yǔ liàng zì yuán guī míng mù huáng hòu zhī xiōng yě
庾亮,字元规,明穆皇后之兄也。
fù chēn zài wài qī chuán
父琛,在《外戚传》。
liàng měi zī róng shàn tán lùn xìng hǎo zhuāng lǎo fēng gé jùn zhěng dòng yóu lǐ jié guī mén zhī nèi bù sù ér chéng shí rén huò yǐ wéi xià hóu tài chū chén zhǎng wén zhī lún yě
亮美姿容,善谈论, 性好《庄》《老》,风格峻整,动由礼节,闺门之内,不肃而成,时人或以为夏侯太初、陈长文之伦也。
nián shí liù dōng hǎi wáng yuè pì wèi yuàn bù jiù suí fù zài kuài jī nì rán zì shǒu
年十六,东海王越辟为掾,不就,随父在会稽,嶷然自守。
shí rén jiē dàn qí fāng yǎn mò gǎn zào zhī
时人皆惮其方俨,莫敢造之。
yuán dì wèi zhèn dōng shí wén qí míng pì xī cáo yuàn
元帝为镇东时,闻其名,辟西曹掾。
jí yǐn jiàn fēng qíng dōu yǎ guò yú suǒ wàng shén qì zhòng zhī yóu shì pìn liàng mèi wèi huáng tài zǐ fēi
及引见,风情都雅,过于所望,甚器重之, 由是聘亮妹为皇太子妃。
liàng gù ràng bù xǔ
亮固让,不许。
zhuǎn chéng xiàng cān jūn
转丞相参军。
yù tǎo huá yì gōng fēng dū tíng hóu zhuǎn cān chéng xiàng jūn shì zhǎng shū jì
预讨华轶功,封都亭侯,转参丞相军事,掌书记。
zhōng xīng chū bài zhōng shū láng lǐng zhù zuò shì jiǎng dōng gōng
中兴初,拜中书郎,领著作,侍讲东宫。
qí suǒ lùn shì duō jiàn chēng shù
其所论释,多见称述。
yǔ wēn jiào jù wèi tài zǐ bù yī zhī hǎo
与温峤俱为太子布衣之好。
shí dì fāng rèn xíng fǎ yǐ hán zǐ cì huáng tài zǐ liàng jiàn yǐ shēn hán kè bó shāng huà bù zú liú shèng xīn tài zǐ shén nà yān
时帝方任刑法,以《韩子》赐皇太子,亮谏以申韩刻薄伤化,不足留圣心,太子甚纳焉。
lèi qiān jǐ shì zhōng huáng mén shì láng sàn qí cháng shì
累迁给事中、黄门侍郎、散骑常侍。
shí wáng dūn zài wú hú dì shǐ liàng yì dūn chóu shì
时王敦在芜湖,帝使亮诣敦筹事。
dūn yǔ liàng tán lùn bù jué gǎi xí ér qián tuì ér tàn yuē yǔ yuán guī xián yú péi gù yuǎn yǐ
敦与亮谈论,不觉改席而前,退而叹曰:“庾元规贤于裴顾远矣!
yīn biǎo wèi zhōng lǐng jūn
”因表为中领军。
míng dì jí wèi yǐ wéi zhōng shū jiān liàng shàng shū ràng yuē
明帝即位,以为中书监,亮上书让曰:
chén fán yōng gù lòu shǎo wú shū cāo xī yǐ zhōng zhōu duō gù jiù bāng sāng luàn suí shì xiān chén yuǎn bì yǒu dào yuán róng táo nàn qiú shí ér yǐ
臣凡庸固陋,少无殊操,昔以中州多故,旧邦丧乱,随侍先臣,远庇有道,爰容逃难,求食而已。
bù wù jiào shí zhī fú zāo yù jiā yùn
不悟徼时之福,遭遇嘉运。
xiān dì lóng xīng chuí yì cháng zhī gù jì juàn tóng guó shì yòu shēn yǐ hūn yīn suì jiē qīn chǒng lèi tiǎn fēi fú
先帝龙兴,垂异常之顾,既眷同国士,又申以婚姻,遂阶亲宠,累忝非服。
ruò guàn zhuó yīng mù yù fāng fēng pín fán shěng tà chū zǒng liù jūn shí yú nián jiān wèi chāo xiān dá
弱冠濯缨,沐浴芳风,频烦省闼,出总六军,十余年间,位超先达。
wú láo shòu yù wú yǔ chén bǐ
无劳受遇,无与臣比。
xiǎo rén lù báo fú guò zāi shēng zhǐ zú zhī fēn chén suǒ yí shǒu
小人禄薄,福过灾生,止足之分, 臣所宜守。
ér tōu róng mèi jìn rì ěr yī rì bàng dú jì jí shàng chén shèng cháo
而偷荣昧进,日尔一日,谤讟既集,上尘圣朝。
shǐ yù zì wén ér xiān dì dēng xiá qū qū wēi chéng jìng wèi shàng dá
始欲自闻,而先帝登遐, 区区微诚,竟未上达。
bì xià jiàn zuò shèng zhèng wéi xīn zǎi fǔ xián míng shù liáo xián yǔn kāng zāi zhī gē shí cún yú zhì gōng
陛下践阼,圣政惟新,宰辅贤明,庶僚咸允,康哉之歌,实存于至公。
ér guó ēn bù yǐ fù yǐ chén lǐng zhōng shū
而国恩不已,复以臣领中书。
chén lǐng zhōng shū zé shì tiān xià yǐ sī yǐ
臣领中书,则示天下以私矣。
hé zhě
为什么呢?
chén yú bì xià hòu zhī xiōng yě
臣于陛下,后之兄也。
yīn yà zhī xián yǔ gǔ ròu zhōng biǎo bù tóng
姻娅之嫌,与骨肉中表不同。
suī tài shàng zhì gōng shèng dé wú sī rán shì zhī sàng dào yǒu zì lái yǐ
虽太上至公,圣德无私,然世之丧道,有自来矣。
yōu yōu liù hé jiē sī qí yīn rén jiē yǒu sī zé tiān xià wú gōng yǐ
悠悠六合,皆私其姻,人皆有私,则天下无公矣。
shì yǐ qián hòu èr hàn xián yǐ yì hòu dǎng ān jìn hūn zú wēi
是以前后二汉,咸以抑后党安,进婚族危。
xiàng shǐ xī jīng qī zú dōng jīng liù xìng jiē fēi yīn zú gè yǐ píng jìn zòng bù xī quán jué bù jǐn bài
向使西京七族、东京六姓皆非姻族,各以平进,纵不悉全,决不尽败。
jīn zhī jǐn bài gèng yóu yīn nì
今之尽败,更由姻昵。
chén lì guān shù xìng zài shì wú dǎng yú cháo wú yuán yú shí zhí gēn zhī běn qīng yě báo yě
臣历观庶姓在世,无党于朝,无援于时,植根之本轻也薄也。
gǒu wú dà xiá yóu huò jiàn róng
苟无大瑕,犹或见容。
zhì yú wài qī píng tuō tiān dì lián shì sì shí gēn yuán fú shū zhòng yǐ dà yǐ
至于外戚,凭托天地,连势四时,根援扶疏,重矣大矣。
ér huò jū quán chǒng sì hǎi cè mù shì yǒu bù yǔn zuì bù róng zhū
而或居权宠,四海侧目,事有不允,罪不容诛。
shēn jì zhāo yāng guó wèi zhī bì
身既招殃,国为之弊。
qí gù hé yá
其故何邪?
yóu yīn gòu zhī sī qún qíng zhī suǒ bù néng miǎn shì yǐ shū fù zé xìn yīn jìn zé yí
由姻媾之私群情之所不能免,是以疏附则信,姻进则疑。
yí jī yú bǎi xìng zhī xīn zé huò chéng yú zhòng guī zhī nèi yǐ
疑积于百姓之心,则祸成于重闺之内矣。
cǐ jiē wǎng dài chéng jiàn kě wèi hán xīn zhě yě
此皆往代成鉴,可为寒心者也。
fu wàn wù zhī suǒ bù tōng shèng xián yīn ér bù duó
夫万物之所不通,圣贤因而不夺。
mào qīn yǐ qiú yī cùn zhī yòng wèi ruò fáng xián yǐ míng zhì gōng
冒亲以求一寸之用, 未若防嫌以明至公。
jīn yǐ chén zhī cái jiān rú cǐ zhī xián ér shǐ nèi chǔ xīn lǚ wài zǒng bīng quán yǐ cǐ qiú zhì wèi zhī wén yě
今以臣之才,兼如此之嫌,而使内处心膂,外总兵权,以此求治,未之闻也;
yǐ cǐ zhāo huò kě lì dài yě
以此招祸,可立待也。
suī bì xià èr xiāng míng qí yú kuǎn cháo shì bǎi liáo pō shi qí qíng tiān xià zhī rén ān kě mén dào hù shuō shǐ jiē tǎn rán yá
虽陛下二相明其愚款,朝士百僚颇识其情, 天下之人安可门到户说使皆坦然邪!
fu fù guì róng chǒng chén suǒ bù néng wàng yě
夫富贵荣宠,臣所不能忘也;
xíng fá pín jiàn chén suǒ bù néng gān yě
刑罚贫贱,臣所不能甘也。
jīn gōng mìng zé yù wéi mìng zé kǔ chén suī bù dá hé shì bèi shí wéi shàng zì yí huàn zé yá
今恭命则愈,违命则苦,臣虽不达,何事背时违上,自贻患责邪?
shí yǎng lǎn yīn jiàn liàng jǐ zhī bì shēn bù zú xī wèi guó qǔ huǐ shì yǐ kōng kōng lǚ chén dān kuǎn
实仰览殷鉴,量己知弊,身不足惜, 为国取悔,是以悾悾屡陈丹款。
ér wēi chéng qiǎn bó wèi chuí chá liàng yōu huáng bīng yíng bù zhī suǒ cuò
而微诚浅薄,未垂察谅,忧惶屏营不知所措。
yuàn bì xià chuí tiān dì zhī jiàn chá chén zhī yú zé chén suī sǐ zhī rì yóu shēng zhī nián yǐ
愿陛下垂天地之鉴,察臣之愚,则臣虽死之日,犹生之年矣。
shū zòu dì nà qí yán ér zhǐ
疏奏,帝纳其言而止。
wáng dūn jì yǒu yì zhì nèi shēn jì liàng ér wài chóng zhòng zhī
王敦既有异志,内深忌亮,而外崇重之。
liàng yōu jù yǐ jí qù guān
亮忧惧,以疾去官。
fù dài wáng dǎo wèi zhōng shū jiān
复代王导为中书监。
jí dūn jǔ bīng jiā liàng zuǒ wèi jiāng jūn yǔ zhū jiāng jù qián fèng
及敦举兵,加亮左卫将军,与诸将距钱凤。
jí chén chōng zhī zǒu wú xīng yě yòu jiǎ liàng jié dōu dū dōng zhēng zhū jūn shì zhuī chōng
及沈充之走吴兴也,又假亮节、都督东征诸军事,追充。
shì píng yǐ gōng fēng yǒng chāng xiàn kāi guó gōng cì juàn wǔ qiān sì bǎi pǐ gù ràng bù shòu
事平,以功封永昌县开国公,赐绢五千四百匹,固让不受。
zhuǎn hù jūn jiāng jūn
转护军将军。
jí dì jí dǔ bù yù jiàn rén qún chén wú de jìn zhě
及帝疾笃,不欲见人,群臣无得进者。
fǔ jūn jiāng jūn nán dùn wáng zōng yòu wèi jiāng jūn yú yìn děng sù bèi qīn ài yǔ xī yáng wáng yàng jiāng yǒu yì móu
抚军将军、南顿王宗,右卫将军虞胤等, 素被亲爱,与西阳王羕将有异谋。
liàng zhí rù wò nèi jiàn dì liú tì bù zì shèng
亮直入卧内见帝,流涕不自胜。
jì ér zhèng sè chén yàng yǔ zōng děng móu fèi dà chén guī gòng fǔ zhèng shè jì ān fǒu jiāng zài jīn rì cí zhǐ qiē zhì
既而正色陈羕与宗等谋废大臣,规共辅政,社稷安否,将在今日,辞旨切至。
dì shēn gǎn wù yǐn liàng shēng yù zuò suì yǔ sī tú wáng dǎo shòu yí zhào fǔ yòu zhǔ
帝深感悟,引亮升御座,遂与司徒王导受遗诏辅幼主。
jiā liàng jǐ shì zhōng xǐ zhōng shū lìng
加亮给事中,徙中书令。
tài hòu lín cháo zhèng shì yī jué yú liàng
太后临朝,政事一决于亮。
xiān shì wáng dǎo fǔ zhèng yǐ kuān hé de zhòng liàng rèn fǎ cái wù pō yǐ cǐ shī rén xīn
先是,王导辅政,以宽和得众,亮任法裁物,颇以此失人心。
yòu xiān dì yí zhào bāo jìn dà chén ér táo kǎn zǔ yuē bù zài qí lì kǎn yuē yí liàng shān chú yí zhào bìng liú yuàn yán
又先帝遗诏褒进大臣,而陶侃、祖约不在其例,侃、约疑亮删除遗诏,并流怨言。
liàng jù luàn yú shì chū wēn jiào wèi jiāng zhōu yǐ guǎng shēng yuán xiū shí tou yǐ bèi zhī
亮惧乱,于是出温峤为江州以广声援,修石头以备之。
huì nán dùn wáng zōng fù móu fèi zhí zhèng liàng shā zōng ér fèi zōng xiōng yàng
会南顿王宗复谋废执政,亮杀宗而废宗兄羕。
zōng dì shì jìn shǔ yàng guó zú yuán lǎo yòu xiān dì bǎo fù tiān xià xián yǐ liàng jiǎn xuē zōng shì
宗,帝室近属,羕,国族元老,又先帝保傅,天下咸以亮翦削宗室。
láng yá rén biàn xián zōng zhī dǎng yě yǔ zōng jù zhū
琅邪人卞咸,宗之党也,与宗俱诛。
xián xiōng chǎn wáng bēn sū jùn liàng fú jùn sòng chǎn ér jùn bǎo nì zhī
咸兄阐亡奔苏峻,亮符峻送阐,而峻保匿之。
jùn yòu duō nà wáng mìng zhuān yòng wēi xíng liàng zhī jùn bì wèi huò luàn zhēng wèi dà sī nóng
峻又多纳亡命,专用威刑,亮知峻必为祸乱,征为大司农。
jǔ cháo wèi zhī bù kě píng nán jiāng jūn wēn jiào yì lèi shū zhǐ zhī jiē bù nà
举朝谓之不可,平南将军温峤亦累书止之,皆不纳。
jùn suì yǔ zǔ yuē jù jǔ bīng fǎn
峻遂与祖约俱举兵反。
wēn jiào wén jùn bù shòu zhào biàn yù xià wèi jīng dū sān wú yòu yù qǐ yì bīng liàng bìng bù tīng ér bào jiào shū yuē wú yōu xī chuí guò yú lì yáng zú xià wú guò léi chí yī bù yě
温峤闻峻不受诏,便欲下卫京都,三吴又欲起义兵,亮并不听,而报峤书曰:“吾忧西陲过于历阳,足下无过雷池一步也。
jì ér jùn jiāng hán huang kòu xuān chéng liàng qiǎn jù zhī bù néng zhì jùn chéng shèng zhì yú jīng dū
”既而峻将韩晃寇宣城,亮遣距之,不能制,峻乘胜至于京都。
zhào jiǎ liàng jié dū du zhēng tǎo zhū jūn shì zhàn yú jiàn yáng mén wài
诏假亮节、都督征讨诸军事,战于建阳门外。
jūn wèi jí zhèn shì zhòng qì jiǎ ér zǒu
军未及阵,士众弃甲而走。
liàng chéng xiǎo chuán xi bēn luàn bīng xiāng bāo lüě liàng zuǒ yòu shè zéi wù zhōng yí gōng yìng xián ér dǎo chuán shàng xián shī sè yù sàn
亮乘小船西奔,乱兵相剥掠,亮左右射贼,误中柂工,应弦而倒,船上咸失色欲散。
liàng bù dòng róng xú yuē cǐ shǒu hé kě shǐ zhe zéi
亮不动容, 徐曰:“此手何可使著贼!
zhòng xīn nǎi ān
”众心乃安。
liàng xié qí sān dì yì tiáo yì nán bēn wēn jiào jiào sù qīn zhòng liàng suī zài bēn bài yóu yù tuī wèi dū tǒng
亮携其三弟怿、条、翼南奔温峤,峤素钦重亮,虽在奔败,犹欲推为都统。
liàng gù cí nǎi yǔ jiào tuī táo kǎn wèi méng zhǔ
亮固辞,乃与峤推陶侃为盟主。
kǎn zhì xún yáng jì yǒu hàn yú liàng yì zhě xián wèi kǎn yù zhū zhí zhèng yǐ xiè tiān xià
侃至寻阳,既有憾于亮,议者咸谓侃欲诛执政以谢天下。
liàng shén jù jí jiàn kǎn yǐn jiù zì zé fēng zhǐ kě guān
亮甚惧,及见侃,引咎自责,风止可观。
kǎn bù jué shì rán nǎi wèi liàng yuē jūn hòu xiū shí tóu yǐ nǐ lǎo zi jīn rì fǎn jiàn qiú yé
侃不觉释然,乃谓亮曰:“君侯修石头以拟老子,今日反见求耶!
biàn tán yàn zhōng rì
”便谈宴终日。
liàng dàn xiè yīn liú bái
亮啖薤,因留白。
kǎn wèn yuē ān yòng cǐ wèi
侃问曰:“安用此为?
liàng yún gù kě yǐ zhǒng
”亮云:“故可以种。
kǎn yú shì yóu xiāng chèn tàn yún fēi wéi fēng liú jiān yǒu wéi zhèng zhī shí
”侃于是尤相称叹云:“非惟风流,兼有为政之实。
jì zhì shí tou liàng qiǎn dū hù wáng zhāng tǎo jùn dǎng zhāng yào fǎn wèi suǒ bài
既至石头,亮遣督护王彰讨峻党张曜,反为所败。
liàng sòng jié chuán yǐ xiè kǎn kǎn dá yuē gǔ rén sān bài jūn hòu shǐ èr
亮送节传以谢侃,侃答曰: “古人三败,君侯始二。
dāng jīn shì jí bù yí shù ěr
当今事急,不宜数耳。
yòu yuē cháo zhèng duō mén yòng shēng guó huò
”又曰:“朝政多门,用生国祸。
sāng luàn zhī lái qǐ dú yóu jùn yě
丧乱之来,岂独由峻也!
liàng shí yǐ èr qiān rén shǒu bái shí lěi jùn bù bīng wàn yú sì miàn lái gōng zhòng jiē zhèn jù
”亮时以二千人守白石垒,峻步兵万余,四面来攻,众皆震惧。
liàng jī lì jiàng shì bìng shū sǐ zhàn jùn jūn nǎi tuì zhuī zhǎn shù bǎi jí
亮激厉将士,并殊死战,峻军乃退,追斩数百级。
jùn píng dì xìng wēn jiào zhōu liàng de jìn jiàn qǐ sǎng gěng yē zhào qún chén yǔ liàng jù shēng yù zuò
峻平,帝幸温峤舟,亮得进见,稽颡鲠噎,诏群臣与亮俱升御坐。
liàng míng rì yòu ní shǒu xiè zuì qǐ hái gǔ yù hé mén tóu cuàn shān hǎi
亮明日又泥首谢罪,乞骸骨,欲阖门投窜山海。
dì qiǎn shàng shū shì zhōng shǒu zhào wèi yù cǐ shè jì zhī nán fēi jiù zhī zé yě
帝遣尚书、侍中手诏慰喻:“此社稷之难,非舅之责也。
liàng shàng shū yuē
”亮上疏曰:
chén fán bǐ xiǎo rén cái bù jīng shì jiē yuán qī shǔ lèi tiǎn fēi fú dāo qiè mí zhòng bàng yì mí xìng
臣凡鄙小人,才不经世,阶缘戚属,累忝非服,叨窃弥重,谤议弥兴。
huáng jiā duō nán wèi gǎn gào tuì suì suí dié zhǎn zhuǎn biàn fán xiǎn rèn
皇家多难,未敢告退,遂随牒展转,便烦显任。
xiān dì bù yù chén cān shì yī yào dēng xiá gù mìng yòu yù wén hòu shì qǐ yún dé shòu gài yǐ qīn yě
先帝不豫,臣参侍医药,登遐顾命,又豫闻后事,岂云德授,盖以亲也。
chén zhī qí bù kě ér bù gǎn táo mìng shí yǐ tián fū zhī jiāo yóu yǒu jì tuō kuàng jūn chén zhī yì dào guàn zì rán āi bēi juàn liàn bù gǎn wéi jù
臣知其不可,而不敢逃命,实以田夫之交犹有寄托, 况君臣之义,道贯自然,哀悲眷恋,不敢违距。
qiě xiān dì miù gù qíng tóng bù yī jì jīn ēn zhòng mìng qīng suì gǎn yù wàng shēn
且先帝谬顾,情同布衣,既今恩重命轻,遂感遇忘身。
jiā yǐ bì xià chū zài liàng ān xiān hòu qīn lǎn wàn jī xuān tōng wài nèi chén dāng qí de shì yǐ jī jié qū chí bù gǎn yī wéi
加以陛下初在谅暗,先后亲览万机,宣通外内,臣当其地,是以激节驱驰,不敢依违。
suī zhī wú bǔ zhì yǐ sǐ bào
虽知无补,志以死报。
ér cái xià wèi gāo zhī jìn wàng tuì chéng chǒng jiāo yíng jiàn bù zì jué
而才下位高,知进忘退,乘宠骄盈, 渐不自觉。
jìn bù néng fǔ níng wài nèi tuì bù néng tuī xián zōng cháng suì shǐ sì hǎi cè xīn bàng yì fèi téng
进不能抚宁外内,退不能推贤宗长,遂使四海侧心,谤议沸腾。
zǔ yuē sū jùn bù kān qí fèn zòng sì xiōng nì shì yóu chén fā
祖约、苏峻不堪其愤,纵肆凶逆,事由臣发。
shè jì qīng fù zōng miào xū fèi xiān hòu yǐ yōu bī dēng xiá bì xià gàn shí yú nián sì hǎi āi huáng gān nǎo tú dì chén zhī zhāo yě chén zhī zuì yě
社稷倾覆,宗庙虚废,先后以忧逼登遐,陛下旰食逾年,四海哀惶,肝脑涂地,臣之招也,臣之罪也。
cháo tíng cùn zhǎn zhī tú lù zhī bù zú yǐ xiè zǔ zōng qī miào zhī líng
朝廷寸斩之, 屠戮之,不足以谢祖宗七庙之灵;
chén huī shēn miè zú bù zú yǐ sāi sì hǎi zhī zé
臣灰身灭族,不足以塞四海之责。
chén fù guó jiā qí zuì mò dà shí tiān suǒ bù fù de suǒ bù zài
臣负国家,其罪莫大,实天所不覆,地所不载。
bì xià qín ér bù zhū yǒu sī zòng ér bù lù
陛下矜而不诛,有司纵而不戮。
zì gǔ jí jīn qǐ yǒu bù zhōng bù xiào rú chén zhī shén
自古及今,岂有不忠不孝如臣之甚!
bù néng fú jiàn běi què tōu cún shì xī suī shēng zhī rì yì yóu sǐ zhī nián cháo tíng fù hé lǐ chǐ chén yú rén cì chén yì hé yán zì cì yú rén lǐ
不能伏剑北阙,偷存视息,虽生之日,亦犹死之年,朝廷复何理齿臣于人次,臣亦何颜自次于人理!
chén yù zì tóu cǎo zé sī qiān zhī xīn yě ér míng zhào wèi zhī dú shàn qí shēn
臣欲自投草泽,思愆之心也,而明诏谓之独善其身。
shèng zhǐ bù chuí jīn chá suǒ yǐ zhòng qí zuì yě
圣旨不垂矜察,所以重其罪也。
yuàn bì xià lǎn xiān cháo miù shòu zhī shī suī chuí kuān yòu quán qí shǒu lǐng yóu yi qì zhī rèn qí zì cún zì méi zé tiān xià cū zhī quàn jiè zhī gāng yǐ
愿陛下览先朝谬授之失,虽垂宽宥,全其首领,犹宜弃之,任其自存自没, 则天下粗知劝戒之纲矣。
shū zòu zhào yuē
疏奏,诏曰:
shěng gào kěn cè zhí yǐ gǎn tàn chéng shì rén jiù chǔ wù zōng zhī zé lǐ yì jǐn yǐ
省告恳恻,执以感叹,诚是仁舅处物宗之责,理亦尽矣。
ruò dà yì jì bù kāi sāi jiù suǒ zhí lǐ shèng hé bì qū qū qí xiāng yì duó
若大义既不开塞,舅所执理胜,何必区区其相易夺!
