晋书 · 房玄龄 · Chapter 86 of 130

列传·第五十六章

PinyinModern Translation
Size

zhāng guǐ zì shì yàn ān dìng wū shì rén hàn cháng shān jǐng wáng ěr shí qī dài sūn yě

张轨,字士彦,安定乌氏人,汉常山景王耳十七代孙也。

jiā shì xiào lián yǐ rú xué xiǎn

家世孝廉,以儒学显。

fù wēn wèi tài guān lìng

父温,为太官令。

guǐ shǎo míng mǐn hào xué yǒu qì wàng zī yí diǎn zé yǔ tóng jùn huáng fǔ mì shàn yǐn yú yí yáng nǚ jǐ shān

轨少明敏好学,有器望,姿仪典则,与同郡皇甫谧善,隐于宜阳女几山。

tài shǐ chū shòu shū fù xī guān wǔ pǐn

泰始初,受叔父锡官五品。

zhōng shū jiān zhāng huá yǔ guǐ lùn jīng yì jí zhèng shì sǔn yì shén qì zhī wèi ān dìng zhōng zhèng wèi bì shàn yì cái nǎi měi wèi zhī tán yǐ wéi èr pǐn zhī jīng

中书监张华与轨论经义及政事损益,甚器之, 谓安定中正为蔽善抑才,乃美为之谈,以为二品之精。

wèi jiāng jūn yáng yáo pì wèi yuàn chú tài zǐ shè rén lèi qiān sàn qí cháng shì zhēng xi jūn sī

卫将军杨珧辟为掾,除太子舍人,累迁散骑常侍、征西军司。

guǐ yǐ shí fāng duō nàn yīn tú jù hé xī shì zhī yù tài zhī guān nǎi tóu cè xǐ yuē bà zhě zhào yě

轨以时方多难,阴图据河西,筮之,遇《泰》之《观》,乃投策喜曰:“霸者兆也。

yú shì qiú wèi liáng zhōu

”于是求为凉州。

gōng qīng yì jǔ guǐ cái kān yù yuǎn

公卿亦举轨才堪御远。

yǒng níng chū chū wèi hù qiāng xiào wèi liáng zhōu cì shǐ

永宁初,出为护羌校尉、凉州刺史。

yú shí xiān bēi fǎn pàn kòu dào cóng héng guǐ dào guān jí tǎo pò zhī zhǎn shǒu wàn yú jí suì wēi zhe xī zhōu huà xíng hé yòu

于时鲜卑反叛,寇盗从横,轨到官,即讨破之,斩首万余级,遂威著西州,化行河右。

yǐ sòng pèi yīn chōng fàn yuàn yīn dàn wèi gǔ gōng móu zhǔ zhēng jiǔ jùn zhòu zǐ wǔ bǎi rén lì xué xiào shǐ zhì chóng wén jì jiǔ wèi shì bié jià chūn qiū xíng xiāng shè zhī lǐ

以宋配、阴充、泛瑗、阴澹为股肱谋主,征九郡胄子五百人,立学校,始置崇文祭酒,位视别驾,春秋行乡射之礼。

mì shū jiān miào shì zhēng shào fǔ zhì yú yè guān xīng xiàng xiāng yǔ yán yuē tiān xià fāng luàn bì nàn zhī guó wéi liáng tǔ ěr

秘书监缪世征、少府挚虞夜观星象,相与言曰:“天下方乱,避难之国唯凉土耳。

zhāng liáng zhōu dé liàng bù héng dài qí rén hu

张凉州德量不恒,殆其人乎!

jí hé jiān chéng dōu èr wáng zhī nán qiǎn bīng sān qiān dōng fù jīng shī

”及河间、成都二王之难,遣兵三千,东赴京师。

chū hàn mò jīn chéng rén yáng chéng yuǎn shā tài shǒu yǐ pàn jùn rén féng zhōng fù shī hào kū ǒu xuè ér sǐ

初,汉末金城人阳成远杀太守以叛,郡人冯忠赴尸号哭,呕血而死。

zhāng yè rén wú yǒng wèi hù qiāng xiào wèi mǎ xián suǒ pì hòu wèi tài wèi páng cān yuàn cān xián xiāng wū zuì yīng sǐ gè yǐn yǒng wèi zhèng yǒng jì lǐ wú liǎng zhí suì zì wěn ér sǐ

张掖人吴咏为护羌校尉马贤所辟,后为太尉庞参掾,参、贤相诬,罪应死,各引咏为证,咏计理无两直,遂自刎而死。

cān xián cán huǐ zì xiāng hé shì

参、贤惭悔,自相和释。

guǐ jiē jì qí mù ér jīng qí zǐ sūn

轨皆祭其墓而旌其子孙。

yǒng xīng zhōng xiān bēi ruò luō bá néng jiē wèi kòu guǐ qiǎn sī mǎ sòng pèi jī zhī zhǎn bá néng fú shí yú wàn kǒu wēi míng dà zhèn

永兴中,鲜卑若罗拔能皆为寇,轨遣司马宋配击之,斩拔能,俘十余万口,威名大震。

huì dì qiǎn jiā ān xī jiāng jūn fēng ān lè xiāng hòu yì qiān hù

惠帝遣加安西将军,封安乐乡侯,邑千户。

yú shì dà chéng gū zāng

于是大城姑臧。

qí chéng běn xiōng nú suǒ zhù yě nán běi qī lǐ dōng xī sān lǐ de yǒu lóng xíng gù míng wò lóng chéng

其城本匈奴所筑也,南北七里,东西三里,地有龙形,故名卧龙城。

chū hàn mò bó shì dūn huáng hóu jǐn wèi qí mén rén yuē hòu chéng xi quán shuǐ dāng jié yǒu shuāng quē qǐ qí shàng yǔ dōng mén xiāng wàng

初,汉末博士敦煌侯瑾谓其门人曰:“后城西泉水当竭,有双阙起其上,与东门相望。

zhōng yǒu bà zhě chū yān

中有霸者出焉。

zhì wèi jiā píng zhōng jùn guān guǒ qǐ xué guǎn zhù shuāng quē yú quán shàng yǔ dōng mén zhèng xiāng wàng yǐ

”至魏嘉平中,郡官果起学馆,筑双阙于泉上,与东门正相望矣。

zhì shì zhāng shì suì bà hé xī

至是,张氏遂霸河西。

yǒng jiā chū huì dōng qiāng xiào wèi hán zhì shā qín zhōu cì shǐ zhāng fǔ guǐ shào fǔ sī mǎ yáng yìn yán yú guǐ yuē jīn zhì nì mìng shàn shā zhāng fǔ míng gōng zhàng yuè yī fāng yi chéng bù kè cǐ yì chūn qiū zhī yì

永嘉初,会东羌校尉韩稚杀秦州刺史张辅,轨少府司马杨胤言于轨曰:“今稚逆命,擅杀张辅,明公杖钺一方,宜惩不恪,此亦《春秋》之义。

zhū hóu xiāng miè wáng huán gōng bù néng jiù zé héng gōng chǐ zhī

诸侯相灭亡,桓公不能救,则恒公耻之。

guǐ cóng yān qiǎn zhōng dū hù fàn yuàn lǜ zhòng èr wàn tǎo zhī

”轨从焉,遣中督护泛瑗率众二万讨之。

xiān yí zhì shū yuē jīn tiān gāng fēn náo mù shǒu yi lù lì qín wáng

先遗稚书曰: “今天纲纷挠,牧守宜戮力勤王。

shì de yōng zhōu xí yún qīng chēng bīng nèi wǔ wú dǒng rèn yī fāng yì zài fá pàn wǔ lǚ sān wàn luò yì jì fā fá mù zhī gǎn xīn qǐ kě yán

适得雍州檄,云卿称兵内侮,吾董任一方,义在伐叛,武旅三万,骆驿继发,伐木之感,心岂可言!

gǔ zhī xíng shī quán guó wéi shàng qīng ruò dān mǎ jūn mén zhě dāng yǔ qīng gòng píng shì nán yě

古之行师,全国为上,卿若单马军门者,当与卿共平世难也。

zhì de shū ér jiàng

”稚得书而降。

qiǎn zhǔ bù líng hú yà pìn nán yáng wáng mó mó shén yuè yí guǐ yǐ dì suǒ cì jiàn wèi guǐ yuē zì lǒng yǐ xī zhēng fá duàn gē xī yǐ xiāng wěi rú cǐ jiàn yǐ

遣主簿令狐亚聘南阳王模,模甚悦, 遗轨以帝所赐剑,谓轨曰:“自陇以西,征伐断割悉以相委,如此剑矣。

é ér wáng mí kòu luò yáng guǐ qiǎn běi gōng chún zhāng zuǎn mǎ fáng yīn jùn děng lǜ zhōu jūn jī pò zhī yòu bài liú cōng yú hé dōng jīng shī gē zhī yuē liáng zhōu dà mǎ héng xíng tiān xià

”俄而王弥寇洛阳,轨遣北宫纯、张纂、马鲂、阴浚等率州军击破之,又败刘聪于河东,京师歌之曰:“凉州大马,横行天下。

liáng zhōu chī tiáo kòu zéi xiāo

凉州鸱苕,寇贼消;

chī tiáo piān piān bù shā rén

鸱苕翩翩,怖杀人。

dì jiā qí zhōng jìn fēng xī píng jùn gōng bù shòu

”帝嘉其忠,进封西平郡公,不受。

zhāng yè lín sōng shān shí yǒu jīn mǎ zì mó miè cū kě shi ér zhāng zì fēn míng yòu yǒu wén yuē chū zuò tiān xià xī fāng ān wàn nián

张掖临松山石有“金马”字,磨灭粗可识,而“张” 字分明,又有文曰:“初祚天下,西方安万年。

gū zāng yòu yǒu xuán shí bái diǎn chéng èr shí bā xiù

”姑臧又有玄石,白点成二十八宿。

yú shí tiān xià jì luàn suǒ zài shǐ mìng mò yǒu zhì zhě guǐ qiǎn shǐ gòng xiàn suì shí bù tì

于时天下既乱,所在使命莫有至者,轨遣使贡献,岁时不替。

cháo tíng jiā zhī lǚ jiàng xǐ shū wèi láo

朝廷嘉之,屡降玺书慰劳。

guǐ hòu huàn fēng kǒu bù néng yán shǐ zi mào shè zhōu shì

轨后患风,口不能言,使子茂摄州事。

jiǔ quán tài shǒu zhāng zhèn qián yǐn qín zhōu cì shǐ gǔ kān yǐ dài guǐ mì shǐ yì jīng shī qǐng shàng shū shì láng cáo qū wèi xī píng tài shǒu tú wèi fǔ chē zhī shì

酒泉太守张镇潜引秦州刺史贾龛以代轨, 密使诣京师,请尚书侍郎曹祛为西平太守,图为辅车之势。

guǐ bié jià qū zhāo yù zhuān wēi fú yòu qiǎn shǐ yì cháng ān gào nán yáng wáng mó chēng guǐ fèi jí yǐ qǐng gǔ kān ér kān jiāng shòu zhī

轨别驾麹晁欲专威福, 又遣使诣长安,告南阳王模,称轨废疾,以请贾龛,而龛将受之。

qí xiōng ràng kān yuē zhāng liáng zhōu yī shí míng shì wēi zhe xī zhōu rǔ hé dé yǐ dài zhī

其兄让龛曰: “张凉州一时名士,威著西州,汝何德以代之!

kān nǎi zhǐ

”龛乃止。

gèng yǐ shì zhōng yuán yú wèi liáng zhōu cì shǐ

更以侍中爰瑜为凉州刺史。

zhì zhōng yáng dàn chí yì cháng ān gē ěr pán shàng su guǐ zhī bèi wū mó nǎi biǎo tíng zhī

治中杨澹驰诣长安,割耳盘上,诉轨之被诬,模乃表停之。

jìn chāng zhāng yuè liáng zhōu dà zú chèn yán zhāng shì bà liáng zì yǐ cái lì yīng zhī

晋昌张越,凉州大族,谶言张氏霸凉,自以才力应之。

cóng lǒng xī nèi shǐ qiān liáng zhōu cì shǐ

从陇西内史迁梁州刺史。

yuè zhì zài liáng zhōu suì tuō bìng guī hé xī yīn tú dài guǐ nǎi qiǎn xiōng zhèn jí cáo qū qū pèi yí xí fèi guǐ yǐ jūn sī dù dān shè zhōu shì shǐ dān biǎo yuè wèi cì shǐ

越志在凉州,遂托病归河西,阴图代轨,乃遣兄镇及曹祛、麹佩移檄废轨,以军司杜耽摄州事,使耽表越为刺史。

guǐ lìng yuē wú zài zhōu bā nián bù néng suí jìng qū yù yòu zhí zhōng zhōu bīng luàn qín lǒng dào xuán jiā yǐ qǐn huàn wěi dǔ shí sī liǎn jì bì xián

轨令曰:“吾在州八年,不能绥靖区域,又值中州兵乱,秦陇倒悬,加以寝患委笃,实思敛迹避贤。

dàn fù hè rèn zhòng wèi biàn zhé suì

但负荷任重,未便辄遂。

bù tú zhū rén héng xìng cǐ biàn shì bù míng wú xīn yě

不图诸人横兴此变,是不明吾心也。

wú shì qù guì zhōu rú tuō xǐ ěr

吾视去贵州如脱屣耳!

yù qiǎn zhǔ bù wèi máo fèng biǎo yì què biàn sù zhī xiá jiāng guī lǎo yí yáng

”欲遣主簿尉髦奉表诣阙,便速脂辖,将归老宜阳。

zhǎng shǐ wáng róng cān jūn mèng chàng tà zhé zhèn xí pái hé jiàn yuē jìn shì duō gù rén shén tú tàn shí lài míng gōng fǔ níng xī xià

长史王融、参军孟畅蹋折镇檄,排阖谏曰:“晋室多故,人神涂炭,实赖明公抚宁西夏。

zhāng zhèn xiōng dì gǎn sì xiōng nì yi shēng qí zuì ér lù zhī bù kě chéng qí zhì yě

张镇兄弟敢肆凶逆,宜声其罪而戮之,不可成其志也。

guǐ hēi rán

” 轨嘿然。

fù děng chū ér jiè yán

副等出而戒严。

wǔ wēi tài shǒu zhāng tiǎn qiǎn zi tǎn chí yì jīng biǎo yuē wèi shàng ān biān ér huò lì chōng guó jìn zhōng ér bèi qiǎn jiē qián shǐ zhī suǒ jī jīn yuē zhī míng jiàn yě

武威太守张琠遣子坦驰诣京,表曰:“魏尚安边而获戾, 充国尽忠而被谴,皆前史之所讥,今曰之明鉴也。

shùn yáng zhī sī liú táo shǒu quē zhě qiān rén

顺阳之思刘陶,守阙者千人。

cì shǐ zhī lì chén zhōu ruò cí mǔ zhī yú chì zǐ bǎi xìng zhī ài chén guǐ ruò hàn miáo zhī de gāo yǔ

刺史之莅臣州,若慈母之于赤子,百姓之爱臣轨,若旱苗之得膏雨。

fú wén xìn huò liú yán dāng yǒu qiān dài mín qíng áo áo rú shī fù mǔ

伏闻信惑流言, 当有迁代,民情嗷嗷,如失父母。

jīn róng yí huá xià bù yí sāo dòng yī fāng

今戎夷猾夏,不宜骚动一方。

xún yǐ zi shí wèi zhōng dū hù lǜ bīng tǎo zhèn

”寻以子寔为中督护,率兵讨镇。

qiǎn zhèn wài shēng tài fǔ zhǔ bù líng hú yà qián yù zhèn yuē jiù hé bù shěn ān wēi míng chéng bài

遣镇外甥太府主簿令狐亚前喻镇曰:“舅何不审安危,明成败?

zhǔ gōng xī hé zhe dé bīng mǎ rú yún cǐ yóu liè huǒ yǐ fén dài jiāng hàn zhī shuǐ ruò yú hóng liú wàng yuè rén zhī zhù qí hé jí zāi

主公西河著德,兵马如云,此犹烈火已焚,待江汉之水,溺于洪流,望越人之助,其何及哉!

jīn shù wàn zhī jūn yǐ lín jìn jìng jīn wéi quán lǎo qīn cún mén hù shū chéng guī guān bì bǎo wàn quán zhī fú

今数万之军已临近境,今唯全老亲,存门户,输诚归官,必保万全之福。

zhèn liú tì yuē rén wù wǒ yě

” 镇流涕曰:“人误我也!

nǎi wěi zuì gōng cáo lǔ lián ér zhǎn zhī yì shí guī zuì

”乃委罪功曹鲁连而斩之,诣寔归罪。

nán tǎo cáo qū zǒu zhī

南讨曹祛,走之。

zhāng tǎn zhì zì jīng shī dì yōu zhào láo guǐ yī mó suǒ biǎo mìng zhū cáo qū

张坦至自京师,帝优诏劳轨,依模所表,命诛曹祛。

guǐ dà yuè shè zhōu nèi shū sǐ yǐ xià

轨大悦,赦州内殊死已下。

mìng shí lǜ yǐn yuán sòng pèi bù qí sān wàn tǎo qū bié qiǎn cóng shì tián jiǒng wáng fēng lǜ qí bā bǎi zì gū zāng xī nán chū shí lǘ jù cháng níng

命寔率尹员、宋配步骑三万讨祛,别遣从事田迥、王丰率骑八百自姑臧西南出石驴, 据长宁。

qiè qiǎn qū zhāo jù zhàn yú huáng bǎn

怯遣麹晁距战于黄阪。

shí guǐ dào chū hào wěi zhàn yú pò qiāng

寔诡道出浩亹,战于破羌。

guǐ zhǎn qū jí yá mén tián áo

轨斩祛及牙门田嚣。

qiǎn zhì zhōng zhāng láng sòng yì bīng wǔ qiān jí jùn guó xiù xiào gòng jì qì jiǎ fāng wù guī yú jīng shī

遣治中张阆送义兵五千及郡国秀孝贡计、器甲方物归于京师。

lìng yǒu sī kě tuī xiáng lì zhōu yǐ lái qīng zhēn dé sù jiā dùn yí róng gāo cái shuò xué zhù shù jīng shǐ

令有司可推详立州已来清贞德素,嘉遁遗荣:“高才硕学,著述经史;

lín wēi xùn yì shā shēn wèi jūn

临危殉义,杀身为君;

zhōng jiàn ér yīng huò zhuān duì ér shì huàn

忠谏而婴祸,专对而释患;

quán zhì xióng yǒng wéi shí chú nán

权智雄勇,为时除难;

zhōu nìng wù zhǔ shāng xiàn zhōng xián

诌佞误主,伤陷忠贤;

jù zhuàng yǐ wén

具状以闻。

zhōu zhōng fù lǎo mò bù xiāng qìng

州中父老莫不相庆。

guāng lù fu zhī tài cháng zhì yú yí guǐ shū gào jīng shī jī kuì guǐ jí qiǎn cān jūn dù xūn xiàn mǎ wǔ bǎi pǐ tǎn bù sān wàn pǐ

光禄傅祗、太常挚虞遗轨书,告京师饥匮,轨即遣参军杜勋献马五百匹、毯布三万匹。

dì qiǎn shǐ zhě jìn bài zhèn xi jiāng jūn dū du lǒng yòu zhū jūn shì fēng bà chéng hóu jìn chē qí jiāng jūn kāi fǔ pì rú yí tóng sān sī

帝遣使者进拜镇西将军、都督陇右诸军事,封霸城侯,进车骑将军、开府辟如、仪同三司。

cè wèi zhì ér wáng mí suì bī luò yáng guǐ qiǎn jiàng jūn zhāng fěi běi gōng chún guō fū děng lǜ jīng qí wǔ qiān lái wèi jīng dū

