guō pú zì jǐng chún hé dōng wén xǐ rén yě
郭璞，字景纯，河东闻喜人也。
fù yuàn shàng shū dōu lìng shǐ
父瑗，尚书都令史。
shí shàng shū dù yù yǒu suǒ zēng sǔn yuàn duō bó zhèng zhī yǐ gōng fāng zhù chēng
时尚书杜预有所增损，瑗多驳正之，以公方著称。
zhōng yú jiàn píng tài shǒu
终于建平太守。
pú hǎo jīng shù bó xué yǒu gāo cái ér nè yú yán lùn cí fù wèi zhōng xīng zhī guān
璞好经术，博学有高才，而讷于言论，词赋为中兴之冠。
hào gǔ wén qí zì miào yú yīn yáng suàn lì
好古文奇字，妙于阴阳算历。
yǒu guō gōng zhě kè jū hé dōng jīng yú bǔ shì pú cóng zhī shòu yè
有郭公者，客居河东，精于卜筮，璞从之受业。
gōng yǐ qīng náng zhōng shū jiǔ juǎn yǔ zhī yóu shì suì dòng wǔ xíng tiān wén bǔ shì zhī shù rǎng zāi zhuǎn huò tōng zhì wú fāng suī jīng fáng guǎn lù bù néng guò yě
公以《青囊中书》九卷与之，由是遂洞五行、天文、卜筮之术，攘灾转祸，通致无方，虽京房、管辂不能过也。
pú mén rén zhào zài cháng qiè qīng xiāng shū wèi jí dú ér wèi huǒ suǒ fén
璞门人赵载尝窃《青襄书》，未及读，而为火所焚。
huì huái zhī jì hé dōng xiān rǎo
惠怀之际，河东先扰。
pú shì zhī tóu cè ér tàn yuē jiē hū
璞筮之，投策而叹曰：“嗟乎！
qián lí jiāng yīn yú yì lèi sāng zǐ qí jiǎn wèi lóng huāng hu
黔黎将湮于异类，桑梓其翦为龙荒乎！
yú shì qián jié yīn nì jí jiāo yóu shù shí jiā yù bì dì dōng nán
”于是潜结姻昵及交游数十家，欲避地东南。
dǐ jiāng jūn zhào gù huì gù suǒ chéng liáng mǎ sǐ gù xī zhī bù jiē bīn kè
抵将军赵固，会固所乘良马死，固惜之，不接宾客。
pú zhì mén lì bù wéi tōng
璞至，门吏不为通。
pú yuē wú néng huó mǎ
璞曰：“吾能活马。
lì jīng rù bái gù
”吏惊入白固。
gù qū chū yuē jūn néng huó wú mǎ hu
固趋出，曰：“君能活吾马乎？
pú yuē de jiàn fū èr sān shí rén jiē chí zhǎng gān dōng xíng sān shí lǐ yǒu qiū lín shè miào zhě biàn yǐ gān dǎ pāi dāng de yī wù yi jí chí guī
”璞曰：“得健夫二三十人，皆持长竿，东行三十里，有丘林社庙者，便以竿打拍，当得一物，宜急持归。
de cǐ mǎ huó yǐ
得此，马活矣。
gù rú qí yán guǒ de yī wù shì hóu chí guī
” 固如其言，果得一物似猴，持归。
cǐ wù jiàn sǐ mǎ biàn xū xī qí bí
此物见死马，便嘘吸其鼻。
qǐng zhī mǎ qǐ fèn xùn sī míng shí rú cháng bù fù jiàn xiàng wù
顷之马起，奋迅嘶鸣， 食如常，不复见向物。
gù qí zhī hòu jiā zī gěi
固奇之，厚加资给。
xíng zhì lú jiāng tài shǒu hú mèng kāng bèi chéng xiàng zhào wèi jūn zī jì jiǔ
行至庐江，太守胡孟康被丞相召为军谘祭酒。
shí jiāng huái qīng yàn mèng kāng ān zhī wú xīn nán dù
时江淮清宴，孟康安之，无心南渡。
pú wèi zhàn yuē bài
璞为占曰“败”。
kāng bù zhī xìn
康不之信。
pú jiāng cù zhuāng qù zhī ài zhǔ rén bì wú yóu ér de nǎi qǔ xiǎo dòu sān dòu rào zhǔ rén zhái sàn zhī
璞将促装去之，爱主人婢，无由而得，乃取小豆三斗，绕主人宅散之。
zhǔ rén chen jiàn chì yī rén shù qiān wéi qí jiā jiù shì zé miè shén è zhī qǐng pú wèi guà
主人晨见赤衣人数千围其家，就视则灭，甚恶之，请璞为卦。
pú yuē jūn jiā bù yí chù cǐ bì kě yú dōng nán èr shí lǐ mài zhī shèn wù zhēng jià zé cǐ yāo kě chú yě
璞曰：“君家不宜畜此婢，可于东南二十里卖之，慎勿争价，则此妖可除也。
zhǔ rén cóng zhī
”主人从之。
pú yīn lìng rén jiàn mǎi cǐ bì
璞阴令人贱买此婢。
fù wèi fú tóu yú jǐng zhōng shù qiān chì yī rén jiē fǎn fù yī yī zì tóu yú bìng zhǔ rén dà yuè
复为符投于井中，数千赤衣人皆反缚，一一自投于并， 主人大悦。
pú xié bì qù
璞携婢去。
hòu shù xún ér lú jiāng xiàn
后数旬而庐江陷。
pú jì guò jiāng xuān chéng tài shǒu yīn yòu yǐn wèi cān jūn
璞既过江，宣城太守殷祐引为参军。
shí yǒu wù dà rú shuǐ niú huī sè bēi jiǎo jiǎo lèi xiàng xiōng qián wěi shàng jiē bái dà lì ér chí dùn lái dào chéng xià zhòng xián yì yān
时有物大如水牛，灰色卑脚，脚类象，胸前尾上皆白，大力而迟钝，来到城下，众咸异焉。
yòu shǐ rén fú ér qǔ zhī lìng pú zuò guà yù dùn zhī gǔ qí guà yuē gèn tǐ lián qián qí wù zhuàng jù
祐使人伏而取之，令璞作卦，遇 《遁》之《蛊》，其卦曰：“《艮》体连《干》，其物壮巨。
shān qián zhī chù fěi sì fěi wǔ
山潜之畜，匪兕匪武。
shēn yǔ guǐ bìng jīng jiàn èr wǔ
身与鬼并，精见二午。
fǎ dāng wèi qín liǎng líng bù xǔ
法当为禽，两灵不许。
suì bèi yī chuàng hái qí běn shù
遂被一创，还其本墅。
àn guà míng zhī shì wèi lǘ shǔ
按卦名之，是为驴鼠。
bo shì le fú zhě yǐ jǐ cì zhī shēn chǐ yú suì qù bù fù jiàn
”卜适了，伏者以戟刺之，深尺余，遂去不复见。
jùn gāng jì shàng cí qǐng shā zhī
郡纲纪上祠，请杀之。
wū yún miào shén bú yuè yuē cǐ shì gòng fù tíng lǘ shān jūn shǔ shǐ yì jīng shān zàn lái guò wǒ bù xū chù zhī
巫云：“庙神不悦，曰：‘此是共阝亭驴山君鼠，使诣荆山，暂来过我，不须触之。
qí jīng miào rú cǐ
’” 其精妙如此。
yòu qiān shí tou dū hù pú fù suí zhī
祐迁石头督护，璞复随之。
shí yǒu wú shǔ chū yán líng pú zhàn zhī yuē cǐ jùn dōng dāng yǒu yāo rén yù chēng zhì zhě xún yì zì sǐ yǐ
时有鼯鼠出延陵，璞占之曰：“此郡东当有妖人欲称制者，寻亦自死矣。
hòu dāng yǒu yāo shù shēng rán ruò ruì ér fēi ruì xīn shì zhī mù yě
后当有妖树生，然若瑞而非瑞，辛螫之木也。
tǎng yǒu cǐ zhě dōng nán shù bǎi lǐ bì yǒu zuò nì zhě qī míng nián yǐ
傥有此者，东南数百里必有作逆者，期明年矣。
wú xī xiàn xū yǒu zhū yú sì zhū jiāo zhī ér shēng ruò lián lǐ zhě qí nián dào shā wú xīng tài shǒu yuán xiù
”无锡县欻有茱萸四株交枝而生，若连理者，其年盗杀吴兴太守袁琇。
huò yǐ wèn pú pú yuē mǎo yáo fā ér lì jīn cǐ mù bù qū zhí ér chéng zāi yě
或以问璞，璞曰：“卯爻发而沴金，此木不曲直而成灾也。
wáng dǎo shēn zhòng zhī yǐn cān jǐ jūn shì
”王导深重之，引参己军事。
cháng lìng zuò guà pú yán gōng yǒu zhèn è kě mìng jià xi chū shù shí lǐ dé yī bǎi shù jié duàn rú shēn cháng zhì cháng qǐn chǔ zāi dāng kě xiāo yǐ
