sūn dēng dǒng jīng xià tǒng zhū chōng fàn càn lǔ shèng dǒng yǎng huò yuán guō qí wu cháo lǔ bāo fàn téng rèn xù guō wén gōng zhuàng mèng lòu hán jī qiáo xiù dí tāng guō fān xīn mì liú lín zhī suǒ xí yáng kē gōng sūn fèng gōng sūn yǒng zhāng zhōng shí yuán sòng xiān guō hé guō yǔ qí jiā jù xíng xiān shēng xiè fū dài kuǐ gōng xuán zhī táo dàn táo qián
○孙登董京夏统朱冲范粲鲁胜董养霍原郭琦伍朝鲁褒泛腾任旭郭文龚壮孟陋韩绩谯秀翟汤郭翻辛谧刘𬴊之索袭杨轲公孙凤公孙永张忠石垣宋纤郭荷郭瑀祈嘉瞿硎先生谢敷戴逵龚玄之陶淡陶潜
ruò fú qióng hào chuí jǐng shǎo wēi yǐ chán qí cì
若夫穹昊垂景,少微以躔其次;
wén xì tàn yōu zhēn dùn yǐ chéng qí xiàng
《文》《系》探幽,贞遁以成其象。
gù yǒu bì yú yán sè qí dào wén hu kǒng gōng
故有避于言色,其道闻乎孔公;
jiāo hu fù guì jué yì xiáng yú sūn zi
骄乎富贵,厥义详于孙子。
shì yǐ chù róu yī cún yǒu shēng zhī héng xìng
是以处柔伊存,有生之恒性;
zài yíng sī hài wéi shén zhī cháng dào
在盈斯害,惟神之常道。
gǔ xiān zhì shì tǐ qí ruò zī jiè yān chāo sú hào rán yǎng sù cáng shēng jiāng hǎi zhī shàng juǎn jī áo fēn zhī biǎo shù liú ér jī qí qīng qǐn cháo ér tāo qí yào liáng huà yǐ fú qí zhì jué jī yǐ xū qí xīn
古先智士体其若兹,介焉超俗,浩然养素,藏声江海之上, 卷迹嚣氛之表,漱流而激其清,寝巢而韬其耀,良画以符其志,绝机以虚其心。
yù huī bīng jié chuān tīng yuè zhì xiū zhì lè zhī dào gù wú jiāng zhī xiū cháng wǎng miǎo ér bù zhuī ān pái yǎo ér wú mèn xiū shēn zì bǎo huǐ lìn fú shēng shī rén kǎo pán zhī gē yì zài cí yǐ
玉辉冰洁,川渟岳峙,修至乐之道,固无疆之休,长往邈而不追,安排窅而无闷,修身自保,悔吝弗生,诗人《考槃》之歌,抑在兹矣。
zhì yú tǐ tiān zuò zhì zhī hòu sòng xi xíng qīng zhī shí shàng nǎi zè xí yōu zhēn yǐ kāng shén huà zhēng pìn zhī lǐ bēn yú yán xué yù bó zhī zhì wěi yú zhì héng gù yuè lìng yuē jì chūn zhī yuè pìn míng shì lǐ xián zhě sī zhī wèi yú
至于体天作制之后,讼息刑清之时,尚乃仄席幽贞以康神化,征聘之礼贲于岩穴,玉帛之贽委于窒衡,故《月令》 曰:“季春之月聘名士,礼贤者”,斯之谓欤!
zì diǎn wǔ yùn kāi páng qiú yǐn yì qiáo yuán yàn zhī dù jué rén shì jiāng sī quān zhī xiào yǒng lín sǒu jùn qí zhēn bái zhī guǐ chéng qí chū chén zhī jī suī bù yīng qí jiā zhāo yì zú jī qí tān jìng
自典午运开,旁求隐逸,谯元彦之杜绝人事,江思悛之啸咏林薮,峻其贞白之轨,成其出尘之迹,虽不应其嘉招,亦足激其贪竞。
jīn měi qí gāo shàng zhī dé zhuì jí yú piān
今美其高尚之德,缀集于篇。
sūn dēng zì gōng hé jí jùn gòng rén yě
孙登,字公和,汲郡共人也。
wú jiā shǔ yú jùn běi shān wèi tǔ kū jū zhī xià zé biān cǎo wèi shang dōng zé bèi fā zì fù
无家属,于郡北山为土窟居之,夏则编草为裳, 冬则被发自覆。
hǎo dú yì fǔ yī xián qín jiàn zhě jiē qīn lè zhī
好读《易》,抚一弦琴,见者皆亲乐之。
xìng wú huì nù rén huò tóu zhū shuǐ zhōng yù guān qí nù dēng jì chū biàn dà xiào
性无恚怒,人或投诸水中, 欲观其怒,登既出,便大笑。
shí shí yóu rén jiān suǒ jīng jiā huò shè yī shí zhě yī wú suǒ cí qù jiē shě qì
时时游人间,所经家或设衣食者,一无所辞,去皆舍弃。
cháng zhù yí yáng shān yǒu zuò tàn rén jiàn zhī zhī fēi cháng rén yǔ yǔ dēng yì bù yīng
尝住宜阳山,有作炭人见之,知非常人,与语,登亦不应。
wén dì wén zhī shǐ yuán jí wǎng guān jì jiàn yǔ yǔ yì bù yīng
文帝闻之,使阮籍往观,既见,与语,亦不应。
jī kāng yòu cóng zhī yóu sān nián wèn qí suǒ tú zhōng bù dá kāng měi tàn xī
嵇康又从之游三年,问其所图,终不答,康每叹息。
jiāng bié wèi yuē xiān shēng jìng wú yán hu
将别,谓曰:“先生竟无言乎?
dēng nǎi yuē zi shi huǒ hu
”登乃曰:“子识火乎?
huǒ shēng ér yǒu guāng ér bù yòng qí guāng guǒ zài yú yòng guāng
火生而有光,而不用其光, 果在于用光。
rén shēng ér yǒu cái ér bù yòng qí cái ér guǒ zài yú yòng cái
人生而有才,而不用其才,而果在于用才。
gù yòng guāng zài hu de xīn suǒ yǐ bǎo qí yào
故用光在乎得薪,所以保其耀;
yòng cái zài hu shí zhēn suǒ yǐ quán qí nián
用才在乎识真,所以全其年。
jīn zi cái duō shí guǎ nán hu miǎn yú jīn zhī shì yǐ
今子才多识寡,难乎免于今之世矣!
zi wú qiú hu
子无求乎?
kāng bù néng yòng guǒ zāo fēi mìng nǎi zuò yōu fèn shī yuē xī cán liǔ xià jīn kuì sūn dēng
” 康不能用,果遭非命,乃作《幽愤诗》曰:“昔惭柳下,今愧孙登。
huò wèi dēng yǐ wèi jìn qù jiù yì shēng xián yí gù huò hēi zhě yě
”或谓登以魏晋去就,易生嫌疑,故或嘿者也。
jìng bù zhī suǒ zhōng
竟不知所终。
dǒng jīng zì wēi niǎn bù zhī hé jùn rén yě
董京,字威辇,不知何郡人也。
chū yǔ lǒng xī jì lì jù zhì luò yáng bèi fā ér xíng xiāo yáo yín yǒng cháng sù bái shè zhōng
初与陇西计吏俱至洛阳,被发而行,逍遥吟咏, 常宿白社中。
shí qǐ yú shì de cán suì zēng xù jié yǐ zì fù quán bó jiā mián zé bù kěn shòu
时乞于市,得残碎缯絮,结以自覆,全帛佳绵则不肯受。
huò jiàn tuī pái mà rǔ céng wú nù sè
或见推排骂辱,曾无怒色。
sūn chu shí wéi zhù zuò láng shù jiù shè zhōng yǔ yǔ suì zài yǔ jù guī jīng bù kěn zuò
孙楚时为著作郎,数就社中与语,遂载与俱归,京不肯坐。
chu nǎi yí zhī shū quàn yǐ jīn yáo shùn zhī shì hú wéi huái dào mí bāng
楚乃贻之书,劝以今尧舜之世,胡为怀道迷邦。
jīng dá zhī yǐ shī yuē zhōu dào yì xī sòng shēng méi xià zhèng shuāi xī wǔ cháng mì
京答之以诗曰:“周道斁兮颂声没,夏政衰兮五常汨。
pián pián jūn zǐ gù wàng ér shì yáng yáng hu mǎn mù ér zuò zhě qī
便便君子,顾望而逝,洋洋乎满目,而作者七。
qǐ bù lè tiān de zhī huà yě
岂不乐天地之化也?
āi zāi hu shí zhī bù kě yǔ duì zhī yǐ dú chǔ
哀哉乎时之不可与,对之以独处。
wú yú wǒ yǐ wéi huan qīng liú kě yǐn zhì dào kě cān hé wéi xī xī zì shǐ pí dān
无娱我以为欢,清流可饮,至道可餐,何为栖栖, 自使疲单?
yú xuán shòu kǎn bǐ fū zhī zhī
鱼悬兽槛,鄙夫知之。
fu gǔ zhī zhì rén cáng qì yú líng yùn páo bù néng lìng nuǎn xuān miǎn bù néng lìng róng
夫古之至人,藏器于灵,缊袍不能令暖,轩冕不能令荣;
dòng rú chuān zhī liú jìng rú chuān zhī tíng
动如川之流,静如川之渟。
yīng wǔ néng yán sì bīn fú qìng zhòng rén suǒ wán qǐ hé wù qíng
鹦鹉能言,泗滨浮磬,众人所玩,岂合物情!
xuán niǎo yū mù ér bù bèi hài
玄鸟纡幕,而不被害?
chǐ sǔn yuǎn cháo xián yǐ yù sǐ
尺隼远巢,咸以欲死。
miǎn bǐ liáng yú qūn xún dào wěi shěn yín bù jué hū yān shī shuǐ
眄彼梁鱼,逡巡倒尾,沈吟不决, 忽焉失水。
jiē hū
嗟呼!
yú niǎo xiāng yǔ wàn shì ér bù wù
鱼鸟相与,万世而不悟;
yǐ wǒ guān zhī nǎi míng qí gù
以我观之,乃明其故。
yān zhī bù yǒu dá rén shēn mù qí dù yì jiāng kuī wǒ pín ér qù
焉知不有达人, 深穆其度,亦将窥我,颦而去。
wàn wù jiē jiàn wéi rén wéi guì dòng yǐ jiǔ zhōu wèi xiá jìng yǐ huán dǔ wèi dà
万物皆贱,惟人为贵,动以九州为狭,静以环堵为大。
hòu shù nián dùn qù mò zhī suǒ zhī yú qí suǒ qǐn chǔ wéi yǒu yī shí zhú zi jí shī èr piān
”后数年,遁去,莫知所之,于其所寝处惟有一石竹子及诗二篇。
qí yī yuē qián dào gāng jiǎn kūn tǐ dūn mì máng máng tài sù shì zé shì shù
其一曰: “乾道刚简,坤体敦密,茫茫太素,是则是述。
mò shì liú bēn yǐ wén dài zhì yōu yōu shì mù shú zhī qí shí
末世流奔,以文代质,悠悠世目, 孰知其实!
shì jiāng qù cǐ zhì xū guī wǒ zì rán zhī shì
逝将去此至虚,归我自然之室。
yòu yuē kǒng zǐ bù yù shí bǐ gǎn lín
”又曰:“孔子不遇,时彼感麟。
lín hu lín
麟乎麟!
hú bù dùn shì yǐ cún zhēn
胡不遁世以存真?
xià tǒng zì zhòng yù kuài jī yǒng xīng rén yě
夏统,字仲御,会稽永兴人也。
yòu gū pín yǎng qīn yǐ xiào wén mù yú xiōng dì měi cǎi lǚ qiú shí xīng xíng yè guī huò zhì hǎi biān jū lián yuè yǐ zī yǎng
幼孤贫,养亲以孝闻,睦于兄弟,每采梠求食, 星行夜归,或至海边,拘螊越以资养。
yā shàn tán lùn
雅善谈论。
zōng zú quàn zhī shì wèi zhī yuē qīng qīng liàng zhì zhí kě zuò jùn gāng jì yǔ fǔ cháo jiē zì dāng xiǎn zhì rú hé gān xīn kǔ yú shān lín bì xìng mìng yú hǎi bīn yě
宗族劝之仕,谓之曰:“卿清亮质直,可作郡纲纪,与府朝接,自当显至,如何甘辛苦于山林,毕性命于海滨也!
tǒng bèi rán zuò sè yuē zhū jūn dài wǒ nǎi zhì cǐ hu
” 统悖然作色曰:“诸君待我乃至此乎!
shǐ tǒng shǔ tài píng zhī shí dāng yǔ yuán kǎi píng yì chū chù yù zhuó dài niàn yǔ qū shēng tóng wū gòng ní
使统属太平之时,当与元凯评议出处,遇浊代,念与屈生同污共泥;
ruò wū lóng zhī jiān zì dāng ǒu gēng jǔ nì qǐ yǒu rǔ shēn qū yì yú jùn fǔ zhī jiān hu
若污隆之间,自当耦耕沮溺,岂有辱身曲意于郡府之间乎!
wén jūn zhī tán bù jué hán máo jǐn dài bái hàn sì zā yán rú wò dān xīn rè rú tàn shé suō kǒu zhāng liǎng ěr bì sāi yě
闻君之谈,不觉寒毛尽戴,白汗四匝,颜如渥丹,心热如炭,舌缩口张,两耳壁塞也。
yán zhě dà cán
”言者大惭。
tǒng zì cǐ suì bù yǔ zōng zú xiāng jiàn
统自此遂不与宗族相见。
huì mǔ jí tǒng shì yī yào zōng qīn yīn de jiàn zhī
会母疾,统侍医药,宗亲因得见之。
qí cóng fù jìng níng cí xiān rén yíng nǚ wū zhāng dān chén zhū èr rén bìng yǒu guó sè zhuāng fú shén lì shàn gē wǔ yòu néng yǐn xíng nì yǐng
其从父敬宁祠先人,迎女巫章丹、陈珠二人,并有国色,庄服甚丽,善歌儛,又能隐形匿影。
jiǎ yè zhī chū zhuàng zhōng jī gǔ jiān yǐ sī zhú dān zhū nǎi bá dāo pò shé tūn dāo tǔ huǒ yún wù yǎo míng liú guāng diàn fà
甲夜之初,撞钟击鼓,间以丝竹,丹、珠乃拔刀破舌,吞刀吐火,云雾杳冥,流光电发。
tǒng zhū cóng xiōng dì yù wǎng guān zhī nán tǒng yú shì gòng dài zhī yuē cóng fù jiān jí bìng de chōu dà xiǎo yǐ wéi xǐ qìng yù yīn qí jì sì bìng wǎng hè zhī qīng kě jù xíng hu
统诸从兄弟欲往观之, 难统,于是共绐之曰:“从父间疾病得瘳,大小以为喜庆,欲因其祭祀,并往贺之, 卿可俱行乎?
tǒng cóng zhī
”统从之。
rù mén hū jiàn dān zhū zài zhōng tíng qīng bù huí wǔ líng tán guǐ xiào fēi chù tiāo pán chóu zuò piān fān
入门,忽见丹、珠在中庭,轻步佪舞,灵谈鬼笑,飞触挑柈,酬酢翩翻。
tǒng jīng è ér zǒu bù yóu mén pò fān zhí chū
统惊愕而走,不由门,破籓直出。
guī zé zhū rén yuē xī yín luàn zhī sú xìng wèi wén gōng wèi zhī bēi wǎn
归责诸人曰:“昔淫乱之俗兴, 卫文公为之悲惋;
dōng dōng zhī qì jiàn jūn zǐ shàng bù gǎn zhǐ
𬟽𬟽之气见,君子尚不敢指;
jì huán nà qí nǚ zhòng ní zài chí ér tuì
季桓纳齐女,仲尼载驰而退;
zǐ lù jiàn xià nán fèn huì ér kāng kài
子路见夏南,愤恚而忼忾。
wú cháng hèn bù dé dùn shū xiàng zhī tóu xiàn huá fù zhī yǎn
吾常恨不得顿叔向之头,陷华父之眼。
nài hé zhū jūn yíng cǐ yāo wù yè yǔ yóu xì fàng ào yì zhī qíng zòng shē yín zhī xíng luàn nán nǚ zhī lǐ pò zhēn gāo zhī jié hé yě
奈何诸君迎此妖物, 夜与游戏,放傲逸之情,纵奢淫之行,乱男女之礼,破贞高之节,何也?
suì yǐn chuáng shàng bèi fā ér wò bù fù yán
”遂隐床上,被发而卧,不复言。
zhòng qīn dí jí tuì qiǎn dān zhū gè gè fēn sǎn
众亲踧,即退遣丹、珠,各各分散。
hòu qí mǔ bìng dǔ nǎi yì luò shì yào
后其母病笃,乃诣洛市药。
huì sān yuè shàng sì luò zhōng wáng gōng yǐ xià bìng zhì fú qiáo shì nǚ pián tián chē fú zhú lù
会三月上巳,洛中王公已下并至浮桥,士女骈填, 车服烛路。
tǒng shí zài chuán zhōng pù suǒ shì yào zhū guì rén chē chéng lái zhě rú yún tǒng bìng bù zhī gù
统时在船中曝所市药,诸贵人车乘来者如云,统并不之顾。
tài wèi gǔ chōng guài ér wèn zhī tǒng chū bù yīng zhòng wèn nǎi xú dá yuē kuài jī xià zhòng yù yě
太尉贾充怪而问之,统初不应,重问,乃徐答曰:“会稽夏仲御也。
chōng shǐ wèn qí tǔ dì fēng sú tǒng yuē qí rén xún xún yóu yǒu dà yǔ zhī yí fēng dà bó zhī yì ràng yán zūn zhī kàng zhì huáng gōng zhī gāo jié
”充使问其土地风俗,统曰:“其人循循,犹有大禹之遗风,大伯之义让,严遵之抗志,黄公之高节。
yòu wèn qīng jū hǎi bīn pō néng suí shuǐ xì hu
”又问“卿居海滨,颇能随水戏乎?
dá yuē kě
”答曰:“可。
tǒng nǎi cāo yí zhèng lǔ shé xuán zhōng liú chū zuò zī niǎo yuè hòu zuò pū fú yǐn fēi yì shǒu duó shòu wěi duó zhǎng shāo ér chuán zhí shì zhě sān yān
”统乃操柂正橹,折旋中流,初作鲻鸟跃,后作𫚙孚引,飞鹢首,掇兽尾,夺长梢而船直逝者三焉。
yú shì fēng bō zhèn hài yún wù yǎo míng é ér bái yú tiào rù chuán zhě yǒu bā jiǔ
于是风波振骇,云雾杳冥,俄而白鱼跳入船者有八九。
guān zhě jiē sǒng jù chōng xīn yóu yì zhī nǎi gèng jiù chuán yǔ yǔ qí yìng rú xiǎng yù shǐ zhī shì jí fǔ ér bù dá
观者皆悚遽,充心尤异之,乃更就船与语,其应如响,欲使之仕,即俯而不答。
chōng yòu wèi yuē xī yáo yì gē shùn yì gē zi yú rén gē ér shàn bì fǎn ér hòu hé zhī míng xiān shèng qián zhé wú bù jǐn gē
充又谓曰:“昔尧亦歌,舜亦歌,子与人歌而善,必反而后和之,明先圣前哲无不尽歌。
qīng pō néng zuò qīng tǔ dì jiān qū hu
卿颇能作卿土地间曲乎?
