chà zé chén rì yuè shuāi tuì
须臣差,则臣日月衰退。
jīn yǐ tiān cí shǐ guān kuàng shì zhì chén shòu piān sī zhī yòu yú dà wàng yì yǒu kuī sǔn
今以天慈,使官旷事滞,臣受偏私之宥,于大望亦有亏损。
jīn wàn guó gé miàn xián jùn bǐ jì ér dāng xū tíng hǎo jué bù yǐ mí xián yǐ chén huì bìng zhī yú fáng guān gù zhí chéng fēi gǔ jīn chù jìn zhī jí
今万国革面,贤俊比迹,而当虚停好爵,不以縻贤,以臣秽病之余,妨官固职,诚非古今黜进之急。
wéi bì xià gē bù yǐ zhī rén cì yǐ bì wéi yǔn pú zhī rì dé yǐ jiè shī
惟陛下割不已之仁,赐以敝帷,陨仆之日,得以藉尸;
shí quán jùn yì shǐ guān xiū shì jǔ chén miǎn zuì lù sǐ shēng hòu xìng
时铨俊乂, 使官修事举,臣免罪戮,死生厚幸!
yīn yǐ jí miǎn
因以疾免。
xún chú shàng shū yòu pú yè lǚ cí bù tīng suì chēng bìng dǔ hái dì bù xǔ
寻除尚书右仆射,屡辞不听,遂称病笃,还第,不许。
shí xī jiàn jù zōu shān lǚ wèi shí lè děng suǒ qīn bī
时郗鉴据邹山,屡为石勒等所侵逼。
zhān yǐ jiàn yǒu jiàng xiàng zhī cái kǒng cháo tíng qì ér bù xù shàng shū qǐng zhēng zhī yuē chén wén huáng dài zhī xìng bì yǒu zhǎo yá zhī zuǒ hàn chéng zhī yòng dì wáng zhī lì qì yě
瞻以鉴有将相之材,恐朝廷弃而不恤,上疏请征之,曰:“臣闻皇代之兴,必有爪牙之佐,捍城之用,帝王之利器也。
gù yú shùn jǔ shí liù xiāng ér nán miàn chuí gǒng
故虞舜举十六相而南面垂拱。
fú jiàn qián fǔ guó jiāng jūn xī jiàn shǎo lì gāo cāo tǐ qīng wàng jùn wén wǔ zhī lüè shí zhī liáng gàn
伏见前辅国将军郗鉴,少立高操,体清望峻,文武之略, 时之良干。
xī yǔ dài ruò sī tóng pì tuī fàng huāng de suǒ zài gū tè zhòng wú yī lǚ jiù yuán bù zhì
昔与戴若思同辟,推放荒地,所在孤特,众无一旅,救援不至。
rán néng suí jí cán yú jù xiǎn lì zǎi suì shǐ xiōng kòu bù gǎn nán qīn
然能绥集残余,据险历载,遂使凶寇不敢南侵。
dàn shì zhòng dān guǎ wú yǐ lì gōng jì tǒng míng zhōu yòu wèi cháng bó
但士众单寡,无以立功,既统名州,又为常伯。
ruò shǐ jiàn cóng róng tái tà chū nèi wáng mìng bì néng jǐn kàng zhí zhī guī bǔ gǔn zhí zhī quē
若使鉴从容台闼,出内王命,必能尽抗直之规,补衮职之阙。
zì xiān cháo yǐ lái zhū suǒ shòu yòng yǐ yǒu chéng bǐ
自先朝以来, 诸所授用,已有成比。
dài ruò sī yǐ shàng shū wèi liù zhōu dū du zhēng xi jiāng jūn fù jiā cháng shì liú wěi zhèn běi chén zhèn dōng
戴若思以尚书为六州都督、征西将军,复加常侍,刘隗镇北, 陈镇东。
yǐ jiàn nián shí zé yǔ ruò sī tóng
以鉴年时,则与若思同;
yǐ zī zé jù bā zuò
以资,则俱八坐。
kuàng jiàn yǎ wàng qīng zhòng yī dài míng qì
况鉴雅望清重,一代名器。
shèng cháo yǐ zhì gōng lín tiān xià wéi píng shì yǔ shì yǐ chén qǐn dùn lòu xiàng sī jǐn wén jiàn wéi kāi shèng huái chuí wèn chén dǎo jì yǒu háo lí wàn fēn zhī yī
圣朝以至公临天下,惟平是与,是以臣寝顿陋巷,思尽闻见,惟开圣怀,垂问臣导, 冀有毫厘万分之一。
míng dì cháng dú yǐn zhān yú guǎng shì kǎi rán yōu tiān xià yuē shè jì zhī chén yù wú fù shí rén rú hé
明帝尝独引瞻于广室,慨然忧天下,曰:“社稷之臣,欲无复十人,如何?
yīn qū zhǐ yuē jūn biàn qí yī
” 因屈指曰:“君便其一。
zhān cí ràng
”瞻辞让。
dì yuē fāng yù yǔ jūn shàn yǔ fù yún hé chóng qiān ràng yá
帝曰:“方欲与君善语,复云何崇谦让邪!