策未至,而王弥遂逼洛阳,轨遣将军张斐、北宫纯、 郭敷等率精骑五千来卫京都。

jí jīng dū xiàn fěi děng jiē méi yú zéi

及京都陷,斐等皆没于贼。

zhōng zhōu bì nàn lái zhě rì yuè xiàng jì fēn wǔ wēi zhì wǔ xìng jùn yǐ jū zhī

中州避难来者日月相继, 分武威置武兴郡以居之。

tài fǔ zhǔ bù mǎ fáng yán yú guǐ yuē sì hǎi qīng fù shèng yú wèi fǎn míng gōng yǐ quán zhōu zhī lì jìng zào píng yáng bì dāng wàn lǐ fēng pī yǒu zhēng wú zhàn

太府主簿马鲂言于轨曰:“四海倾覆,乘舆未反,明公以全州之力径造平阳,必当万里风披,有征无战。

wèi shěn hé dàn bù wéi cǐ jǔ

未审何惮不为此举?

guǐ yuē shì gū xīn yě

”轨曰:“是孤心也。

yòu wén qín wáng rù guān nǎi chí xí guān zhōng yuē zhǔ shàng gòu wēi qiān xìng fēi suǒ pǔ tiān fēn bēng lǜ tǔ sàng qì

”又闻秦王入关,乃驰檄关中曰:“主上遘危,迁幸非所,普天分崩,率土丧气。

qín wáng tiān tǐng shèng dé shén wǔ yìng qī

秦王天挺圣德,神武应期。

shì zǔ zhī sūn wáng jīn wèi zhǎng

世祖之孙,王今为长。

fán wǒ jìn rén shí tǔ zhī lèi guī shì kè cóng yōu míng tóng kuǎn

凡我晋人,食土之类, 龟筮克从,幽明同款。

yi jiǎn lìng duó fèng dēng huáng wèi

宜简令夺奉登皇位。

jīn qiǎn qián fēng dū hù sòng pèi bù qí èr wàn jìng zhì cháng ān yì wèi shèng yú zhé chōng zuǒ yòu

今遣前锋督护宋配步骑二万,径至长安, 翼卫乘舆,折冲左右。

xi zhōng láng shí zhōng jūn sān wàn wǔ wēi tài shǒu zhāng tiǎn hú jì èr wàn luò yì jì fā zhòng qiū zhōng xún huì yú lín jìn

西中郎寔中军三万,武威太守张琠胡骑二万,骆驿继发,仲秋中旬会于临晋。

é ér qín wáng wèi huáng tài zǐ qiǎn shǐ bài guǐ wèi piào qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī gù cí

俄而秦王为皇太子,遣使拜轨为骠骑大将军、仪同三司,固辞。

qín zhōu cì shǐ péi bāo dōng qiāng xiào wèi guàn yǔ jù xiǎn duàn shǐ mìng sòng pèi tǎo zhī

秦州刺史裴苞、 东羌校尉贯与据险断使,命宋配讨之。

xī píng wáng shū yǔ cáo qū yú dǎng qū rú děng jié qián fú lù lìng qū kè wéi zhǔ zhí tài shǒu zhào yí dōng yīng péi bāo

西平王叔与曹祛余党麹儒等劫前福禄令麹恪为主,执太守赵彝,东应裴苞。

shí huí shī tǎo zhī zhǎn rú děng zuǒ dū hù yīn yù yǔ bāo zhàn xiá xi dà bài zhī bāo bēn sāng xiōng wù

寔回师讨之,斩儒等,左督护阴预与苞战狭西,大败之,苞奔桑凶坞。

shì suì běi gōng chún jiàng liú cōng

是岁,北宫纯降刘聪。

huáng tài zǐ qiǎn shǐ chóng shēn qián shòu gù cí

皇太子遣使重申前授,固辞。

zuǒ sī mǎ dòu tāo yán yú guǐ yuē qū fù zhōu dàn fú cí yíng qiū qí wàng chéng mìng suǒ yǐ míng guó xiàn lì shū xūn

左司马窦涛言于轨曰:“曲阜周旦弗辞,营丘齐望承命,所以明国宪,厉殊勋。

tiān xià bēng luàn huáng yú qiān xìng zhōu suī pì yuǎn bù wàng kuāng wèi gù cháo tíng qīng huái jiā mìng lǚ jí

天下崩乱, 皇舆迁幸,州虽僻远,不忘匡卫,故朝廷倾怀,嘉命屡集。

yi cóng cháo zhǐ yǐ fù qún xīn

宜从朝旨,以副群心。

guǐ bù cóng

” 轨不从。

chū shí píng qū nuò xǐ yuán è liù bǎi yú jiā

初,寔平麹懦,徙元恶六百余家。

zhì zhōng líng hú liú yuē fu chú è rén yóu nóng fū zhī qù cǎo lìng jué qí běn wù shǐ néng zī

治中令狐浏曰:“夫除恶人,犹农夫之去草, 令绝其本,勿使能滋。

jīn yi xī xǐ yǐ jué hòu huàn

今宜悉徙,以绝后患。

shí bù nà

”寔不纳。

rú dǎng guǒ pàn shí jìn píng zhī

儒党果叛,寔进平之。

mǐn dì jí wèi jìn wèi sī kōng gù ràng

愍帝即位,进位司空,固让。

tài fǔ cān jūn suǒ fǔ yán yú guǐ yuē gǔ yǐ jīn bèi pí bì wèi huò xī gǔ bó liáng dù zhī hào

太府参军索辅言于轨曰:“古以金贝皮币为货, 息谷帛量度之秏。

èr hàn zhì wǔ zhū qián tōng yì bù zhì

二汉制五铢钱,通易不滞。

tài shǐ zhōng hé xī huāng fèi suì bù yòng qián

泰始中,河西荒废,遂不用钱。

liè pǐ yǐ wéi duàn shù

裂匹以为段数。

jiān bù jì huài shì yì yòu nán tú huài nǚ gōng bù rèn yī yòng bì zhī shén yě

缣布既坏,市易又难,徒坏女工,不任衣用,弊之甚也。

jīn zhōng zhōu suī luàn cǐ fāng zhǔ ān quán yi fù wǔ zhū yǐ jì tōng biàn zhī huì

今中州虽乱, 此方主安全,宜复五铢以济通变之会。

guǐ nà zhī lì zhì zhǔn bù yòng qián qián suì dà xíng rén lài qí lì

”轨纳之,立制准布用钱,钱遂大行,人赖其利。

shì shí liú yào kòu běi dì guǐ yòu qiǎn cān jūn qū táo lǐng sān qiān rén wèi cháng ān

是时刘曜寇北地,轨又遣参军麹陶领三千人卫长安。

dì qiǎn dà hóng lú xīn pān bài guǐ shì zhōng tài wèi liáng zhōu mù xī píng gōng guǐ yòu gù cí

帝遣大鸿胪辛攀拜轨侍中、太尉、凉州牧、西平公,轨又固辞。

zài zhōu shí sān nián qǐn jí yí lìng yuē wú wú dé yú rén jīn jí bìng mí liú dài jiāng mìng yě

在州十三年,寝疾,遗令曰:“吾无德于人,今疾病弥留,殆将命也。

wén wǔ jiāng zuǒ xián dāng hóng jìn zhōng guī wu ān bǎi xìng shàng sī bào guó xià yǐ níng jiā

文武将佐咸当弘尽忠规,务安百姓,上思报国,下以宁家。

sù guān báo zàng wú cáng jīn yù

素棺薄葬,无藏金玉。

shàn xiāng ān xùn yǐ tīng cháo zhǐ

善相安逊,以听朝旨。

biǎo lì zǐ shí wèi shì zǐ

”表立子寔为世子。

zú nián liù shí

卒年六十。

shì yuē wǔ gōng

谥曰武公。

shí zì ān xùn xué shàng míng chá jìng xián ài shì yǐ xiù cái wèi láng zhōng

寔字安逊,学尚明察,敬贤爱士,以秀才为郎中。

yǒng jiā chū gù cí xiāo qí jiāng jūn qǐng hái liáng zhōu xǔ zhī gǎi shòu yì láng

永嘉初,固辞骁骑将军,请还凉州,许之,改授议郎。

jí zhì gū zāng yǐ tǎo cáo qū gōng fēng jiàn wǔ tíng hòu

及至姑臧,以讨曹祛功,封建武亭侯。

xún qiān xī zhōng láng jiàng jìn jué fú lù xiàn hòu

寻迁西中郎将, 进爵福禄县侯。

jiàn xìng chū chú xi zhōng láng jiàng lǐng hù qiāng xiào wèi

建兴初,除西中郎将,领护羌校尉。

guǐ zú zhōu rén tuī shí shè fù wèi

轨卒,州人推寔摄父位。

mǐn dì yīn xià cè shū yuē wéi nǎi fù wǔ gōng zhe xūn xī xià

愍帝因下策书曰:“维乃父武公,著勋西夏。

qǐng hú zéi jiǎo huá

顷胡贼狡猾。

qīn bī jìn diàn yì bīng ruì zú wàn lǐ xiāng xún fāng gòng yuǎn zhēn fǔ wú xū suì

侵逼近甸,义兵锐卒,万里相寻,方贡远珍,府无虚岁。

fāng wěi zhuān zhēng dàng qīng jiǔ yù hào tiān bù diào diāo yú fān hòu zhèn yòng dào jué xīn

方委专征,荡清九域,昊天不吊,凋余籓后,朕用悼厥心。

wéi ěr juàn shào yīng yì yi shì biǎo xī hǎi

维尔隽劭英毅,宜世表西海。

jīn shòu chí jié dū du liáng zhōu zhū jūn shì xi zhōng láng jiàng liáng zhōu cì shǐ lǐng hù qiāng xiào wèi xī píng gōng

今授持节、都督凉州诸军事、西中郎将、凉州刺史、领护羌校尉、西平公。

wǎng qīn zāi

往钦哉!

qí chǎn hóng xiān xù bǐ píng wáng shì

其阐弘先绪,俾屏王室。

lán chí zhǎng zhào shì shàng jūn shì zhāng bīng de xǐ wén yuē huáng dì xǐ

兰池长赵奭上军士张冰得玺,文曰“皇帝玺。

qún liáo shàng qìng chēng dé shí yuē gū cháng fèn yuán běn chū nǐ zhǒu zhū jūn hé hū yǒu cǐ yán

”群僚上庆称德,寔曰:“孤常忿袁本初拟肘,诸君何忽有此言!

yīn sòng yú jīng shī

”因送于京师。

xià lìng guó zhōng yuē tiǎn shào qián zōng shù jī xíng zhèng bù wéi bǎi xìng zhī huàn ér bǐ nián jī hàn dài yóu zhù shì yǒu quē qiè mù zhēn sòng zhī yán yǐ bǔ bù dǎi

下令国中曰:“忝绍前踪,庶几刑政不为百姓之患,而比年饥旱,殆由庶事有缺,窃慕箴诵之言,以补不逮。

zì jīn yǒu miàn cì gū zuì zhě chou yǐ shù bó

自今有面刺孤罪者,酬以束帛;

hàn mò chén gū guò zhě dá yǐ kuāng fěi

翰墨陈孤过者,答以筐篚;

bàng yán yú shì zhě bào yǐ yáng mǐ

谤言于市者,报以羊米。

zéi cáo zuǒ gāo chāng wěi jǐn jìn yán yuē shèng wáng jiāng jǔ dà shì bì chóng sān xùn zhī fǎ cháo zhì jiàn guān yǐ kuāng dà lǐ yí chéng fǔ bì yǐ bǔ quē shí yí

” 贼曹佐高昌隗瑾进言曰:“圣王将举大事,必崇三讯之法,朝置谏官以匡大理,疑承辅弼以补阙拾遗。

jīn shì wú jù xì jǐn jué shèng lǜ xìng jūn bù lìng cháo zhōng bù zhī ruò yǒu miù quē zé xià wú fēn bàng

今事无巨细,尽决圣虑,兴军布令,朝中不知,若有谬阙,则下无分谤。

qiè wèi yi yǎn cōng sāi zhì kāi nà qún yán zhèng xíng dà xiǎo yǔ zhòng gòng zhī

窃谓宜偃聪塞智,开纳群言,政刑大小,与众共之。

ruò héng nèi duàn shèng xīn zé qún liáo wèi wēi ér miàn cóng yǐ

若恒内断圣心,则群僚畏威而面从矣。

shàn è zhuān guī yú shàng suī shǎng qiān jīn zhōng wú yán yě

善恶专归于上,虽赏千金,终无言也。

shí nà zhī zēng wèi sān děng cì bó sì shí pǐ

”寔纳之,增位三等, 赐帛四十匹。

qiǎn dū hù wáng gāi sòng zhū jùn gòng jì xiàn míng mǎ fāng zhēn jīng shǐ tú jí yú jīng shī

遣督护王该送诸郡贡计,献名马方珍、经史图籍于京师。

huì liú yào bī cháng ān shí qiǎn jiàng jūn wáng gāi lǜ zhòng yǐ yuán jīng chéng

会刘曜逼长安,寔遣将军王该率众以援京城。

dì jiā zhī bài dū du shǎn xī zhū jūn shì

帝嘉之,拜都督陕西诸军事。

jí dì jiāng jiàng yú liú yào xià zhào yú shí yuē tiān bù è yùn huò jiàng jìn shì jīng shī qīng xiàn xiān dì yàn jià zéi tíng

及帝将降于刘曜,下诏于寔曰:“天步厄运,祸降晋室,京师倾陷,先帝晏驾贼庭。

zhèn liú piāo wǎn xǔ yuán jì jiù jīng

朕流漂宛许,爰暨旧京。

qún chén yǐ zōng miào wú zhǔ guī zhī yú zhèn suì yǐ chōng miǎo zhī shēn tuō yú wáng gōng zhī shàng

群臣以宗庙无主,归之于朕,遂以冲眇之身托于王公之上。

zì jiàn bǎo wèi sì zài yú zī bù néng jiǎn chú jù kòu yǐ jiù wēi nàn yuán yuán zhào shù réng zāo tú tàn jiē zhèn bù míng suǒ zhì

自践宝位,四载于兹,不能翦除巨寇以救危难,元元兆庶仍遭涂炭,皆朕不明所致。

jié zéi liú zài jiàn chēng dà hào huò jiā xiān dì sì shā fān wáng shēn wéi chóu chǐ zhěn gē dài dàn

羯贼刘载僭称大号,祸加先帝,肆杀籓王,深惟仇耻,枕戈待旦。

liú yào zì qù nián jiǔ yuè lǜ qí yǐ zhòng chéng xū shēn kòu jié zhì qiāng hú gōng méi běi dì

刘曜自去年九月率其蚁众,乘虚深寇,劫质羌胡,攻没北地。

qū yǔn zǒng róng zài wài liù jūn bài jì qīn bī jīng chéng shǐ liú gōng què

麹允总戎在外,六军败绩,侵逼京城, 矢流宫阙。

hú sōng děng suī fù guó nàn diàn ér wú xiào wéi qiàn shí zhòng wài jiù bù zhì liáng jìn rén qióng suì wèi jiàng lǔ

胡崧等虽赴国难,殿而无效,围堑十重,外救不至,粮尽人穷,遂为降虏。

yǎng cán qián líng fǔ tòng zōng miào

仰惭干灵,俯痛宗庙。

jūn shì dǔ zhōng liàng xūn lóng xī xià sì hǎi jù zhān zhèn suǒ píng lài

君世笃忠亮,勋隆西夏,四海具瞻,朕所凭赖。

jīn jìn jūn dà dū dū liáng zhōu mù shì zhōng sī kōng chéng zhì xíng shì

今进君大都督、凉州牧、侍中、司空,承制行事。

láng yá wáng zōng shì qīn xián yuǎn zài jiāng biǎo

琅邪王宗室亲贤,远在江表。

jīn zhāo tíng bō yuè shè jì dào xuán zhèn yǐ zhào wáng shí shè dà wèi

今朝廷播越,社稷倒悬,朕以诏王,时摄大位。

jūn qí jiā zàn láng yá gòng jì nán yùn

君其挟赞琅邪,共济难运。

ruò bù wàng zhǔ zōng miào yǒu lài

若不忘主,宗庙有赖。

míng biàn chū jiàng gù yè jiàn gōng qīng shǔ yǐ hòu shì mì qiǎn huáng mén láng shǐ shū shì yù shǐ wáng chōng jī zhào jiǎ shòu

明便出降,故夜见公卿,属以后事,密遣黄门郎史淑、侍御史王冲赍诏假授。

lín chū jì mìng gōng qí miǎn zhī

临出寄命,公其勉之!

shí yǐ tiān zǐ meng chen chōng ràng bù bài

”寔以天子蒙尘,冲让不拜。

jiàn wēi jiāng jūn xī hǎi tài shǒu zhāng sù shí shū fù yě yǐ jīng shī wēi bī qǐng wèi xiān fēng jī liú yào

建威将军、西海太守张肃,寔叔父也,以京师危逼,请为先锋击刘曜。

shí yǐ sù nián lǎo fú xǔ

寔以肃年老,弗许。

sù yuē hú sǐ shǒu qiū xīn bù wàng běn

肃曰:“狐死首丘,心不忘本;

zhōng yí zài jìn chu biàn nán yīn

钟仪在晋,楚弁南音。

sù shòu jìn lóng pōu fú liè wèi

肃受晋龙,剖符列位。

jié nì tāo tiān cháo tíng qīng fù sù yàn ān fāng yì nán zhì bù fèn hé yǐ wéi rén chén

羯逆滔天,朝廷倾覆,肃宴安方裔,难至不奋,何以为人臣!

shí yuē mén hù shòu zhòng ēn zì dāng hé zōng xiào sǐ zhōng wèi shè jì yǐ shēn xiān gōng zhī zhì

”寔曰: “门户受重恩,自当阖宗效死,忠卫社稷,以申先公之志。

dàn shū fù chūn qiū yǐ gāo qì lì shuāi jié jūn lǚ zhī shì fēi qí mào suǒ kān

但叔父春秋已高,气力衰竭,军旅之事非耆耄所堪。

nǎi zhǐ

于是成子留了下来。

jì ér wén jīng shī xiàn méi sù bēi fèn ér zú

既而闻京师陷没,肃悲愤而卒。

shí zhī liú yào bī qiān tiān zǐ dà lín sān rì

寔知刘曜逼迁天子,大临三日。

qiǎn tài fǔ sī mǎ hán pú miè kòu jiāng jūn tián qí fǔ róng jiāng jūn zhāng láng qián fēng dū hù yīn yù bù qí yī wàn dōng fù guó nàn

遣太府司马韩璞、灭寇将军田齐、抚戎将军张阆、前锋督护阴预步骑一万,东赴国难。

mìng tǎo lǔ jiāng jūn chén ān gù tài shǒu gǔ qiān lǒng xī tài shǒu wú shào gè tǒng jùn bīng wèi pú děng qián qū

命讨虏将军陈安、故太守贾骞、陇西太守吴绍各统郡兵为璞等前驱。

jiè pú yuē qián qiǎn zhū jiāng duō wéi jī xìn suǒ zhí bù tóng zhì yǒu guāi zǔ

戒璞曰:“前遣诸将多违机信,所执不同,致有乖阻。

qiě nèi bù hé qīn yān néng fú wù

且内不和亲,焉能服物!

jīn qiǎn yù dū wǔ jiāng bīng shì dāng rú yī tǐ bù dé lìng guāi yì zhī wèn dá gū ěr yě