zéi jùn jiān nì shū qì suǒ wèi yǒu yě
贼峻奸逆,书契所未有也。
shì tiān dì suǒ bù róng rén shén suǒ bù yòu
是天地所不容,人神所不宥。
jīn nián bù fǎn míng nián dāng fǎn yú zhì suǒ jiàn yě
今年不反,明年当反, 愚智所见也。
jiù yǔ zhū gōng bó rán ér zhào zhèng shì bù rěn jiàn wú lǐ yú jūn zhě yě
舅与诸公勃然而召,正是不忍见无礼于君者也。
lùn qíng yǔ yì hé de wèi zhī bù zhōng hu
论情与义,何得谓之不忠乎!
ruò yǐ jǐ zǒng lǜ zhēng tǎo shì zhì bài sàng yǒu sī yi míng zhí shéng yǐ sù guó tǐ chéng zé rán yǐ
若以己总率征讨,事至败丧,有司宜明直绳,以肃国体,诚则然矣。
qiě jiù suì shàng gào fāng bó xí juǎn lái xià jiù gōng guàn jiǎ zhòu zéi jùn xiāo xuán
且舅遂上告方伯,席卷来下,舅躬贯甲胄,贼峻枭悬。
dà shì jì píng tiān xià kāi tài yǎn de fǎn zhèng shè jì yì ān zōng miào yǒu fèng qǐ fēi jiù èr sān fāng bó wàng shēn chén lì zhī xūn yá
大事既平,天下开泰,衍得反正, 社稷乂安,宗庙有奉,岂非舅二三方伯忘身陈力之勋邪!
fāng dāng cè xūn xíng shǎng qǐ fù yì jì wǎng zhī jiù hu
方当策勋行赏,岂复议既往之咎乎!
qiě tiān xià dà bì sǐ zhě wàn jì ér yǔ jié kòu duì àn
且天下大弊,死者万计,而与桀寇对岸。
jiù qiě dāng shàng fèng xiān dì gù tuō zhī zhǐ hóng jì jiān nán shǐ yǎn chōng rén yǒng yǒu píng lài zé tiān xià xìng shèn
舅且当上奉先帝顾托之旨,弘济艰难, 使衍冲人永有凭赖,则天下幸甚。
liàng yù dùn táo shān hǎi zì jì yáng dōng chū
亮欲遁逃山海,自暨阳东出。
zhào yǒu sī lù duó zhōu chuán
诏有司录夺舟船。
liàng nǎi qiú wài zhèn zì xiào chū wèi chí jié dū du yù zhōu yáng zhōu zhī jiāng xi xuān chéng zhū jūn shì píng xī jiāng jūn jiǎ jié yù zhōu cì shǐ lǐng xuān chéng nèi shǐ
亮乃求外镇自效,出为持节、 都督豫州扬州之江西宣城诸军事、平西将军、假节、豫州刺史,领宣城内史。
liàng suì shòu mìng zhèn wú hú
亮遂受命,镇芜湖。
qǐng zhī hòu jiāng jūn guō mò jù pèn kǒu yǐ pàn liàng biǎo qiú qīn zhēng yú shì yǐ běn guān jiā zhēng tǎo dū du lǜ jiāng jūn lù yǒng máo bǎo zhào yìn kuāng shù liú shì děng bù qí èr wàn huì tài wèi táo kǎn jù tǎo pò zhī
顷之,后将军郭默据湓口以叛,亮表求亲征,于是以本官加征讨都督,率将军路永、毛宝、赵胤、匡术、刘仕等步骑二万,会太尉陶侃俱讨破之。
liàng hái wú hú bù shòu jué shǎng
亮还芜湖,不受爵赏。
kǎn yí shū yuē fu shǎng fá chù zhì guó zhī dà xìn qiè guài jiǎo rán dú wèi jūn zǐ
侃移书曰:“夫赏罚黜陟,国之大信,窃怪矫然,独为君子。
liàng yuē yuán shuài zhǐ zǒng wǔ chén xiào mìng liàng hé gōng zhī yǒu
”亮曰: “元帅指捴,武臣效命,亮何功之有!
suì kǔ cí bù shòu
”遂苦辞不受。
jìn hào zhèn xi jiāng jūn yòu gù ràng
进号镇西将军,又固让。
chū yǐ zhū wáng dūn gōng fēng yǒng chāng xiàn gōng
初, 以诛王敦功,封永昌县公。
liàng bǐ chén ràng shū cù shí shàng zhì shì xǔ zhī
亮比陈让,疏数十上,至是许之。
táo kǎn hōng qiān liàng dū du jiāng jīng yù yì liáng yōng liù zhōu zhū jūn shì lǐng jiāng jīng yù sān zhōu cì shǐ jìn hào zhēng xi jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī jiǎ jié
陶侃薨,迁亮都督江、 荆、豫、益、梁、雍六州诸军事,领江、荆、豫三州刺史,进号征西将军、开府仪同三司、假节。
liàng gù ràng kāi fǔ nǎi qiān zhèn wǔ chāng
亮固让开府,乃迁镇武昌。
shí wáng dǎo fǔ zhèng zhǔ yòu shí jiān wu cún dà gāng bù jū xì mù wěi rèn zhào yìn gǔ níng děng zhū jiāng bìng bù fèng fǎ dà chén huàn zhī
时王导辅政,主幼时艰,务存大纲,不拘细目,委任赵胤、贾宁等诸将,并不奉法,大臣患之。
táo kǎn cháng yù qǐ bīng fèi dǎo ér xī jiàn bù cóng nǎi zhǐ
陶侃尝欲起兵废导,而郗鉴不从,乃止。
zhì shì liàng yòu yù lǜ zhòng chù dǎo yòu yǐ zī jiàn ér jiàn yòu bù xǔ
至是,亮又欲率众黜导, 又以谘鉴,而鉴又不许。
liàng yǔ jiàn jiān yuē
亮与鉴笺曰:
xī yú wú hú fǎn fù wèi bǐ zuì suī zhòng ér shí bì guó wēi qiě lìng fāng yuè dào shèng yì zú yǒu suǒ zhèn yā gù gòng yǐn rěn jiě shì táo gōng
昔于芜湖反复谓彼罪虽重,而时弊国危,且令方岳道胜,亦足有所镇压,故共隐忍,解释陶公。
zì cí qì jīn céng wú quān gǎi
自兹迄今,曾无悛改。
zhǔ shàng zì bā jiǔ suì yǐ jí chéng rén rù zé zài gōng rù zhī shǒu chū zé wéi wǔ guān xiǎo rén dú shū wú cóng shòu yīn jù gù wèn wèi cháng yù jūn zǐ
主上自八九岁以及成人,入则在宫入之手,出则唯武官小人,读书无从受音句, 顾问未尝遇君子。
shì chén suī fēi jùn shì jiē shí zhī liáng yě zhī jīn gǔ gù wèn qǐ yǔ diàn zhōng jiàng jūn sī mǎ dū tóng nián ér yǔ zāi
侍臣虽非俊士,皆时之良也,知今古顾问,岂与殿中将军、司马督同年而语哉!
bù yún dāng gāo xuǎn shì chén ér yún gāo xuǎn jiāng jūn sī mǎ dū qǐ hé jiǎ shēng yuàn rén zhǔ zhī měi xí yǐ chéng dé zhī yì hu
不云当高选侍臣,而云高选将军、司马督,岂合贾生愿人主之美, 习以成德之意乎!
qín zhèng yù yú qí qián shǒu tiān xià yóu zhī bù kě kuàng nǎi yù yú qí zhǔ zāi
秦政欲愚其黔首,天下犹知不可,况乃欲愚其主哉!
zhǔ zhī shǎo yě bù dēng jìn xián zhé yǐ fǔ dǎo shèng gōng
主之少也, 不登进贤哲以辅导圣躬。
chūn qiū jì shèng yi fù zǐ míng bì
春秋既盛,宜复子明辟。
bù jī shǒu guī zhèng fu jū shī fū zhī zūn
不稽首归政,甫居师傅之尊;
chéng rén zhī zhǔ fāng shòu shī chén zhī bèi
成人之主,方受师臣之悖。
zhǔ shàng zhī jūn chén zhī dào bù kě yǐ rán ér bù dé bù xíng shū lǐ zhī shì
主上知君臣之道不可以然,而不得不行殊礼之事。
wàn shèng zhī jūn jì zuò shàng jiǔ kàng lóng zhī yáo yǒu wèi wú rén
万乘之君,寄坐上九,亢龙之爻,有位无人。
xié zhèn zhǔ zhī wēi yǐ lín zhì bǎi guān bǎi guān mò zhī gǎn wǔ
挟震主之威以临制百官,百官莫之敢忤。
shì xiān dì wú gù mìng zhī chén shì qū yú jiāo jiān ér zūn yǎng zhī yě
是先帝无顾命之臣,势屈于骄奸而遵养之也。
zhào gǔ zhī tú yǒu wú jūn zhī xīn shì ér kě rěn shú bù kě rěn
赵贾之徒有无君之心,是而可忍,孰不可忍!
qiě wǎng rì zhī shì hán róng yǐn rěn wèi qí zuì kě yòu liáng yǐ shí bì guó wēi bīng jiǎ bù kě lǚ dòng yòu jì qí dāng xiè wǎng xìn jù ér xiū jǐ
且往日之事,含容隐忍,谓其罪可宥,良以时弊国危,兵甲不可屡动,又冀其当谢往衅,惧而修己。
rú qǐng rì zhī zòng shì shàng wú suǒ jì xià wú suǒ dàn wèi duō yǎng wú lài zú yǐ wéi chí tiān xià
如顷日之纵,是上无所忌,下无所惮,谓多养无赖足以维持天下。
gōng yǔ xià guān bìng méng xiān cháo hòu gù hé tuō fù zhī zhòng dà jiān bù sǎo hé yǐ jiàn xiān dì yú dì xià
公与下官并蒙先朝厚顾,荷托付之重,大奸不扫,何以见先帝于地下!