zhān cái jiān wén wǔ cháo tíng chēng qí zhōng liàng yǎ zhèng
” 瞻才兼文武,朝廷称其忠亮雅正。
é zhuǎn lǐng jūn jiāng jūn dāng shí fú qí yán yì
俄转领军将军,当时服其严毅。
suī héng jí bìng liù jūn jìng dàn zhī
虽恒疾病,六军敬惮之。
zhān yǐ jiǔ bìng qǐng qù guān bù tīng fù jiā sàn qí cháng shì
瞻以久病,请去官,不听,复加散骑常侍。
jí wáng dūn zhī nì dì shǐ wèi zhān yuē qīng suī bìng dàn wèi zhèn wò hù liù jūn suǒ yì duō yǐ
及王敦之逆,帝使谓瞻曰: “卿虽病,但为朕卧护六军,所益多矣。
nǎi cì bù qiān pǐ
”乃赐布千匹。
zhān bù yǐ guī jiā fēn shǎng jiàng shì
瞻不以归家,分赏将士。
zéi píng fù zì biǎo huán jiā dì bù xǔ gù cí bù qǐ
贼平,复自表还家,帝不许,固辞不起。
zhào yuē zhān zhōng liàng yǎ zhèng shí jú jīng jì lǚ yǐ nián qí bìng jiǔ qūn xún gào chéng
诏曰:“瞻忠亮雅正,识局经济,屡以年耆病久,逡巡告诚。
zhèn shēn míng cǐ cāo zhòng wéi gāo zhì jīn tīng suǒ zhí qí yǐ wéi piào qí jiāng jūn cháng shì rú gù
朕深明此操,重违高志,今听所执,其以为骠骑将军,常侍如故。
fú wù zhì dù yī àn jiù diǎn
服物制度,一按旧典。
qiǎn shǐ jiù bài zhǐ jiā wèi fǔ
”遣使就拜,止家为府。
xún zú shí nián qī shí èr
寻卒,时年七十二。
cè zèng běn guān kāi fǔ yí tóng sān sī shì yuē mù qiǎn yù shǐ chí jié jiān hù sāng shì
册赠本官、 开府仪同三司,谥曰穆,遣御史持节监护丧事。
lùn tǎo wáng hán gōng zhuī fēng huá róng zi jiàng xiān jué èr děng fēng cì zǐ yī rén tíng hòu
论讨王含功,追封华容子,降先爵二等,封次子一人亭侯。
zhān xìng jìng mò shǎo jiāo yóu hào dú shū huò shǒu zì chāo xiě fán suǒ zhù shù shī fù jiān biǎo shù shí piān
瞻性静默,少交游,好读书,或手自抄写,凡所著述,诗赋笺表数十篇。
jiān jiě yīn yuè dài jìn qí miào
兼解音乐,殆尽其妙。
hòu zì fèng yǎng lì zhái yú wū yī xiàng guǎn yǔ chóng lì yuán chí zhú mù yǒu zú shǎng wán yān
厚自奉养,立宅于乌衣巷,馆宇崇丽,园池竹木,有足赏玩焉。
shèn xíng ài shì lǎo ér mí dǔ
慎行爱士,老而弥笃。
shàng shū mǐn hóng tài cháng xuē jiān guǎng chuān tài shǒu hé nán zhě chén jǐ shì zhōng xuān chéng zhāng liáo lì yáng tài shǒu pèi guó wǔ gǔ bìng yǔ zhān sù shū xián jiè qí gāo yì lín zhōng tuō hòu yú zhān
尚书闵鸿、太常薛兼、广川太守河南褚沈、给事中宣城章辽、 历阳太守沛国武嘏,并与瞻素疏,咸藉其高义,临终托后于瞻。
zhān xī yíng hù qí jiā wèi qǐ jū zhái tóng yú gǔ ròu yān
瞻悉营护其家,为起居宅,同于骨肉焉。
shǎo yǔ lù jī xiōng dì qīn shàn jí jī bèi zhū shàn xù qí jiā zhōu zhì jí jià jī nǚ zī sòng tóng yú suǒ shēng
少与陆机兄弟亲善,及机被诛,赡恤其家周至,及嫁机女, 资送同于所生。
zhǎng zǐ jǐng zǎo zú
长子景早卒。
jǐng zi you sì guān zhì tíng wèi
景子友嗣,官至廷尉。
jǐng dì jiàn tài zǐ shù zǐ dà jiàng jūn cóng shì zhōng láng xiān zhān zú
景弟鉴,太子庶子、大将军从事中郎,先瞻卒。
hè xún zì yàn xiān kuài jī shān yīn rén yě
贺循,字彦先,会稽山阴人也。
qí xiān qìng pǔ hàn shì chuán lǐ shì suǒ wèi qìng shì xué
其先庆普,汉世传《礼》,世所谓庆氏学。
zú gāo zǔ chún bó xué yǒu zhòng míng hàn ān dì shí wéi shì zhōng bì ān dì fù huì gǎi wéi hè shì
族高祖纯,博学有重名,汉安帝时为侍中,避安帝父讳,改为贺氏。
zēng zǔ qí shì wú wèi míng jiàng
曾祖齐,仕吴为名将。
zǔ jǐng miè zéi xiào wèi
祖景,灭贼校尉。
fù shào zhōng shū lìng wèi sūn hào suǒ shā xǐ jiā shǔ biān jùn
父邵,中书令,为孙皓所杀,徙家属边郡。
xún shǎo yīng jiā nán liú fàng hǎi yú wú píng nǎi huán běn jùn
循少婴家难, 流放海隅,吴平,乃还本郡。
cāo shàng gāo lì tóng chèn bù qún yán xíng jìn zhǐ bì yǐ lǐ ràng guó xiāng dīng yì qǐng wèi wǔ guān yuàn
操尚高厉,童龀不群,言行进止,必以礼让,国相丁乂请为五官掾。
cì shǐ jī xǐ jǔ xiù cái chú yáng xiàn lìng yǐ kuān huì wèi běn bù qiú kè zuì
刺史嵇喜举秀才,除阳羡令,以宽惠为本,不求课最。
hòu wèi wǔ kāng lìng sú duō hòu zàng jí yǒu jū jì huí bì suì yuè tíng sàng bù zàng zhě xún jiē jìn yān
后为武康令, 俗多厚葬,及有拘忌回避岁月,停丧不葬者,循皆禁焉。
zhèng jiào dà xíng lín chéng zōng zhī
政教大行,邻城宗之。
rán wú yuán yú cháo jiǔ bù jìn xù
然无援于朝,久不进序。
zhù zuò láng lù jī shàng shū jiàn xún yuē fú jiàn wǔ kāng lìng hè xún dé liàng suì mào cái jiàn qīng yuǎn fú yīng dào sù fēng cāo níng jùn lì shì èr chéng xíng zhèng sù mù
著作郎陆机上疏荐循曰:“伏见武康令贺循德量邃茂,才鉴清远,服膺道素,风操凝峻,历试二城,刑政肃穆。
qián zhēng yáng lìng guō nè fēng dù jiǎn kuàng qì shí lǎng bá tōng jì mǐn wù cái zú gàn shì
前蒸阳令郭讷风度简旷,器识朗拔,通济敏悟,才足干事。
xún shǒu xià xiàn biān míng fán cuì
循守下县,编名凡悴;
nè guī jiā xiàng qī chí yǒu nián