今遣御督五将兵事,当如一体,不得令乖异之问达孤耳也。

fù yí nán yáng wáng bǎo shū yuē wáng shì yǒu shì bù wàng tóu qū

” 复遗南阳王保书曰:“王室有事,不忘投躯。

gū zhōu yuǎn yù shǒu wěi duō nàn shì yǐ qián qiǎn gǔ qiān zhān wàng gōng jǔ

孤州远域,首尾多难,是以前遣贾骞, 瞻望公举。

zhōng bèi fú mìng chì qiān hái jūn

中被符命,敕骞还军。

hū wén běi dì xiàn méi kòu bī cháng ān hú sōng bù jìn qū yǔn chí jīn wǔ bǎi qǐng jiù yú sōng shì yǐ jué qiǎn qiān děng jìn jūn dù lǐng

忽闻北地陷没,寇逼长安,胡崧不进,麹允持金五百请救于崧,是以决遣骞等进军度岭。

huì wén cháo tíng qīng fù wèi zhōng bù dá yú zhǔ qiǎn bīng bù jí yú nán tòng kǎi zhī shēn sǐ yǒu yú zé

会闻朝廷倾覆,为忠不达于主,遣兵不及于难,痛慨之深,死有余责。

jīn gèng qiǎn hán pú děng wéi gōng mìng shì cóng

今更遣韩璞等,唯公命是从。

jí pú cì nán ān zhū qiāng duàn jūn lù xiāng chí bǎi yú rì liáng jié shǐ jǐn

”及璞次南安,诸羌断军路,相持百余日,粮竭矢尽。

pú shā jià niú xiǎng jūn qì wèi zhòng yuē rǔ cáo niàn fù mǔ hu

璞杀驾牛飨军,泣谓众曰:“汝曹念父母乎?

yuē niàn

”曰: “念。

niàn qī zǐ hu

”“念妻子乎?

yuē niàn

曰:“念。

yù shēng huán hu

”“欲生还乎?

yuē yù

”曰:“欲。

cóng wǒ lìng hu

”“从我令乎?

yuē nuò

” 曰:“诺。

nǎi gǔ zào jìn zhàn

”乃鼓噪进战。

huì zhāng láng lǜ jīn chéng jūn jì zhì jiā jī dà bài zhī zhǎn jí shù qiān

会张阆率金城军继至,夹击,大败之,斩级数千。

shí jiāo sōng chén ān kòu lǒng shí dōng yǔ liú yào xiāng chí yōng qín zhī rén sǐ zhě shí bā jiǔ

时焦崧、陈安寇陇石,东与刘曜相持,雍秦之人死者十八九。

chū yǒng jiā zhōng zhǎng ān yáo yuē qín chuān zhōng xuè méi wàn wéi yǒu liáng zhōu yǐ zhù guān

初,永嘉中,长安谣曰:“秦川中,血没腕,惟有凉州倚柱观。

zhì shì yáo yán yàn yǐ

”至是,谣言验矣。

jiāo sōng chén ān bī shàng guī nán yáng wáng bǎo qiǎn shǐ gào jí

焦崧、陈安逼上邽,南阳王保遣使告急。

yǐ jīn chéng tài shǒu dòu tāo wèi qīng chē jiāng jūn

以金城太守窦涛为轻车将军。

lǜ wēi yuǎn jiāng jūn sòng yì jí hé bāo zhāng láng sòng ji xīn tāo zhāng xuǎn dǒng guǎng bù qí èr wàn fù zhī

率威远将军宋毅及和苞、 张阆、宋辑、辛韬、张选、董广步骑二万赴之。

jūn cì xīn yáng huì mǐn dì bēng wèn zhì sù fú jǔ āi dà lín sān rì

军次新阳,会愍帝崩问至,素服举哀,大临三日。

shí nán yáng wáng bǎo móu chēng zūn hào pò qiāng dū wèi zhāng shēn yán yú shí yuē nán yáng wáng wàng mò dà zhī chǐ ér yù zì zūn tiān bù shòu qí tú lù dé bù zú yǐ yìng yùn zhōng fēi jì shí jiù nàn zhě yě

时南阳王保谋称尊号,破羌都尉张诜言于寔曰:“南阳王忘莫大之耻,而欲自尊,天不受其图箓,德不足以应运,终非济时救难者也。

jìn wáng míng dé nì fān xiān dì píng shǔ yi biǎo chēng shèng dé quàn jí zūn hào chuán xí zhū fān fù yán xiāng fǔ zé yù jìng zhī xīn xī wèi hé zhī tú sàn yǐ

晋王明德昵籓,先帝凭属, 宜表称圣德,劝即尊号,传檄诸籓,副言相府,则欲竞之心息,未合之徒散矣。

cóng zhī

” 从之。

yú shì chí xí tiān xià tuī chóng jìn wáng wèi tiān zǐ qiǎn yá mén cài zhōng fèng biǎo jiāng nán quàn jí zūn wèi

于是驰檄天下,推崇晋王为天子,遣牙门蔡忠奉表江南,劝即尊位。

shì suì yuán dì jí wèi yú jiàn yè gǎi nián tài xìng shí yóu chēng jiàn xìng liù nián bù cóng zhōng xīng zhī suǒ gǎi yě

是岁, 元帝即位于建邺,改年太兴,寔犹称建兴六年,不从中兴之所改也。

bǎo wén mǐn dì bēng zì chēng jìn wáng jiàn yuán shǔ zhì bǎi guān qiǎn shǐ bài shí zhēng xi dà jiàng jūn yí tóng sān sī zēng yì sān qiān hù

保闻愍帝崩,自称晋王,建元,署置百官,遣使拜寔征西大将军、仪同三司, 增邑三千户。

é ér bǎo wèi chén ān suǒ pàn dī qiāng jiē yīng zhī

俄而保为陈安所叛,氐羌皆应之。

bǎo jiǒng pò suì qù shàng guī qiān qí shān shí qiǎn jiāng hán pú bù qí wǔ qiān fù nàn

保窘迫,遂去上邽,迁祁山,寔遣将韩璞步骑五千赴难。

chén ān tuì bǎo mián zhū bǎo guī shàng guī

陈安退保绵诸,保归上邽。

wèi jǐ bǎo fù wèi ān suǒ bài shǐ yì shí qǐ shī

未几,保复为安所败,使诣寔乞师。

shí qiǎn sòng yì fù zhī ér ān tuì

寔遣宋毅赴之,而安退。

huì bǎo wèi liú yào suǒ bī qiān yú sāng chéng jiāng móu bēn shí

会保为刘曜所逼,迁于桑城,将谋奔寔。

shí yǐ qí zōng shì zhī wàng ruò zhì hé yòu bì dòng wù qíng qiǎn qí jiāng yīn jiān nì bǎo shēng yán yì wèi shí yù zhī yě

寔以其宗室之望,若至河右,必动物情,遣其将阴监逆保,声言翼卫,实御之也。

huì bǎo hōng qí zhòng sàn bēn liáng zhōu zhě wàn yú rén

会保薨,其众散奔凉州者万余人。

shí zì shì xiǎn yuǎn pō zì jiāo zì

寔自恃险远,颇自骄恣。

chū shí qǐn shì liáng jiān yǒu rén xiàng wú tóu jiǔ ér nǎi miè shí shén è zhī

初,寔寝室梁间有人像,无头,久而乃灭,寔甚恶之。

jīng zhào rén liú hóng zhě xié zuǒ dào kè jū tiān tī dì wǔ shān rán dēng xuán jìng yú shān xué zhōng wèi guāng míng yǐ huò bǎi xìng shòu dào zhě qiān yú rén shí zuǒ yòu jiē shì zhī

京兆人刘弘者,挟左道, 客居天梯第五山,然灯悬镜于山穴中为光明,以惑百姓,受道者千余人,寔左右皆事之。

zhàng xià yán shā yá mén zhào yǎng jiē hóng xiāng rén hóng wèi zhī yuē tiān yǔ wǒ shén xǐ yìng wáng liáng zhōu

帐下阎沙、牙门赵仰皆弘乡人,弘谓之曰:“天与我神玺,应王凉州。

shā yǎng xìn zhī mì yǔ shí zuǒ yòu shí yú rén móu shā shí fèng hóng wéi zhǔ

”沙、 仰信之,密与寔左右十余人谋杀寔,奉弘为主。

shí qián zhī qí móu shōu hóng shā zhī

寔潜知其谋,收弘杀之。

shā děng bù zhī zhī yǐ qí yè hài shí

沙等不之知,以其夜害寔。

zài wèi liù nián

在位六年。

sī shì yuē zhāo gōng yuán dì cì shì yuē yuán

私谥曰昭公,元帝赐谥曰元。

zi jùn nián yòu dì mào shè shì

子骏,年幼,弟茂摄事。

mào zì chéng xùn xū jìng hào xué bù yǐ shì lì yīng xīn

茂字成逊,虚靖好学,不以世利婴心。

jiàn xìng chū nán yáng wáng bǎo pì cóng shì zhōng láng yòu jiàn wèi sàn qí shì láng zhōng lěi jiāng jūn jiē bù jiù

建兴初,南阳王保辟从事中郎,又荐为散骑侍郎、中垒将军,皆不就。

èr nián zhēng wèi shì zhōng yǐ fù lǎo gù cí

二年,征为侍中,以父老固辞。

xún bài píng xī jiāng jūn qín zhōu cì shǐ

寻拜平西将军、秦州刺史。

tài xìng sān nián shí jì yù hài zhōu rén tuī mào wèi dà dū dū tài wèi liáng zhōu mù mào bù cóng dàn shòu shǐ chí jié píng xī jiāng jūn liáng zhōu mù

太兴三年,寔既遇害,州人推茂为大都督、太尉、凉州牧,茂不从,但受使持节、平西将军、凉州牧。

nǎi zhū yán shā jí dǎng yǔ shù bǎi rén shè qí jìng nèi

乃诛阎沙及党与数百人,赦其境内。

fù yǐ xiōng zi jùn wèi fǔ jūn jiāng jūn wǔ wēi tài shǒu xī píng gōng

复以兄子骏为抚军将军、武威太守、西平公。

suì yú mào zhù líng jūn tái zhōu lún bā shí yú dǔ jī gāo jiǔ rèn

岁余,茂筑灵钧台,周轮八十余堵,基高九仞。

wǔ líng rén yán céng yè kòu mén hū yuē wǔ gōng qiǎn wǒ lái yuē hé gù láo bǎi xìng ér zhù tái hu

武陵人阎曾夜叩门呼曰:“武公遣我来,曰:何故劳百姓而筑台乎?

gū zāng lìng xīn yán yǐ céng yāo wàng qǐng shā zhī

”姑臧令辛岩以曾妖妄,请杀之。

mào yuē wú xìn láo rén

茂曰: “吾信劳人。

céng chēng xiān jūn zhī lìng hé wèi yāo hu

曾称先君之令,何谓妖乎!

tài fǔ zhǔ bù mǎ fáng jiàn yuē jīn shì jùn wèi yí wéi dāng hóng shàng dào sù bù yí láo yì chóng shì tái xiè

”太府主簿马鲂谏曰:“今世骏未夷,唯当弘尚道素,不宜劳役崇饰台榭。

qiě bǐ nián yǐ lái zhuǎn jué zhòng wù rì shē yú wǎng měi suǒ jīng yíng qīng wéi yǎ dù shí fēi shì nǚ suǒ wàng yú míng gōng

且比年以来,转觉众务日奢于往,每所经营,轻违雅度,实非士女所望于明公。

mào yuē wú guò yě wú guò yě

”茂曰:“吾过也,吾过也!

mìng zhǐ zuò yì

”命止作役。

míng nián liú yào qiǎn qí jiāng liú xián gōng hán pú yú jì chéng hū yán shí gōng níng qiāng hù jūn yīn jiàn yú sāng bì

明年,刘曜遣其将刘咸攻韩璞于冀城,呼延寔攻宁羌护军阴鉴于桑壁。

lín táo rén dí jiè shí cóng děng zhú lìng zhǎng yǐ xiàn yīng yào hé xī dà zhèn

临洮人翟楷、石琮等逐令长,以县应曜,河西大震。

cān jūn mǎ jí quàn mào qīn zhēng zhǎng shǐ fàn yī nù yuē wáng guó zhī rén fù yù gān luàn dà shì yi zhǎn jí jí ān bǎi xìng

参军马岌劝茂亲征,长史泛祎怒曰: “亡国之人复欲干乱大事,宜斩岌及安百姓。

jí yuē fàn gōng shū shēng zāo pò cì jǔ jìn cái bù wéi guó jiā dà jì

”岌曰:“泛公书生糟粕,刺举近才, 不惟国家大计。

qiě cháo tíng gàn shí yǒu nián yǐ jīn dà zéi zì zhì bù fán yuǎn shī xiá ěr zhī qíng shí xì cǐ zhōu shì shì bù kě yǐ bù chū

且朝廷旰食有年矣,今大贼自至,不烦远师,遐尔之情,实系此州, 事势不可以不出。

qiě yi lì xìn yǒng zhī yàn yǐ fù qín lǒng zhī wàng

且宜立信勇之验,以副秦陇之望。

mào yuē mǎ shēng zhī yán de zhī yǐ

”茂曰:“马生之言得之矣。

nǎi chū cì shí tou

” 乃出次石头。

mào wèi cān jūn chén zhēn yuē liú yào yǐ chéng shèng zhī shēng wò sān qín zhī ruì shàn bīng jī nián shì zú xí zhàn ruò yǐ jīng qí yǎn kè nán ān xí juǎn hé wài cháng qū ér zhì zhě jì jiāng hé chū

茂谓参军陈珍曰:“刘曜以乘胜之声握三秦之锐,缮兵积年,士卒习战,若以精骑奄克南安,席卷河外,长驱而至者,计将何出?

zhēn yuē yào suī chéng wēi hù zhòng ēn dé wèi jié yú xià yòu qí guān dōng lí èr nèi huàn wèi chú jīng zú guǎ shǎo duō shì dī qiāng wū hé zhī zhòng zhōng bù néng jìn shě guān dōng zhī nán zēng lǒng shàng zhī shù kuàng rì chí jiǔ yǔ wǒ zhēng héng yě

”珍曰:“曜虽乘威怙众,恩德未结于下,又其关东离贰,内患未除,精卒寡少,多是氐羌乌合之众, 终不能近舍关东之难,增陇上之戍,旷日持久与我争衡也。

ruò èr xún bù tuì zhě zhēn qǐng wèi míng gōng lǜ bì zú shù qiān yǐ qín zhī

若二旬不退者,珍请为明公率弊卒数千以擒之。

mào dà yuè yǐ zhēn wèi píng lǔ hù jūn lǜ zú qí yī qiān bā bǎi jiù hán pú

”茂大悦,以珍为平虏护军,率卒骑一千八百救韩璞。

yào yīn yù yǐn guī shēng yán yào xiān qǔ lǒng xī rán hòu huí miè sāng bì

曜阴欲引归,声言要先取陇西,然后回灭桑壁。

zhēn mù fā dī qiāng zhī zhòng jī yào zǒu zhī kè fù nán ān

珍募发氐羌之众,击曜走之,克复南安。

mào shēn jiā zhī bài shé chōng jiāng jūn

茂深嘉之,拜折冲将军。

wèi jǐ mào fù dà chéng gū zāng xiū líng jūn tái bié jià wú shào jiàn yuē fú wéi xiū chéng zhù tái gài shì chéng jì wǎng zhī shì

未几,茂复大城姑臧,修灵钧台,别驾吴绍谏曰:“伏惟修城筑台,盖是惩既往之事。

yú yǐ wéi ēn dé wèi qià yú jìn shì suī chù céng lóu shì suǒ yǐ yí zhū xià tú jiàn bù ān zhī yì ér shī shì mín xì tuō zhī běn xīn shì qiè ruò zhī xíng guāi kuāng bà zhī shì

愚以为恩德未洽于近侍,虽处层楼,适所以疑诸下,徒见不安之意而失士民系托之本心,示怯弱之形,乖匡霸之势。

xiá fāng yì jìng kuī wǒ zhī wò chuò yě bì yǒu chéng rén zhī guī

遐方异境窥我之龌齱也,必有乘人之规。

cháng yuàn zhǐ yì shěng láo yǔ xià xiū xī

尝愿止役省劳,与下休息。

ér gēng xīng gōng dòng zhòng bǎi xìng qǐ suǒ wàng yú míng jūn zāi

而更兴功动众,百姓岂所望于明君哉!

mào yuē wáng xiōng dá rán shī shēn yú wù

”茂曰:“亡兄怛然失身于物。

wáng gōng shè xiǎn wǔ fū zhòng bì yì dá rén zhī zhì jiè yě

王公设险,武夫重闭,亦达人之至戒也。

qiě zhōng chén yì shì qǐ bù yù jìn jié yì yú wáng xiōng zāi

且忠臣义士岂不欲尽节义于亡兄哉?

zhí yǐ wēi jī mì fā suī yǒu bēn yù zhī yǒng wú suǒ fù shī

直以危机密发,虽有贲育之勇,无所复施。

jīn shì wèi jìng bù kě yǐ jū xì cháng yán yǐ tài píng zhī lǐ zé rén yú zhūn zhān zhī shì

今事未靖,不可以拘系常言, 以太平之理责人于迍邅之世。

shào wú yǐ duì

”绍无以对。

mào yā yǒu zhì jié néng duàn dà shì

茂雅有志节,能断大事。

liáng zhōu dà xìng gǔ mó shí zhī qī dì yě shì qīng xī tǔ

凉州大姓贾摹,寔之妻弟也,势倾西土。

xiān shì yáo yuē shǒu mò tóu tú liáng zhōu

先是,谣曰: “手莫头,图凉州。

mào yǐ wéi xìn yòu ér shā zhī yú shì háo yòu píng jì wēi xíng liáng yù

”茂以为信,诱而杀之,于是豪右屏迹,威行凉域。

yǒng chāng chū mào shǐ jiāng jūn hán pú lǜ zhòng qǔ lǒng xī nán ān zhī de yǐ zhì qín zhōu

永昌初, 茂使将军韩璞率众取陇西南安之地,以置秦州。

tài níng sān nián zú lín zhōng zhí jùn shǒu qì yuē xī wú xiān rén yǐ xiào yǒu jiàn chēng

太宁三年卒,临终,执骏手泣曰:“昔吾先人以孝友见称。

zì hàn chū yǐ lái shì zhí zhōng shùn

自汉初以来,世执忠顺。

jīn suī huá xià dà luàn huáng yú bō qiān rǔ dāng jǐn shǒu rén chén zhī jié wú huò shī zhuì

今虽华夏大乱,皇舆播迁,汝当谨守人臣之节,无或失坠。

wú zāo rǎo ràng zhī yùn chéng xiān rén yú dé jiǎ shè cǐ zhōu yǐ quán xìng mìng shàng yù bù fù jìn shì xià yù bǎo wán bǎi xìng

吾遭扰攘之运, 承先人余德,假摄此州,以全性命,上欲不负晋室,下欲保完百姓。

rán guān fēi wáng mìng wèi yóu sī yì gǒu yǐ jí shì qǐ róng zhī zāi

然官非王命, 位由私议,苟以集事,岂荣之哉!

qì jué zhī rì bái qià rù guān wú yǐ cháo fú yǐ zhāng wú zhì yān

气绝之日,白帢入棺,无以朝服,以彰吾志焉。

nián sì shí bā

” 年四十八。

zài wèi wǔ nián

在位五年。

sī shì yuē chéng

私谥曰成。

mào wú zi jùn sì wèi

茂无子,骏嗣位。

jùn zì gōng tíng yòu ér qí wěi

骏字公庭,幼而奇伟。

jiàn xìng sì nián fēng bà chéng hóu

建兴四年,封霸城侯。

shí suì néng zhǔ wén zhuó yuè bù jī ér yín zòng guò dù cháng yè wēi xíng yú yì lǐ guó zhōng huà zhī jí tǒng rèn nián shí bā