yuàn gōng shēn wéi ān guó jiā gù shè jì zhī yuǎn suàn cì jì gōng zhī yǔ xià guān fù hè qīng zhòng liàng qí suǒ yi
愿公深惟安国家、固社稷之远算,次计公之与下官负荷轻重,量其所宜。
jiàn yòu bù xǔ gù qí shì de xi
鉴又不许,故其事得息。
shí shí lè xīn sǐ liàng yǒu kāi fù zhōng yuán zhī móu nǎi jiě yù zhōu shòu fǔ guó jiāng jūn máo bǎo shǐ yǔ xī yáng tài shǒu fán jùn jīng bīng yī wàn jù shù zhū chéng
时石勒新死,亮有开复中原之谋,乃解豫州授辅国将军毛宝,使与西阳太守樊峻精兵一万,俱戍邾城。
yòu yǐ táo chēng wéi nán zhōng láng jiàng jiāng xià xiāng lǜ bù qū wǔ qiān rén rù miǎn zhōng
又以陶称为南中郎将、江夏相,率部曲五千人入沔中。
liàng dì yì wèi nán mán xiào wèi nán jùn tài shǒu zhèn jiāng líng
亮弟翼为南蛮校尉、南郡太守,镇江陵。
yǐ wǔ chāng tài shǒu chén áo wèi fǔ guó jiāng jūn liáng zhōu cì shǐ qù zǐ wǔ
以武昌太守陈嚣为辅国将军、梁州刺史,趣子午。
yòu qiǎn piān jūn fá shǔ zhì jiāng yáng zhí wěi jīng zhōu cì shǐ li hóng ba jùn tài shǒu huáng zhí sòng yú jīng dū
又遣偏军伐蜀,至江阳,执伪荆州刺史李闳、巴郡太守黄植,送于京都。
liàng dāng lǜ dà zhòng shí wàn jù shí chéng wèi zhū jūn shēng yuán nǎi shàng shū yuē shǔ hú èr kòu xiōng nüè zī shén nèi xiāng zhū chú zhòng pàn qīn lí
亮当率大众十万,据石城,为诸军声援,乃上疏曰:“蜀胡二寇凶虐滋甚,内相诛锄, 众叛亲离。
shǔ shén ruò ér hú shàng qiáng bìng diàn bìng shǒu xiū jìn qǔ zhī bèi
蜀甚弱而胡尚强,并佃并守,修进取之备。
xiāng yáng běi jiē wǎn xǔ nán zǔ hàn shuǐ qí xiǎn zú gù qí tǔ zú shí
襄阳北接宛许,南阻汉水, 其险足固,其土足食。
chén yi yí zhèn xiāng yáng zhī shí chéng xià bìng qiǎn zhū jūn luó bù jiāng miǎn
臣宜移镇襄阳之石城下,并遣诸军罗布江沔。
bǐ jí shù nián róng shì xí liàn chéng xìn qí jìn yǐ lín hé luò
比及数年,戎士习练,乘衅齐进,以临河洛。
dà shì yī jǔ zhòng zhī cún wáng kāi fǎn shàn zhī lù yòu bī xié zhī zuì yīn tiān shí shùn rén qíng zhū bū nì xuě dà chǐ shí shèng cháo zhī suǒ xiān wù yě
大势一举,众知存亡,开反善之路,宥逼协之罪, 因天时,顺人情,诛逋逆,雪大耻,实圣朝之所先务也。
yuàn bì xià xǔ qí suǒ chén jì qí cǐ jǔ
愿陛下许其所陈,济其此举。
huái sì shòu yáng suǒ yí jìn jù chén zhé jiǎn liàn bù fèn
淮泗寿阳所宜进据,臣辄简练部分。
qǐ huái jí cān yì yǐ dìng jīng lüè
乞槐棘参议,以定经略。
dì xià qí yì
”帝下其议。
shí wáng dǎo yǔ liàng yì tóng xī jiàn yì yǐ zī yòng wèi bèi bù kě dà jǔ
时王导与亮意同,郗鉴议以资用未备,不可大举。
liàng yòu shàng shū biàn yù qiān zhèn
亮又上疏,便欲迁镇。
huì kòu xiàn zhū chéng máo bǎo fù shuǐ ér sǐ
会寇陷邾城, 毛宝赴水而死。
liàng chén xiè zì biǎn sān děng xíng ān xi jiāng jūn
亮陈谢,自贬三等,行安西将军。
yǒu zhào fù wèi
有诏复位。
xún bài sī kōng yú guān rú gù gù ràng bù bài
寻拜司空,余官如故, 固让不拜。
liàng zì zhū chéng xiàn méi yōu kǎi fā jí
亮自邾城陷没,忧慨发疾。
huì wáng dǎo hōng zhēng liàng wèi sī tú yáng zhōu cì shǐ lù shàng shū shì yòu gù cí dì xǔ zhī
会王导薨,征亮为司徒、扬州刺史、录尚书事,又固辞,帝许之。
xián kāng liù nián hōng shí nián wǔ shí èr
咸康六年薨,时年五十二。
zhuī zèng tài wèi shì yuē wén kāng
追赠太尉,谥曰文康。
sàng zhì chē jià qīn lín
丧至,车驾亲临。
jí zàng yòu zèng yǒng chāng gōng yìn shòu
及葬,又赠永昌公印绶。
liàng dì bīng shàng shū yuē chén jǐn xiáng xiān shì yì huì wén chén liàng duì chén děng zhī yán kěn kěn yú sī shì
亮弟冰上疏曰:“臣谨详先事,亦会闻臣亮对臣等之言, 恳恳于斯事。
shì yǐ lǚ zì chén qǐng jiāng qì shí nián
是以屡自陈请,将迄十年。
qǐ zhí hǎo ràng ér bù sù gōng gù nǎng shí zhī xìn jìn chū yǔ xià jiā xiān dì shén wǔ suàn lüè jiān gāi shì yǐ yì bù yú shí ér xiōng qiáng guó miè
岂直好让而不肃恭,顾曩时之衅近出宇下, 加先帝神武,算略兼该,是以役不逾时,而凶强馘灭。
jì zhī yǐ shì zé gōng guī shèng zhǔ tuī zhī yú yùn zé shèng fēi rén lì
计之以事,则功归圣主,推之于运,则胜非人力。
zhì rú liàng děng yīn shèng lüè zhī hóng de xiào suǒ zhí shì jiāng hé lùn
至如亮等,因圣略之弘,得效所职,事将何论!
gōng jiāng hé shǎng
功将何赏!
jí hòu shāng juě zé yú xiān gōng shì yǐ bì xià yōu zhào tīng xǔ
及后伤蹶,责逾先功,是以陛下优诏听许。
liàng shí sī zì xiào yǐ bào tiān dé hé wù shēn qián shèng shì wēi zhì cháng jué cún wáng āi hèn tòng guàn xīn lǚ
亮实思自效以报天德,何悟身潜圣世, 微志长绝,存亡哀恨,痛贯心膂。
yuàn bì xià fā míng zhào suì xiān ēn zé chén liàng sǐ qiě bù xiǔ
愿陛下发明诏,遂先恩,则臣亮死且不朽。
dì cóng zhī
”帝从之。
liàng jiāng zàng hé chōng huì zhī tàn yuē mái yù shù yú tǔ zhōng shǐ rén qíng hé néng yǐ
亮将葬,何充会之,叹曰:“埋玉树于土中,使人情何能已!
chū liàng suǒ chéng mǎ yǒu de lú yīn hào yǐ wéi bù lì yú zhǔ quàn liàng mài zhī
初,亮所乘马有的颅,殷浩以为不利于主,劝亮卖之。
liàng yuē hé yǒu jǐ zhī bù ān ér yí zhī yú rén
亮曰:“曷有己之不安而移之于人!
hào cán ér tuì
”浩惭而退。
liàng zài wǔ chāng zhū zuǒ lì yīn hào zhī tú chéng qiū yè wǎng gòng dēng nán lóu é ér bù jué liàng zhì zhū rén jiāng qǐ bì zhī
亮在武昌,诸佐吏殷浩之徒,乘秋夜往共登南楼,俄而不觉亮至,诸人将起避之。
liàng xú yuē zhū jūn shǎo zhù lǎo zi yú cǐ chù xīng fù bù qiǎn
亮徐曰:“诸君少住,老子于此处兴复不浅。
biàn jù hú chuáng yǔ hào děng tán yǒng jìng zuò
”便据胡床与浩等谈咏竟坐。
qí tǎn shuài xíng jǐ duō cǐ lèi yě
其坦率行己,多此类也。
sān zi bīn xī hé
三子彬、羲、龢。
bīn nián shù suì yǎ liàng guò rén
彬年数岁,雅量过人。
wēn jiào cháng yǐn àn dá zhī bīn shén sè tián rú yě nǎi xú guì wèi jiào yuē jūn hóu hé zhì yú cǐ
温峤尝隐暗怛之,彬神色恬如也,乃徐跪谓峤曰:“君侯何至于此!
lùn zhě wèi bù jiǎn yú liàng
”论者谓不减于亮。
sū jùn zhī luàn yù hài
苏峻之乱,遇害。
xī shǎo yǒu shí yù chū wèi wú guó nèi shǐ
羲少有时誉,初为吴国内史。
shí mù dì pō ài wén yì xī zhì jùn xiàn shī pō cún fěng jiàn
时穆帝颇爱文义,羲至郡献诗,颇存讽谏。
yīn shàng biǎo yuē bì xià yǐ shèng míng zhī dé fāng lóng táng yú zhī huà ér shì yì yīn kuàng bǎi xìng diāo cán
因上表曰:“陛下以圣明之德,方隆唐虞之化,而事役殷旷,百姓凋残。
yǐ shù zhōu zhī zī jīng zhān sì hǎi zhī wu qí wèi láo bì qǐ kě jù yán
以数州之资, 经瞻四海之务,其为劳弊,岂可具言!
xī hàn wén jū lóng shèng zhī shì gōng zì jiǎn yuē duàn yù sì bǎi dài zhì xíng cuò
昔汉文居隆盛之世,躬自俭约,断狱四百, 殆致刑厝。
jiǎ yì tàn xī yóu yǒu jī xīn zhī yán
贾谊叹息,犹有积薪之言。
yǐ gǔ kuàng jīn suǒ yǐ yì qí yōu jù
以古况今,所以益其忧惧。
bì xià míng jiàn tiān tǐng wú yōu bù zhú hóng jì zhī dào qǐ dài gǔ yán
陛下明鉴天挺, 无幽不烛,弘济之道,岂待瞽言。
chén shòu ēn yì shì sī jǐn sī fà
臣受恩奕世,思尽丝发。
shòu rèn dào dōng qīn lín suǒ jiàn gǎn yuán hóng zhèng xiàn qí dān yú
受任到东,亲临所见, 敢缘弘政,献其丹愚。
fú yuàn tīng duàn zhī xiá shǎo chuí chá lǎn
伏愿听断之暇,少垂察览。
qí shī wén duō bù zài
”其诗文多不载。
xī fāng jiàn shòu yòng ér zú
羲方见授用而卒。
zi zhǔn tài yuán zhōng zì shì zhōng dài huán shí qián wèi yù zhōu cì shǐ xi zhōng láng jiàng zhèn lì yáng zú guān
子准,太元中,自侍中代桓石虔为豫州刺史、西中郎将,镇历阳,卒官。
zhǔn zi yuè yì xī zhōng jiāng zhōu cì shǐ
准子悦,义熙中江州刺史。
zhǔn dì jiè zì yǒu chuán
准弟楷,自有传。
hé zì dào jì hào xué yǒu wén zhāng
龢字道季,好学,有文章。
shū fù yì jiāng qiān xiāng yáng hé nián shí wǔ yǐ shū jiàn yuē chéng jìn jù xiāng yáng yào wēi jīng chǔ qiě tián qiě shù jiàn lín hé luò shǐ xiàng huà zhī méng huái dé ér fù xiōng yú zhī tú wèi wēi fǎn shàn tài píng zhī jī biàn zài yú dàn xī
叔父翼将迁襄阳,龢年十五,以书谏曰:“承进据襄阳,耀威荆楚,且田且戍,渐临河洛,使向化之萌怀德而附,凶愚之徒畏威反善, 太平之基,便在于旦夕。
xī yīn fá guǐ fāng sān nián ér kè
昔殷伐鬼方,三年而克;
lè shēng shǒu qí suì zhì lì zǎi
乐生守齐,遂至历载。
jīn huáng cháo suī lóng wú yǒu yīn zhī shèng
今皇朝虽隆,无有殷之盛;
xiōng jié suī shuāi yóu chǒu lèi yǒu tú
凶羯虽衰,犹丑类有徒。
ér miǎn hàn zhī shuǐ wú wàn rèn zhī gù
而沔汉之水,无万仞之固;
fāng chéng suī jùn wú qiān xún zhī xiǎn
方城虽峻, 无千寻之险。
jiā yǐ yùn cáo gōng jì yǒu sù liú zhī jiān zhēng fū qín yì yǒu láo lái zhī tàn
加以运漕供继有溯流之艰,征夫勤役有劳来之叹。
ruò qióng kòu lǜ bī sòng sǐ yī jué dōng xī hù chū dào wěi jù jìn zé lǐn liáng yǒu chāo jié zhī huàn yuǎn lüè fá shuài rán zhī shì
若穷寇虑逼,送死一决,东西互出,道尾俱进,则廪粮有抄截之患,远略乏率然之势。
jìn tuì wéi sī bù jiàn qí kě
进退惟思,不见其可。
cǐ míng àn suǒ gòng jiàn xián yú suǒ gòng wén kuàng yú lín shì zhě hu
此明暗所共见,贤愚所共闻,况于临事者乎!