讷归家巷,栖迟有年。
jiē chū zì xīn bāng cháo wú zhī jǐ jū zài xiá wài zhì bù zì yíng nián shí shū hū ér miǎo wú jiē xù shí zhōu dǎng yú zhì suǒ wéi hèn hèn
皆出自新邦,朝无知己,居在遐外,志不自营,年时倏忽,而邈无阶绪,实州党愚智所为恨恨。
chén děng fú sī tái láng suǒ yǐ shǐ zhōu zhōu yǒu rén fēi tú yǐ jūn fēn xiǎn lù huì jí wài zhōu ér yǐ
臣等伏思台郎所以使州,州有人,非徒以均分显路,惠及外州而已。
chéng yǐ zhù shì shū fēng sì fāng yì sú yōng gé zhī hài yuǎn guó yì shén
诚以庶士殊风,四方异俗,壅隔之害,远国益甚。
zhì yú jīng yáng èr zhōu hù gè shù shí wàn jīn yáng zhōu wú láng ér jīng zhōu jiāng nán nǎi wú yī rén wèi jīng chéng zhí zhě chéng fēi shèng cháo dài sì fāng zhī běn xīn
至于荆、扬二州,户各数十万,今扬州无郎,而荆州江南乃无一人为京城职者,诚非圣朝待四方之本心。
zhì yú cái wàng zī pǐn xún kě shàng shū láng nè kě tài zǐ xǐ mǎ shè rén
至于才望资品, 循可尚书郎,讷可太子洗马、舍人。
cǐ nǎi zhòng wàng suǒ jī fēi dàn qǐ jí qīng tú gǒu chōng fāng xuǎn yě
此乃众望所积,非但企及清途,苟充方选也。
jǐn tiáo zī pǐn qǐ méng jiǎn chá
谨条资品,乞蒙简察。
jiǔ zhī zhào bǔ tài zǐ shè rén
”久之,召补太子舍人。
zhào wáng lún cuàn wèi zhuǎn shì yù shǐ cí jí qù zhí
赵王伦篡位,转侍御史,辞疾去职。
hòu chú nán zhōng láng zhǎng shǐ bù jiù huì nì zéi li chén qǐ bīng jiāng xià zhēng zhèn bù néng tǎo jiē wàng chén bēn zǒu
后除南中郎长史,不就,会逆贼李辰起兵江夏,征镇不能讨,皆望尘奔走。
chén bié shuài shí bīng lüè yǒu yáng zhōu zhú kuài jī xiāng zhāng jǐng yǐ qián níng yuǎn hù jūn chéng chāo dài zhī yǐ qí zhǎng shǐ zǎi yǔ lǐng shān yīn lìng
辰别帅石冰略有扬州,逐会稽相张景,以前宁远护军程超代之,以其长史宰与领山阴令。
qián nán píng nèi shǐ wáng ju wú xīng nèi shǐ gù mì qián xiù cái zhōu děng chàng yì chuán xí zhōu jùn yǐ tǎo zhī xún yì hé zhòng yīng zhī
前南平内史王矩、吴兴内史顾秘、前秀才周等唱义,传檄州郡以讨之,循亦合众应之。
bīng dà jiàng kàng chǒng yǒu zhòng shù qiān zhūn jùn jiǎng táng
冰大将抗宠有众数千,屯郡讲堂。
xún yí xí yú chǒng wèi chén nì shùn chǒng suì dùn zǒu chāo yǔ jiē jiàng yī jùn xī píng
循移檄于宠,为陈逆顺,宠遂遁走,超、与皆降,一郡悉平。
xún yíng jǐng hái jùn jí xiè qiǎn bīng shì dù mén bù chū lùn gōng bào shǎng yī wú yù yān
循迎景还郡,即谢遣兵士,杜门不出,论功报赏,一无豫焉。
jí chén mǐn zhī luàn zhà chēng zhào shū yǐ xún wèi dān yáng nèi shǐ
及陈敏之乱,诈称诏书,以循为丹阳内史。
xún cí yǐ jiǎo jí shǒu bù zhì bǐ yòu fú hán shí sàn lù fā tǎn shēn shì bù kě yòng mǐn jìng bù gǎn bī
循辞以脚疾,手不制笔,又服寒食散,露发袒身,示不可用,敏竟不敢逼。
shì shí zhōu nèi háo jié jiē jiàn wéi zhí huò yǒu lǎo jí jiù jiā zhì mìng wéi xún yǔ wú jùn zhū dàn bù yù qí shì
是时州内豪杰皆见维絷,或有老疾,就加秩命,惟循与吴郡朱诞不豫其事。
jí mǐn pò zhēng dōng jiāng jūn zhōu fù shàng xún lǐng huì jī xiāng xún chú wú guó nèi shǐ gōng chē zhēng xián liáng jiē bù jiù
及敏破,征东将军周馥上循领会稽相,寻除吴国内史,公车征贤良,皆不就。
yuán dì wèi ān dōng jiāng jūn fù shàng xún wèi wú guó nèi shǐ yǔ xún yán jí wú shí shì yīn wèn yuē sūn hào cháng shāo jù jié yī hè tóu shì shuí yá
元帝为安东将军,复上循为吴国内史,与循言及吴时事,因问曰:“孙皓尝烧锯截一贺头,是谁邪?
xún wèi jí yán dì wù yuē shì hè shào yě
”循未及言,帝悟曰:“是贺邵也。
xún liú tì yuē xiān fù zāo yù wú dào xún chuāng jù tòng shēn wú yǐ shàng dá
”循流涕曰:“先父遭遇无道,循创巨痛深,无以上答。
dì shén kuì zhī sān rì bù chū
”帝甚愧之,三日不出。
dōng hǎi wáng yuè mìng wèi cān jūn zhēng bài bó shì bìng bù qǐ
东海王越命为参军,征拜博士,并不起。
jí dì qiān zhèn dōng dà jiàng jūn yǐ jūn sī gù róng zú yǐn xún dài zhī
及帝迁镇东大将军,以军司顾荣卒,引循代之。
xún chēng jí dǔ jiān shū shí yú shàng
循称疾笃,笺疏十余上。
dì yí zhī shū yuē
帝遗之书曰:
fu bǎi xíng bù tóng gù chū chù dào shū yīn xìng ér yòng gè rèn qí zhēn ěr
夫百行不同,故出处道殊,因性而用,各任其真耳。
dāng yǔ zhòu qīng tài yí lún yōu xù suí yùn suǒ yù dòng mò zài jǐ
当宇宙清泰,彝伦攸序, 随运所遇,动默在己。
huò yǒu xiá qī gāo dǎo qīng jǔ jué sú xiāo yáo yǎng hé tián shén zì zú sī gài dào lóng rén yì shì shǐ qí rán
或有遐栖高蹈,轻举绝俗,逍遥养和,恬神自足,斯盖道隆人逸,势使其然。
ruò nǎi shí yùn tún bì zhǔ wēi guó jí yì shì jiù shí qū chí zhěng shì zhú zhī wǔ chéng zhuì yǐ rù qín yuán qǐ tán guān ér kuāng hàn qǐ fēi dà yǎ jūn zǐ juǎn shū hé dào hu
若乃时运屯弊,主危国急,义士救时,驱驰拯世,烛之武乘缒以入秦,园绮弹冠而匡汉,岂非大雅君子卷舒合道乎!