十岁能属文,卓越不羁,而淫纵过度,常夜微行于邑里,国中化之,及统任,年十八。

xiān shì mǐn dì shǐ rén huáng mén shì láng shǐ shū zài gū zāng zuǒ zhǎng shǐ fàn yī yòu zhǎng shǐ mǎ mó děng fěng shū lìng bài jùn shǐ chí jié dà dū dū dà jiàng jūn liáng zhōu mù lǐng hù qiāng xiào wèi xī píng gōng

先是,愍帝使人黄门侍郎史淑在姑臧,左长史泛祎、右长史马谟等讽淑,令拜骏使持节、大都督、大将军、凉州牧、领护羌校尉西平公。

shè qí jìng nèi zhì zuǒ yòu qián hòu sì lǜ guān shàn nán gōng

赦其境内,置左右前后四率官,缮南宫。

liú yào yòu shǐ rén bài jùn liáng zhōu mù liáng wáng

刘曜又使人拜骏凉州牧、凉王。

shí xīn yàn bīng yú fú hǎn jùn yàn qún liáo yú xián yù táng

时辛晏兵于枹罕,骏宴群僚于闲豫堂。

mìng dòu tāo děng jìn tǎo xīn yàn

命窦涛等进讨辛晏。

cóng shì liú qìng jiàn yuē bà wáng bù yǐ xǐ nù xīng shī bù yǐ gān mò qǔ shèng bì xū tiān shí rén shì rán hòu qǐ yě

从事刘庆谏曰: “霸王不以喜怒兴师,不以干没取胜,必须天时人事,然后起也。

xīn yàn fù zǐ ān rěn xiōng kuáng qí wáng kě dài nài hé yǐ jī nián dà jǔ měng hán gōng chéng

辛晏父子安忍凶狂,其亡可待,奈何以饥年大举,猛寒攻城!

xī zhōu wǔ huí gē yǐ xū wáng yīn zhī qī cáo gōng huǎn yuán shì shǐ zì bì hé dú diàn xià yǐ xuán bīng wèi chǐ hu

昔周武回戈以须亡殷之期,曹公缓袁氏使自毙,何独殿下以旋兵为耻乎!

jùn nà zhī

”骏纳之。

qiǎn cān jūn wáng zhì pìn yú liú yào yào wèi zhī yuē guì zhōu bì yù zhuī zōng dòu róng kuǎn chéng hé hǎo qīng néng bǎo zhī hu

遣参军王骘聘于刘曜,曜谓之曰:“贵州必欲追踪窦融,款诚和好,卿能保之乎?

zhì yuē bù néng

”骘曰:“不能。

yào shì zhōng xú miǎo yuē jūn lái hé tóng ér yún bù néng hé yě

”曜侍中徐邈曰:“君来和同,而云不能,何也?

zhì yuē qí huán guàn zé zhī méng yōu xīn jīng jīng zhū hóu bù zhào zì zhì

”骘曰: “齐桓贯泽之盟,忧心兢兢,诸侯不召自至。

kuí qiū zhī huì jiāo ér jīn dàn pàn zhě jiǔ guó

葵丘之会,骄而矜诞,叛者九国。

zhào guó zhī huà cháng rú jīn rì kě yě ruò zhèng jiào ling chi shàng wèi néng chá ěr zhě zhī biàn kuàng bǐ zhōu hu

赵国之化,常如今日可也,若政教陵迟,尚未能察迩者之变,况鄙州乎!

yào gù wèi zuǒ yòu yuē cǐ liáng zhōu gāo shì shǐ hū dé rén

”曜顾谓左右曰:“此凉州高士,使乎得人。

lǐ ér qiǎn zhī

”礼而遣之。

tài níng yuán nián jùn yóu chēng jiàn xìng shí èr nián jùn qīn gēng jiè tián

太宁元年,骏犹称建兴十二年,骏亲耕藉田。

xún chéng yuán dì bēng wèn jùn dà lín sān rì

寻承元帝崩问,骏大临三日。

huì yǒu huáng lóng jiàn yú xū cì zhī jiā quán yòu zhǎng shǐ fàn yī yán yú jùn yuē àn jiàn xìng zhī nián shì shǎo dì shǐ qǐ zhī hào

会有黄龙见于胥次之嘉泉,右长史泛祎言于骏曰:“案建兴之年,是少帝始起之号。

dì yǐ xiōng zhōng lǐ yīng gǎi yì

帝以凶终,理应改易。

cháo tíng yuè zài jiāng nán yīn wèn gé jué yi yīn lóng gǎi hào yǐ zhāng xiū zhēng

朝廷越在江南,音问隔绝,宜因龙改号,以章休征。

bù cóng

”不从。

chū jùn zhī lì yě gū zāng yáo yuē hóng cóng nán lái què bù jīng shuí wèi gū chú wěi chì shēng gāo jǔ liù hé fèng huáng míng

初,骏之立也,姑臧谣曰:“鸿从南来雀不惊,谁谓孤雏尾翅生,高举六翮凤皇鸣。

zhì shì ér fù shōu hé nán zhī de

” 至是而复收河南之地。

xián hé chū jùn qiǎn wǔ wēi tài shǒu dòu tāo jīn chéng tài shǒu zhāng láng wǔ xìng tài shǒu xīn yán yáng liè jiāng jūn sòng ji děng lǜ zhòng dōng huì hán pú gōng tǎo qín zhōu zhū jùn

咸和初,骏遣武威太守窦涛、金城太守张阆、武兴太守辛岩、扬烈将军宋辑等率众东会韩璞,攻讨秦州诸郡。

yào qiǎn qí jiāng liú yìn lái jù zhūn yú dí dào chéng

曜遣其将刘胤来距,屯于狄道城。

hán pú jìn dù wò gàn lǐng

韩璞进度沃干岭。

xīn yán yuē wǒ wò zhòng shù wàn jiè dī qiāng zhī ruì yi sù zhàn yǐ miè zhī bù kě yǐ jiǔ jiǔ zé biàn shēng

辛岩曰:“我握众数万,藉氐羌之锐,宜速战以灭之,不可以久,久则变生。

pú yuē zì xià mò yǐ lái tài bái fàn yuè chén xīng nì xíng bái hóng guàn rì jiē biàn zhī dà zhě bù kě yǐ qīng dòng

”璞曰:“自夏末以来,太白犯月,辰星逆行,白虹贯日,皆变之大者,不可以轻动。

qīng dòng ér bù jié wèi huò gēng shēn

轻动而不捷,为祸更深。

wú jiāng jiǔ ér bì zhī

吾将久而毙之。

qiě yào yǔ shí lè xiāng gōng yìn yì bù néng jiǔ yě

且曜与石勒相攻,胤亦不能久也。

jī qī shí yú rì jūn liáng jié qiǎn xīn yán dū yùn yú jīn chéng

”积七十余日,军粮竭,遣辛岩督运于金城。

yìn wén zhī dà yuè wèi qí jiàng shì yuē hán pú zhī zhòng shí bèi yú wú qiāng hú jiē pàn bù wéi zhī yòng

胤闻之,大悦,谓其将士曰:“韩璞之众十倍于吾,羌胡皆叛,不为之用。

wú liáng lǐn jiāng xuán nán yǐ chí jiǔ

吾粮廪将悬,难以持久。

jīn lǔ fēn bīng yùn liáng kě wèi tiān shòu wú yě

今虏分兵运粮,可谓天授吾也。

ruò bài xīn yán pú děng zì kuì

若败辛岩,璞等自溃。

bǐ zhòng wǒ guǎ yi yǐ sǐ zhàn

彼众我寡,宜以死战。

zhàn ér bù jié dāng wú pǐ mǎ de hái yi lì ěr gē máo jié rǔ zhì lì

战而不捷,当无匹马得还,宜厉尔戈矛,竭汝智力。

zhòng xián fèn

”众咸奋。

yú shì lǜ qí sān qiān xí yán yú wò gàn lǐng bài zhī pú jūn suì kuì sǐ zhě èr wàn yú rén

于是率骑三千,袭岩于沃干岭,败之,璞军遂溃, 死者二万余人。

miàn fù guī zuì jùn yuē gū zhī zuì yě jiāng jūn hé rǔ

面缚归罪,骏曰:“孤之罪也,将军何辱!

jiē shè zhī

”皆赦之。

yìn chéng shèng zhuī bēn jì hé gōng xiàn lìng jū rù jù zhèn wǔ hé xī dà zhèn

胤乘胜追奔, 济河,攻陷令居,入据振武,河西大震。

jùn qiǎn huáng fǔ gāi yù zhī shè qí jìng nèi

骏遣皇甫该御之,赦其境内。

huì liú yào dōng tǎo shí shēng cháng ān kōng xū

会刘曜东讨石生,长安空虚。

dà sōu jiǎng wǔ jiāng xí qín yōng lǐ cáo láng zhōng suǒ xún jiàn yuē yào suī dōng zhēng yìn yóu shǒu běn

大搜讲武,将袭秦雍,理曹郎中索询谏曰:“曜虽东征,胤犹守本。

xiǎn zǔ lù yáo wéi zhǔ rén shén yì yìn ruò qīng jì píng dī qiāng yǐ jù wǒ shěng zé bēn tū nán cè

险阻路遥,为主人甚易,胤若轻骑凭氐羌以距我省,则奔突难测;

chuò bǐ dōng hé ér nì zhàn zhě zé kòu wǒ wèi yǐ

辍彼东合而逆战者,则寇我未已。

qǐng nián pín chū róng mǎ shēng jiāo wài yǒu jī léi nèi zī xū hào qǐ shì diàn xià zi wù zhī wèi yá

顷年频出,戎马生郊,外有饥羸,内资虚耗, 岂是殿下子物之谓邪!

jùn yuē měi huàn zhōng yán bù xiàn miàn cóng bèi wéi wú zhèng jiào quē rán ér mò wǒ kuāng zhě

”骏曰:“每患忠言不献,面从背违,吾政教缺然而莫我匡者。

qīng jìn cí guī jiàn shēn fù gū zhī wàng yě

卿尽辞规谏,深副孤之望也。

yǐ yáng jiǔ lǐ zhī

”以羊酒礼之。

xī yù zhū guó xiàn hàn xuè mǎ huǒ huàn bù fēng niú kǒng què jù xiàng jí zhū zhēn yì èr bǎi yú pǐn

西域诸国献汗血马、火浣布、犎牛、孔雀、巨象及诸珍异二百余品。

sì yù zhǎng shǐ li bǎi qǐng jī pàn jiāng zhào zhēn wèi zhēn suǒ bài

四域长史李柏请击叛将赵贞,为贞所败。

yì zhě yǐ bǎi zào móu zhì bài qǐng zhū zhī

议者以柏造谋致败,请诛之。

jùn yuē wú měi yǐ hàn shì zōng zhī shā wáng huī bù rú qín mù zhī shè mèng míng

骏曰:“吾每以汉世宗之杀王恢,不如秦穆之赦孟明。

jìng yǐ jiǎn sǐ lùn qún xīn xián yuè

”竟以减死论,群心咸悦。

jùn guān bīng xīn xiāng shòu yú běi yě yīn tǎo kē méi lǔ pò zhī

骏观兵新乡,狩于北野,因讨轲没虏,破之。

xià lìng jìng zhōng yuē huò gǔn jí ér yǔ xìng ruì zhū ér quē jìn táng dì suǒ yǐ tiǎn hóng zāi jìn hóu suǒ yǐ chéng wǔ bà

下令境中曰:“或鲧殛而禹兴,芮诛而缺进,唐帝所以殄洪灾,晋侯所以成五霸。

fǎ lǜ fàn sǐ zuì qī qīn bù dé zài cháo

法律犯死罪,期亲不得在朝。

jīn jǐn tīng zhī wéi bù yí nèi cān sù wèi ěr

今尽听之,唯不宜内参宿卫耳。

yú shì xíng qīng guó fù qún liáo quàn jùn chēng liáng wáng lǐng qín liáng èr zhōu mù zhì gōng qīng bǎi guān rú wèi wǔ jìn wén gù shì

”于是刑清国富,群僚劝骏称凉王,领秦、凉二州牧,置公卿百官,如魏武、 晋文故事。

jùn yuē cǐ fēi rén chén suǒ yí yán yě

骏曰:“此非人臣所宜言也。

gǎn yǒu yán cǐ zhě zuì zài bù shè

敢有言此者,罪在不赦。

rán jìng nèi jiē chēng zhī wèi wáng

”然境内皆称之为王。

qún liáo yòu qǐng jùn lì shì zǐ jùn bù cóng

群僚又请骏立世子,骏不从。

zhōng jiān jiāng jūn sòng ji yán yú jùn yuē lǐ jí chǔ jūn zhě gài zhòng zōng miào zhī gù

中坚将军宋辑言于骏曰:“礼急储君者,盖重宗庙之故。

zhōu chéng hàn zhāo lì yú qiǎng bǎo chéng yǐ guó sì bù kě kuàng chǔ gōng dāng sù dìng yě

周成、汉昭立于繦褓,诚以国嗣不可旷,储宫当素定也。

xī wǔ wáng shǐ yǒu guó yuán wáng zuò chǔ jūn

昔武王始有国, 元王作储君。

jiàn xìng zhī chū xiān wáng zài wèi diàn xià zhèng míng tǒng kuàng jīn shè jì mí chóng shèng gōng jiè lì dà yè suì yīn jì èr quē rán zāi

建兴之初,先王在位,殿下正名统,况今社稷弥崇,圣躬介立,大业遂殷,继贰阙然哉!

chén qiè yǐ wéi guó yǒu lěi luǎn zhī wēi ér diàn xià yǐ wéi ān yú tài shān fēi suǒ wèi yě

臣窃以为国有累卵之危,而殿下以为安逾泰山,非所谓也。

jùn nà zhī suì lì zǐ zhòng huá wèi shì zǐ

” 骏纳之,遂立子重华为世子。

xiān shì jùn qiǎn fu yǐng jiǎ dào yú shǔ tōng biǎo jīng shī

先是,骏遣傅颖假道于蜀,通表京师。

li xióng fú xǔ

李雄弗许。

jùn yòu qiǎn zhì zhōng cóng shì zhāng chún chēng fān yú shǔ tuō yǐ jiǎ dào yān

骏又遣治中从事张淳称籓于蜀,托以假道焉。

xióng dà yuè

雄大悦。

xióng yòu yǒu hàn yú nán dǐ yáng chū chún yīn shuō yuē nán dǐ wú zhuàng lǚ wèi biān hài yi xiān tǎo bǎi qǐng cì píng shàng guī

雄又有憾于南氐杨初,淳因说曰:“南氐无状,屡为边害,宜先讨百顷,次平上珪。

èr guó bìng shì xí juǎn sān qín dōng qīng xǔ luò sǎo fēn yān zhào zhěng èr dì zǐ gōng yú píng yáng fǎn huáng yú yú luò yì cǐ yīng bà zhī jǔ qiān zǎi yī shí

二国并势,席卷三秦,东清许洛,扫氛燕赵,拯二帝梓宫于平阳,反皇舆于洛邑,此英霸之举,千载一时。

guǎ jūn suǒ yǐ qiǎn xià chén mào xiǎn tōng chéng bù yuǎn wàn lǐ zhě yǐ bì xià yì shēng yuǎn bō bì néng mǐn guǎ jūn qín wáng zhī zhì

寡君所以遣下臣冒险通诚, 不远万里者,以陛下义声远播,必能愍寡君勤王之志。

tiān xià zhī shàn yī yě wéi bì xià tú zhī

天下之善一也,惟陛下图之。

xióng nù wěi xǔ zhī jiāng fù chún yú dōng xiá

” 雄怒,伪许之,将覆淳于东峡。

shǔ rén qiáo zàn mì yǐ gào chún

蜀人桥赞密以告淳。

chún yán yú xióng yuē guǎ jūn shǐ xiǎo chén xíng wú jì zhī de tōng bǎi mán zhī yù wàn lǐ biǎo chéng zhě chéng yǐ bì xià yì qín lù lì zhī chén néng chéng rén zhī měi jié gù yě

淳言于雄曰:“寡君使小臣行无迹之地、通百蛮之域、万里表诚者,诚以陛下义矜戮力之臣,能成人之美节故也。

ruò yù shā chén zhě dāng xiǎn yú dū shì xuān shì zhòng mù yún liáng zhōu bù wàng jiù yì tōng shǐ láng yá wèi biǎo zhōng chéng jiǎ tú yú wǒ zhǔ shèng chén míng fā jué shā zhī

若欲杀臣者,当显于都市,宣示众目,云凉州不忘旧义,通使琅邪,为表忠诚,假途于我,主圣臣明,发觉杀之。

dāng lìng yì shēng yuǎn zhe tiān xià wèi wēi

当令义声远著,天下畏威。

jīn dào shā jiāng zhōng wēi xíng bù xiǎn hé zú yǐ yáng xiū liè shì tiān xià yě

今盗杀江中,威刑不显, 何足以扬休烈,示天下也!

xióng dà jīng yuē ān yǒu cǐ yá

”雄大惊曰:“安有此邪!

dāng xiāng fàng hái hé yòu ěr

当相放还河右耳。

xióng sī lì xiào wèi jǐng qiān yán yú xióng yuē zhāng chún zhuàng shì yi liú rèn zhī

”雄司隶校尉景骞言于雄曰:“张淳壮士,宜留任之。

xióng yuē zhuàng shì qǐ wéi rén liú qiě kě yǐ qīng yì guān zhī

”雄曰:“壮士岂为人留,且可以卿意观之。

qiān wèi chún yuē qīng tǐ dà shǔ rè kě qiě qiǎn xià lì shǎo zhù xū liáng

”骞谓淳曰:“卿体大,暑热,可且遣下吏,少住须凉。

chún yuē guǎ jūn yǐ huáng yú yōu rǔ zǐ gōng wèi fǎn tiān xià zhī chǐ wèi xuě cāng shēng zhī mìng dào xuán gù qiǎn chún lái biǎo chéng dà guó

”淳曰:“寡君以皇舆幽辱,梓宫未反,天下之耻未雪,苍生之命倒悬,故遣淳来,表诚大国。

suǒ lùn shì zhòng fēi xià lì néng chuán

所论事重,非下吏能传。

ruò xià lì suǒ le zhě zé chún běn yì bù lái suī yǒu huǒ shān tāng hǎi wú suǒ cí nán qǐ hán shǔ zhī zú bì zāi

若下吏所了者,则淳本亦不来,虽有火山汤海,无所辞难, 岂寒暑之足避哉!

xióng yuē cǐ rén jiǎo jiǎo bù kě de yòng yě

”雄曰:“此人矫矫,不可得用也。

hòu lǐ qiǎn zhī

”厚礼遣之。

wèi chún yuē guì zhǔ yīng míng gài shì tǔ xiǎn bīng shèng hé bù chēng dì zì yú yī fāng

谓淳曰:“贵主英名盖世,土险兵盛,何不称帝,自娱一方?

chún yuē guǎ jūn yǐ nǎi zǔ nǎi fù shì jì zhōng liáng wèi néng xuě tiān rén zhī dà chǐ jiě zhòng shù zhī dào xuán rì zè wàng shí zhěn gē dài dàn

”淳曰:“寡君以乃祖乃父世济忠良,未能雪天人之大耻,解众庶之倒悬,日昃忘食,枕戈待旦。

yǐ láng yá zhōng xīng jiāng dōng gù wàn lǐ yì dài jiāng chéng huán wén zhī shì hé yán zì yú yá

以琅邪中兴江东, 故万里翼戴,将成桓文之事,何言自娱邪!

xióng yǒu cán sè yuē wǒ nǎi zǔ nǎi fù yì shì jìn chén wǎng yǔ liù jùn bì nàn cǐ dōu wèi tóng méng suǒ tuī suì yǒu jīn rì