yuàn huí shī fǎn pèi xiáng zé quán shèng xiū chéng chí lì lěi bì qín gēng nóng liàn bīng jiǎ
愿回师反旆,详择全胜,修城池,立垒壁,勤耕农,练兵甲。
ruò xiōng yùn yǒu jí tiān wáng cǐ lǔ zé kě fàn zhōu běi jì fāng guǐ qí jìn shuǐ lù chěng mài yì bù yú xún shuò yǐ
若凶运有极,天亡此虏,则可泛舟北济,方轨齐进,水陆骋迈,亦不逾旬朔矣。
yuàn xiáng sī yuǎn yóu suàn qí kě zhě
愿详思远猷,算其可者。
yì shén qí zhī
”翼甚奇之。
shēng píng zhōng dài kǒng yán wèi dān yáng yǐn biǎo chú zhòng yì liù shí yú shì
升平中,代孔岩为丹阳尹,表除重役六十余事。
tài hé chū dài wáng kè wèi zhōng lǐng jūn zú yú guān
太和初,代王恪为中领军,卒于官。
zi héng shàng shū pú yè zèng guāng lù dài fu
子恒,尚书仆射,赠光禄大夫。
yì zì shū yù shǎo yǐ tōng jiǎn wèi xiōng liàng suǒ chēng
怿字叔预,少以通简为兄亮所称。
ruò guàn xī yáng wáng yàng pì bù jiù
弱冠,西阳王羕辟,不就。
dōng hǎi wáng chōng wèi zhǎng shuǐ xiào wèi qīng xuǎn gāng jì yǐ yì wèi gōng cáo chú jì yáng lìng yòu wèi chōng zhōng jūn sī mǎ zhuǎn sàn qí shì láng qiān zuǒ wèi jiāng jūn
东海王冲为长水校尉,清选纲纪,以怿为功曹,除暨阳令,又为冲中军司马,转散骑侍郎,迁左卫将军。
yǐ tǎo sū jùn gōng fēng guǎng ráo nán chū bǔ lín chuān tài shǒu lì jiān liáng yōng èr zhōu jūn shì zhuǎn fǔ guó jiāng jūn liáng zhōu cì shǐ jiǎ jié zhèn wèi xìng
以讨苏峻功,封广饶男,出补临川太守,历监梁、雍二州军事,转辅国将军、 梁州刺史、假节,镇魏兴。
shí xiōng liàng zǒng tǒng liù zhōu yǐ yì kuān hòu róng zhòng gù shòu yǐ yuǎn rèn wèi dōng xī shì yuán
时兄亮总统六州,以怿宽厚容众,故授以远任,为东西势援。
xún jìn jiān qín zhōu dī qiāng zhū jūn shì
寻进监秦州氐羌诸军事。
yì qiǎn yá mén huò zuǒ yíng jiāng shì qī zǐ zuǒ qū sān bǎi yú kǒu wáng rù shí jì lóng
怿遣牙门霍佐迎将士妻子,佐驱三百余口亡入石季龙。
liàng biǎo shàng biǎn yì wèi jiàn wēi jiāng jūn
亮表上,贬怿为建威将军。
cháo yì yù zhào hái liàng shàng shū yuē yì yù zhòng jiǎn ér yǒu huì zhōu hù suī xiǎo lài qí kuān zhèng
朝议欲召还,亮上疏曰:“怿御众简而有惠,州户虽小,赖其宽政。
zuǒ děng tóng è dà shù bù duō
佐等同恶,大数不多。
qiě yì míng hào dà bù kě yǐ xiǎo gù qīng yì jìn tuì
且怿名号大,不可以小故轻议进退。
qí wén wǔ zhī xīn zhuǎn yǐ ān dìng zéi shuài ài xiù qiǎn shǐ guī chéng shàng luò fù zéi jiàng zhě wǔ bǎi yú kǒu jì yī ān yǐn wú fù chù tì
其文武之心转已安定,贼帅艾秀遣使归诚,上洛附贼降者五百余口,冀一安隐,无复怵惕。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
hòu yǐ suǒ zhèn xiǎn yuǎn liáng yùn bù jì zhào yì yǐ jiāng jūn lǜ suǒ lǐng hái zhūn bàn zhōu
后以所镇险远,粮运不继,诏怿以将军率所领还屯半洲。
xún qiān fǔ guó jiāng jūn yù zhōu cì shǐ jìn hào xi zhōng láng jiàng jiān xuān chéng lú jiāng lì yáng ān fēng sì jùn jūn shì jiǎ jié zhèn wú hú
寻迁辅国将军、豫州刺史,进号西中郎将、监宣城庐江历阳安丰四郡军事、假节,镇芜湖。
yì cháng yǐ bái yǔ shàn xiàn chéng dì dì xián qí fēi xīn fǎn zhī
怿尝以白羽扇献成帝,帝嫌其非新,反之。
shì zhōng liú shào yuē bǎi liáng yún gòu dà jiàng xiān jū qí xià
侍中刘劭曰:“柏梁云构,大匠先居其下;
guǎn xián fán zòu kuí yá xiān líng qí yīn
管弦繁奏,夔牙先聆其音。
yì zhī shàng shàn yǐ hǎo bù yǐ xīn
怿之上扇,以好不以新。
hòu yì wén zhī yuē cǐ rén yi zài dì zhī zuǒ yòu
”后怿闻之,曰: “此人宜在帝之左右。
yòu cháng yǐ dú jiǔ xiǎng jiāng zhōu cì shǐ wáng yǔn zhī
”又尝以毒酒饷江州刺史王允之。
wáng yǔn zhī jué qí yǒu dú yǐn quǎn quǎn bì nǎi mì zòu zhī
王允之觉其有毒,饮犬, 犬毙,乃密奏之。
dì yuē dà jiù yǐ luàn tiān xià xiǎo jiù fù yù ěr yá
帝曰:“大舅已乱天下,小舅复欲尔邪!
yì wén suì yǐn zhèn ér zú shí nián wǔ shí
”怿闻,遂饮鸩而卒, 时年五十。
zèng shì zhōng wèi jiāng jūn shì yuē jiǎn
赠侍中、卫将军,谥曰简。
zi tǒng sì
子统嗣。
tǒng zì zhǎng rén shǎo yǒu lìng míng sī kōng tài wèi pì jiē bù jiù
统字长仁,少有令名,司空、太尉辟,皆不就。
diào bǔ fǔ jūn kuài jī wáng sī mǎ chū wèi jiàn wēi jiāng jūn níng yí hù jūn xún yáng tài shǒu
调补抚军、会稽王司马,出为建威将军、宁夷护军、寻阳太守。
nián èr shí jiǔ zú shí rén chēng qí cái qì shén tòng xī zhī
年二十九,卒,时人称其才器,甚痛惜之。
zi xuán zhī guān zhì xuān chéng nèi shǐ
子玄之,官至宣城内史。
bīng zì jì jiān
冰字季坚。
xiōng liàng yǐ míng dé liú xun bīng yǐ yǎ sù chuí fēng zhū dì xiāng shuài mò bù hǎo lǐ wèi shì lùn suǒ zhòng liàng cháng yǐ wéi yǔ shì zhī bǎo
兄亮以名德流训,冰以雅素垂风,诸弟相率莫不好礼,为世论所重, 亮常以为庾氏之宝。
sī tú pì bù jiù zhēng mì shū láng
司徒辟,不就,征秘书郎。
yù tǎo huá yì gōng fēng dōu xiāng hòu
预讨华轶功,封都乡侯。
wáng dǎo qǐng wèi sī tú yòu zhǎng shǐ chū bǔ wú xīng nèi shǐ
王导请为司徒右长史,出补吴兴内史。
huì sū jùn zuò nì qiǎn bīng gōng bīng bīng bù néng yù biàn qì jùn bēn kuài jī
会苏峻作逆,遣兵攻冰,冰不能御,便弃郡奔会稽。
kuài jī nèi shǐ wáng shū yǐ bīng xíng fèn wǔ jiāng jūn jù jùn bié lǜ zhāng jiàn yú wú zhōng
会稽内史王舒以冰行奋武将军,距峻别率张健于吴中。
shí jiàn dǎng shén zhòng zhū jiāng mò gǎn xiān jìn
时健党甚众,诸将莫敢先进。
bīng lǜ zhòng jī jiàn zǒu zhī yú shì chéng shèng xi jìn fù yú jīng dū
冰率众击健走之,于是乘胜西进,赴于京都。
yòu qiǎn sī mǎ téng hán gōng zéi shí tou chéng bá zhī
又遣司马滕含攻贼石头城,拔之。
bīng xūn wèi duō fēng xīn wú xiàn hóu gù cí bù shòu
冰勋为多,封新吴县侯, 固辞不受。
qiān jǐ shì huáng mén shì láng yòu ràng bù bài
迁给事黄门侍郎,又让不拜。
sī kōng xī jiàn qǐng wèi zhǎng shǐ bù jiù
司空郗鉴请为长史,不就。
chū bǔ zhèn wēi jiāng jūn kuài jī nèi shǐ
出补振威将军、 会稽内史。
zhēng wèi lǐng jūn jiāng jūn yòu cí
征为领军将军,又辞。
xún rù wèi zhōng shū jiān yáng zhōu cì shǐ dū du yáng yù yǎn sān zhōu jūn shì zhēng lǔ jiāng jūn jiǎ jié
寻入为中书监、扬州刺史、都督扬豫兖三州军事、 征虏将军、假节。
shì shí wáng dǎo xīn sàng rén qíng kuāng rán
是时王导新丧,人情恇然。
bīng xiōng liàng jì gù cí bù rù zhòng wàng guī bīng
冰兄亮既固辞不入,众望归冰。
jì dāng zhòng rèn jīng lún shí wu bù shě sù yè bīn lǐ cháo xián shēng zhuó hòu jìn yóu shì cháo yě zhù xīn xián yuē xián xiàng
既当重任,经纶时务,不舍夙夜,宾礼朝贤,升擢后进,由是朝野注心,咸曰贤相。
chū dǎo fǔ zhèng měi cóng kuān huì bīng pō rèn wēi xíng
初,导辅政,每从宽惠,冰颇任威刑。
yīn róng jiàn zhī bīng yuē qián xiāng zhī xián yóu bù kān qí hóng kuàng wú zhě zāi
殷融谏之,冰曰:“前相之贤,犹不堪其弘,况吾者哉!
fàn wāng wèi bīng yuē qǐng tiān wén cuò dù zú xià yi jǐn xiāo yù zhī dào
” 范汪谓冰曰:“顷天文错度,足下宜尽消御之道。
bīng yuē xuán xiàng qǐ wú suǒ cè zhèng dāng qín jìn rén shì ěr
”冰曰:“玄象岂吾所测,正当勤尽人事耳。
yòu yǐn shí hù kǒu liào chū wú míng wàn yú rén yǐ chōng jūn shí
”又隐实户口,料出无名万余人,以充军实。
zhào fù lùn qián gōng bīng shàng shū yuē chén mén hù bù xìng yǐ duǎn cái zàn wù xìn jí tiān tíng yāng liú bāng zú ruò jìn diǎn xiū míng yí lù jiǔ yǐ
诏复论前功,冰上疏曰: “臣门户不幸,以短才赞务,衅及天庭,殃流邦族,若晋典休明,夷戮久矣。
ér yú shí diān pèi xíng xiàn zàn zhuì suì lìng chén děng fù de wéi shí chén lì
而于时颠沛,刑宪暂坠,遂令臣等复得为时陈力。
xùn guó zhī chén yīn zhī ér fèn lì gōng yú dà zuì zhī hòu jiàn yì yú diān fù zhī yú cǐ shì chén děng suǒ yǐ fù de shì xī yú tiān rǎng wáng xiàn bù fù bì míng yú wǎng qiān yě
徇国之臣,因之而奋,立功于大罪之后,建义于颠覆之余,此是臣等所以复得视息于天壤,王宪不复必明于往愆也。
cǐ zhī hòu xìng kě wèi hóng yǐ qǐ fù dé jì láo nà fēng shòu shǎng sī xūn zāi
此之厚幸,可谓弘矣,岂复得计劳纳封,受赏司勋哉!