xū báo guǎ dé tiǎn bèi jìn qīn miù hé chǒng wèi shòu rèn fāng zhèn cān fú xuán fēng jǐng xiàn gāo jǔ cháng yuàn qì jié sì zhī xuān guǐ cè chái bì ér zào mén tú yǒu qí huái ér wú cóng xián zhī shí zhě hé
虚薄寡德,忝备近亲,谬荷宠位,受任方镇,餐服玄风,景羡高矩,常愿弃结驷之轩轨,策柴筚而造门,徒有其怀,而无从贤之实者何?
liáng yǐ kòu nì yīn rǎo zhū xià fēn bēng huáng jū shī yù lí yuán tú dú shì yǐ rì yè yōu huái kāng kǎi fā fèn zhì zài jié jié ěr
良以寇逆殷扰,诸夏分崩,皇居失御,黎元荼毒,是以日夜忧怀,慷慨发愤,志在竭节耳。
qián zhě gù gōng lín cháo shēn lài gāo suàn
前者顾公临朝,深赖高算。
yuán kǎi jì dēng cháo xǔ huò yì
元凯既登,巢许获逸。
zhì yú jīn rì suǒ wèi dào zhī yún wáng bāng guó tiǎn cuì qún wàng yóng yóng shí zài jūn hòu
至于今日,所谓道之云亡,邦国殄悴,群望颙颙,实在君侯。
gǒu yì zhī suǒ zài qǐ de ràng láo jū yì
苟义之所在,岂得让劳居逸!
xiǎng dá zhě yì yī yǐ guàn zhī yě
想达者亦一以贯之也。
zhù bǐng huī yóu yǐ hóng yuǎn guī
庶禀徽猷,以弘远规。
jīn shàng shàng shū qū dé wèi jūn sī jǐn qiǎn cān jūn chén zhēn xián mìng fèng shòu wàng bì qū lín yǐ fù qīng chí
今上尚书,屈德为军司,谨遣参军沈祯衔命奉授,望必屈临,以副倾迟。
xún yóu bù qǐ
循犹不起。
jí dì chéng zhì fù yǐ wéi jūn zī jì jiǔ
及帝承制,复以为军谘祭酒。
xún chēng jí dūn bī bù dé yǐ nǎi yù jí zhì
循称疾,敦逼不得已,乃轝疾至。
dì qīn xìng qí zhōu yīn zī yǐ zhèng dào
帝亲幸其舟, 因谘以政道。
xún léi jí bù bài yè nǎi jiù jiā cháo fú cì dì yī qū chē mǎ chuáng zhàng yī rù děng wù
循羸疾不拜谒,乃就加朝服,赐第一区,车马床帐衣褥等物。
xún cí ràng yī wú suǒ shòu
循辞让, 一无所受。
tíng wèi zhāng kǎi zhù zài xiǎo shì jiāng duó zuǒ yòu jìn zhái yǐ guǎng qí jū nǎi sī zuò dōu mén zǎo bì yàn kāi rén duō huàn zhī lùn yú zhōu fǔ jiē bú jiàn shěng
廷尉张闿住在小市,将夺左右近宅以广其居,乃私作都门,早闭晏开,人多患之,论于州府,皆不见省。
huì xún chū zhì pò gāng lián míng yì xún zhì zhī
会循出,至破冈,连名诣循质之。
xún yuē jiàn zhāng tíng wèi dāng wéi yán jí zhī
循曰:“见张廷尉, 当为言及之。
kǎi wén ér jù huǐ qí mén yì xún zhì xiè
”闿闻而遽毁其门,诣循致谢。
qí wèi shì suǒ jìng fú rú cǐ
其为世所敬服如此。
shí jiāng dōng cǎo chuàng dào zéi duō yǒu dì sī suǒ yǐ fáng zhī yǐ wèn yú xún
时江东草创,盗贼多有,帝思所以防之,以问于循。
xún dá yuē jiāng dào wàn lǐ tōng shè wǔ zhōu cháo gòng shāng lǚ zhī suǒ lái wǎng yě
循答曰:“江道万里,通涉五州,朝贡商旅之所来往也。
jīn yì zhě yù chū xuān chéng yǐ zhèn jiāng zhǔ huò shǐ zhū xiàn lǐng bīng
今议者欲出宣城以镇江渚,或使诸县领兵。
yú wèi lìng zhǎng wēi ruò ér jiān cái nán bèi fā dàn yì zhī rén ér yù zhī bù sù kǒng wèi bì wèi yòng
愚谓令长威弱,而兼才难备,发惮役之人,而御之不肃,恐未必为用。
yǐ xún suǒ wén jiāng zhōng jù de wéi yǒu hé lú yī chù dì shì xiǎn ào wáng táo suǒ jù
以循所闻,江中剧地惟有阖庐一处,地势险奥,亡逃所聚。
tè yi yǐ zhòng bīng bèi shù suí shì tǎo chú jué qí gēn dài
特宜以重兵备戍,随势讨除,绝其根带。
yán jiāng zhū xiàn gè yǒu fèn jiè fēn jiè zhī nèi guān zhǎng suǒ rèn zì kě dù tǔ fēn lì duō zhì tíng xíng héng shǐ jiào xíng jùn qí gāng mù yán qí xíng shǎng shǐ yuè cháng kē qín zé yǒu shū róng zhī bào duò zé yǒu yī shēn zhī zuì wèi yú dà lǐ bù dé bù sù
沿江诸县各有分界,分界之内,官长所任,自可度土分力,多置亭行,恒使徼行, 峻其纲目,严其刑赏,使越常科,勤则有殊荣之报,堕则有一身之罪,谓于大理不得不肃。
suǒ gěi rén yǐ shí fān xiū yì bù zhì kùn dài yì yǒu qī
所给人以时番休,役不至困,代易有期。
àn hàn zhì shí lǐ yī tíng yì yǐ fáng jìn qiē mì gù yě
案汉制十里一亭,亦以防禁切密故也。