tǒng yuē xiān gōng wéi yù jī shān cháo huì wàn guó shòu huà bǐ bāng bēng cú ér zàng
”统曰: “先公惟寓稽山,朝会万国,授化鄙邦,崩殂而葬。
ēn zé yún bù shèng huà yóu cún bǎi xìng gǎn yǒng suì zuò mù gē
恩泽云布,圣化犹存,百姓感咏,遂作《慕歌》。
yòu xiào nǚ cáo é nián fu shí sì zhēn shùn zhī dé guò yuè liáng sòng qí fù duò jiāng bù dé hù é yǎng tiān āi háo zhōng liú bēi tàn biàn tóu shuǐ ér sǐ fù zǐ sāng shī hòu nǎi jù chū guó rén āi qí xiào yì wèi gē hé nǚ zhī zhāng
又孝女曹娥,年甫十四,贞顺之德过越梁宋,其父堕江不得户, 娥仰天哀号,中流悲叹,便投水而死,父子丧尸,后乃俱出,国人哀其孝义,为歌 《河女》之章。
wǔ zǐ xū jiàn wú wáng yán bù nà yòng jiàn lù tóu hǎi guó rén tòng qí zhōng liè wéi zuò xiǎo hǎi chàng
伍子胥谏吴王,言不纳用,见戮投海,国人痛其忠烈,为作《小海唱》。
jīn yù gē zhī
今欲歌之。
zhòng rén qiān yuē shàn
”众人佥曰:“善。
tǒng yú shì yǐ zú kòu chuán yǐn shēng hóu zhuàn qīng jī kāng kǎi dà fēng yīng zhì hán shuǐ chì tiān yún yǔ xiǎng jí chì zhà huān hū léi diàn zhòu míng jí qì cháng xiào shā chén yān qǐ
”统于是以足叩船,引声喉啭,清激慷慨, 大风应至,含水敕天,云雨响集,叱咤欢呼,雷电昼冥,集气长啸,沙尘烟起。
wáng gōng yǐ xià jiē kǒng zhǐ zhī nǎi yǐ
王公已下皆恐,止之乃已。
zhū rén gù xiāng wèi yuē ruò bù yóu luò shuǐ ān jiàn shì rén
诸人顾相谓曰:“若不游洛水,安见是人!
tīng mù gē zhī shēng biàn fǎng fú jiàn dà yǔ zhī róng
听《慕歌》 之声,便仿佛见大禹之容。
wén hé nǚ zhī yīn bù jué tì lèi jiāo liú jí wèi bó jī gāo xíng zài mù qián yě
闻《河女》之音,不觉涕泪交流,即谓伯姬高行在目前也。
líng xiǎo hǎi zhī chàng wèi zǐ xū qū píng lì wú zuǒ yòu yǐ
聆《小海》之唱,谓子胥、屈平立吾左右矣。
chōng yù yào yǐ wén wǔ lǔ bù jì qí lái guān yīn ér xiè zhī suì mìng jiàn zhū qí jǔ fān xiào fēn yǔ qí wèi duì jūn wǔ sù rán
”充欲耀以文武卤簿,觊其来观, 因而谢之,遂命建朱旗,举幡校,分羽骑为队,军伍肃然。
xū yú gǔ chuī luàn zuò hú jiā cháng míng chē chéng fēn cuò zòng héng chí dào yòu shǐ jì nǚ zhī tú fú guī shǔ xuàn jīn cuì rào qí chuán sān zā
须臾,鼓吹乱作,胡葭长鸣,车乘纷错,纵横驰道,又使妓女之徒服袿襡,炫金翠,绕其船三匝。
tǒng wēi zuò rú gù ruò wú suǒ wén
统危坐如故,若无所闻。
chōng děng gè sàn yuē cǐ wú r shì mù rén shí xīn yě
充等各散曰:“此吴儿是木人石心也。
tǒng guī kuài jī jìng bù zhī suǒ zhōng
”统归会稽,竟不知所终。
zhū chōng zì jù róng nán ān rén yě
朱冲,字巨容,南安人也。
shǎo yǒu zhì xíng xián jìng guǎ yù hào xué ér pín cháng yǐ gēng yì wéi shì
少有至行,闲静寡欲,好学而贫,常以耕艺为事。
lín rén shī dú rèn chōng dú yǐ guī hòu de dú yú lín xià dà cán yǐ dú hái chōng chōng jìng bù shòu
邻人失犊,认冲犊以归,后得犊于林下,大惭,以犊还冲,冲竟不受。
yǒu niú fàn qí hé jia chōng lǚ chí chú sòng niú ér wú hèn sè
有牛犯其禾稼,冲屡持刍送牛而无恨色。
zhǔ kuì zhī nǎi bù fù wèi bào
主愧之,乃不复为暴。
xián níng sì nián zhào bǔ bó shì chōng chēng jí bù yīng
咸宁四年,诏补博士,冲称疾不应。
xún yòu zhào yuē dōng gōng guān shǔ yì yi de lǚ dǎo zhì xíng dūn yuè diǎn jí zhě qí yǐ chōng wèi tài zǐ yòu shù zǐ
寻又诏曰:“东宫官属亦宜得履蹈至行、敦悦典籍者,其以冲为太子右庶子。
chōng měi wén zhēng shū zhì zhé táo rù shēn shān shí rén yǐ wéi liáng guǎn zhī liú
” 冲每闻征书至,辄逃入深山,时人以为梁管之流。
chōng jū jìn yí sú qiāng róng fèng zhī ruò jūn chōng yì yǐ lǐ ràng wèi xun yì lǐ huà zhī lù bù shí yí cūn wú xiōng rén dú chóng měng shòu jiē bù wéi hài
冲居近夷俗,羌戎奉之若君,冲亦以礼让为训,邑里化之,路不拾遗,村无凶人,毒虫猛兽皆不为害。
zú yǐ shòu zhōng
卒以寿终。
fàn càn zì chéng míng chén liú wài huáng rén hàn lái wú zhǎng dān zhī sūn yě
范粲,字承明,陈留外黄人,汉莱芜长丹之孙也。
càn gāo liàng zhēn zhèng yǒu dān fēng ér bó shè qiáng jì xué jiē kě shī yuǎn jìn qǐng yì zhě shén zhòng xìng bù jīn zhuāng ér jiàn zhī jiē sù rú yě
粲高亮贞正,有丹风,而博涉强记,学皆可师,远近请益者甚众,性不矜庄,而见之皆肃如也。
wèi shí zhōu fǔ jiāo pì jiē wú suǒ jiù
魏时州府交辟, 皆无所就。
jiǔ zhī nǎi yìng mìng wèi zhì zhōng zhuǎn bié jià pì tài wèi yuàn shàng shū láng chū wèi zhēng xi sī mǎ suǒ lì zhí jiē yǒu shēng chēng
久之,乃应命为治中,转别驾,辟太尉掾、尚书郎,出为征西司马,所历职皆有声称。
jí xuān dì fǔ zhèng qiān wǔ wēi tài shǒu
及宣帝辅政,迁武威太守。
dào jùn xuǎn liáng lì lì xué xiào quàn nóng sāng
到郡,选良吏,立学校,劝农桑。
shì shí róng yí pō qīn jiāng chǎng càn míng shè fáng bèi dí bù gǎn fàn xī yù liú tōng wú fēng suì zhī jǐng
是时戎夷颇侵疆场,粲明设防备,敌不敢犯,西域流通,无烽燧之警。
yòu jùn rǎng fù shí zhēn wán chōng jī càn jiǎn zhì zhī xi qí huá chǐ
又郡壤富实,珍玩充积,粲检制之,息其华侈。
yǐ mǔ lǎo bà guān
以母老罢官。
jùn jì jiē jìn kòu róng càn yòu zhòng zhèn zhé qù zhí cháo tíng yóu zhī zuǒ qiān lè guàn lìng
郡既接近寇戎,粲又重镇辄去职,朝廷尤之,左迁乐涫令。
qǐng zhī zhuǎn tài zǎi cóng shì zhōng láng
顷之,转太宰从事中郎。
zāo mǔ yōu yǐ zhì xiào chēng
遭母忧,以至孝称。
fú quē fù wèi tài zǎi zhōng láng
服阙,复为太宰中郎。
qí wáng fāng bèi fèi qiān yú jīn yōng chéng càn sù fú bài sòng āi tòng zuǒ yòu
齐王芳被废,迁于金墉城,粲素服拜送,哀恸左右。
shí jǐng dì fǔ zhèng zhào qún guān huì yì càn yòu bú dào cháo tíng yǐ qí shí wàng yōu róng zhī
时景帝辅政,召群官会议,粲又不到, 朝廷以其时望,优容之。
càn yòu chēng jí hé mén bù chū
粲又称疾,阖门不出。
yú shì tè zhào wèi shì zhōng chí jié shǐ yú yōng zhōu
于是特诏为侍中,持节使于雍州。
càn yīn yáng kuáng bù yán qǐn suǒ chéng chē zú bù lǚ de
粲因阳狂不言,寝所乘车,足不履地。
zǐ sūn héng shì zuǒ yòu zhì yǒu hūn huàn dà shì zhé mì zī yān
子孙恒侍左右,至有婚宦大事,辄密谘焉。
hé zhě zé sè wú biàn bù hé zé mián qǐn bù ān qī zǐ yǐ cǐ zhī qí zhǐ
合者则色无变,不合则眠寝不安,妻子以此知其旨。
wǔ dì jiàn zuò tài shǐ zhōng càn tóng jùn sūn hé shí wèi tài zǐ zhōng shù zǐ biǎo jiàn càn chēng qí cāo xíng gāo jié jiǔ yīng jí bìng kě shǐ jùn xiàn yú zhì jīng shī jiā yǐ shèng ēn cì qí yī yào ruò suì chōu chú bì yǒu yì yú zhèng
武帝践阼,泰始中,粲同郡孙和时为太子中庶子,表荐粲,称其操行高洁,久婴疾病,可使郡县舆致京师,加以圣恩,赐其医药,若遂瘳除,必有益于政。
nǎi zhào jùn xiàn gěi yī yào yòu yǐ èr qiān dàn lù yǎng bìng suì yǐ wéi cháng jiā cì bó bǎi pǐ
乃诏郡县给医药,又以二千石禄养病,岁以为常,加赐帛百匹。
zǐ qiáo yǐ fù jí dǔ cí bù gǎn shòu zhào bù xǔ
子乔以父疾笃,辞不敢受,诏不许。
yǐ tài kāng liù nián zú shí nián bā shí sì bù yán sān shí liù zài zhōng yú suǒ qǐn zhī chē
以太康六年卒,时年八十四,不言三十六载,终于所寝之车。
zhǎng zǐ qiáo
长子乔。
qiáo zì bó sūn
乔字伯孙。
nián èr suì shí zǔ xīn lín zhōng fǔ qiáo shǒu yuē hèn bú jiàn rǔ chéng rén
年二岁时,祖馨临终,抚乔首曰:“恨不见汝成人!
yīn yǐ suǒ yòng yàn yǔ zhī
”因以所用砚与之。
zhì wǔ suì zǔ mǔ yǐ gào qiáo qiáo biàn zhí yàn tì qì
至五岁,祖母以告乔,乔便执砚涕泣。
jiǔ suì qǐng xué zài tóng bèi zhī zhōng yán wú xiè cí
九岁请学,在同辈之中,言无媟辞。
ruò guàn shòu yè yú lè ān jiǎng guó míng
弱冠,受业于乐安蒋国明。
jì yīn liú gōng róng yǒu zhī rén zhī jiàn jiàn qiáo shēn xiāng qì zhòng
济阴刘公荣有知人之鉴,见乔,深相器重。
yǒu rén liú yàn qiū sù yǒu shēng yù cháng wèi rén yuē fàn bó sūn tǐ yīng chún hé lǐ sī zhōu mì wú měi yù cuò qí yī shì ér zhōng bù néng
友人刘彦秋夙有声誉,尝谓人曰:“范伯孙体应纯和,理思周密,吾每欲错其一事而终不能。
guāng lù dài fu li quán cháng lùn yáng xióng cái xué yōu yú liú xiàng qiáo yǐ wéi xiàng dìng yī dài zhī shū zhèng qún jí zhī piān shǐ xióng dāng zhī gù fēi suǒ zhǎng suì zhe liú yáng yōu liè lùn wén duō bù zài
” 光禄大夫李铨尝论杨雄才学优于刘向,乔以为向定一代之书,正群籍之篇,使雄当之,故非所长,遂著《刘杨优劣论》,文多不载。
qiáo hào xué bù juàn
乔好学不倦。
fù càn yáng kuáng bù yán qiáo yǔ èr dì bìng qì xué yè jue ren shi shì jí jiā tíng zhì càn méi zú bù chū yì lǐ
父粲阳狂不言,乔与二弟并弃学业,绝人事,侍疾家庭,至粲没, 足不出邑里。
sī lì xiào wèi liú yì cháng kàng lùn yú cháo tíng yuē shǐ fàn wǔ wēi jí ruò bù dǔ shì wèi bó yí shū qí fù cún yú jīn
司隶校尉刘毅尝抗论于朝廷曰:“使范武威疾若不笃,是为伯夷、叔齐复存于今。
rú qí xìn dǔ yì shì shèng zhǔ suǒ yí āi jīn
如其信笃,益是圣主所宜哀矜。
qí zi jiǔ shì fù jí míng dé zhe mào bù jiā xù yòng shēn wéi cháo tíng xī yí xián zhī jī yě
其子久侍父疾,名德著茂,不加叙用, 深为朝廷惜遗贤之讥也。
yuán kāng zhōng zhào qiú lián ràng chōng tuì fù dào hán sù zhě bù jì zī yǐ cān xuǎn xù
”元康中,诏求廉让冲退覆道寒素者,不计资,以参选叙。
shàng shū láng wáng kūn nǎi jiàn qiáo yuē qiáo bǐng dé zhēn cuì lì cāo gāo jié rú xué jīng shēn hán zhāng nèi ào ān pín lè dào qī zhì qióng xiàng dān piáo yǒng yè zhǎng ér mí jiān chéng dāng jīn zhī hán sù zhe lì sú zhī qīng yàn
尚书郎王琨乃荐乔曰:“乔禀德真粹,立操高洁,儒学精深,含章内奥,安贫乐道, 栖志穷巷,箪瓢咏业,长而弥坚,诚当今之寒素,著厉俗之清彦。
shí zhāng huá lǐng sī tú tiān xià suǒ jǔ fán shí qī rén yú qiáo tè fā yōu lùn
”时张华领司徒, 天下所举凡十七人,于乔特发优论。
yòu lì bù láng xī lóng yì sī qiú hǎi nèi yōu dùn zhī shì qiáo gōng yǎng héng mén zhì yú bái shǒu yú shì chú lè ān lìng
又吏部郎郗隆亦思求海内幽遁之士,乔供养衡门,至于白首,于是除乐安令。
cí jí bù bài
辞疾不拜。
qiáo fán yī jǔ xiào lián bā jiàn gōng fǔ zài jǔ qīng bái yì xíng yòu jǔ hán sù yī wú suǒ jiù
乔凡一举孝廉,八荐公府,再举清白异行,又举寒素,一无所就。
chū qiáo yì rén xī xī dào zhuó qí shù rén yǒu gào zhě qiáo yáng bù wén yì rén kuì ér guī zhī
初,乔邑人腊夕盗斫其树,人有告者,乔阳不闻,邑人愧而归之。
qiáo wǎng yù yuē qīng jié rì qǔ chái yù yǔ fù mǔ xiāng huān yú ěr hé yǐ kuì wèi
乔往喻曰: “卿节日取柴,欲与父母相欢娱耳,何以愧为!
qí tōng wù shàn dǎo jiē cǐ lèi yě
”其通物善导,皆此类也。
wài huáng lìng gāo yūn tàn yuē zhū shì dà fū wèi yǒu bù jí sī zhě ér fàn bó sūn xún xún lǜ dào míng huì wèi cháng jīng yú guān cáo shì zhī guì yì yú jīn ér jiàn
外黄令高𫖳叹曰:“诸士大夫未有不及私者,而范伯孙恂恂率道,名讳未尝经于官曹,士之贵异,于今而见。
dà dào fèi ér yǒu rén yì xìn yǐ
大道废而有仁义,信矣!
qí xíng shēn bù huì wèi wù suǒ tàn fú rú cǐ
”其行身不秽,为物所叹服如此。
yǐ yuán kāng bā nián zú nián qī shí bā
以元康八年卒,年七十八。
lǔ shèng zì shū shí dài jùn rén yě
鲁胜,字叔时,代郡人也。
shǎo yǒu cái cāo wèi zuǒ zhù zuò láng
少有才操,为佐著作郎。
yuán kāng chū qiān jiàn kāng lìng
元康初,迁建康令。
dào guān zhe zhèng tiān lùn yún yǐ dōng zhì zhī hòu lì guǐ cè yǐng zhǔn dù rì yuè xīng
到官, 著《正天论》云:“以冬至之后立晷测影,准度日月星。
chén àn rì yuè cái jìng bǎi lǐ wú qiān lǐ
臣案日月裁径百里,无千里;
xīng shí lǐ bù bǎi lǐ
星十里,不百里。
suì biǎo shàng qiú xià qún gōng qīng shì kǎo lùn
”遂表上求下群公卿士考论。
ruò chén yán hé lǐ dāng de gǎi xiān dài zhī shī ér zhèng tiān dì zhī jì
“若臣言合理,当得改先代之失,而正天地之纪。
rú wú jù yàn gān jí xíng lù yǐ zhāng xū wàng zhī zuì
如无据验,甘即刑戮,以彰虚妄之罪。
shì suì bù bào
”事遂不报。
cháng suì rì wàng qì zhī jiāng lái duō gù biàn chēng jí qù guān
尝岁日望气,知将来多故,便称疾去官。
zhōng shū lìng zhāng huá qiǎn zi quàn qí gèng shì zài zhēng bó shì jǔ zhōng shū láng jiē bù jiù
中书令张华遣子劝其更仕,再征博士,举中书郎, 皆不就。
qí zhù shù wèi shì suǒ chēng zāo luàn yí shī wéi zhù mò biàn cún qí xù yuē
其著述为世所称,遭乱遗失,惟注《墨辩》,存其叙曰:
míng zhě suǒ yǐ bié tóng yì míng shì fēi dào yì zhī mén zhèng huà zhī zhǔn shéng yě
名者所以别同异,明是非,道义之门,政化之准绳也。
kǒng zǐ yuē bì yě zhèng míng míng bù zhèng zé shì bù chéng
孔子曰:“必也正名, 名不正则事不成。
mò zǐ zhù shū zuò biàn jīng yǐ lì míng běn huì shī gōng sūn lóng zǔ shù qí xué yǐ zhèng bié míng xiǎn yú shì
”墨子著书,作《辩经》以立名本,惠施、公孙龙祖述其学,以正别名显于世。
mèng zǐ fēi mò zǐ qí biàn yán zhèng cí zé yǔ mò tóng
孟子非墨子,其辩言正辞则与墨同。
xún qīng zhuāng zhōu děng jiē fēi huǐ míng jiā ér bù néng yì qí lùn yě
荀卿、庄周等皆非毁名家,而不能易其论也。
míng bì yǒu xíng chá xíng mò rú bié sè gù yǒu jiān bái zhī biàn
名必有形,察形莫如别色,故有坚白之辩。
míng bì yǒu fèn míng fēn míng mò rú yǒu wú gù yǒu wú xù zhī biàn
名必有分明,分明莫如有无,故有无序之辩。
shì yǒu bú shì kě yǒu bù kě shì míng liǎng kě
是有不是,可有不可,是名两可。
tóng ér yǒu yì yì ér yǒu tóng shì zhī wèi biàn tóng yì
同而有异,异而有同,是之谓辩同异。
zhì tóng wú bù tóng zhì yì wú bù yì shì wèi biàn tóng biàn yì
至同无不同,至异无不异,是谓辩同辩异。
tóng yì shēng shì fēi shì fēi shēng jí xiōng qǔ biàn yú yī wù ér yuán jí tiān xià zhī wū lóng míng zhī zhì yě
同异生是非,是非生吉凶,取辩于一物而原极天下之污隆,名之至也。
zì dèng xī zhì qín shí míng jiā zhě shì yǒu piān jí lǜ pō nán zhī hòu xué mò fù chuán xí yú jīn wǔ bǎi yú suì suì wáng jué mò biàn yǒu shàng xià jīng jīng gè yǒu shuō fán sì piān yǔ qí shū zhòng piān lián dì gù dú cún
自邓析至秦时名家者,世有篇籍,率颇难知,后学莫复传习,于今五百余岁, 遂亡绝,《墨辩》有上下《经》,《经》各有《说》,凡四篇,与其书众篇连第, 故独存。
jīn yǐn shuō jiù jīng gè fù qí zhāng yí zhě quē zhī
今引说就经,各附其章,疑者阙之。
yòu cǎi zhū zhòng zá jí wèi xíng míng èr piān lüè jiě zhǐ guī yǐ sì jūn zǐ
又采诸众杂集为《刑》《名》二篇, 略解指归,以俟君子。
qí huò xīng wēi jì jué zhě yì yǒu lè hu cǐ yě
其或兴微继绝者,亦有乐乎此也!
dǒng yǎng zì zhòng dào chén liú jùn yí rén yě
董养,字仲道,陈留浚仪人也。
tài shǐ chū dào luò xià bù gàn lù qiú róng
泰始初,到洛下,不干禄求荣。
jí yáng hòu fèi yǎng yīn yóu tài xué shēng táng tàn yuē jiàn sī táng yě jiāng hé wéi hu
及杨后废,养因游太学,升堂叹曰:“建斯堂也,将何为乎?
měi lǎn guó jiā shè shū móu fǎn dà nì jiē shè zhì yú shā zǔ fù mǔ fù mǔ bù shè zhě yǐ wéi wáng fǎ suǒ bù róng yě
每览国家赦书,谋反大逆皆赦,至于杀祖父母、父母不赦者,以为王法所不容也。
nài hé gōng qīng chǔ yì wén shì lǐ diǎn yǐ zhì cǐ hu
奈何公卿处议,文饰礼典,以至此乎!
tiān rén zhī lǐ jì miè dà luàn zuò yǐ
天人之理既灭,大乱作矣。
yīn zhe wú huà lùn yǐ fēi zhī
”因著《无化论》以非之。
yǒng jiā zhōng luò chéng dōng běi bù guǎng lǐ zhōng dì xiàn yǒu èr é chū yān qí cāng zhě fēi qù bái zhě bù néng fēi
永嘉中,洛城东北步广里中地陷,有二鹅出焉,其苍者飞去,白者不能飞。
yǎng wén tàn yuē xī zhōu shí suǒ méng huì dí quán jí cǐ de yě
养闻叹曰:“昔周时所盟会狄泉,即此地也。
jīn yǒu èr é cāng zhě hú xiàng bái zhě guó jiā zhī xiàng qí kě jìn yán hu
今有二鹅,苍者胡象,白者国家之象,其可尽言乎!
gù wèi xiè kūn yuán fú yuē yì chēng zhī jī qí shén hū jūn děng kě shēn cáng yǐ
顾谓谢鲲、阮孚曰:“《易》称知机其神乎,君等可深藏矣。
nǎi yǔ qī hé dān rù shǔ mò zhī suǒ zhōng
”乃与妻荷担入蜀,莫知所终。
huò yuán zì xiū míng yān guó guǎng yáng rén yě
霍原,字休明,燕国广阳人也。
shǎo yǒu zhì lì shū fù zuò fǎ dāng sǐ yuán rù yù sòng zhī chu dú bèi jiā zhōng miǎn shū fù
少有志力,叔父坐法当死,原入狱讼之,楚毒备加,终免叔父。
nián shí bā guān tài xué xíng lǐ yīn liú xí zhī
年十八,观太学行礼,因留习之。
guì yóu zǐ dì wén ér zhòng zhī yù yǔ xiāng jiàn yǐ qí míng wēi bù yù zhòu wǎng nǎi yè gòng zào yān
贵游子弟闻而重之,欲与相见, 以其名微,不欲昼往,乃夜共造焉。
fù you tóng jùn liú dài jiāng jǔ zhī wèi guǒ ér bìng dǔ lín zhōng chì qí zi chén yuē huò yuán mù dào qīng xū fāng chéng qí qì rǔ hòu bì jiàn zhī
父友同郡刘岱将举之,未果而病笃,临终,敕其子沈曰:“霍原慕道清虚,方成奇器,汝后必荐之。
hòu guī xiāng lǐ
”后归乡里。
gāo yáng xǔ měng sù fú qí míng huì wèi yōu zhōu cì shǐ jiāng yì zhī zhǔ bù dāng chē jiàn bù kě chū jiè měng tàn hèn ér zhǐ
高阳许猛素服其名,会为幽州刺史,将诣之,主簿当车谏不可出界,猛叹恨而止。
yuán shān jū jī nián mén tú bǎi shù yàn wáng yuè zhì yáng jiǔ
原山居积年, 门徒百数,燕王月致羊酒。
jí liú chén wèi guó dà zhōng zhèng yuán kāng zhōng jìn yuán wèi èr pǐn sī tú bù guò chén nǎi shàng biǎo lǐ zhī
及刘沈为国大中正,元康中,进原为二品,司徒不过, 沈乃上表理之。
zhào xià sī tú cān lùn zhōng shū jiān zhāng huá lìng chén zhǔn zòu wéi shàng pǐn zhào kě
诏下司徒参论,中书监张华令陈准奏为上品,诏可。
yuán kāng mò yuán yǔ wáng bāo děng jù yǐ xián liáng zhēng lèi xià zhōu jùn yǐ lǐ fā qiǎn jiē bú dào
元康末,原与王褒等俱以贤良征,累下州郡,以礼发遣,皆不到。
hòu wáng jùn chēng zhì móu jiàn shǐ rén wèn zhī yuán bù dá jùn xīn xián zhī
后王浚称制谋僭,使人问之, 原不答,浚心衔之。
yòu yǒu liáo dōng qiú tú sān bǎi yú rén yī shān wèi zéi yì yù jié yuán wéi zhǔ shì yì wèi xíng
又有辽东囚徒三百余人,依山为贼,意欲劫原为主事,亦未行。
shí yǒu yáo yuē tiān zǐ zài hé xǔ
时有谣曰:“天子在何许?
jìn zài dòu tián zhōng
近在豆田中。
jùn yǐ dòu wèi huò shōu yuán zhǎn zhī xuán qí shǒu
”浚以豆为霍,收原斩之,悬其首。
zhū shēng bēi kū yè qiè shī gòng mái bìn zhī
诸生悲哭,夜窃尸共埋殡之。
yuǎn jìn hài è mò bù yuān tòng zhī
远近骇愕,莫不冤痛之。
guō qí zì gōng wěi tài yuán jìn yáng rén yě
郭琦,字公伟,太原晋阳人也。
shǎo fāng zhí yǒu yǎ liàng bó xué shàn wǔ xíng zuò tiān wén zhì wǔ xíng chuán zhù gǔ liáng jīng shì yì bǎi juǎn
少方直,有雅量,博学,善五行,作《天文志》、 《五行传》,注《谷梁》、《京氏易》百卷。
xiāng rén wáng yóu děng jiē jiù qí xué
乡人王游等皆就琦学。
wǔ dì yù yǐ qí wèi zuǒ zhù zuò láng wèn qí zú rén shàng shū guō zhāng
武帝欲以琦为佐著作郎,问琦族人尚书郭彰。
zhāng sù jí qí dá yún bù shí
彰素疾琦,答云:“不识”。
dì yuē ruò rú qīng yán wū wán jiā r néng shì qīng jí kān wèi láng yǐ
帝曰:“若如卿言, 乌丸家儿能事卿,即堪为郎矣。
suì jué yì yòng zhī
”遂决意用之。
jí zhào wáng lún cuàn wèi yòu yù yòng qí qí yuē wǒ yǐ wèi wǔ dì lì bù róng fù wèi jīn shì lì
及赵王伦篡位,又欲用琦,琦曰: “我已为武帝吏,不容复为今世吏。
zhōng shēn chǔ yú jiā
”终身处于家。
wu cháo zì shì míng wǔ líng hàn shòu rén yě
伍朝,字世明,武陵汉寿人也。
shǎo yǒu yǎ cāo xián jū lè dào bù xiū shì shì
少有雅操,闲居乐道,不修世事。
xìng hào xué yǐ bó shì zhēng bù jiù
性好学,以博士征,不就。
cì shǐ liú hóng jiàn cháo wèi líng líng tài shǒu zhǔ zhě yǐ fēi xuǎn lì bù tīng
刺史刘弘荐朝为零陵太守,主者以非选例,不听。
shàng shū láng hú jì zòu yuē chén yǐ wéi dāng jīn zī sāng luàn zhī yú yùn chéng bǎi wáng zhī yí bì jìn qū zhě chéng guó gù yǐ jiǎo xìng shǒu dào zhě huái yùn dú yǐ zhōng shēn gù lìng dūn bāo zhī huà kuī tuì ràng zhī fēng báo
尚书郎胡济奏曰: “臣以为当今资丧乱之余运,承百王之遗弊,进趋者乘国故以侥幸,守道者怀蕴椟以终身,故令敦褒之化亏,退让之风薄。
àn cháo yóu xīn wù wài bù xiè shí wù shǒu jìng héng mén zhì dào rì xīn nián guò ěr shùn ér suǒ shàng wú kuī chéng jiāng nán zhī qí cái qiū yuán zhī yì lǎo yě
案朝游心物外,不屑时务,守静衡门,志道日新,年过耳顺而所尚无亏,诚江南之奇才,丘园之逸老也。
bù jiā shì jìn hé yǐ quàn shàn
不加饰进,何以劝善!
qiě bái yī wèi jùn qián hàn yǒu jiù yi tīng guāng xiǎn yǐ jiǎng fēng shàng
且白衣为郡,前汉有旧,宜听光显,以奖风尚。
zòu kě ér cháo bù jiù zhōng yú jiā
”奏可,而朝不就,终于家。
lǔ bāo zì yuán dào nán yáng rén yě
鲁褒,字元道,南阳人也。
hào xué duō wén yǐ pín sù zì lì
好学多闻,以贫素自立。
yuán kāng zhī hòu gāng jì dà huài bāo shāng shí zhī tān bǐ nǎi yǐn xìng míng ér zhe qián shén lùn yǐ cì zhī
元康之后,纲纪大坏,褒伤时之贪鄙,乃隐姓名,而著《钱神论》以刺之。
qí lüè yuē
其略曰:
qián zhī wèi tǐ yǒu qián kūn zhī xiàng nèi zé qí fāng wài zé qí yuán
钱之为体,有乾坤之象,内则其方,外则其圆。
qí jī rú shān qí liú rú chuān
其积如山,其流如川。
dòng jìng yǒu shí xíng cáng yǒu jié shì jǐng biàn yì bù huàn hào shé
动静有时,行藏有节,市井便易,不患耗折。
nán shé xiàng shòu bù kuì xiàng dào gù néng cháng jiǔ wèi shì shén bǎo
难折象寿,不匮象道,故能长久,为世神宝。
qīn zhī rú xiōng zì yuē kǒng fāng shī zhī zé pín ruò de zhī zé fù chāng
亲之如兄,字曰孔方,失之则贫弱,得之则富昌。
wú yì ér fēi wú zú ér zǒu jiě yán yì zhī yán kāi nán fā zhī kǒu
无翼而飞,无足而走,解严毅之颜,开难发之口。
qián duō zhě chù qián qián shǎo zhě jū hòu
钱多者处前,钱少者居后。
chù qián zhě wèi jūn zhǎng zài hòu zhě wéi chén pū
处前者为君长,在后者为臣仆。
jūn zhǎng zhě fēng yǎn ér yǒu yú chén pú zhě qióng jié ér bù zú
君长者丰衍而有余,臣仆者穷竭而不足。
shī yún gě yǐ fù rén āi cǐ qióng dú
《诗》云:“哿矣富人,哀此茕独。
qián zhī wéi yán quán yě wú yuǎn bù wǎng wú yōu bù zhì
钱之为言泉也,无远不往,无幽不至。
jīng yì yì guān pí láo jiǎng yì yàn wén qīng tán duì zhī shuì mèi jiàn wǒ jiā xiōng mò bù jīng shì
京邑衣冠,疲劳讲肄,厌闻清谈,对之睡寐,见我家兄,莫不惊视。
qián zhī suǒ yòu jí wú bù lì hé bì dú shū rán hòu fù guì
钱之所祐,吉无不利,何必读书,然后富贵!
xī lǚ gōng xīn yuè yú kōng bǎn hàn zǔ kè zhī yú yíng èr wén jūn jiě bù shang ér bèi jǐn xiù xiàng rú chéng gāo gài ér jiě dú bí guān zūn míng xiǎn jiē qián suǒ zhì
昔吕公欣悦于空版,汉祖克之于赢二,文君解布裳而被锦绣,相如乘高盖而解犊鼻,官尊名显,皆钱所致。
kōng bǎn zhì xū ér kuàng yǒu shí
空版至虚,而况有实;
yíng èr suī shǎo yǐ zhì qīn mì
赢二虽少,以致亲密。
yóu cǐ lùn zhī wèi wéi shén wù
由此论之,谓为神物。
wú dé ér zūn wú shì ér rè pái jīn mén ér rù zǐ tà
无德而尊,无势而热,排金门而入紫闼。
wēi kě shǐ ān sǐ kě shǐ huó guì kě shǐ jiàn shēng kě shǐ shā
危可使安,死可使活,贵可使贱,生可使杀。
shì gù fèn zhēng fēi qián bù shèng yōu zhì fēi qián bù bá yuàn chóu fēi qián bù jiě lìng wèn fēi qián bù fā
是故忿争非钱不胜,幽滞非钱不拔,怨仇非钱不解,令问非钱不发。
luò zhōng zhū yī dāng tú zhī shì ài wǒ jiā xiōng jiē wǒ yǐ yǐ
洛中朱衣,当途之士,爱我家兄,皆我已已。
zhí wǒ zhī shǒu bào wǒ zhōng shǐ bù jì yōu liè bù lùn nián jì bīn kè fú còu mén cháng rú shì
执我之手,抱我终始,不计优劣, 不论年纪,宾客辐辏,门常如市。
yàn yuē qián wú ěr kě shǐ guǐ
谚曰:“钱无耳,可使鬼。
fán jīn zhī rén wéi qián ér yǐ
”凡今之人,惟钱而已。
gù yuē jūn wú cái shì bù lái
故曰军无财,士不来;
jūn wú shǎng shì bù wǎng
军无赏,士不往。
shì wú zhōng rén bù rú guī tián
仕无中人,不如归田。
suī yǒu zhōng rén ér wú jiā xiōng bù yì wú yì ér yù fēi wú zú ér yù xíng
虽有中人,而无家兄,不异无翼而欲飞,无足而欲行。
gài jí shí zhě gòng chuán qí wén
盖疾时者共传其文。
bāo bù shì mò zhī qí suǒ zhōng
褒不仕,莫知其所终。
fàn téng zì wú jì dūn huáng rén yě
泛腾,字无忌,敦煌人也。
jǔ xiào lián chú láng zhōng
举孝廉,除郎中。
shǔ tiān xià bīng luàn qù guān huán jiā
属天下兵乱,去官还家。
tài shǒu zhāng bì zào zhī bì mén bú jiàn lǐ yí yī wú suǒ shòu
太守张閟造之,闭门不见,礼遗一无所受。
tàn yuē shēng yú luàn shì guì ér néng pín nǎi kě yǐ miǎn
叹曰:“生于乱世,贵而能贫,乃可以免。
sàn jiā cái wǔ shí wàn yǐ shī zōng zú zhài mén guàn yuán qín shū zì shì
” 散家财五十万,以施宗族,柴门灌园,琴书自适。
zhāng guǐ zhēng zhī wèi fǔ sī mǎ téng yuē mén yī dù qí kě kāi hu
张轨征之为府司马,腾曰:“门一杜,其可开乎!
gù cí
”固辞。
bìng liǎng yuè yú ér zú
病两月余而卒。
rèn xù zì cì lóng lín hǎi zhāng ān rén yě
任旭,字次龙,临海章安人也。
fù fǎng wú nán hǎi tài shǒu
父访,吴南海太守。
xù yòu gū ruò r tóng shí qín yú xué
旭幼孤弱,儿童时勤于学。
jí zhǎng lì cāo qīng xiū bù rǎn liú sú xiāng qū tuī ér ài zhī
及长,立操清修,不染流俗,乡曲推而爱之。
jùn jiāng jiǎng xiù jiā qí míng qǐng wèi gōng cáo
郡将蒋秀嘉其名,请为功曹。
xiù jū guān tān huì měi bù fèng fǎ xù zhèng sè kǔ jiàn
秀居官贪秽,每不奉法,旭正色苦谏。
xiù jì bù nà xù xiè qù bì mén jiǎng xí yǎng zhì ér yǐ
秀既不纳,旭谢去,闭门讲习,养志而已。
jiǔ zhī xiù zuò shì bèi shōu xù láng bèi yíng sòng xiù kǎi rán tàn yuē rèn gōng cáo zhēn rén yě
久之, 秀坐事被收,旭狼狈营送,秀慨然叹曰:“任功曹真人也。
wú wéi qí dǎng yán yǐ zhì yú cǐ fù hé yán zāi
吾违其谠言,以至于此, 复何言哉!
xún chá xiào lián chú láng zhōng zhōu jùn réng jǔ wèi jùn zhōng zhèng gù cí guī jiā
”寻察孝廉,除郎中,州郡仍举为郡中正,固辞归家。
yǒng kāng chū huì dì bó qiú qīng jié jùn yì zhī shì tài shǒu chóu fù jiàn xù qīng zhēn jié sù xué shí tōng bó zhào xià zhōu jùn yǐ lǐ fā qiǎn
永康初,惠帝博求清节俊异之士,太守仇馥荐旭清贞洁素,学识通博,诏下州郡以礼发遣。
xù yǐ cháo tíng duō gù zhì shàng yǐn dùn cí jí bù xíng
旭以朝廷多故,志尚隐遁,辞疾不行。
xún tiān xià dà luàn chén mǐn zuò nì jiāng dōng míng háo bìng jiàn jī zhí wéi xù yǔ hè xún shǒu sǐ bù huí
寻天下大乱,陈敏作逆,江东名豪并见羁絷,惟旭与贺循守死不回。
mǐn zú bù néng qū
敏卒不能屈。
yuán dì chū zhèn jiāng dōng wén qí míng zhào wèi cān jūn shǒu shū yǔ xù yù shǐ bì dào xù gù cí yǐ jí
元帝初镇江东,闻其名,召为参军,手书与旭,欲使必到,旭固辞以疾。
hòu dì jìn wèi zhèn dōng dà jiàng jūn fù zhào zhī
后帝进位镇东大将军,复召之;
jí wèi zuǒ chéng xiàng pì wèi jì jiǔ bìng bù jiù
及为左丞相,辟为祭酒,并不就。
zhōng xīng jiàn gōng chē zhēng huì zāo mǔ yōu
中兴建,公车征,会遭母忧。
yú shí sī kōng wáng dǎo qǐ lì xué xiào xuǎn tiān xià míng jīng zhī shì xù yù huì jī yú xǐ jù yǐ yǐn xué bèi zhào
于时司空王导启立学校,选天下明经之士,旭与会稽虞喜俱以隐学被召。
shì wèi xíng huì yǒu wáng dūn zhī nán xún ér dì bēng shì suì qǐn
事未行,会有王敦之难,寻而帝崩,事遂寝。
míng dì jí wèi yòu zhēng bài jǐ shì zhōng xù chēng jí dǔ jīng nián bú dào shàng shū yǐ jī liú chú míng pú yè xún sōng yì yǐ wéi bù kě
明帝即位,又征拜给事中,旭称疾笃, 经年不到,尚书以稽留除名,仆射荀崧议以为不可。
tài níng mò míng dì fù xià zhào bèi lǐ zhēng xù shǐ xià ér dì bēng
太宁末,明帝复下诏备礼征旭, 始下而帝崩。
xián hé èr nián zú tài shǒu féng huái shàng shū wèi yi zèng jiǔ liè zhí sū jùn zuò luàn shì jìng bù xíng
咸和二年卒,太守冯怀上疏谓宜赠九列值苏峻作乱,事竟不行。
zi jū wèi zhì dà zōng zhèng zhōng yú jiā
子琚,位至大宗正,终于家。
guō wén zì wén jǔ hé nèi zhǐ rén yě
郭文,字文举,河内轵人也。
shǎo ài shān shuǐ shàng jiā dùn
少爱山水,尚嘉遁。
nián sān shí měi yóu shān lín mí xún wàng fǎn
年三十,每游山林,弥旬忘反。
fù mǔ zhōng fú bì bù qǔ cí jiā yóu míng shān lì huá yīn zhī yá yǐ guān shí shì zhī shí hán
父母终,服毕,不娶,辞家游名山,历华阴之崖,以观石室之石函。
luò yáng xiàn nǎi bù dān rù wú xīng yú háng dà bì shān zhōng qióng gǔ wú rén zhī dì yǐ mù yú shù shàn fù qí shàng ér jū yān yì wú bì zhàng
洛阳陷, 乃步担入吴兴余杭大辟山中穷谷无人之地,倚木于树,苫覆其上而居焉,亦无壁障。
shí měng shòu wèi bào rù wū hài rén ér wén dú sù shí yú nián zú wú huàn hài
时猛兽为暴,入屋害人,而文独宿十余年,卒无患害。
héng zhe lù qiú gé jīn bù yǐn jiǔ shí ròu qū zhǒng shū mài cǎi zhú yè mù shí mào yán yǐ zì gòng
恒著鹿裘葛巾,不饮酒食肉, 区种菽麦,采竹叶木实,贸盐以自供。
rén huò chou xià jià zhě yì jí yǔ zhī
人或酬下价者,亦即与之。
hòu rén shi wén bù fù jiàn chóu
后人识文,不复贱酬。
shí yǒu yú gǔ zhé xù qióng kuì
食有余谷,辄恤穷匮。
rén yǒu zhēn yí qǔ qí cū zhě shì bù nì ér yǐ
人有臻遗,取其粗者,示不逆而已。
yǒu měng shòu shā dà yōu lù yú ān cè wén yǐ yǔ rén rén qǔ mài zhī fēn qián yǔ wén
有猛兽杀大麀鹿于庵侧,文以语人,人取卖之,分钱与文。
wén yuē wǒ ruò xū cǐ zì dāng mài zhī
文曰:“我若须此,自当卖之。
suǒ yǐ xiāng yǔ zhèng yǐ bù xū gù yě
所以相语,正以不须故也。
wén zhě jiē jiē tàn zhī
”闻者皆嗟叹之。
cháng yǒu měng shòu hū zhāng kǒu xiàng wén wén shì qí kǒu zhōng yǒu héng gǔ nǎi yǐ shǒu tàn qù zhī měng shòu míng dàn zhì yī lù yú qí shì qián
尝有猛兽忽张口向文,文视其口中有横骨, 乃以手探去之,猛兽明旦致一鹿于其室前。
liè zhě shí wǎng jì sù wén yè wèi dān shuǐ ér wú juàn sè
猎者时往寄宿,文夜为担水而无倦色。
yú háng lìng gù yáng yǔ gě hóng gòng zào zhī ér xié yǔ jù guī
余杭令顾飏与葛洪共造之,而携与俱归。
yáng yǐ wén shān xíng huò xū pí yī zèng yǐ wéi kù dié yī jù wén bù nà cí guī shān zhōng
飏以文山行或须皮衣,赠以韦袴褶一具, 文不纳,辞归山中。
yáng zhuī qiǎn shǐ zhě zhì yī shì zhōng ér qù wén yì wú yán wéi yī nǎi zhì làn yú hù nèi jìng bù fú yòng
飏追遣使者置衣室中而去,文亦无言,韦衣乃至烂于户内,竟不服用。
wáng dǎo wén qí míng qiǎn rén yíng zhī wén bù kěn jiù chuán chē hé dān tú xíng
王导闻其名,遣人迎之,文不肯就船车,荷担徒行。
jì zhì dǎo zhì zhī xī yuán yuán zhōng guǒ mù chéng lín yòu yǒu niǎo shòu mí lù yīn yǐ jū wén yān
既至,导置之西园,园中果木成林,又有鸟兽麋鹿,因以居文焉。
yú shì cháo shì xián gòng guān zhī wén tuí rán jī jù bàng ruò wú rén
于是朝士咸共观之,文颓然踑踞,傍若无人。
wēn jiào cháng wèn wén yuē rén jiē yǒu liù qīn xiāng yú xiān shēng qì zhī hé lè
温峤尝问文曰:“人皆有六亲相娱,先生弃之何乐?
wén yuē běn háng xué dào bù wèi zāo shì luàn yù guī wú lù shì yǐ lái yě
”文曰:“本行学道,不谓遭世乱,欲归无路,是以来也。
yòu wèn yuē jī ér sī shí zhuàng ér sī shì zì rán zhī xìng xiān shēng ān dú wú qíng hu
”又问曰:“饥而思食,壮而思室,自然之性, 先生安独无情乎?
wén yuē qíng yóu yì shēng bù yì gù wú qíng
”文曰:“情由忆生,不忆故无情。
yòu wèn yuē xiān shēng dú chǔ qióng shān ruò jí bìng zāo mìng zé wèi wū niǎo suǒ shí gù bù kù hu
”又问曰:“先生独处穷山, 若疾病遭命,则为乌鸟所食,顾不酷乎?
wén yuē cáng mái zhě yì wèi lóu yǐ suǒ shí fù hé yì hu
”文曰:“藏埋者亦为蝼蚁所食,复何异乎!
yòu wèn yuē měng shòu hài rén rén zhī suǒ wèi ér xiān shēng dú bù wèi yá
”又问曰:“猛兽害人,人之所畏,而先生独不畏邪?
wén yuē rén wú hài shòu zhī xīn zé shòu yì bù hài rén
”文曰:“人无害兽之心,则兽亦不害人。
yòu wèn yuē gǒu shì bù níng shēn bù dé ān
”又问曰:“苟世不宁,身不得安。
jīn jiāng yòng xiān shēng yǐ jì shí ruò hé
今将用先生以济时,若何?
wén yuē shān cǎo zhī rén ān néng zuǒ shì
” 文曰:“山草之人,安能佐世!
dǎo cháng zhòng kè gòng jí sī zhú bìng zòu shì shǐ hū zhī
”导尝众客共集,丝竹并奏,试使呼之。
wén dèng móu bù zhuǎn kuà niè huá táng rú xíng lín yě
文瞪眸不转,跨蹑华堂如行林野。
yú shí zuò zhě xián yǒu gōu shēn wèi yuǎn zhī yán wén cháng chēng bù dá lái yǔ
于时坐者咸有钩深味远之言,文常称不达来语。
tiān jī kēng hóng mò yǒu kuī qí mén zhě
天机铿宏, 莫有窥其门者。
wēn jiào cháng chēng yuē wén yǒu xián rén zhī xìng ér wú xián rén zhī cái liǔ xià liáng qī zhī yà hu
温峤尝称曰:“文有贤人之性,而无贤人之才,柳下、梁踦之亚乎!
yǒng chāng zhōng dà yì wén bìng yì dài
” 永昌中,大疫,文病亦殆。
wáng dǎo yí yào wén yuē mìng zài tiān bù zài yào yě
王导遗药,文曰:“命在天,不在药也。
yāo shòu cháng duǎn shí yě
夭寿长短,时也。
jū dǎo yuán qī nián wèi cháng chū rù
居导园七年,未尝出入。
yī dàn hū qiú hái shān dǎo bù tīng
一旦忽求还山,导不听。
hòu táo guī lín ān jié lú shě yú shān zhōng
后逃归临安,结庐舍于山中。
lín ān lìng wàn chǒng yíng zhì xiàn zhōng
临安令万宠迎置县中。
jí sū jùn fǎn pò yú háng ér lín ān dú quán rén jiē yì zhī yǐ wéi zhī jī
及苏峻反,破余杭,而临安独全,人皆异之,以为知机。
zì hòu bù fù yǔ dàn jǔ shǒu zhǐ huī yǐ xuān qí yì
自后不复语,但举手指麾,以宣其意。
bìng shén qiú hái shān yù zhěn shí ān shī bù lìng rén bìn zàng chǒng bù tīng
病甚,求还山,欲枕石安尸,不令人殡葬,宠不听。
bù shí èr shí yú rì yì bù shòu
不食二十余日,亦不瘦。
chǒng wèn yuē xiān shēng fù kě de jǐ rì
宠问曰:“先生复可得几日?
wén sān jǔ shǒu guǒ yǐ shí wǔ rì zhōng
”文三举手,果以十五日终。
chǒng zàng zhī yú suǒ jū zhī chù ér jì kū zhī gě hóng yǔ chǎn bìng wéi zuò chuán zàn sòng qí měi yún
宠葬之于所居之处而祭哭之,葛洪、庾阐并为作传,赞颂其美云。
gōng zhuàng zì zi wěi bā xī rén yě
龚壮,字子玮,巴西人也。
jié jǐ zì shǒu yǔ xiāng rén qiáo xiù qí míng
洁己自守,与乡人谯秀齐名。
fù shū wèi li tè suǒ hài zhuàng jī nián bù chú sàng lì ruò bù néng fù chóu
父叔为李特所害,壮积年不除丧,力弱不能复仇。
jí li shòu shù hàn zhōng yǔ li qī yǒu xián qī tè sūn yě zhuàng yù jiǎ shòu yǐ bào nǎi shuō shòu yuē jié xià ruò néng bìng yǒu xī tǔ chēng fān yú jìn rén bì lè cóng
及李寿戍汉中,与李期有嫌,期,特孙也,壮欲假寿以报,乃说寿曰:“节下若能并有西土,称籓于晋,人必乐从。
qiě shě xiǎo jiù dà yǐ wēi yì ān mò dà zhī cè yě
且舍小就大,以危易安,莫大之策也。
shòu rán zhī suì lǜ zhòng tǎo qī guǒ kè zhī
”寿然之,遂率众讨期,果克之。
shòu yóu xí wěi hào yù guān zhī zhuàng shì bù shì lù yí yī wú suǒ qǔ
寿犹袭伪号,欲官之,壮誓不仕,赂遗一无所取。
huì tiān jiǔ yǔ bǎi xìng jī diàn zhuàng shàng shū shuō shòu yǐ guī shùn yǔn tiān xīn yìng rén wàng yǒng wèi guó fān fú liú zǐ sūn
会天久雨,百姓饥垫,壮上书说寿以归顺,允天心,应人望, 永为国籓,福流子孙。
shòu shěng shū nèi kuì mì ér bù xuān
寿省书内愧,秘而不宣。
nǎi qiǎn shǐ rù hú zhuàng yòu jiàn zhī shòu yòu bù nà
乃遣使入胡,壮又谏之,寿又不纳。
zhuàng wèi bǎi xíng zhī běn mò dà zhōng xiào jí jiǎ shòu shā qī sī chóu yǐ xuě yòu yù shǐ qí guī cháo yǐ míng chén jié
壮谓百行之本莫大忠孝,即假寿杀期,私仇以雪,又欲使其归朝,以明臣节。
shòu jì bù cóng zhuàng suì chēng lóng yòu yún shǒu bù zhì wù zhōng shēn bù fù zhì chéng dū wéi yán kǎo jīng diǎn tán sī wén zhāng zhì li shì shí zú
寿既不从,壮遂称聋,又云手不制物,终身不复至成都,惟研考经典,谭思文章,至李势时卒。
chū zhuàng měi tàn zhōng xià duō jīng xué ér bā shǔ bǐ lòu jiān zāo lǐ shì zhī nán wú fù xué tú nǎi zhe mài dé lùn wén duō bù zài
初,壮每叹中夏多经学,而巴蜀鄙陋,兼遭李氏之难,无复学徒,乃著《迈德论》,文多不载。
mèng lòu zì shǎo gū wǔ chāng rén yě
孟陋,字少孤,武昌人也。
wú sī kōng zōng zhī zēng sūn yě
吴司空宗之曾孙也。
xiōng jiā huán wēn zhēng xi zhǎng shǐ
兄嘉,桓温征西长史。
lòu shǎo ér zhēn lì qīng cāo jué lún bù yī shū shí yǐ wén jí zì yú
陋少而贞立,清操绝伦,布衣蔬食,以文籍自娱。
kǒu bù jí shì shì wèi zēng jiāo yóu shí huò yì diào gū xìng dú wǎng suī jiā rén yì bù zhī qí suǒ zhī yě
口不及世事,未曾交游,时或弋钓,孤兴独往,虽家人亦不知其所之也。
sàng mǔ huǐ jí dài yú miè xìng bù yǐn jiǔ shí ròu shí yǒu yú nián
丧母,毁瘠殆于灭性,不饮酒食肉十有余年。
qīn zú dié wèi zhī yuē shǎo gū
亲族迭谓之曰:“少孤!
shuí wú fù mǔ
谁无父母?
shuí yǒu fù mǔ
谁有父母!
shèng rén zhì lǐ lìng xián zhě fǔ jiù bù xiào qǐ jí
圣人制礼,令贤者俯就,不肖企及。
ruò shǐ huǐ xìng wú sì gèng wéi bù xiào yě
若使毁性无嗣,更为不孝也。
lòu gǎn cǐ yán rán hòu cóng jí
陋感此言,然后从吉。
yóu shì míng zhù hǎi nèi
由是名著海内。
jiǎn wén dì fǔ zhèng mìng wèi cān jūn chēng jí bù qǐ
简文帝辅政, 命为参军,称疾不起。
huán wēn gōng wǎng zào yān
桓温躬往造焉。
huò wèi wēn yuē mèng lòu gāo xíng xué wèi rú zōng yi yǐn zài fǔ yǐ hé dǐng wèi
或谓温曰:“孟陋高行,学为儒宗,宜引在府,以和鼎味。
wēn tàn yuē kuài jī wáng shàng bù néng qū fēi gǎn nǐ yì yě
”温叹曰:“会稽王尚不能屈,非敢拟议也。
lòu wén zhī yuē huán gōng zhèng dāng yǐ wǒ bù wǎng gù ěr
”陋闻之曰:“桓公正当以我不往故耳。
yì zhào zhī rén wú guān zhě shí jū qí jiǔ qǐ jiē gāo shì zāi
亿兆之人,无官者十居其九,岂皆高士哉!
wǒ jí bìng bù kān gōng xiāng wáng zhī mìng fēi gǎn wéi gāo yě
我疾病不堪恭相王之命,非敢为高也。
yóu shì míng chēng yì zhòng
”由是名称益重。
bó xué duō tōng cháng yú sān lǐ
博学多通,长于《三礼》。
zhù lún yǔ xíng yú shì
注《论语》,行于世。
zú yǐ shòu zhōng
卒以寿终。
hán jī zì xìng qí guǎng líng rén yě
韩绩,字兴齐,广陵人也。
qí xiān bì luàn jū yú wú zhī jiā xīng
其先避乱,居于吴之嘉兴。
fù jiàn shì wú zhì dà hóng lú
父建,仕吴至大鸿胪。
jī shǎo hǎo wén xué yǐ qián tuì wèi cāo bù yī shū shí bù jiāo dāng shì yóu shì dōng tǔ bìng zōng jìng yān
绩少好文学,以潜退为操,布衣蔬食,不交当世,由是东土并宗敬焉。
sī tú wáng dǎo wén qí míng pì yǐ wéi yuàn bù jiù
司徒王导闻其名,辟以为掾,不就。
xián kāng mò kuài jī nèi shǐ kǒng yú shàng shū jiàn zhī zhào yǐ ān chē shù bó zhēng zhī
咸康末,会稽内史孔愉上疏荐之,诏以安车束帛征之。
shàng shū lìng zhū gě huī zòu jì míng wàng yóu qīng wèi yi bèi lǐ yú shì zhào bài bó shì
尚书令诸葛恢奏绩名望犹轻,未宜备礼,于是召拜博士。
chēng lǎo bìng bù qǐ zú yú jiā
称老病不起,卒于家。
yú shí gāo mì liú ér zì cháng yú chéng yáng bǐng yù zì hóng wén bìng yǒu gāo míng
于时高密刘鲕字长鱼、城阳邴郁字弘文,并有高名。
ér yòu bù mù sú zhǎng ér xī gǔ dǔ xué lì xíng huà liú bāng yì
鲕幼不慕俗,长而希古, 笃学厉行,化流邦邑。
yù wèi zhēng shì yuán zhī zēng sūn shǎo yǒu yuán fēng chì shēn jǐn jié kǒu bù wàng shuō ěr bù wàng tīng duān gǒng xún xún jǔ dòng yǒu lǐ
郁,魏征士原之曾孙,少有原风,敕身谨洁,口不妄说,耳不妄听,端拱恂恂,举动有礼。
xián kāng zhōng chéng dì bó qiú yì xíng zhī shì ér yù bìng bèi gōng qīng jiàn jǔ yú shì yī jī jí dí tāng děng lì yǐ bó shì zhēng zhī
咸康中,成帝博求异行之士,鲕、郁并被公卿荐举, 于是依绩及翟汤等例,以博士征之。
yù cí yǐ jí ér suí shǐ zhě dào jīng shī zì chén nián lǎo bù bài
郁辞以疾,鲕随使者到京师,自陈年老,不拜。
gè yǐ shòu zhōng
各以寿终。
qiáo xiù zì yuán yàn bā xī rén yě
谯秀,字元彦,巴西人也。
zǔ zhōu yǐ rú xué zhù chēng xiǎn míng shǔ cháo
祖周,以儒学著称,显明蜀朝。
xiù shǎo ér jìng mò bù jiāo yú shì zhī tiān xià jiāng luàn yù jue ren shi suī nèi wài zōng qīn bù yǔ xiāng jiàn
秀少而静默,不交于世,知天下将乱,预绝人事,虽内外宗亲,不与相见。
jùn chá xiào lián zhōu jǔ xiù cái jiē bù jiù
郡察孝廉,州举秀才,皆不就。
jí li xióng jù shǔ lüè yǒu bā xī xióng shū fù xiāng xiāng zi shòu jiē mù xiù míng jù shù bó ān chē zhēng zhī jiē bù yīng
及李雄据蜀,略有巴西,雄叔父骧、骧子寿皆慕秀名,具束帛安车征之,皆不应。
cháng guān pí biàn bì yī gōng gēng shān sǒu
常冠皮弁,弊衣,躬耕山薮。
gōng zhuàng cháng tàn fú yān
龚壮常叹服焉。
huán wēn miè shǔ shàng shū jiàn zhī cháo tíng yǐ xiù nián zài dǔ lǎo jiān dào yuǎn gù bù zhēng qiǎn shǐ chì suǒ zài sì shí cún wèn
桓温灭蜀,上疏荐之,朝廷以秀年在笃老,兼道远,故不征,遣使敕所在四时存问。
xún ér fàn bēn xiāo jìng xiāng jì zuò luàn xiù bì nàn dàng qú xiāng lǐ zōng zú yī píng zhī zhě yǐ bǎi shù
寻而范贲、萧敬相继作乱, 秀避难宕渠,乡里宗族依凭之者以百数。
xiù nián chū bā shí zhòng rén yù dài zhī fù dān xiù yuē gè yǒu lǎo ruò dāng xiān yíng hù
秀年出八十,众人欲代之负担,秀曰: “各有老弱,当先营护。
wú qì lì yóu zú zì kān qǐ yǐ chuí xiǔ zhī nián lèi zhū jūn yě
吾气力犹足自堪,岂以垂朽之年累诸君也!