”雄有惭色,曰:“我乃祖乃父亦是晋臣,往与六郡避难此都,为同盟所推,遂有今日。

láng yá ruò néng zhōng xīng dà jìn yú zhōng zhōu zhě yì dāng lǜ zhòng fǔ zhī

琅邪若能中兴大晋于中州者,亦当率众辅之。

chún hái zhì lóng hè mù bīng tōng biǎo hòu jiē dá jīng shī cháo tíng jiā zhī

”淳还至龙鹤,募兵通表,后皆达京师,朝廷嘉之。

jùn yì yù yán xíng jùn zhì zhòng xián yǐ wéi yi

骏议欲严刑峻制,众咸以为宜。

cān jūn huáng bīn jìn yuē chén wèi jiàn qí kě

参军黄斌进曰:“臣未见其可。

jùn wèn qí gù

”骏问其故。

bīn yuē fu fǎ zhì suǒ yǐ jīng lún bāng guó dǔ sú qí wù jì lì mín xíng bù kě wā lóng yě

斌曰:“夫法制所以经纶邦国,笃俗齐物,既立民行,不可洼隆也。

ruò zūn zhě fàn lìng zé fǎ bù xíng yǐ

若尊者犯令, 则法不行矣。

jùn píng jī gǎi róng yuē fu fǎ wéi shàng xíng zhì wú gāo xià

”骏屏机改容曰:“夫法唯上行,制无高下。

qiě wēi huáng jūn wú bù wén guò yǐ

且微黄君,吾不闻过矣。

huáng jūn kě wèi zhōng zhī zhì yě

黄君可谓忠之至也。

yú zuò zhuó wèi dūn huáng tài shǒu

”于坐擢为敦煌太守。

jùn yǒu jì lüè yú shì lì cāo gǎi jié qín xiū shù zhèng zǒng yù wén wǔ xián de qí yòng yuǎn jìn jiā yǒng hào yuē jī xián jūn

骏有计略,于是厉操改节,勤修庶政, 总御文武,咸得其用,远近嘉咏,号曰积贤君。

zì guǐ jù liáng zhōu shǔ tiān xià zhī luàn suǒ zài zhēng fá jūn wú nìng suì

自轨据凉州,属天下之乱,所在征伐,军无宁岁。

zhì jùn jìng nèi jiàn píng

至骏,境内渐平。

yòu shǐ qí jiāng yáng xuān lǜ zhòng yuè liú shā fá qiū cí shàn shàn yú shì xī yù bìng jiàng

又使其将杨宣率众越流沙,伐龟兹、鄯善,于是西域并降。

shàn shàn wáng yuán mèng xiàn nǚ hào yuē měi rén lì bīn xiá guān yǐ chù zhī

鄯善王元孟献女,号曰美人,立宾遐观以处之。

yān qí qián bù yú tián wáng bìng qiǎn shǐ gòng fāng wù

焉耆前部、于阗王并遣使贡方物。

de yù xǐ yú hé qí wén yuē zhí wàn guó jiàn wú jí

得玉玺于河,其文曰“执万国,建无极。

shí jùn jǐn yǒu lǒng xī zhī de shì mǎ qiáng shèng suī chēng chén yú jìn ér bù xíng zhōng xīng zhēng shuò

时骏尽有陇西之地,士马强盛,虽称臣于晋,而不行中兴正朔。

wǔ liù yì jiàn bào wěi suǒ zhì guān liáo fǔ sì nǐ yú wáng zhě ér wēi yì qí míng

舞六佾,建豹尾,所置官僚府寺拟于王者,而微异其名。

yòu fēn zhōu xi jiè sān jùn zhì shā zhōu dōng jiè liù jùn zhì hé zhōu

又分州西界三郡置沙州,东界六郡置河州。

èr fǔ guān liáo mò bù chēng chén

二府官僚莫不称臣。

yòu yú gū zāng chéng nán zhù chéng qǐ qiān guāng diàn huà yǐ wǔ sè shì yǐ jīn yù qióng jǐn zhēn qiǎo

又于姑臧城南筑城,起谦光殿,画以五色,饰以金玉,穷尽珍巧。

diàn zhī sì miàn gè qǐ yī diàn dōng yuē yí yáng qīng diàn yǐ chūn sān yuè jū zhī zhāng fú qì wù jiē yī fāng sè

殿之四面各起一殿,东曰宜阳青殿,以春三月居之,章服器物皆依方色;

nán yuē zhū yáng chì diàn xià sān yuè jū zhī

南曰朱阳赤殿,夏三月居之;

xi yuē zhèng xíng bái diàn qiū sān yuè jū zhī

西曰政刑白殿,秋三月居之;

běi yuē xuán wǔ hēi diàn dōng sān yuè jū zhī

北曰玄武黑殿,冬三月居之。

qí bàng jiē yǒu zhí shěng nèi guān sì shǔ yī tóng fāng sè

其傍皆有直省内官寺署,一同方色。

jí mò nián rèn suǒ yóu chù bù fù yī sì shí ér jū

及末年,任所游处,不复依四时而居。

xián hé chū jù wèi liú yào suǒ bī shǐ jiāng jūn sòng ji wèi zuǎn jiāng xǐ lǒng xī nán ān rén èr qiān yú jiā yú gū zāng shǐ pìn yú li xióng xiū lín hǎo

咸和初,惧为刘曜所逼,使将军宋辑、魏纂将徙陇西南安人二千余家于姑臧, 使聘于李雄,修邻好。

jí yào gōng gōng fú hǎn hù jūn xīn yàn gào jí jùn shǐ hán pú xīn yán lǜ bù qí èr wàn jī zhī zhàn yú lín táo dà wéi yào jūn suǒ bài pú děng tuì zǒu zhuī zhì lìng jū jùn suì shī hé nán zhī de

及曜工攻枹罕,护军辛晏告急,骏使韩璞、辛岩率步骑二万击之,战于临洮,大为曜军所败,璞等退走,追至令居,骏遂失河南之地。

chū wù jǐ xiào wèi zhào zhēn bù fù yú jùn zhì shì jùn jī qín zhī yǐ qí de wèi gāo chāng jùn

初,戊己校尉赵贞不附于骏,至是,骏击擒之,以其地为高昌郡。

jí shí lè shā liú yào jùn yīn zhǎng ān luàn fù shōu hé nán de zhì yú dí dào zhì wǔ wèi shí mén hou hé qiáng chuān gān sōng wǔ zhūn hù jūn yǔ lēi fēn jìng

及石勒杀刘曜,骏因长安乱,复收河南地,至于狄道,置武卫、石门、候和、漒川、甘松五屯护军,与勒分境。

lēi qiǎn shǐ bài jùn guān jué jùn bù shòu liú qí shǐ

勒遣使拜骏官爵,骏不受,留其使。

hòu jù lēi qiáng qiǎn shǐ chēng chén yú lēi jiān gòng fāng wù qiǎn qí shǐ guī

后惧勒强,遣使称臣于勒,兼贡方物, 遣其使归。

jùn jìng nèi cháng dà jī gǔ jià yǒng guì shì zhǎng tán xiáng qǐng chū cāng gǔ yǔ bǎi xìng qiū shōu sān bèi zhēng zhī

骏境内尝大饥,谷价踊贵,市长谭详请出仓谷与百姓,秋收三倍征之。

cóng shì yīn jù jiàn yuē xī xī mén bào zǎi yè jī zhī yú rén

从事阴据谏曰:“昔西门豹宰邺,积之于人;

jiě biǎn lì dōng fēng zhī yì jì sān bèi

解扁莅东封之邑,计三倍。

wén hóu yǐ bào yǒu zuì ér kě shǎng biǎn yǒu gōng ér kě fá

文侯以豹有罪而可赏,扁有功而可罚。

jīn xiáng yù yīn rén zhī jī yǐ yào sān bèi fǎn qiú shāng pí wèi zú yù zhī

今详欲因人之饥,以要三倍,反裘伤皮,未足喻之。

jùn nà zhī

”骏纳之。

chū jiàn xìng zhōng dūn huáng jì lì gěng fǎng dào cháng ān jì ér yù zéi bù dé fǎn bēn hàn zhōng yīn dōng dù jiāng yǐ tài xìng èr nián zhì jīng dū lǚ shàng shū yǐ běn zhōu wèi zhī zhōng xīng yi qiǎn dà shǐ qǐ wèi xiāng dǎo

初,建兴中,敦煌计吏耿访到长安,既而遇贼,不得反,奔汉中,因东渡江, 以太兴二年至京都,屡上书,以本州未知中兴,宜遣大使,乞为乡导。

shí lián yǒu nèi nán xǔ ér wèi xíng

时连有内难, 许而未行。

zhì shì shǐ yǐ fǎng shǒu zhì shū yù shǐ bài jùn zhèn xi dà jiàng jūn xiào wèi cì shǐ gōng rú gù xuǎn xī fāng rén lǒng xī gǔ líng děng shí èr rén pèi zhī

至是,始以访守治书御史,拜骏镇西大将军,校尉、刺史、公如故,选西方人陇西贾陵等十二人配之。

fǎng tíng liáng zhōu qī nián yǐ yì dào bù tōng zhào hái

访停梁州七年,以驿道不通,召还。

fǎng yǐ zhào shū fù gǔ líng tuō wèi jiǎ kè

访以诏书付贾陵,托为贾客。

dào cháng ān bù gǎn jìn yǐ xián hé bā nián shǐ dá liáng zhōu

到长安,不敢进,以咸和八年始达凉州。

jùn shòu zhào qiǎn bù qǔ dū wáng fēng děng bào xiè bìng qiǎn líng guī shàng shū chēng chén ér bù fèng zhēng shuò yóu chēng jiàn xìng èr shí yī nián

骏受诏,遣部曲督王丰等报谢,并遣陵归,上疏称臣,而不奉正朔,犹称建兴二十一年。

jiǔ nián fù shǐ fǎng suí fēng děng jī yìn bǎn jìn jùn dà jiāng jūn

九年,复使访随丰等赍印板进骏大将军。

zì shì měi suì shǐ mìng bù jué

自是每岁使命不绝。

hòu jùn qiǎn cān jūn qū hù shàng shū yuē

后骏遣参军麹护上疏曰:

dōng xī gé sāi yú lì nián zǎi sù chéng shèng dé xīn xì běn cháo

东西隔塞,逾历年载,夙承圣德,心系本朝。

ér jiāng wú jì miè yú bō mò jí suī sì lì xiū tú tóng méng mǐ xù

而江吴寂蔑,余波莫及,虽肆力修涂,同盟靡恤。

fèng zhào zhī rì bēi xǐ jiāo bìng tiān ēn guāng pī bāo chóng huī wò jí yǐ chén wèi dà jiàng jūn dū du shǎn xī yōng qín liáng zhōu zhū jūn shì

奉诏之日,悲喜交并,天恩光被,褒崇辉渥,即以臣为大将军、 都督陕西雍秦凉州诸军事。

xiū chǒng zhèn hè wàn lǐ huái dài jiā mìng xiǎn zhì xián gǎn bīng yíng

休宠振赫,万里怀戴,嘉命显至,衔感屏营。

fú wéi bì xià tiān tǐng qí nì táng gòu jìn shì zāo jiā bù zào bō xìng wú chǔ zōng miào yǒu shǔ lí zhī āi yuán líng yǒu tiǎn fèi zhī tòng pǔ tiān zī jiē hán qì bēi shāng

伏惟陛下天挺岐嶷,堂构晋室,遭家不造,播幸吴楚,宗庙有《黍离》之哀,园陵有殄废之痛,普天咨嗟,含气悲伤。

chén zhuān mìng yī fāng zhí zài fǔ yuè xiá yù pì lòu shì jí qín lǒng

臣专命一方,职在斧钺,遐域僻陋,势极秦陇。

lēi xióng jì sǐ rén huái fǎn zhèng wèi jì lóng li qī zhī mìng céng bù chóng cháo ér jiē cuàn jì xiōng nì chī mù yǒu nián

勒雄既死,人怀反正,谓季龙、李期之命曾不崇朝,而皆篡继凶逆,鸱目有年。

dōng xī liáo kuàng shēng yuán bù jiē suì shǐ táo chóng gǔ yì sì yí xuān huá xiàng yì zhī tú gèng sī bèi dàn qiān dāo yǒu gàn jiàng zhī zhì yíng zhú xī rì yuè zhī guāng

东西辽旷, 声援不接,遂使桃虫鼓翼,四夷喧哗,向义之徒更思背诞,铅刀有干将之志,萤烛希日月之光。

shì yǐ chén qián zhāng kěn qiè yù qí lì shí tǎo

是以臣前章恳切,欲齐力时讨。

ér bì xià yōng róng jiāng biǎo zuò guān huò bài huái mù qián zhī ān tì sì zǔ zhī yè chí xí bù gào tú shè kōng wén chén suǒ yǐ xiāo yín huāng mò tòng xīn cháng lù zhě yě

而陛下雍容江表,坐观祸败,怀目前之安,替四祖之业,驰檄布告,徒设空文,臣所以宵吟荒漠,痛心长路者也。

qiě zhào zhù lí zhǔ jiàn rǎn jīng shì xiān lǎo xiāo luò hòu shēng mǐ shi zhōng liáng shòu xiāo xuán zhī fá qún xiōng tān zòng héng zhī lì huái jūn liàn gù rì yuè gào liú

且兆庶离主,渐冉经世,先老消落,后生靡识,忠良受枭悬之罚,群凶贪纵横之利,怀君恋故,日月告流。

suī shí yǒu shàng yì zhī shì wèi bī shǒu lǐng āi tàn qióng lú

虽时有尚义之士,畏逼首领,哀叹穷庐。

chén wén shào kāng zhōng xīng yóu yú yī lǚ guāng wǔ sì hàn zhòng bù yíng bǎi sì xià pèi tiān bù shī jiù wù kuàng yǐ jīng yáng lì hàn chén zhōu tū qí tūn shì yí jié zài yú zhǎng wò zāi

臣闻少康中兴,由于一旅,光武嗣汉,众不盈百,祀夏配天,不失旧物,况以荆扬栗悍,臣州突骑,吞噬遗羯,在于掌握哉!

yuàn bì xià fū hóng chén lǜ yǒng niàn xiān jī chì sī kōng jiàn zhēng xi liàng děng fàn zhōu jiāng miǎn shǐ shǒu wěi jù zhì yě

愿陛下敷弘臣虑,永念先绩,敕司空鉴、征西亮等泛舟江沔, 使首尾俱至也。

zì hòu jùn qiǎn shǐ duō wèi jì lóng suǒ huò bù dá

自后骏遣使多为季龙所获,不达。

hòu jùn yòu qiǎn hù qiāng cān jūn chén yǔ cóng shì xú xiāo huá yù děng zhì jīng shī zhēng xi dà jiàng jūn liàng shàng shū yán chén yǔ děng mào xiǎn yuǎn zhì yi méng quán xù zhào chú yù xī píng xiāng xiāo děng wéi xiàn lìng

后骏又遣护羌参军陈宇、从事徐虓、华驭等至京师,征西大将军亮上疏言陈宇等冒险远至,宜蒙铨叙,诏除寓西平相,虓等为县令。

yǒng hé yuán nián yǐ shì zǐ zhòng huá wèi wǔ guān zhōng láng jiàng liáng zhōu cì shǐ

永和元年,以世子重华为五官中郎将、凉州刺史。

jiǔ quán tài shǒu mǎ jí shàng yán jiǔ quán nán shān jí kūn lún zhī tǐ yě

酒泉太守马岌上言:“酒泉南山,即昆仑之体也。

zhōu mù wáng jiàn xī wáng mǔ lè ér wàng guī jí wèi cǐ shān

周穆王见西王母,乐而忘归,即谓此山。

cǐ shān yǒu shí shì yù táng zhū jī lòu shì huàn ruò shén gōng

此山有石室玉堂, 珠玑镂饰,焕若神宫。

yi lì xī wáng mǔ cí yǐ bì cháo tíng wú jiāng zhī fú

宜立西王母祠,以裨朝廷无疆之福。

jùn cóng zhī

”骏从之。

jùn zài wèi èr shí èr nián zú shí nián sì shí sī shì yuē wén gōng mù dì zhuī shì yuē zhōng chéng gōng

骏在位二十二年卒,时年四十,私谥曰文公,穆帝追谥曰忠成公。

zhòng huá zì tài lín jùn zhī dì èr zi yě

重华字泰临,骏之第二子也。

kuān hé yì zhòng shěn yì shǎo yán

宽和懿重,沈毅少言。

fù zú shí nián shí liù

父卒,时年十六。

yǐ yǒng hé èr nián zì chēng chí jié dà dū dū tài wèi hù qiāng xiào wèi liáng zhōu mù xī píng gōng jiǎ liáng wáng shè qí jìng nèi

以永和二年自称持节、大都督、太尉、护羌校尉、凉州牧、西平公、假凉王,赦其境内。

zūn qí mǔ yán shì wèi tài wáng tài hòu jū yǒng xun gōng

尊其母严氏为太王太后,居永训宫;

suǒ shēng mǔ mǎ shì wèi wáng tài hòu jū yǒng shòu gōng

所生母马氏为王太后,居永寿宫。

qīng fù liǎn chú guān shuì shěng yuán yòu yǐ xù pín qióng

轻赋敛,除关税,省园囿,以恤贫穷。

qiǎn shǐ fèng zhāng yú shí jì lóng

遣使奉章于石季龙。

jì lóng shǐ wáng zhuó má qiū sūn fú dōu děng qīn kòu bù chuò

季龙使王擢、麻秋、孙伏都等侵寇不辍。

jīn chéng tài shǒu zhāng chōng jiàng yú qiū

金城太守张冲降于秋。

yú shì liáng zhōu zhèn dòng

于是凉州振动。

zhòng huá sǎo jìng nèi shǐ qí zhēng nán jiāng jūn péi héng yù zhī

重华扫境内,使其征南将军裴恒御之。

héng bì yú guǎng wǔ yù yǐ chí jiǔ bì zhī

恒壁于广武,欲以持久弊之。

mù fǔ xiāng sī mǎ zhāng dān yán yú zhòng huá yuē chén wén guó yǐ bīng wèi qiáng yǐ jiāng wéi zhǔ

牧府相司马张耽言于重华曰:“臣闻国以兵为强,以将为主。

zhǔ jiàng zhě cún wáng zhī jī jí xiōng suǒ xì

主将者,存亡之机,吉凶所系。

gù yàn rèn yuè yì kè píng quán qí jí rèn qí jié sàng qī shí chéng zhī de

故燕任乐毅,克平全齐,及任骑劫,丧七十城之地。

shì yǐ gǔ zhī míng jūn mǐ bù shèn yú jiàng xiàng yě

是以古之明君靡不慎于将相也。

jīn zhī suǒ yào zài yú jūn shī

今之所要,在于军师。

rán yì zhě jǔ jiāng duō tuī sù jiù wèi bì miào jǐn jīng cái yě

然议者举将多推宿旧,未必妙尽精才也。

qiě hán xìn zhī jǔ fēi jiù míng yě

且韩信之举,非旧名也;

ráng yi zhī xìn fēi jiù jiāng yě

穰宜之信,非旧将也;

lǚ méng zhī jìn fēi jiù xūn yě

吕蒙之进,非旧勋也;

wèi yán zhī yòng fēi jiù dé yě

魏延之用,非旧德也。

gài míng wáng zhī jǔ jǔ wú cháng rén cái zhī suǒ néng zé shòu yǐ dà shì

盖明王之举,举无常人,才之所能,则授以大事。

jīn qiáng kòu zài jiāo zhū jiāng bù jìn rén qíng sāo dòng wēi jī shāo bī

今强寇在郊,诸将不进,人情骚动,危机稍逼。

zhǔ bù xiè ài jiān zī wén wǔ míng shí bīng lüè ruò shòu yǐ fǔ yuè wěi yǐ zhuān zhēng bì néng zhé chōng yù wǔ jiān tiǎn xiōng lèi