dāng jīn zòng bù néng ěr yào yi chóu liàng shǐ lì zú xiāng zhōu
当今纵不能尔,要宜筹量,使力足相周。
ruò kòu jié qiáng duō bù néng dú zhì zhě kě zhǐ qí zòng jì yán suǒ zài dū du xún dāng zhì tǎo
若寇劫强多,不能独制者,可指其纵迹,言所在都督寻当致讨。
jīn bù míng bù fèn shǐ suǒ zài bǎi xìng yǔ jūn jiā zá qí jiào bèi liǎng qíng jù duò mò shì rèn fù gù suǒ yǐ tú yǒu bèi míng ér bù néng wèi yì zhě yě
今不明部分,使所在百姓与军家杂其徼备,两情俱堕, 莫适任负,故所以徒有备名而不能为益者也。
dì cóng zhī
”帝从之。
jí mǐn dì jí wèi zhēng wèi zōng zhèng yuán dì zài zhèn yòu biǎo wèi shì zhōng dào xiǎn bù xíng
及愍帝即位,征为宗正,元帝在镇,又表为侍中,道险不行。
yǐ tǎo huá yì gōng jiāng fēng xiāng hòu xún zì yǐ wò jí sī mén gù ràng bù shòu
以讨华轶功,将封乡侯,循自以卧疾私门,固让不受。
jiàn wǔ chū wèi zhōng shū lìng jiā sàn qí cháng shì yòu yǐ lǎo jí gù cí
建武初,为中书令,加散骑常侍,又以老疾固辞。
dì xià lìng yuē gū yǐ guǎ dé tiǎn dāng dà wèi ruò shè jù chuān wǎng zhī suǒ píng
帝下令曰:“孤以寡德,忝当大位,若涉巨川,罔知所凭。
xún yán xíng yǐ lǐ nǎi shí zhī wàng sú zhī biǎo yě
循言行以礼,乃时之望,俗之表也。
shí lài qí móu yóu yǐ kāng wàn jī
实赖其谋猷,以康万机。
jí huàn yǒu sù yóu wàng wò xiāng guī fǔ ér gù shǒu zǒng qiān zì chén kěn zhì cǐ xián lǚ xìn sī shùn gǒu yǐ ràng wèi gāo zhě yě
疾患有素,犹望卧相规辅,而固守捴谦,自陈恳至,此贤履信思顺,苟以让为高者也。
jīn cóng qí suǒ zhí
今从其所执。
yú shì gǎi bài tài cháng cháng shì rú gù
”于是改拜太常, 常侍如故。
xún yǐ jiǔ qīng jiù bù jiā guān jīn yòu jí huàn bù yí jiān chù cǐ zhí wéi bài tài cháng ér yǐ
循以九卿旧不加官,今又疾患,不宜兼处此职,惟拜太常而已。
shí zōng miào shǐ jiàn jiù yí duō quē huò yǐ huì huái èr dì yīng gè wèi shì zé yǐng chuān shì shù guò qī yi zài dié huǐ
时宗庙始建,旧仪多阙,或以惠怀二帝应各为世,则颍川世数过七,宜在迭毁。
shì xià tài cháng
事下太常。
xún yì yǐ wéi
循议以为:
lǐ xiōng dì bù xiāng wéi hòu bù dé yǐ chéng dài wéi shì
礼,兄弟不相为后,不得以承代为世。
yīn zhī pán gēng bù xù yáng jiǎ hàn zhī guāng wǔ bù jì chéng dì bié lì miào qǐn shǐ chén xià jì zhī cǐ qián dài zhī míng diǎn ér chéng jì zhī zhe yì yě
殷之盘庚不序阳甲,汉之光武不继成帝, 别立庙寝,使臣下祭之,此前代之明典,而承继之著义也。
huì dì wú hòu huái dì chéng tǒng dì bù hòu xiōng zé huái dì zì shàng jì shì zǔ bù jì huì dì dāng tóng yīn zhī yáng jiǎ hàn zhī chéng dì
惠帝无后,怀帝承统, 弟不后兄,则怀帝自上继世祖,不继惠帝,当同殷之阳甲,汉之成帝。
yì zhě yǐ shèng dé chōng yuǎn wèi biàn gǎi jiù
议者以圣德冲远,未便改旧。
zhū rú cǐ lǐ tōng suǒ wèi lùn
诸如此礼,通所未论。
shì yǐ huì dì shàng zài tài miào ér huái dì fù rén shù zé yíng bā
是以惠帝尚在太庙,而怀帝复人,数则盈八。
yíng bā zhī lǐ yóu huì dì bù chū fēi shàng zǔ yi qiān yě
盈八之理,由惠帝不出,非上祖宜迁也。
xià shì jì shēng shàng shì nǎi qiān qiān huǐ duì dài bù de xiāng tōng wèi yǒu xià shēng yī shì ér shàng huǐ èr shì zhě yě
下世既升,上世乃迁,迁毁对代,不得相通,未有下升一世而上毁二世者也。
huì huái èr dì jù jì shì zǔ xiōng dì páng qīn tóng wèi yī shì ér shàng huǐ èr wèi yī shì
惠怀二帝俱继世祖,兄弟旁亲,同为一世, 而上毁二为一世。
jīn yǐ huì dì zhī bēng yǐ huǐ yù zhāng huái dì zhī rù fù huǐ yǐng chuān rú cǐ zé yī shì zài qiān zǔ wèi héng xī
今以惠帝之崩已毁豫章,怀帝之入复毁颍川,如此则一世再迁, 祖位横析。
qiú zhī gǔ yì wèi jiàn cǐ lì
求之古义,未见此例。
huì dì yi chū shàng wèi qīng lùn kuàng kě qīng huǐ yī zǔ ér wú yì lì hu
惠帝宜出,尚未轻论,况可轻毁一祖而无义例乎?