nián jiǔ shí yú zú
”年九十余卒。
dí tāng zì dào shēn xún yáng rén
翟汤,字道深,寻阳人。
dǔ xíng chún sù rén ràng lián jié bù xiè shì shì gēng ér hòu shí rén yǒu kuì zèng suī fǔ yǔ yī wú suǒ shòu
笃行纯素,仁让廉洁,不屑世事,耕而后食,人有馈赠,虽釜庾一无所受。
yǒng jiā mò kòu hài xiāng jì wén tāng míng dé jiē bù gǎn fàn xiāng rén lài zhī
永嘉末,寇害相继,闻汤名德,皆不敢犯,乡人赖之。
sī tú wáng dǎo pì bù jiù yǐn yú xiàn jiè nán shān
司徒王导辟,不就,隐于县界南山。
shǐ ān tài shǒu gàn bǎo yǔ tāng tōng jiā qiǎn chuán xiǎng zhī chì lì yún dí gōng lián ràng qīng zhì shū qì biàn wěi chuán hái
始安太守干宝与汤通家,遣船饷之,敕吏云:“翟公廉让,卿致书讫,便委船还。
tāng wú rén fǎn zhì nǎi huò yì juàn wù yīn jì hái bǎo
”汤无人反致,乃货易绢物,因寄还宝。
bǎo běn yǐ wéi huì ér gèng fán zhī yì kuì tàn yān
宝本以为惠,而更烦之,益愧叹焉。
xián kāng zhōng zhēng xi dà jiàng jūn yǔ liàng shàng shū jiàn zhī chéng dì zhēng wèi guó zi bó shì tāng bù qǐ
咸康中,征西大将军庾亮上疏荐之,成帝征为国子博士, 汤不起。
jiàn yuán chū ān xī jiāng jūn yǔ yì běi zhēng shí jì lóng dà fā tóng kè yǐ chōng róng yì chì yǒu sī tè juān tāng suǒ diào
建元初,安西将军庾翼北征石季龙,大发僮客以充戎役,敕有司特蠲汤所调。
tāng xī tuī pú shǐ wěi zhī xiāng lì lì fèng zhǐ yī wú suǒ shòu tāng yī suǒ diào xiàn fàng miǎn qí pū shǐ lìng biān hù wèi bǎi xìng
汤悉推仆使委之乡吏,吏奉旨一无所受,汤依所调限,放免其仆,使令编户为百姓。
kāng dì fù yǐ sàn qí cháng shì zhēng tāng gù cí lǎo jí bù zhì
康帝复以散骑常侍征汤,固辞老疾,不至。
nián qī shí sān zú yú jiā
年七十三,卒于家。
zi zhuāng zì zǔ xiū
子庄,字祖休。
shǎo yǐ xiào yǒu zhù míng zūn tāng zhī cāo bù jiāo rén wù gēng ér hòu shí yǔ bù jí sú wéi yǐ yì diào wéi shì
少以孝友著名,遵汤之操,不交人物,耕而后食,语不及俗, 惟以弋钓为事。
jí zhǎng bù fù liè
及长,不复猎。
huò wèn yú liè tóng shì hài shēng zhī shì ér xiān shēng zhǐ qù qí yī hé zāi
或问:“渔猎同是害生之事,而先生止去其一,何哉?
zhuāng yuē liè zì wǒ diào zì wù wèi néng dùn jǐn gù xiān jié qí shèn zhě
”庄曰:“猎自我,钓自物,未能顿尽,故先节其甚者。
qiě fú tān ěr tūn gōu qǐ wǒ zāi
且夫贪饵吞钩,岂我哉!
shí rén yǐ wéi zhī yán
”时人以为知言。
wǎn jié yì bù fù diào duān jū bì mén chuò shū yǐn shuǐ
晚节亦不复钓,端居筚门,歠菽饮水。
zhōu fǔ lǐ mìng jí gōng chē zhēng bìng bù jiù
州府礼命,及公车征, 并不就。
nián wǔ shí liù zú
年五十六,卒。
zi jiáo yì yǒu gāo cāo lǚ cí pì mìng
子矫,亦有高操,屡辞辟命。
jiáo zi fǎ cì xiào wǔ dì yǐ sàn qí láng zhēng yì bù zhì
矫子法赐,孝武帝以散骑郎征,亦不至。
shì yǒu yǐn xíng yún
世有隐行云。
guō fān zì zhǎng xiáng wǔ chāng rén yě
郭翻,字长翔,武昌人也。
bó fù nè guǎng zhōu cì shǐ
伯父讷,广州刺史。
fù chá ān chéng tài shǒu
父察,安城太守。
fān shǎo yǒu zhì cāo cí zhōu jùn pì jí xián liáng zhī jǔ
翻少有志操, 辞州郡辟及贤良之举。
jiā yú lín chuān bù jiāo shì shì wéi yǐ yú diào shè liè wèi yú
家于临川,不交世事,惟以渔钓射猎为娱。
jū pín wú yè yù kěn huāng tián xiān lì biǎo tí jīng nián wú zhǔ rán hòu nǎi zuò
居贫无业,欲垦荒田,先立表题,经年无主,然后乃作。
dào jiāng shú yǒu rèn zhī zhě xī tuī yǔ zhī
稻将熟,有认之者,悉推与之。
xiàn lìng wén ér jí zhī yǐ dào hái fān fān suì bù shòu
县令闻而诘之,以稻还翻,翻遂不受。
cháng yǐ chē liè qù jiā bǎi yú lǐ dào zhōng féng bìng rén yǐ chē sòng zhī tú bù ér guī
尝以车猎,去家百余里,道中逢病人,以车送之,徒步而归。
qí yú liè suǒ de huò cóng mǎi zhě biàn yǔ zhī ér bù qǔ zhí yì bù gào xìng míng
其渔猎所得,或从买者,便与之而不取直,亦不告姓名。
yóu shì shì shù xián jìng guì yān
由是士庶咸敬贵焉。
yǔ dí tāng jù wèi yǔ liàng suǒ jiàn gōng chē bó shì zhēng bù jiù
与翟汤俱为庾亮所荐,公车博士征,不就。
xián kāng mò chéng xiǎo chuán zàn guī wǔ chāng shěng fén mù ān xī jiāng jūn yǔ yì yǐ dì jiù zhī zhòng gōng wǎng zào fān yù qiáng qǐ zhī
咸康末,乘小船暂归武昌省坟墓, 安西将军庾翼以帝舅之重,躬往造翻,欲强起之。
fān yuē rén xìng gè yǒu suǒ duǎn yān kě qiáng bī
翻曰:“人性各有所短,焉可强逼!
yì yòu yǐ qí chuán xiǎo xiá yù yǐn jiù dà chuán
”翼又以其船小狭,欲引就大船。
fān yuē shǐ jūn bù yǐ bǐ jiàn ér rǔ lín zhī cǐ gù yě rén zhī zhōu yě
翻曰:“使君不以鄙贱而辱临之,此固野人之舟也。
yì fǔ qū rù qí chuán zhōng zhōng rì ér qù
”翼俯屈入其船中,终日而去。
cháng zhuì dāo yú shuǐ lù rén yǒu wéi qǔ zhě yīn yǔ zhī
尝坠刀于水,路人有为取者,因与之。
lù rén bù qǔ gù cí fān yuē ěr xiàng bù qǔ wǒ qǐ néng de
路人不取,固辞,翻曰:“尔向不取,我岂能得!
lù rén yuē wǒ ruò qǔ cǐ jiāng wèi tiān dì guǐ shén suǒ zé yǐ
”路人曰:“我若取此,将为天地鬼神所责矣。
fān zhī qí zhōng bù shòu fù chén dāo yú shuǐ
”翻知其终不受,复沈刀于水。
lù rén chàng yān nǎi fù shěn méi qǔ zhī
路人怅焉,乃复沈没取之。
fān yú shì bù nì qí yì nǎi yǐ shí bèi dāo jià yǔ zhī
翻于是不逆其意,乃以十倍刀价与之。
qí lián bù shòu huì jiē cǐ lèi yě
其廉不受惠,皆此类也。
zú yú jiā
他终于被诛杀。
xīn mì zì shū zhòng lǒng xī dí dào rén yě
辛谧,字叔重,陇西狄道人也。
fù yí yōu zhōu cì shǐ shì chēng guàn zú
父怡,幽州刺史,世称冠族。
mì shǎo yǒu zhì shàng bó xué shàn zhǔ wén gōng cǎo lì shū wéi shí jiè fǎ
谧少有志尚,博学善属文,工草隶书,为时楷法。
xìng tián jìng bù wàng jiāo yóu
性恬静,不妄交游。
zhào bài tài zǐ shè rén zhū wáng wén xué lèi zhēng bù qǐ
召拜太子舍人、诸王文学, 累征不起。
yǒng jiā mò yǐ mì jiān sàn qí cháng shì wèi fǔ guān zhōng
永嘉末,以谧兼散骑常侍,慰抚关中。
mì yǐ luò yáng jiāng bài gù yīng zhī
谧以洛阳将败,故应之。
jí cháng ān xiàn méi yú liú cōng cōng bài tài zhōng dài fū gù cí bù shòu
及长安陷没于刘聪,聪拜太中大夫,固辞不受。
yòu lì shí lè jì lóng zhī shì bìng bù yìng pì mìng
又历石勒、季龙之世,并不应辟命。
suī chù sāng luàn zhī zhōng tuí rán gāo mài shì róng lì miè rú yě
虽处丧乱之中,颓然高迈,视荣利蔑如也。
jí rǎn mǐn jiàn hào fù bèi lǐ zhēng wèi tài cháng mì yí mǐn shū yuē xī xǔ yóu cí yáo yǐ tiān xià ràng zhī quán qí qīng gāo zhī jié
及冉闵僭号,复备礼征为太常,谧遗闵书曰: “昔许由辞尧,以天下让之,全其清高之节。
bó yí qù guó zǐ tuī táo shǎng jiē xiǎn shǐ dié chuán zhī wú qióng
伯夷去国,子推逃赏,皆显史牒,传之无穷。
cǐ wǎng ér bù fǎn zhě yě
此往而不反者也。
rán xián rén jūn zǐ suī jū miào táng zhī shàng wú yì yú shān lín zhī zhōng qī qióng lǐ jǐn xìng zhī miào qǐ yǒu shí zhī zhě yá
然贤人君子虽居庙堂之上,无异于山林之中,期穷理尽性之妙,岂有识之者邪!
shì gù bù yīng yú huò nán zhě fēi wéi bì zhī dàn míng xīn zhì qù ér yǔ jí huì ěr
是故不婴于祸难者,非为避之,但冥心至趣而与吉会耳。
mì wén wù jí zé biàn dōng xià shì yě
谧闻物极则变,冬夏是也;
zhì gāo zé wēi lèi qí shì yě
致高则危,累棋是也。
jūn wáng gōng yǐ chéng yǐ ér jiǔ chù zhī fēi suǒ yǐ gù wàn quán yuǎn wēi wáng zhī huò yě
君王功以成矣,而久处之,非所以顾万全远危亡之祸也。
yi yīn cí dà jié guī shēn běn cháo bì yǒu xǔ yóu bó yí zhī lián xiǎng sōng qiáo zhī shòu yǒng wèi shì fǔ qǐ bù měi zāi
宜因兹大捷,归身本朝,必有许由、伯夷之廉,享松乔之寿,永为世辅,岂不美哉!
yīn bù shí ér zú
”因不食而卒。
liú lín zhī zì zi jì nán yáng rén guāng lù dài fu dān zhī zú yě
刘𬴊之,字子骥,南阳人,光禄大夫耽之族也。
lín zhī shǎo shàng zhì sù xū tuì guǎ yù bù xiū yí cāo rén mò zhī zhī
𬴊之少尚质素,虚退寡欲,不修仪操,人莫之知。
hǎo yóu shān zé zhì cún dùn yì
好游山泽,志存遁逸。
cháng cǎi yào zhì héng shān shēn rù wàng fǎn jiàn yǒu yī jiàn shuǐ shuǐ nán yǒu èr shí qūn yī qūn bì yī qūn kāi shuǐ shēn guǎng bù dé guò
尝采药至衡山,深入忘反,见有一涧水, 水南有二石囷,一囷闭,一囷开,水深广不得过。
yù hái shī dào yù fá gōng rén wèn jìng jǐn de huán jiā
欲还,失道,遇伐弓人,问径, 仅得还家。
huò shuō qūn zhōng jiē xiān líng fāng yào zhū zá wù lín zhī yù gèng xún suǒ zhōng bù fù zhī chù yě
或说囷中皆仙灵方药诸杂物,𬴊之欲更寻索,终不复知处也。
chē qí jiāng jūn huán chōng wén qí míng qǐng wèi zhǎng shǐ lín zhī gù cí bù shòu
车骑将军桓冲闻其名,请为长史,𬴊之固辞不受。
chōng cháng dào qí jiā lín zhī yú shù tiáo sāng shǐ zhě zhì mìng lín zhī yuē shǐ jūn jì wǎng jià guāng lín yi xiān yì jiā jūn
冲尝到其家,𬴊之于树条桑,使者致命, 𬴊之曰:“使君既枉驾光临,宜先诣家君。
chōng wén dà kuì yú shì nǎi zào qí fù
”冲闻大愧,于是乃造其父。
fù mìng lín zhī rán hòu fāng hái fú duǎn hè yǔ chōng yán huà
父命𬴊之, 然后方还,拂短褐与冲言话。
fù shǐ lín zhī yú nèi zì chí zhuó jiǔ shū cài gōng bīn chōng chì rén dài lín zhī zhēn zhuó fù cí yuē ruò shǐ cóng zhě fēi yě rén zhī yì yě
父使𬴊之于内自持浊酒蔬菜供宾,冲敕人代𬴊之斟酌, 父辞曰:“若使从者,非野人之意也。
chōng kǎi rán zhì hūn nǎi tuì
”冲慨然,至昏乃退。
lín zhī suī guān miǎn zhī zú xìn yí zhe yú qún xiǎo fán sī wu zhī jiā hūn qǔ zàng sòng wú bù gōng zì zào yān
𬴊之虽冠冕之族,信仪著于群小,凡厮伍之家婚娶葬送,无不躬自造焉。
jū yú yáng qí zài guān dào zhī cè rén wù lái wǎng mò bù tóu zhī
居于阳岐,在官道之侧,人物来往,莫不投之。
lín zhī gōng zì gōng jǐ shì jūn zǐ pō yǐ láo lèi gèng dàn guò yān
𬴊之躬自供给,士君子颇以劳累,更惮过焉。
fán rén zhì zèng yī wú suǒ shòu
凡人致赠,一无所受。
qù lín zhī jiā bǎi yú lǐ yǒu yī gū mǔ bìng jiāng sǐ tàn xī wèi rén yuē shuí dāng mái wǒ wéi yǒu liú zhǎng shǐ ěr
去𬴊之家百余里,有一孤姥,病将死,叹息谓人曰:“谁当埋我,惟有刘长史耳!
hé yóu lìng zhī
何由令知。
lín zhī xiān wén qí yǒu huàn gù wǎng hóu zhī zhí qí mìng zhōng nǎi shēn wéi yíng guān bìn sòng zhī
”𬴊之先闻其有患,故往侯之,值其命终,乃身为营棺殡送之。
qí rén ài yǐn cè ruò cǐ
其仁爱隐恻若此。
zú yǐ shòu zhōng
卒以寿终。
suǒ xí zì wěi zǔ dūn huáng rén yě
索袭,字伟祖,敦煌人也。
xū jìng hào xué bù yīng zhōu jùn zhī mìng jǔ xiào lián xián liáng fāng zhèng jiē yǐ jí cí
虚靖好学,不应州郡之命,举孝廉、贤良方正,皆以疾辞。
yóu sī yú yīn yáng zhī shù zhe tiān wén dì lǐ shí yú piān duō suǒ qǐ fā
游思于阴阳之术,著天文地理十余篇,多所启发。
bù yǔ dāng shì jiāo tōng huò dú yǔ dú xiào huò cháng tàn tì qì huò qǐng wèn bù yán
不与当世交通,或独语独笑,或长叹涕泣,或请问不言。
zhāng mào shí dūn huáng tài shǒu yīn dàn qí ér zào yān jīng rì wàng fǎn chū ér tàn yuē suǒ xiān shēng shuò dé míng rú zhēn kě yǐ zī dà yì
张茂时,敦煌太守阴澹奇而造焉,经日忘反,出而叹曰:“索先生硕德名儒,真可以谘大义。
dàn yù xíng xiāng shè zhī lǐ qǐng xí wèi sān lǎo yuē jīn sì biǎo jí níng jiāng xíng xiāng shè zhī lǐ xiān shēng nián qí wàng zhòng dào guān yī shí yǎng lǎo zhī yì shí xì rú xián
”澹欲行乡射之礼,请袭为三老,曰: “今四表辑宁,将行乡射之礼,先生年耆望重,道冠一时,养老之义,实系儒贤。
jì shù fēi wú tóng ér xī luán fèng jiàng yì
既树非梧桐,而希鸾凤降翼;
qì xiè cáo gōng ér jì gài gōng wǎng jià chéng fēi suǒ wèi yě
器谢曹公,而冀盖公枉驾,诚非所谓也。
rán fū zǐ zhì shèng yǒu zhào fù yān
然夫子至圣, 有召赴焉;
mèng kē dà dé wú pìn bù zhì gài yù hóng chǎn dà yóu fū míng dào huà gù yě
孟轲大德,无聘不至,盖欲弘阐大猷,敷明道化故也。
jīn zhī xiāng qū zūn dào chóng jiào fēi yǒu jué wèi yì zhě huò kě rán hu
今之相屈,遵道崇教,非有爵位,意者或可然乎!
huì bìng zú shí nián qī shí jiǔ
”会病卒,时年七十九。
dàn sù fú huì zàng zèng jiàn èr wàn
澹素服会葬,赠贱二万。
dàn yuē shì rén zhī suǒ yǒu yú zhě fù guì yě
澹曰:“世人之所有余者,富贵也;
mù zhī suǒ hǎo zhě wǔ sè yě
目之所好者,五色也;
ěr zhī suǒ wán zhě wǔ yīn yě
耳之所玩者,五音也。
ér xiān shēng qì zhòng rén zhī suǒ shōu shōu zhòng rén zhī suǒ qì wèi wú wèi yú huāng hū zhī jì jiān zhòng xuán yú zhòng miào zhī nèi
而先生弃众人之所收,收众人之所弃,味无味于慌惚之际,兼重玄于众妙之内。
zhái bù mí mǔ ér zhì hū jiǔ zhōu xíng jū chén sú ér qī xīn tiān wài suī qián lóu zhī gāo yuǎn zhuāng shēng zhī bù yuàn miè yǐ guò yě
宅不弥亩而志忽九州,形居尘俗而栖心天外,虽黔娄之高远,庄生之不愿,蔑以过也。
nǎi shì yuē xuán jū xiān shēng
” 乃谥曰玄居先生。
yáng kē tiān shuǐ rén yě
杨轲,天水人也。
shǎo hǎo yì zhǎng ér bù qǔ xué yè jīng wēi yǎng tú shù bǎi cháng shí cū yǐn shuǐ yì hè yùn páo rén bù kān qí yōu ér kē yōu rán zì dé shū bīn yì kè yīn zhǐ wèi zēng jiāo yě
少好《易》,长而不娶,学业精微,养徒数百,常食粗饮水, 衣褐缊袍,人不堪其忧,而轲悠然自得,疏宾异客,音旨未曾交也。
suī shòu yè mén tú fēi rù shì dì zǐ mò zuó qīn yán
虽受业门徒, 非入室弟子,莫昨亲言。
yù suǒ lùn shòu xū páng wú zá rén shòu rù shì dì zǐ lìng dì xiāng xuān shòu
欲所论授,须旁无杂人,授入室弟子,令递相宣授。
liú yào jiàn hào zhēng bài tài cháng kē gù cí bù qǐ yào yì jìng ér bù bī suì yǐn yú lǒng shān
刘曜僭号,征拜太常,轲固辞不起,曜亦敬而不逼,遂隐于陇山。
yào hòu wèi shí lè suǒ qín qín rén dōng xǐ kē liú cháng ān
曜后为石勒所擒,秦人东徙,轲留长安。
jí shí jì lóng sì wěi wèi
及石季龙嗣伪位。
bèi xuán xūn shù bó ān chē zhēng zhī kē yǐ jí cí
备玄𫄸束帛安车征之,轲以疾辞。
pò zhī nǎi fā
迫之,乃发。
jì jiàn jì lóng bù bài yǔ yǔ bù yán mìng shě zhī yú yǒng chāng yǐ dì
既见季龙,不拜,与语,不言,命舍之于永昌乙第。
qí yǒu sī yǐ kē jù ào qǐng cóng dà bù jìng lùn jì lóng bù cóng xià shū rèn kē suǒ shàng
其有司以轲倨傲,请从大不敬论,季龙不从,下书任轲所尚。
kē zài yǒng chāng jì lóng měi yǒu kuì xì zhé kǒu shòu dì zǐ shǐ wèi biǎo xiè qí wén shén měi lǎn zhě tàn yǒu shēn zhì
轲在永昌,季龙每有馈饩,辄口授弟子,使为表谢,其文甚美,览者叹有深致。
jì lóng yù guān qí zhēn qù nǎi mì lìng měi nǚ yè yǐ dòng zhī kē xiāo rán bù gù
季龙欲观其真趣,乃密令美女夜以动之,轲萧然不顾。
yòu shǐ rén jiāng qí dì zǐ jìn xíng qiǎn kuí zhuàng jié shì yī jiǎ chí dāo lín zhī yǐ bīng bìng qiè qí suǒ cì yī fú ér qù kē shì ér bù xìn liǎo wū jǔ sè
又使人将其弟子尽行,遣魁壮羯士衣甲持刀,临之以兵,并窃其所赐衣服而去,轲视而不信,了无惧色。
cháng wò tǔ chuáng fù yǐ bù bèi luǒ qǐn qí zhōng xià wú yīn rù
常卧土床,覆以布被,倮寝其中,下无茵褥。
yǐng chuān xún pù hào qí zhī shì yě zào ér tán jīng kē míng mù bù dá
颍川荀铺,好奇之士也,造而谈经,轲瞑目不答。
pù fā kē bèi lù qí xíng dà xiào zhī
铺发轲被露其形,大笑之。
kē shén tǐ tuí rán wú jīng nù zhī zhuàng
轲神体颓然, 无惊怒之状。
yú shí xián yǐ wéi jiāo xiān zhī tú wèi yǒu néng liàng qí shēn qiǎn yě
于时咸以为焦先之徒,未有能量其深浅也。
hòu shàng shū chén xiāng sī qiú hái jì lóng sòng yǐ ān chē pú lún juān shí hù gōng zhī
后上疏陈乡思,求还,季龙送以安车蒲轮,蠲十户供之。
zì guī qín zhōu réng jiào shòu bù jué
自归秦州,仍教授不绝。
qí hòu qín rén xi bēn liáng zhōu kē dì zi yǐ niú fù zhī wèi shù jūn zhuī qín bìng wèi suǒ hài
其后秦人西奔凉州,轲弟子以牛负之,为戍军追擒,并为所害。
gōng sūn fèng zì zi luán shàng gǔ rén yě
公孙凤,字子鸾,上谷人也。
yǐn yú chāng lí zhī jiǔ chéng shān gǔ dōng yī dān bù qǐn chǔ shì chuáng xià zé bìng shí yú qì tíng lìng xiù bài rán hòu shí zhī
隐于昌黎之九城山谷,冬衣单布,寝处士床,夏则并食于器,停令臭败,然后食之。
tán qín yín yǒng táo rán zì dé rén xián yì zhī mò néng cè yě
弹琴吟咏,陶然自得,人咸异之,莫能测也。
mù róng yǐ ān chē zhēng zhì yè jí jiàn bù yán bù bài yī shí jǔ dòng rú zài jiǔ chéng
慕容以安车征至邺,及见,不言不拜,衣食举动如在九城。
bīn kè zào qǐng xiān de yǔ yán
宾客造请,鲜得与言。
shù nián bìng zú
数年病卒。
gōng sūn yǒng zì zi yáng xiāng píng rén yě
公孙永,字子阳,襄平人也。
shǎo ér hào xué tián xū yǐn yú píng guō nán shān bù qǔ qī qiè fēi shēn suǒ kěn zhí zé bù yī shí zhī yín yǒng yán jiān xīn rán zì dé nián yú jiǔ shí cāo shàng bù kuī
少而好学恬虚,隐于平郭南山,不娶妻妾,非身所垦植,则不衣食之,吟咏岩间,欣然自得,年余九十,操尚不亏。
yǔ gōng sūn fèng jù bèi róng zhēng zhì yè jí jiàn bù bài wáng gōng yǐ xià zào zhī jiē bù yǔ yán suī jīng lóng dōng shèng shǔ duān rán zì ruò
与公孙凤俱被容征至邺,及见,不拜,王公以下造之,皆不与言,虽经隆冬盛暑,端然自若。
yī suì yú zhà kuáng sòng zhī píng guō
一岁余,诈狂,送之平郭。
hòu fú jiān yòu jiāng bèi lǐ zhēng zhī nán qí nián qí lù yuǎn nǎi qiǎn shǐ zhě zhì wèn
后苻坚又将备礼征之,难其年耆路远,乃遣使者致问。
wèi zhì ér yǒng wáng jiān shēn dào zhī shì yuē chóng xū xiān shēng
未至而永亡,坚深悼之,谥曰崇虚先生。
zhāng zhōng zì jù hé zhōng shān rén yě
张忠,字巨和,中山人也。
yǒng jiā zhī luàn yǐn yú tài shān
永嘉之乱,隐于泰山。
tián jìng guǎ yù qīng xū fú qì cān zhī ěr shí xiū dǎo yǎng zhī fǎ
恬静寡欲,清虚服气,餐芝饵石,修导养之法。
dōng zé yùn páo xià zé dài suǒ duān gǒng ruò shī
冬则缊袍,夏则带索,端拱若尸。
wú qín shū zhī shì bù xiū jīng diǎn quàn jiào dàn yǐ zhì dào xū wú wèi zōng
无琴书之适,不修经典,劝教但以至道虚无为宗。
qí jū yī chóng yán yōu gǔ záo de wèi kū shì
其居依崇岩幽谷,凿地为窟室。
dì zǐ yì yǐ kū jū qù zhōng liù shí yú bù wǔ rì yī zhāo
弟子亦以窟居,去忠六十余步,五日一朝。
qí jiào yǐ xíng bù yǐ yán dì zǐ shòu yè guān xíng ér tuì
其教以形不以言,弟子受业,观形而退。
lì dào tán yú kū shàng měi dàn cháo bài zhī
立道坛于窟上,每旦朝拜之。
shí yòng wǎ qì záo shí wèi fǔ
食用瓦器,凿石为釜。
zuǒ yòu jū rén kuì zhī yī shí yī wú suǒ shòu
左右居人馈之衣食,一无所受。
hǎo shì shào nián pō huò wèn yǐ shuǐ hàn zhī xiáng zhōng yuē tiān bù yán ér sì shí xíng yān wàn wù shēng yān yīn yáng zhī shì fēi qióng shān yě sǒu suǒ néng zhī zhī
好事少年颇或问以水旱之祥,忠曰:“天不言而四时行焉,万物生焉,阴阳之事非穷山野叟所能知之。
qí qiǎn zhū wài wù jiē cǐ lèi yě
” 其遣诸外物,皆此类也。
nián zài qī yí ér shì tīng wú shuǎng
年在期颐,而视听无爽。
fú jiān qiǎn shǐ zhēng zhī
苻坚遣使征之。
shǐ zhě zhì zhōng mù yù ér qǐ wèi dì zǐ yuē wú yú nián wú jǐ bù kě yǐ nì shí zhǔ zhī yì
使者至,忠沐浴而起,谓弟子曰:“吾余年无几,不可以逆时主之意。
yù qì jiù chē
”浴讫就车。
jí zhì cháng ān jiān cì yǐ guān yī cí yuē nián xiǔ fā luò bù kān yì guān qǐng yǐ yě fú rù jìn
及至长安,坚赐以冠衣,辞曰:“年朽发落,不堪衣冠,请以野服入觐。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
jí jiàn jiān wèi zhī yuē xiān shēng kǎo pán shān lín yán jīng dào sù dú shàn zhī měi yǒu yú jiān jì zhī gōng wèi yě
及见,坚谓之曰:“先生考磐山林,研精道素,独善之美有余,兼济之功未也。
gù yuǎn qū xiān shēng jiāng rèn qí shàng fù
故远屈先生,将任齐尚父。
zhōng yuē xī yīn sāng luàn bì dì tài shān yǔ niǎo shòu wèi lǚ yǐ quán zhāo xī zhī mìng
”忠曰:“昔因丧乱,避地泰山,与鸟兽为侣,以全朝夕之命。
shǔ yáo shùn zhī shì sī yī fèng shèng yán
属尧舜之世,思一奉圣颜。
nián shuāi zhì xiè bù kān zhǎn xiào shàng fǔ zhī kuàng fēi gǎn qiè nǐ
年衰志谢,不堪展效,尚父之况,非敢窃拟。
shān qī zhī xìng qíng cún yán xiù qǐ hái yú chǐ guī sǐ dài zōng
山栖之性,情存岩岫,乞还余齿,归死岱宗。
jiān yǐ ān chē sòng zhī
坚以安车送之。
xíng dá huà shān
行达华山。
tàn yuē wǒ dōng yuè dào shì méi yú xī yuè mìng yě nài hé
叹曰:“我东岳道士,没于西岳,命也,奈何!
xíng wǔ shí lǐ jí guān ér sǐ
行五十里,及关而死。
shǐ zhě chí yì bái zhī jiān qiǎn huáng mén láng wéi huá chí jié cè diào sì yǐ tài láo bāo cì mìng fú shì yuē ān dào xiān shēng
使者驰驿白之,坚遣黄门郎韦华持节策吊,祀以太牢,褒赐命服,谥曰安道先生。
shí yuán zì hóng sūn zì yún běi hǎi jù rén
石垣,字洪孙,自云北海剧人。
jū wú dìng suǒ bù qǔ qī qiè bù yíng chǎn yè shí bù qiú měi yī bì cū bì
居无定所,不娶妻妾,不营产业,食不求美, 衣必粗弊。
huò yǒu yí qí yī fú shòu ér shī rén
或有遗其衣服,受而施人。
rén yǒu sāng zàng zhé zhàng cè diào zhī
人有丧葬,辄杖策吊之。
lù wú yuǎn jìn shí yǒu hán shǔ bì zài qí zhōng
路无远近,时有寒暑,必在其中;
huò tóng rì gòng shí xián jiē jiàn yān
或同日共时,咸皆见焉。
yòu néng àn zhōng qǔ wù rú zhòu wú chà
又能暗中取物,如昼无差。
yáo cháng zhī luàn mò zhī suǒ zhōng
姚苌之乱,莫知所终。
sòng xiān zì lìng ài dūn huáng xiào gǔ rén yě
宋纤,字令艾,敦煌效谷人也。
shǎo yǒu yuǎn cāo shěn jìng bù yǔ shì jiāo yǐn jū yú jiǔ quán nán shān
少有远操,沈靖不与世交,隐居于酒泉南山。
míng jiū jīng wěi dì zǐ shòu yè sān qiān yú rén
明究经纬,弟子受业三千余人。
bù yīng zhōu jùn pì mìng wéi yǔ yīn yóng qí hǎo yǒu shàn
不应州郡辟命,惟与阴颙、齐好友善。
zhāng zuò shí tài shǒu yáng xuān huà qí xiàng yú gé shàng
张祚时,太守杨宣画其象于阁上;
chū rù shì zhī zuò sòng yuē wèi zhěn hé shí
出入视之,作颂曰:“为枕何石?
wèi lài hé liú
为濑何流?
shēn bù kě jiàn míng bù kě qiú
身不可见,名不可求。
jiǔ quán tài shǒu mǎ jí gāo shàng zhī shì yě jù wēi yí míng náo gǔ zào yān
”酒泉太守马岌,高尚之士也,具威仪,鸣铙鼓,造焉。
xiān gāo lóu zhòng gé jù ér bù jiàn
纤高楼重阁,距而不见。
jí tàn yuē míng kě wén ér shēn bù kě jiàn dé kě yǎng ér xíng bù kě dǔ wú ér jīn ér hòu zhī xiān shēng rén zhōng zhī lóng yě
岌叹曰:“名可闻而身不可见,德可仰而形不可睹,吾而今而后知先生人中之龙也。
míng shī yú shí bì yuē dān yá bǎi zhàng qīng bì wàn xún
”铭诗于石壁曰:“丹崖百丈,青壁万寻。
qí mù wěng yù wèi ruò dèng lín
奇木蓊郁,蔚若邓林。
qí rén rú yù wéi guó zhī chēn
其人如玉,维国之琛。
shì ěr rén xiá shí láo wǒ xīn
室迩人遐,实劳我心。
xiān zhù lún yǔ jí wèi shī sòng shù wàn yán
纤注《论语》,及为诗颂数万言。
nián bā shí dǔ xué bù juàn
年八十,笃学不倦。
zhāng zuò hòu qiǎn shǐ zhě zhāng xìng bèi lǐ zhēng wèi tài zǐ you xìng bī yù shén qiè xiān kuì rán tàn yuē dé fēi zhuāng shēng cái fēi gàn mù hé qǔ jī tíng míng mìng
张祚后遣使者张兴备礼征为太子友,兴逼喻甚切,纤喟然叹曰:“德非庄生,才非干木,何取稽停明命!
suì suí xīng zhì gū zāng
” 遂随兴至姑臧。
zuò qiǎn qí tài zǐ tài hé yǐ zhí yǒu lǐ zào zhī xiān chēng jí bú jiàn zèng yí yī jiē bù shòu
祚遣其太子太和以执友礼造之,纤称疾不见,赠遗一皆不受。
xún qiān tài zǐ tài fù
寻迁太子太傅。
qǐng zhī shàng shū yuē chén shòu shēng fāng wài xīn mù tài gǔ
顷之,上疏曰:“臣受生方外,心慕太古。
shēng bù xǐ cún sǐ bù bēi méi
生不喜存,死不悲没。
sù yǒu yí shǔ shǔ zhū zhī shí zài shān tóu shān lín shuǐ tóu shuǐ chù zé lù xíng zài rén qīn tǔ
素有遗属,属诸知识,在山投山,临水投水,处泽露形,在人亲土。
shēng wén shū shū wù gào wǒ jiā
声闻书疏,勿告我家。
jīn dāng mìng zhōng qǐ rú sù yuàn
今当命终,乞如素愿。
suì bù shí ér zú shí nián bā shí èr shì yuē xuán xū xiān shēng
”遂不食而卒,时年八十二,谥曰玄虚先生。
guō hé zì chéng xiū lüè yáng rén yě
郭荷,字承休,略阳人也。
liù shì zǔ zhěng hàn ān shùn zhī shì gōng fǔ bā pì gōng chē wǔ zhǐ jiē bù jiù
六世祖整,汉安顺之世,公府八辟,公车五征,皆不就。
zì zhěng jí hé shì yǐ jīng xué zhì wèi
自整及荷,世以经学致位。
hé míng jiū qún jí tè shàn shǐ shū
荷明究群籍,特善史书。
bù yīng zhōu jùn zhī mìng
不应州郡之命。
zhāng zuò qiǎn shǐ zhě yǐ ān chē shù bó zhēng wèi bó shì jì jiǔ shǐ zhě pò ér zhì zhī
张祚遣使者以安车束帛征为博士祭酒,使者迫而致之。
jí zhì shǔ tài zǐ you
及至,署太子友。
hé shàng shū qǐ hái zuò xǔ zhī qiǎn yǐ ān chē pú lún sòng hái zhāng yè dōng shān
荷上疏乞还,祚许之,遣以安车蒲轮送还张掖东山。
nián bā shí sì zú shì yuē xuán dé xiān shēng
年八十四卒,谥曰玄德先生。
guō yǔ zì yuán yú dūn huáng rén yě
郭瑀字元瑜,敦煌人也。
shǎo yǒu chāo sú zhī cāo dōng yóu zhāng yè shī shì guō hé jǐn chuán qí yè
少有超俗之操,东游张掖,师事郭荷,尽传其业。
jīng tōng jīng yì yā biàn tán lùn duō cái yì shàn zhǔ wén
精通经义,雅辩谈论,多才艺,善属文。
hé zú yǔ yǐ wéi fù shēng zhī shī chéng zhī jūn jué zhī ér wǔ fú zhī zhì shī bù fú zhòng gài shèng rén qiān yě suì fú zhǎn shuāi lú mù sān nián
荷卒,瑀以为父生之,师成之,君爵之,而五服之制,师不服重,盖圣人谦也,遂服斩衰,庐墓三年。
lǐ bì yǐn yú lín sōng xiè gǔ záo shí kū ér jū fú bǎi shí yǐ qīng shēn zuò chūn qiū mò shuō xiào jīng cuò wěi dì zǐ zhù lù qiān yú rén
礼毕,隐于临松薤谷, 凿石窟而居,服柏实以轻身,作《春秋墨说》、《孝经错纬》,弟子著录千余人。
zhāng tiān cì qiǎn shǐ zhě mèng gōng míng chí jié yǐ pǔ lún xuán xūn bèi lǐ zhēng zhī yí yǔ shū yuē xiān shēng qián guāng jiǔ gāo huái zhēn dú yuǎn xīn yǔ zhì jìng míng fú zhì yǔ sì shí xiāo xī qǐ zhī cāng shēng dào xuán sì hǎi dài zhěng zhě hu
张天赐遣使者孟公明持节,以浦轮玄𫄸备礼征之,遗瑀书曰:“先生潜光九皋, 怀真独远,心与至境冥符,志与四时消息,岂知苍生倒悬,四海待拯者乎!