yuàn bì xià qǔ jiàng líng zé āi shù yóu zhōng shēn mìng yǒu sī huì chén suǒ qǐ zé yú chén zhī yuàn yú cǐ bì yǐ
愿陛下曲降灵泽,哀恕由中, 申命有司,惠臣所乞,则愚臣之愿于此毕矣。
xǔ zhī
”许之。
chéng dì jí dǔ shí yǒu wàng wéi zhōng shū fú chì gōng mén zǎi xiàng bù dé qián zuǒ yòu jiē shī sè
成帝疾笃,时有妄为中书符,敕宫门宰相不得前,左右皆失色。
bīng shén qì zì ruò yuē shì bì xū wàng
冰神气自若, 曰:“是必虚妄。
tuī wèn guǒ zhà zhòng xīn nǎi dìng
”推问,果诈,众心乃定。
jìn hào zuǒ jiāng jūn
进号左将军。
kāng dì jí wèi yòu jìn chē qí jiāng jūn
康帝即位,又进车骑将军。
bīng jù quán shèng nǎi qiú wài chū
冰惧权盛,乃求外出。
huì dì yì dāng fá shí jì lóng yú shì yǐ běn hào chú dū du jiāng jīng níng yì liáng jiāo guǎng qī zhōu yù zhōu zhī sì jùn jūn shì lǐng jiāng zhōu cì shǐ jiǎ jié zhèn wǔ chāng yǐ wéi yì yuán
会弟翼当伐石季龙,于是以本号除都督江荆宁益梁交广七州豫州之四郡军事、领江州刺史、假节,镇武昌,以为翼援。
bīng lín fā shàng shū yuē
冰临发,上疏曰:
chén yīn xún jiā chǒng guān miǎn dāng shì ér zhì wú shū cāo liàng bù jí yuǎn
臣因循家宠,冠冕当世,而志无殊操,量不及远。
qǐng huáng jiā duō nàn xìn gù pín réng cháo wàng guó qì yǔ shí jiān luò suì lìng tiān juàn xià zhuì jiàng jí chén shēn
顷皇家多难,衅故频仍,朝望国器,与时歼落,遂令天眷下坠,降及臣身。
fǔ yǎng fú shì yú jīn wǔ nián
俯仰伏事,于今五年。
shàng bù néng guāng zàn shèng yóu xià bù néng jī xī zhèng dào ér bì xià yù zhī guò fèn qiú zhī bù yǐ fù cè bài jià zhī sì yǐ jì wàn lǐ zhī gōng fēi tiān juàn zhī lóng jiāng hé yǐ zhì cǐ
上不能光赞圣猷,下不能缉熙政道,而陛下遇之过分,求之不已,复策败驾之驷,以冀万里之功,非天眷之隆,将何以至此!
shì yǐ gǎn jié kuáng gǔ yǐ xiàn xuè chéng yuàn bì xià zàn píng liú kuàng yǐ hóng tīng nà
是以敢竭狂瞽,以献血诚,愿陛下暂屏旒纩,以弘听纳。
jīn qiáng kòu wèi tiǎn róng chē wèi jí bīng ruò yú jiāo rén pí yú nèi kòu zhī qīn yì wèi kě liàng yě
今强寇未殄,戎车未戢,兵弱于郊,人疲于内,寇之侵逸,未可量也;
lí shù zhī kùn wèi zhī ān yě
黎庶之困,未之安也;
qún cái zhī yòng wèi zhī jǐn yě
群才之用,未之尽也。
ér bì xià chóng gāo shì yǔ xià gé shì tīng chá lǎn bì jì zhī qún xià
而陛下崇高,事与下隔,视听察览,必寄之群下。
qún xià yi zhōng bù yǐn bù jìn
群下宜忠,不引不进;
bǎi sī yi qín bù dū bù quàn
百司宜勤,不督不劝。
shì yǐ gǔ zhī dì wáng qín yú jiàng nà suī rì zǒng wàn jī yóu jiān tīng jiàng xiàng
是以古之帝王勤于降纳,虽日总万机,犹兼听将相;
huò jiè sòng yú rén huò qiú bàng chú ráo liáng yǒu yǐ yě
或借讼舆人,或求谤刍荛,良有以也。
kuàng jīn rì zhī bì kāi pì zhī jí ér bì xià lì shǔ shǔ dāng qí yùn pǐ bāo zhī nán yīng zhī shèng gōng pǔ tiān suǒ yǐ tòng xīn yú jì wǎng ér qīng shǒu yú jiāng lái zhě yě
况今日之弊,开辟之极,而陛下历数属当其运,否剥之难婴之圣躬,普天所以痛心于既往而倾首于将来者也。
shí jì fǒu zhōng ér tài shǔ yùn zài jīn
实冀否终而泰,属运在今。
chéng yuàn bì xià hóng tiān fù zhī liàng shēn de zài zhī hòu zhái chōng xū yǐ wéi běn qín xùn dū yǐ wéi wu
诚愿陛下弘天覆之量,深地载之厚,宅冲虚以为本,勤训督以为务。
guǎng yǐn shí yàn xún yú zhèng dào cháo zhī dé shī bì guān shèng tīng rén zhī qíng wěi bì dá tiān cōng
广引时彦,询于政道,朝之得失必关圣听,人之情伪必达天聪。
rán hòu lǎn qí dà dāng yǐ zǒng guó gāng gōng jiǎn jié yòng yáo shùn qǐ yuǎn
然后览其大当,以总国纲,躬俭节用,尧舜岂远!
dà bù zhī yī wèi wén hé rén
大布之衣,卫文何人!
shì yǐ gǔ rén yǒu yún fēi zhī zhī nán xíng zhī nán
是以古人有云:“非知之难,行之难;
fēi xíng zhī nán ān zhī nán yě
非行之难,安之难也。
yuàn bì xià jì sī rì cè yú láo qiān nà qí qǐ yǔ zhī qíng zé tiān xià xìng shèn yǐ
”愿陛下既思日侧于劳谦,纳其起予之情,则天下幸甚矣。
chén zhāo xī fú yīng yóu bù néng chàng lín shū pái huái bù jué cí jǐn
臣朝夕伏膺,犹不能畅,临疏徘徊,不觉辞尽。
qǐng zhī xiàn huáng hòu lín cháo zhēng bīng fǔ zhèng bīng cí yǐ jí dǔ
顷之,献皇后临朝,征冰辅政,冰辞以疾笃。
xún ér zú shí nián sì shí jiǔ
寻而卒,时年四十九。
cè zèng shì zhōng sī kōng shì yuē zhōng chéng cí yǐ tài láo
册赠侍中、 司空,谥曰忠成,祠以太牢。
bīng tiān xìng qīng shèn cháng yǐ jiǎn yuē zì jū
冰天性清慎,常以俭约自居。
zhōng zǐ xí cháng dài guān juàn shí pǐ bīng nù chuí zhī shì juàn hái guān
中子袭尝贷官绢十匹,冰怒,捶之,市绢还官。
lín zú wèi zhǎng shǐ jiāng yuē wú jiāng shì yǐ hèn bào guó zhī zhì bù zhǎn mìng yě rú hé
临卒,谓长史江[A170]曰:“吾将逝矣,恨报国之志不展,命也如何!
sǐ zhī rì liǎn yǐ shí fú wú yǐ guān wù yě
死之日,敛以时服,无以官物也。
jí zú wú juàn wèi qīn
”及卒,无绢为衾。
yòu shì wú qiè yìng jiā wú sī jī shì yǐ cǐ chēng zhī
又室无妾媵,家无私积,世以此称之。
bīng qī zǐ xī xí you yùn qiàn miǎo róu
冰七子:希、袭、友、蕴、倩、邈、柔。
xī zì shǐ yàn
希字始彦。
chū bài mì shū láng lèi qiān sī tú yòu zhǎng shǐ huáng mén shì láng jiàn ān tài shǒu wèi bài fù wèi zhǎng shǐ jiān yòu wèi jiāng jūn qiān shì zhōng chū wèi fǔ guó jiāng jūn wú guó nèi shǐ
初拜秘书郎,累迁司徒右长史、黄门侍郎、建安太守,未拜,复为长史兼右卫将军,迁侍中,出为辅国将军、吴国内史。
xī jì hòu zhī qī shǔ bīng nǚ yòu wèi hǎi xi gōng fēi gù xī xiōng dì bìng xiǎn guì
希既后之戚属,冰女又为海西公妃,故希兄弟并显贵。
tài hé zhōng xī wèi běi zhōng láng jiàng xú yǎn èr zhōu cì shǐ yùn wèi guǎng zhōu cì shǐ bìng jiǎ jié you dōng yáng tài shǒu qiàn tài zǎi zhǎng shǐ miǎo kuài jī wáng cān jūn róu sàn qí cháng shì
太和中,希为北中郎将、徐兖二州刺史,蕴为广州刺史, 并假节,友东阳太守,倩太宰长史,邈会稽王参军,柔散骑常侍。
qiàn zuì yǒu cái qì huán wēn shēn jì zhī
倩最有才器,桓温深忌之。
chū mù róng lì wéi liáng fù duàn jiàn shuǐ tài shān tài shǒu zhū gě yōu bēn zōu shān lǔ gāo píng děng shù jùn jiē méi xī zuò miǎn guān
初,慕容厉围梁父,断涧水,太山太守诸葛攸奔邹山,鲁、高平等数郡皆没, 希坐免官。
qǐng zhī zhēng wèi hù jūn jiāng jūn
顷之,征为护军将军。
xī nù gù cí
希怒,固辞。
xī chū miǎn shí duō dào běi fǔ jūn zī wēn fěng yǒu sī hé zhī fù yǐ zuì miǎn suì kè yú jìn líng zhī jì yáng
希初免时,多盗北府军资,温讽有司劾之,复以罪免,遂客于晋陵之暨阳。
chū guō pú shì bīng yún zǐ sūn bì yǒu dà huò wéi yòng sān yáng kě yǐ yǒu hòu
初,郭璞筮冰云:“子孙必有大祸,唯用三阳可以有后。
gù xī qiú zhèn shān yáng you wèi dōng yáng jiā yú jì yáng
”故希求镇山阳,友为东阳,家于暨阳。
jí hǎi xī gōng fèi huán wēn xiàn qiàn jí róu yǐ wǔ líng wáng dǎng shā zhī
及海西公废,桓温陷倩及柔以武陵王党,杀之。
xī wén nán biàn yǔ dì miǎo jí zi yōu zhī táo yú hǎi líng bēi zé zhōng
希闻难,便与弟邈及子攸之逃于海陵陂泽中。
yùn yú guǎng zhōu yǐn zhèn ér sǐ
蕴于广州饮鸩而死。
jí you dāng fú zhū you zǐ fù huán mì nǚ yě qǐng wēn gù de miǎn
及友当伏诛,友子妇,桓秘女也,请温,故得免。
gù qīng zhōu cì shǐ wǔ chén xī zhī cóng mǔ xiōng yě qián xiǎng gěi xī jīng nián
故青州刺史武沈,希之从母兄也,潜饷给希经年。
wēn hòu zhī yú zhī qiǎn bīng bǔ xī
温后知逾之,遣兵捕希。
wǔ chén zhī zǐ zūn yǔ xī jù zhòng yú hǎi bīn lüè yú rén chuán yè rén jīng kǒu chéng
武沈之子遵与希聚众于海滨,略渔人船,夜人京口城。
píng běi sī mǎ biàn dān yú chéng bēn qǔ ā lì shì jiē sàn zǒu
平北司马卞耽逾城奔曲阿,吏士皆散走。
xī fàng chéng nèi qiú tú shù bǎi rén pèi yǐ qì zhàng zūn yú wài jù zhòng xuān lìng yún nì zéi xǐng wēn fèi dì shā wáng chēng hǎi xī gōng mì zhǐ zhū chú xiōng nì
希放城内囚徒数百人,配以器杖,遵于外聚众,宣令云逆贼醒温废帝杀王,称海西公密旨,诛除凶逆。
jīng dū zhèn rǎo nèi wài jiè yán tún bèi liù mén
京都震扰,内外戒严,屯备六门。
píng běi cān jūn liú shì yǔ gāo píng tài shǒu xī yì zhī yóu jūn dū hù guō lóng děng jí zhòng jù zhī
平北参军刘奭与高平太守郗逸之、游军督护郭龙等集众距之。
biàn dān yòu yǔ diǎn ā rén hóng róng fā zhū xiàn bīng èr qiān bìng lì zhūn xīn chéng yǐ jī xī
卞耽又与典阿人弘戎发诸县兵二千, 并力屯新城以击希。
xī zhàn bài bì chéng zì shǒu
希战败,闭城自守。
wēn qiǎn dōng hǎi tài shǒu zhōu shǎo sūn tǎo zhī chéng xiàn bèi qín
温遣东海太守周少孙讨之,城陷,被擒。
xī miǎo jí zǐ zhí wǔ rén zhǎn yú jiàn kāng shì zūn jí dǎng yǔ bìng fú zhū wéi you jí yùn zhū zǐ huò quán
希、邈及子侄五人斩于建康市,遵及党与并伏诛,唯友及蕴诸子获全。
you zǐ shū xuān yòu wèi jiāng jūn
友子叔宣,右卫将军。
yùn zi kuò zhī dōng yáng tài shǒu
蕴子廓之,东阳太守。
tiáo zì yòu xù
条字幼序。
chū bì tài zǎi fǔ lèi qiān huáng mén láng yù zhāng tài shǒu
初避太宰府,累迁黄门郎、豫章太守。
zhēng bài mì shū jiān cì jué xiāng tíng hóu chū wèi guàn jūn jiāng jūn lín chuān tài shǒu
征拜秘书监,赐爵乡亭侯, 出为冠军将军、临川太守。
yù zhāng huáng tāo zì chēng xiào shén huáng dì lín chuān rén li gāo wèi xiāng jù dǎng shù bǎi rén chéng dú chē yī zào páo gōng jùn xiàn tiáo tǎo píng zhī
豫章黄韬自称孝神皇帝,临川人李高为相,聚党数百人, 乘犊车,衣皂袍,攻郡县,条讨平之。
tiáo yú xiōng dì zuì fán liè gù lù wèi bù zhì
条于兄弟最凡劣,故禄位不至。
zú guān zèng zuǒ jiāng jūn
卒官,赠左将军。
yì zì zhì gōng
翼字稚恭。
fēng yí xiù wěi shǎo yǒu jīng lún dà lüè
风仪秀伟,少有经纶大略。
jīng zhào dù yì chén jùn yīn hào bìng cái míng guān shì ér yì fú zhī zhòng yě měi yǔ rén yuē cǐ bèi yi shù zhī gāo gé sì tiān xià tài píng rán hòu yì qí rèn ěr
京兆杜乂、陈郡殷浩并才名冠世,而翼弗之重也,每语人曰:“此辈宜束之高阁,俟天下太平,然后议其任耳。
jiàn huán wēn zǒng jiǎo zhī zhōng biàn qī zhī yǐ yuǎn lüè yīn yán yú chéng dì yuē huán wēn yǒu yīng xióng zhī cái yuàn bì xià wù yǐ cháng rén yù zhī cháng xù chù zhī yi wěi yǐ fāng shào zhī rèn bì yǒu hóng jì jiān nán zhī xūn
”见桓温总角之中,便期之以远略,因言于成帝曰:“桓温有英雄之才,愿陛下勿以常人遇之,常婿畜之,宜委以方邵之任,必有弘济艰难之勋。
sū jùn zuò nì yì shí nián èr shí èr xiōng liàng shǐ bái yī lǐng shù bǎi rén bèi shí tou
苏峻作逆,翼时年二十二,兄亮使白衣领数百人,备石头。
gāo bài yǔ yì jù bēn
高败,与翼俱奔。
shì píng shǐ pì tài wèi táo kǎn fǔ zhuǎn cān jūn lèi qiān cóng shì zhōng láng
事平,始辟太尉陶侃府,转参军,累迁从事中郎。
zài gōng fǔ yōng róng fěng yì
在公府,雍容讽议。
qǐng zhī chú zhèn wēi jiāng jūn pó yáng tài shǒu
顷之,除振威将军、鄱阳太守。
zhuǎn jiàn wēi jiāng jūn xī yáng tài shǒu
转建威将军、西阳太守。
fǔ hé bǎi xìng shén de huān xīn
抚和百姓,甚得欢心。
qiān nán mán xiào wèi lǐng nán jùn tài shǒu jiā fǔ guó jiāng jūn jiǎ jié
迁南蛮校尉, 领南郡太守,加辅国将军、假节。
jí zhū chéng shī shǒu shí chéng bèi wéi yì lǚ shè qí bīng qián zhì liáng zhàng
及邾城失守,石城被围,翼屡设奇兵,潜致粮杖。
shí chéng de quán yì zhī xūn yě
石城得全,翼之勋也。
cì jué dū tíng hóu
赐爵都亭侯。
jí liàng zú shòu dū du jiāng jīng sī yōng liáng yì liù zhōu zhū jūn shì ān xī jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ jiǎ jié dài liàng zhèn wǔ chāng
及亮卒,授都督江荆司雍梁益六州诸军事、安西将军、荆州刺史、假节,代亮镇武昌。
yì yǐ dì jiù nián shào chāo jū dà rèn xiá ěr zhǔ mù lǜ qí bù chēng
翼以帝舅,年少超居大任,遐迩属目,虑其不称。
yì měi jié zhì néng láo qiān fěi xiè róng zhèng yán míng jīng lüè shēn yuǎn shù nián zhī zhōng gōng sī chōng shí rén qíng xī rán chēng qí cái gàn
翼每竭志能,劳谦匪懈, 戎政严明,经略深远,数年之中,公私充实,人情翕然,称其才干。
yóu shì zì hé yǐ nán jiē huái guī fù shí jì lóng rǔ nán tài shǒu dài kāi lǜ shù qiān rén yì yì jiàng
由是自河以南皆怀归附,石季龙汝南太守戴开率数千人诣翼降。
yòu qiǎn shǐ dōng zhì liáo dōng xi dào liáng zhōu yào gěi èr fāng yù tóng dà jǔ
又遣使东至辽东,西到凉州,要给二方,欲同大举。
mù róng huàng zhāng jùn bìng bào shǐ qǐng qī
慕容皝、张骏并报使请期。
yì yā yǒu dà zhì yù yǐ miè hú píng shǔ wéi jǐ rèn yán lùn kāng kǎi xíng yú cí sè
翼雅有大志,欲以灭胡平蜀为己任, 言论慷慨,形于辞色。
jiàng bīng dū wèi qián qí chén shì hé zhǐ yì bá wèi wǔ lǚ jiāng jūn cì gǔ èr bǎi hú
将兵都尉钱颀陈事合旨,翼拔为五吕将军,赐谷二百斛。
shí dōng tǔ duō fù yì bǎi xìng nǎi cóng hǎi dào rén guǎng zhōu cì shǐ shān yuè dà kāi gǔ zhù zhū yí yīn cǐ zhī zào bīng qì
时东土多赋役,百姓乃从海道人广州,刺史邓岳大开鼓铸,诸夷因此知造兵器。
yì biǎo chén dōng jìng guó jiā suǒ zī qīn rǎo bù yǐ táo yì jiàn duō yí rén cháng sì xì ruò zhī zào zhù zhī lì jiāng bù kě jìn
翼表陈东境国家所资,侵扰不已,逃逸渐多,夷人常伺隙,若知造铸之利,将不可禁。
shí yīn hào zhēng mìng wú suǒ jiù ér yì qǐng wèi sī mǎ jí jūn sī bìng bù kěn fù
时殷浩征命无所就,而翼请为司马及军司,并不肯赴。
yì yí hào shū yīn zhì qí yì
翼遗浩书,因致其意。
xiān shì hào fù xiàn wèi cháng shā zài jùn tān cán xiōng bīng yǔ yì shū shǔ zhī
先是,浩父羡为长沙,在郡贪残,,兄冰与翼书属之。
yì bào yuē yīn jūn shǐ wǎng suī duō jiāo háo shí yǒu fēng lì zhī yì yì shì yóu yǒu jiā r dì gù bù lìng wù qíng nán zhī
翼报曰:“殷君始往,虽多骄豪,实有风力之益,亦似由有佳儿、弟,故不令物情难之。
zì qǐng yǐ lái fèng gōng gèng tuì sī lèi rì zī yì bù shāo yǐ cǐ liáo xiāo zhī yě
自顷以来,奉公更退, 私累日滋,亦不稍以此寥萧之也。
jì yā jìng hóng yuǎn yòu yǔ hào qīn shàn qí fù xiōng dé shī qǐ yǐ xiǎo xiǎo jì zhī
既雅敬洪远,又与浩亲善,其父兄得失,岂以小小计之。
dà jiào jiāng dōng zhèng yǐ yǔ wǔ háo qiáng yǐ wéi mín dù shí yǒu xíng fǎ zhé shī zhī hán liè
大较江东政,以伛儛豪强,以为民蠹,时有行法,辄施之寒劣。
rú wǎng nián tōu shí tou cāng mǐ yī bǎi wàn hú jiē shì háo jiāng bèi ér zhí dǎ shā cāng dū jiān yǐ sè zé
如往年偷石头仓米一百万斛,皆是豪将辈,而直打杀仓督监以塞责。
shān xiá zuò yú yáo dòu nián ér wèi guān chū èr qiān hù zhèng suī bù lún gōng qiáng guān zhǎng yě ér qún gòng qū zhī bù dé ān xí
山遐作余姚斗年,而为官出二千户,政虽不伦,公强官长也,而群共驱之,,不得安席。
jì mù xú níng fèng wáng shǐ jiū zuì rén chuán tóu dào zhǔ huán yì hái fù ér èr shǐ miǎn guān
纪睦、徐宁奉王使纠罪人,船头到渚,桓逸还复,而二使免官。
suī jiē qián zǎi zhī hūn miù jiāng dōng shì qù shí cǐ zhī yóu yě
虽皆前宰之惛谬,江东事去,实此之由也。
xiōng dì bù xìng héng xiàn cǐ zhōng zì bù néng bá jiǎo yú fēng chén zhī wài dāng gòng míng mù ér zhì zhī
兄弟不幸,横陷此中,自不能拔脚于风尘之外,当共明目而治之。
jīng zhōu suǒ tǒng yī èr shí jùn wéi cháng shā zuì è
荆州所统一二十郡,唯长沙最恶。
è ér bù chù yǔ shā dū jiān zhě fù hé yì yé
恶而不黜,与杀督监者复何异耶!
yì yǒu fēng lì gé cái fā yán lì lùn jiē rú cǐ
”翼有风力格裁,发言立论皆如此。
kāng dì jí wèi yì yù lǜ zhòng běi fá shàng shū yuē zéi jì lóng nián yǐ liù shí shē yín lǐ jǐn chǒu lèi yuàn pàn yòu yù jué sǐ liáo dōng
康帝即位,翼欲率众北伐,上疏曰:“贼季龙年已六十,奢淫理尽,丑类怨叛, 又欲决死辽东。
huàng suī xiāo guǒ wèi bì néng gù
皝虽骁果,未必能固。
ruò běi wú chè shǒu zhī lǔ zé jiāng nán jiāng bù yì liáo zuǒ yǐ
若北无掣手之虏,则江南将不异辽左矣。
chén suǒ yǐ zhé fā liáng rén bù gù fèn jiù
臣所以辄发良人,不顾忿咎。
rán dōng xī xíng yuán wèi bì qí jǔ qiě yù běi jìn yí zhèn ān lù rén miǎn wǔ bǎi yún shuǐ tōng liú
然东西形援未必齐举,且欲北进,移镇安陆,人沔五百, 涢水通流。
zhé lǜ nán jùn tài shǒu wáng qiān qī jiāng xià xiāng xiè shàng xún yáng tài shǒu yuán zhēn xī yáng tài shǒu cáo jù děng jīng ruì sān wàn fēng chí shàng dào bìng lēi píng běi jiāng jūn huán xuān pū qǔ huáng jì yù bìng dān shuǐ yáo dàng qín yōng
辄率南郡太守王愆期、江夏相谢尚、寻阳太守袁真、西阳太守曹据等精锐三万,风驰上道,并勒平北将军桓宣扑取黄季,欲并丹水,摇荡秦雍。
yù yǐ cháng pèi yòng yì dài láo bǐ jí shù nián xīng fù kě jì
御以长辔, 用逸待劳,比及数年,兴复可冀。
chén jì lín xǔ luò qiè wèi héng wēn kě dù shù guǎng líng hé chōng kě yí jù huái sǎ zhě qí lù yǒng jìn tún hé féi
臣既临许洛,窃谓恒温可渡戍广陵,何充可移据淮洒赭圻,路永进屯合肥。
fú yuàn biǎo yù zhī rì biàn jué shèng tīng bù kě guǎng xún tóng yì yǐ guāi shì huì
伏愿表御之日便决圣听,不可广询同异,以乖事会。
bīng wén zhuō sù bù wén gōng zhī jiǔ yě
兵闻拙速,不闻工之久也。
yú shì bìng fā suǒ tǒng liù zhōu nú jí chē niú lǘ mǎ bǎi xìng jiē yuàn
”于是并发所统六州奴及车牛驴马,百姓嗟怨。
shí yù xiàng xiāng yáng lǜ cháo qiān bù xǔ gù yǐ ān lù wèi cí
时欲向襄阳,虑朝迁不许,故以安陆为辞。
dì jí cháo shì jiē qiǎn shǐ pì zhǐ chē qí cān jūn sūn chāo yì zhì shū jiàn
帝及朝士皆遣使譬止,车骑参军孙绰亦致书谏。
yì bù cóng suì wéi rú zhé xíng
翼不从,遂违如辄行。
zhì xià kǒu fù shàng biǎo yuē
至夏口,复上表曰:
chén jìn yǐ hú kòu yǒu bì wáng zhī shì zàn lǜ suǒ tǒng zhì tǎo shān běi bìng fēn jiàn zhòng lüè fù jiāng xià shù chéng
臣近以胡寇有弊亡之势,暂率所统,致讨山北,并分见众,略复江夏数城。
chén děng yǐ jiǔ yuè shí jiǔ rì fā wǔ chāng yǐ èr shí sì rì dá xià kǒu zhé jiǎn zú sōu chéng tíng dāng shàng dào
臣等以九月十九日发武昌,以二十四日达夏口,辄简卒搜乘停当上道。
ér suǒ diào jiè niú mǎ lái chù jiē yuǎn bǎi xìng suǒ xù gǔ cǎo bù chōng bìng duō léi jí nán yǐ shè lù
而所调借牛马, 来处皆远,百姓所蓄,谷草不充,并多羸瘠,难以涉路。
jiā yǐ xiàng dōng yě cǎo jiàn kū wǎng fǎn èr qiān huò róng zhì dùn zhé biàn suí shì chóu liàng quán tíng cǐ jǔ
加以向冬,野草渐枯,往反二千,或容踬顿,辄便随事筹量,权停此举。
yòu shān nán zhū chéng měi zhì qiū dōng shuǐ duō zào hé yùn cáo yòng gōng shí wèi jiān zǔ
又山南诸城,每至秋冬,水多燥涸, 运漕用功,实为艰阻。
jì xiāng yáng jīng chǔ zhī jiù xi jiē yì liáng yǔ guān lǒng zhǐ chǐ běi qù luò hé bù yíng qiān lǐ tǔ wò tián liáng fāng chéng xiǎn jùn shuǐ lù liú tōng zhuǎn yùn wú zhì jìn kě yǐ sǎo dàng qín zhào tuì kě yǐ bǎo jù shàng liú
计襄阳,荆楚之旧,西接益梁,与关陇咫尺,北去洛河,不盈千里,土沃田良, 方城险峻,水路流通,转运无滞,进可以扫荡秦赵,退可以保据上流。
chén suī bù wǔ yì lüè qiǎn duǎn hé guó zhòng ēn zhì cún lì xiào
臣虽不武, 意略浅短,荷国重恩,志存立效。
shì yǐ shòu rèn sì nián wéi yǐ xí róng wèi wu shí yù shàng píng shèng cháo wēi líng gāo lüè xià jiè shì mín yì kǎi zhī chéng yīn kòu shuāi bì jiàn lín bī zhī
是以受任四年,唯以习戎为务,实欲上凭圣朝威灵高略,下藉士民义慨之诚,因寇衰弊,渐临逼之。
ér bā nián chūn shàng biǎo qǐng jù lè xiāng guǎng nóng xù gǔ yǐ cì èr kòu zhī xìn ér zhí tiān gāo tīng miǎo wèi chuí chá zhào cháo yì fēn yún suì lìng wēi chéng bù chàng
而八年春上表请据乐乡,广农蓄谷,以伺二寇之衅,而值天高听邈,未垂察照,朝议纷纭,遂令微诚不畅。
zì ěr yǐ lái shàng cān tiān rén zhī zhēng xià cǎi jiàng fú zhī yán hú kòu shuāi miè qí rì bù yuǎn
自尔以来,上参天人之征,下采降俘之言,胡寇衰灭,其日不远。
chén suī wèi huò zhǎng qū zhōng yuán guó jié xiōng chǒu yì bù kě yǐ bù jìn jù yào hài sī gōng qǔ zhī yi
臣虽未获长驱中原,馘截凶丑,亦不可以不进据要害,思攻取之宜。
shì yǐ zhé liàng yi rù miǎn xǐ zhèn xiāng yáng
是以辄量宜入沔,徙镇襄阳。
qí xiè shàng wáng qiān qī děng xī lìng hái jù běn shù xū dào suǒ zài chí qiǎn qǐ wén
其谢尚、王愆期等,悉令还据本戍,须到所在,驰遣启闻。
yì shí yǒu zhòng sì wàn zhào jiā dū du zhēng tǎo jūn shì
翼时有众四万,诏加都督征讨军事。
shī cì xiāng yáng dà huì liáo zuǒ chén jīng jiǎ qīn shòu hú shǐ yuē wǒ zhī xíng yě ruò cǐ shè yǐ
师次襄阳,大会僚佐,陈旌甲,亲授弧矢, 曰:“我之行也,若此射矣。
suì sān qǐ sān dié tú zhòng zhǔ mù qí qì shí bèi
于是三次起身三次叠射,部众注目观看,士气高涨十倍。
chū yì qiān xiāng yáng jǔ cháo wèi zhī bù kě yì zhě huò wèi bì shuāi wéi xiōng bīng yì tóng huán wēn jí qiáo wáng wú jì zàn chéng qí jì
初,翼迁襄阳, 举朝谓之不可,议者或谓避衰,唯兄冰意同,桓温及谯王无忌赞成其计。
zhì shì bīng qiú zhèn wǔ chāng wèi yì jì yuán
至是,冰求镇武昌,为翼继援。
cháo yì wèi bīng bù yí chū bīng nǎi zhǐ
朝议谓冰不宜出,冰乃止。
yòu jìn yì zhēng xi jiāng jūn lǐng nán mán xiào wèi
又进翼征西将军,领南蛮校尉。
hú zéi wǔ liù bǎi qí chū fán chéng yì qiǎn guàn jūn jiāng jūn cáo jù zhuī jī yú náo gōu běi pò zhī sǐ zhě jìn bàn huò mǎ bǎi pǐ
胡贼五六百骑出樊城,翼遣冠军将军曹据追击于挠沟北,破之,死者近半,获马百匹。
yì suí lái huāng yuǎn wu jǐn zhāo nà zhī yi lì kè guǎn zhì diǎn bīn cān jūn
翼绥来荒远,务尽招纳之宜,立客馆,置典宾参军。
huán xuān zú yì yǐ zhǎng zǐ fāng zhī wèi yì chéng tài shǒu dài lǐng xuān zhòng sī mǎ yīng dàn wèi lóng xiāng jiāng jūn xiāng yáng tài shǒu cān jūn sī xūn wèi jiàn wēi jiāng jūn liáng zhōu cì shǐ shù xi chéng
桓宣卒,翼以长子方之为义成太守,代领宣众,司马应诞为龙骧将军、襄阳太守,参军司勋为建威将军、梁州刺史,戍西城。
kāng dì bēng xiōng bīng zú yǐ jiā guó qíng shì liú fāng zhī shù xiāng yáng hái zhèn xià kǒu xī qǔ bīng suǒ lǐng bīng zì pèi yǐ xiōng zi tǒng wèi xún yáng tài shǒu
康帝崩,兄冰卒,以家国情事,留方之戍襄阳,还镇夏口,悉取冰所领兵自配,以兄子统为寻阳太守。
zhào shǐ yì hái dū jiāng zhōu yòu lǐng yù zhōu cì shǐ cí yù zhōu
诏使翼还督江州,又领豫州刺史,辞豫州。
fù yù yí zhèn lè xiāng zhào bù xǔ
复欲移镇乐乡,诏不许。
shàn xiū jūn qì dà diàn jī gǔ yù tú hòu jǔ
缮修军器,大佃积谷,欲图后举。
qiǎn yì zhōu cì shǐ zhōu fǔ xī yáng tài shǒu cáo jù fá shǔ pò shǔ jiāng li huán yú jiāng yáng
遣益州刺史周抚、西阳太守曹据伐蜀,破蜀将李桓于江阳。
yì rú cè jiàn yī wù rú fāng xiāng é ér jū fā bèi
翼如厕,见一物如方相,俄而疽发背。
jí dǔ biǎo dì èr zi yuán zhī xíng fǔ guó jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ sī mǎ zhū dào wèi nán mán xiào wèi yǐ qiān rén shǒu bā líng
疾笃,表第二子爰之行辅国将军、荆州刺史,司马朱焘为南蛮校尉,以千人守巴陵。
yǒng hé yuán nián zú shí nián sì shí yī
永和元年卒,时年四十一。
zhuī zèng chē qí jiāng jūn shì yuē sù
追赠车骑将军,谥曰肃。
yì zú wèi jǐ bù jiàng gàn zàn dài xī děng zuò luàn shā jiāng jūn cáo jù
翼卒未几,部将干瓒、戴羲等作乱,杀将军曹据。
yì zhǎng shǐ jiāng sī mǎ zhū dào jiāng jūn yuán zhēn děng gòng zhū zhī
翼长史江[A170]、 司马朱焘、将军袁真等共诛之。
yuán zhī yǒu yì fēng xún wèi huán wēn suǒ fèi
爰之有翼风,寻为桓温所废。
wēn jì fèi yuán zhī yòu yǐ zhēng lǔ jiāng jūn liú tán jiān miǎn zhōng jūn shì lǐng yì chéng tài shǒu dài fāng zhī
温既废爰之,又以征虏将军刘惔监沔中军事,领义成太守,代方之。
ér fāng zhī
而方之。
ér fāng zhī yuán zhī bìng qiān xǐ yú yù zhāng
而方之、爰之并迁徙于豫章。
shǐ chén yuē wài qī zhī jiā lián huī jiāo yè jiù shì zhī zú tóng qì lán guī mǐ bù píng jiè chǒng sī jiē yuán xiǎn yè
史臣曰:外戚之家,连辉椒掖,舅氏之族,同气兰闺,靡不凭藉宠私,阶缘险谒。
mén cáng jīn xué de shǐ qí jiāo
门藏金穴,地使其骄;
mǎ kòng lóng méi shì chéng qí bī
马控龙媒,势成其逼。
gǔ zhě yòu xián zuǒ qi yòng dù ruò sī zhī lù ài ér zhī è shēn shèn mǎn fù zhī zāi shì yǐ hòu zèng qióng guī hǎn shēng jīn yào
古者右贤左戚,用杜溺私之路, 爱而知恶,深慎满覆之灾,是以厚赠琼瑰,罕升津要。
tú shān zài xià mǐ yǔ xiè jì tóng qū
涂山在夏,靡与禼稷同驱;
sì shì jū zhōu bù yù yàn qí děng liè
姒氏居周,不预燕齐等列。
shèng rén lǜ yuǎn shū yǒu zhǐ zāi
圣人虑远,殊有旨哉!
jìn nì yuán guī cān wén gù mìng
搢昵元规,参闻顾命。
rán qí bǐ fū huá zǎo wěn zòng tāo bō fāng jià jìn shēn zú wèi qiáo chǔ
然其笔敷华藻,吻纵涛波,方驾搢绅,足为翘楚。
ér zhì xiǎo móu dà mèi jīng bāng zhī yuǎn tú
而智小谋大,昧经邦之远图;
cái gāo shí guǎ quē ān guó zhī cháng suàn
才高识寡, 阙安国之长算。
xuán è jiàn zhū wù yì chēng qí bá běn
璇萼见诛,物议称其拔本;
yá chǐ chuí xùn dì niàn shēn yú fù máng
牙尺垂训,帝念深于负芒。
shì shǐ sū zǔ xún gē zōng tiāo dài fù
是使苏祖寻戈,宗祧殆覆。
yǐ ér cāi xián shàng zǎi móu chù fù tú
已而猜嫌上宰,谋黜负图。
xiàng shǐ xī jiàn xié cóng bì qiě róng chē fàn shùn zé yǔ fu tái chǎn ān jié yì hé yǐ yì zāi
向使郗鉴协从,必且戎车犯顺,则与夫台、产、安、桀,亦何以异哉!
xìng lòu tūn zhōu miǎn lún zhāo xiàn shì yǔ zōng zhī dà fú fēi jìn zhèng zhī bù gāng míng yǐ
幸漏吞舟,免沦昭宪,是庾宗之大福,非晋政之不纲明矣。
yì zì xiōng huái zhèn jiā lián lǜ zài shì zhī hòu sān yáng cún jǐn yú yāng suǒ jí gài qí yi yě
怿恣凶怀,鸩加连率,再世之后,三阳存仅,余殃所及,盖其宜也。
zàn yuē yuán guī jiǎo jì chǒng jiē jiāo yè
赞曰:元规矫迹,宠阶椒掖。
shi àn lí dào luàn yóu chéng xì
识暗厘道,乱由乘隙。
xià bài cháng shā yǒu cán zhōng yì
下拜长沙,有惭忠益。
jì jiān qīng zhēn yù dé chí míng
季坚清贞,毓德驰名。
chù tài yú yuē jū quán jiè yíng
处泰逾约,居权戒盈。
zhì gōng kāng kǎi yì shàn xióng shēng
稚恭慷慨,亦擅雄声。