yǐng chuān jì wú kě huǐ zhī lǐ zé jiàn shén zhī shù jū rán zì bā cǐ jǐn yǒu yóu ér rán fēi wèi shù zhī cháng yě
颍川既无可毁之理,则见神之数居然自八,此尽有由而然,非谓数之常也。
jì yǒu bā shén zé bù dé bù yú qī shì zhī wài quán ān yī wèi yě
既有八神,则不得不于七室之外权安一位也。
zhì zūn yú huì huái jù shì xiōng dì zì shàng hòu shì zǔ bù jì èr dì zé èr dì zhī shén xíng yīng bié chū bù wéi miào zhōng héng yǒu bā shì yě
至尊于惠怀俱是兄弟,自上后世祖,不继二帝,则二帝之神行应别出,不为庙中恒有八室也。
yòu wǔ dì chū chéng tài miào shí zhèng shén zhǐ qī ér yáng yuán hòu zhī shén yì quán lì yī shì
又武帝初成太庙时,正神止七, 而杨元后之神亦权立一室。
yǒng xī yuán nián gào shì zǔ shì yú tài miào bā shì cǐ shì gǒu yǒu bā shén bù jū yú qī zhī jiù lì yě
永熙元年,告世祖谥于太庙八室,此是苟有八神,不拘于七之旧例也。
yòu yì zhě yǐ jǐng dì jù yǐ zài miào zé huì huái yī lì
又议者以景帝俱已在庙,则惠怀一例。
jǐng dì shèng dé yuán gōng wáng jī zhī běn yì zhe zǔ zōng bǎi shì bù huǐ gù suǒ yǐ tè zài běn miào qiě yì shì dài shàng jìn shù de xiāng róng ān shén ér yǐ wú bī shàng zǔ rú wáng shì zhāo mù jì mǎn zhōng yīng bié miào yě
景帝盛德元功,王基之本,义著祖宗, 百世不毁,故所以特在本庙,且亦世代尚近,数得相容,安神而已,无逼上祖,如王氏昭穆既满,终应别庙也。
yǐ jīn fāng zhī jì qīng zhòng yì yì yòu qī miào qī shì zhī qīn
以今方之,既轻重义异,又七庙七世之亲;
zhāo mù fù zi wèi yě
昭穆,父子位也。
ruò dāng xiōng dì páng mǎn zhé huǐ shàng zǔ zé zǔ wèi kōng xuán shì shù bù zú hé qǔ yú sān zhāo sān mù yǔ tài zǔ zhī miào rán hòu chéng qī zāi
若当兄弟旁满,辄毁上祖,则祖位空悬,世数不足,何取于三昭三穆与太祖之庙然后成七哉!
jīn qī miào zhī yì chū yú wáng shì
今七庙之义,出于王氏。
cóng mí yǐ shàng zhì yú gāo zǔ qīn miào sì shì gāo zǔ yǐ shàng fù yǒu wǔ shì liù shì wú fú zhī zǔ gù wèi sān zhāo sān mù bìng tài zǔ ér qī yě
从祢以上至于高祖,亲庙四世,高祖以上复有五世六世无服之祖,故为三昭三穆并太祖而七也。
gù shì zǔ jiāo dìng miào lǐ jīng zhào yǐng chuān huì gāo zhī qīn yù zhāng wǔ shì zhēng xi liù shì yǐ yīng cǐ yì
故世祖郊定庙礼,京兆、 颍川会、高之亲,豫章五世,征西六世,以应此义。
jīn zhì zūn jì tǒng yì yi yǒu wǔ liù shì zhī zǔ yù zhāng liù shì yǐng chuān wǔ shì jù bù yīng huǐ
今至尊继统,亦宜有五六世之祖,豫章六世,颍川五世,俱不应毁。
jīn jì yún yù zhāng xiān huǐ
今既云豫章先毁,
yòu dāng zhòng huǐ yǐng chuān
又当重毁颍川,
cǐ wèi miào zhōng zhī qīn wéi cóng gāo zǔ yǐ xià
此为庙中之亲惟从高祖已下,
wú fù gāo zǔ yǐ shàng èr shì zhī zǔ
无复高祖以上二世之祖,
yú wáng shì zhī yì
于王氏之义,
sān zhāo sān mù fèi quē qí èr
三昭三穆废阙其二,
qí fēi zōng miào zhī běn suǒ jù chéng
其非宗庙之本所据承,
yòu wéi shì zǔ jì zhēng xi yù zhāng zhī yì
又违世祖祭征西、豫章之意,
yú yī wáng dìng lǐ suǒ quē bù shǎo
于一王定礼所阙不少。
shí shàng shū pú yè diāo xié yǔ xún yì yì xún dá yì shēn bèi cí duō bù zài jìng cóng xún yì yān
时尚书仆射刁协与循异议,循答义深备,辞多不载,竟从循议焉。
cháo tíng yí zhì jiē zī zhī yú xún xún zhé yī jīng lǐ ér duì wéi dāng shì rú zōng
朝廷疑滞皆谘之于循,循辄依经礼而对,为当世儒宗。
qí hòu dì yǐ xún qīng pín xià lìng yuē xún bīng qīng yù jié xíng wéi sú biǎo wèi chù shàng qīng ér jū shēn fú wù gài zhōu xíng ér yǐ wū shì cái bì fēng yǔ
其后帝以循清贫,下令曰:“循冰清玉洁,行为俗表,位处上卿,而居身服物盖周形而已,屋室财庇风雨。
gū jìn zào qí lú yǐ wéi kǎi rán
孤近造其庐,以为慨然。
qí cì liù chǐ chuáng jiàn xí rù bìng qián èr shí wàn yǐ biǎo zhì dé chàng gū yì yān
其赐六尺床荐席褥并钱二十万,以表至德,畅孤意焉。
xún yòu ràng bù xǔ bù dé yǐ liú zhī chū bù fú yòng
”循又让,不许,不得已留之,初不服用。
jí dì jiàn wèi yǒu sī zòu láng yá gōng wáng yí chēng huáng kǎo xún yòu yì yuē àn lǐ zi bù gǎn yǐ jǐ jué jiā fù
及帝践位, 有司奏琅邪恭王宜称皇考,循又议曰:“案礼子不敢以己爵加父。
dì nà zhī
”帝纳之。
é yǐ xún háng tài zǐ tài fù tài cháng rú gù
俄以循行太子太傅,太常如故。
xún zì yǐ zhěn jí fèi dùn chén jié bù xiū shàng lóng jiàng zūn zhī yì bù tì jiāo xù zhī jìng jù fēi chuí diǎn zhī jiào yě lèi biǎo gù ràng
循自以枕疾废顿,臣节不修,上隆降尊之义,不替交叙之敬,惧非垂典之教也, 累表固让。
dì yǐ xún tǐ dé lǜ wù yǒu bù yán zhī yì dūn lì bèi zhì qī yú bù xǔ mìng huáng tài zǐ qīn wǎng bài yān
帝以循体德率物,有不言之益,敦厉备至,期于不许,命皇太子亲往拜焉。
xún yǒu léi jí ér gōng yú jiē duì
循有羸疾,而恭于接对;
zhào duàn bīn kè qí chóng yù rú cǐ
诏断宾客,其崇遇如此。
jí jiàn dǔ biǎo qǐ hái gǔ shàng hái yìn shòu gǎi shòu zuǒ guāng lù dài fu kāi fǔ yí tóng sān sī
疾渐笃,表乞骸骨,上还印绶,改授左光禄大夫、开府仪同三司。
dì lín xuān qiǎn shǐ chí jié jiā yìn shòu
帝临轩,遣使持节,加印绶。
xún suī kǒu bù néng yán zhǐ huī zuǒ yòu tuī qù zhāng fú
循虽口不能言, 指麾左右,推去章服。
chē jià qīn xìng zhí shǒu liú tì
车驾亲幸,执手流涕。
tài zǐ qīn lín zhě sān yān wǎng huán jiē bài rú zhě yǐ wèi róng
太子亲临者三焉,往还皆拜,儒者以为荣。
tài xìng èr nián zú shí nián liù shí
太兴二年卒,时年六十。
dì sù fú jǔ āi kū zhī shén tòng
帝素服举哀,哭之甚恸。
zèng sī kōng shì yuē mù
赠司空,谥曰穆。
jiāng zàng dì yòu chū lín qí jiù kū zhī jìn āi qiǎn jiān shì yù shǐ chí jié jiān hù
将葬, 帝又出临其柩,哭之尽哀,遣兼侍御史持节监护。
huáng tài zǐ zhuī sòng jìn tú wàng chuán liú tì
皇太子追送近途,望船流涕。
xún shǎo wán piān jí shàn zhǔ wén bó lǎn zhòng shū yóu jīng lǐ chuán
循少玩篇籍,善属文,博览众书,尤精礼传。
yā yǒu zhī rén zhī jiàn bá tóng jùn yáng fāng yú bēi lòu zú chéng míng yú shì
雅有知人之鉴,拔同郡杨方于卑陋,卒成名于世。
zi xí kāng dì shí guān zhì lín hǎi tài shǒu
子隰,康帝时官至临海太守。
yáng fāng zì gōng huí
杨方,字公回。
shǎo hào xué yǒu yì cái
少好学,有异才。
chū wèi jùn líng xià wēi yí gōng shì zhī xiá zhé dú wǔ jīng xiāng yì wèi zhī zhī
初为郡铃下威仪,公事之暇,辄读《五经》, 乡邑未之知。
nèi shǐ zhū gě huī jiàn ér qí zhī dài yǐ mén rén zhī lǐ yóu shì shǐ de zhōu xuán guì rén jiān
内史诸葛恢见而奇之,待以门人之礼,由是始得周旋贵人间。
shí yú xǐ xiōng dì yǐ rú xué lì míng yǎ ài fāng wèi zhī yán yù
时虞喜兄弟以儒学立名,雅爱方,为之延誉。
huī cháng qiǎn fāng wéi wén jiàn jùn gōng cáo zhǔ bù
恢尝遣方为文,荐郡功曹主簿。
yú yù chēng měi zhī sòng yǐ shì xún
虞预称美之, 送以示循。
xún bào shū yuē cǐ zi kāi bá yǒu zhì yì zhǐ yán yì yú fán wěi ěr bù tú wěi cái rú cǐ
循报书曰:“此子开拔有志,意只言异于凡猥耳,不图伟才如此。
qí wén shén yǒu jī fēn ruò chū qí xiōng yì nǎi shì yī guó suǒ tuī qǐ dàn mù shù zhōng yì qún yá
其文甚有奇分,若出其胸臆,乃是一国所推,岂但牧竖中逸群邪!
wén chù jiù dǎng zhī zhōng hǎo yǒu qiān chōng zhī xíng cǐ yì lì shēn zhī yī yú
闻处旧党之中,好有谦冲之行,此亦立身之一隅。
rán shì shuāi dào sàng rén wù diāo bì měi wén yī jiè zhī tú yǒu xiàng dào zhī zhì jì zhī yuàn zhī
然世衰道丧,人物凋弊,每闻一介之徒有向道之志, 冀之愿之。
rú fāng zhě nǎi huāng lái zhī tè miáo lǔ tián zhī shàn xiù zī zhì yǐ liáng dàn zhān rǎn wèi zú ěr
如方者乃荒莱之特苗,卤田之善秀,姿质已良,但沾染未足耳;
yí zhí fēng rǎng bì chéng jiā shù
移植丰壤,必成嘉竖。
zú xià cái wèi shì yīng wèi wèi cháo yòu dào lóng huà lì rán hòu wèi guì
足下才为世英,位为朝右,道隆化立,然后为贵。
xī xǔ zǐ jiāng bá fán zhòng zhāo yú gǔ jiān guō lín zōng chéng wèi dé gōng yú quǎn mǔ
昔许子将拔樊仲昭于贾坚,郭林宗成魏德公于畎亩。
zú xià zhì lóng cǐ yè èr xián zhī gōng bù wéi nán jí yě
足下志隆此业,二贤之功不为难及也。
xún suì chēng fāng yú jīng shī
”循遂称方于京师。
sī tú wáng dǎo pì wèi yuàn zhuǎn dōng ān tài shǒu qiān sī tú cān jūn shì
司徒王导辟为掾,转东安太守,迁司徒参军事。
fāng zài dū yì jìn shēn zhī shì xián hòu yù zhī zì yǐ dì hán bù yuàn jiǔ liú jīng huá qiú bǔ yuǎn jùn yù xián jū zhù shù
方在都邑,搢绅之士咸厚遇之,自以地寒,不愿久留京华,求补远郡,欲闲居著述。
dǎo cóng zhī shàng bǔ gāo liáng tài shǒu
导从之,上补高梁太守。
zài jùn jī nián zhe wǔ jīng gōu shěn gèng zhuàn wú yuè chūn qiū bìng zá wén bǐ jiē xíng yú shì
在郡积年,著《五经钩沈》,更撰《吴越春秋》,并杂文笔,皆行于世。
yǐ nián lǎo qì jùn guī
以年老,弃郡归。
dǎo jiāng jìn zhī tái gé gù cí huán xiāng lǐ zhōng yú jiā
导将进之台阁,固辞还乡里,终于家。
xuē jiān zì lìng zhǎng dān yáng rén yě
薛兼,字令长,丹阳人也。
zǔ zōng shì wú wèi shàng shū pú yè