gū tiǎn chéng shí yùn fù hè dà yè sī yǔ xián míng tóng zàn dì dào
孤忝承时运,负荷大业,思与贤明同赞帝道。
xī chuán shuō lóng xiáng yīn cháo shàng fǔ yīng yáng zhōu shì kǒng shèng chē bù tíng guǐ mò zǐ jià bù sì dàn jiē yǐ qián shǒu zhī huò bù kě yǐ bù jiù jūn bù dú lì dào yóu rén hóng gù yě
昔传说龙翔殷朝,尚父鹰扬周室,孔圣车不停轨,墨子驾不俟旦,皆以黔首之祸不可以不救,君不独立,道由人弘故也。
kuàng jīn jiǔ fù fēn wéi dí chǎng èr dōu jǐn wèi róng xué tiān zǐ pì lòu jiāng dōng míng jiào lún yú zuǒ rèn chuàng dú zhī shén kāi bì wèi wén
况今九服分为狄场,二都尽为戎穴,天子僻陋江东,名教沦于左衽,创毒之甚,开避未闻。
xiān shēng huái jì shì zhī cái zuò guān ér bù jiù qí yú rén zhì gū qiè huò yān
先生怀济世之才,坐观而不救,其于仁智,孤窃惑焉。
gù qiǎn shǐ zhě xū zuǒ shòu suí hè qǐ xiān shēng nǎi juàn xià guó
故遣使者虚左授绥,鹤企先生,乃眷下国。
gōng míng zhì shān yǔ zhǐ xiáng hóng yǐ shì zhī yuē cǐ niǎo yě ān kě lóng zāi
”公明至山,瑀指翔鸿以示之曰:“此鸟也,安可笼哉!
suì shēn táo jué jī
”遂深逃绝迹。
gōng míng jū qí mén rén yǔ tàn yuē wú táo lù fēi bì zuì yě qǐ de yǐn jū xíng yì hài jí mén rén
公明拘其门人,瑀叹曰:“吾逃禄,非避罪也,岂得隐居行义,害及门人!
nǎi chū ér jiù zhēng
”乃出而就征。
jí zhì gū zāng zhí tiān cì mǔ zú yǔ kuò fā rù diào sān yǒng ér chū hái yú nán shān
及至姑臧,值天赐母卒,瑀括发入吊,三踊而出,还于南山。
jí tiān xī miè fú jiān yòu yǐ ān chē zhēng yǔ dìng lǐ yí huì fù sāng ér zhǐ tài shǒu xīn zhāng qiǎn shū shēng sān bǎi rén jiù shòu yè yān
及天锡灭,苻坚又以安车征瑀定礼仪,会父丧而止,太守辛章遣书生三百人就受业焉。
jí fú shì zhī mò lüè yáng wáng mù qǐ bīng jiǔ quán yǐ yīng zhāng dà yù qiǎn shǐ zhāo yǔ
及苻氏之末,略阳王穆起兵酒泉,以应张大豫,遣使招瑀。
yǔ tàn yuē lín hé jiù nì bù bo mìng zhī duǎn cháng
瑀叹曰:“临河救溺,不卜命之短长;
mài bìng sān nián bù yù jué qí cān kuì
脉病三年,不豫绝其餐馈;
lǔ lián zài zhào yì bù jié shé kuàng rén jiāng zuǒ rèn ér bù jiù zhī
鲁连在赵,义不结舌,况人将左衽而不救之!
nǎi yǔ dūn huáng suǒ gǔ qǐ bīng wǔ qiān yùn sù sān wàn dàn dōng yìng wáng mù
”乃与敦煌索嘏起兵五千,运粟三万石,东应王穆。
mù yǐ yǔ wèi tài fǔ zuǒ zhǎng shǐ jūn shī jiāng jūn
穆以瑀为太府左长史、军师将军。
suī jū yuán zuǒ ér kǒu yǒng huáng lǎo jì gōng chéng shì dìng zhuī bó chéng zhī zōng
虽居元佐,而口咏黄老,冀功成世定,追伯成之踪。
mù huò yú chán jiān xi fá suǒ gǔ yǔ jiàn yuē xī hàn dìng tiān xià rán hòu zhū gōng chén
穆惑于谗间,西伐索嘏,瑀谏曰:“昔汉定天下,然后诛功臣。
jīn shì yè wèi jiàn ér zhū zhī lì jiàn mí lù yóu yú cǐ tíng yǐ
今事业未建而诛之,立见麋鹿游于此庭矣。
mù bù cóng
”穆不从。
yǔ chū chéng dà kū jǔ shǒu xiè chéng yuē wú bù fù jiàn rǔ yǐ
瑀出城大哭,举手谢城曰:“吾不复见汝矣!
hái ér yǐn bèi fù miàn bù yǔ rén yán bù shí qī rì yǔ jí ér guī dàn xī qí sǐ
”还而引被覆面,不与人言,不食七日,与疾而归,旦夕祈死。
yè mèng chéng qīng lóng shàng tiān zhì wū ér zhǐ wù ér tàn yuē lóng fēi zài tiān jīn zhǐ yú wū
夜梦乘青龙上天,至屋而止,寤而叹曰:“龙飞在天,今止于屋。
wū zhī wèi zì shī xià zhì yě
屋之为字,尸下至也。
lóng fēi zhì shī wú qí sǐ yě
龙飞至尸,吾其死也。
gǔ zhī jūn zǐ bù zú nèi qǐn kuàng wú zhèng shì hu
古之君子不卒内寝,况吾正士乎!
suì hái jiǔ quán nán shān chì yá gé yǐn qì ér zú
”遂还酒泉南山赤崖阁,饮气而卒。
qí jiā zì kǒng bīn jiǔ quán rén yě
祈嘉,字孔宾,酒泉人也。
shǎo qīng pín hào xué
少清贫,好学。
nián èr shí yú yè hū chuāng zhōng yǒu shēng hū yuē qí kǒng bīn qí kǒng bīn
年二十余,夜忽窗中有声呼曰: “祈孔宾,祈孔宾!
yǐn qù lái yǐn qù lái
隐去来,隐去来!
xiū shì rén shì shén kǔ bù kě xié
修饰人世,甚苦不可谐。
suǒ de wèi máo zhū suǒ sàng rú shān yá
所得未毛铢,所丧如山崖。
dàn ér táo qù xi zhì dūn huáng yī xué guān sòng shū pín wú yī shí wéi shū shēng dōu yǎng yǐ zì jǐ suì bó tōng jīng zhuàn jīng jiū dà yì
”旦而逃去,西至敦煌,依学官诵书,贫无衣食,为书生都养以自给,遂博通经传,精究大义。
xi yóu hǎi zhǔ jiào shòu mén shēng bǎi yú rén
西游海渚,教授门生百余人。
zhāng zhòng huá zhēng wèi rú lín jì jiǔ
张重华征为儒林祭酒。
xìng hé yù jiào shòu bù juàn yī xiào jīng zuò èr jiǔ shén jīng
性和裕, 教授不倦,依《孝经》作《二九神经》。
zài cháo qīng shì jùn xiàn shǒu lìng péng hé zhèng děng shòu yè dú bài chuáng xià zhě èr qiān yú rén tiān xī wèi wéi xiān shēng ér bù míng zhī
在朝卿士、郡县守令彭和正等受业独拜床下者二千余人,天锡谓为先生而不名之。
jìng yǐ shòu zhōng
竟以寿终。
jù xíng xiān shēng zhě bù dé xìng míng yì bù zhī hé xǔ rén yě
瞿硎先生者,不得姓名,亦不知何许人也。
tài hé mò cháng jū xuān chéng jùn jiè wén jí shān zhōng shān yǒu jù xíng yīn yǐ wéi míng yān
太和末,常居宣城郡界文脊山中, 山有瞿硎,因以为名焉。
dà sī mǎ huán wēn cháng wǎng zào zhī
大司马桓温尝往造之。
jì zhì jiàn xiān shēng bèi lù qiú zuò yú shí shì shén wú wǔ sè wēn jí liáo zuǒ shù shí rén jiē mò cè zhī nǎi mìng fú tāo wèi zhī míng zàn
既至,见先生被鹿裘,坐于石室, 神无忤色,温及僚佐数十人皆莫测之,乃命伏滔为之铭赞。
jìng zú yú shān zhōng
竟卒于山中。
xiè fū zì qìng xù kuài jī rén yě
谢敷,字庆绪,会稽人也。
xìng chéng jìng guǎ yù rù tài píng shān shí yú nián
性澄靖寡欲,入太平山十余年。
zhèn jūn xī yīn zhào wéi zhǔ bù tái zhēng bó shì jiē bù jiù
镇军郗愔召为主簿, 台征博士,皆不就。
chū yuè fàn shǎo wēi shǎo wēi yī míng chǔ shì xīng zhàn zhě yǐ xiàn shì dāng zhī
初,月犯少微,少微一名处士星,占者以陷士当之。
qiáo guó dài kuǐ yǒu měi cái rén huò yōu zhī
谯国戴逵有美才,人或忧之。
é ér fū sǐ gù kuài jī rén shì yǐ cháo wú rén yún wú zhōng gāo shì biàn shì qiú sǐ bù de sǐ
俄而敷死,故会稽人士以嘲吴人云:“吴中高士,便是求死不得死。
dài kuǐ zì ān dào qiáo guó rén yě
戴逵,字安道,谯国人也。
shǎo bó xué hǎo tán lùn shàn zhǔ wén néng gǔ qín gōng shū huà qí yú qiǎo yì mǐ bù bì zōng
少博学,好谈论,善属文,能鼓琴,工书画,其余巧艺靡不毕综。
zǒng jiǎo shí yǐ jī luǎn zhī sǒu bái wǎ xiè zuò zhèng xuán bēi yòu wéi wén ér zì juān zhī cí lì qì miào shí rén mò bù jīng tàn
总角时,以鸡卵汁溲白瓦屑作《郑玄碑》,又为文而自镌之,词丽器妙,时人莫不惊叹。
xìng bù lè dāng shì cháng yǐ qín shū zì yú
性不乐当世,常以琴书自娱。
shī shì shù shì fàn xuān yú yù zhāng xuān yì zhī yǐ xiōng nǚ qī yān
师事术士范宣于豫章,宣异之, 以兄女妻焉。
tài zǎi wǔ líng wáng xī wén qí shàn gǔ qín shǐ rén zhào zhī kuǐ duì shǐ zhě pò qín yuē dài ān dào bù wéi wáng mén líng rén
太宰、武陵王晞闻其善鼓琴,使人召之,逵对使者破琴曰:“戴安道不为王门伶人!
xī nù nǎi gèng yǐn qí xiōng shù
”晞怒,乃更引其兄述。
shù wén mìng xīn rán yōng qín ér wǎng
述闻命欣然,拥琴而往。
kuǐ hòu xǐ jū kuài jī zhī yǎn xiàn
逵后徙居会稽之剡县。
xìng gāo jié cháng yǐ lǐ dù zì chǔ shēn yǐ fàng dá wèi fēi dào nǎi zhe lùn yuē
性高洁,常以礼度自处,深以放达为非道,乃著论曰:
fu qīn méi ér cǎi yào bù fǎn zhě bù rén zhī zǐ yě
夫亲没而采药不反者,不仁之子也;
jūn wēi ér lǚ chū jìn guān zhě gǒu miǎn zhī chén yě
君危而屡出近关者,苟免之臣也。
ér gǔ zhī rén wèi shǐ yǐ bǐ hài míng jiào zhī tǐ zhě hé
而古之人未始以彼害名教之体者何?
dá qí zhǐ gù yě
达其旨故也。
dá qí zhǐ gù bù huò qí jī
达其旨,故不惑其迹。
ruò yuán kāng zhī rén kě wèi hǎo dùn jì ér bù qiú qí běn gù yǒu juān běn xùn mò zhī bì shě shí zhú shēng zhī xíng shì yóu měi xī shī ér xué qí pín méi mù yǒu dào ér zhé qí jīn jiǎo suǒ yǐ wèi mù zhě fēi qí suǒ yǐ wéi měi tú guì mào sì ér yǐ yǐ
若元康之人,可谓好遁迹而不求其本,故有捐本徇末之弊,舍实逐声之行,是犹美西施而学其颦眉, 慕有道而折其巾角,所以为慕者,非其所以为美,徒贵貌似而已矣。
fu zǐ zhī luàn zhū yǐ qí shì zhū yě
夫紫之乱朱, 以其似朱也。
gù xiāng yuán shì zhōng hé suǒ yǐ luàn dé
故乡原似中和,所以乱德;
fàng zhě shì dá suǒ yǐ luàn dào
放者似达,所以乱道。
rán zhú lín zhī wèi fàng yǒu jí ér wèi pín zhě yě yuán kāng zhī wèi fàng wú dé ér shé jīn zhě yě kě wú chá hu
然竹林之为放,有疾而为颦者也,元康之为放,无德而折巾者也,可无察乎!
qiě rú jiā shàng yù zhě běn yǐ xīng xián yě jì shī qí běn zé yǒu sè qǔ zhī xíng
且儒家尚誉者,本以兴贤也,既失其本,则有色取之行。
huái qíng sàng zhēn yǐ róng mào xiāng qī qí bì bì zhì yú mò wěi
怀情丧真,以容貌相欺,其弊必至于末伪。
dào jiā qù míng zhě yù yǐ dǔ shí yě gǒu shī qí běn yòu yǒu yuè jiǎn zhī xíng
道家去名者,欲以笃实也,苟失其本,又有越检之行。
qíng lǐ jù kuī zé yǎng yǒng jiān wàng qí bì bì zhì yú běn báo
情礼俱亏,则仰咏兼忘,其弊必至于本薄。
fu wěi báo zhě fēi èr běn zhī shī ér wèi bì zhě bì tuō èr běn yǐ zì tōng
夫伪薄者,非二本之失,而为弊者必托二本以自通。
fu dào yǒu cháng jīng ér bì wú cháng qíng shì yǐ liù jīng yǒu shī wáng zhèng yǒu bì gǒu guāi qí běn gù shèng xián suǒ wú nài hé yě
夫道有常经而弊无常情,是以六经有失,王政有弊,苟乖其本,固圣贤所无奈何也。
jiē fū
唉!
háng dào zhī rén zì fēi xìng zú tǐ bèi àn dǎo ér dāng zhě yì hé néng bù qī qíng gǔ liè nǐ guī qián xiū
行道之人自非性足体备、暗蹈而当者,亦曷能不栖情古烈,拟规前修。
gǒu mí nǐ zhī rán hòu dòng yì zhī rán hòu yán gù dāng xiān biàn qí qù shè zhī jí qiú qí yòng xīn zhī běn shi qí wǎng chǐ zhí xún zhī zhǐ cǎi qí pī hè huái yù zhī yóu
苟迷拟之然后动,议之然后言,固当先辩其趣舍之极,求其用心之本,识其枉尺直寻之旨,采其被褐怀玉之由。
ruò sī tú suī shū ér qí guī kě guān yě
若斯,途虽殊,而其归可观也;
jī suī luàn ér qí qì bù guāi yě
迹虽乱,而其契不乖也。
bù rán zé liú dùn wàng fǎn wèi fēng bō zhī xíng zì qū yǐ wù zì kuáng yǐ wěi wài xuàn áo huá nèi sàng dào shí yǐ jīn shàng duó qí zhēn zhǔ yǐ chén gòu yì qí tiān zhèng yí xiào qiān zǎi kě bù shèn yú
不然,则流遁忘反,为风波之行,自驱以物,自诳以伪,外眩嚣华,内丧道实, 以矜尚夺其真主,以尘垢翳其天正,贻笑千载,可不慎欤!
xiào wǔ dì shí yǐ sàn qí cháng shì guó zǐ bó shì lèi zhēng cí fù jí bù jiù
孝武帝时,以散骑常侍、国子博士累征,辞父疾不就。
jùn xiàn dūn bī bù yǐ nǎi táo yú wú
郡县敦逼不已,乃逃于吴。
wú guó nèi shǐ wáng xún yǒu bié guǎn zài wǔ qiū shān kuǐ qián yì zhī yǔ xún yóu chù jī xún
吴国内史王珣有别馆在武丘山,逵潜诣之,与珣游处积旬。
kuài jī nèi shǐ xiè xuán lǜ kuǐ yuǎn dùn bù fǎn nǎi shàng shū yuē fú jiàn qiáo guó dài kuǐ xī xīn sú biǎo bù yīng shì wù qī chí héng mén yǔ qín shū wèi you
会稽内史谢玄虑逵远遁不反,乃上疏曰:“伏见谯国戴逵希心俗表,不婴世务,栖迟衡门,与琴书为友。
suī cè mìng lǚ jiā yōu cāo bù huí chāo rán jué jì zì qiú qí zhì
虽策命屡加,幽操不回,超然绝迹,自求其志。
qiě nián chuí ěr shùn cháng bào léi jí shí huò shī shì zhuǎn zhì wěi dǔ
且年垂耳顺,常抱羸疾,时或失适,转至委笃。
jīn wáng mìng wèi huí jiāng lí fēng shuāng zhī huàn
今王命未回,将离风霜之患。
bì xià jì yǐ ài ér qì zhī yì yi shǐ qí shēn míng bìng cún qǐng jué qí zhào mìng
陛下既已爱而器之,亦宜使其身名并存,请绝其召命。
shū zòu dì xǔ zhī kuǐ fù huán yǎn
”疏奏,帝许之,逵复还剡。
hòu wáng xún wèi shàng shū pú yè shàng shū fù qǐng zhēng wèi guó zi jì jiǔ jiā sàn qí cháng shì zhēng zhī fù bù zhì
后王珣为尚书仆射,上疏复请征为国子祭酒,加散骑常侍,征之,复不至。
tài yuán èr shí nián huáng tài zǐ shǐ chū dōng gōng tài zǐ tài chuán kuài jī wáng dào zi shǎo fù wáng yā zhān shì wáng xún yòu shàng shū yuē kuǐ zhí cāo zhēn lì hán wèi dú yóu nián zài qí lǎo qīng fēng mí shào
太元二十年,皇太子始出东宫,太子太传会稽王道子、少傅王雅、詹事王珣又上疏曰: “逵执操贞厉,含味独游,年在耆老,清风弥劭。
dōng gōng xū dé shì yán shì wài yi jiā jīng mìng yǐ cān liáo shì
东宫虚德,式延事外,宜加旌命, 以参僚侍。
kuǐ jì zhòng yōu jū zhī cāo bì yǐ nán jìn wèi měi yi xià suǒ zài bèi lǐ fā qiǎn
逵既重幽居之操,必以难进为美,宜下所在备礼发遣。
huì bìng zú
”会病卒。
zhǎng zǐ bó yǒu fù fēng
长子勃,有父风。
yì xī chū yǐ sàn qí shì láng zhēng bù qǐ xún zú
义熙初,以散骑侍郎征,不起,寻卒。
gōng xuán zhī zì dào xuán wǔ líng hàn shòu rén yě
龚玄之,字道玄,武陵汉寿人也。
fù dēng lì cháng shā xiāng sàn qí cháng shì
父登,历长沙相、散骑常侍。
xuán zhī hào xué qián mò ān yú lòu xiàng
玄之好学潜默, 安于陋巷。
zhōu jǔ xiù cái gōng fǔ pì bù jiù
州举秀才,公府辟,不就。
xiào wǔ dì xià zhào yuē fu zhé wáng yù shì bì sōu yáng yōu yǐn gù kōng gǔ liú zhí wéi zhī yǒng qiū yuán lǚ shù bó zhī guān
孝武帝下诏曰:“夫哲王御世,必搜扬幽隐, 故空谷流絷维之咏,丘园旅束帛之观。
qiáo guó dài kuǐ wǔ líng gōng xuán zhī bìng gāo shàng qí cāo yī rén yóu yì jié jǐ zhēn xiān xué hóng rú yè zhèn xū huái jiǔ yǐ
谯国戴逵、武陵龚玄之并高尚其操,依仁游艺,洁己贞鲜,学弘儒业,朕虚怀久矣。
èr sān jūn zǐ qǐ qí jí xián yú huái bào zāi
二三君子,岂其戢贤于怀抱哉!