主簿谢艾,兼资文武,明识兵略,若授以斧钺,委以专征,必能折冲御侮,歼殄凶类。

zhòng huá zhào ài wèn yǐ tǎo kòu fāng lüè

”重华召艾,问以讨寇方略。

ài yuē xī gěng yǎn bù yù yǐ zéi yí jūn fù huáng quán yuàn yǐ wàn rén dāng kòu

艾曰:“昔耿弇不欲以贼遗君父,黄权愿以万人当寇。

qǐ jiǎ chén bīng qī qiān wèi diàn xià tūn wáng zhuó má qiū děng

乞假臣兵七千,为殿下吞王擢、麻秋等。

zhòng huá dà yuè yǐ ài wèi zhōng jiān jiāng jūn pèi bù qí wǔ qiān jī qiū

” 重华大悦,以艾为中坚将军,配步骑五千击秋。

yǐn shī chū zhèn wǔ yè yǒu èr xiāo míng yú yá zhōng ài yuē xiāo yāo yě liù bó de xiāo zhě shèng

引师出振武,夜有二枭鸣于牙中, 艾曰:“枭,邀也,六博得枭者胜。

jīn xiāo míng yá zhōng kè dí zhī zhào

今枭鸣牙中,克敌之兆。

yú shì jìn zhàn dà pò zhī zhǎn shǒu wǔ qiān jí

”于是进战,大破之, 斩首五千级。

zhòng huá fēng ài wèi fú lù bó shàn dài zhī

重华封艾为福禄伯,善待之。

zhū chǒng guì è qí xián gòng huǐ zèn zhī nǎi chū wèi jiǔ quán tài shǒu

诸宠贵恶其贤,共毁谮之,乃出为酒泉太守。

jì lóng yòu lìng má qiū jìn xiàn dà xià dà xià hù jūn liáng shì zhí tài shǒu sòng yàn yǐ chéng yīng qiū

季龙又令麻秋进陷大夏,大夏护军梁式执太守宋晏,以城应秋。

qiū qiǎn yàn yǐ shū yòu wǎn shù dū wèi sòng ju

秋遣晏以书诱宛戍都尉宋矩。

sòng ju wèi qiū yuē cí fù shì jūn dāng lì gōng yì

宋矩谓秋曰:“辞父事君,当立功义;

gōng yì bù lì dāng shǒu míng jié

功义不立,当守名节。

ju zhōng bù kěn zhǔ tōu shēng yú shì

矩终不肯主偷生于世。

yú shì xiān shā qī zǐ zì wěn ér sǐ

”于是先杀妻子,自刎而死。

shì yuè yǒu sī yì qiǎn sī bīng zhào zhǎng yíng qiū xi jiāo

是月,有司议遣司兵赵长迎秋西郊。

xiè ài yǐ chūn qiū zhī yì guó yǒu dà sàng shěng sōu shòu zhī lǐ yi dài yú nián

谢艾以《春秋》之义,国有大丧,省搜狩之礼,宜待逾年。

bié jià cóng shì suǒ xiá yì yuē lǐ tiān zǐ bēng zhū hóu hōng mò bìn wǔ sì bù xíng jì bìn ér xíng zhī

别驾从事索遐议曰:“礼,天子崩,诸侯薨,末殡,五祀不行, 既殡而行之。

lǔ xuān sān nián tiān wáng bēng bù fèi jiāo sì

鲁宣三年,天王崩,不废郊祀。

jīn shèng shàng tǒng chéng dà wèi bǎi kuí wéi xīn yi zài xuán jī yù héng yǐ qí qī zhèng

今圣上统承大位,百揆惟新,宜在璇玑玉衡以齐七政。

lì qiū wàn wù jiāng chéng shā qì zhī shǐ qí yú wáng shì zhàng huī shì zhòng xìn gǔ lǐ shén suǒ yǐ tǎo nì chú bào chéng gōng jì wu níng zōng miào shè jì zhì tiān xià zhī fú bù kě fèi yě

立秋,万物将成,杀气之始,其于王事,杖麾誓众,衅鼓礼神, 所以讨逆除暴,成功济务,宁宗庙社稷,致天下之福,不可废也。

zhòng huá cóng zhī

”重华从之。

é ér má qiū jìn gōng fú hǎn shí jìn yáng tài shǒu láng tǎn yǐ chéng dà nán shǒu yi qì wài chéng

俄而麻秋进攻枹罕,时晋阳太守郎坦以城大难守,宜弃外城。

wǔ chéng tài shǒu zhāng quān yuē qì wài chéng zé dà shì qù yǐ bù kě yǐ dòng zhòng xīn

武城太守张悛曰: “弃外城则大事去矣,不可以动众心。

níng róng xiào wèi zhāng qú cóng zhī gù shǒu dà chéng

”宁戎校尉张璩从之,固守大城。

qiū lǜ zhòng bā wàn wéi qiàn shù zhòng yún tī báo chē dì tū bǎi dào jiē tōng yú nèi

秋率众八万,围堑数重,云梯雹车,地突百道,皆通于内。

chéng zhōng yì yīng zhī shā shāng qiū zhòng yǐ shù wàn

城中亦应之,杀伤秋众已数万。

jì lóng fù qiǎn qí jiāng liú hún děng lǜ bù qí èr wàn huì zhī

季龙复遣其将刘浑等率步骑二万会之。

láng tǎn hèn yán zhī bù cóng jiào jūn shì li jiā qián yǔ qiū tōng yǐn zéi qiān yú rén shàng chéng xī běi yú

郎坦恨言之不从,教军士李嘉潜与秋通,引贼千余人上城西北隅。

qú shǐ sòng xiū zhāng hóng xīn yì guō pǔ jù zhī duǎn bīng jiē zhàn zhǎn èr bǎi yú rén zéi nǎi tuì

璩使宋修、张弘、辛挹、郭普距之,短兵接战,斩二百余人, 贼乃退。

qú lù li jiā yǐ xùn shāo qí gōng jù

璩戮李嘉以徇,烧其攻具。

qiū tuì bǎo dà xià wèi zhū jiāng yuē wǒ yòng bīng yú wǔ dōu zhī jiān gōng chéng lüè dì wǎng wú bù jié

秋退保大夏,谓诸将曰:“我用兵于五都之间, 攻城略地,往无不捷。

jí dēng qín lǒng wèi yǒu zhēng wú zhàn

及登秦陇,谓有征无战。

qǐ wù nán xí chóu chí pò jūn shā jiāng

岂悟南袭仇池,破军杀将;

zhù chéng zhǎng zuì pǐ mǎ bù guī

筑城长最,匹马不归;

jí gōng cǐ chéng shāng bīng cuò ruì

及攻此城,伤兵挫锐。

dài tiān suǒ zàn fēi rén lì yě

殆天所赞,非人力也。

jì lóng wén ér tàn yuē wú yǐ piān shī dìng jiǔ zhōu jīn yǐ jiǔ zhōu zhī lì kùn yú fú hǎn zhēn suǒ wèi bǐ yǒu rén yān wèi kě tú yě

”季龙闻而叹曰: “吾以偏师定九州,今以九州之力困于枹罕,真所谓彼有人焉,未可图也。

zhòng huá yǐ xiè ài wèi shǐ chí jié jūn shī jiāng jūn lǜ bù qí sān wàn jìn jūn lín hé

重华以谢艾为使持节、军师将军,率步骑三万,进军临河。

qiū yǐ sān wàn zhòng jù zhī

秋以三万众距之。

ài chéng yáo chē guān bái míng gǔ ér xíng

艾乘轺车,冠白,鸣鼓而行。

qiū wàng ér nù yuē ài nián shǎo shū shēng guān fú rú cǐ qīng wǒ yě

秋望而怒曰:“艾年少书生,冠服如此,轻我也。

mìng hēi shuò lóng xiāng sān qiān rén chí jī zhī

” 命黑槊龙骧三千人驰击之。

ài zuǒ yòu dà rǎo

艾左右大扰。

zuǒ zhàn shuài li wěi quàn ài chéng mǎ ài bù cóng nǎi xià chē jù hú chuáng zhǐ huī chǔ fèn

左战帅李伟劝艾乘马,艾不从,乃下车踞胡床,指麾处分。

zéi yǐ wéi fú bīng fā yě jù bù gǎn jìn

贼以为伏兵发也,惧不敢进。

zhāng mào cóng zuǒ nán yuán hé ér jié qí hòu qiū jūn nǎi tuì

张瑁从左南缘河而截其后,秋军乃退。

ài chéng shèng bēn jī suì dà bài zhī zhǎn qiū jiāng dù xūn jí yú fú zhǎn yī wàn sān jí qiū pǐ mǎ bēn dà xià

艾乘胜奔击,遂大败之,斩秋将杜勋、汲鱼,俘斩一万三级,秋匹马奔大夏。

zhòng huá lùn gōng yǐ xiè ài wèi tài fǔ zuǒ zhǎng shǐ jìn fēng fú lù xiàn bó yì wǔ qiān hù bó bā qiān pǐ

重华论功,以谢艾为太府左长史,进封福禄县伯,邑五千户,帛八千匹。

má qiū yòu jù fú hǎn yǒu zhòng shí èr wàn jìn tún hé nèi qiǎn wáng zhuó lüè dì jìn xìng guǎng wǔ yuè hóng chí lǐng zhì yú qū liǔ gū zāng dà zhèn

麻秋又据枹罕,有众十二万,进屯河内,遣王擢略地晋兴、广武,越洪池岭, 至于曲柳,姑臧大震。

zhòng huá yì yù qīn chū jù zhī xiè ài gù jiàn yǐ wéi bù kě

重华议欲亲出距之,谢艾固谏以为不可。

bié jià cóng shì suǒ xiá jìn yuē zéi zhòng shén shèng jiàn bī jīng jī

别驾从事索遐进曰: “贼众甚盛,渐逼京畿。

jūn zhě guó zhī zhèn yě bù kě yǐ qīn dòng

君者,国之镇也,不可以亲动。

zuǒ zhǎng shǐ xiè ài wén wǔ jiān zī guó zhī fāng shào yi wěi yǐ tuī gǔ zhī rèn

左长史谢艾,文武兼资, 国之方邵,宜委以推毂之任。

diàn xià jū zhōng zuò zhèn shòu yǐ suàn lüè xiǎo zéi bù zú píng yě

殿下居中作镇,授以算略,小贼不足平也。

zhòng huá nà zhī yú shì yǐ ài wèi shǐ chí jié dū du zhēng tǎo zhū jūn shì xíng wèi jiāng jūn xiá wèi jūn zhèng jiāng jūn lǜ bù qí èr wàn jù zhī

”重华纳之,于是以艾为使持节、都督征讨诸军事、行卫将军,遐为军正将军,率步骑二万距之。

ài jiàn yá qí méng jiàng shì yǒu xī běi fēng chuī jīng qí dōng nán zhǐ

艾建牙旗,盟将士,有西北风吹旌旗东南指。

xiá yuē fēng wèi hào lìng jīn néng lìng qí zhǐ zhī tiān suǒ zàn yě pò zhī bì yǐ

遐曰:“风为号令,今能令旗指之,天所赞也,破之必矣。

jūn cì shén niǎo wáng zhuó yǔ qián fēng zhàn bài dùn hái hé nán

”军次神鸟,王擢与前锋战,败,遁还河南。

hái tǎo pàn lǔ sī gǔ zhēn wàn yú luò pò zhī zhǎn shǒu qiān yú jí fú qín èr qiān bā bǎi huò niú yáng shí yú wàn tóu

还讨叛虏斯骨真万余落,破之,斩首千余级,俘擒二千八百,获牛羊十余万头。

zhòng huá zì yǐ lián pò qíng dí pō dài zhèng shì xī jiē bīn kè

重华自以连破勍敌,颇怠政事,希接宾客。

sī zhí suǒ xiá jiàn yuē diàn xià chéng sì shèng zhī jī dāng shēng píng zhī huì hé dāng jīn zhī rèn yōu shuài tǔ zhī tú tàn

司直索遐谏曰:“殿下承四圣之基, 当升平之会,荷当今之任,忧率土之涂炭。

yi gōng qīn wàn jī kāi yán yīng yì sù yè qián qián miǎn yú shù zhèng

宜躬亲万机,开延英乂,夙夜干干,勉于庶政。

zì qǐng nèi wài áo rán jiē yún qù zéi tóu chéng zhě yīng jí fǔ wèi ér mí rì bù jiē

自顷内外嚣然,皆云去贼投诚者应即抚慰,而弥日不接。

guó lǎo cháo xián dāng xū jǐ yǐn nà xún fǎng zhèng shì bǐ duō jīng xún jī shuò bù liú yì jiē zhī

国老朝贤,当虚己引纳,询访政事,比多经旬积朔,不留意接之。

wén zòu rù nèi lì yuè bù xǐng fèi tì jiàn wu zhù qíng yú qí yì zhī jiān qiǎn quǎn zuǒ yòu xiǎo chén zhī yú bù cún jiàng xiàng yuǎn dà zhī móu

文奏入内,历月不省,废替见务, 注情于棋弈之间,缱绻左右小臣之娱,不存将相远大之谋。

zhì shǐ qīn chén bù yán cháo lì dù kǒu yú chén suǒ yǐ huí huáng wàng qǐn yǔ shí yě

至使亲臣不言,朝吏杜口,愚臣所以回惶忘寝与食也。

jīn wáng shì rú huǐ bǎi xìng dào xuán zhèng shì diàn xià xián dǎn rú xīn lì xīn zhī rì

今王室如毁,百姓倒悬,正是殿下衔胆茹辛厉心之日。

shēn yuàn chuí xīn cháo zhèng yán nà zhí yán zhōu yuán wǔ měi yǐ chéng liù dé juān bǐ jìn xí mǐ sài wài shēng xiū zhèng tīng cháo shǐ xià guān ér huà

深愿垂心朝政,延纳直言,周爰五美,以成六德,捐彼近习,弭塞外声,修政听朝,使下观而化。

zhòng huá lǎn zhī dà yuè yōu wén dá xiè rán bù zhī gǎi yě

”重华览之大悦,优文答谢,然不之改也。

zhào qiǎn shì yù shǐ shù guī bài zhòng huá hù qiāng xiào wèi liáng zhōu cì shǐ jiǎ jié

诏遣侍御史俞归拜重华护羌校尉、凉州刺史、假节。

shì shí shí jì lóng xi zhōng láng jiàng wáng zhuó tún jié lǒng shàng wèi fú xióng suǒ pò bēn zhòng huá

是时石季龙西中郎将王擢屯结陇上,为苻雄所破,奔重华。

zhòng huá hòu chǒng zhī yǐ wéi zhēng lǔ jiāng jūn qín zhōu cì shǐ jiǎ jié shǐ zhāng hóng zōng yōu lǜ bù qí wàn wǔ qiān pèi zhuó fá fú jiàn

重华厚宠之,以为征虏将军、秦州刺史、假节, 使张弘、宗悠率步骑万五千配擢,伐苻健。

jiàn qiǎn fú shuò yù zhī zhàn yú lóng lí

健遣苻硕御之,战于龙黎。

zhuó děng dà bài dān qí ér hái hóng yōu jiē méi

擢等大败, 单骑而还,弘、悠皆没。

zhòng huá tòng zhī sù fú wèi zhàn wáng lì shì jǔ āi hào tòng gè qiǎn diào wèn qí jiā

重华痛之,素服为战亡吏士举哀号恸,各遣吊问其家。

fù shòu zhuó bīng shǐ gōng qín zhōu kè zhī

复授擢兵,使攻秦州,克之。

qiǎn shǐ shàng shū yuē jì lóng zì bì yí jìn yóu hún qǔ luàn wǔ wáng dǔ jī zé fā

遣使上疏曰:“季龙自毙,遗烬游魂,取乱侮亡,睹机则发。

chén jīn qiǎn qián dōu fēng dū péi héng bù qí qī wàn yáo chū lǒng shàng yǐ sì shèng cháo hè rán zhī wēi

臣今遣前都锋督裴恒步骑七万,遥出陇上,以俟圣朝赫然之威。

shān dōng sāo rǎo bù zú cuò huái cháng ān gāo yú yi sù píng dàng

山东骚扰不足厝怀,长安膏腴,宜速平荡。

chén shǒu rèn xī huāng shān chuān yōu yuǎn dà shì liù jūn bù jí tīng shòu zhī mò

臣守任西荒,山川悠远,大誓六军,不及听受之末;

měng jiàng yīng yáng bù yù gào chéng zhī cì zhān yún wàng rì gū fèn yì shāng dàn jiàn kāng kǎi zhōng qíng yùn jié

猛将鹰扬,不豫告成之次,瞻云望日,孤愤义伤,弹剑慷慨,中情蕴结。

yú shì kāng xiàn huáng hòu zhào bào qiǎn shǐ jìn zhòng huá wèi liáng zhōu mù

”于是康献皇后诏报,遣使进重华为凉州牧。

shì shí yù shǐ shù guī zhì liáng zhōu zhòng huá fāng móu wèi liáng wáng bù kěn shòu zhào shǐ qīn xìn rén chén měng wèi guī yuē wǒ jiā zhǔ gōng yì shì zhōng yú jìn shì ér bù rú xiān bēi yǐ

是时御史俞归至凉州,重华方谋为凉王,不肯受诏,使亲信人沈猛谓归曰: “我家主公奕世忠于晋室,而不如鲜卑矣。

tái jiā mù róng huàng yàn wáng jīn fu shòu zhōu zhǔ dà jiàng jūn hé yǐ jiā quàn yǒu gōng zhōng yì zhī chén hu

台加慕容皝燕王,今甫授州主大将军, 何以加劝有功忠义之臣乎!

míng tái jīn yi yí hé yòu gòng quàn zhōu zhǔ wèi liáng wáng

明台今宜移河右,共劝州主为凉王。

dài fū chū shǐ gǒu lì shè jì zhuān zhī kě yě

大夫出使,苟利社稷,专之可也。

guī duì yuē wáng zhě zhī zhì yì xìng bù dé chēng wáng

”归对曰:“王者之制,异姓不得称王;

jiǔ zhōu zhī nèi zhòng jué bù dé guò gōng

九州之内,重爵不得过公。

hàn gāo yī shí wáng yì xìng xún jiē zhū miè gài quán shí zhī yi fēi jiù tǐ yě

汉高一时王异姓,寻皆诛灭,盖权时之宜,非旧体也。

gù wáng líng yuē fēi liú shì ér wáng tiān xià gòng fá zhī

故王陵曰:‘非刘氏而王, 天下共伐之。

zhì yú róng dí bù cóng cǐ lì

’至于戎狄,不从此例。

chūn qiū shí wú chǔ chēng wáng ér zhū hóu bù yǐ wèi fēi zhě gài mán yí chù zhī yě

春秋时吴楚称王,而诸侯不以为非者,盖蛮夷畜之也。

jiǎ lìng qí lǔ chēng wáng zhū hóu qǐ bù fá zhī

假令齐鲁称王,诸侯岂不伐之!

gù shèng shàng yǐ guì gōng zhōng xián shì yǐ jué yǐ shàng gōng wèi yǐ fāng bó xiān bēi běi dí qǐ zú wéi bǐ zāi

故圣上以贵公忠贤,是以爵以上公,位以方伯,鲜卑北狄,岂足为比哉!