祖综,仕吴为尚书仆射。
fù yíng yǒu míng wú cháo
父莹,有名吴朝。
wú píng wèi sàn qí cháng shì
吴平, 为散骑常侍。
jiān qīng sù yǒu qì yǔ shǎo yǔ tóng jùn jì zhān guǎng líng mǐn hóng wú jùn gù róng kuài jī hè xún qí míng hào wèi wǔ jùn
兼清素有器宇,少与同郡纪瞻、广陵闵鸿、吴郡顾荣、会稽贺循齐名, 号为“五俊”。
chū rù luò sī kōng zhāng huá jiàn ér qí zhī yuē jiē nán jīn yě
初入洛,司空张华见而奇之,曰:“皆南金也。
chá hé nán xiào qiān pì gōng fǔ chú bǐ yáng xiāng lì rèn yǒu néng míng
”察河南孝谦,辟公府,除比阳相,莅任有能名。
lì tài zǐ xǐ mǎ sàn qí cháng shì huái lìng
历太子洗马、散骑常侍、怀令。
sī kōng dōng hǎi wáng yuè yǐn wèi cān jūn zhuǎn jì jiǔ cì jué ān yáng tíng hòu
司空、东海王越引为参军,转祭酒,赐爵安阳亭侯。
yuán dì wèi ān dōng jiāng jūn yǐ wéi jūn zī jì jiǔ shāo qiān chéng xiàng zhǎng shǐ
元帝为安东将军,以为军谘祭酒,稍迁丞相长史。
shén qín wáng shì yǐ shàng zuǒ lù yōu měi zì yuē sǔn qǔ zhōu ér yǐ
甚勤王事,以上佐禄优,每自约损,取周而已。
jìn jué ān yáng xiāng hòu bài dān yáng tài shǒu
进爵安阳乡侯,拜丹阳太守。
zhōng xīng jiàn zhuǎn yǐn jiā zhì zhōng èr qiān dàn qiān shàng shū lǐng tài zǐ shǎo fù
中兴建,转尹,加秩中二千石,迁尚书,领太子少傅。
zì zōng zhì jiān sān shì fu dōng gōng tán zhě měi zhī
自综至兼,三世傅东宫,谈者美之。
yǒng chāng chū wáng dūn biǎo jiān wèi tài cháng
永昌初,王敦表兼为太常。
míng dì jí wèi jiā sàn qí cháng shì
明帝即位,加散骑常侍。
dì yǐ dōng gōng shí shī fu yóu yi jǐn jìng nǎi xià zhào yuē zhèn yǐ bù dé sù zāo mǐn xiōng
帝以东宫时师傅,犹宜尽敬,乃下诏曰:“朕以不德,夙遭闵凶。
wěi yǐ miǎo shēn tuō yú wáng gōng zhī shàng
猥以眇身,托于王公之上。
āi qióng zài jiù mǐ suǒ zī yǎng yōu huái zhuì zhuì rú lín yú gǔ
哀茕在疚,靡所谘仰,忧怀惴惴,如临于谷。
kǒng zǐ yǒu yún gù suī tiān zǐ bì yǒu zūn yě
孔子有云:‘故虽天子,必有尊也。
zhèn jiāng zhī fèng xiān shī zhī lǐ yǐ zī yǒu dé
’朕将祗奉先师之礼,以谘有德。
tài zǎi xī yáng wáng zhì zūn wàng zhòng zài guì sī jiàng
太宰西阳王秩尊望重,在贵思降。
chéng xiàng wǔ chāng gōng sī kōng jí qiū zi tǐ dào gāo miǎo xūn dé jiān bèi xiān dì zhí yǒu zhèn zhī shī fū
丞相武昌公、司空即丘子体道高邈,勋德兼备,先帝执友,朕之师傅。
tài cháng ān yáng xiāng hòu xùn bǎo zhèn gōng zhōng sù dǔ chéng
太常安阳乡侯训保朕躬,忠肃笃诚。
fu chóng qīn zūn xián xiān dì suǒ zhòng zhèn jiàn sì jūn jí shū shū yí tǐ yī rú dōng gōng gù shì
夫崇亲尊贤,先帝所重,朕见四君及书疏仪体,一如东宫故事。
shì suì zú
”是岁,卒。
zhào yuē tài cháng ān yáng xiāng hòu jiān lǚ dé chōng sù jìn zhōng kè jǐ
诏曰: “太常、安阳乡侯兼履德冲素,尽忠恪己。
fāng lài dé xun hóng jì zhèng dào bù xìng cú yǔn tòng yú jué xīn
方赖德训,弘济政道,不幸殂殒,痛于厥心。
jīn qiǎn chí jié shì yù shǐ zèng zuǒ guāng lù dài fu kāi fǔ yí tóng sān sī
今遣持节侍御史赠左光禄大夫、开府仪同三司。
hún ér yǒu líng jiā cí róng chǒng
魂而有灵,嘉兹荣宠。
jí zàng shǔ wáng dūn zuò nì cháo tíng duō gù bù dé yì shì zhí qiǎn shǐ zhě jì yǐ tài láo
”及葬,属王敦作逆,朝廷多故,不得议谥,直遣使者祭以太牢。
zi yóng xiān jiān zú wú hòu
子颙,先兼卒,无后。
shǐ chén yuē yuán dì shù jī huái hǎi bǎi dù quán yú mèng xiǎng qún cái gòng kāng shù jì
史臣曰:元帝树基淮海,百度权舆,梦想群材,共康庶绩。
gù jì hè xuē děng bìng nán jīn dōng jiàn shì zhòu gāo mén wěi zhì bà cháo yù wén bāng zhèng
顾、纪、贺、薛等并南金东箭,世胄高门,委质霸朝,豫闻邦政;
diǎn xiàn zī qí kān ji wéi wò zhù qí móu yóu
典宪资其刊辑,帷幄伫其谋猷;
wàng zhòng jìn shēn rèn wéi yuán kǎi guān chéng míng lì guāng guó róng jiā
望重搢绅,任惟元凯,官成名立,光国荣家。
fēi wéi gǎn huì suǒ zhōng yì yì cái néng sī zhì
非惟感会所钟,抑亦材能斯至。
ér xún wèi dēng bǎo fù cháo wàng tè lóng suì shǐ luán bì jiàng lín chéng míng xià bài
而循位登保傅,朝望特隆,遂使銮跸降临,承明下拜。
suī xī hàn zhī ēn chóng zhāng yǔ dōng dōu zhī lǐ zhòng huán róng fú shì guò yě
虽西汉之恩崇张禹,东都之礼重桓荣,弗是过也。
zàn yuē yàn xiān tōng shi sī yuǎn fāng zhí
赞曰:彦先通识,思远方直。
xuē jì qīng zhēn hè wéi xué zhí
薛既清贞,贺惟学植。
féng shí yù zhǔ tuán fēng jiǎo yì
逢时遇主,抟风矫翼。