尝令作卦，璞言：“公有震厄，可命驾西出数十里，得一柏树，截断如身长，置常寝处，灾当可消矣。
dǎo cóng qí yán
”导从其言。
shù rì guǒ zhèn bǎi shù fěn suì
数日果震， 柏树粉碎。
shí yuán dì chū zhèn yè dǎo lìng pú shì zhī yù xián zhī jǐng pú yuē dōng běi jùn xiàn yǒu wǔ míng zhě dāng chū duó yǐ zhe shòu mìng zhī fú
时元帝初镇邺，导令璞筮之，遇《咸》之《井》，璞曰：“东北郡县有‘武’ 名者，当出铎，以著受命之符。
xī nán jùn xiàn yǒu yáng míng zhě jǐng dāng fèi
西南郡县有‘阳’名者，井当沸。
qí hòu jìn líng wǔ jìn xiàn rén yú tián zhōng de tóng duó wǔ méi lì yáng xiàn zhōng jǐng fèi jīng rì nǎi zhǐ
”其后晋陵武进县人于田中得铜铎五枚，历阳县中井沸，经日乃止。
jí dì wèi jìn wáng yòu shǐ pú shì yù yù zhī kuì pú yuē kuài jī dāng chū zhōng yǐ gào chéng gōng shàng yǒu lè míng yīng zài rén jiā jǐng ní zhōng de zhī
及帝为晋王，又使璞筮，遇 《豫》之《睽》，璞曰：“会稽当出钟，以告成功，上有勒铭，应在人家井泥中得之。
zhòu cí suǒ wèi xiān wáng yǐ zuò yuè chóng dé yīn jiàn zhī shàng dì zhě yě
繇辞所谓‘先王以作乐崇德，殷荐之上帝’者也。
jí dì jí wèi tài xìng chū kuài jī yǎn xiàn rén guǒ yú jǐng zhōng de yī zhōng zhǎng qī cùn èr fēn kǒu jìng sì cùn bàn shàng yǒu gǔ wén qí shū shí bā zì yún huì jī yuè mìng yú zì shí rén mò shi zhī
”及帝即位，太兴初，会稽剡县人果于井中得一钟，长七寸二分，口径四寸半，上有古文奇书十八字，云“会稽岳命”，余字时人莫识之。
pú yuē gài wáng zhě zhī zuò bì yǒu líng fú sāi tiān rén zhī xīn yǔ shén wù hé qì rán hòu kě yǐ yán shòu mìng yǐ
璞曰：“盖王者之作，必有灵符，塞天人之心，与神物合契，然后可以言受命矣。
guān wǔ duó qǐ hào yú jìn líng zhàn zhōng gào chéng yú kuài jī ruì bù shī lèi chū jiē yǐ fāng qǐ bù wěi zāi
观五铎启号于晋陵，栈钟告成于会稽，瑞不失类，出皆以方，岂不伟哉！
ruò fú duó fā qí xiǎng zhōng zhēng qí xiàng qì yǐ shù zhēn shì yǐ shí yīng tiān rén zhī jì bù kě bù chá
若夫铎发其响，钟征其象，器以数臻，事以实应，天人之际不可不察。
dì shén zhòng zhī
”帝甚重之。
pú zhe jiāng fù qí cí shén wěi wèi shì suǒ chēng
璞著《江赋》，其辞甚伟，为世所称。
hòu fù zuò nán jiāo fù dì jiàn ér jiā zhī yǐ wéi zhù zuò zuǒ láng
后复作《南郊赋》，帝见而嘉之，以为著作佐郎。
yú shí yīn yáng cuò miù ér xíng yù fán xīng pú shàng shū yuē
于时阴阳错缪，而刑狱繁兴，璞上疏曰：
chén wén chūn qiū zhī yì guì yuán shèn shǐ gù fēn zhì qǐ bì yǐ guān yún wù suǒ yǐ xiǎn tiān rén zhī tǒng cún xiū jiù zhī zhēng
臣闻《春秋》之义，贵元慎始，故分至启闭以观云物，所以显天人之统，存休咎之征。
chén bù kuí qiǎn jiàn zhé yī suì shǒu cū yǒu suǒ zhàn guà de jiě zhī jì jì
臣不揆浅见，辄依岁首粗有所占，卦得《解》之《既济》。
àn yáo lùn sī fāng shè chūn mù wáng lóng dé zhī shí ér wèi fèi shuǐ zhī qì lái jiàn chéng jiā shēng yáng wèi bù lóng yīn réng jī kǎn wéi fǎ xiàng xíng yù suǒ lì biàn kǎn jiā lí jué xiàng bù zhú
案爻论思，方涉春木王龙德之时，而为废水之气来见乘，加升阳未布，隆阴仍积，《坎》为法象， 刑狱所丽，变《坎》加《离》，厥象不烛。
yǐ yì tuī zhī jiē wèi xíng yù yīn fán lǐ yǒu yōng làn
以义推之，皆为刑狱殷繁，理有壅滥。
yòu qù nián shí èr yuè èr shí jiǔ rì tài bái shí yuè
又去年十二月二十九日，太白蚀月。
yuè zhě shǔ kǎn qún yīn zhī fǔ suǒ yǐ zhào chá yōu qíng yǐ zuǒ tài yáng zhě yě
月者属《坎》，群阴之府，所以照察幽情，以佐太阳者也。
tài bái jīn xíng zhī xīng ér lái fàn zhī tiān yì ruò yuē xíng lǐ shī zhōng zì huài qí suǒ yǐ wéi fǎ zhě yě
太白，金行之星，而来犯之，天意若曰刑理失中，自坏其所以为法者也。
chén shù xué yōng jìn bù liàn nèi shì guà lǐ suǒ jí gǎn bù jìn yán
臣术学庸近，不练内事，卦理所及，敢不尽言。
yòu qù qiū yǐ lái shěn yǔ kuà nián suī wèi jīn jiā shè huǒ zhī xiáng rán yì shì xíng yù chōng yì yuàn tàn zhī qì suǒ zhì
又去秋以来，沈雨跨年，虽为金家涉火之祥，然亦是刑狱充溢，怨叹之气所致。
wǎng jiàn xìng sì nián shí èr yuè zhōng xíng chéng xiàng lìng shǐ chún yú bó xíng yú shì ér xuè nì liú zhǎng biāo
往建兴四年十二月中，行丞相令史淳于伯刑于市，而血逆流长标。
bó zhě xiǎo rén suī zuì zài wèi yǔn hé zú gǎn dòng líng biàn zhì ruò sī zhī guài yá
伯者小人，虽罪在未允，何足感动灵变，致若斯之怪邪！
míng huáng tiān suǒ yǐ bǎo yòu jīn jiā zǐ ài bì xià lǚ jiàn zāi yì yīn qín wú yǐ
明皇天所以保祐金家，子爱陛下，屡见灾异，殷勤无已。
bì xià yi cè shēn sī jù yǐ yīng líng qiǎn
陛下宜侧身思惧， 以应灵谴。
huáng jí zhī zhé shì bù xū jiàng
皇极之谪，事不虚降。
bù rán kǒng jiāng lái bì yǒu qiān yáng kǔ yǔ zhī zāi bēng zhèn báo shí zhī biàn kuáng jiǎo chǔn lì zhī yāo yǐ yì bì xià gàn shí zhī láo yě
不然，恐将来必有愆阳苦雨之灾，崩震薄蚀之变， 狂狡蠢戾之妖，以益陛下旰食之劳也。
chén jǐn xún àn jiù jīng shàng shū yǒu wǔ shì gòng yù zhī shù jīng fáng yì zhuàn yǒu xiāo fù zhī jiù suǒ yǐ yuán jiù ér zhì qìng yīn yì ér mài zhèng
臣谨寻按旧经，《尚书》有五事供御之术，京房易传有消复之救，所以缘咎而致庆，因异而迈政。
gù mù bù shēng tíng tài wù wú yǐ lóng
故木不生庭，太戊无以隆；
zhì bù míng dǐng wǔ dīng bù wéi zōng
雉不鸣鼎，武丁不为宗。
fu yín wèi zhě suǒ yǐ xiǎng fú dài ào zhě suǒ yǐ zhāo huàn cǐ zì rán zhī fú yìng bù kě bù chá yě
夫寅畏者所以飨福，怠傲者所以招患，此自然之符应，不可不察也。
àn jiě guà yáo yún jūn zi yǐ shè guò yòu zuì
案《解卦》繇云：“君子以赦过宥罪。
jì jì yún
”《既济》云；
sī huàn ér yù fáng zhī
“思患而豫防之。
chén yú yǐ wéi yi fā āi qín zhī zhào yǐn zài yǔ zhī zé dàng chú xiá xìn zàn yáng bù huì shǐ yōu bì zhī rén yīng cāng shēng yǐ yuè yù pǐ zhì zhī qì suí gǔ fēng ér shū sàn