sī yì yǎ yán xū chéng fěng yì kě bìng yǐ wéi sàn qí cháng shì lǐng guó zǐ bó shì zhǐ xià suǒ zài bèi lǐ fā qiǎn bù dé xún cháng yǐ jī cè xí zhī wàng
思挹雅言, 虚诚讽议,可并以为散骑常侍,领国子博士,指下所在备礼发遣,不得循常,以稽侧席之望。
jùn xiàn dūn bī kǔ cí jí dǔ bù xíng
”郡县敦逼,苦辞疾笃,不行。
xún zú shí nián wǔ shí bā
寻卒,时年五十八。
dì zǐ yuán shòu yì yǒu dé cāo gāo shàng bù shì jǔ xiù cái jí zhōu bì zhào bìng chēng jí bù jiù
弟子元寿,亦有德操,高尚不仕,举秀才及州辟召,并称疾不就。
xiào wǔ dì yǐ tài xué bó shì sàn qí shì láng jǐ shì zhōng lèi zhēng suì bù qǐ
孝武帝以太学博士、散骑侍郎、给事中累征,遂不起。
zú yú jiā
他终于被诛杀。
táo dàn zì chù jìng tài wèi kǎn zhī sūn yě
陶淡,字处静,太尉侃之孙也。
fù xià yǐ wú xíng bèi fèi
父夏,以无行被废。
dàn yòu gū hǎo dǎo yǎng zhī shù wèi xiān dào kě qí
淡幼孤,好导养之术,谓仙道可祈。
nián shí wǔ liù biàn fú shí jué gǔ bù hūn qǔ
年十五六,便服食绝谷,不婚娶。
jiā lèi qiān jīn tóng kè bǎi shù dàn zhōng rì duān gǒng céng bù yíng wèn
家累千金,僮客百数,淡终日端拱, 曾不营问。
pō hǎo dú yì shàn bǔ shì
颇好读《易》善卜筮。
yú cháng shā lín xiāng shān zhōng jié lú jū zhī yǎng yī bái lù yǐ zì ǒu
于长沙临湘山中结庐居之,养一白鹿以自偶。
qīn gù yǒu hou zhī zhě zhé yí dù jiàn shuǐ mò de jìn zhī
亲故有候之者,辄移渡涧水,莫得近之。
zhōu jǔ xiù cái dàn wén suì zhuǎn táo luō xiàn pí shān zhōng zhōng shēn bù fǎn mò zhī suǒ zhōng
州举秀才,淡闻,遂转逃罗县埤山中,终身不返,莫知所终。
táo qián zì yuán liàng dà sī mǎ kǎn zhī zēng sūn yě
陶潜,字元亮,大司马侃之曾孙也。
zǔ mào wǔ chāng tài shǒu
祖茂,武昌太守。
qián shǎo huái gāo shàng bó xué shàn shǔ wén yǐng tuō bù jī rèn zhēn zì dé wèi xiāng lín zhī suǒ guì
潜少怀高尚,博学善属文,颖脱不羁,任真自得,为乡邻之所贵。
cháng zhe wǔ liǔ xiān shēng chuán yǐ zì kuàng yuē xiān shēng bù zhī hé xǔ rén bù xiáng xìng zì zhái biān yǒu wǔ liǔ shù yīn yǐ wéi hào yān
尝著《五柳先生传》以自况曰:“先生不知何许人,不详姓字,宅边有五柳树,因以为号焉。
xián jìng shǎo yán bù mù róng lì
恬静的节操,长久不变。
hǎo dú shū bù qiú shèn jiě měi yǒu huì yì xīn rán wàng shí
好读书,不求甚解,每有会意,欣然忘食。
xìng shì jiǔ ér jiā pín bù néng héng de
性嗜酒,而家贫不能恒得。
qīn jiù zhī qí rú cǐ huò zhì jiǔ zhāo zhī zào yǐn bì jǐn qī zài bì zuì
亲旧知其如此, 或置酒招之,造饮必尽,期在必醉。
jì zuì ér tuì céng bù lìn qíng
既醉而退,曾不吝情。
huán dǔ xiāo rán bù bì fēng rì duǎn hè chuān jié dān piáo lǚ kōng yàn rú yě
环堵萧然,不蔽风日, 短褐穿结,箪瓢屡空,晏如也。
cháng zhù wén zhāng zì yú pō shì jǐ zhì wàng huái dé shī yǐ cǐ zì zhōng
常著文章自娱,颇示己志,忘怀得失,以此自终。
qí zì xù rú cǐ shí rén wèi zhī shí lù
” 其自序如此,时人谓之实录。
yǐ qīn lǎo jiā pín qǐ wèi zhōu jì jiǔ bù kān lì zhí shǎo rì zì jiě guī
以亲老家贫,起为州祭酒,不堪吏职,少日自解归。
zhōu zhào zhǔ bù bù jiù gōng gēng zì zī suì bào léi jí
州召主簿,不就,躬耕自资,遂抱羸疾。
fù wèi zhèn jūn jiàn wēi cān jūn wèi qīn péng yuē liáo yù xián gē yǐ wéi sān jìng zhī zī kě hu
复为镇军、建威参军,谓亲朋曰:“聊欲弦歌,以为三径之资可乎?
zhí shì zhě wén zhī yǐ wéi péng zé lìng
” 执事者闻之,以为彭泽令。
zài xiàn gōng tián xī lìng zhǒng shú gǔ yuē lìng wú cháng zuì yú jiǔ zú yǐ
在县,公田悉令种秫谷,曰:“令吾常醉于酒足矣。
qī zǐ gù qǐng zhǒng jīng
” 妻子固请种粳。
nǎi shǐ yī qǐng wǔ shí mǔ zhǒng shú wǔ shí mǔ zhǒng jīng
乃使一顷五十亩种秫,五十亩种粳。
sù jiǎn guì bù sī shì shàng guān
素简贵,不私事上官。
jùn qiǎn dū yóu zhì xiàn lì bái yīng shù dài jiàn zhī qián tàn yuē wú bù néng wèi wǔ dǒu mǐ zhé yāo quán quán shì xiāng lǐ xiǎo rén yá
郡遣督邮至县,吏白应束带见之,潜叹曰:“吾不能为五斗米折腰,拳拳事乡里小人邪!
yì xī èr nián jiě yìn qù xiàn nǎi fù guī qù lái
” 义熙二年,解印去县,乃赋《归去来》。
qí cí yuē
原文写道:
guī qù lái xī tián yuán jiāng wú hú bù guī
归去来兮,田园将芜胡不归?
jì zì yǐ xīn wèi xíng yì xī chóu chàng ér dú bēi
既自以心为形役,奚惆怅而独悲?
wù yǐ wǎng zhī bù jiàn zhī lái zhě zhī kě zhuī
悟已往之不谏, 知来者之可追。
shí mí tú qí wèi yuǎn jué jīn shì ér zuó fēi
实迷途其未远,觉今是而昨非。
zhōu yáo yáo yǐ qīng yáng fēng piāo piāo ér chuī yī wèn zhēng fū yǐ qián lù hèn chén guāng zhī xī wēi
舟遥遥以轻飏,风飘飘而吹衣,问征夫以前路,恨晨光之希微。
nǎi zhān héng yǔ zài xīn zǎi bēn
乃瞻衡宇,载欣载奔。
tóng pú lái yíng zhì zǐ hóu mén
僮仆来迎,稚子侯门。
sān jìng jiù huāng sōng jú yóu cún
三径就荒,松菊犹存。
xié yòu rù shì yǒu jiǔ yíng zūn
携幼入室,有酒盈樽。
yǐn hú gū yǐ zì zhuó miǎn tíng kē yǐ yí yán yǐ nán chuāng yǐ jì ào shěn róng xī zhī yì ān
引壶觚以自酌,眄庭柯以怡颜,倚南窗以寄傲,审容膝之易安。
yuán rì shè ér chéng qù mén suī shè ér cháng guān
园日涉而成趣,门虽设而常关;
cè fú lǎo ér liú qì shí qiáo shǒu ér xiá guān
策扶老而流憩,时翘首而遐观。
yún wú xīn ér chū xiù niǎo juàn fēi ér zhī hái
云无心而出岫,鸟倦飞而知还;
jǐng yì yì qí jiāng rù fǔ gū sōng ér pán huán
景翳翳其将入,抚孤松而盘桓。
guī qù lái xī qǐng xī jiāo yǐ jué yóu shì yǔ wǒ ér xiāng yí fù jià yán xī yān qiú
归去来兮,请息交以绝游,世与我而相遗,复驾言兮焉求!
yuè qīn qī zhī qíng huà lè qín shū yǐ xiāo yōu
悦亲戚之情话,乐琴书以消忧。
nóng rén gào yú yǐ chūn mù jiāng yǒu shì hu xī chóu
农人告余以春暮,将有事乎西畴。
huò mìng jīn chē huò zhào gū zhōu jì yǎo tiǎo yǐ xún hè yì qí qū ér jīng qiū
或命巾车,或棹孤舟,既窈窕以寻壑,亦崎岖而经丘。
mù xīn xīn yǐ xiàng róng quán juān juān ér shǐ liú shàn wàn wù zhī de shí gǎn wú shēng zhī xíng xiū
木欣欣以向荣,泉涓涓而始流,善万物之得时,感吾生之行休。
yǐ yǐ hu
已矣乎!
yù xíng yǔ nèi fù jǐ shí hé bù wěi xīn rèn qù liú hú wéi hu huáng huáng yù hé zhī
寓形宇内复几时,曷不委心任去留,胡为乎遑遑欲何之?
fù guì fēi wú yuàn dì xiāng bù kě qī
富贵非吾愿, 帝乡不可期。
huái liáng chen yǐ gū wǎng huò zhí zhàng ér yún zǐ dēng dōng gāo yǐ shū xiào lín qīng liú ér fù shī
怀良晨以孤往,或植杖而芸秄,登东皋以舒啸,临清流而赋诗;
liáo chéng huà ér guī jìn lè fu tiān mìng fù xī yí
聊乘化而归尽,乐夫天命复奚疑!
qǐng zhī zhēng zhù zuò láng bù jiù
顷之,征著作郎,不就。
jì jué zhōu jùn jìn yè qí xiāng qīn zhāng yě jí zhōu xuán rén yáng sōng líng chǒng zūn děng huò yǒu jiǔ yào zhī huò yào zhī gòng zhì jiǔ zuò suī bù shí zhǔ rén yì xīn rán wú wǔ hān zuì biàn fǎn
既绝州郡觐谒,其乡亲张野及周旋人羊松龄、宠遵等或有酒要之,或要之共至酒坐,虽不识主人,亦欣然无忤,酣醉便反。
wèi cháng yǒu suǒ zào yì suǒ zhī wéi zhì tián shè jí lú shān yóu guān ér yǐ
未尝有所造诣,所之唯至田舍及庐山游观而已。
cì shǐ wáng hóng yǐ yuán xī zhōng lín zhōu shén qīn chí zhī hòu zì zào yān
刺史王弘以元熙中临州,甚钦迟之,后自造焉。
qián chēng jí bú jiàn jì ér yǔ rén yún wǒ xìng bù xiá shì yīn jí shǒu xián xìng fēi jié zhì mù shēng qǐ gǎn yǐ wáng gōng yū zhěn wèi róng yá
潜称疾不见,既而语人云: “我性不狎世,因疾守闲,幸非洁志慕声,岂敢以王公纡轸为荣邪!
fu miù yǐ bù xián cǐ liú gōng gàn suǒ yǐ zhāo bàng jūn zǐ qí zuì bù xì yě
夫谬以不贤, 此刘公干所以招谤君子,其罪不细也。
hóng měi lìng rén hou zhī mì zhī dāng wǎng lú shān nǎi qiǎn qí gù rén páng tōng zhī děng jī jiǔ xiān yú bàn dào yào zhī
”弘每令人候之,密知当往庐山,乃遣其故人庞通之等赍酒,先于半道要之。
qián jì yù jiǔ biàn yǐn zhuó yě tíng xīn rán wàng jìn
潜既遇酒,便引酌野亭,欣然忘进。
hóng nǎi chū yǔ xiāng jiàn suì huān yàn qióng rì
弘乃出与相见,遂欢宴穷日。
qián wú lǚ hóng gù zuǒ yòu wèi zhī zào lǚ
潜无履,弘顾左右为之造履。
zuǒ yòu qǐng lǚ dù qián biàn yú zuò shēn jiǎo lìng dù yān
左右请履度,潜便于坐申脚令度焉。
hóng yào zhī hái zhōu wèn qí suǒ chéng dá yún sù yǒu jiǎo jí xiàng chéng lán yú yì zú zì fǎn
弘要之还州,问其所乘,答云:“素有脚疾,向乘蓝舆,亦足自反。
nǎi lìng yī mén shēng èr r gòng yù zhī zhì zhōu ér yán xiào shǎng shì bù jué qí yǒu xiàn yú huá xuān yě
”乃令一门生二儿共轝之至州,而言笑赏适,不觉其有羡于华轩也。
hóng hòu yù jiàn zhé yú lín zé jiān hou zhī
弘后欲见,辄于林泽间候之。
zhì yú jiǔ mǐ fá jué yì shí xiāng shàn
至于酒米乏绝,亦时相赡。
qí qīn péng hǎo shì huò zài jiǔ yáo ér wǎng qián yì wú suǒ cí yān
其亲朋好事,或载酒肴而往,潜亦无所辞焉。
měi yī zuì zé dà shì róng rán
每一醉,则大适融然。
yòu bù yíng shēng yè jiā wù xī wěi zhī r pū
又不营生业,家务悉委之儿仆。
wèi cháng yǒu xǐ yùn zhī sè wéi yù jiǔ zé yǐn shí huò wú jiǔ yì yǎ yǒng bù chuò
未尝有喜愠之色,惟遇酒则饮,时或无酒,亦雅咏不辍。
cháng yán xià yuè xū xián gāo wò běi chuāng zhī xià qīng fēng sà zhì zì wèi xī huáng shàng rén
尝言夏月虚闲,高卧北窗之下,清风飒至,自谓羲皇上人。
xìng bù jiě yīn ér chù sù qín yī zhāng xián huī bù jù měi péng jiǔ zhī huì zé fǔ ér hé zhī yuē dàn shi qín zhōng qù hé láo xián shǎng shēng
性不解音,而畜素琴一张, 弦徽不具,每朋酒之会,则抚而和之,曰:“但识琴中趣,何劳弦上声!
yǐ sòng yuán jiā zhōng zú shí nián liù shí sān suǒ yǒu wén jí bìng xíng yú shì
”以宋元嘉中卒,时年六十三,所有文集并行于世。
shǐ chén yuē jūn zǐ zhī xíng shū tú xiǎn huì zhī wèi yě
史臣曰:君子之行殊途,显晦之谓也。
chū zé yǔn lí shù zhèng yǐ dào jì shí
出则允厘庶政,以道济时;
chù zé zhèn bá áo āi yǐ bēi zì mù
处则振拔嚣埃,以卑自牧。
xiáng qiú jué yì qí lái xuàn yǐ
详求厥义,其来夐矣。
gōng hé zhī jū kū shì shang wéi biān cǎo jiè shū yè ér níng shén jiàn
公和之居窟室,裳唯编草,诫叔夜而凝神鉴;
wēi niǎn zhī chù cóng cí yī wú quán bó duì zǐ jīng ér chén zhēn zé bìng miè yǐng ér fú zhuī liǔ qín shàng píng zhī liú yà
威辇之处丛祠,衣无全帛,对子荆而陈贞则:并灭景而弗追,柳禽、尚平之流亚。
xià tǒng yuǎn ěr chēng qí xiào yǒu zōng dǎng gāo qí liàng zhí gē xiǎo hǎi zhī qū
夏统远迩称其孝友,宗党高其谅直,歌《小海》之曲。
zé wǔ xū yóu cún
则伍胥犹存;
gù zhēn shí zhī xīn zé gōng lǘ yóu kuì shí xìng luò bīn zhī guān xìn hu cí yán
固贞石之心, 则公闾尤愧,时幸洛滨之观,信乎兹言。
sòng xiān yòu huái yuǎn cāo qīng guī yìng bá yáng xuān sòng qí huà xiàng mǎ jí tàn qí rén lóng xuán xū zhī hào shí qī wèi měi
宋纤幼怀远操,清规映拔,杨宣颂其画象, 马岌叹其人龙,玄虚之号,实期为美。
yú zhī shù zi huò yí bìng ér qù guān huò zhe lùn ér jiǎo sú huò jī jù ér duì shí rén huò yì diào ér qī héng mì hán hé yǐn pú chéng dào nì huī bù qū qí zhì jī qīng fēng yú lái yè zhě yǐ
余之数子,或移病而去官,或著论而矫俗, 或箕踞而对时人,或弋钓而栖衡泌,含和隐璞,乘道匿辉,不屈其志,激清风于来叶者矣。
zàn yuē hòu zhì zhāo lèi xiū míng shùn yù
赞曰:厚秩招累,修名顺欲。
què hū qún shì chāo rán jué sú
确乎群士,超然绝俗。
yǎng cuì yán ē xiāo shēng lín qū
养粹岩阿,销声林曲。
jī tān zhǐ jìng yǒng chuí gāo zhú
激贪止竞,永垂高躅。