zi shī wèn yě

子失问也。

qiě wú yòu wén zhī yǒu shū xūn jué shì zhě yì yǒu bu shi zhī shǎng ruò jīn biàn yǐ guì gōng wèi wáng zhě shè guì gōng yǐ hé yòu zhī zhòng nán píng bā shǔ dōng sǎo zhào wèi xiū fù jiù dū yǐ yíng tiān zǐ tiān zǐ fù yǐ hé jué hé wèi kě yǐ jiā shǎng

且吾又闻之,有殊勋绝世者亦有不世之赏,若今便以贵公为王者,设贵公以河右之众南平巴蜀,东扫赵魏,修复旧都, 以迎天子,天子复以何爵何位可以加赏?

xìng sān sī zhī

幸三思之。

měng jù xuān guī yán zhòng huá suì zhǐ

”猛具宣归言,重华遂止。

zhòng huá hǎo yǔ qún xiǎo yóu xì lǚ chū qián bó yǐ cì zuǒ yòu

重华好与群小游戏,屡出钱帛以赐左右。

zhēng shì suǒ zhèn jiàn yuē xiān wáng qǐn bù ān xí zhì píng tiān xià gù shàn jiǎ bīng jī zī shí

征事索振谏曰:“先王寝不安席,志平天下,故缮甲兵,积资实。

dà yè wèi jiù huái hèn jiǔ quán

大业未就,怀恨九泉。

diàn xià zāo jù kòu yú liàng ān zhī zhōng lài zhòng ěr yǐ cuò qíng dí

殿下遭巨寇于谅暗之中,赖重饵以挫勍敌。

jīn yí jìn shàng guǎng cāng tǎng xū jié jīn bó zhī fèi suǒ yí shèn zhī

今遗烬尚广,仓帑虚竭,金帛之费,所宜慎之。

xī shì zǔ jí wèi gōng qīn wàn jī zhāng fèng yì què bào bù zhōng rì gù néng lóng zhōng xìng zhī yè dìng wàn shì zhī gōng

昔世祖即位,躬亲万机,章奉诣阙,报不终日,故能隆中兴之业,定万世之功。

jīn zhāng fèng tíng zhì dòng jīng shí yuè xià qíng bù dé shàng dá āi qióng kùn yú líng yǔ gài fēi míng zhǔ zhī shì chén qiè wèi ān

今章奉停滞,动经时月, 下情不得上达,哀穷困于囹圄,盖非明主之事,臣窃未安。

zhòng huá shàn zhī

”重华善之。

jiāng shòu zhào wèi jí ér zú shí nián èr shí qī

将受诏,未及而卒,时年二十七。

zài wèi shí yī nián

在位十一年。

sī shì yuē zhāo gōng hòu gǎi yuē huán gōng mù dì cì shì yuē jìng liè

私谥曰昭公,后改曰桓公,穆帝赐谥曰敬烈。

zi yào líng sì

子耀灵嗣。

yào líng zì yuán shū

耀灵字元舒。

nián shí suì sì shì chēng dà sī mǎ xiào wèi cì shǐ xī píng gōng

年十岁嗣事,称大司马、校尉、刺史、西平公。

bó fù cháng níng hóu zuò xìng qīng qiǎo shàn chéng nèi wài chū yǔ zhòng huá chǒng chén zhào zhǎng wèi jī děng jié yì xìng xiōng dì

伯父长宁侯祚性倾巧,善承内外,初与重华宠臣赵长、尉缉等结异姓兄弟。

zhǎng děng jiǎo chēng zhòng huá yí lìng yǐ zuò wèi chí jié dū zhōng wài zhū jūn fǔ jūn jiāng jūn fǔ zhèng

长等矫称重华遗令,以祚为持节、督中外诸军、抚军将军,辅政。

zhǎng dài yì yǐ yào líng chōng yòu shí nán wèi yí yi lì zhǎng jūn

长待议以耀灵冲幼,时难未夷,宜立长君。

zuò xiān zhēng zhòng huá mǔ mǎ shì mǎ shì suì cóng jī yì mìng fèi yào líng wèi liáng níng hòu ér lì zuò

祚先烝重华母马氏,马氏遂从缉议,命废耀灵为凉宁侯而立祚。

zuò xún shǐ yáng qiū hú hài yào líng yú dōng yuàn mái zhī yú shā kēng sī shì yuē āi gōng

祚寻使杨秋胡害耀灵于东苑,埋之于沙坑,私谥曰哀公。

zuò zì tài bó bó xué xióng wǔ yǒu zhèng shì zhī cái

祚字太伯,博学雄武,有政事之才。

jì lì zì chēng dà dū dū dà jiàng jūn liáng zhōu mù liáng gōng

既立,自称大都督、大将军、凉州牧、凉公。

yín bào bù dào yòu tōng zhòng huá qī péi shì zì gé nèi yìng qiè jí jùn zhòng huá wèi jià zǐ nǚ wú bù bào luàn guó rén xiāng mù xián fù qiáng cí zhī shī

淫暴不道,又通重华妻裴氏,自阁内媵妾及骏、重华未嫁子女,无不暴乱,国人相目,咸赋《墙茨》之诗。

yǒng hé shí nián

永和十年。

zuò nà wèi jī zhào zhǎng děng yì jiàn chēng dì wèi lì zōng miào wǔ bā yì zhì bǎi guān xià shū yuē xī jīn xíng shī yù róng dí luàn huá hú jié dǐ qiāng xián huái qiè xǐ

祚纳尉缉、赵长等议,僭称帝位,立宗庙,舞八佾,置百官,下书曰:“昔金行失驭,戎狄乱华,胡、羯、氐、羌咸怀窃玺。

wǒ wǔ gōng yǐ shén wǔ bō luàn bǎo níng xī xià gòng kuǎn qín wáng xún shuò bù jué

我武公以神武拨乱,保宁西夏,贡款勤王,旬朔不绝。

sì zǔ chéng guāng zhōng chéng mí zhe

四祖承光,忠诚弥著。

wǎng shòu jìn chán tiān xià suǒ zhī qiān chōng xùn ràng sì shí nián yú zī yǐ

往受晋禅,天下所知,谦冲逊让,四十年于兹矣。

jīn zhōng yuán sāng luàn huá yì wú zhǔ qún hòu qiān yǐ jiǔ zhōu zhī wàng wú suǒ yī guī shén qí yuè dú wǎng suǒ píng xì bī gū shè xíng dà tǒng yǐ yī sì hǎi zhī xīn

今中原丧乱,华裔无主,群后佥以九州之望无所依归,神祇岳渎罔所凭系,逼孤摄行大统,以一四海之心。

cí bù huò yǐ miǎn cóng qún yì

辞不获已,勉从群议。

dài sǎo huì èr jīng dàng qīng zhōu wèi rán hòu yíng dì jiù dū xiè zuì tiān què sī yǔ zhào shù tóng cí gēng shǐ

待扫秽二京, 荡清周魏,然后迎帝旧都,谢罪天阙,思与兆庶,同兹更始。

gǎi jiàn xìng sì shí èr nián wèi hé píng yuán nián shè shū sǐ cì guān guǎ bó jiā wén wǔ jué gè yī jí zhuī chóng zēng zǔ guǐ wèi wǔ wáng zǔ shí wèi zhāo wáng cóng zǔ mào wèi chéng wáng fù jùn wéi wén wáng dì zhòng huá wèi míng wáng

”改建兴四十二年为和平元年,赦殊死,赐鳏寡帛,加文武爵各一级,追崇曾祖轨为武王,祖寔为昭王, 从祖茂为成王,父骏为文王,弟重华为明王。

lì qī xīn shì wèi huáng hòu dì tiān xī wèi cháng níng wáng zi tài hé wèi tài zǐ tíng jiān wèi jiàn kāng wáng yào líng dì xuán jìng wèi liáng wǔ hòu

立妻辛氏为皇后,弟天锡为长宁王, 子泰和为太子,庭坚为建康王,耀灵弟玄靓为凉武侯。

qí yè tiān yǒu guāng rú chē gài shēng ruò léi tíng zhèn dòng chéng yì

其夜,天有光如车盖,声若雷霆,震动城邑。

míng rì dà fēng bá mù

明日,大风拔木。

zāi yì lǚ jiàn ér zuò xiōng nüè yù shén

灾异屡见,而祚凶虐愈甚。

qí shàng shū mǎ jí yǐ qiē jiàn miǎn guān

其尚书马岌以切谏免官。

láng zhōng dīng qí yòu jiàn yuē xiān gōng lèi zhí zhōng jié

郎中丁琪又谏曰:“先公累执忠节,

yuǎn zōng wú huì

远宗吴会,

chí yíng shǒu qiān

持盈守谦,

wǔ shí zuò zài

五十作载,

cāng shēng suǒ yǐ hú qǐ xi wàng

苍生所以鹄企西望,

sì hǎi suǒ yǐ zhù xīn dà liáng

四海所以注心大凉,

huáng tiān chuí zàn

皇天垂赞,

shì shù xiào sǐ zhě

士庶效死者,

zhèng yǐ xiān gōng dào gāo péng kūn

正以先公道高彭昆,

zhōng yú xī bó

忠逾西伯,

wàn lǐ tōng qián

万里通虔,

rèn jié bù èr gù yě

任节不贰故也。

néng yǐ yī zhōu zhī zhòng kàng bēng tiān zhī lǔ shī tú suì qǐ rén bù gào pí

能以一州之众抗崩天之虏,师徒岁起,人不告疲。

bì xià suī yǐ dà shèng xióng zī zuǎn róng hóng xù xūn dé wèi gāo yú xiān gōng ér xíng gé mìng zhī shì chén qiè wèi jiàn qí kě

陛下虽以大圣雄姿纂戎鸿绪,勋德未高于先公,而行革命之事,臣窃未见其可。

huá yí suǒ yǐ guī xì dà liáng yì bīng suǒ yǐ qiān lǐ xiǎng fù zhě yǐ bì xià wèi běn cháo zhī gù

华夷所以归系大凉、义兵所以千里响赴者,以陛下为本朝之故。

jīn jì zì zūn rén sī gāo jìng yī yú zhī dì hé yǐ dāng zhōng guó zhī shī

今既自尊,人斯高竞,一隅之地何以当中国之师!

chéng jùn chōng shēng fù shèng zhì kòu wéi bì xià tú zhī

城峻冲生,负乘致寇,惟陛下图之。

zuò dà nù zhǎn zhī yú què xià

”祚大怒, 斩之于阙下。

qiǎn qí jiāng hé hào lǜ zhòng fá lì jiān róng yú nán shān dà bài ér hái

遣其将和昊率众伐丽靬戎于南山,大败而还。

tài wèi huán wēn rù guān wáng zhuó shí zhèn lǒng xī chí shǐ yú zuò yán wēn shàn yòng bīng shì zài nán cè

太尉桓温入关,王擢时镇陇西,驰使于祚,言温善用兵,势在难测。

zuò jì zhèn jù yòu lǜ zhuó fǎn shì jí zhào mǎ jí fù wèi ér yǔ zhī móu

祚既震惧, 又虑擢反噬,即召马岌复位而与之谋。

mì qiǎn qīn rén cì zhuó shì jué bù kè

密遣亲人刺擢,事觉,不克。

zuò yì jù dà jù zhòng shēng yán dōng zhēng shí yù xi bǎo dūn huáng

祚益惧,大聚众,声言东征,实欲西保敦煌。

huì wēn hái ér zhǐ

会温还而止。

gèng qiǎn qí píng dōng jiāng jūn qín zhōu cì shǐ niú bà sī bīng zhāng fāng lǜ sān qiān rén jī zhuó pò zhī

更遣其平东将军秦州刺史牛霸、司兵张芳率三千人击擢,破之。

zhuó bēn yú fú jiàn

擢奔于苻健。

qí guó zhōng wǔ yuè shuāng jiàng shā miáo jià guǒ shí

其国中五月霜降,杀苗稼果实。

zuò zōng rén zhāng guàn shí zhèn fú hǎn zuò è qí qiáng qiǎn qí jiāng yì chuāi zhāng líng lǜ bù qí wàn sān qiān yǐ xí zhī

祚宗人张瓘时镇枹罕,祚恶其强,遣其将易揣、张玲率步骑万三千以袭之。

shí zhāng yè rén wáng luán pō zhī shén dào yán yú zuò yuē jūn chū bù fù hái liáng guó jiāng yǒu bù lì yǐ

时张掖人王鸾颇知神道,言于祚曰:“军出不复还,凉国将有不利矣。

zuò dà nù yǐ luán yāo yán jū zhòng zhǎn zhī yǐ xùn sān jūn nǎi fā

”祚大怒,以鸾妖言沮众,斩之以徇,三军乃发。

luán lín xíng yuē wǒ sǐ bù èr shí rì jūn bì bài

鸾临刑曰:“我死不二十日,军必败。

shí yǒu shén jiàng yú xuán wǔ diàn zì chēng xuán míng yú rén jiāo yǔ

”时有神降于玄武殿,自称玄冥,与人交语。

zuò rì yè qí zhī shén yán yǔ zhī fú lì zuò shén xìn zhī

祚日夜祈之,神言与之福利,祚甚信之。

zuò yòu qiǎn zhāng yè tài shǒu suǒ fú dài guàn zhèn fú hǎn wèi guàn suǒ shā

祚又遣张掖太守索孚代瓘镇枹罕,为瓘所杀。

líng děng jì hé wèi bì yòu wèi guàn bīng suǒ pò

玲等济河未毕,又为瓘兵所破。

réng jiù dān qí bēn zǒu guàn jūn niè zhī

仍旧单骑奔走,瓘军蹑之。

zuò zhòng zhèn jù

祚众震惧。

dūn huáng rén sòng hùn yǔ dì chéng děng jù zhòng yǐ yīng guàn

敦煌人宋混与弟澄等聚众以应瓘。

zhào zhǎng zhāng shú děng jù zuì rù gé hū zhòng huá mǔ mǎ shì chū diàn bài yào líng shù dì xuán jìng wéi zhǔ

赵长、张璹等惧罪,入阁呼重华母马氏出殿,拜耀灵庶弟玄靓为主。

chuāi děng lǜ zhòng rù diàn fá zhǎng shā zhī

揣等率众入殿伐长,杀之。

guàn dì jū jí zi sōng mù shù bǎi shì rén yáng shēng yán zhāng zuò wú dào wǒ xiōng dà jūn yǐ dào chéng dōng gǎn yǒu jǔ shǒu zhě zhū sān zú

瓘弟琚及子嵩募数百市人,扬声言:“张祚无道,我兄大军已到城东,敢有举手者诛三族。

zuò zhòng pī sǎn

”祚众披散。

jū sōng lǜ zhòng rù chéng zuò àn jiàn diàn shàng dà hū lìng zuǒ yòu sǐ zhàn

琚、嵩率众入城,祚按剑殿上,大呼,令左右死战。

zuò jì shī zhòng xīn mò yǒu dòu zhì yú shì bèi shā

祚既失众心,莫有斗志,于是被杀。

xiāo qí shǒu xuān shì nèi wài bào shī dào zuǒ guó nèi xián chēng wàn suì

枭其首,宣示内外,暴尸道左,国内咸称万岁。

zuò cuàn lì sān nián ér wáng

祚篡立三年而亡。

xuán jìng zì yuán ān

玄靓字元安。

jì lì zì hào dà dū dū dà jiàng jūn xiào wèi liáng zhōu mù xī píng gōng shè qí guó nèi fèi hé píng zhī hào fù chēng jiàn xìng sì shí sān nián

既立,自号大都督、大将军、校尉、凉州牧、西平公,赦其国内, 废和平之号,复称建兴四十三年。

zhū zuò èr zi yǐ zhāng guàn wèi wèi jiāng jūn lǐng bīng wàn rén xíng dà jiàng jūn shì gǎi yì liáo shǔ

诛祚二子,以张瓘为卫将军,领兵万人,行大将军事,改易僚属。

yǒu lǒng xī rén li yǎn zhū dà xìng péng yáo zì lì yú lǒng yòu fèng zhōng xīng nián hào bǎi xìng yuè zhī

有陇西人李俨,诛大姓彭姚,自立于陇右,奉中兴年号,百姓悦之。

xuán jìng qiǎn niú bà lǜ zhòng tǎo zhī wèi dá ér xī píng rén wèi chēn yòu jù jùn pàn

玄靓遣牛霸率众讨之,未达,而西平人卫𬘭又据郡叛。

bà zhòng kuì dān qí ér hái

霸众溃,单骑而还。

guàn xiān yù zhēng chēn yǐ xiōng guī zài chēn zhōng wèi yí chēn yì yǐ dì zài guàn zhōng gù bǐ wǒ jīng nián bù xiāng fá

瓘先欲征𬘭、以兄珪在𬘭中为疑,𬘭亦以弟在瓘中,故彼我经年不相伐。

xī píng rén guō xūn jiě tiān wén bù yīng zhōu jùn zhī mìng chēn lǐ pìn zhī

西平人郭勋解天文,不应州郡之命,𬘭礼聘之。

xūn yuē zhāng shì yīng shuāi wèi shì dāng xìng qǐ de yǐ yī dì ér miè yī mén yi sù fá guàn

勋曰:“张氏应衰,卫氏当兴,岂得以一弟而灭一门,宜速伐瓘。

chēn jiāng cóng zhī

”𬘭将从之。

guàn qiǎn dì jū lǐng dà zhòng zhēng chēn bài zhī

瓘遣弟琚领大众征𬘭败之。

xī píng tián xuán yào jiǔ quán tài shǒu mǎ jī bèi guàn yīng chēn xuán wèi jī yuē chēn jī qí dōng wǒ děng jué qí xi bù liù xún tiān xià kě dìng sī bì kǒu bǔ shé yě

西平田旋要酒泉太守马基背瓘应𬘭, 旋谓基曰:“𬘭击其东,我等绝其西,不六旬,天下可定,斯闭口捕舌也。

jī xǔ zhī

”基许之。

guàn qiǎn sī mǎ zhāng yáo wáng guó jiāng èr qiān rén fá jī bài zhī zhǎn jī xuán èr rén zhī shǒu chuán gū zāng

瓘遣司马张姚、王国将二千人伐基,败之,斩基、旋二人之首,传姑臧。

guàn xiōng dì qiáng shèng fù qí xūn lì yǒu cuàn lì zhī móu

瓘兄弟强盛,负其勋力,有篡立之谋。

fǔ guó sòng hùn yǔ dì chéng gòng tǎo guàn jǐn yí qí shǔ xuán jìng yǐ hùn wèi dū du zhōng wài zhū jūn shì chē qí dà jiàng jūn jiǎ jié fǔ zhèng

辅国宋混与弟澄共讨瓘,尽夷其属,玄靓以混为都督中外诸军事、车骑大将军、假节,辅政。

hùn zú yòu yǐ chéng dài zhī

混卒,又以澄代之。

xuán jìng yòu sī mǎ zhāng yōng è chéng zhuān shàn shā zhī

玄靓右司马张邕恶澄专擅,杀之。

suì miè sòng shì xuán jìng nǎi yǐ yōng wèi zhōng hù jūn shū fù tiān xī wèi zhōng lǐng jūn gòng fǔ zhèng

遂灭宋氏,玄靓乃以邕为中护军,叔父天锡为中领军, 共辅政。

yōng zì yǐ gōng dà jiāo jīn yín zòng yòu tōng mǎ shì shù dǎng zhuān quán

邕自以功大,骄矜淫纵,又通马氏,树党专权。

guó rén huàn zhī

国人患之。

tiān xī fù xīn guō zēng liú sù èr rén bìng nián shí bā jiǔ yīn qǐn wèi tiān xī yuē tiān xià shì yù wèi jìng

天锡腹心郭增、刘肃二人,并年十八九,因寝,谓天锡曰:“天下事欲未静。

tiān xī yuē hé wèi yě

”天锡曰:“何谓也?