”臣愚以为宜发哀矜之诏，引在予之责，荡除瑕衅，赞阳布惠，使幽毙之人应苍生以悦育，否滞之气随谷风而纾散。
cǐ yì jì shí shì yǐ zhì yòng jiè kāi sāi ér qū chéng zhě yě
此亦寄时事以制用，藉开塞而曲成者也。
chén qiè guān bì xià zhēn míng rén shù tǐ zhī zì rán tiān jiǎ qí zuò yǎn yǒu qū xià qǐ chóng guāng yú yǐ mèi kuò sì zǔ zhī xiá wǔ xiáng líng biǎo ruì rén guǐ xiàn móu yīng tiān shùn shí dài bù shàng cǐ
臣窃观陛下贞明仁恕，体之自然，天假其祚，奄有区夏，启重光于已昧，廓四祖之遐武，祥灵表瑞，人鬼献谋，应天顺时，殆不尚此。
rán bì xià jí wèi yǐ lái zhōng xīng zhī huà wèi chǎn suī gōng zōng wàn jī láo yú rì zè xuán zé wèi jiā yú qún shēng shēng jiào wèi bèi hu yǔ zhòu chén zhǔ wèi níng yú shàng qián xì wèi ji yú xià hóng yàn zhī yǒng bù xīng kāng qú zhī gē bù zuò zhě hé yě
然陛下即位以来，中兴之化未阐，虽躬综万机，劳逾日昃，玄泽未加于群生，声教未被乎宇宙，臣主未宁于上，黔细未辑于下，《鸿雁》之咏不兴，康衢之歌不作者，何也？
zhàng dào zhī qíng wèi zhe ér rèn xíng zhī fēng xiān zhāng jīng guó zhī lüè wèi zhèn ér guǐ wù zhī jī lǚ qiān
杖道之情未著， 而任刑之风先彰，经国之略未震，而轨物之迹屡迁。
fu fǎ lìng bù yī zé rén qíng huò zhí cì shù gǎi zé jì yú shēng guān fāng bù shěn zé bǐ zhèng zuò chéng quàn bù míng zé shàn è hún cǐ yǒu guó zhě zhī suǒ shèn yě
夫法令不一则人情惑，职次数改则觊觎生，官方不审则秕政作，惩劝不明则善恶浑，此有国者之所慎也。
chén qiè wèi bì xià xī zhī
臣窃为陛下惜之。
fu yǐ qū qū zhī cáo cān yóu néng zūn gài gōng zhī yī yán yǐ qīng jìng yǐ zhèn sú jì shì yù yǐ róng fēi dé yīn bù wàng liú yǒng yú jīn
夫以区区之曹参，犹能遵盖公之一言，倚清靖以镇俗，寄市狱以容非， 德音不忘，流咏于今。
hàn zhī zhōng zōng cōng wù dú duàn kě wèi lìng zhǔ rán lì yì xíng míng yòng kuī chún dé
汉之中宗，聪悟独断，可谓令主，然厉意刑名，用亏纯德。
lǎo zi yǐ lǐ wèi zhōng xìn zhī báo kuàng xíng yòu shì lǐ zhī zāo pò zhě hu
《老子》以礼为忠信之薄，况刑又是礼之糟粕者乎！
fu wú wéi ér wèi zhī bù zǎi yǐ zǎi zhī gù bì xià zhī suǒ tǐ zhě yě
夫无为而为之，不宰以宰之， 固陛下之所体者也。
chǐ qí jūn bù wéi yáo shùn zhě yì qǐ wéi gǔ rén
耻其君不为尧舜者，亦岂惟古人！
shì yǐ gǎn sì kuáng gǔ bù yǐn qí huái
是以敢肆狂瞽，不隐其怀。
ruò chén yán kě cǎi huò suǒ yǐ wèi chén lù zhī yì
若臣言可采，或所以为尘露之益；
ruò bù zú cǎi suǒ yǐ guǎng tīng nà zhī mén
若不足采，所以广听纳之门。
yuàn bì xià shǎo liú shén jiàn cì chá chén yán
愿陛下少留神鉴， 赐察臣言。
shū zòu yōu zhào bào zhī
疏奏，优诏报之。
qí hòu rì yǒu hēi qì pú fù shàng shū yuē
其后日有黑气，璞复上疏曰：
chén yǐ wán mèi jìn zhě mào chén suǒ jiàn bì xià bù yí kuáng yán shì méng yù shěng
臣以顽昧，近者冒陈所见，陛下不遗狂言，事蒙御省。
fú dú shèng zhào huan jù jiāo zhàn
伏读圣诏，欢惧交战。
chén qián yún shēng yáng wèi bù lóng yīn réng jī kǎn wéi fǎ xiàng xíng yù suǒ lì biàn kǎn jiā lí jué xiàng bù zhú yí jiāng lái bì yǒu báo shí zhī biàn yě
臣前云升阳未布，隆阴仍积，《坎》为法象，刑狱所丽，变《坎》加《离》，厥象不烛，疑将来必有薄蚀之变也。
cǐ yuè sì rì rì chū shān liù qī zhàng jīng guāng qián mèi ér sè dōu chì zhōng yǒu yì wù dà rú jī zǐ yòu yǒu qīng hēi zhī qì gòng xiāng báo jī liáng jiǔ fāng jiě
此月四日，日出山六七丈，精光潜昧，而色都赤， 中有异物大如鸡子，又有青黑之气共相薄击，良久方解。
àn shí zài suì shǒu chún yáng zhī yuè rì zài guǐ hài quán yīn zhī wèi ér yǒu cǐ yì dài yuán shǒu gòng yù zhī yì bù xiǎn xiāo fù zhī lǐ bù zhe zhī suǒ zhì yě
案时在岁首纯阳之月，日在癸亥全阴之位，而有此异，殆元首供御之义不显，消复之理不著之所致也。
jì qù wēi chén suǒ chén wèi jí yī yuè ér biàn yǒu cǐ biàn yì míng huáng tiān liú qíng bì xià kěn kěn zhī zhì yě
计去微臣所陈，未及一月，而便有此变，益明皇天留情陛下恳恳之至也。
wǎng nián suì mò tài bái shí yuè jīn zài suì shǐ rì yǒu jiù zhé
往年岁末，太白蚀月，今在岁始，日有咎谪。
huì wèi shù xún dà shěng zài jiàn
会未数旬，大眚再见。
rì yuè gào xìn jiàn jù shī rén wú yuē tiān gāo qí jiàn bù yuǎn
日月告衅， 见惧诗人，无曰天高，其鉴不远。
gù sòng jǐng yán shàn yíng huò tuì cì
故宋景言善，荧惑退次；
guāng wǔ níng luàn hū tuó jié bīng
光武宁乱，呼沲结冰。
cǐ míng tiān rén zhī xuán fú yǒu ruò xíng yǐng zhī xiāng yìng
此明天人之悬符，有若形影之相应。
yīng zhī yǐ dé zé xiū xiáng zhēn
应之以德，则休祥臻；
chou zhī yǐ dài zé jiù zhēng zuò
酬之以怠，则咎征作。
bì xià yi gōng chéng líng qiǎn jìng tiān zhī nù shī pèi rán zhī ēn xié xuán tóng zhī huà shàng suǒ yǐ yǔn sāi tiān yì xià suǒ yǐ mǐ xī qún bàng
陛下宜恭承灵谴，敬天之怒，施沛然之恩，谐玄同之化，上所以允塞天意，下所以弭息群谤。
chén wén rén zhī duō xìng guó zhī bù xìng
臣闻人之多幸，国之不幸。
shè bù yí shù shí rú shèng zhǐ
赦不宜数，实如圣旨。
chén yú yǐ wéi zǐ chǎn zhī zhù xíng shū fēi zhèng shì zhī shàn rán bù dé bù zuò zhě xū yǐ jiù bì gù yě
臣愚以为子产之铸刑书，非政事之善，然不得不作者，须以救弊故也。
jīn zhī yi shè lǐ yì rú zhī
今之宜赦，理亦如之。
suí shí zhī yi yì shèng rén suǒ shàn zhě
随时之宜，亦圣人所善者。
cǐ guó jiā dà xìn zhī yào chéng fēi wēi chén suǒ de gàn yù
此国家大信之要，诚非微臣所得干豫。
jīn shèng cháo míng zhé sī hóng móu yóu fāng pì sì mén yǐ liàng cǎi fǎng yú sòng yú qún xīn kuàng chén méng ěr bǐ cháo mò ér kě bù jié chéng jìn guī zāi
今圣朝明哲，思弘谋猷，方辟四门以亮采，访舆诵于群心，况臣蒙珥笔朝末，而可不竭诚尽规哉！
qǐng zhī qiān shàng shū láng
顷之迁尚书郎。
shù yán pián yí duō yán kuāng yì
数言便宜，多研匡益。
míng dì zhī zài dōng gōng yǔ wēn jiào yǔ liàng bìng yǒu bù yī zhī hǎo pú yì yǐ cái xué jiàn zhòng liè yú jiào liàng lùn zhě měi zhī
明帝之在东宫，与温峤、庾亮并有布衣之好，璞亦以才学见重，埒于峤、亮，论者美之。
rán xìng qīng yì bù xiū wēi yí shì jiǔ hào sè shí huò guò dù
然性轻易，不修威仪，嗜酒好色， 时或过度。
zhù zuò láng gàn bǎo cháng jiè zhī yuē cǐ fēi shì xìng zhī dào yě
著作郎干宝常诫之曰：“此非适性之道也。
pú yuē wú suǒ shòu yǒu běn xiàn yòng zhī héng kǒng bù dé jǐn qīng nǎi yōu jiǔ sè zhī wéi huàn hu
”璞曰：“吾所受有本限， 用之恒恐不得尽，卿乃忧酒色之为患乎！
pú jì hǎo bǔ shì jìn shēn duō xiào zhī
璞既好卜筮，缙绅多笑之。
yòu zì yǐ cái gāo wèi bēi nǎi zhe kè ào qí cí yuē
又自以才高位卑，乃著《客傲》，其辞曰：
kè ào guō shēng yuē yù yǐ jiān chéng wèi bǎo shì yǐ zhī míng wèi xián
客傲郭生曰：“玉以兼城为宝，士以知名为贤。
míng yuè bù wàng yìng lán pā qǐ xū xiān
明月不妄映，兰葩岂虚鲜。
jīn zú xià jì yǐ bá wén xiù yú cóng huì yìn ruò gēn yú qìng yún líng fú yáo ér sǒng hé huī qīng lán yǐ zhuó lín ér xiǎng bù chè yú yī gāo jià bù dēng hu qiān jīn
今足下既以拔文秀于丛荟，荫弱根于庆云，陵扶摇而竦翮，挥清澜以濯鳞，而响不彻于一皋，价不登乎千金。
ào àn róng cuì zhī jì xié háng lóng yú zhī jiān jìn bù wéi xié yǐn tuì bù wéi fàng yán wú shěn míng zhī yùn ér xī fēng hu yán xiān tú fèi sī yú zàn wèi mó dòng lín hu lián shān shàng hé míng hu
傲岸荣悴之际，颉颃龙鱼之间，进不为谐隐，退不为放言， 无沈冥之韵，而希风乎严先，徒费思于赞味，摹《洞林》乎《连山》，尚何名乎！
fu pān lí lóng zhī rán fǔ cuì qín zhī máo ér bù dé jué xiá sì kuà tiān jīn zhě wèi zhī qián wén yě
夫攀骊龙之髯，抚翠禽之毛，而不得绝霞肆、跨天津者，未之前闻也。
guō shēng càn rán ér xiào yuē jiāo liáo bù kě yǔ lùn yún yì jǐng wā nán yǔ liàng hǎi áo
郭生粲然而笑曰：“鹪鹩不可与论云翼，井蛙难与量海鳌。
suī rán jiāng qū zi zhī huò xùn yǐ wèi wù qí kě hu
虽然，将祛子之惑， 讯以未悟，其可乎？
nǎi zhě dì wéi zhōng jué qián guāng zhuì cǎi huáng yùn zàn huí kuò zuò huái hǎi
“乃者地维中绝，干光坠采，皇运暂回，廓祚淮海。
lóng dé shí chéng qún cái yún hài ǎi ruò dèng lín zhī huì yì hàn làn ruò míng hǎi zhī nà bēn tāo bù fán zī jiē zhī fǎng bù jiǎ pú bó zhī zhāo jī jiǔ yǒu zhī qí jùn xián zǒng zhī yú yī zhāo qǐ wéi fēng pèi zhī yīng nán yáng zhī háo
龙德时乘，群才云骇，蔼若邓林之会逸翰，烂若溟海之纳奔涛，不烦咨嗟之访，不假蒲帛之招，羁九有之奇骏，咸总之于一朝，岂惟丰沛之英，南阳之豪！
kūn wú tǐng fēng sù shuāng xuān máo qǐ zǐ jìng fū lán tí zhēng qiào yīng shēng guān yú fá mù yuán lèi fán hu bá máo
昆吾挺锋，骕骦轩髦，杞梓竞敷， 兰荑争翘，嘤声冠于伐木，援类繁乎拔茅。
shì yǐ shuǐ wú làng shì yán wú yōu rén yì lán bù xiá cuàn guì bù gěi ān shì cuò xīn hu
是以水无浪士，岩无幽人，刈兰不暇， 爨桂不给，安事错薪乎！
qiě fú kū quán zhī qián bù sī yún huī xī bīng zhī cǎi bù xiàn xù xī hùn guāng yào yú āi ǎi zhě yì hé yuàn cāng láng zhī shēn qiū yáng zhī yìng hu
“且夫窟泉之潜不思云翚，熙冰之采不羡旭晞，混光耀于埃蔼者，亦曷愿沧浪之深，秋阳之映乎！
dēng jiàng fēn yú jiǔ wǔ lún yǒng xuán hū lóng jīn
登降纷于九五，沦涌悬乎龙津。
yǐn é yǐ bù cái lù gǎo mǎng shé yǐ téng wù bào lín
蚓蛾以不才陆槁，蟒蛇以腾骛暴鳞。
lián chéng zhī bǎo cáng yú hè lǐ sān xiù suī yàn mí yú lì cǎi
连城之宝，藏于褐里，三秀虽艳，糜于丽采。
xiāng wū hū fēn
香恶乎芬？
gǔ wū hū zài
贾恶乎在？
shì yǐ bù chén bù míng bù lí bù xīng zhī lí qí shén xiāo cuì qí xíng
是以不尘不冥，不骊不骍，支离其神，萧悴其形。
xíng fèi zé shén wáng jī cū ér míng shēng
形废则神王，迹粗而名生。
tǐ quán zhě wèi xī zhì dú zhě bù gū ào sú zhě bù dé yǐ zì dé mò jué zhě bù zú yǐ shè wú
体全者为牺， 至独者不孤，傲俗者不得以自得，默觉者不足以涉无。
gù bù huī xīn ér xíng yí bù wài lèi ér zhì sàng wú yán xué ér míng jì wú jiāng hú ér fàng làng
故不恢心而形遗，不外累而智丧，无岩穴而冥寂，无江湖而放浪。
xuán wù bù yǐ yīng jī dòng jiàn bù yǐ zhāo kuàng
玄悟不以应机，洞鉴不以昭旷。
bù wù wù wǒ wǒ bú shì shì fēi fēi
不物物我我， 不是是非非。
wàng yì fēi wǒ yì yì de fēi wǒ huái
忘意非我意，意得非我怀。
jì qún lài hu wú xiàng yù wàn shū yú yī guī
寄群籁乎无象，域万殊于一归。
bù shòu shāng zǐ bù yāo péng juān bù zhuàng qiū háo bù xiǎo tài shān
不寿殇子， 不夭彭涓，不壮秋豪，不小太山。
wén lèi yǔ tiān de qí liú fú yóu yǔ dà chūn chǐ nián
蚊泪与天地齐流，蜉蝣与大椿齿年。
rán yī hé yī kāi liǎng yí zhī jī yī chōng yī yì xuán xiàng zhī jié huàn hù qī yú hán shǔ diāo wèi yào hu chūn qiū
然一阖一开， 两仪之迹，一冲一溢，悬象之节，涣互期于寒暑，凋蔚要乎春秋。
qīng yáng zhī cuì xiù lóng bào zhī wěi yǐng jùn láng zhī zhǎng huī xuán lù zhī duǎn jǐng
青阳之翠秀，龙豹之委颖，骏狼之长晖，玄陆之短景。
gù gāo rǎng wèi bēi xīn zhī fǔ hú dié wèi wù huà zhī qì yǐ
故皋壤为悲欣之府，胡蝶为物化之器矣。
fu xīn lí huáng zhī yīn zhě bù pín huì gū zhī yín
“夫欣黎黄之音者，不颦蟪蛄之吟；
huō yún tái zhī guān zhě bì bì dài suǒ zhī huan
豁云台之观者，必閟带索之欢。
zòng dǎo ér yǒng cǎi qí yōng bì ér tàn bào guān
纵蹈而咏采荠，拥璧而叹抱关。
zhàn jī xīn yǐ wài wù bù néng dé yì yú yī xián
战机心以外物，不能得意于一弦。
wù wǎng fù yú jiē tàn ān kě yǔ yán lè tiān zhě hu
悟往复于嗟叹，安可与言乐天者乎！
ruò nǎi zhuāng zhōu yǎn jiǎn yú qī yuán lǎo lái pó suō yú lín kū yán píng chéng mò yú chén sì méi zhēn yǐn lún hu shì zú liáng shēng yín xiào ér jiǎo jì jiāo xiān hùn dùn ér gǎo wù yuán gōng hūn hān ér mài ào dí sōu dùn xíng yǐ shū hū
若乃庄周偃蹇于漆园，老莱婆娑于林窟，严平澄漠于尘肆，梅真隐沦乎市卒，梁生吟啸而矫迹，焦先混沌而槁杌，阮公昏酣而卖傲，翟叟遁形以倏忽。
wú bù néng suì yùn yú shù xián gù jì rán wán cǐ yuán cè yǔ zhì gǔ
吾不能岁韵于数贤，故寂然玩此员策与智骨。
yǒng chāng yuán nián huáng sūn shēng pú shàng shū yuē
永昌元年，皇孙生，璞上疏曰：
yǒu dào zhī jūn wèi cháng bù yǐ wēi zì chí luàn shì zhī zhǔ wèi cháng bù yǐ ān zì jū
有道之君未尝不以危自持，乱世之主未尝不以安自居。
gù cún ér bù wàng wáng zhě sān dài zhī suǒ yǐ xìng yě
故存而不忘亡者，三代之所以兴也；
wáng ér zì yǐ wéi cún zhě sān jì zhī suǒ yǐ fèi yě
亡而自以为存者，三季之所以废也。
shì yǐ gǔ zhī lìng zhǔ kāi nà zhōng dǎng yǐ bì qí wéi
是以古之令主开纳忠谠，以弼其违；
biāo xiǎn qiē zhí yòng gōng qí shī
标显切直，用攻其失。
zhì nǎi wén yī shàn zé bài jiàn guī jiè zé jù
至乃闻一善则拜，见规诫则惧。
hé zhě
为什么呢？
gài bù sī qí shēn chù tiān xià yǐ zhì gōng yě
盖不私其身，处天下以至公也。
chén qiè wéi bì xià fú yùn zhì zhe xūn yè zhì dà ér zhōng xīng zhī zuò bù lóng shèng jìng zhī fēng wèi jī zhě dài yóu fǎ lìng tài míng xíng jiào tài jùn
臣窃惟陛下符运至著，勋业至大，而中兴之祚不隆、圣敬之风未跻者，殆由法令太明，刑教太峻。
gù shuǐ zhì qīng zé wú yú zhèng zhì chá zé zhòng guāi cǐ zì rán zhī shì yě
故水至清则无鱼，政至察则众乖，此自然之势也。
chén qù chūn qǐ shì yǐ líng yǔ chōng chì yīn yáng bù hé tuī zhī guà lǐ yi yīn jiāo sì zuò shè yǐ dàng dí xiá huì
臣去春启事，以囹圄充斥，阴阳不和，推之卦理，宜因郊祀作赦，以荡涤瑕秽。
bù rán jiāng lái bì yǒu qiān yáng kǔ yǔ zhī zāi bēng zhèn báo shí zhī biàn kuáng jiǎo chǔn lì zhī yāo
不然，将来必有愆阳苦雨之灾，崩震薄蚀之变，狂狡蠢戾之妖。
qí hòu yuè yú rì guǒ báo dòu
其后月余，日果薄斗。
qù qiū yǐ lái zhū jùn bìng yǒu bào yǔ shuǐ jiē hóng liáo suì yòng wú nián
去秋以来，诸郡并有暴雨，水皆洪潦，岁用无年。
shì wén wú xīng fù yù yǒu gòu wàng zhě jiù zhēng jiàn chéng chén shén è zhī
适闻吴兴复欲有构妄者，咎征渐成，臣甚恶之。
qīng zhě yǐ lái yì fù zhuǎn zhòng yù àn rì jié bǎi xìng kùn rǎo gān luàn zhě duō xiǎo rén yú xiǎn gòng xiāng shān huò
顷者以来，役赋转重，狱犴日结，百姓困扰，甘乱者多，小人愚险，共相扇惑。
suī shì wú suǒ zhì rán bù kě bù yú
虽势无所至，然不可不虞。
àn hóng fàn chuán jūn dào kuī zé rì shí rén fèn yuàn zé shuǐ yǒng yì yīn qì jī zé xià dài shàng
案《洪范传》，君道亏则日蚀，人愤怨则水涌益，阴气积则下代上。
cǐ wēi lǐ qián yīng yǐ zhe shí yú shì zhě yě
此微理潜应已著实于事者也。
jiǎ lìng chén suì bù xìng miù zhōng bì yí bì xià cè xí zhī yōu
假令臣遂不幸谬中， 必贻陛下侧席之忧。
jīn huáng sūn zài yù tiān gù líng jī qián shǒu yóng yóng shí wàng huì rùn
今皇孙载育，天固灵基，黔首颙颙，实望惠润。
yòu suì shè wǔ wèi jīn jiā suǒ jì
又岁涉午位，金家所忌。
yí yú cǐ shí chóng ēn bù zé zé huǒ qì qián xiāo zāi qiǎn bù shēng yǐ
宜于此时崇恩布泽，则火气潜消，灾谴不生矣。
bì xià shàng chéng tiān yì xià shùn wù qíng kě yīn huáng sūn zhī qìng dà shè tiān xià
陛下上承天意，下顺物情，可因皇孙之庆大赦天下。
rán hòu míng fá chì fǎ yǐ sù lǐ guān kè yā tiān xīn wèi sāi rén shì zhào shù xìng shèn zhēn xiáng bì zhēn yǐ
然后明罚敕法，以肃理官，克厌天心，慰塞人事，兆庶幸甚，祯祥必臻矣。
chén jīn suǒ chén zàn ér shěng zhī huò wèi yǔn shèng zhǐ jiǔ ér xún zhī zhōng liàng chén chéng
臣今所陈，暂而省之，或未允圣旨，久而寻之，终亮臣诚。
ruò suǒ qǐ shàng hé yuàn bì xià wù yǐ chén shēn fèi chén zhī yán
若所启上合，愿陛下勿以臣身废臣之言。
chén yán wú yǐn ér bì xià nà zhī shì suǒ yǐ xiǎn jūn míng chén zhí zhī yì ěr
臣言无隐，而陛下纳之，适所以显君明臣直之义耳。
shū zòu nà yān jí dà shè gǎi nián
疏奏，纳焉，即大赦改年。
shí jì yáng rén rèn gǔ yīn gēng xi yú shù xià hū yǒu yī rén zhe yǔ yī jiù yín zhī jì ér bù zhī suǒ zài gǔ suì yǒu shēn
时暨阳人任谷因耕息于树下，忽有一人著羽衣就淫之，既而不知所在，谷遂有娠。
jī yuè jiāng chǎn yǔ yī rén fù lái yǐ dāo chuān qí yīn xià chū yī shé zi biàn qù
积月将产，羽衣人复来，以刀穿其阴下，出一蛇子便去。
gǔ suì chéng huàn zhě
谷遂成宦者。
hòu yì què shàng shū zì yún yǒu dào shù
后诣阙上书，自云有道术。
dì liú gǔ yú gōng zhōng
帝留谷于宫中。
pú fù shàng shū yuē rèn gǔ suǒ wéi yāo yì wú yǒu yīn yóu
璞复上疏曰：“任谷所为妖异，无有因由。
bì xià xuán jiàn guǎng lǎn yù zhī qí qíng zhuàng yǐn zhī jìn nèi gōng jǐ ān chǔ
陛下玄鉴广览，欲知其情状，引之禁内，供给安处。
chén wén wèi guó yǐ lǐ zhèng bù wén yǐ qí xié
臣闻为国以礼正，不闻以奇邪。
suǒ tīng wéi rén gù shén jiàng zhī jí
所听惟人，故神降之吉。
bì xià jiǎn mò jū zhèng dòng zūn diǎn xíng
陛下简默居正，动遵典刑。
àn zhōu lǐ qí fú guài rén bù rù gōng kuàng gǔ yāo guǐ guài rén zhī shèn zhě ér dēng jiǎng sì zhī táng mì ěr diàn shěng zhī cè chén diǎn rì yuè huì luàn tiān tīng chén zhī sī qíng qiè suǒ yǐ bù qǔ yě
案《周礼》，奇服怪人不入宫， 况谷妖诡怪人之甚者，而登讲肆之堂，密迩殿省之侧，尘点日月，秽乱天听，臣之私情窃所以不取也。
bì xià ruò yǐ gǔ xìn wèi shén líng suǒ píng zhě zé yīng jìng ér yuǎn zhī
陛下若以谷信为神灵所凭者，则应敬而远之。
fu shén cōng míng zhèng zhí jiē yǐ rén shì
夫神，聪明正直， 接以人事。
ruò yǐ gǔ wèi yāo gǔ zhà wàng zhě zé dāng tóu bì yì tǔ bù yí lìng xiè jìn zǐ wéi
若以谷为妖蛊诈妄者，则当投畀裔土，不宜令亵近紫闱。
ruò yǐ gǔ huò shì shén qí gào qiǎn wèi guó zuò shěng zhě zé dāng kè jǐ xiū lǐ yǐ mǐ qí yāo bù yí lìng gǔ ān rán zì róng sì qí yá biàn yě
若以谷或是神祇告谴、为国作眚者，则当克己修礼以弭其妖，不宜令谷安然自容，肆其邪变也。
chén yú yǐ wéi yīn yáng táo zhēng biàn huà wàn duān yì shì hú lí wǎng liǎng píng jiǎ zuò tè
臣愚以为阴阳陶烝，变化万端，亦是狐狸魍魉凭假作慝。
yuàn bì xià cǎi chén yú huái tè qiǎn gǔ chū
愿陛下采臣愚怀，特遣谷出。
chén yǐ rén fá tiǎn hé shǐ rèn gǎn wàng zhí bǐ wéi yì shì guī
臣以人乏，忝荷史任，敢忘直笔，惟义是规。
qí hòu yuán dì bēng gǔ yīn wáng zǒu
”其后元帝崩，谷因亡走。
pú yǐ mǔ yōu qù zhí bǔ zàng de yú jì yáng qù shuǐ bǎi bù xǔ
璞以母忧去职，卜葬地于暨阳，去水百步许。
rén yǐ jìn shuǐ wéi yán pú yuē dāng jí wèi lù yǐ
人以近水为言，璞曰：“当即为陆矣。
qí hòu shā zhǎng qù mù shù shí lǐ jiē wèi sāng tián
”其后沙涨，去墓数十里皆为桑田。
wèi qī wáng dūn qǐ pú wèi jì shì cān jūn
未期，王敦起璞为记室参军。
shì shí yǐng chuān chén shù wèi dà jiàng jūn yuàn yǒu měi míng wèi dūn suǒ zhòng wèi jǐ ér méi
是时颍川陈述为大将军掾，有美名，为敦所重，未几而没。
pú kū zhī āi shén hū yuē sì zǔ sì zǔ yān zhī fēi fú
璞哭之哀甚，呼曰：“嗣祖，嗣祖，焉知非福！
fu jǐ ér dūn zuò nán
”夫几而敦作难。
shí míng dì jí wèi yú nián wèi gǎi hào ér yíng huò shǒu fáng
时明帝即位逾年，未改号，而荧惑守房。
pú shí xiū guī dì nǎi qiǎn shǐ jī shǒu zhào wèn pú
璞时休归，帝乃遣使赍手诏问璞。
huì jì yáng xiàn fù shàng yán yuē chì wū jiàn
会暨阳县复上言曰赤乌见。
pú nǎi shàng shū qǐng gǎi nián sì shè wén duō bù zài
璞乃上疏请改年肆赦，文多不载。
pú cháng wéi rén zàng dì wēi fú wǎng guān zhī yīn wèn zhǔ rén hé yǐ zàng lóng jiǎo cǐ fǎ dāng miè zú
璞尝为人葬，帝微服往观之，因问主人何以葬龙角，此法当灭族。
zhǔ rén yuē guō pú yún cǐ zàng lóng ěr bù chū sān nián dāng zhì tiān zǐ yě
主人曰： “郭璞云此葬龙耳，不出三年当致天子也。
dì yuē chū tiān zǐ yá
”帝曰：“出天子邪？
dá yuē néng zhì tiān zǐ wèn ěr
”答曰：“能致天子问耳。
dì shén yì zhī
”帝甚异之。
pú sù yǔ huán yí yǒu shàn yí měi zào zhī huò zhí pú zài fù jiān biàn rù
璞素与桓彝友善，彝每造之，或值璞在妇间，便入。
pú yuē qīng lái tā chǔ zì kě jìng qián dàn bù kě cè shàng xiàng xún ěr
璞曰： “卿来，他处自可径前，但不可厕上相寻耳。
bì kè zhǔ yǒu yāng
必客主有殃。
yí hòu yīn zuì yì pú zhèng féng zài cè yǎn ér guān zhī jiàn pú luǒ shēn bèi fā xián dāo shè zhuì
”彝后因醉诣璞，正逢在厕，掩而观之，见璞裸身被发，衔刀设醊。
pú jiàn yí fǔ xīn dà jīng yuē wú měi shǔ qīng wù lái fǎn gèng rú shì
璞见彝，抚心大惊曰：“吾每属卿勿来，反更如是！
fēi dàn huò wú qīng yì bù miǎn yǐ
非但祸吾，卿亦不免矣。
tiān shí wèi zhī jiāng yǐ shuí jiù
天实为之，将以谁咎！
pú zhōng yīng wáng dūn zhī huò yí yì sǐ sū jùn zhī nán
”璞终婴王敦之祸， 彝亦死苏峻之难。
wáng dūn zhī móu nì yě wēn jiào yǔ liàng shǐ pú shì zhī pú duì bù jué
王敦之谋逆也，温峤、庾亮使璞筮之，璞对不决。
jiào liàng fù lìng zhàn jǐ zhī jí xiōng pú yuē dà jí
峤、亮复令占己之吉凶，璞曰：“大吉。
jiào děng tuì xiāng wèi yuē pú duì bù liǎo shì bù gǎn yǒu yán huò tiān duó dūn pò
”峤等退，相谓曰：“璞对不了，是不敢有言，或天夺敦魄。
jīn wú děng yǔ guó jiā gòng jǔ dà shì ér pú yún dà jí shì wèi jǔ shì bì yǒu chéng yě
今吾等与国家共举大事，而璞云大吉，是为举事必有成也。
yú shì quàn dì tǎo dūn
”于是劝帝讨敦。
chū pú měi yán shā wǒ zhě shān zōng zhì shì guǒ yǒu xìng chóng zhě gòu pú yú dūn
初，璞每言 “杀我者山宗”，至是果有姓崇者构璞于敦。
dūn jiāng jǔ bīng yòu shǐ pú shì
敦将举兵，又使璞筮。
pú yuē wú chéng
璞曰：“无成。
dūn gù yí pú zhī quàn jiào liàng yòu wén guà xiōng nǎi wèn pú yuē
” 敦固疑璞之劝峤、亮，又闻卦凶，乃问璞曰；
qīng gèng shì wú shòu jǐ hé
“卿更筮吾寿几何？
dá yuē sī xiàng guà míng gōng qǐ shì bì huò bù jiǔ
”答曰：“思向卦，明公起事，必祸不久。
ruò zhù wǔ chāng shòu bù kě cè
若住武昌，寿不可测。
dūn dà nù yuē qīng shòu jǐ hé
”敦大怒曰：“卿寿几何？
yuē mìng jǐn jīn rì rì zhōng
”曰： “命尽今日日中。
dūn nù shōu pú yì nán gāng zhǎn zhī
”敦怒，收璞，诣南冈斩之。
pú lín chū wèi xíng xíng zhě yù hé zhī
璞临出，谓行刑者欲何之。
yuē nán gāng tóu
曰： “南冈头。
pú yuē bì zài shuāng bǎi shù xià
”璞曰：“必在双柏树下。
jì zhì guǒ rán
”既至，果然。
fù yún cǐ shù yīng yǒu dà què cháo
复云：“此树应有大鹊巢。
zhòng suǒ zhī bù dé
” 众索之不得。
pú gèng lìng xún mì guǒ yú zhī jiān dé yī dà què cháo mì yè bì zhī
璞更令寻觅，果于枝间得一大鹊巢，密叶蔽之。
chū pú zhōng xīng chū xíng jīng yuè chéng jiān yù yī rén hū qí xìng míng yīn yǐ kù dié yí zhī
初，璞中兴初行经越城，间遇一人，呼其姓名，因以袴褶遗之。
qí rén cí bù shòu pú yuē dàn qǔ hòu zì dāng zhī
其人辞不受，璞曰：“但取，后自当知。
qí rén suì shòu ér qù
” 其人遂受而去。
zhì shì guǒ cǐ rén xíng xíng
至是，果此人行刑。
shí nián sì shí jiǔ
时年四十九。
jí wáng dūn píng zhuī zèng hóng nóng tài shǒu
及王敦平，追赠弘农太守。
chū yǔ yì yòu shí cháng lìng pú shì gōng jiā jí shēn guà chéng yuē jiàn yuán zhī mò qiū shān qīng cháng shùn zhī chū zi diāo líng
初，庾翼幼时尝令璞筮公家及身，卦成，曰：“建元之末丘山倾，长顺之初子凋零。
jí kāng dì jí wèi jiāng gǎi yuán wèi jiàn yuán huò wèi yǔ bīng yuē zi wàng guō shēng zhī yán yá
”及康帝即位，将改元为建元，或谓庾冰曰：“子忘郭生之言邪？
qiū shān shàng míng cǐ hào bù yí yòng
丘山上名， 此号不宜用。
bīng fǔ xīn tàn hèn
”冰抚心叹恨。
jí dì bēng hé chōng gǎi yuán wèi yǒng hé yǔ yì tàn yuē tiān dào jīng wēi nǎi dāng rú shì
及帝崩，何充改元为永和，庾翼叹曰：“天道精微， 乃当如是。
cháng shùn zhě yǒng hé yě wú yōng de miǎn hu
长顺者，永和也，吾庸得免乎！
qí nián yì zú
”其年翼卒。
bīng yòu lìng shì qí hòu sì guà chéng yuē qīng zhū zǐ bìng dāng guì shèng rán yǒu bái lóng zhě xiōng zhēng zhì yǐ
冰又令筮其后嗣，卦成， 曰：“卿诸子并当贵盛，然有白龙者，凶征至矣。
ruò mù bēi shēng jīn yǔ shì zhī dà jì yě
若墓碑生金，庾氏之大忌也。
hòu bīng zi yùn wèi guǎng zhōu cì shǐ qiè fáng nèi hū yǒu yī xīn shēng bái gǒu zǐ mò zhī suǒ yóu lái qí qiè mì ài zhī bù lìng yùn zhī
” 后冰子蕴为广州刺史，妾房内忽有一新生白狗子，莫知所由来，其妾秘爱之，不令蕴知。
gǒu zhuǎn zhǎng dà yùn rù shì gǒu méi yǎn fēn míng yòu shēn zhì zhǎng ér ruò yì yú cháng gǒu yùn shén guài zhī
狗转长大，蕴入，是狗眉眼分明，又身至长而弱，异于常狗，蕴甚怪之。
jiāng chū gòng shì zài zhòng rén qián hū shī suǒ zài
将出，共视在众人前，忽失所在。
yùn kǎi rán yuē dài bái lóng hu
蕴慨然曰：“殆白龙乎！
yǔ shì huò zhì yǐ
庾氏祸至矣。
yòu mù bēi shēng jīn
”又墓碑生金。
é ér wèi huán wēn suǒ miè zhōng rú qí yán
俄而为桓温所灭，终如其言。
pú zhī zhàn yàn jiē rú cǐ lèi yě
璞之占验，皆如此类也。
pú zhuàn qián hòu shì yàn liù shí yú shì míng wéi dòng lín
璞撰前后筮验六十余事，名为《洞林》。
yòu chāo jīng fèi zhū jiā yào zuì gèng zhuàn xīn lín shí piān bo yùn yī piān
又抄京、费诸家要最，更撰《新林》 十篇、《卜韵》一篇。
zhù shì ěr yǎ bié wèi yīn yì tú pǔ
注释《尔雅》，别为《音义》、《图谱》。
yòu zhù sān cāng fāng yán mù tiān zǐ chuán shān hǎi jīng jí chǔ cí zǐ xū shàng lín fù shù shí wàn yán jiē chuán yú shì
又注《三苍》、 《方言》、《穆天子传》、《山海经》及《楚辞》、《子虚》、《上林赋》数十万言，皆传于世。
suǒ zuò shī fù lěi sòng yì shù wàn yán
所作诗赋诔颂亦数万言。
zi ào guān zhì lín hè tài shǒu
子骜，官至临贺太守。
gě hóng zì zhì chuān dān yáng jù róng rén yě
葛洪，字稚川，丹阳句容人也。
zǔ xì wú dà hóng lú
祖系，吴大鸿胪。
fù tì wú píng hòu rù jìn wèi shào líng tài shǒu
父悌，吴平后入晋，为邵陵太守。
hóng shǎo hào xué jiā pín gōng zì fá xīn yǐ mào zhǐ bǐ yè zhé xiě shū sòng xí suì yǐ rú xué zhī míng
洪少好学，家贫，躬自伐薪以贸纸笔，夜辄写书诵习，遂以儒学知名。
xìng guǎ yù wú suǒ ài wán bù zhī qí jú jǐ dào chū pú chǐ míng
性寡欲，无所爱玩，不知棋局几道，摴蒱齿名。
wéi rén mù nè bù hǎo róng lì bì mén què sǎo wèi cháng jiāo yóu
为人木讷，不好荣利，闭门却扫，未尝交游。
yú yú háng shān jiàn hé yòu dào guō wén jǔ mù jī ér yǐ gè wú suǒ yán
于余杭山见何幼道、郭文举，目击而已，各无所言。
shí huò xún shū wèn yì bù yuǎn shù qiān lǐ qí qū mào shè qī yú bì děi suì jiū lǎn diǎn jí yóu hǎo shén xiān dǎo yǎng zhī fǎ
时或寻书问义，不远数千里崎岖冒涉，期于必得，遂究览典籍，尤好神仙导养之法。
cóng zǔ xuán wú shí xué dào de xian hào yuē gé xiān gōng yǐ qí liàn dān mì shù shòu dì zǐ zhèng yǐn
从祖玄，吴时学道得仙，号曰葛仙公，以其练丹秘术授弟子郑隐。
hóng jiù yǐn xué xī de qí fǎ yān
洪就隐学，悉得其法焉。
hòu shī shì nán hǎi tài shǒu shàng dǎng bào xuán
后师事南海太守上党鲍玄。
xuán yì nèi xué nì zhàn jiāng lái jiàn hóng shēn zhòng zhī yǐ nǚ qī hóng
玄亦内学，逆占将来，见洪深重之，以女妻洪。
hóng chuán xuán yè jiān zōng liàn yī shù fán suǒ zhe zhuàn jiē jīng hé shì fēi ér cái zhāng fù shàn
洪传玄业，兼综练医术，凡所著撰，皆精核是非，而才章富赡。
tài ān zhōng shí bīng zuò luàn wú xīng tài shǒu gù mì wèi yì jūn dū du yǔ zhōu děng qǐ bīng tǎo zhī mì xí hóng wèi jiàng bīng dū wèi gōng bīng bié lǜ pò zhī qiān fú bō jiāng jūn
太安中，石冰作乱，吴兴太守顾秘为义军都督，与周等起兵讨之，秘檄洪为将兵都尉，攻冰别率，破之，迁伏波将军。
bīng píng hóng bù lùn gōng shǎng jìng zhì luò yáng yù sōu qiú yì shū yǐ guǎng qí xué
冰平，洪不论功赏，径至洛阳，欲搜求异书以广其学。
hóng jiàn tiān xià yǐ luàn yù bì dì nán tǔ nǎi cān guǎng zhōu cì shǐ jī hán jūn shì
洪见天下已乱，欲避地南土，乃参广州刺史嵇含军事。
jí hán yù hài suì tíng nán tǔ duō nián zhēng zhèn xí mìng yī wú suǒ jiù
及含遇害，遂停南土多年，征镇檄命一无所就。
hòu huán xiāng lǐ lǐ pì jiē bù fù
后还乡里，礼辟皆不赴。
yuán dì wèi chéng xiàng pì wèi yuàn
元帝为丞相，辟为掾。
yǐ píng zéi gōng cì jué guān nèi hóu
以平贼功， 赐爵关内侯。
xián hé chū sī tú dǎo zhào bǔ zhōu zhǔ bù zhuǎn sī tú yuàn qiān zī yì cān jūn
咸和初，司徒导召补州主簿，转司徒掾，迁谘议参军。
gàn bǎo shēn xiāng qīn you jiàn hóng cái kān guó shǐ xuǎn wèi sàn qí cháng shì lǐng dà zhù zuò hóng gù cí bù jiù
干宝深相亲友， 荐洪才堪国史，选为散骑常侍，领大著作，洪固辞不就。
yǐ nián lǎo yù liàn dān yǐ qí xiá shòu wén jiāo zhǐ chū dān qiú wèi jù lòu lìng
以年老，欲练丹以祈遐寿， 闻交阯出丹，求为句漏令。
dì yǐ hóng zī gāo bù xǔ
帝以洪资高，不许。
hóng yuē fēi yù wèi róng yǐ yǒu dān ěr
洪曰：“非欲为荣，以有丹耳。
dì cóng zhī
” 帝从之。
hóng suì jiāng zǐ zhí jù xíng
洪遂将子侄俱行。
zhì guǎng zhōu cì shǐ shān yuè liú bù tīng qù hóng nǎi zhǐ luó fú shān liàn dān
至广州，刺史邓岳留不听去，洪乃止罗浮山炼丹。
yuè biǎo bǔ dōng guān tài shǒu yòu cí bù jiù
岳表补东官太守，又辞不就。
yuè nǎi yǐ hóng xiōng zi wàng wèi jì shì cān jūn
岳乃以洪兄子望为记室参军。
zài shān jī nián yōu yóu xián yǎng zhù shù bù chuò
在山积年，优游闲养，著述不辍。
qí zì xù yuē
其自序曰：
hóng tǐ fá jìn qù zhī cái ǒu hǎo wú wéi zhī yè
洪体乏进趣之才，偶好无为之业。
jiǎ lìng fèn chì zé néng líng lì xuán xiāo chěng zú zé néng zhuī fēng niè jǐng yóu yù jí jìn hé yú yú jiāo yàn zhī qún cáng yì jì yú bǒ lǘ zhī wu qǐ kuàng dà kuài bǐng wǒ yǐ xún cháng zhī duǎn yǔ zào huà jiǎ wǒ yǐ zhì nú zhī jiǎn zú
假令奋翅则能陵厉玄霄，骋足则能追风蹑景， 犹欲戢劲翮于于鹪鷃之群，藏逸迹于跛驴之伍，岂况大块禀我以寻常之短羽，造化假我以至驽之蹇足？
zì bǔ zhě shěn bù néng zhě zhǐ yòu qǐ gǎn lì cāng yíng ér mù chōng tiān zhī jǔ cè bǒ biē ér zhuī fēi tù zhī guǐ
自卜者审，不能者止，又岂敢力苍蝇而慕冲天之举，策跛鳖而追飞兔之轨；
shì mó mǔ zhī dǔ lòu qiú méi yáng zhī měi tán
饰嫫母之笃陋，求媒阳之美谈；
tuī shā lì zhī jiàn zhì suǒ qiān jīn yú hé sì zāi
推沙砾之贱质，索千金于和肆哉！
fu jiāo yáo zhī bù ér qǐ jí kuā fù zhī zōng jìn cái suǒ yǐ zhì ài yě
夫僬侥之步而企及夸父之踪，近才所以踬碍也；
yào lí zhī léi ér qiáng fù gāng dǐng zhī shì qín rén suǒ yǐ duàn jīn yě
要离之羸而强赴扛鼎之势，秦人所以断筋也。
shì yǐ wàng jué yú róng huá zhī tú ér zhì ān hu qióng pǐ zhī yù
是以望绝于荣华之途，而志安乎穷圮之域；
lí huò yǒu bā zhēn zhī gān péng bì yǒu zǎo tuō zhī lè yě
藜藿有八珍之甘，蓬荜有藻棁之乐也。
gù quán guì zhī jiā suī zhǐ chǐ fú cóng yě
故权贵之家，虽咫尺弗从也；
zhī dào zhī shì suī jiān yuǎn bì zào yě
知道之士，虽艰远必造也。
kǎo lǎn qí shū jì bù shǎo yǐ lǜ duō yǐn yǔ nán kě zú jiě zì fēi zhì jīng bù néng xún jiū zì fēi dǔ qín bù néng xī jiàn yě
考览奇书，既不少矣，率多隐语，难可卒解，自非至精不能寻究，自非笃勤不能悉见也。
dào shì hóng bó qià wén zhě guǎ ér yì duàn wàng shuō zhě zhòng
道士弘博洽闻者寡，而意断妄说者众。
zhì yú shí yǒu hào shì zhě yù yǒu suǒ xiū wéi cāng cù bù zhī suǒ cóng ér yì zhī suǒ yí yòu wú zú zī
至于时有好事者，欲有所修为，仓卒不知所从，而意之所疑又无足谘。
jīn wèi cǐ shū cū jǔ cháng shēng zhī lǐ
今为此书，粗举长生之理。
qí zhì miào zhě bù dé xuān zhī yú hàn mò gài cū yán jiào lüè yǐ shì yī yú jì fěi fèn zhī tú shěng zhī kě yǐ sī guò bàn yǐ
其至妙者不得宣之于翰墨，盖粗言较略以示一隅，冀悱愤之徒省之可以思过半矣。
qǐ wèi àn sāi bì néng qióng wēi chàng yuǎn hu liáo lùn qí suǒ xiān jué zhě ěr
岂谓暗塞必能穷微畅远乎，聊论其所先觉者耳。
shì rú tú zhī fú yīng zhōu kǒng mò xìn shén xiān zhī shū bù dàn dà ér xiào zhī yòu jiāng bàng huǐ zhēn zhèng
世儒徒知服膺周孔，莫信神仙之书，不但大而笑之，又将谤毁真正。
gù yǔ suǒ zhe zi yán huáng bái zhī shì míng yuē nèi piān qí yú bó nán tōng shì míng yuē wài piān dà fán nèi wài yī bǎi yī shí liù piān
故予所著子言黄白之事，名曰《内篇》，其余驳难通释，名曰《外篇》， 大凡内外一百一十六篇。
suī bù zú cáng zhū míng shān qiě yù jiān zhī jīn guì yǐ shì shí zhě
虽不足藏诸名山，且欲缄之金匮，以示识者。
zì hào bào pǔ zǐ yīn yǐ míng shū
自号抱朴子，因以名书。
qí yú suǒ zhe bēi lěi shī fù bǎi juǎn
其余所著碑诔诗赋百卷，
yí xí zhāng biǎo sān shí juǎn
移檄章表三十卷，
shén xiān liáng lì yǐn yì jí yì děng chuán gè shí juǎn
神仙、良吏、隐逸、集异等传各十卷，
yòu chāo wǔ jīng shǐ hàn bǎi jiā zhī yán fāng jì zá shì sān bǎi yī shí juǎn
又抄《五经》、《史》、《汉》、百家之言、方技杂事三百一十卷，
jīn guì yào fāng yī bǎi juǎn
《金匮药方》一百卷，
zhǒu hòu yào jí fāng sì juǎn
《肘后要急方》四卷。
hóng bó wén shēn qià jiāng zuǒ jué lún
洪博闻深洽，江左绝伦。
zhù shù piān zhāng fù yú bān mǎ yòu jīng biàn xuán zé xī lǐ rù wēi
著述篇章富于班马，又精辩玄赜，析理入微。
hòu hū yǔ yuè shū yún dāng yuǎn xíng xún shī kè qī biàn fā
后忽与岳疏云：“当远行寻师，克期便发。
yuè de shū láng bèi wǎng bié
”岳得疏，狼狈往别。
ér hóng zuò zhì rì zhōng wù rán ruò shuì ér zú yuè zhì suì bù jí jiàn
而洪坐至日中，兀然若睡而卒，岳至，遂不及见。
shí nián bā shí yī
时年八十一。
shì qí yán sè rú shēng tǐ yì róu ruǎn jǔ shī rù guān shén qīng rú kōng yī shì yǐ wéi shī jiě de xiān yún
视其颜色如生，体亦柔软，举尸入棺，甚轻，如空衣，世以为尸解得仙云。
shǐ chén yuē jǐng chún dǔ zhì tí xiāng qià wén qiáng jì zài yì shū ér bì zōng zhān wǎng zhì ér xián shì
史臣曰：景纯笃志绨缃，洽闻强记，在异书而毕综，瞻往滞而咸释；
qíng yuán xiù yì sī yè gāo qí
情源秀逸， 思业高奇；
xí wén yǎ yú xī cháo zhèn cí fēng yú nán xià wèi zhōng xīng cái xué zhī zōng yǐ
袭文雅于西朝，振辞锋于南夏，为中兴才学之宗矣。
fu yǔ guài zhēng shén jì chéng zé jiàn qián xiū yí xùn bǐ hu cí dào
夫语怪征神，伎成则贱，前修贻训，鄙乎兹道。
jǐng chún zhī tàn cè dìng shù kǎo wǎng zhī lái mài jīng guǎn yú qián tú yì zǐ zhūn yú xiá zhuàn
景纯之探策定数，考往知来，迈京管于前图，轶梓窀于遐篆。
ér huàn wēi yú shì lǐ báo yú shí qū qū rán jì kè ào yǐ shēn huái sī yì jì chéng zhī lèi yě
而宦微于世，礼薄于时，区区然寄《客傲》以申怀，斯亦伎成之累也。
ruò nǎi dà kuài liú xíng xuán tiān fù mìng jí xiōng xiū duǎn dìng hu zì rán
若乃大块流形，玄天赋命，吉凶修短，定乎自然。
suī jī xiàng huò tōng ér yā shèng nán shì bǐng zhī yǒu zài bì yě wú chà zì kě jū cháng dài zhōng tuí xīn wěi yùn hé zhì xián dāo bèi fā huáng huáng yú huì xiàng zhī jiān zāi
虽稽象或通，而厌胜难恃，禀之有在，必也无差，自可居常待终，颓心委运，何至衔刀被发，遑遑于秽向之间哉！
wǎn kàng zhōng yán wú jiù wáng dūn zhī nì
晚抗忠言，无救王敦之逆；
chū cán zhì miǎn jìng bì shān zōng zhī móu
初惭智免，竟毙“山宗”之谋。
zhòng ní suǒ wèi gōng hu yì duān sī hài yě yǐ bēi fū
仲尼所谓攻乎异端，斯害也已，悲夫！
zhì chuān shù fà cóng shī lǎo ér wàng juàn
稚川束发从师，老而忘倦。
qí cè fǔ zǒng bǎi dài zhī yí biān
奇册府，总百代之遗编；
jì huà xiān dōu qióng jiǔ dān zhī mì shù
纪化仙都，穷九丹之秘术。
xiè fú róng ér juān zá yì jiàn chǐ bǎo ér guì fēn yīn yóu dé qī zhēn chāo rán shì wài
谢浮荣而捐杂艺，贱尺宝而贵分阴，游德栖真，超然事外。
quán shēng zhī dào qí zuì yōu hu
全生之道， 其最优乎！
zàn yuē jǐng chún tōng xiù sù zhèn hóng cái
赞曰：景纯通秀，夙振宏材。
shěn yán niǎo cè dòng xiǎo guī méi
沈研鸟册，洞晓龟枚。
fěi níng guó xìn zuò zhì shēn zāi
匪宁国衅，坐致身灾。
zhì chuān yōu qià pín ér lè dào
稚川优洽，贫而乐道。
zài fàn sī wén yǒng chuán hóng zǎo
载范斯文，永传洪藻。