èr rén yuē jīn hù jūn chū rù yǒu sì cháng níng

” 二人曰:“今护军出入,有似长宁。

tiān xī dà jīng yuē wǒ zǎo yí zhī wèi gǎn chū kǒu

”天锡大惊曰:“我早疑之,未敢出口。

jì dāng yún hé

计当云何?

sù yuē zhèng dāng sù chú zhī ěr

”肃曰:“政当速除之耳。

tiān xī yuē ān dé qí rén

”天锡曰:“安得其人?

sù yuē sù jí shì yě

”肃曰:“肃即是也。

tiān xī yuē rǔ nián shào gèng qiú kě yǔ móu zhě

” 天锡曰:“汝年少,更求可与谋者。

sù yuē zhào bái jū jí sù èr rén zú yǐ bàn zhī yǐ

”肃曰:“赵白驹及肃二人足以办之矣。

yú shì tiān xī cóng bīng sì bǎi rén yǔ yōng jù rù cháo sù yǔ bái jū tī dāo qiào chū rèn cóng tiān xī rù

”于是天锡从兵四百人,与邕俱入朝,肃与白驹剔刀鞘出刃,从天锡入。

zhí yōng yú mén xià sù zhuó zhī bù zhōng bái jū jì zhī yòu bù kè èr rén yǔ tiān xī jù rù jìn zhōng

值邕于门下, 肃斫之不中,白驹继之,又不克,二人与天锡俱入禁中。

yōng de yì zǒu yīn lǜ jiá shì sān bǎi yú rén fǎn gōng jìn mén

邕得逸走,因率甲士三百余人反攻禁门。

tiān xī shàng wū dà hū wèi jiàng shì yuē zhāng yōng xiōng nì suǒ xíng wú dào zhū sòng hé zuì jǐn zhū miè zhī

天锡上屋大呼,谓将士曰:“张邕凶逆,所行无道,诸宋何罪,尽诛灭之?

qīng fù guó jiā sì luàn shè jì

倾覆国家,肆乱社稷。

wǒ bù xī sǐ shí jù xiān rén fèi sì shì bù huò yǐ gù ěr

我不惜死,实惧先人废祀,事不获已故耳。

wǒ jiā mén hù shì ér jiàng shì qǐ kě yǐ gān gē jiàn xiàng

我家门户事,而将士岂可以干戈见向!

jīn zhī suǒ qǔ yōng shēn ér yǐ

今之所取,邕身而已。

tiān dì yǒu líng wú bù shí yán

天地有灵,吾不食言。

yōng zhòng wén zhī xī sàn zǒu yōng yǐ jiàn zì wěn ér sǐ

”邕众闻之,悉散走,邕以剑自刎而死。

yú shì xī zhū yōng dǎng

于是悉诛邕党。

xuán jìng nián jì yòu chōng xìng yòu rén ruò tiān xī jì kè yōng zhuān zhǎng cháo zhèng gǎi jiàn xìng sì shí jiǔ nián fèng shēng píng zhī hào

玄靓年既幼冲,性又仁弱,天锡既克邕,专掌朝政,改建兴四十九年,奉升平之号。

xīng níng yuán nián jùn qī mǎ shì zú xuán jìng yǐ qí shù mǔ guō shì wèi tài fēi

兴宁元年,骏妻马氏卒,玄靓以其庶母郭氏为太妃。

guō shì yǐ tiān xī zhuān zhèng yǔ dà chén zhāng qīn děng móu tǎo zhī

郭氏以天锡专政,与大臣张钦等谋讨之。

shì xiè qīn děng fú fǎ

事泄,钦等伏法。

shì suì tiān xī lǜ zhòng rù jìn mén qián hài xuán jìng xuān yán bào hōng shí nián shí sì

是岁,天锡率众入禁门,潜害玄靓,宣言暴薨, 时年十四。

zài wèi jiǔ nián

在位九年。

sī shì yuē chōng gōng xiào wǔ dì cì shì yuē jìng dào gōng

私谥曰冲公,孝武帝赐谥曰敬悼公。

tiān xī zì chún gǔ jùn shǎo zǐ yě xiǎo míng dú huó

天锡字纯嘏,骏少子也,小名独活。

chū zì gōng chún gǔ rù cháo rén xiào qí sān zì yīn zì gǎi yān

初字公纯嘏,入朝,人笑其三字,因自改焉。

xuán jìng sǐ guó rén lì zhī zì hào dà jiàng jūn xiào wèi liáng zhōu mù xī píng gōng

玄靓死,国人立之,自号大将军、校尉、凉州牧、西平公。

qiǎn sī mǎ lún qiān fèng zhāng qǐng mìng bìng sòng yù shǐ shù guī huán jīng dū

遣司马纶骞奉章请命,并送御史俞归还京都。

tài hé chū zhào yǐ tiān xī wèi dà jiàng jūn dà dū dū dū lǒng yòu guān zhōng zhū jūn shì hù qiāng xiào wèi liáng zhōu cì shǐ xī píng gōng

太和初,诏以天锡为大将军、大都督、督陇右关中诸军事、护羌校尉、凉州刺史、西平公。

tiān xī shù yàn yuán chí zhèng shì pō fèi

天锡数宴园池,政事颇废。

dàng nán jiāng jūn jiào shū jì jiǔ suǒ shāng shàng shū jí jiàn tiān xī dá yuē wú fēi hǎo xíng xíng yǒu de yě

荡难将军、校书祭酒索商上疏极谏,天锡答曰: “吾非好行,行有得也。

guān cháo róng zé jìng cái xiù zhī shì

观朝荣,则敬才秀之士;

wán zhī lán zé ài dé xíng zhī chén

玩芝兰,则爱德行之臣;

dǔ sōng zhú zé sī zhēn cāo zhī xián

睹松竹, 则思贞操之贤;

lín qīng liú zé guì lián jié zhī xíng

临清流,则贵廉洁之行;

lǎn màn cǎo zé jiàn tān huì zhī lì

览蔓草,则贱贪秽之吏;

féng biāo fēng zé è xiōng jiǎo zhī tú

逢飚风,则恶凶狡之徒。

ruò yǐn ér shēn zhī chù lèi ér cháng zhī zhù wú yí lòu yǐ

若引而申之,触类而长之,庶无遗漏矣。

qiāng lián qí zì chēng yì zhōu cì shǐ lǜ lüè yáng sì qiān jiā bèi fú jiān jiù li yǎn

羌廉岐自称益州刺史,率略阳四千家背苻坚就李俨。

tiān xī zì wǎng tǎo zhī yǐ bié jià yáng yù wèi jiān qián fēng jūn shì qián jiāng jūn qù jīn chéng

天锡自往讨之,以别驾杨遹为监前锋军事、前将军,趣金城。

jìn xìng xiāng cháng jù wèi shǐ chí jié zhēng dōng jiāng jūn xiàng zuǒ nán yóu jī jiāng jūn zhāng tǒng chū bái tǔ tiān xī zì lǜ sān wàn rén cì cāng sōng fá yǎn

晋兴相常据为使持节、征东将军,向左南,游击将军张统出白土,天锡自率三万人次仓松,伐俨。

yǎn dà bài rù chéng gù shǒu qiǎn zi chún qiú jiù yú fú jiān

俨大败,入城固守,遣子纯求救于苻坚。

jiān shǐ qí jiāng wáng měng jiù zhī

坚使其将王猛救之。

tiān xī bài jì sǐ zhě shí èr sān tiān xī nǎi hái

天锡败绩,死者十二三,天锡乃还。

lì zǐ dà huái wèi shì zi

立子大怀为世子。

zì tiān xī zhī sì shì yě lián nián dì zhèn shān bēng shuǐ quán yǒng chū liǔ huà wèi sōng huǒ shēng ní zhōng

自天锡之嗣事也,连年地震山崩,水泉涌出,柳化为松,火生泥中。

ér tiān xī huāng yú shēng sè bù xù zhèng shì

而天锡荒于声色,不恤政事。

chū ān dìng liáng jǐng dūn huáng liú sù bìng yǐ mén zhòu zǒng jiǎo yǔ tiān xī yǒu nì

初,安定梁景、敦煌刘肃并以门胄,总角与天锡友昵。

zhāng yōng zhī zhū sù jǐng yǒu xūn tiān xī shēn dé zhī cì xìng zhāng shì yòu gǎi qí zì yǐ wéi jǐ zi

张邕之诛,肃、景有勋,天锡深德之赐姓张氏,又改其字,以为己子。

tiān xī zhū zǐ jiē yǐ dà wéi zì gù jǐng yuē dà yì sù yuē dà chéng

天锡诸子皆以大为字,故景曰大奕,肃曰大诚。

fèi dà huái wèi gāo chāng gōng gēng lì bì zǐ dà yù wèi shì zǐ jǐng sù děng jù cān zhèng shì

废大怀为高昌公,更立嬖子大豫为世子,景、肃等俱参政事。

rén qíng yuàn jù cóng dì cóng shì zhōng láng xiàn qiē jiàn bù nà

人情怨惧,从弟从事中郎宪切谏,不纳。

shí fú jiān qiáng shèng měi gōng zhī bīng wú nìng suì

时苻坚强盛,每攻之,兵无宁岁。

tiān cì shén jù nǎi lì tán xíng shēng lǜ diǎn jūn jiāng jūn zhāng níng zhōng jiān jiāng jūn mǎ ruì děng yáo yǔ jìn sān gōng méng shì xiàn shū dà sī mǎ huán wēn kè liù nián xià shì tóng dà jǔ

天赐甚惧,乃立坛刑牲,率典军将军张宁、 中坚将军马芮等,遥与晋三公盟誓,献书大司马桓温,克六年夏誓同大举。

qiǎn cóng shì zhōng láng hán bó fèn jié jiāng jūn kāng miào fèng biǎo bìng sòng méng wén

遣从事中郎韩博、奋节将军康妙奉表,并送盟文。

bó yǒu kǒu cái wēn shén chēng zhī

博有口才,温甚称之。

cháng dà huì wēn shǐ sī mǎ diāo yí cháo zhī yí wèi bó yuē jūn shì hán lú hòu yá

尝大会,温使司马刁彝嘲之,彝谓博曰:“君是韩卢后邪?

bó yuē qīng shì hán lú hòu

”博曰:“卿是韩卢后。

wēn xiào yuē diāo yǐ jūn xìng hán gù xiāng wèn yān

”温笑曰: “刁以君姓韩,故相问焉。

tā zì xìng diāo nà de hán lú hòu yá

他自姓刁,那得韩卢后邪!

bó yuē míng gōng tuō wèi zhī sī duǎn wěi zhě zé wèi diāo yě

”博曰:“明公脱未之思, 短尾者则为刁也。

yī zuò tuī tàn yān

”一坐推叹焉。

tài yuán yuán nián fú jiān qiǎn qí jiāng gǒu cháng máo dāng liáng xī yáo cháng lái kòu dù shí chéng jīn

太元元年,苻坚遣其将苟苌、毛当、梁熙、姚苌来寇,渡石城津。

tiān xī jí yì zhōng lù shì xí lè yuē xiān gōng jì yǒu gù shì xú sī hòu biàn cǐ sūn zhòng móu qū shēn zhī lüè yě

天锡集议, 中录事席仂曰:“先公既有故事,徐思后变,此孙仲谋屈伸之略也。

zhòng yǐ lè wèi lǎo qiè xián yuē lóng xiāng jiāng jūn mǎ dá jīng bīng wàn rén jù zhī bì bù gǎn jìn

”众以仂为老怯,咸曰:“龙骧将军马达,精兵万人距之,必不敢进。

guǎng wǔ tài shǒu xīn zhāng bǎo chéng gù shǒu

”广武太守辛章保城固守。

zhāng yǔ jìn xìng xiāng péng zhī zhèng xī píng xiāng zhào yí móu yuē mǎ dá chū yú háng zhèn bì bù wéi yòng zé qín jūn shēn rù

章与晋兴相彭知正、西平相赵疑谋曰:“马达出于行阵,必不为用,则秦军深入。

wú xiāng yǔ lǜ sān jùn jīng zú duàn qí liáng yùn jué yī zhāo mìng yǐ

吾相与率三郡精卒,断其粮运,决一朝命矣。

zhēng dōng cháng jù yì yù xiān jī yáo cháng xū tiān xī mìng

”征东常据亦欲先击姚苌,须天锡命。

tiān xī lǜ wàn rén dùn jīn chāng chéng

天锡率万人顿金昌城。

mǎ dá wàn rén nì cháng děng yīn qǐng xiáng bīng rén sàn zǒu

马达万人逆苌等,因请降,兵人散走。

cháng jù xí lè jiē zhàn sǐ

常据、席仂皆战死。

sī bīng zhào chōng zhé yǔ cháng kǔ zhàn yòu sǐ

司兵赵充哲与苌苦战,又死。

zhōng wèi jiāng jūn shǐ jǐng yì méi yú zhèn

中卫将军史景亦没于阵。

tiān xī dà jù chū chéng zì zhàn chéng nèi yòu fǎn

天锡大惧,出城自战,城内又反。

tiān xī jiǒng bī jiàng yú cháng děng

天锡窘逼,降于苌等。

chū tiān xī suǒ jū ān chāng mén jí píng zhāng diàn wú gù ér bēng xún rì ér guó wáng

初,天锡所居安昌门及平章殿无故而崩,旬日而国亡。

jí wèi fán shí sān nián

即位凡十三年。

zì guǐ wèi liáng zhōu zhì tiān xī fán jiǔ shì qī shí liù nián yǐ

自轨为凉州,至天锡,凡九世,七十六年矣。

fú jiān xiān wèi tiān xī qǐ zhái zhì yǐ wéi shàng shū fēng guī yì hóu

苻坚先为天锡起宅, 至,以为尚书,封归义侯。

jiān dà bài yú huái féi shí tiān xī wèi fú róng zhēng nán sī mǎ yú zhèn guī guó

坚大败于淮肥时,天锡为苻融征南司马,于阵归国。

zhào yuē xī mèng míng bù tì zhōng xiǎn jué gōng qǐ yǐ yī shěng ér fèi cái yòng

诏曰:“昔孟明不替,终显厥功,岂以一眚而废才用!

qí yǐ tiān xī wèi sàn qí cháng shì zuǒ yuán wài

其以天锡为散骑常侍、左员外。

yòu zhào yuē gù tài wèi xī píng gōng zhāng guǐ zhe dé xiá yù shì xí qián láo

”又诏曰:“故太尉、 西平公张轨著德遐域,世袭前劳。

qiáng bīng zòng hài suì zhì shī shǒu

强兵纵害,遂至失守。

sàn qí cháng shì tiān xī bá jì dēng cháo xiān sì lún tì yòng zēng qín kǎi kě fù tiān xī xī píng jùn gōng jué

散骑常侍天锡拔迹登朝, 先祀沦替,用增矜慨,可复天锡西平郡公爵。

é bài jīn zǐ guāng lù dài fu

”俄拜金紫光禄大夫。

tiān xī shǎo yǒu wén cái liú yù yuǎn jìn

天锡少有文才,流誉远近。

jí guī cháo shén bèi ēn yù

及归朝,甚被恩遇。

cháo shì yǐ qí guó pò shēn lǔ duō gòng huǐ zhī

朝士以其国破身虏,多共毁之。

kuài jī wáng dào zi cháng wèn qí xī tǔ suǒ chū tiān xī yīng shēng yuē sāng shèn tián gān chī xiāo gé xiǎng rǔ lào yǎng xìng rén wú dù xīn

会稽王道子尝问其西土所出,天锡应声曰:“桑葚甜甘,鸱鸮革响,乳酪养性,人无妒心。

hòu xíng shén hūn sàng suī chù liè wèi bù fù bèi chǐ yù

”后形神昏丧,虽处列位,不复被齿遇。

lóng ān zhōng kuài jī shì zǐ yuán xiǎn yòng shì cháng yán zhì zhī yǐ wéi xì nòng

隆安中,会稽世子元显用事,常延致之,以为戏弄。

yǐ qí jiā pín bài lú jiāng tài shǒu běn guān rú gù

以其家贫,拜庐江太守,本官如故。

huán xuán shí yù zhāo huái sì yuǎn nǎi yòng tiān xī wèi hù qiāng xiào wèi liáng zhōu cì shǐ

桓玄时,欲招怀四远,乃用天锡为护羌校尉、凉州刺史。

xún zú nián liù shí yī

寻卒,年六十一。

zhuī zèng jīn zǐ guāng lù dài fu

追赠金紫光禄大夫。

shǐ chén yuē cháng hé wài qū liú shā zuò jì yù guān xuán xiǎn jīn chéng fù gù yǒu miáo yōu cuàn dì shùn tóu ér bù jī

史臣曰:长河外区,流沙作纪,玉关悬险,金城负固,有苗攸窜,帝舜投而不羁;

qú sōu shì jū dà yǔ jí ér fāng xù

渠搜是居,大禹即而方叙。

shì féng duō nàn yīng wǔ jùn yǐ shuí hé

世逢多难,婴五郡以谁何;

shí yù bīng xiōng zǔ sān biān ér gāo shì

时遇兵凶,阻三边而高视。

suī fēi jiǔ ān zhī de zú wèi gǒu quán zhī suǒ hu

虽非久安之地,足为苟全之所乎!

zhōu gōng bǎo zhī ér lì gōng shì yàn yōng zhī bù yán shì

周公保之而立功,士彦拥之布延世。

zhì yú guān xiàng jì hóng zāi zhī bù liú

挚虞观象,记洪灾之不流;

hóu jǐn chān quán zhī bà zhě zhī sī zài

侯瑾觇泉,知霸者之斯在。

fěi wéi dì shì yì yì yǒu tiān dào xī

匪唯地势,抑亦有天道歙!

mào jùn zhòng huá zī zhōng zhǒng wǔ qí qū pì lòu wú wàng běn cháo gù néng xi kòng zhū róng dōng ràng jù huá wǎn lèi yè zhī guī zǔ fù jué yù zhī chēn cóng zhèn yào xiá huāng liáng yóu zhàng shùn zhī xiào yǐ

茂、骏、 重华资忠踵武,崎岖僻陋,无忘本朝,故能西控诸戎,东攘巨猾,绾累叶之珪组, 赋绝域之琛賨,振曜遐荒,良由杖顺之效矣。

zuò yǐ bēi niè yīn qīng zhǒng sì bō yǒu cí yú tóng guǎn nǐ chén jū yú hēi shān dīng qí yǐ qiē jiàn yù zhū yí wáng luán yǐ dǎng yán yīng xiǎn lù jìng nèi yún jù chóu qí qiè míng zú zhì xiāo xuán zì rán zhī lǐ yě

祚以卑孽,阴倾冢嗣,播有茨于彤管, 拟宸居于黑山,丁琪以切谏遇诛夷,王鸾以谠言婴显戮,境内云据,仇其窃名,卒致枭悬,自然之理也。

chún gǔ wēi ruò jìng wáng qí zhòng

纯嘏微弱,竟亡其众。

fèng shēn wèi quē chǐ jì cháo liú zài xí yín huáng zǔ dé zhī yán qìng yǐ

奉身魏阙,齿迹朝流,再袭银黄,祖德之延庆矣。

zàn yuē sān xiàng gòu fēn jiǔ tǔ guā fēn

赞曰:三象构氛,九土瓜分。

dǐng qiān jiāng jiè de jué hé pēn

鼎迁江介,地绝河𣸣。

guī chéng jìn shì měi yǐ zhāng jūn

归诚晋室,美矣张君。

nèi fǔ yí lí wài ràng bū kòu

内抚遗黎,外攘逋寇。

shì jì mián yuǎn guó yì wán fù

世既绵远,国亦完富。

zhàng shùn wèi jī gài tiān suǒ yòu

杖顺为基,盖天所佑。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →