chén xùn dài yáng hán you chún yú zhì bù xióng dù bù qiān yán qīng wěi zhào bo xǔ bào jìng wú měng xìng líng fó tú chéng má rú dān dào kāi huáng hóng suǒ dǎn mèng qīn wáng jiā sēng shè guō nún jiū mó luō shén yù huò tái chǎn
○陈训戴洋韩友淳于智步熊杜不愆严卿隗炤卜珝鲍靓吴猛幸灵佛图澄麻襦单道开黄泓索𬘘 孟钦王嘉僧涉郭黁鸠摩罗什昙霍台产
yì shù zhī xìng yóu lái shàng yǐ
艺术之兴，由来尚矣。
xiān wáng yǐ shì jué yóu yù dìng jí xiōng shěn cún wáng shěng huò fú
先王以是决犹豫，定吉凶，审存亡，省祸福。
yuē shén yǔ zhì cáng wǎng zhī lái
曰神与智， 藏往知来；
yōu zàn míng fú bì chéng rén shì
幽赞冥符，弼成人事；
jì xìng lì ér chú hài yì wēi zhòng yǐ lì quán suǒ wèi shén dào shè jiào lǜ yóu yú cǐ
既兴利而除害，亦威众以立权，所谓神道设教， 率由于此。
rán ér guǐ tuō jìn yú yāo wàng yū dàn nán kě gēn yuán fǎ shù fēn yǐ duō duān biàn tài liàng fēi yī xù zhēn suī cún yǐ wěi yì píng yān
然而诡托近于妖妄，迂诞难可根源，法术纷以多端，变态谅非一绪，真虽存矣，伪亦凭焉。
shèng rén bù yǔ guài lì luàn shén liáng yǒu yǐ yě
圣人不语怪力乱神，良有以也。
dǎi qiū míng shǒu chàng xù yāo mèng yǐ chuí wén zǐ cháng jì zuò yuán guī cè yǐ lì zhuàn zì cí jué hòu shǐ bù jué shū
逮丘明首唱，叙妖梦以垂文， 子长继作，援龟策以立传，自兹厥后，史不绝书。
hàn wǔ yǎ hǎo shén xiān shì zǔ yóu dān chèn shù suì shǐ wén chéng wǔ lì chěng guǐ zhà ér qǔ chǒng róng yǐn mǐn huán tán yóu wǔ shí ér yīng zuì lì sī gù tōng rén zhī suǒ bì qiān lǜ zhī yī shī zhě hu
汉武雅好神仙，世祖尤耽谶术， 遂使文成、五利，逞诡诈而取宠荣，尹敏、桓谭，由忤时而婴罪戾，斯固通人之所蔽，千虑之一失者乎！
xiáng guān zhòng shù yì wéi xiǎo dào qì zhī rú huò kě xī cún zhī yòu kǒng bù jīng
详观众术，抑惟小道，弃之如或可惜，存之又恐不经。
zǎi jí jì wu zài bó wén bǐ xuē zé lǐ yi xiáng bèi jìn wèi zhī chéng yì zài yú sī
载籍既务在博闻，笔削则理宜详备，晋谓之《乘》，义在于斯。
jīn lù qí tuī bù yóu jīng jì néng kě jì zhě yǐ wéi yì shù chuán shì bèi qián shǐ yún
今录其推步尤精、伎能可纪者，以为《艺术传》，式备前史云。
chén xùn zì dào yuán lì yáng rén
陈训，字道元，历阳人。
shǎo hǎo mì xué tiān wén suàn lì yīn yáng zhàn hòu wú bù bì zōng yóu shàn fēng jiǎo
少好秘学，天文、算历、阴阳、占候无不毕综，尤善风角。
sūn hào yǐ wéi fèng jìn dū wèi shǐ qí zhàn hóu
孙晧以为奉禁都尉，使其占侯。
hào zhèng yán kù xun zhī qí bì bài ér bù gǎn yán
晧政严酷，训知其必败而不敢言。
shí qián táng hú kāi huò yán tiān xià dāng tài píng qīng gài rù luò yáng
时钱唐湖开，或言天下当太平，青盖入洛阳。
hào yǐ wèn xun xun yuē chén zhǐ néng wàng qì bù néng dá hú zhī kāi sāi
晧以问训，训曰：“臣止能望气，不能达湖之开塞。
tuì ér gào qí you yuē qīng gài rù luò jiāng yǒu yú chèn xián bì zhī shì fēi jí xiáng yě
”退而告其友曰：“青盖入洛，将有舆榇衔璧之事，非吉祥也。
xún ér wú wáng
”寻而吴亡。
xun suí lì nèi xǐ bài jiàn yì dài fū
训随例内徙，拜谏义大夫。
é ér qù zhí huán xiāng
俄而去职还乡。
jí chén mǐn zuò luàn qiǎn dì hóng wèi lì yáng tài shǒu xun wèi yì rén yuē chén jiā wú wáng qì bù jiǔ dāng miè
及陈敏作乱，遣弟宏为历阳太守，训谓邑人曰：“陈家无王气，不久当灭。
hóng wén jiāng zhǎn zhī
” 宏闻，将斩之。
xun xiāng rén qín jū wèi hóng cān jūn nǎi shuō xun yuē xun shàn fēng jiǎo kě shì zhī
训乡人秦琚为宏参军，乃说训曰：“训善风角，可试之。
rú bù zhōng xú zhǎn wèi wǎn yě
如不中， 徐斩未晚也。
nǎi shè zhī
”乃赦之。
shí hóng gōng zhēng dōng cān jūn héng yàn yú lì yáng nǎi wèn xun yuē chéng zhōng yǒu jǐ qiān rén
时宏攻征东参军衡彦于历阳，乃问训曰：“城中有几千人？
gōng zhī kě bá bù
攻之可拔不？
xun dēng niú zhǔ shān wàng qì yuē bù guò wǔ bǎi rén
”训登牛渚山望气，曰：“不过五百人。
rán bù kě gōng gōng zhī bì bài
然不可攻，攻之必败。
hóng fù dà nù yuē hé yǒu wǔ qiān rén gōng wǔ bǎi rén ér yǒu bù dé lǐ
”宏复大怒曰：“何有五千人攻五百人而有不得理？
mìng jiāng shì gōng zhī guǒ wèi yàn suǒ bài fāng xìn xun yǒu dào shù nǎi yōu yù zhī
”命将士攻之，果为彦所败，方信训有道术，乃优遇之。
dōu shuǐ cān jūn huái nán zhōu gāng cháng wèn xun yǐ guān wèi xun yuē jūn zhì mǎo nián dāng pōu fú jìn jùn yǒu nián dāng yǒu qū gài
都水参军淮南周亢尝问训以官位，训曰：“君至卯年当剖符近郡，酉年当有曲盖。
gāng yuē tuō rú lái yán dāng xiāng jiàn bá
”亢曰：“脱如来言，当相荐拔。
xun yuē xìng bù hǎo guān wéi yù de mǐ ěr
”训曰：“性不好官，惟欲得米耳。
hòu gāng guǒ wèi yì xīng tài shǒu jīn zǐ jiāng jūn
”后亢果为义兴太守、金紫将军。
shí liú cōng wáng mí kòu luò yáng lì yáng tài shǒu wǔ xiá wèn xun yuē guó jiā rén shì rú hé
时刘聪、王弥寇洛阳，历阳太守武瑕问训曰：“国家人事如何？
xun yuē hú zéi sān bī guó jiā dāng bài tiān zǐ yě sǐ
”训曰：“胡贼三逼，国家当败，天子野死。
jīn shàng wèi yě
今尚未也。
qí hòu huái mǐn èr dì guǒ yǒu píng yáng zhī kù yān
”其后怀愍二帝果有平阳之酷焉。
huò wèn qí yǐ míng nián jí xiōng zhě xun yuē yáng zhōu cì shǐ dāng sǐ wǔ chāng dà huǒ shàng fāng jié jiāng yì dāng sǐ
或问其以明年吉凶者，训曰：“扬州刺史当死，武昌大火，上方节将亦当死。
zhì shí liú táo zhōu fǎng jiē zú wǔ chāng dà huǒ shāo shù qiān jiā
”至时，刘陶、周访皆卒，武昌大火，烧数千家。
shí gān zhuō wèi lì yáng tài shǒu xun sī wèi suǒ qīn yuē gān hòu tóu dī ér shì yǎng xiāng fǎ míng wéi miǎn dāo yòu mù yǒu chì mài zì wài ér rù bù chū shí nián bì yǐ bīng sǐ bù lǐng bīng zé kě yǐ miǎn
时甘卓为历阳太守， 训私谓所亲曰：“甘侯头低而视仰，相法名为眄刀，又目有赤脉，自外而入，不出十年，必以兵死，不领兵则可以免。
zhuō guǒ wèi wáng dūn suǒ hài
”卓果为王敦所害。
chéng xiàng wáng dǎo duō bìng měi zì yōu lǜ yǐ wèn xun
丞相王导多病，每自忧虑， 以问训。
xun yuē gōng ěr shù chuí jiān bì shòu yì dà guì zǐ sūn dāng xìng yú jiāng dōng
训曰：“公耳竖垂肩，必寿，亦大贵，子孙当兴于江东。
xián rú qí yán
”咸如其言。
xun nián bā shí yú zú
训年八十余卒。
dài yáng zì guó liú wú xīng cháng chéng rén yě
戴洋，字国流，吴兴长城人也。
nián shí èr yù bìng sǐ wǔ rì ér sū
年十二，遇病死，五日而苏。
shuō sǐ shí tiān shǐ qí wèi jiǔ cáng lì shòu fú lù gěi lì cóng fān huī jiāng shàng péng lái kūn lún jī shí tài shì héng lú héng děng zhū shān
说死时天使其为酒藏吏，授符录，给吏从幡麾，将上蓬莱、昆仑、积石、太室、恒、庐、衡等诸山。
jì ér qiǎn guī féng yī lǎo fù wèi zhī yuē rǔ hòu dāng de dào wèi guì rén suǒ shí
既而遣归，逢一老父，谓之曰：“汝后当得道，为贵人所识。
jí zhǎng suì shàn fēng jiǎo
”及长，遂善风角。
wéi rén duǎn lòu wú fēng wàng rán hǎo dào shù miào jiě zhàn hóu bǔ shù
为人短陋，无风望，然好道术，妙解占侯卜数。
wú mò wèi tái lì zhī wú jiāng wáng tuō bìng bù shì
吴末为台吏，知吴将亡，托病不仕。
jí wú píng huán xiāng lǐ
及吴平，还乡里。
hòu xíng zhì lài xiāng jīng lǎo zi cí jiē shì yáng xī sǐ shí suǒ jiàn shǐ chù dàn bù fù jiàn xī wù ěr
后行至濑乡，经老子祠，皆是洋昔死时所见使处，但不复见昔物耳。
yīn wèn shǒu zàng yīng fèng yuē qù èr shí yú nián cháng yǒu rén chéng mǎ dōng xíng guò lǎo jūn ér bù xià mǎ wèi dá qiáo zhuì mǎ sǐ zhě bù
因问守藏应凤曰：“去二十余年，尝有人乘马东行，过老君而不下马， 未达桥，坠马死者不？
fèng yán yǒu zhī
”凤言有之。
suǒ wèn zhī shì duō yǔ yáng tóng
所问之事，多与洋同。
yáng zhōu cì shǐ cháng wèn jí xiōng yú yáng dá yuē yíng huò rù nán dòu bā yuè yǒu bào shuǐ jiǔ yuè dāng yǒu kè jūn xi nán lái
扬州刺史尝问吉凶于洋，答曰：“荧惑入南斗，八月有暴水，九月当有客军西南来。
rú qī guǒ dà shuǐ ér shí bīng zuò luàn
”如期果大水，而石冰作乱。
bīng jì jù yáng zhōu yáng wèi rén yuē shì zéi yún qì sì yuè dāng pò
冰既据扬州，洋谓人曰：“视贼云气，四月当破。
guǒ rú qí yán
”果如其言。
shí chén mǐn wèi yòu jiāng jūn táng yì lìng sūn hùn jiàn ér xiàn zhī
时陈敏为右将军，堂邑令孙混见而羡之。
yáng yuē mǐn dàng zuò zéi zú miè hé zú yuàn yě
洋曰：“敏当作贼族灭， 何足愿也！
wèi jǐ mǐn guǒ fǎn ér zhū yān
”未几，敏果反而诛焉。
chū hùn yù yíng qí jiā lěi yáng yuē cǐ dì dāng bài de xī bù dé zhèng qǐ kě yí jiā yú zéi zhōng hu
初，混欲迎其家累，洋曰：“此地当败，得腊不得正，岂可移家于贼中乎！
hùn biàn zhǐ
”混便止。
suì mò mǐn dì chǎng gōng táng yì hùn suì yǐ dān shēn zǒu miǎn
岁末，敏弟昶攻堂邑，混遂以单身走免。
qí hòu dōu shuǐ mǎ wǔ jǔ yáng wèi dōu shuǐ lìng shǐ yáng qǐng jí huán xiāng
其后都水马武举洋为都水令史，洋请急还乡。
jiāng fù luò mèng shén rén wèi zhī yuē luò zhōng dāng bài rén jǐn nán dù hòu wǔ nián yáng zhōu bì yǒu tiān zǐ
将赴洛，梦神人谓之曰：“洛中当败， 人尽南渡，后五年扬州必有天子。
yáng xìn zhī suì bù qù
”洋信之，遂不去。
jì ér jiē rú qí mèng
既而皆如其梦。
lú jiāng tài shǒu huá tán wèn yáng yuē tiān xià shuí dāng fù zuò zéi zhě
庐江太守华谭问洋曰：“天下谁当复作贼者？
yáng yuē wáng jī
”洋曰：“王机。
xún ér jī fǎn
”寻而机反。
chén wèn yáng yuē rén yán jiāng nán dāng yǒu guì rén gù yàn xiān zhōu xuān pèi dàng shì bù
陈问洋曰：“人言江南当有贵人，顾彦先、周宣珮当是不？
yáng yuē gù bù jí xī zhōu bú jiàn lái nián bā yuè
”洋曰：“顾不及腊，周不见来年八月。
róng guǒ yǐ shí èr yuè shí qī rì zú shí jiǔ rì xī yǐ míng nián qī yuè huì wáng
”荣果以十二月十七日卒，十九日腊，以明年七月晦亡。
wáng dǎo yù bìng zhào yáng wèn zhī
王导遇病，召洋问之。
yáng yuē jūn hòu běn mìng zài shēn jīn wèi tǔ shǐ zhī zhǔ ér yú shēn shàng shí tou lì yě huǒ guāng zhào tiān cǐ wèi jīn huǒ xiāng shuò shuǐ huǒ xiāng jiān yǐ gù shòu hài ěr
洋曰：“君侯本命在申，金为土使之主，而于申上石头立冶， 火光照天，此为金火相烁，水火相煎，以故受害耳。
dǎo jí yí jū dōng fǔ bìng suì chà
”导即移居东府，病遂差。
zhèn dōng cóng shì zhōng láng zhāng kǎi jǔ yáng wèi chéng xiàng lìng shǐ
镇东从事中郎张闿举洋为丞相令史。
shí sī mǎ yáng wèi wū chéng lìng jiāng fù zhí yáng yuē jūn yi shēn shèn xià lì
时司马飏为乌程令，将赴职，洋曰：“君宜深慎下吏。
yáng hòu guǒ zuò lì miǎn guān
”扬后果坐吏免官。
yáng yòu wèi yuē qīng suī miǎn guān shí yī yuè dàng zuò jùn jiā jiāng jūn
洋又谓曰：“卿虽免官，十一月当作郡，加将军。
zhì qī wèi tài shān tài shǒu zhèn wǔ jiàng jūn
” 至期，为太山太守、镇武将军。
yáng mài zhái jiāng xíng yáng zhǐ zhī yuē jūn bù dé zhì dāng hái bù kě wú zhái
飏卖宅将行，洋止之曰：“君不得至，当还，不可无宅。
yáng guǒ wèi xú kān suǒ bī bù dé zhī jùn
”飏果为徐龛所逼，不得之郡。
yuán dì zēng yáng zhòng èr qiān shǐ zhù zǔ tì
元帝增飏众二千，使助祖逖。
yáng quàn yáng bù xíng yáng nǎi chēng jí
洋劝飏不行， 飏乃称疾。
shōu fù tíng wèi é ér yīn shè dé chū
收付廷尉，俄而因赦得出。
yuán dì jiāng dēng zuò shǐ yáng zé rì yáng yǐ wéi yi yòng sān yuè èr shí sì rì bǐng wǔ
元帝将登阼，使洋择日，洋以为宜用三月二十四日丙午。
tài shǐ lìng chén zhuō zòu yòng èr shí èr rì yán xī yuè wáng yòng jiǎ chén sān yuè fǎn guó fàn lǐ chēng zài yáng zhī qián dāng zhǔ jǐn chū shàng xià jǐn kōng dé jiāng chū yóu xíng rù zhōng gōng jīn yǔ cǐ tóng
太史令陈卓奏用二十二日，言：“昔越王用甲辰三月反国，范蠡称在阳之前，当主尽出，上下尽空，德将出游，刑入中宫，今与此同。
yáng yuē yuè wáng wèi wú suǒ qiú suī dāng shí xùn mèi shí huái yuàn fèn lǐ gù yòng jiǎ chén chéng dé ér guī liú xíng wú gōng
”洋曰：“越王为吴所囚，虽当时逊媚，实怀怨愤， 蠡故用甲辰，乘德而归，留刑吴宫。
jīn dài wáng nèi wú hán jiù wài wú yuàn fèn dāng chéng tiān hóng mìng nà zuò wú qióng hé wéi zhuī yuè wáng qù guó liú yāng gù shì yá
今大王内无含咎，外无怨愤，当承天洪命，纳祚无穷，何为追越王去国留殃故事邪！
nǎi cóng zhī
”乃从之。
jí zǔ yuē dài xiōng zhèn qiáo qǐng yáng wèi zhōng diǎn jūn qiān dū hù
及祖约代兄镇谯，请洋为中典军，迁督护。
yǒng chāng yuán nián sì yuè gēng chén yú zhōng shí yǒu dà fēng qǐ zì dōng nán zhé mù
永昌元年四月庚辰，禺中时有大风， 起自东南，折木。
yáng wèi yuē yuē shí yuè bì yǒu zéi dào qiáo chéng dōng zhì lì yáng nán fāng yǒu fǎn zhě
洋谓约曰：“十月必有贼到谯城东，至历阳，南方有反者。
zhǔ bù wáng zhèn yǐ yáng wèi yāo bái yuē shōu yáng fù cì jiān ér jué qí shí wǔ shí rì yán yǔ rú gù
”主簿王振以洋为妖，白约收洋，付刺奸而绝其食五十日，言语如故。
yuē zhī qí yǒu shén shù nǎi shè zhī ér ràng zhèn
约知其有神术， 乃赦之而让振。
zhèn hòu yǒu zuì bèi shōu yáng jiù zhī
振后有罪被收，洋救之。
yuē yuē zhèn wǎng rì xiāng xì jīn hé yǐ jiù zhī
约曰：“振往日相系，今何以救之？
yáng yuē zhèn bù shí fēng jiǎo fēi yǒu sù xián
”洋曰：“振不识风角，非有宿嫌。
zhèn wǎng shí chuí è sǐ yáng yǎng huó zhī zhèn yóu shàng yí wàng
振往时垂饿死，洋养活之，振犹尚遗忘。
fu chù fù guì ér bù qì pín jiàn shén nán
夫处富贵而不弃贫贱甚难。
yuē yì zhī jí yuán zhèn cì yáng mǐ sān shí shí
”约义之，即原振，赐洋米三十石。
zhì shí yuè sān rì shí lè qí guǒ dào qiáo chéng dōng
至十月三日，石勒骑果到谯城东。
yáng yán yú yuē yuē zéi bì xiàng chéng fù kě qiǎn qí shuǐ nán zhuī zhī bù jūn yú shuǐ běi duàn yào lù zéi bì bài
洋言于约曰：“贼必向城父，可遣骑水南追之，步军于水北断要路，贼必败。
yuē jìng bù zhuī zéi nǎi lüè chéng fù fù nǚ zī zhòng ér qù
” 约竟不追，贼乃掠城父妇女辎重而去。
yuē jiāng lǔ yán qiú zhuī zéi yáng yuē bù kě
约将鲁延求追贼，洋曰：“不可。
yuē bù cóng shǐ xiōng zi zhì yǔ yán zhuī zhī
”约不从， 使兄子智与延追之。
zéi wěi qì fù nǚ zī zhòng zǒu zhì yǔ yán děng zhēng wù zéi hái yǎn zhī zhì yán jǐn yǐ shēn miǎn shì zú jiē sǐ
贼伪弃妇女辎重走，智与延等争物，贼还掩之，智、延仅以身免，士卒皆死。
yuē biǎo yáng wéi xià yì cháng
约表洋为下邑长。
shí liáng guó rén fǎn zhú tài shǒu yuán yàn
时梁国人反，逐太守袁晏。
liáng chéng jùn xiǎn yuē yù tǎo zhī ér wèi jué yáng yuē zéi yǐ bā yuè xīn yǒu rì fǎn rì chén jù wáng xīn dé zài nán fāng yǒu shòu zì xíng liáng zài qiáo běi chéng dé fá xíng zéi bì pò wáng
梁城峻险，约欲讨之而未决，洋曰：“贼以八月辛酉日反，日辰俱王，辛德在南方，酉受自刑，梁在谯北，乘德伐刑，贼必破亡。
yòu jiǎ zǐ rì dōng fēng ér léi xi xíng qiáo zài dōng nán léi zài jūn qián wèi jūn qū chú
又甲子日东风而雷西行，谯在东南，雷在军前，为军驱除。
xī wú fá guān yǔ tiān léi zài qián zhōu yú bài hè
昔吴伐关羽，天雷在前，周瑜拜贺。
jīn yǔ wǎng tóng gù zhī bì kè
今与往同，故知必克。
yuē cóng zhī guǒ píng liáng chéng
”约从之，果平梁城。
tài níng sān nián zhēng yuè yǒu dà liú xīng dōng nán xíng yáng yuē zhì qiū fǔ dāng yí shòu yáng
太宁三年正月，有大流星东南行，洋曰：“至秋，府当移寿阳。
jí wáng dūn zuò nì yuē wèn qí shèng bài yáng yuē tài bái zài dōng fāng chén xīng bù chū
”及王敦作逆， 约问其胜败，洋曰：“太白在东方，辰星不出。
bīng fǎ xiān qǐ wéi zhǔ yīng zhě wèi kè
兵法先起为主，应者为客。
chén xīng ruò chū tài bái wéi zhǔ chén xīng wèi kè
辰星若出，太白为主，辰星为客。
chén xīng bù chū tài bái wèi kè xiān qǐ bīng zhě bài
辰星不出，太白为客，先起兵者败。
jīn yǒu kè wú zhǔ yǒu qián wú hòu yi chuán xí suǒ bù yìng zhào fá zhī
今有客无主，有前无后，宜传檄所部，应诏伐之。
yuē nǎi lǜ zhòng xiàng hé féi
”约乃率众向合肥。
é ér dūn sǐ zhòng bài suì zhù shòu yáng
俄而敦死众败，遂住寿阳。
yáng yòu yuē jiāng huái zhī jiān dāng yǒu jūn shì qiáo chéng xū kuàng yi hái gù shǒu
洋又曰：“江淮之间当有军事，谯城虚旷，宜还固守。
bù zhě yōng qiū pèi jiē fēi guān yǒu yě
不者，雍丘、沛皆非官有也。
yuē bù cóng yù tǔ suì xiàn yú zéi
” 约不从，豫土遂陷于贼。
xián hé yuán nián chūn yuē nán xíng diàn yù dà léi yǔ xī nán lái yáng yuē jiǎ zǐ xī nán tiān léi qí xià bì shī dà jiàng
咸和元年春，约南行佃，遇大雷雨西南来，洋曰：“甲子西南天雷，其夏必失大将。
zhì xià rǔ nán rén fǎn zhí yuē xiōng zi jì sòng yú shí lè
”至夏，汝南人反，执约兄子济，送于石勒。
yuē fǔ nèi dì hū chì rú dān yáng yuē àn hé tú zhēng yún de chì rú dān xuè wán wán dāng yǒu xià fǎn shàng zhě
约府内地忽赤如丹，洋曰： “案《河图征》云：‘地赤如丹血丸丸，当有下反上者。
kǒng shí yuè èr shí qī rì hú mǎ dāng lái yǐn huái shuǐ
’恐十月二十七日胡马当来饮淮水。
zhì shí shí lè qí dà zhì gōng chéng dà zhàn
”至时，石勒骑大至，攻城大战。
qí rì xī fēng bīng huǒ jù fā yuē dà jù
其日西风，兵火俱发，约大惧。
huì fēng huí zéi tuì
会风回，贼退。
shí chuán yán lēi qiǎn qí xiàng shòu yáng yuē yù sòng qí jiā hái jiāng dōng yáng yuē bì wú cǐ shì
时传言勒遣骑向寿阳，约欲送其家还江东，洋曰：“必无此事。
xún ér chuán yán guǒ wàng
”寻而传言果妄。
xián hé chū yuè yùn zuǒ jiǎo yǒu chì bái ěr
咸和初，月晕左角，有赤白珥。
yuē wèn yáng yáng yuē jiǎo wèi tiān mén kāi bù yáng dào guān mén dāng yǒu dà zhàn
约问洋，洋曰：“角为天门，开布阳道，官门当有大战。
é ér sū jùn qiǎn shǐ zhāo yuē jù fǎn yáng wèi yuē yuē sū jùn bì bài rán qí chū qǐ bīng fēng bù kě dāng kě wài hé nèi yán yǐ dài qí biàn
”俄而苏峻遣使招约俱反，洋谓约曰：“苏峻必败，然其初起，兵锋不可当，可外和内严，以待其变。
yuē bù cóng suì yǔ jùn fǎn
”约不从，遂与峻反。
zhì sān nián wǔ yuè dà fēng léi yǔ xī běi lái chéng nèi huì míng yáng wèi yuē yuē léi míng rén shàng míng shǐ jūn dāng yuǎn nìng jìn zhí ài xià zhèn pín
至三年五月，大风雷雨西北来，城内晦螟，洋谓约曰：“雷鸣人上，明使君当远佞近直，爱下振贫。
xī qín yǒu cǐ biàn zú zhì luàn wáng
昔秦有此变，卒致乱亡。
yuē dà nù shōu yáng xì zhī
”约大怒，收洋系之。
qiǎn bù jiàng li gài jiàng bīng dào lú jiāng qí zhòng jǐn sàn
遣部将李概将兵到卢江，其众尽散。
yuē zhào yáng chū wèn zhī yuē wú huán dōng hé rú liú shòu yáng
约召洋出，问之曰：“吾还东何如留寿阳？
ruò liú shòu yáng hé rú rù hú
若留寿阳，何如入胡？
yáng yuē dōng rù shī bàn rù hú miè mén liú shòu yáng shàng kě
”洋曰：“东入失半， 入胡灭门，留寿阳尚可。
yuē yù dōng xiàng lì yáng qí zhòng bù lè dōng xià jiē pàn yuē jié yuē zǐ jí sǎo bēn yú shí lè
”约欲东向历阳，其众不乐东下，皆叛约，劫约姊及嫂奔于石勒。
yuē dào lì yáng zǔ huàn wèn yáng yuē jūn xī yán píng xī zài shòu yáng kě de wǔ nián guǒ rú jūn yán
约到历阳，祖焕问洋曰：“君昔言平西在寿阳可得五年，果如君言。
jīn zài lì yáng kě de jǐ shí
今在历阳，可得几时？
yáng yuē de liù yuè ěr
”洋曰：“得六月耳。
yuē wèn yáng tái xià jí cǐ qì hóu hé rú
”约问洋：“台下及此气侯何如？
yáng yuē cǐ dāng fù yǒu fǎn zhě
”洋曰： “此当复有反者。
tái xià lái nián sān yuè dāng tài píng jiāng zhōu dāng dà sàng
台下来年三月当太平，江州当大丧。
hòu nán fāng fù yǒu jūn shì qù cǐ qiān lǐ
后南方复有军事，去此千里。
xún ér qiān téng pàn yuē yuē lǜ suǒ qīn jiāng jiā shǔ bēn yú shí lè
” 寻而牵腾叛约，约率所亲将家属奔于石勒。
èr yuè ér tiān zǐ fǎn zhèng sì yuè ér wēn jiào zú guō mò jù pèn kǒu yǐ pàn
二月而天子反正，四月而温峤卒，郭默据湓口以叛。
hòu lēi zhū yuē jí qīn shǔ bìng jǐn jiē rú yáng yán
后勒诛约及亲属并尽，皆如洋言。
yuē jì bài yáng wǎng xún yáng
约既败，洋往寻阳。
shí liú yìn zhèn xún yáng yìn wèn yáng yuē wǒ bìng dāng chāi bù
时刘胤镇寻阳，胤问洋曰：“我病当差不？
yáng yuē bù yōu shǐ jūn bù chà yōu shǐ jūn jīn nián yǒu dà ě
”洋曰：“不忧使君不差，忧使君今年有大厄。
shǐ jūn nián sì shí qī xíng nián rù gēng yín
使君年四十七，行年入庚寅。
tài gōng yīn móu yuē liù gēng wèi bái shòu zài shàng wèi kè xīng zài xià wéi hài qì
《太公阴谋》曰： ‘六庚为白兽，在上为客星，在下为害气。
nián yǔ mìng bìng bì xiōng dāng jì
’年与命并，必凶当忌。
shí èr yuè èr shí èr rì gēng yín wù jiàn kè
十二月二十二日庚寅勿见客。
yìn yuē wǒ dāng jiě zhí jiāng jūn hái yě zhōng zhì bìng
”胤曰：“我当解职，将君还野中治病。
yáng yuē shǐ jūn dàng zuò jiāng zhōu bù dé jiě zhí
”洋曰：“使君当作江州， 不得解职。
yìn yuē wēn gōng bù fù hái yá
”胤曰：“温公不复还邪？
yáng yuē wēn gōng suī hái shǐ jūn gù zuò jiāng zhōu
”洋曰：“温公虽还，使君故作江州。
é rú qí yán
”俄如其言。
jiǔ yuè jiǎ yín shēn shí huí fēng cóng dōng lái rù yìn r chuán zhōng xi guò zhuàng rú pǐ liàn zhǎng wǔ liù zhàng
九月甲寅申时，回风从东来，入胤儿船中，西过，状如匹练，长五六丈。
yáng yuē fēng cóng xián chí xià lái shè tí xià qù xián chí wèi dāo bīng dà shā wèi sǐ sàng
洋曰：“风从咸池下来，摄提下去，咸池为刀兵，大杀为死丧。
dào jiǎ zǐ rì shēn shí fǔ nèi dà jù gǔ lǐ zhī
到甲子日申时，府内大聚骨理之。
yìn wèn zài hé chǔ yáng yuē bù chū zhōu fǔ mén yě
胤问在何处，洋曰：“不出州府门也。
yìn jià fǔ dōng mén
”胤架府东门。
yáng yòu yuē dōng wèi tiān láo láo xià kāi mén yōu tiān yù zhì
洋又曰： “东为天牢，牢下开门，忧天狱至。
shí èr yuè shí qī rì yáng yòu yuē xī jìn kě bì mén yǐ wǔ shí rén bèi shǒu bìng yǐ bǎi rén bèi dōng běi yín shàng yǐ què hài qì
”十二月十七日，洋又曰：“腊近可闭门，以五十人备守，并以百人备东北寅上，以却害气。
yìn bù cóng
”胤不从。
èr shí sì rì rén chén yìn suì wèi guō mò suǒ hài
二十四日壬辰，胤遂为郭默所害。
nán zhōng láng jiàng huán xuān yǐ yáng wèi cān jūn jiāng suí xuān wǎng xiāng yáng tài wèi táo kǎn liú zhī zhù wǔ chāng
南中郎将桓宣以洋为参军，将随宣往襄阳，太尉陶侃留之住武昌。
shí kǎn móu běi fá yáng yuē qián nián shí yī yuè yíng huò shǒu wèi mǎo zhì jīn nián sì yuè jī wǔ bǎi yú rì
时侃谋北伐， 洋曰：“前年十一月荧惑守胃昴，至今年四月，积五百余日。
mǎo zhào zhī fēn yě shí lè suì sǐ
昴，赵之分野，石勒遂死。
yíng huò yǐ qī yuè tuì cóng bì yòu shùn xíng rù huáng dào wèi jí tiān guān yǐ bā yuè èr shí èr rì fù nì xíng hái gōu rào bì xiàng mǎo
荧惑以七月退，从毕右顺行入黄道，未及天关，以八月二十二日复逆行还钩， 绕毕向昴。
mǎo bì wèi biān bīng zhǔ hú yí gù zhì tiān gōng yǐ shè zhī
昴毕为边兵，主胡夷，故置天弓以射之。
yíng huò nì xíng sī wú dé zhī guó shí lè sǐ shì yě
荧惑逆行，司无德之国，石勒死是也。
lēi zhī yú jìn yǐ zì cán hài
勒之余烬，以自残害。
jīn nián guān yǔ tài suì tài yīn sān hé guǐ sì guǐ wèi běi fāng běi fāng dāng shòu zāi
今年官与太岁、太阴三合癸巳，癸为北方，北方当受灾。
suì zhèn èr xīng gòng hé yì zhěn cóng zǐ jí sì pái huái liù nián
岁镇二星共合翼轸，从子及巳，徘徊六年。
jīng chǔ zhī fēn suì zhèn suǒ shǒu qí xià guó chāng qǐ fēi gōng dé zhī zhēng yě
荆楚之分，岁镇所守，其下国昌， 岂非功德之征也！
jīn nián liù yuè zhèn xīng qián jiǎo kàng
今年六月，镇星前角亢。
jiǎo kàng zhèng zhī fēn
角亢，郑之分。
suì xīng yí rù fáng tài bái zài xīn
岁星移入房，太白在心。
xīn fáng sòng fēn
心房，宋分。
shùn zhī zhě chāng nì zhī zhě wáng
顺之者昌，逆之者亡。
shí jì lóng ruò xīng bīng dōng nán cǐ qí sǐ huì yě
石季龙若兴兵东南，此其死会也。
guān ruò yìng tiān fá xíng jìng jù sòng zhèng zé wú dí yǐ
官若应天伐刑，径据宋郑，则无敌矣。
ruò tiān yǔ bù qǔ fǎn shòu qí jiù
若天与不取，反受其咎。
kǎn zhì zài zhōng yuán wén ér dà xǐ
”侃志在中原，闻而大喜。
huì bìng dǔ bù guǒ xíng
会病笃，不果行。
kǎn hōng zhēng xi jiāng jūn yǔ liàng dài zhèn wǔ chāng fù yǐn yáng wèn qì hóu
侃薨，征西将军庾亮代镇武昌，复引洋问气侯。
yáng yuē tiān yǒu bái qì sàng bì dōng xíng bù guò shù nián bì yìng
洋曰：“天有白气，丧必东行， 不过数年必应。
xún yǒu dà lù xiàng xī chéng mén yáng yuē yě shòu xiàng chéng zhǔ rén jiāng qù
”寻有大鹿向西城门，洋曰：“野兽向城，主人将去。
chéng dōng jiā yè bàn wàng jiàn chéng nèi yǒu shù jù huǒ cóng chéng shàng chū rú dà chē zhuàng bái bù màn fù yǔ huǒ jù chū chéng dōng běi xíng zhì jiāng nǎi miè
”城东家夜半望见城内有数炬火，从城上出，如大车状，白布幔覆，与火俱出城东北行，至江乃灭。
yáng wén ér tàn yuē cǐ yǔ qián bái qì tóng
洋闻而叹曰：“此与前白气同。
shí liàng yù xi zhèn shí chéng huò wèn yáng cǐ xi zú dāng yù dōng bù
”时亮欲西镇石城，或问洋：“此西足当欲东不？
yáng yuē bù dàng yě
”洋曰：“不当也。
xián kāng sān nián yáng yán yú liàng yuē wǔ chāng tǔ dì yǒu shān wú lín zhèng kě tú shǐ bù kě jū zhōng
”咸康三年，洋言于亮曰：“武昌土地有山无林，政可图始，不可居终。
shān zuò bā zì shù bù jí jiǔ
山作八字，数不及九。
xī wú yòng rén yín lái shàng
昔吴用壬寅来上；
chuàng lì gōng chéng zhì jǐ yǒu hái xià mò líng
创立宫城，至己酉，还下秣陵。
táo gōng yì shè bā nián
陶公亦涉八年。
tǔ dì shèng shuāi yǒu shù rén xīn qù jiù yǒu qī bù kě yí yě
土地盛衰有数，人心去就有期，不可移也。
gōng yi gèng zé jí chù wǔ chāng bù kě jiǔ zhù
公宜更择吉处， 武昌不可久住。
wǔ nián liàng lìng máo bǎo zhūn zhū chéng
”五年，亮令毛宝屯邾城。
jiǔ yuè yáng yán yú liàng yuē máo yù zhōu jīn nián shòu sǐ wèn
九月，洋言于亮曰：“毛豫州今年受死问。
zuó cháo dà wù yàn fēng dāng yǒu yuàn zéi bào chóu gōng wéi zhū hóu chéng yi yuǎn zhēn luó
昨朝大雾晏风，当有怨贼报仇，攻围诸侯，诚宜远侦逻。
bǎo wèn dāng zài hé shí dá yuē wǔ shí rì nèi
”宝问当在何时，答曰：“五十日内。
qí xī yòu yuē jiǔ yuè jiàn xū zhū què fēi jīng zhēng jūn hái guī chéng dài huǒ guāng tiān shì yǒu xìn zāi fā dōng fáng yè luò guī běn lǜ yǒu hòu huàn
”其夕，又曰：“九月建戌，朱雀飞惊，征军还归，乘戴火光， 天示有信，灾发东房，叶落归本，虑有后患。
míng rì yòu yuē zuó yè huǒ yāng fēi guó fú jīn nián jià wū zhì shǐ jūn bìng kě yīn shāo wū yí jiā nán dù wú xián yě
”明日，又曰：“昨夜火殃，非国福， 今年架屋，致使君病，可因烧屋，移家南渡，无嫌也。
bǎo jí qiǎn r fù hái wǔ chāng
”宝即遣儿妇还武昌。
xún chuán zéi dāng lái gōng chéng yáng yuē shí yuè dīng hài yè bàn shí de zéi wèn gàn wèi jūn zhī wéi chén dīng wèi zhēng xī fǔ hài wèi zhū chéng gōng cáo wèi zéi shén jiā zǐ shí shí yuè shuǐ wáng mù xiāng wáng xiāng qì hé zéi bì lái
寻传贼当来攻城，洋曰：“十月丁亥夜半时得贼问，干为君，支为臣，丁为征西府，亥为邾城，功曹为贼神，加子时十月水王木相，王相气合，贼必来。
yín shù qī zi shǔ jiǔ zéi gāo kě jiǔ qiān rén xià kě qī qiān rén
寅数七，子数九， 贼高可九千人，下可七千人。
cóng kuí wèi guì rén jiā dīng xià kè shàng yǒu kòng wáng zhī shì bù gǎn jìn wǔ chāng yě
从魁为贵人加丁，下克上，有空亡之事，不敢进武昌也。
zéi guǒ xiàn zhū chéng ér qù
”贼果陷邾城而去。
liàng wèn yáng yuē gù dāng bù shī shí chéng fǒu
亮问洋曰：“故当不失石城否？
yáng yuē zéi cóng ān lù xiàng shí chéng nì tài bái dāng fá shēn wú suǒ lǜ
”洋曰：“贼从安陆向石城，逆太白，当伐身，无所虑。
liàng yuē tiān hé yǐ lì hú ér bìng wǒ
”亮曰：“天何以利胡而病我？
yáng yuē tiān fú yǒu jí xiōng tǔ dì yǒu shèng shuāi jīn nián hài qì sān hé jǐ hài jǐ wèi tiān xià hài wèi róng hú jì lóng yì dāng shòu sǐ
”洋曰：“天符有吉凶，土地有盛衰，今年害气三合己亥，己为天下，亥为戎胡，季龙亦当受死。
jīn nǎi bù yōu zéi dàn yōu gōng bìng ěr
今乃不忧贼，但忧公病耳。
liàng yuē hé fāng jiù wǒ jí
”亮曰：“何方救我疾？
yáng yuē jīng zhōu shòu bīng jiāng zhōu shòu zāi gōng kě qù cǐ èr zhōu
”洋曰：“荆州受兵，江州受灾， 公可去此二州。
liàng yuē rú cǐ dāng yǒu jiě bù
”亮曰：“如此，当有解不”？
yáng yuē hèn wǎn yóu chà bù yě
”洋曰：“恨晚，犹差不也。
liàng jìng bù néng jiě èr zhōu suì zhì dà kùn
”亮竟不能解二州，遂至大困。
yáng yuē xī sū jùn shí gōng yú bái shí cí zhōng qí fú xǔ sài qí niú zhì jīn wèi jiě gù wèi cǐ guǐ suǒ kǎo
洋曰：“昔苏峻时，公于白石祠中祈福，许赛其牛，至今未解，故为此鬼所考。
liàng yuē yǒu zhī jūn shì shén rén yě
”亮曰：“有之，君是神人也。
huò wèn yáng yuē yǔ gōng kě de jǐ shí
”或问洋曰：“庾公可得几时？
yáng yuē jiàn míng nián
”洋曰：“见明年。
shí liàng yǐ bù shí rén xián yǐ wéi wàng guǒ zhì zhèng yuè yī rì ér hōng
”时亮已不识人，咸以为妄，果至正月一日而薨。
yǔ yì dài liàng yáng fù wèi zhàn hóu
庾翼代亮，洋复为占侯。
shǎo shí zú nián bā shí yú
少时卒，年八十余。
suǒ zhàn yàn zhě bù kě shèng jì
所占验者不可胜纪。
hán you zì jǐng xiān lú jiāng shū rén yě
韩友，字景先，庐江舒人也。
wéi shū shēng shòu yì yú kuài jī wu zhèn shàn zhān bǔ néng tú zhái xiāng zhǒng yì xíng jīng fèi yā shèng zhī shù
为书生，受《易》于会稽伍振，善占卜，能图宅相冢，亦行京费厌胜之术。
lóng shū cháng dèng lín fù bìng jī nián chuí sǐ yī wū jiē xī yì
龙舒长邓林妇病积年，垂死，医巫皆息意。
you wèi shì zhī shǐ huà zuò yě zhū zhe wò chǔ píng fēng shàng yī xiǔ jué jiā yú shì suì chà
友为筮之， 使画作野猪著卧处屏风上，一宿觉佳，于是遂差。
shū xiàn tíng yuàn wáng mù bìng sǐ yǐ fù pò
舒县廷掾王睦病死，已复魄。
you wèi shì zhī lìng yǐ dān huà bǎn zuò rì yuè zhì chuáng tóu yòu yǐ bào pí mǎ zhāng ní wò shàng lì yù
友为筮之，令以丹画版作日月置床头，又以豹皮马鄣泥卧上，立愈。
liú shì zé nǚ bìng mèi jī nián wū wèi gōng dǎo fá kōng zhǒng gù chéng jiān de li tuó shù shí bìng yóu bù chà
刘世则女病魅积年，巫为攻祷，伐空冢故城间，得狸鼍数十，病犹不差。
you shì zhī mìng zuò bù náng yī nǚ fā shí zhāng náng zhe chuāng yǒu jiān you bì hù zuò qì ruò yǒu suǒ qū
友筮之，命作布囊，依女发时，张囊著窗牖间，友闭户作气，若有所驱。
sī xū zhī jiān jiàn náng dà zhàng rú chuī yīn jué bài zhī nǚ réng dà fā
斯须之间，见囊大胀如吹，因决败之，女仍大发。
you nǎi gèng zuò pí náng èr méi tà zhāng zhī shī zhāng rú qián náng fù zhàng mǎn
友乃更作皮囊二枚，沓张之，施张如前，囊复胀满。
yīn jí fù náng kǒu xuán zhe shù èr shí xǔ rì jiàn xiāo kāi shì yǒu èr jīn hú máo nǚ suì chà
因急缚囊口， 悬著树二十许日，渐消，开视有二斤狐毛，女遂差。
xuān chéng biān hóng yǐ sì yuè zhōng jiù you bo jiā zhōng ān fǒu you yuē qīng jiā yǒu bīng yāng qí huò shén zhòng
宣城边洪以四月中就友卜家中安否，友曰：“卿家有兵殃，其祸甚重。
kě fá qī shí shù chái jī yú gēng de zhì qī yuè dīng yǒu fàng huǒ shāo zhī jiù kě xiāo yě
可伐七十束柴，积于庚地，至七月丁酉放火烧之，咎可消也。
bù ěr qí xiōng nán yán
不尔，其凶难言。
hóng jí jù chái
”洪即聚柴。
zhì rì dà fēng bù gǎn fā huǒ
至日，大风，不敢发火。
hóng hòu wèi guǎng yáng lǐng xiào zāo mǔ sāng guī jiā you lái tóu zhī shí rì yǐ mù chū gào cóng zhě sù zhuāng shù wú dāng yè qù
洪后为广阳领校，遭母丧归家，友来投之，时日已暮， 出告从者，速装束，吾当夜去。
cóng zhě yuē jīn rì yǐ míng shù shí lǐ cǎo xíng hé jí fù qù
从者曰：“今日已暝，数十里草行，何急复去？
you yuē fēi rǔ suǒ zhī yě
” 友曰：“非汝所知也。
cǐ jiān xuè fù de nìng kě fù zhù
此间血覆地，宁可复住！
kǔ liú zhī bù dài shí ér qù
”苦留之，不待食而去。
qí yè hóng xū fā kuáng jiǎo shā liǎng zi bìng shā fù yòu zhuó fù qiè èr rén jiē bèi chuàng yīn chū wáng zǒu
其夜洪欻发狂，绞杀两子，并杀妇，又斫父妾二人，皆被创，因出亡走。
míng rì qí zōng zú wǎng shōu bìn wáng zhě xún suǒ hóng shù rì yú zhái qián lín zhōng de zhī yǐ zì jīng sǐ
明日，其宗族往收殡亡者，寻索洪，数日，于宅前林中得之，已自经死。
xuān chéng tài shǒu yīn yòu yǒu bìng you shì zhī yuē qī yuè huì rì jiāng yǒu dà jù niǎo lái jí shì shàng yi qín cì qǔ ruò huò zhě wéi shàn bù huò jiāng chéng huò
宣城太守殷祐有病，友筮之，曰：“七月晦日，将有大瞿鸟来集事上，宜勤伺取，若获者为善，不获将成祸。
yòu nǎi jǐn wèi qí bèi
”祐乃谨为其备。
zhì rì guǒ yǒu dà jù chuí wěi jiǔ chǐ lái jí shì shàng yǎn bǔ de zhī yòu nǎi qiān shí tou dū hù hòu wèi wú jùn tài shǒu
至日，果有大瞿垂尾九尺， 来集事上，掩捕得之，祐乃迁石头督护，后为吴郡太守。
you bǔ zhàn shén xiào shén duō ér xiāo yāng zhuǎn huò wú bù jiē yàn
友卜占神效甚多，而消殃转祸，无不皆验。
yú bǎo wèn qí gù you yuē shì fēng yòng wǔ xíng xiāng shēng shā rú àn fāng tóu yào zhì bìng yǐ lěng rè xiāng jiù
于宝问其故，友曰：“筮封用五行相生杀，如案方投药治病，以冷热相救。
qí chà yǔ bù chà bù kě bì yě
其差与不差，不可必也。
you yǐ yuán kāng liù nián jǔ xián liáng yuán dì dù jiāng yǐ wéi guǎng wǔ jiāng jūn yǒng jiā mò zú
”友以元康六年举贤良，元帝渡江，以为广武将军，永嘉末卒。
chún yú zhì zì shū píng jì běi lú rén yě
淳于智字叔平，济北卢人也。
yǒu sī yì néng yì shì shàn yā shèng zhī shù
有思义，能《易》筮，善厌胜之术。
gāo píng liú róu yè wò shǔ niè qí zuǒ shǒu zhōng zhǐ yǐ wèn zhì
高平刘柔夜卧，鼠啮其左手中指，以问智。
zhì yuē shì yù shā jūn ér bù néng dāng wèi jūn shǐ qí fǎn sǐ
智曰：“是欲杀君而不能，当为君使其反死。
nǎi yǐ zhū shū shǒu wàn héng wén hòu sān cùn zuò tián zì pì fāng yī cùn èr fēn shǐ lù shǒu yǐ wò
”乃以朱书手腕横文后三寸作田字，辟方一寸二分，使露手以卧。
míng dàn yǒu dà shǔ fú sǐ shǒu qián
明旦，有大鼠伏死手前。
qiáo rén xià hóu zǎo mǔ bìng kùn yì zhì bo hū yǒu yī hú dāng mén xiàng zhī háo
谯人夏侯藻母病困，诣智卜，忽有一狐当门向之嗥。
zǎo bù è chí jiàn zhì
藻怖愕，驰见智。
zhì yuē qí huò shén jí jūn sù guī zài hú háo chù fǔ xīn tí kū lìng jiā rén jīng guài dà xiǎo bì chū yī rén bù chū kū wù zhǐ rán hòu qí huò kě jiù yě
智曰： “其祸甚急，君速归，在狐嗥处拊心啼哭，令家人惊怪，大小必出，一人不出，哭勿止，然后其祸可救也。
zǎo hái rú qí yán mǔ yì fú bìng ér chū
”藻还，如其言，母亦扶病而出。
jiā rén jì jí táng wū wǔ jiān lā rán ér bēng
家人既集，堂屋五间拉然而崩。
hù jūn zhāng shào mǔ bìng dǔ zhì shì zhī shǐ xi chū shì mù hóu xì mǔ bì lìng bàng rén chuí pāi héng shǐ zuò shēng sān rì fàng qù
护军张劭母病笃，智筮之，使西出市沐猴，系母臂，令傍人捶拍，恒使作声，三日放去。
shào cóng zhī
劭从之。
qí hóu chū mén jí wéi quǎn suǒ zǎ sǐ mǔ bìng suì chà
其猴出门即为犬所咋死，母病遂差。
shàng dǎng bào yuàn jiā duō sàng bìng pín kǔ huò wèi zhī yuē chún yú shū píng shén rén yě jūn hé bù shì jiù bo zhī huò suǒ zài
上党鲍瑗家多丧病贫苦，或谓之曰：“淳于叔平神人也，君何不试就卜，知祸所在？
yuàn xìng zhì zhí bù xìn bǔ shì yuē rén shēng yǒu mìng qǐ bǔ shì suǒ yí
”瑗性质直，不信卜筮，曰：“人生有命，岂卜筮所移！
huì zhì lái yīng zhān wèi yuē cǐ jūn hán shì měi duō zhūn yú jūn yǒu tōng líng zhī sī kě wèi yī guà
”会智来，应詹谓曰：“此君寒士，每多屯虞，君有通灵之思，可为一卦。
zhì nǎi wèi guà guà chéng wèi yuàn yuē jūn ān zhái shī yí gù lìng jūn kùn
”智乃为卦，卦成，谓瑗曰：“君安宅失宜，故令君困。
jūn shě dōng běi yǒu dà sāng shù jūn jìng zhì shì rù mén shù shí bù dāng yǒu yī rén chí jīng mǎ biān zhě biàn jiù mǎi yǐ xuán cǐ shù sān nián dāng bào de cái
君舍东北有大桑树，君径至市，入门数十步，当有一人持荆马鞭者，便就买以悬此树，三年当暴得财。
yuàn chéng yán yì shì guǒ de mǎ biān xuán zhī sān nián jùn jǐng de qián shù shí wàn tóng tiě qì fù èr shí yú wàn yú shì zhì shàn jí zhě yì yù
”瑗承言诣市，果得马鞭，悬之三年，浚井，得钱数十万，铜铁器复二十余万，于是致赡，疾者亦愈。
qí xiāo zāi zhuǎn huò bù kě shèng jì ér bǔ shì suǒ zhàn qiān bǎi jiē zhōng
其消灾转祸，不可胜纪，而卜筮所占，千百皆中。
yīng zhān shǎo yì duō bìng zhì nǎi wèi fú shǐ zhān pèi zhī sòng qí wén jì ér jiē yàn mò néng xué yě
应詹少亦多病，智乃为符使詹佩之，诵其文，既而皆验，莫能学也。
xìng shēn shěn cháng zì yán duǎn mìng yuē xīn hài suì tiān xià yǒu shì dāng yǒu wū yī xié dào shù zhě sǐ
性深沈，常自言短命，曰：“辛亥岁天下有事，当有巫医挟道术者死。
wú shǒu yì yì yǐ xíng zhī yóu dāng bù yīng cǐ hu
吾守 《易》义以行之，犹当不应此乎！
tài kāng mò wèi sī mǎ dū yǒu chǒng yú yáng jùn gù jiàn shā
”太康末，为司马督，有宠于杨骏，故见杀。
bù xióng zì shū pí yáng píng fā gān rén yě
步熊，字叔罴，阳平发干人也。
shǎo hǎo bǔ shì shù shù mén tú shén shèng
少好卜筮数术，门徒甚盛。
xióng xué shè cè yǒu yī rén shāo sǐ lì chí xióng zhū shēng wèi wéi shī huǒ
熊学舍侧有一人烧死，吏持熊诸生，谓为失火。
xióng yuē yǐ wèi qīng bo de qí rén yǐ
熊曰：“已为卿卜得其人矣。
shǐ cóng dào nán xíng dāng yǒu yī rén lái wèn de huǒ zhǔ wèi zhě biàn fù zhī
使从道南行，当有一人来问得火主未者，便缚之。
lì rú xióng yán guǒ shì gēng rén zì yán cǎo è nán gēng gù shāo zhī hū fēng qǐ yán shāo yuǎn jìn shí bù zhī cǎo zhōng yǒu rén
”吏如熊言，果是耕人，自言草恶难耕，故烧之，忽风起延烧远近，实不知草中有人。
yòu lín rén r yuǎn xíng huò gào yǐ sǐ qí fù mǔ hào kū zhì fú xióng wèi zhī bo kè rì dāng hái rú qī guǒ zhì
又邻人儿远行，或告已死，其父母号哭制服，熊为之卜，克日当还，如期果至。
zhào wáng lún wén qí míng zhào zhī
赵王伦闻其名，召之。
xióng wèi zhū shēng yuē lún sǐ bù jiǔ bù zú yīng yě
熊谓诸生曰：“伦死不久，不足应也。
lún nù qiǎn bīng wéi zhī shù zhòng
”伦怒，遣兵围之数重。
xióng nǎi shǐ zhū shēng zhe qí qiú nán zǒu lún bīng xī fù zhuō zhī xióng mì cóng běi chū de tuō
熊乃使诸生著其裘南走，伦兵悉赴捉之，熊密从北出，得脱。
hòu wèi chéng dū wáng yǐng suǒ pì yǐng shǐ xióng shè fù wù wú suǒ shī
后为成都王颖所辟，颖使熊射复，物无所失。
hòu yǐng bēn guān zhōng píng chāng gōng mó zhèn yè yǐ xióng yǐng dǎng zhū zhī
后颖奔关中，平昌公模镇邺，以熊颖党，诛之。
dù bù qiān lú jiāng rén yě
杜不愆，庐江人也。
shǎo jiù wài zǔ guō pú xué yì bo
少就外祖郭璞学《易》卜。
lǚ yǒu yàn
屡有验。
gāo píng xī chāo nián èr shí yú de zhòng jí shì lìng shì zhī
高平郗超年二十余， 得重疾，试令筮之。
bù qiān yuē àn guà yán zhī qīng suǒ kǔ xún chú
不愆曰：“案卦言之，卿所苦寻除。
rán yí yú dōng běi sān shí lǐ shàng gōng xìng jiā suǒ qí suǒ yǎng xióng zhì lóng shèng zhì dōng yán xià què hòu jiǔ rì bǐng wǔ rì wǔ shí bì dāng yǒu cí zhì fēi lái yǔ jiāo jì ér shuāng qù
然宜于东北三十里上宫姓家索其所养雄雉，笼盛置东檐下，却后九日丙午日午时，必当有雌雉飞来与交，既而双去。
ruò rú cǐ bù chū èr shí rì bìng dōu chú yòu shì xiū yìng nián jiāng bā shí wèi jí rén chén
若如此，不出二十日病都除，又是休应，年将八十，位极人臣。
ruò dàn cí shì xióng liú zhě bìng yī zhōu fāng chà nián bàn bā shí míng wèi yì shī
若但雌逝雄留者，病一周方差，年半八十，名位亦失。
chāo shí zhèng léi dǔ lǜ mìng zài dàn xī xiào ér dá yuē ruò bǎo bā shí zhī bàn biàn yǒu yú yǐ
”超时正羸笃，虑命在旦夕，笑而答曰：“若保八十之半，便有余矣。
yī zhōu bìng chà hé zú wèi yān
一周病差，何足为淹！
rán wèi zhī xìn
”然未之信。
huò quàn yī qí yán suǒ zhì guǒ de
或劝依其言， 索雉果得。
zhì bǐng wǔ rì chāo wò nán xuān zhī xià guān zhī zhì rì yàn guǒ yǒu cí zhì fēi rù lóng yǔ xióng zhì jiāo ér qù xióng zhì bù dòng
至丙午日，超卧南轩之下观之，至日晏，果有雌雉飞入笼，与雄雉交而去，雄雉不动。
chāo tàn yuē suī guǎn guō zhī qí hé yǐ shàng cǐ
超叹曰：“虽管郭之奇，何以尚此！
chāo bìng mí nián nǎi qǐ zhì sì shí zú yú zhōng shū láng
”超病弥年乃起，至四十，卒于中书郎。
bù qiān hòu zhàn shì zhuǎn shū wú fù cǐ lèi
不愆后占筮转疏，无复此类。
hòu wèi huán sì jiàn wēi cān jūn
后为桓嗣建威参军。
yán qīng kuài jī rén yě
严卿，会稽人也。
shàn bǔ shì
善卜筮。
xiāng rén wèi xù yù zàn dōng xíng huāng nián duō chāo dào lìng qīng shì zhī
乡人魏序欲暂东行，荒年多抄盗，令卿筮之。
qīng shì yuē jūn shèn bù kě dōng xíng bì zāo bào hài zhī qì ér fēi jié yě
卿筮曰：“君慎不可东行，必遭暴害之气，而非劫也。
xù bù zhī xìn
”序不之信。
qīng yuē jì bì bù tíng yi yǐ ráng zhī kě suǒ xī guō wài dú mǔ jiā bái xióng gǒu xì zhe chuán qián
卿曰：“既必不停， 宜以禳之，可索西郭外独母家白雄狗系著船前。
qiú suǒ zhǐ de bó gǒu wú bái zhě
”求索止得驳狗，无白者。
qīng yuē bó zhě yì zú rán yóu hèn qí sè bù chún dāng yú xiǎo dú zhèng jí liù chù bèi ěr wú suǒ fù yōu
卿曰： “驳者亦足，然犹恨其色不纯，当余小毒，正及六畜辈耳，无所复忧。
xù xíng bàn lù gǒu hū rán zuò shēng shén jí yǒu rú rén dǎ zhī zhě
”序行半路， 狗忽然作声甚急，有如人打之者。
bǐ shì yǐ sǐ tǔ hēi xuè dòu yú
比视，已死，吐黑血斗余。
qí xī xù shù shàng bái é shù tóu wú gù zì sǐ ér xù jiā wú yàng
其夕，序墅上白鹅数头无故自死，而序家无恙。
wěi zhào rǔ yīn rén yě
隗炤，汝阴人也。
shàn yú yì
善于《易》。
lín zhōng shū bǎn shòu qí qī yuē wú wáng hòu dāng dà huāng qióng suī ěr shèn mò mài zhái yě
临终，书版授其妻曰：“吾亡后当大荒穷，虽尔慎莫卖宅也。
què hòu wǔ nián chūn dāng yǒu zhào shǐ lái dùn cǐ tíng xìng gōng cǐ rén fù wú jīn jí yǐ cǐ bǎn wǎng zé zhī wù wéi yán yě
却后五年春，当有诏使来顿此亭，姓龚，此人负吾金，即以此版往责之，勿违言也。
zhào wáng hòu qí jiā dà kùn fá yù mài zhái yì fu yán zhé zhǐ
”炤亡后，其家大困乏，欲卖宅，忆夫言辄止。
qī rì yǒu gōng shǐ zhě zhǐ tíng zhōng qī suì jī bǎn wǎng zé zhī
期日，有龚使者止亭中，妻遂赍版往责之。
shǐ zhě zhí bǎn wǎng rán bù zhī suǒ yǐ
使者执版惘然，不知所以。
qī yuē fu lín wáng shǒu shū bǎn jiàn mìng rú cǐ bù gǎn wàng yě
妻曰：“夫临亡，手书版见命如此，不敢妄也。
shǐ zhě shěn yín liáng jiǔ ér wù wèi yuē xián fū hé shàn
”使者沈吟良久而悟，谓曰：“贤夫何善？
qī yuē fu shàn yú yì ér wèi huì wéi rén bo yě
”妻曰：“夫善于 《易》，而未会为人卜也。
shǐ zhě yuē ǎi kě zhī yǐ
”使者曰：“噫，可知矣！
nǎi mìng qǔ shī shì zhī guà chéng fǔ zhǎng ér tàn yuē miào zāi wěi shēng
”乃命取蓍筮之，卦成，抚掌而叹曰：“妙哉隗生！
hán míng yǐn jì kě wèi jìng qióng dá ér dòng jí xiōng zhě yě
含明隐迹，可谓镜穷达而洞吉凶者也。
yú shì gào zhào qī yuē wú bù xiāng fù jīn yě xián fū zì yǒu jīn ěr zhī wáng hòu dāng zàn qióng gù cáng jīn yǐ dài tài píng suǒ yǐ bù gào r fù zhě kǒng jīn jǐn ér kùn wú yǐ yě
”于是告炤妻曰： “吾不相负金也，贤夫自有金耳，知亡后当暂穷，故藏金以待太平，所以不告儿妇者，恐金尽而困无已也。
zhī wú shàn yì gù shū bǎn yǐ jì yì ěr
知吾善《易》，故书版以寄意耳。
jīn yǒu wǔ bǎi jīn shèng yǐ qīng wèng fù yǐ tóng pán mái zài táng wū dōng tóu qù bì yī zhàng rù dì jiǔ chǐ
金有五百斤，盛以青瓮， 覆以铜柈，埋在堂屋东头，去壁一丈，入地九尺。
qī hái jué zhī jiē rú bo yān
”妻还掘之，皆如卜焉。
bo xǔ zì zi yù xiōng nú hòu bù rén yě
卜珝，字子玉，匈奴后部人也。
shǎo hǎo dú yì guō pú jiàn ér tàn yuē wú suǒ fú rú yě nài hé bù miǎn bīng è
少好读《易》，郭璞见而叹曰：“吾所弗如也， 柰何不免兵厄！
xǔ yuē rán
”珝曰：“然。
wú dà ě zài sì shí yī wèi wèi qīng jiāng dāng shòu huò ěr
吾大厄在四十一，位为卿将，当受祸耳。
bù ěr zhě yì wèi měng shòu suǒ hài
不尔者， 亦为猛兽所害。
wú yì wèi jiàn zi zhī lìng zhōng yě
吾亦未见子之令终也。
pú yuē wú huò zài jiāng nán shén yíng zhī wèi jiàn miǎn zhào
”璞曰：“吾祸在江南，甚营之，未见免兆。
suī rán zài nán yóu kě yán qī zhù cǐ bù guò shí yuè
虽然，在南犹可延期，住此不过时月。
xǔ yuē zi wù wèi gōng lì kě yǐ miǎn zhū
”珝曰：“子勿为公吏，可以免诸。
pú yuē wú bù néng miǎn gōng lì yóu zǐ zhī bù néng miǎn qīng jiāng yě
”璞曰： “吾不能免公吏，犹子之不能免卿将也。
xǔ yuē wú cǐ suī dāng yǒu dì wáng zi zhōng bù fù fèng èr jīng yǐ
”珝曰：“吾此虽当有帝王子，终不复奉二京矣。
láng yá kě fèng qīng jǐn fèng zhī zhǔ jìn jì zhě bì cí yě
琅邪可奉，卿谨奉之，主晋记者必雌也。
xǔ suì yǐn yú lóng mén shān
”珝遂隐于龙门山。
liú yuán hǎi jiàn hào zhēng wèi dà sī nóng shì zhōng gù yǐ jí cí
刘元海僭号， 征为大司农、侍中，固以疾辞。
yuán hǎi yuē rén gè yǒu xīn bo xǔ bù yù zài wú cháo hé yì gāo zǔ sì gōng zāi
元海曰：“人各有心，卜珝不欲在吾朝，何异高祖四公哉！
kě suì qí gāo zhì
可遂其高志。
hòu fù zhēng wèi guāng lù dài fu xǔ wèi shǐ zhě yuē fēi wú sǐ suǒ yě
”后复征为光禄大夫，珝谓使者曰：“非吾死所也。
jí liú cōng sì wěi wèi zhēng wèi tài cháng
”及刘聪嗣伪位，征为太常。
shí liú kūn jù bīng zhōu cōng wèn hé shí kě píng xǔ dá yuē bīng zhōu bì xià zhī fēn jīn zī kè zhī bì yǐ
时刘琨据并州，聪问何时可平，珝答曰：“并州陛下之分， 今兹克之必矣。
cōng xì yuē zhèn yù láo xiān shēng yī xíng kě hu
”聪戏曰：“朕欲劳先生一行可乎？
xǔ yuē chén suǒ yǐ lái bù jí zhuāng zhě zhèng wéi shì xíng yě
”珝曰：“臣所以来不及装者， 正为是行也。
cōng dà yuè shǔ xǔ shǐ chí jié píng běi jiāng jūn
”聪大悦，署珝使持节、平北将军。
jiāng xíng wèi qí mèi yuē cǐ xíng yě sǐ zì wú fēn hòu shèn wù fēn yún
将行，谓其妹曰：“此行也，死自吾分，后慎勿纷纭。
jí gōng jìn yáng wèi kūn suǒ bài xǔ zú xiān bēn wèi qí yuán shuài suǒ shā
”及攻晋阳，为琨所败，珝卒先奔，为其元帅所杀。
bào jìng zì tài xuán dōng hǎi rén yě
鲍靓，字太玄，东海人也。
nián wǔ suì yǔ fù mǔ yún běn shì qǔ yáng lǐ jiā r jiǔ suì zhuì jǐng sǐ
年五岁，语父母云：“本是曲阳李家儿，九岁坠井死。
qí fù mǔ xún fǎng de lǐ shì tuī wèn jiē fú yàn
”其父母寻访得李氏，推问皆符验。
jìng xué jiān nèi wài míng tiān wén hé luò shū shāo qiān nán yáng zhōng bù dū wèi wèi nán hǎi tài shǒu
靓学兼内外，明天文河洛书，稍迁南阳中部都尉，为南海太守。
cháng xíng bù rù hǎi yù fēng jī shén qǔ bái shí zhǔ shí zhī yǐ zì jì
尝行部入海，遇风，饥甚，取白石煮食之以自济。
wáng jī shí wéi guǎng zhōu cì shǐ rù cè hū jiàn èr rén zhe wū yī yǔ jī xiāng hàn liáng jiǔ qín zhī dé èr wù shì wū yā
王机时为广州刺史，入厕，忽见二人著乌衣，与机相捍，良久擒之，得二物似乌鸭。
jìng yuē cǐ wù bù xiáng
靓曰： “此物不祥。
jī fén zhī jìng fēi shàng tiān jī xún zhū sǐ
”机焚之，径飞上天，机寻诛死。
jìng cháng jiàn xiān rén yīn jūn shòu dào jué bǎi yú suì zú
靓尝见仙人阴君，授道诀，百余岁卒。
wú měng yù zhāng rén yě
吴猛，豫章人也。
shǎo yǒu xiào xíng xià rì cháng shǒu bù qū wén jù qí qù jǐ ér shì qīn yě
少有孝行，夏日常手不驱蚊，惧其去己而噬亲也。
nián sì shí yì rén dīng yì shǐ shòu qí shén fāng
年四十， 邑人丁义始授其神方。
yīn hái yù zhāng jiāng bō shén jí měng bù jiǎ zhōu jí yǐ bái yǔ shàn huà shuǐ ér dù guān zhě yì zhī
因还豫章，江波甚急，猛不假舟楫，以白羽扇画水而渡，观者异之。
yǔ liàng wèi jiāng zhōu cì shǐ cháng yù jí wén měng shén yì nǎi yíng zhī wèn jǐ jí hé rú
庾亮为江州刺史，尝遇疾，闻猛神异，乃迎之，问己疾何如。
měng cí yǐ suàn jǐn qǐng jù guān fú
猛辞以算尽， 请具棺服。
xún rì ér sǐ xíng zhuàng rú shēng
旬日而死，形状如生。
wèi jí dà liǎn suì shī qí shī
未及大敛，遂失其尸。
shí zhě yǐ wéi liàng bù xiáng zhī zhēng
识者以为亮不祥之征。
liàng jí guǒ bù qǐ
亮疾果不起。
xìng líng zhě yù zhāng jiàn chāng rén yě
幸灵者，豫章建昌人也。
xìng shǎo yán yǔ xiǎo rén qún jū jiàn qīn rǔ ér wú yùn sè yì lǐ hào zhī chī suī qí fù mǔ xiōng dì yì yǐ wéi chī yě
性少言，与小人群居，见侵辱而无愠色，邑里号之痴， 虽其父母兄弟亦以为痴也。
cháng shǐ shǒu dào qún niú shí zhī líng jiàn ér bù qū dài niú qù nǎi wǎng lǐ qí cán luàn zhě
尝使守稻，群牛食之，灵见而不驱，待牛去乃往理其残乱者。
qí fù mǔ jiàn ér nù zhī líng yuē fu wàn wù shēng tiān de zhī jiān gè yù de shí
其父母见而怒之，灵曰：“夫万物生天地之间，各欲得食。
niú fāng shí nài hé qū zhī
牛方食，柰何驱之！
qí fù yù nù yuē jí rú rǔ yán fù yòng lǐ huài zhě hé wéi
”其父愈怒曰：“即如汝言，复用理坏者何为？
líng yuē cǐ dào yòu yù de zhōng qí xìng niú zì fàn zhī líng kě yǐ bù shōu hu
”灵曰：“此稻又欲得终其性， 牛自犯之，灵可以不收乎！
shí shùn yáng fán cháng bīn wèi jiàn chāng lìng fā bǎi xìng zuò guān chuán yú jiàn chéng shān zhōng lì lìng rén gè zuò zhù yī shuāng
时顺阳樊长宾为建昌令，发百姓作官船于建城山中，吏令人各作箸一双。
líng zuò ér wèi shū huò qiè zhī yān
灵作而未输，或窃之焉。
é ér qiè zhě xīn tòng yù sǐ líng wèi zhī yuē ěr dé wú qiè wǒ zhù hu
俄而窃者心痛欲死，灵谓之曰：“尔得无窃我箸乎？
qiè zhě bù yīng
”窃者不应。
yǒu qǐng yù jí líng yuē ruò ěr bù yǐ qíng gào wǒ zhě jīn zhēn sǐ yǐ
有顷，愈急，灵曰：“若尔不以情告我者，今真死矣。
qiè zhě jí jù nǎi shǒu chū zhī
”窃者急遽，乃首出之。
líng yú shì yǐn zhī yǐ shuǐ bìng jí lì yù
灵于是饮之以水，病即立愈。
xíng rén yóu cǐ jìng wèi zhī
行人由此敬畏之。
chuán chéng dāng xià lì yǐ èr bǎi rén yǐn yī sōu bù néng dòng fāng qǐng yì rén
船成，当下，吏以二百人引一艘， 不能动，方请益人。
líng yuē cǐ yǐ guò zú dàn bù fèn wèi zhì ěr
灵曰：“此以过足，但部分未至耳。
líng qǐng zì qiān zhī
灵请自牵之。
nǎi shǒu zhí zhù wéi yòng bǎi rén ér chuán qù rú liú
”乃手执箸， 惟用百人，而船去如流。
zhòng dà jīng guài xián chēng qí shén yú shì zhī míng
众大惊怪，咸称其神，于是知名。
yǒu gōng zhòng rú nǚ bìng jī nián qì xī cái shǔ líng shǐ yǐ shuǐ hán zhī yǐ ér qiáng qǐ yìng shí dà yù
有龚仲儒女病积年，气息财属，灵使以水含之，已而强起，应时大愈。
yòu lǚ yī mǔ huáng shì de wěi bì bìng shí yǒu yú nián líng liáo zhī qù huáng shì shù chǐ ér zuò míng mù jì rán yǒu qǐng gù wèi yī yuē fú fū rén lìng qǐ
又吕猗母皇氏得痿痹病，十有余年，灵疗之，去皇氏数尺而坐，冥目寂然，有顷，顾谓猗曰：“扶夫人令起。
yī yuē lǎo rén dé bìng lěi nián nài hé kě cāng cù qǐ yá
”猗曰：“老人得病累年，奈何可仓卒起邪？
líng yuē dàn shì fú qǐ
”灵曰：“但试扶起。
yú shì liǎng rén jiā fú yǐ lì
”于是两人夹扶以立。
shǎo xuǎn líng yòu lìng qù fú jí néng zì xíng yóu cǐ suì yù
少选，灵又令去扶，即能自行，由此遂愈。
yú shì bǎi xìng bēn qù shuǐ lù fú còu cóng zhī rú yún
于是百姓奔趣，水陆辐辏，从之如云。
huáng shì zì yǐ bìng jiǔ jù yǒu fā dòng líng nǎi liú shuǐ yī qì lìng shí zhī měi qǔ shuǐ zhé yǐ xīn shuǐ bǔ chù èr shí yú nián shuǐ qīng rú xīn chén gòu bù néng jiā yān
皇氏自以病久，惧有发动，灵乃留水一器令食之，每取水，辄以新水补处，二十余年水清如新，尘垢不能加焉。
shí gāo kuī jiā yǒu guǐ guài yán yǔ hē chì tóu zhì nèi wài bú jiàn rén xíng huò qì wù zì xíng zài sān fā huǒ wū zhù yàn hé ér bù néng jué
时高悝家有鬼怪，言语诃叱，投掷内外，不见人形，或器物自行，再三发火， 巫祝厌劾而不能绝。
shì zhí líng nǎi yào zhī
适值灵，乃要之。
líng yú mò tóu wàng qí wū wèi kuī yuē cǐ jūn zhī jiā yá
灵于陌头望其屋，谓悝曰：“此君之家邪？
kuī yuē shì yě
” 悝曰：“是也。
líng yuē zhī zhī zú yǐ
”灵曰：“知之足矣。
kuī gù qǐng zhī líng bù dé yǐ zhì mén jiàn fú suǒ shén duō wèi kuī yuē dāng yǐ zhèng zhǐ yá ér yǐ yá jiù yá è de yǐ hū
”悝固请之，灵不得已，至门，见符索甚多， 谓悝曰：“当以正止邪，而以邪救邪，恶得已乎！
bìng shǐ fén zhī wéi jù xuān xiǎo zuò ér qù qí xī guǐ guài jí jué
”并使焚之，惟据轩小坐而去， 其夕鬼怪即绝。
líng suǒ jiù yù duō cǐ lèi rán bù qǔ bào xiè
灵所救愈多此类，然不取报谢。
xíng bù qí chéng zhǎng bù qǔ qī xìng zhì gōng jiàn rén jí xiān bài yán zhé zì míng
行不骑乘，长不娶妻，性至恭，见人即先拜， 言辄自名。
fán cǎo mù zhī yāo shāng yú shān lín zhě bì qǐ lǐ zhī qì wù zhī qīng fù yú tú lù zhě bì jǔ zhèng zhī
凡草木之夭伤于山林者，必起理之，器物之倾覆于途路者，必举正之。
zhōu xuán jiāng zhōu jiān wèi qí shì rén yuē tiān dì zhī yú rén wù yī yě xián yù bù shī qí qíng xìng nài hé zhì fú rén yǐ wéi nú bì hu
周旋江州间，谓其士人曰：“天地之于人物，一也，咸欲不失其情性，奈何制服人以为奴婢乎！
zhū jūn ruò yù xiǎng duō fú yǐ bǎo xìng mìng kě xī miǎn qiǎn zhī
诸君若欲享多福以保性命，可悉免遣之。
shí yú nián jiān lài qí shù yǐ jì zhě jí duō
”十余年间，赖其术以济者极多。
hòu nǎi qǔ qī chù chē yǐ nú bì shòu huò lù zhì yí yú shì qí shù shāo shuāi suǒ liáo dé shī xiāng bàn yān
后乃娶妻，畜车以奴婢，受货赂致遗，于是其术稍衰，所疗得失相半焉。
fó tú chéng tiān zhú rén yě
佛图澄，天竺人也。
běn xìng bó shì
本姓帛氏。
shǎo xué dào miào tōng xuán shù
少学道，妙通玄术。
yǒng jiā sì nián lái shì luò yáng zì yún bǎi yǒu yú suì cháng fú qì zì yǎng néng jī rì bù shí
永嘉四年，来适洛阳，自云百有余岁，常服气自养，能积日不食。
shàn sòng shén zhòu néng yì shǐ guǐ shén
善诵神咒，能役使鬼神。
fù páng yǒu yī kǒng cháng yǐ xù sāi zhī měi yè dú shū zé bá xù kǒng zhōng chū guāng zhào yú yī shì
腹旁有一孔，常以絮塞之，每夜读书，则拔絮，孔中出光，照于一室。
yòu cháng zhāi shí píng dàn zhì liú shuǐ cè cóng fù páng kǒng zhōng yǐn chū wǔ cáng liù fǔ xǐ zhī qì hái nèi fù zhōng
又尝斋时，平旦至流水侧， 从腹旁孔中引出五藏六府洗之，讫，还内腹中。
yòu néng tīng líng yīn yǐ yán jí xiōng mò bù xuán yàn
又能听铃音以言吉凶，莫不悬验。
jí luò zhōng kòu luàn nǎi qián cǎo yě yǐ guān biàn
及洛中寇乱，乃潜草野以观变。
shí lè tún bīng gé bēi zhuān xíng shā lù shā mén yù hài zhě qí zhòng
石勒屯兵葛陂，专行杀戮，沙门遇害者其众。
chéng tóu lēi dà jiàng jūn guō hēi lüè jiā hēi lüè měi cóng lēi zhēng fá zhé yù kè shèng fù lēi yí ér wèn yuē gū bù jué qīng yǒu chū zhòng zhì móu ér měi zhī jūn xíng jí xiōng hé yě
澄投勒大将军郭黑略家，黑略每从勒征伐，辄豫克胜负，勒疑而问曰：“孤不觉卿有出众智谋，而每知军行吉凶何也？
hēi lüè yuē jiāng jūn tiān tǐng shén wǔ yōu líng suǒ zhù yǒu yī shā mén zhì shù fēi cháng yún jiāng jūn dāng lüè yǒu qū xià jǐ yīng wèi shī
”黑略曰：“将军天挺神武，幽灵所助，有一沙门智术非常，云将军当略有区夏，己应为师。
chén qián hòu suǒ bái jiē qí yán yě
臣前后所白，皆其言也。
lēi zhào chéng shì yǐ dào shù
”勒召澄， 试以道术。
chéng jí qǔ bō shèng shuǐ shāo xiāng zhòu zhī xū yú bō zhōng shēng qīng lián huā guāng sè yào rì lēi yóu cǐ xìn zhī
澄即取钵盛水，烧香咒之，须臾钵中生青莲花，光色曜日，勒由此信之。
lēi zì gé bēi hái hé běi guò fāng tóu fāng tóu rén yè yù zhuó yíng chéng wèi hēi lüè yuē xū yú zéi zhì kě lìng gōng zhī
勒自葛陂还河北，过枋头，枋头人夜欲斫营，澄谓黑略曰：“须臾贼至，可令公知。
guǒ rú qí yán yǒu bèi gù bù bài
”果如其言，有备，故不败。
lēi yù shì chéng yè guān zhòu yī jiǎ zhí dāo ér zuò qiǎn rén gào chéng yún yè lái bù zhī dà jiàng jūn hé suǒ zài
勒欲试澄，夜冠胄衣甲，执刀而坐，遣人告澄云：“夜来不知大将军何所在。
shǐ rén shǐ zhì wèi jí yǒu yán chéng nì wèn yuē píng jū wú kòu hé gù yè yán
”使人始至，未及有言，澄逆问曰：“平居无寇， 何故夜严？
lēi yì xìn zhī
”勒益信之。
lēi hòu yīn fèn yù hài zhū dào shì bìng yù kǔ chéng
勒后因忿，欲害诸道士，并欲苦澄。
chéng nǎi qián bì zhì hēi lüè shě yǔ dì zǐ yuē ruò jiāng jūn xìn zhì wèn wú suǒ zài zhě bào yún bù zhī suǒ zhī
澄乃潜避至黑略舍， 语弟子曰：“若将军信至，问吾所在者，报云不知所之。
jì ér lēi shǐ zhì mì chéng bù dé
”既而勒使至，觅澄不得。
shǐ hái bào lēi lēi jīng yuē wú yǒu è yì xiàng chéng chéng shě wǒ qù yǐ
使还报勒，勒惊曰：“吾有恶意向澄，澄舍我去矣。
tōng yè bù qǐn sī yù jiàn chéng
”通夜不寝，思欲见澄。
chéng zhī lēi yì huǐ míng dàn zào lēi
澄知勒意悔，明旦造勒。
lēi yuē zuó yè hé xíng
勒曰：“昨夜何行？
chéng yuē gōng yǒu nù xīn zuó gù quán bì gōng
”澄曰：“公有怒心，昨故权避公。
jīn gǎi yì shì yǐ gǎn lái
今改意，是以敢来。
lēi dà xiào yuē dào rén miù yǐ
勒大笑曰：“道人谬矣。
xiāng guó chéng qiàn shuǐ yuán zài chéng xī běi wǔ lǐ qí shuǐ yuán bào jié lēi wèn chéng hé yǐ zhì shuǐ
襄国城堑水源在城西北五里，其水源暴竭，勒问澄何以致水。
chéng yuē jīn dāng chì lóng qǔ shuǐ
澄曰：“今当敕龙取水。
nǎi yǔ dì zǐ fǎ shǒu děng shù rén zhì gù quán yuán shàng zuò shéng chuáng shāo ān xī xiāng zhòu yuàn shù bǎi yán
”乃与弟子法首等数人至故泉源上，坐绳床，烧安息香，咒愿数百言。
rú cǐ sān rì shuǐ xuàn rán wēi liú yǒu yī xiǎo lóng zhǎng wǔ liù cùn xǔ suí shuǐ ér lái zhū dào shì jìng wǎng guān zhī
如此三日，水泫然微流，有一小龙长五六寸许，随水而来，诸道士竞往观之。
yǒu qǐng shuǐ dà zhì huáng qiàn jiē mǎn
有顷， 水大至，隍堑皆满。
xiān bēi duàn mò bō gōng lēi zhòng shén shèng
鲜卑段末波攻勒，众甚盛。
lēi jù wèn chéng
勒惧，问澄。
chéng yuē zuó rì sì líng míng yún míng dàn shí shí dāng qín duàn mò bō
澄曰：“昨日寺铃鸣云，明旦食时， 当擒段末波。
lēi dēng chéng wàng mò bō jūn bú jiàn qián hòu shī sè yuē mò bō rú cǐ qǐ kě huò hu
”勒登城望末波军，不见前后，失色曰：“末波如此，岂可获乎！
gèng qiǎn kuí ān wèn chéng
” 更遣夔安问澄。
chéng yuē yǐ huò mò bō yǐ
澄曰：“已获末波矣。
shí chéng běi fú bīng chū yù mò bō zhí zhī
”时城北伏兵出，遇末波，执之。
chéng quàn lēi yòu mò bō qiǎn hái běn guó lēi cóng zhī zú huò qí yòng
澄劝勒宥末波，遣还本国，勒从之，卒获其用。
liú yào qiǎn cóng dì yuè gōng lēi lēi qiǎn shí jì lóng jù zhī
刘曜遣从弟岳攻勒，勒遣石季龙距之。
yuè bài tuì bǎo shí liáng wù jì lóng jiān zhà shǒu zhī
岳败，退保石梁坞，季龙坚栅守之。
chéng zài xiāng guó hū tàn yuē liú yuè kě mǐn
澄在襄国，忽叹曰：“刘岳可悯！
dì zǐ fǎ zuò wèn qí gù chéng yuē zuó rì hài shí yuè yǐ bài bèi zhí
”弟子法祚问其故，澄曰“昨日亥时，岳已败被执。
guǒ rú suǒ yán
” 果如所言。
jí yào zì gōng luò yáng lēi jiāng jiù zhī qí qún xià xián jiàn yǐ wéi bù kě
及曜自攻洛阳，勒将救之，其群下咸谏以为不可。
lēi yǐ fǎng chéng chéng yuē xiāng lún líng yīn yún xiù zhī tì lì gāng pū gǔ qú tū dāng
勒以访澄，澄曰：“相轮铃音云：‘秀支替戾冈，仆谷劬秃当。
cǐ jié yǔ yě xiù zhī jūn yě
”此羯语也，秀支，军也。
tì lì gāng chū yě
替戾冈，出也。
pū gǔ liú yào hú wèi yě
仆谷，刘曜胡位也。
qú tū dāng zhuō yě
劬秃当，捉也。
cǐ yán jūn chū zhuō de yào yě
此言军出捉得曜也。
yòu lìng yī tóng zǐ jié zhāi qī rì qǔ má yóu hé yān zhī gōng zì yán yú zhǎng zhōng jǔ shǒu shì tóng zǐ càn rán yǒu huī
”又令一童子洁斋七日，取麻油合胭脂，躬自研于掌中，举手示童子，粲然有辉。
tóng zǐ jīng yuē yǒu jūn mǎ shén zhòng jiàn yī rén zhǎng dà bái xī yǐ zhū sī fù qí zhǒu
童子惊曰：“有军马甚众， 见一人长大白晳，以朱丝缚其肘。
chéng yuē cǐ jí yào yě
”澄曰：“此即曜也。
lēi qí yuè suì fù luò jù yào shēng qín zhī
”勒其悦，遂赴洛距曜， 生擒之。
lēi jiàn chēng zhào tiān wáng xíng huáng dì shì jìng chéng mí dǔ
勒僭称赵天王，行皇帝事，敬澄弥笃。
shí shí cōng jiāng pàn chéng jiè lè yuē jīn nián cōng zhōng yǒu chóng shí bì hài rén kě lìng bǎi xìng wú shí cōng yě
时石葱将叛，澄诫勒曰：“今年葱中有虫，食必害人，可令百姓无食葱也。
lēi bān gào jìng nèi shèn wú shí cōng
”勒班告境内，慎无食葱。
é ér shí cōng guǒ zǒu
俄而石葱果走。
lēi yì zhòng zhī shì bì zī ér hòu xíng hào yuē dà hé shàng
勒益重之，事必谘而后行，号曰大和尚。
lēi ài zǐ bīn bào bìng sǐ jiāng bìn lēi tàn yuē zhèn wén guó tài zǐ sǐ biǎn què néng shēng zhī jīn kě de xiào hu
勒爱子斌暴病死，将殡，勒叹曰：“朕闻虢太子死，扁鹊能生之，今可得效乎？
nǎi lìng gào chéng
” 乃令告澄。
chéng qǔ yáng zhī zhān shuǐ sǎ ér zhòu zhī
澄取杨枝沾水，洒而咒之。
jiù zhí bīn shǒu yuē kě qǐ yǐ
就执斌手曰：“可起矣！
yīn cǐ suì sū yǒu qǐng píng fù
”因此遂苏，有顷， 平复。
zì shì lēi zhū zǐ duō zài chéng sì zhōng yǎng zhī
自是勒诸子多在澄寺中养之。
lēi sǐ zhī nián tiān jìng wú fēng ér tǎ shàng yī líng dú míng chéng wèi zhòng yuē líng yīn yún guó yǒu dà sàng bù chū jīn nián yǐ
勒死之年，天静无风，而塔上一铃独鸣，澄谓众曰：“铃音云，国有大丧，不出今年矣。
jì ér lēi guǒ sǐ
”既而勒果死。
jí jì lóng jiàn wèi qiān dū yú yè qīng xīn shì chéng yǒu zhòng yú lēi
及季龙僭位，迁都于邺，倾心事澄，有重于勒。
xià shū yī chéng yǐ líng jǐn chéng yǐ diāo niǎn cháo huì zhī rì yǐn zhī shēng diàn cháng shì yǐ xià xī zhù jǔ yú tài zǐ zhū gōng fú yì ér shàng zhǔ zhě chàng dà hé shàng zhòng zuò jiē qǐ yǐ zhāng qí zūn
下书衣澄以绫锦，乘以雕辇， 朝会之日，引之升殿，常侍以下悉助举舆，太子诸公扶翼而上，主者唱大和尚，众坐皆起，以彰其尊。
yòu shǐ sī kōng li nóng dàn xī qīn wèn qí tài zǐ zhū gōng wǔ rì yī zhāo zūn jìng mò yǔ wéi bǐ
又使司空李农旦夕亲问，其太子诸公五日一朝，尊敬莫与为比。
zhī dào lín zài jīng shī wén chéng yǔ zhū shí yóu nǎi yuē chéng gōng qí yǐ jì lóng wèi hǎi ōu niǎo yě
支道林在京师，闻澄与诸石游，乃曰：“澄公其以季龙为海鸥鸟也。
bǎi xìng yīn chéng gù duō fèng fú jiē yíng zào sì miào xiāng jìng chū jiā zhēn wěi hùn xiáo duō shēng qiān guò
百姓因澄故多奉佛，皆营造寺庙，相竞出家，真伪混淆，多生愆过。
jì lóng xià shū liào jiǎn qí zhù zuò láng wáng dù zòu yuē fú wài guó zhī shén fēi zhū huá suǒ yīng cí fèng
季龙下书料简，其著作郎王度奏曰：“佛，外国之神，非诸华所应祠奉。
hàn dài chū chuán qí dào wéi tīng xī yù rén de lì sì dōu yì yǐ fèng qí shén hàn rén jiē bù chū jiā
汉代初传其道，惟听西域人得立寺都邑，以奉其神，汉人皆不出家。
wèi chéng hàn zhì yì xún qián guǐ
魏承汉制，亦循前轨。
jīn kě duàn zhào rén xī bù tīng yì sì shāo xiāng lǐ bài yǐ zūn diǎn lǐ qí bǎi bì qīng shì xià dǎi zhòng lì lì jiē jìn zhī qí yǒu fàn zhě yǔ yín sì tóng zuì
今可断赵人悉不听诣寺烧香礼拜，以遵典礼，其百辟卿士下逮众隶，例皆禁之，其有犯者，与淫祀同罪。
qí zhào rén wéi shā mén zhě hái fú bǎi xìng
其赵人为沙门者，还服百姓。
cháo shì duō tóng dù suǒ zòu
”朝士多同度所奏。
jì lóng yǐ chéng gù xià shū yuē zhèn chū zì biān róng tiǎn jūn zhū xià zhì yú xiǎng sì yìng cóng běn sú
季龙以澄故，下书曰：“朕出自边戎， 忝君诸夏，至于飨祀，应从本俗。
fú shì róng shén suǒ yīng jiān fèng qí yí zhào bǎi xìng yǒu lè shì fú zhě tè tīng zhī
佛是戎神，所应兼奉，其夷赵百姓有乐事佛者， 特听之。
chéng shí zhǐ yè chéng sì zhōng dì zǐ biàn yú jùn guó
澄时止邺城寺中，弟子遍于郡国。
cháng qiǎn dì zǐ fǎ cháng běi zhì xiāng guó dì zǐ fǎ zuǒ cóng xiāng guó hái xiāng yù yú liáng jī chéng xià duì chē yè tán yán jí hé shàng bǐ dàn gè qù
尝遣弟子法常北至襄国，弟子法佐从襄国还， 相遇于梁基城下，对车夜谈，言及和尚，比旦各去。
zuǒ shǐ rù chéng nì xiào yuē zuó yè ěr yǔ fǎ cháng jiāo chē gòng shuō rǔ shī yá
佐始入，澄逆笑曰：“昨夜尔与法常交车共说汝师邪？
zuǒ è rán kuì chàn
”佐愕然愧忏。
yú shì guó rén měi xiāng yǔ mò qǐ ě xīn hé shàng zhī rǔ
于是国人每相语：“莫起恶心，和尚知汝。
jí chéng zhī suǒ zài wú gǎn xiàng qí fāng miàn tì tuò zhě
” 及澄之所在，无敢向其方面涕唾者。
jì lóng tài zǐ suì yǒu èr zì zài xiāng guó chéng yǔ suì yuē xiǎo ē mí bǐ dāng de jí kě wǎng kàn zhī
季龙太子邃有二字，在襄国，澄语邃曰：“小阿弥比当得疾，可往看之。
suì jí chí xìn wǎng shì guǒ yǐ de jí
”邃即驰信往视，果已得疾。
tài yī yīn téng jí wài guó dào shì zì yán néng liáo zhī
太医殷腾及外国道士自言能疗之。
chéng gào dì zǐ fǎ yá yuē zhèng shǐ shèng rén fù chū bù yù cǐ jí kuàng cǐ děng hu
澄告弟子法牙曰：“正使圣人复出，不愈此疾，况此等乎！
hòu sān rì guǒ sǐ
”后三日果死。
suì jiāng tú wèi nì wèi nèi shù yuē hé shàng shén tōng tǎng fā wú móu
邃将图为逆，谓内竖曰：“和尚神通，傥发吾谋。
míng rì lái zhě dāng xiān chú zhī
明日来者，当先除之。
chéng yuè wàng jiāng rù jìn jì lóng wèi dì zǐ sēng huì yuē zuó yè tiān shén hū wǒ yuē míng rì ruò rù hái wù guò rén
”澄月望将入觐季龙，谓弟子僧慧曰： “昨夜天神呼我曰：‘明日若入，还勿过人。
wǒ tǎng yǒu suǒ guò rǔ dāng zhǐ wǒ
”我傥有所过，汝当止我。
chéng cháng rù bì guò suì
”澄常入， 必过邃。
suì zhī chéng rù yào hóu shén kǔ
邃知澄入，要侯甚苦。
chéng jiāng shàng nán tái sēng huì yǐn yī chéng yuē shì bù dé zhǐ
澄将上南台，僧慧引衣，澄曰：“事不得止。
zuò wèi ān biàn qǐ suì gù liú bú zhù suǒ móu suì chà
”坐未安便起，邃固留不住，所谋遂差。
hái sì tàn yuē tài zǐ zuò luàn qí xíng jiāng chéng yù yán nán yán yù rěn nán rěn
还寺，叹曰：“太子作乱，其形将成，欲言难言，欲忍难忍。
nǎi yīn shì cóng róng zhēn jì lóng jì lóng zhōng bù néng jiě
”乃因事从容箴季龙，季龙终不能解。
é ér shì fā fāng wù chéng yán
俄而事发，方悟澄言。
hòu guō hēi lüè jiàng bīng zhēng cháng ān běi shān qiāng duò qiāng fú zhōng
后郭黑略将兵征长安北山羌，堕羌伏中。
shí chéng zài táng shàng zuò cǎn rán gǎi róng yuē guō gōng jīn yǒu ě
时澄在堂上坐，惨然改容曰：“郭公今有厄。
nǎi chàng yún zhòng sēng zhù yuàn
”乃唱云：“众僧祝愿。
chéng yòu zì zhù yuàn
”澄又自祝愿。
xū yú gèng yuē ruò dōng nán chū zhě huó yú xiàng zhě zé kùn
须臾，更曰：若东南出者活，余向者则困。
fù gèng zhù yuàn
”复更祝愿。
yǒu qǐng yuē tuō yǐ
有顷，曰：“脱矣。
hòu yuè yú hēi lüè hái zì shuō zhuì qiāng wéi zhōng dōng nán zǒu mǎ fá zhèng yù zhàng xià rén tuī mǎ yǔ zhī yuē gōng chéng cǐ mǎ xiǎo rén chéng gōng mǎ jì yǔ bù jì mìng yě
”后月余，黑略还，自说坠羌围中， 东南走，马乏，正遇帐下人，推马与之曰：“公乘此马，小人乘公马，济与不济， 命也。
lüè de qí mǎ gù huò miǎn
”略得其马，故获免。
tuī jiǎn shí rì zhèng shì chéng zhù yuàn shí yě
推检时日，正是澄祝愿时也。
shí tiān hàn jì lóng qiǎn qí tài zǐ yì lín zhāng xi fǔ kǒu qí yǔ jiǔ ér bù jiàng nǎi lìng chéng zì xíng jí yǒu bái lóng èr tóu jiàng yú cí suǒ qí rì dà yǔ fāng shù qiān lǐ
时天旱，季龙遣其太子诣临漳西滏口祈雨，久而不降，乃令澄自行，即有白龙二头降于祠所，其日大雨方数千里。
chéng cháng qiǎn dì zǐ xiàng xī yù shì xiāng jì xíng chéng gào yú dì zǐ yuē zhǎng zhōng jiàn mǎi xiāng dì zǐ zài mǒu chù bèi jié chuí sǐ
澄尝遣弟子向西域市香，既行，澄告余弟子曰： “掌中见买香弟子在某处被劫垂死。
yīn shāo xiāng zhù yuàn yáo jiù hù zhī
”因烧香祝愿，遥救护之。
dì zǐ hòu hái yún mǒu yuè mǒu rì mǒu chù wèi zéi suǒ jié chuí dāng jiàn shā hū wén xiāng qì zéi wú gù zì jīng yuē jiù bīng yǐ zhì
弟子后还，云某月某日某处为贼所劫，垂当见杀，忽闻香气，贼无故自惊曰：“救兵已至。
qì zhī ér zǒu
”弃之而走。
huáng hé zhōng jiù bù shēng yuán shí yǒu de zhě yǐ xiàn jì lóng
黄河中旧不生鼋，时有得者，以献季龙。
chéng jiàn ér zhī yuē huán wēn rù hé qí bù jiǔ hu
澄见而之曰：“桓温入河，其不久乎！
wēn zì yuán zi hòu guǒ rú qí yán yě
” 温字元子，后果如其言也。
jì lóng cháng zhòu qǐn mèng jiàn qún yáng fù yú cóng dōng běi lái wù yǐ fǎng chéng
季龙尝昼寝，梦见群羊负鱼从东北来，寤以访澄。
chéng yuē bù xiáng yě xiān bēi qí yǒu zhōng yuán hu
澄曰： “不祥也，鲜卑其有中原乎！
hòu yì jiē yàn
”后亦皆验。
chéng cháng yǔ jì lóng shēng zhōng tái chéng hū jīng yuē biàn biàn yōu zhōu dāng huǒ zāi
澄尝与季龙升中台，澄忽惊曰：“变， 变，幽州当火灾。
nǎi qǔ jiǔ xùn zhī jiǔ ér xiào yuē jiù yǐ de yǐ
”乃取酒噀之，久而笑曰：“救已得矣。
jì lóng qiǎn yàn yōu zhōu yún ěr rì huǒ cóng sì mén qǐ xī nán yǒu hēi yún lái zhòu yǔ miè zhī yǔ yì pō yǒu jiǔ qì
”季龙遣验幽州，云尔日火从四门起，西南有黑云来，骤雨灭之，雨亦颇有酒气。
shí xuān jiāng shā shí tāo xuān xiān dào sì yǔ chéng tóng zuò fú tú yī líng dú míng chéng wèi yuē jiě líng yīn hu
石宣将杀石韬，宣先到寺与澄同坐，浮屠一铃独鸣，澄谓曰：“解铃音乎？
líng yún hú zi luò dù
铃云胡子洛度。
xuān biàn sè yuē shì hé yán yú
”宣变色曰：“是何言欤？
chéng miù yuē lǎo hú wéi dào bù néng shān jū wú yán zhòng yīn měi fú qǐ fēi luò dù hu
”澄谬曰：“老胡为道，不能山居无言， 重茵美服，岂非洛度乎！
shí tāo hòu zhì chéng shú shì liáng jiǔ
”石韬后至，澄孰视良久。
tāo jù ér wèn chéng chéng yuē guài gōng xuè chòu gù xiāng shì ěr
韬惧而问澄，澄曰：“怪公血臭，故相视耳。
jì lóng mèng lóng fēi xī nán zì tiān ér luò dàn ér wèn chéng chéng yuē huò jiāng zuò yǐ yi fù zǐ cí hé shēn yǐ shèn zhī
”季龙梦龙飞西南，自天而落，旦而问澄，澄曰：“祸将作矣，宜父子慈和，深以慎之。
jì lóng yǐn chéng rù dōng gé yǔ qí hòu dù shì wèn xùn zhī
”季龙引澄入东阁，与其后杜氏问讯之。
chéng yuē xié xià yǒu zéi bù chū shí rì zì fú tú yǐ xī cǐ diàn yǐ dōng dāng yǒu xuè liú shèn wù dōng yě
澄曰：“胁下有贼， 不出十日，自浮图以西，此殿以东，当有血流，慎勿东也。
dù hòu yuē hé shàng mào yá
”杜后曰：“和尚耄邪！
hé chǔ yǒu zéi
何处有贼？
chéng jí yì yǔ yún liù qíng suǒ shòu jiē xī shì zéi
”澄即易语云：“六情所受，皆悉是贼。
lǎo zì yīng mào dàn shǐ shǎo zhě bù hūn jí hǎo ěr
老自应耄，但使少者不昏即好耳。
suì biàn yù yán bù fù zhāng de
”遂便寓言，不复彰的。
hòu èr rì xuān guǒ qiǎn rén hài tāo yú fó sì zhōng yù yīn jì lóng lín sàng shā zhī
后二日，宣果遣人害韬于佛寺中，欲因季龙临丧杀之。
jì lóng yǐ chéng xiān jiè gù huò miǎn
季龙以澄先诫，故获免。
jí xuān bèi shōu chéng jiàn jì lóng yuē jiē bì xià zhī zǐ yě hé wéi zhòng huò yá
及宣被收，澄谏季龙曰：“皆陛下之子也，何为重祸邪！
bì xià ruò hán nù jiā cí zhě shàng yǒu liù shí yú suì
陛下若含怒加慈者，尚有六十余岁。
rú bì zhū zhī xuān dāng wèi huì xīng xià sǎo yè gōng
如必诛之，宣当为彗星下扫邺宫。
jì lóng bù cóng
”季龙不从。
hòu yuè yú yǒu yī yāo mǎ máo wěi jiē yǒu shāo zhuàng rù zhōng yáng mén chū xiǎn yáng mén dōng shǒu dōng gōng jiē bù dé rù zǒu xiàng dōng běi é ěr bú jiàn
后月余，有一妖马，髦尾皆有烧状，入中阳门，出显阳门，东首东宫，皆不得入， 走向东北，俄尔不见。
chéng wén ér tàn yuē zāi qí jí yǐ
澄闻而叹曰：“灾其及矣！
jì lóng dà xiǎng qún chén yú tài wǔ qián diàn chéng yín yuē diàn hu diàn hu
”季龙大享群臣于太武前殿，澄吟曰：“殿乎，殿乎！
jí zǐ chéng lín jiāng huài rén yī
棘子成林，将坏人衣。
jì lóng lìng fā diàn shí xià shì zhī yǒu jí shēng yān
”季龙令发殿石下视之，有棘生焉。
rǎn mǐn xiǎo zì jí nú
冉闵小字棘奴。
jì lóng zào tài wǔ diàn chū chéng tú huà zì gǔ xián shèng zhōng chén xiào zǐ liè shì zhēn nǚ jiē biàn wéi hú zhuàng xún yú tóu xī suō rù jiān zhōng wéi guān biāo jiè fǎng fú wēi chū jì lóng dà è zhī mì ér bù yán yě
季龙造太武殿初成，图画自古贤圣、忠臣、孝子、烈士、贞女，皆变为胡状， 旬余，头悉缩入肩中，惟冠{髟介}仿佛微出，季龙大恶之，秘而不言也。
chéng duì zhī liú tì nǎi zì qǐ yíng mù yú yè xi zǐ mò hái sì dú yǔ yuē de sān nián hu
澄对之流涕，乃自启茔墓于邺西紫陌，还寺，独语曰：“得三年乎？
zì dá bù dé
”自答：“不得。
yòu yuē dé èr nián yī nián bǎi rì yī yuè hu
”又曰：“得二年、一年、百日、一月乎？
zì dá bù dé
”自答：“不得。
suì wú fù yán
”遂无复言。
wèi dì zǐ fǎ zuò yuē wù shēn suì huò luàn jiàn méng jǐ yǒu shí shì dāng miè
谓弟子法祚曰：“戊申岁祸乱渐萌，己酉石氏当灭。
wú jí qí wèi luàn xiān cóng huà yǐ
吾及其未乱，先从化矣。
zú yú yè gōng sì
”卒于邺宫寺。
hòu yǒu shā mén cóng yōng zhōu lái chēng jiàn chéng xi rù guān jì lóng jué ér shì zhī wéi yǒu yī shí wú shī
后有沙门从雍州来，称见澄西入关，季龙掘而视之，惟有一石无尸。
jì lóng è zhī yuē shí zhě zhèn yě zàng wǒ ér qù wú jiāng sǐ yǐ
季龙恶之曰： “石者，朕也，葬我而去，吾将死矣。
yīn ér yù jí
”因而遇疾。
míng nián jì lóng sǐ suì dà luàn
明年，季龙死，遂大乱。
má rú zhě bù zhī hé xǔ rén yě mò de qí xìng míng
麻襦者，不知何许人也，莫得其姓名。
shí jì lóng shí zài wèi xiàn shì zhōng qǐ gài héng zhe má rú bù shang gù shí rén wèi zhī má rú
石季龙时，在魏县市中乞丐，恒着麻襦布裳，故时人谓之麻襦。
yán yǔ zhuó yuè zhuàng rú kuáng zhě qǐ de mǐ gǔ bù shí zhé sàn zhì dà lù yún yí tiān mǎ
言语卓越，状如狂者，乞得米谷不食，辄散置大路，云饴天马。
zhào xìng tài shǒu jí zhuàng shōu sòng yì jì lóng
赵兴太守籍状收送诣季龙。
xiān shì fó tú chéng wèi jì lóng yuē guó dōng èr bǎi lǐ mǒu yuè rì dāng sòng yī fēi cháng rén wù shā zhī yě
先是，佛图澄谓季龙曰：“国东二百里某月日当送一非常人，勿杀之也。
rú qī guǒ zhì
”如期果至。
jì lóng yǔ gòng yǔ liǎo wú yì yán wéi dào bì xià dāng zhōng yī zhù diàn xià
季龙与共语，了无异言，惟道：“陛下当终一柱殿下。
jì lóng bù jiě sòng yǐ yì chéng
”季龙不解，送以诣澄。
má rú wèi chéng yuē xī zài guāng hé zhōng huì yǎn zhì jīn rì
麻襦谓澄曰：“昔在光和中会，奄至今日。
yǒu róng shòu xuán mìng jué lì zhōng yǒu qī
酉戎受玄命，绝历终有期。
jīn lí xiāo yú huài biān huāng bù néng zūn qū chú líng qī jī mò yǐ yǐ zhī yì
金离消于坏，边荒不能遵，驱除灵期迹，莫已已之懿。
yì miáo yè fán qí lái fāng jī
裔苗叶繁，其来方积。
xiū qī yú hé qī yǒng yǐ tàn zhī
休期于何期，永以叹之。
chéng yuē tiān huí yùn jí fǒu jiāng bù zhī jiǔ mù shuǐ wéi nán wú kě yǐ shù níng
”澄曰：“天回运极，否将不支，九木水为难，无可以术宁。
xuán zhé suī cún shì mò néng jī bì mò néng jī bì tuí
玄哲虽存世，莫能基必莫能基必颓。
jiǔ yóu yán fú lì rǎo rǎo duō cǐ huàn
久游阎浮利，扰扰多此患。
xíng dēng líng yún yǔ huì yú xū yóu jiān
行登陵云宇，会于虚游间。
qí suǒ yán rén mò néng xiǎo
”其所言人莫能晓。
jì lóng qiǎn yì mǎ sòng hái běn xiàn jì chū chéng qǐng bù yún wǒ dāng yǒu suǒ guò jūn zhì hé kǒu qiáo jiàn dài
季龙遣驿马送还本县，既出城，请步，云：“我当有所过， 君至合口桥见待。
shǐ rén rú yán ér chí zhì qiáo má rú yǐ xiān zhì
”使人如言而驰，至桥，麻襦已先至。
hòu mù róng jùn tóu jì lóng shī yú zhāng shuǐ yǐ qiáo zhù bù liú shí rén yǐ wéi yī zhù diàn xià jí wèi cǐ yě
后慕容俊投季龙尸于漳水，倚桥柱不流，时人以为“一柱殿下”即谓此也。
jí yuán dì sì wèi jiāng zuǒ yì yǐ wéi tiān mǎ zhī yīng yún
及元帝嗣位江左，亦以为“天马”之应云。
dān dào kāi dūn huáng rén yě
单道开，敦煌人也。
cháng yī cū hè huò zèng yǐ zēng fú jiē bù zhe bù wèi hán shǔ zhòu yè bù wò
常衣粗褐，或赠以缯服，皆不著，不畏寒暑，昼夜不卧。
héng fú xì shí zǐ yī tūn shù méi rì yī fù huò duō huò shǎo
恒服细石子，一吞数枚，日一服，或多或少。
hǎo shān jū ér shān shù zhū shén jiàn yì xíng shì zhī chū wú jù sè
好山居，而山树诸神见异形试之，初无惧色。
shí jì lóng shí cóng xī píng lái yī rì xíng qī bǎi lǐ qí yī shā mí nián shí sì xíng yì jí zhī
石季龙时，从西平来，一日行七百里，其一沙弥年十四，行亦及之。
zhì qín zhōu biǎo sòng dào yè jì lóng lìng fó tú chéng yǔ yǔ bù néng qū yě
至秦州，表送到邺，季龙令佛图澄与语，不能屈也。
chū zhǐ yè chéng xī shā mén fǎ chēn cí zhōng hòu xǐ lín zhāng zhāo dé sì
初止邺城西沙门法𬘭祠中，后徙临漳昭德寺。
yú fáng nèi zào zhòng gé gāo bā jiǔ chǐ yú shàng biān guǎn wèi chán shì cháng zuò qí zhōng
于房内造重阁，高八九尺，于上编管为禅室，常坐其中。
jì lóng zī gěi shén hòu dào kāi jiē yǐ shī rén
季龙资给甚厚， 道开皆以施人。
rén huò lái zī wèn zhě dào kāi dōu bù dá
人或来谘问者，道开都不答。
rì fú zhèn shǒu yào shù wán dà rú wú zǐ yào yǒu sōng mì jiāng guì fú líng zhī qì shí fù yǐn tú sū yī èr shēng ér yǐ
日服镇守药数丸，大如梧子，药有松蜜姜桂伏苓之气，时复饮荼苏一二升而已。
zì yún néng liáo mù jí jiù liáo zhě pō yàn
自云能疗目疾，就疗者颇验。
shì qí xíng dòng zhuàng ruò yǒu shén
视其行动， 状若有神。
fó tú chéng yuē cǐ dào shì guān guó xīng shuāi ruò qù zhě dāng yǒu dà luàn
佛图澄曰：“此道士观国兴衰，若去者，当有大乱。
jí jì lóng mò dào kāi nán dù xǔ chāng xún ér yè zhōng dà luàn
”及季龙末，道开南渡许昌，寻而邺中大乱。
shēng píng sān nián zhì jīng shī hòu zhì nán hǎi rù luó fú shān dú chǔ máo cí xiāo rán wù wài
升平三年至京师，后至南海，入罗浮山，独处茅茨，萧然物外。
nián bǎi yú suì zú yú shān shè chì dì zǐ yǐ shī zhì shí xué zhōng dì zǐ nǎi yí rù shí shì
年百余岁，卒于山舍，敕弟子以尸置石穴中，弟子乃移入石室。
chén jùn yuán hóng wèi nán hǎi tài shǒu yǔ dì yǐng shū jí shā mén zhī fǎ fáng gòng dēng luó fú shān zhì shí shì kǒu jiàn dào kāi xíng hái rú shēng xiāng huǒ wǎ qì yóu cún
陈郡袁宏为南海太守，与弟颖叔及沙门支法防共登罗浮山，至石室口，见道开形骸如生，香火瓦器犹存。
hóng yuē fǎ shī yè xíng shū qún zhèng dāng rú chán tuì ěr
宏曰： “法师业行殊群，正当如蝉蜕耳。
nǎi wèi zhī zàn yún
”乃为之赞云。
huáng hóng zì shǐ zhǎng wèi jùn chì qiū rén yě
黄泓，字始长，魏郡斥丘人也。
fù chén shàn tiān wén mì shù
父沈，善天文秘术。
hóng cóng fù shòu yè jīng miào yú shēn jiān bó lǎn jīng shǐ yóu míng lǐ yì
泓从父受业，精妙逾深， 兼博览经史，尤明《礼》《易》。
xìng zhōng qín fēi lǐ bù dòng
性忠勤，非礼不动。
yǒng jiā zhī luàn yǔ bó hǎi gāo zhān bì de yōu zhōu shuō zhān yuē wáng jùn hūn bào zhōng bì wú chéng yi sī qù jiù yǐ tú jiǔ ān
永嘉之乱，与渤海高瞻避地幽州，说瞻曰：“王浚昏暴，终必无成，宜思去就以图久安。
mù róng huì fǎ zhèng xiū míng xū huái yǐn nà qiě chèn yán zhēn rén chū dōng běi tǎng huò shì hu
慕容廆法政修明，虚怀引纳，且谶言真人出东北，傥或是乎？
yi xiāng yǔ guī zhī tóng jiàn shì yè
宜相与归之，同建事业。
zhān bù cóng
”瞻不从。
hóng nǎi lǜ zōng zú guī huì huì dài yǐ kè lǐ yǐn wèi cān jūn jūn guó zhī wu dòng zhé fǎng zhī
泓乃率宗族归廆，廆待以客礼，引为参军，军国之务动辄访之。
hóng zhǐ shuō chéng bài shì jiē rú yán
泓指说成败，事皆如言。
huì cháng yuē huáng cān jūn gū zhī zhòng xiáng yě
廆常曰：“黄参军，孤之仲翔也。
jí huàng sì wèi qiān zuǒ cháng shì lǐng shǐ guān shén zhòng zhī
”及皝嗣位，迁左常侍，领史官，甚重之。
shí jì lóng gōng huàng huàng jiāng zǒu liáo dōng hóng yuē zéi yǒu bài qì wú kě yōu yě bù guò èr rì bì dāng bēn kuì
石季龙攻皝，皝将走辽东，泓曰：“贼有败气，无可忧也，不过二日，必当奔溃。
yi yán lēi shì mǎ wèi zhuī jī zhī bèi
宜严勒士马，为追击之备。
huàng yuē jīn kòu shèng rú cǐ qīng yán bì zǒu gū wèi gǎn xìn
”皝曰：“今寇盛如此，卿言必走，孤未敢信。
hóng yuē diàn xià yán shèng zhě rén shì ěr chén yán bì zǒu zhě tiān shí yě hú zú wèi yí
”泓曰： “殿下言盛者，人事耳，臣言必走者，天时也，胡足为疑！
jí qī jì lóng guǒ tuì huàng yì qí zhī
”及期，季龙果退，皝益奇之。
jí mù róng jùn jí wáng wèi qiān cóng shì zhōng láng rén juàn wén rǎn mǐn luàn jiāng tú zhōng yuán fǎng zhī yú hóng hóng quàn xíng rén juàn cóng zhī
及慕容俊即王位，迁从事中郎，亻隽闻冉闵乱，将图中原，访之于泓，泓劝行， 亻隽从之。
jí jiàn hào
及僭号，
shǔ wèi jìn móu jiāng jūn tài shǐ lìng guān nèi hóu
署为进谋将军、太史令、关内侯，
xún jiā fèng chē dū wèi xī hǎi tài shǒu lǐng tài shǐ lìng kāi yáng tíng hòu
寻加奉车都尉、西海太守、 领太史令、开阳亭侯，
yòu fēng píng shū xiàn wǔ děng bó
又封平舒县五等伯，
cháng cóng zuǒ yòu
常从左右，
zī jué dà shì
谘决大事，
líng tái lìng xǔ dūn hài qí chǒng
灵台令许敦害其宠，
chǎn shì mù róng píng
谄事慕容评，
shè yì yì yǐ huǐ zhī
设异议以毁之，
jí yǐ hóng wèi tài shǐ líng tái zhū shǔ tǒng
及以泓为太史灵台诸署统，
jiā jǐ shì zhōng
加给事中。
hóng dài dūn mí hòu bù yǐ huǐ jǐ yì xīn
泓待敦弥厚，不以毁己易心。
mù róng bài yǐ lǎo guī jiā tàn yuē yàn bì zhōng xīng qí zài wú wáng hèn wú nián guò bú jiàn ěr
慕容败，以老归家，叹曰：“燕必中兴，其在吴王，恨吾年过不见耳。
nián jiǔ shí qī zú
”年九十七卒。
zú hòu sān nián wěi wú wáng mù róng chuí xìng yān
卒后三年，伪吴王慕容垂兴焉。
suǒ dǎn zì shū chè dūn huáng rén yě
索𬘘，字叔彻，敦煌人也。
shǎo yóu jīng shī shòu yè tài xué bó zōng jīng jí suì wèi tōng rú
少游京师，受业太学，博综经籍，遂为通儒。
míng yīn yáng tiān wén shàn shù shù zhàn hóu
明阴阳天文，善术数占侯。
sī tú pì chú láng zhōng zhī zhōng guó jiāng luàn bì shì ér guī
司徒辟，除郎中，知中国将乱，避世而归。
xiāng rén cóng dǎn zhàn wèn jí xiōng mén zhōng rú shì dǎn yuē gōng hu yì duān jiè zài hài jǐ
乡人从𬘘占问吉凶，门中如市，𬘘曰：“攻乎异端，戒在害己；
wú wéi duō shì duō shì duō huàn
无为多事，多事多患。
suì guǐ yán xū shuō wú yàn nǎi zhǐ
”遂诡言虚说，无验乃止。
wéi yǐ zhān mèng wèi wú huǐ lìn nǎi bù nì wèn zhě
惟以占梦为无悔吝，乃不逆问者。
xiào lián líng hú cè mèng lì bīng shàng yǔ bīng xià rén yǔ
孝廉令狐策梦立冰上，与冰下人语。
dǎn yuē bīng shàng wèi yáng bīng xià wèi yīn yīn yáng shì yě
𬘘曰：“冰上为阳，冰下为阴，阴阳事也。
shì rú guī qī dài bīng wèi pàn hūn yīn shì yě
士如归妻，迨冰未泮，婚姻事也。
jūn zài bīng shàng yǔ bīng xià rén yǔ wèi yáng yǔ yīn méi jiè shì yě
君在冰上与冰下人语，为阳语阴，媒介事也。
jūn dāng wéi rén zuò méi bīng pàn ér hūn chéng
君当为人作媒，冰泮而婚成。
cè yuē lǎo fū mào yǐ bù wéi méi yě
”策曰：“老夫耄矣，不为媒也。
huì tài shǒu tián bào yīn cè wèi zi qiú xiāng rén zhāng gōng zhēng nǚ zhòng chūn ér chéng hūn yān
”会太守田豹因策为子求乡人张公征女，仲春而成婚焉。
jùn zhǔ bù zhāng zhái mèng zǒu mǎ shàng shān hái rào shě sān zhōu dàn jiàn sōng bǎi bù zhī mén chù
郡主簿张宅梦走马上山，还绕舍三周，但见松柏，不知门处。
dǎn yuē mǎ shǔ lí lí wèi huǒ
𬘘曰：“马属离，离为火。
huǒ huò yě
火，祸也。
rén shàng shān wèi xiōng zì
人上山，为凶字。
dàn jiàn sōng bó mù mén xiàng yě
但见松伯， 墓门象也。
bù zhī mén chù wèi wú mén yě
不知门处，为无门也。
sān zhōu sān qī yě
三周，三期也。
hòu sān nián bì yǒu dà huò
后三年必有大祸。
zhái guǒ yǐ móu fǎn fú zhū
”宅果以谋反伏诛。
suǒ chōng chū mèng tiān shàng yǒu èr guān luò chōng qián dǎn yuē guān zhě zhí yě dāng yǒu jīng shī guì rén jǔ jūn
索充初梦天上有二棺落充前，𬘘曰：“棺者，职也，当有京师贵人举君。
èr guān zhě pín zài qiān
二官者，频再迁。
é ér sī tú wáng róng shū shǔ tài shǒu shǐ jǔ chōng tài shǒu xiān shǔ chōng gōng cáo ér jǔ xiào lián
”俄而司徒王戎书属太守使举充，太守先署充功曹而举孝廉。
chōng hòu mèng jiàn yī lǔ tuō shàng yī lái yì chōng
充后梦见一虏，脱上衣来诣充。
dǎn yuē lǔ qù shàng zhōng xià bàn nán zì yí dí yīn lèi jūn fù dāng shēng nán
𬘘曰：“虏去上中，下半男字，夷狄阴类，君妇当生男。
zhōng rú qí yán
” 终如其言。
sòng jué mèng nèi zhōng yǒu yī rén zhe chì yī jué shǒu bà liǎng zhàng jí dǎ zhī
宋桷梦内中有一人著赤衣，桷手把两杖，极打之。
dǎn yuē nèi zhōng yǒu rén ròu zì yě
𬘘曰：“内中有人， 肉字也。
ròu sè chì yě
肉色，赤也。
liǎng zhàng zhù xiàng yě
两杖，箸象也。
jí dǎ zhī bǎo ròu shí yě
极打之，饱肉食也。
é ér yì yàn yān
”俄而亦验焉。
huáng píng wèn dǎn yuē wǒ zuó yè mèng shè zhōng mǎ wǔ shù shí rén xiàng mǎ pāi shǒu cǐ hé xiáng yě
黄平问 𬘘曰：“我昨夜梦舍中马舞，数十人向马拍手，此何祥也？
dǎn yuē mǎ zhě huǒ yě wǔ wèi huǒ qǐ
”𬘘曰：“马者，火也， 舞为火起。
xiàng mǎ pāi shǒu jiù huǒ rén yě
向马拍手，救火人也。
píng wèi guī ér huǒ zuò
”平未归而火作。
suǒ suí mèng dōng yǒu èr jiǎo shū yì suí dà jiǎo xiǔ bài xiǎo jiǎo yǒu tí wéi náng jiǎo pèi yī zài qián yī zài hòu
索绥梦东有二角书诣绥，大角朽败，小角有题韦囊角佩，一在前，一在后。
dǎn yuē dà jiǎo xiǔ bài fǔ guān mù
𬘘曰：“大角朽败，腐棺木。
xiǎo jiǎo yǒu tí tí suǒ yì
小角有题，题所诣。
yī zài qián qián dǎn xiōng yě
一在前，前𬘘凶也。
yī zài hòu hòu bèi yě
一在后，后背也。
dāng yǒu xiōng bèi zhī wèn
当有凶背之问。
shí suí fù zài dōng jū sān rì ér xiōng wèn zhì
”时绥父在东， 居三日而凶问至。
jùn gōng cáo zhāng miǎo cháng fèng shǐ yì zhōu yè mèng láng dàn yī jiǎo
郡功曹张邈尝奉使诣州，夜梦狼啖一脚。
dǎn yuē jiǎo ròu bèi dàn wèi què zì
𬘘曰：“脚肉被啖，为却字。
huì dōng lǔ fǎn suì bù xíng
”会东虏反，遂不行。
fán suǒ zhàn mò bù yàn
凡所占莫不验。
tài shǒu yīn dàn cóng qiú zhàn shū dǎn yuē xī rù tài xué yīn yī fù lǎo wéi zhǔ rén qí rén wú suǒ bù zhī yòu nì xìng míng yǒu sì yǐn zhě dǎn yīn cóng fù lǎo wèn zhān mèng zhī shù xī shēn bǐ yì shěn cè ér shuō shí wú shū yě
太守阴澹从求占书，𬘘曰：“昔入太学，因一父老为主人，其人无所不知，又匿姓名，有似隐者，𬘘因从父老问占梦之术，希申鄙艺，审测而说，实无书也。
dàn mìng wèi xi gé jì jiǔ dǎn cí yuē shǎo wú shān lín zhī cāo yóu xué jīng shī jiāo jié shí xián huì zhōng guó bù jìng yù yǎng zhì zhōng nián
” 澹命为西阁祭酒，𬘘辞曰：“少无山林之操，游学京师，交结时贤，会中国不靖， 欲养志终年。
lǎo yì zhì yǐ bù qiú wén dá
老亦至矣，不求闻达。
yòu shǎo bù xí qín lǎo wú lì gàn méng sì zhī nián fú gǎn wén mìng
又少不习勤，老无吏干，蒙汜之年，弗敢闻命。
dàn yǐ shù bó lǐ zhī yuè zhì yáng jiǔ
” 澹以束帛礼之，月致羊酒。
nián qī shí wǔ zú yú jiā
年七十五，卒于家。
mèng qīn luò yáng rén yě
孟钦，洛阳人也。
yǒu zuǒ cí liú gēn zhī shù bǎi xìng huò ér fù zhī
有左慈、刘根之术，百姓惑而赴之。
fú jiān zhào yì cháng ān è qí huò zhòng mìng fú róng zhū zhī
苻坚召诣长安，恶其惑众，命苻融诛之。
é ér qīn zhì róng liú zhī suì dà yàn jùn liáo jiǔ hān mù zuǒ yòu shōu qīn
俄而钦至，融留之，遂大宴郡僚，酒酣，目左右收钦。
qīn huà wèi xuán fēng fēi chū dì wài
钦化为旋风，飞出第外。
qǐng zhī yǒu gào zài chéng dōng zhě róng qiǎn qí zhuī zhī chuí jí hū rán yǐ yuǎn huò yǒu bīng zhòng jù zhàn huò qián yǒu xī jiàn qí bù dé guò suì bù zhī suǒ zài
顷之，有告在城东者，融遣骑追之，垂及，忽然已远，或有兵众距战，或前有溪涧，骑不得过，遂不知所在。
jiān wèi fù jiàn yú qīng zhōu
坚未，复见于青州。
fú lǎng xún zhī rù yú hǎi dǎo
苻朗寻之，入于海岛。
wáng jiā zì zi nián lǒng xī ān yáng rén yě
王嘉，字子年，陇西安阳人也。
qīng jǔ zhǐ chǒu xíng mào wài ruò bù zú ér cōng ruì nèi míng
轻举止，丑形貌，外若不足，而聪睿内明。
huá jī hǎo yǔ xiào bù shí wǔ gǔ bù yī měi lì qīng xū fú qì bù yǔ shì rén jiāo yóu
滑稽好语笑，不食五谷，不衣美丽，清虚服气，不与世人交游。
yǐn yú dōng yáng gǔ záo yá xué jū dì zǐ shòu yè zhě shù bǎi rén yì jiē xué chǔ
隐于东阳谷，凿崖穴居，弟子受业者数百人，亦皆穴处。
shí jì lóng zhī mò qì qí tú zhòng zhì cháng ān qián yǐn yú zhōng nán shān jié ān lú ér zhǐ
石季龙之末，弃其徒众，至长安，潜隐于终南山，结庵庐而止。
mén rén wén ér fù suí zhī nǎi qiān yú dào shòu shān
门人闻而复随之，乃迁于倒兽山。
fú jiān lèi zhēng bù qǐ gōng hóu yǐ xià xián gōng wǎng cān yì hào shàng zhī shì wú bù shī zōng zhī
苻坚累征不起，公侯已下咸躬往参诣，好尚之士无不师宗之。
wèn qí dāng shì shì zhě jiē suí wèn ér duì
问其当世事者，皆随问而对。
hǎo wèi pì yù zhuàng rú xì diào
好为譬喻，状如戏调；
yán wèi rán zhī shì cí rú chèn jì dāng shí xiān néng xiǎo zhī shì guò jiē yàn
言未然之事，辞如谶记，当时鲜能晓之，事过皆验。
jiān jiāng nán zhēng qiǎn shǐ zhě wèn zhī
坚将南征，遣使者问之。
jiā yuē jīn gāng huǒ qiáng
嘉曰：“金刚火强。
nǎi chéng shǐ zhě mǎ zhèng yì guān xú xú dōng xíng shù bǎi bù ér cè mǎ chí fǎn tuō yī fú qì guān lǚ ér guī xià mǎ jù chuáng yī wú suǒ yán
”乃乘使者马，正衣冠，徐徐东行数百步，而策马驰反，脱衣服，弃冠履而归，下马踞床，一无所言。
shǐ zhě hái gào jiān bù yǔ fù qiǎn wèn zhī yuē wú shì zuò yún hé
使者还告， 坚不语，复遣问之，曰：“吾世祚云何？
jiā yuē wèi yāng
”嘉曰：“未央。
xián yǐ wéi jí
”咸以为吉。
míng nián guǐ wèi bài yú huái nán suǒ wèi wèi nián ér yǒu yāng yě
明年癸未， 败于淮南，所谓未年而有殃也。
rén hóu zhī zhě zhì xīn zé jiàn zhī bù zhì xīn zé yǐn xíng bú jiàn
人侯之者，至心则见之，不至心则隐形不见。
yī fú zài jià lǚ zhàng yóu cún huò yù qǔ qí yī zhě zhōng bù jí qǐ ér qǔ zhī yī jià yú gāo ér wū yì bù dà fù zhàng zhū wù yì rú zhī
衣服在架，履杖犹存，或欲取其衣者，终不及，企而取之，衣架逾高，而屋亦不大，覆杖诸物亦如之。
yáo cháng zhī rù cháng ān lǐ jiā rú fú jiān gù shì bī yǐ zì suí měi shì zī zhī
姚苌之入长安，礼嘉如苻坚故事，逼以自随，每事谘之。
cháng jì yǔ fú dēng xiāng chí wèn jiā yuē wú de shā fú dēng dìng tiān xià bù
苌既与苻登相持，问嘉曰：“吾得杀苻登定天下不？
jiā yuē lüè de zhī
”嘉曰：“略得之。
cháng nù yuē dé dàng yún de hé lüè zhī yǒu
”苌怒曰：“得当云得，何略之有！
suì zhǎn zhī
”遂斩之。
xiān cǐ shì dào ān wèi jiā yuē shì gù fāng yīn kě yǐ xíng yǐ
先此，释道安谓嘉曰：“世故方殷，可以行矣。
jiā dá yuē qīng qí xiān xíng wú fù zhài wèi guǒ qù
”嘉答曰：“卿其先行，吾负债未果去。
é ér dào ān wáng zhì shì ér jiā lù sǐ suǒ wèi fù zhài zhě yě
”俄而道安亡，至是而嘉戮死，所谓“负债”者也。
fú dēng wén jiā sǐ shè tán kū zhī zèng tài shī shì yuē wén
苻登闻嘉死，设坛哭之，赠太师，谥曰文。
jí cháng sǐ cháng zi xìng zì zi lüè fāng shā dēng lüè de zhī wèi yě
及苌死，苌子兴字子略方杀登，“略得”之谓也。
jiā zhī sǐ rì rén yǒu lǒng shàng jiàn zhī
嘉之死日，人有陇上见之。
qí suǒ zào qiān sān gē chèn shì guò jiē yàn lěi shì yóu chuán zhī
其所造《牵三歌谶》，事过皆验，累世犹传之。
yòu zhe shí yí lù shí juǎn qí jì shì duō guǐ guài jīn xíng yú shì
又著《拾遗录》十卷，其记事多诡怪，今行于世。
sēng shè zhě xī yù rén yě bù zhī hé xìng
僧涉者，西域人也，不知何姓。
shǎo wèi shā mén fú jiān shí rù cháng ān
少为沙门，苻坚时入长安。
xū jìng fú qì bù shí wǔ gǔ rì néng xíng wǔ bǎi lǐ yán wèi rán zhī shì yàn ruò zhǐ zhǎng
虚静服气，不食五谷，日能行五百里，言未然之事，验若指掌。
néng yǐ mì zhù xià shén lóng měi hàn jiān cháng shǐ zhī zhòu lóng qǐng yǔ
能以秘祝下神龙，每旱，坚常使之咒龙请雨。
é ér lóng xià bō zhōng tiān zhé dà yǔ jiān jí qún chén qīn jiù bō guān zhī
俄而龙下钵中，天辄大雨，坚及群臣亲就钵观之。
zú yú cháng ān
卒于长安。
hòu dà hàn yí shí fú jiān tàn yuē shè gōng ruò zài qǐ yōu cǐ hu
后大旱移时， 苻坚叹曰：“涉公若在，岂忧此乎！
guō nún xī píng rén yě
郭黁，西平人也。
shǎo míng lǎo yì shì jùn zhǔ bù
少明《老》《易》，仕郡主簿。
zhāng tiān xī mò nián fú shì měi yǒu xi fá zhī wèn tài shǒu zhào níng shǐ nún shì zhī nún yuē ruò jùn nèi èr yuè shí wǔ rì shī qiú zhě dōng jūn dāng zhì liáng zuò bì zhōng
张天锡末年，苻氏每有西伐之问，太守赵凝使黁筮之，黁曰：“若郡内二月十五日失囚者，东军当至，凉祚必终。
níng nǎi shēn yuē shǔ xiàn
”凝乃申约属县。
zhì shí wǔ rì xiān bēi zhé jué sòng mǎ yú níng níng nù qí fēi jùn yōu zhī nèi jiù xiān bēi jù ér yè dùn
至十五日，鲜卑折掘送马于凝，凝怒其非骏，幽之内厩，鲜卑惧而夜遁。
níng yǐ gào nún nún yuē shì yě
凝以告黁，黁曰：“是也。
guó jiā jiāng wáng bù kě fù zhèn
国家将亡，不可复振。
fú jiān mò dāng yáng mén zhèn cì shǐ liáng xī wèn nún yuē qí xiáng ān zài
苻坚末，当阳门震，刺史梁熙问黁曰：“其祥安在？
nún yuē wèi sì yí zhī shì yě
”黁曰：“为四夷之事也。
dāng yǒu wài guó èr wáng lái cháo zhǔ shàng yī dāng fǎn guó yī sǐ cǐ chéng
当有外国二王来朝主上，一当反国，一死此城。
suì yú ér shàn shàn jí qián bù wáng cháo yú fú jiān xī guī shàn shàn wáng sǐ yú gū zāng
”岁余而鄯善及前部王朝于苻坚， 西归，鄯善王死于姑臧。
lǚ guāng zhī wáng hé xī yě xī hǎi tài shǒu wáng zhēn pàn nún quàn guāng xí zhī
吕光之王河西也，西海太守王桢叛，黁劝光袭之。
guāng zhī zuǒ chéng lǚ bǎo yuē qiān lǐ xí rén zì xī suǒ nán kuàng wáng zhě zhī shī tiān xià suǒ wén hé kě jiǎo xìng yǐ yāo chéng gōng
光之左丞吕宝曰：“千里袭人，自昔所难，况王者之师天下所闻，何可侥幸以邀成功！
nún bù kě cóng wù rén dà shì
黁不可从，误人大事。
nún yuē ruò qí bù jié nún zì fú fū yuè zhī zhū
” 黁曰：“若其不捷，黁自伏𫓧钺之诛。
rú qí kè yě zuǒ chéng wèi wú móu yǐ
如其克也，左丞为无谋矣。
guāng cóng ér kè zhī
”光从而克之。
guāng bǐ zhī jīng guǎn cháng cān wéi wū mì móu
光比之京管，常参帷屋密谋。
guāng jiāng fá qǐ fú qián guī nún jiàn yuē jīn tài bái wèi chū bù yí xíng shī wǎng bì wú gōng zhōng dāng fù bài
光将伐乞伏干归，黁谏曰：“今太白未出，不宜行师，往必无功，终当覆败。
tài shǐ lìng gǔ yào yǐ wéi bì yǒu qín lǒng zhī de
” 太史令贾曜以为必有秦陇之地。
jí kè jīn chéng guāng shǐ yào jí nún nún mì wèi guāng yuē zuó yǒu liú xīng dōng duò dāng yǒu fú shī sǐ jiāng suī de cǐ chéng yōu zài bù shǒu
及克金城，光使曜诘黁，黁密谓光曰：“昨有流星东堕，当有伏尸死将，虽得此城，忧在不守。
zhēng yuè shàng xún hé bīng jiāng jiě ruò bù zǎo dù kǒng yǒu dà biàn
正月上旬，河冰将解，若不早渡，恐有大变。
hòu èr rì ér bài wèn zhì guāng yǐn jūn dù hé qì bīng pàn
”后二日而败问至，光引军渡河讫，冰泮。
shí rén fú qí shén yàn
时人服其神验。
guāng yǐ nún wèi sàn qí cháng shì tài cháng
光以黁为散骑常侍、太常。
nún hòu yǐ guāng nián lǎo zhī qí jiāng bài suì yǔ guāng pú yè wáng xiáng qǐ bīng zuò luàn
黁后以光年老，知其将败，遂与光仆射王祥起兵作乱。
bǎi xìng wén nún qǐ bīng xián yǐ shèng rén qǐ shì shì wú bù chéng gù xiāng shuài cóng zhī rú bù jí
百姓闻黁起兵，咸以圣人起事，事无不成，故相率从之如不及。
nún yǐ wéi dài lǚ zhě wáng nǎi tuī wáng qǐ jī wéi zhǔ
黁以为代吕者王，乃推王乞基为主。
hòu lǚ lóng jiàng yáo xìng xìng yǐ wáng shàng wèi liáng zhōu cì shǐ zhōng rú nún yán
后吕隆降姚兴，兴以王尚为凉州刺史，终如黁言。
nún zhī yǔ guāng xiāng chí yě táo rén chēng lǚ tǒng bìng sǐ nún yuē wèi yě guāng tǒng zhī mìng jǐn zài yī shí
黁之与光相持也，逃人称吕统病死， 黁曰：“未也，光、统之命尽在一时。
nún hòu tǒng sǐ sān rì ér guāng sǐ
”黁后统死三日而光死。
nún cháng yuē liáng zhōu qiān guāng diàn hòu dāng yǒu suǒ tóu xiān bēi jū zhī
黁尝曰：“凉州谦光殿后当有索头鲜卑居之。
zhōng yú tū fā nù tán jǔ qú méng xùn dié jù gū zāng
”终于秃发傉檀、沮渠蒙逊迭据姑臧。
nún xìng biǎn kù bù wéi shì shù suǒ fù
黁性褊酷，不为士庶所附。
zhàn bài bēn qǐ fú qián guī
战败，奔乞伏干归。
qián guī bài rù yáo xìng
干归败，入姚兴。
nún yǐ miè yáo zhě jìn suì jiāng qī zǐ nán bēn wèi zhuī bīng suǒ shā yě
黁以灭姚者晋，遂将妻子南奔， 为追兵所杀也。
jiū mó luó shí tiān zhú rén yě
鸠摩罗什，天竺人也。
shì wèi guó xiāng
世为国相。
fù jiū mó luó yán cōng yì yǒu dà jié jiāng sì xiàng wèi nǎi cí bì chū jiā dōng dù cōng lǐng
父鸠摩罗炎，聪懿有大节，将嗣相位，乃辞避出家，东渡葱岭。
qiū cí wáng wén qí míng jiāo yíng zhī qǐng wèi guó shī
龟兹王闻其名，郊迎之，请为国师。
wáng yǒu mèi nián èr shí cái wù míng mǐn zhū guó jiāo pìn bìng bù xǔ jí jiàn yán xīn yù dāng zhī wáng nǎi bī yǐ qī yān
王有妹，年二十，才悟明敏，诸国交娉，并不许，及见炎，心欲当之，王乃逼以妻焉。
jì ér luō shén zài tāi qí mǔ huì jiě bèi cháng
既而罗什在胎，其母慧解倍常。
jí nián qī suì mǔ suì yǔ jù chū jiā
及年七岁，母遂与俱出家。
luō shén cóng shī shòu jīng rì sòng qiān jié jié yǒu sān shí èr zì fán sān wàn èr qiān yán yì yì zì tōng
罗什从师受经，日诵千偈，偈有三十二字，凡三万二千言，义亦自通。
nián shí èr qí mǔ xié dào shā lēi guó wáng shén zhòng zhī suì tíng shā lēi yī nián
年十二， 其母携到沙勒，国王甚重之，遂停沙勒一年。
bó lǎn wǔ míng zhū lùn jí yīn yáng xīng suàn mò bù bì jǐn miào dá jí xiōng yán ruò fú qì
博览五明诸论及阴阳星算，莫不必尽， 妙达吉凶，言若符契。
wéi xìng lǜ dá bù jū xiǎo jiǎn xiū xíng zhě pō gòng yí zhī
为性率达，不拘小检，修行者颇共疑之。
rán luō shén zì dé yú xīn wèi cháng jiè yì zhuān yǐ dà chéng wèi huà zhū xué zhě jiē gòng shī yān
然罗什自得于心， 未尝介意，专以大乘为化，诸学者皆共师焉。
nián èr shí qiū cí wáng yíng zhī hái guó guǎng shuō zhū jīng sì yuǎn xué tú mò zhī néng kàng
年二十，龟兹王迎之还国，广说诸经， 四远学徒莫之能抗。
yǒu qǐng luō shén mǔ cí qiū cí wáng wǎng tiān dǔ liú luō shén zhù wèi zhī yuē fāng děng shēn jiào bù kě sī yì chuán zhī dōng tǔ wéi ěr zhī lì
有顷，罗什母辞龟兹王往天竺，留罗什住，谓之曰：“方等深教，不可思议， 传之东土，惟尔之力。
dàn yú rǔ wú lì qí kě rú hé
但于汝无利，其可如何？
shén yuē bì shǐ dà huà liú chuán suī kǔ ér wú hèn
”什曰：“必使大化流传，虽苦而无恨。
mǔ zhì tiān zhú dào chéng jìn dēng dì sān guǒ
”母至天竺，道成，进登第三果。
xī yù zhū guó xián fú luō shén shén jùn měi zhì jiǎng shuō zhū wáng jiē cháng guì zuò cè lìng luō shén jiàn ér dēng yān
西域诸国咸伏罗什神俊，每至讲说，诸王皆长跪坐侧，令罗什践而登焉。
fú jiān wén zhī mì yǒu yíng luō shén zhī yì
苻坚闻之，密有迎罗什之意。
huì tài shǐ zòu yún yǒu xīng jiàn wài guó fēn yě dāng yǒu dà zhì rù fǔ zhōng guó
会太史奏云：“有星见外国分野，当有大智入辅中国。
jiān yuē zhèn wén xī yù yǒu jiū mó luó shí jiāng fēi cǐ yá
”坚曰：“朕闻西域有鸠摩罗什，将非此邪？
nǎi qiǎn xiāo qí jiāng jūn lǚ guāng děng lǜ bīng qī wàn xi fá qiū cí wèi guāng yuē ruò huò luō shén jí chí yì sòng zhī
” 乃遣骁骑将军吕光等率兵七万，西伐龟兹，谓光曰：“若获罗什，即驰驿送之。
guāng jūn wèi zhì luō shén wèi qiū cí wáng bái chún yuē guó yùn shuāi yǐ dāng yǒu qíng dí cóng rì xià lái yi gōng chéng zhī wù kàng qí fēng
” 光军未至，罗什谓龟兹王白纯曰：“国运衰矣，当有勍敌从日下来，宜恭承之，勿抗其锋。
chún bù cóng chū bīng jù zhàn guāng suì pò zhī nǎi huò luō shén
”纯不从，出兵距战，光遂破之，乃获罗什。
guāng jiàn qí nián chǐ shàng shǎo yǐ fán rén xì zhī qiáng qī yǐ qiū cí wáng nǚ luō shén jù ér bù shòu cí shén kǔ zhì
光见其年齿尚少，以凡人戏之，强妻以龟兹王女，罗什距而不受，辞甚苦至。
guāng yuē dào shì zhī cāo bù yú xiān fù hé suǒ gù cí
光曰：“道士之操不逾先父，何所固辞？
nǎi yǐn yǐ chún jiǔ tóng bì mì shì
”乃饮以醇酒，同闭密室。
luō shén bèi bī suì qī zhī
罗什被逼，遂妻之。
guāng hái zhōng lù zhì jūn yú shān xià jiàng shì yǐ xiū luō shén yuē zài cǐ bì láng bèi yi xǐ jūn lǒng shàng
光还，中路置军于山下， 将士已休，罗什曰：“在此必狼狈，宜徙军陇上。
guāng bù nà
”光不纳。
zhì yè guǒ dà yǔ hóng liáo bào qǐ shuǐ shēn shù zhàng sǐ zhě shù qiān rén guāng mì yì zhī
至夜，果大雨，洪潦暴起，水深数丈，死者数千人，光密异之。
guāng yù liú wáng xī guó luō shén wèi guāng yuē cǐ xiōng wáng zhī de bù yí yān liú zhōng lù zì yǒu fú dì kě jū
光欲留王西国，罗什谓光曰：“此凶亡之地，不宜淹留，中路自有福地可居。
guāng hái zhì liáng zhōu wén fú jiān yǐ wèi yáo cháng suǒ hài yú shì qiè hào hé yòu
”光还至凉州，闻苻坚已为姚苌所害，于是窃号河右。
shǔ gū zāng dà fēng luō shén yuē bù xiáng zhī fēng dāng yǒu jiān pàn rán bù láo zì dìng yě
属姑臧大风，罗什曰：“不祥之风当有奸叛，然不劳自定也。
é ér yǒu pàn zhě xún jiē tiǎn miè
”俄而有叛者，寻皆殄灭。
jǔ qú méng xùn xiān tuī jiàn kāng tài shǒu duàn yè wéi zhǔ guāng qiǎn qí zi zuǎn lǜ zhòng tǎo zhī
沮渠蒙逊先推建康太守段业为主，光遣其子纂率众讨之。
shí lùn wèi yè děng wū hé zuǎn yǒu wēi shēng shì bì quán kè
时论谓业等乌合，纂有威声，势必全克。
guāng yǐ fǎng luō shén dá yuē cǐ xíng wèi jiàn qí lì
光以访罗什，答曰：“此行未见其利。
jì ér zuǎn bài yú hé lí é yòu guō nún qǐ bīng zuǎn qì dà jūn qīng hái fù wèi nún suǒ bài jǐn yǐ shēn miǎn
”既而纂败于合黎，俄又郭黁起兵，纂弃大军轻还，复为黁所败，仅以身免。
zhōng shū jiān zhāng zī bìng guāng bó yíng jiù liáo
中书监张资病，光博营救疗。
yǒu wài guó dào rén luō chā yún néng chà zī bìng
有外国道人罗叉，云能差资病。
guāng xǐ gěi cì shén zhòng
光喜，给赐甚重。
luō shén zhī chā kuáng zhà gào zī yuē chā bù néng wèi yì tú fán fèi ěr
罗什知叉诳诈，告资曰：“叉不能为益，徒烦费耳。
míng yùn suī yǐn kě yǐ shì shì yě
冥运虽隐，可以事试也。
nǎi yǐ wǔ sè sī zuò shéng jié zhī shāo wèi huī mò tóu shuǐ zhōng huī ruò chū shuǐ hái chéng shéng zhě bìng bù kě yù
”乃以五色丝作绳结之，烧为灰末，投水中，灰若出水还成绳者，病不可愈。
xū yú huī jù fú chū fù wèi shéng chā liáo guǒ wú xiào shǎo rì zī wáng
须臾，灰聚浮出，复为绳，叉疗果无效，少日资亡。
qǐng zhī guāng sǐ zuǎn lì
顷之，光死，纂立。
yǒu zhū shēng zǐ yī shēn sān tóu
有猪生子，一身三头。
lóng chū dōng xiāng jǐng zhōng yú diàn qián pán wò bǐ dàn shī zhī
龙出东箱井中，于殿前蟠卧，比旦失之。
zuǎn yǐ wéi měi ruì hào qí diàn wèi lóng xiáng diàn
纂以为美瑞，号其殿为龙翔殿。
é ér yǒu hēi lóng shēng yú dāng yáng jiǔ gōng mén zuǎn gǎi jiǔ gōng mén wèi lóng xīng mén
俄而有黑龙升于当阳九宫门，纂改九宫门为龙兴门。
luō shén yuē bǐ rì qián lóng chū yóu shǐ yāo biǎo yì lóng zhě yīn lèi chū rù yǒu shí ér jīn lǚ jiàn zé wèi zāi shěng bì yǒu xià rén móu shàng zhī biàn
罗什曰：“比日潜龙出游，豕妖表异，龙者阴类，出入有时，而今屡见， 则为灾眚，必有下人谋上之变。
yi kè jǐ xiū dé yǐ dá tiān jiè
宜克己修德，以答天戒。
zuǎn bù nà hòu guǒ wèi lǚ chāo suǒ shā
”纂不纳，后果为吕超所杀。
luō shén zhī zài liáng zhōu jī nián lǚ guāng fù zǐ jì bù hóng dào gù yùn qí shēn jiě wú suǒ xuān huà
罗什之在凉州积年，吕光父子既不弘道，故蕴其深解，无所宣化。
yáo xìng qiǎn yáo shuò dé xi fá pò lǚ lóng nǎi yíng luō shén dài yǐ guó shī zhī lǐ réng shǐ rù xi míng gé jí xiāo yáo yuán yì chū zhòng jīng
姚兴遣姚硕德西伐，破吕隆，乃迎罗什，待以国师之礼，仍使入西明阁及逍遥园，译出众经。
luō shén duō suǒ àn sòng wú bù jiū qí yì zhǐ jì lǎn jiù jīng duō yǒu pī miù yú shì xìng shǐ shā mén sēng ruì sēng zhào děng bā bǎi yú rén chuán shòu qí zhǐ gèng chū jīng lùn fán sān bǎi yú juǎn
罗什多所暗诵，无不究其义旨，既览旧经多有纰缪，于是兴使沙门僧睿、僧肇等八百余人传受其旨，更出经论，凡三百余卷。
shā mén huì ruì cái shi gāo míng cháng suí luō shén chuán xiě luō shén měi wèi huì ruì lùn xī fāng cí tǐ shāng lüè tóng yì yún tiān zhú guó sú shén chóng wén zhì qí gōng shāng tǐ yùn jīng rù guǎn xián wéi shàn
沙门慧睿才识高明，常随罗什传写，罗什每为慧睿论西方辞体，商略同异，云：“天竺国俗甚重文制，其宫商体韵，经入管弦为善。
fán jìn guó wáng bì yǒu zàn dé jīng zhōng jì sòng jiē qí shì yě
凡觐国王，必有赞德，经中偈颂，皆其式也。
luō shén yǎ hǎo dà chéng zhì zài fū yǎn cháng tàn yuē wú ruò zhe bǐ zuò dà chéng ā pí tán fēi jiā zhān zi bǐ yě
”罗什雅好大乘，志在敷演，常叹曰：“吾若著笔作大乘阿毗昙，非迦旃子比也。
jīn shēn shí zhě jì guǎ jiāng hé suǒ lùn
今深识者既寡，将何所论！
wéi wèi yáo xìng zhe shí xiàng lùn èr juǎn xìng fèng zhī ruò shén
” 惟为姚兴著《实相论》二卷，兴奉之若神。
cháng jiǎng jīng yú cǎo táng sì xìng jí cháo chén dà dé shā mén qiān yǒu yú rén sù róng guān tīng luō shén hū xià gāo zuò wèi xìng yuē yǒu èr xiǎo r dēng wú jiān yù zhāng xū fù rén
尝讲经于草堂寺，兴及朝臣、大德沙门千有余人肃容观听，罗什忽下高坐，谓兴曰：“有二小儿登吾肩，欲鄣须妇人。
xìng nǎi zhào gōng nǚ jìn zhī yī jiāo ér shēng èr zi yān
”兴乃召宫女进之，一交而生二子焉。
xìng cháng wèi luō shén yuē dà shī tīng míng chāo wù tiān xià mò èr hé kě shǐ fǎ zhǒng shǎo sì
兴尝谓罗什曰：“大师听明超悟，天下莫二，何可使法种少嗣。
suì yǐ jì nǚ shí rén bī lìng shòu zhī
”遂以伎女十人，逼令受之。
ěr hòu bú zhù sēng fāng bié lì jiě shè
尔后不住僧坊，别立解舍。
zhū sēng duō xiào zhī
诸僧多效之。
shén nǎi jù zhēn yíng bō yǐn zhū sēng wèi zhī yuē ruò néng jiàn xiào shí cǐ zhě nǎi kě chù shì ěr
什乃聚针盈钵，引诸僧谓之曰： “若能见效食此者，乃可畜室耳。
yīn jǔ bǐ jìn zhēn yǔ cháng shí bù bié zhū sēng kuì fú nǎi zhǐ
”因举匕进针，与常食不别，诸僧愧服乃止。
bēi dù bǐ qiū zài péng chéng wén luō shén zài cháng ān nǎi tàn yuē wú yǔ cǐ zi xì bié sān bǎi yú nián xiāng jiàn yǎo rán wèi qī chí yǒu yù yú lái shēng ěr
杯渡比丘在彭城，闻罗什在长安，乃叹曰：“吾与此子戏，别三百余年，相见杳然未期，迟有遇于来生耳。
luō shén wèi zhōng shǎo rì jué sì dà bù yù nǎi kǒu chū sān fān shén zhòu lìng wài guó dì zǐ sòng zhī yǐ zì jiù wèi jí zhì lì zhuǎn jué wēi dài yú shì lì jí yǔ zhòng sēng gào bié yuē yīn fǎ xiāng yù shū wèi jìn xīn fāng fù hòu shì cè chuàng kě yán
”罗什未终少日，觉四大不愈，乃口出三番神咒，令外国弟子诵之以自救，未及致力，转觉危殆，于是力疾与众僧告别曰：“因法相遇， 殊未尽心，方复后世，恻怆可言。
sǐ yú cháng ān
”死于长安。
yáo xìng yú xiāo yáo yuán yī wài guó fǎ yǐ huǒ fén shī xīn miè xíng suì wéi shé bù làn
姚兴于逍遥园依外国法以火焚尸， 薪灭形碎，惟舌不烂。
shā mén yù huò zhě bù zhī hé xǔ rén yě
沙门昙霍者，不知何许人也。
tū fā nù tán shí cóng hé nán lái chí yī xī zhàng lìng rén guì yuē cǐ shì bō rě yǎn fèng zhī kě yǐ dé dào
秃发傉檀时从河南来，持一锡杖，令人跪曰： “此是般若眼，奉之可以得道。
shí rén xián yì zhī
”时人咸异之。
huò yí yǐ yī fú shòu ér tóu zhī yú hé hòu rì yǐ huán qí běn zhǔ yī wú suǒ wū
或遗以衣服，受而投之于河，后日以还其本主，衣无所污。
xíng bù rú fēng yún yán rén sǐ shēng guì jiàn wú háo lí zhī chà
行步如风云，言人死生贵贱无毫厘之差。
rén huò cáng qí xī zhàng yù huò dà kū shù shēng bì mù xū yú qǐ ér qǔ zhī xián qí qí shén yì mò néng cè yě
人或藏其锡杖， 昙霍大哭数声，闭目须臾，起而取之，咸奇其神异，莫能测也。
měi wèi nù tán yuē ruò néng ān zuò wú wéi zé tiān xià kě dìng zuò yìn kè chāng rú qí qióng bīng hǎo shā huò jiāng jí jǐ
每谓傉檀曰：“若能安坐无为，则天下可定，祚胤克昌，如其穷兵好杀，祸将及己。
rén rǔ tán bù néng cóng
”亻辱檀不能从。
nù tán nǚ bìng shén qǐng jiù liáo yù huò yuē rén zhī shēng sǐ zì yǒu dìng qī shèng rén yì bù néng zhuǎn huò wéi fú yù huò ān néng yán mìng yá
傉檀女病甚，请救疗，昙霍曰：“人之生死自有定期，圣人亦不能转祸为福，昙霍安能延命邪！
zhèng kě zhī zǎo wǎn ěr
正可知早晚耳。
nù tán gù qǐng zhī
”傉檀固请之。
shí hòu gōng mén bì yù huò yuē jí kāi hòu mén jí kāi mén zé shēng bù jí zé sǐ
时后宫门闭，昙霍曰：急开后门，及开门则生，不及则死。
nù tán mìng kāi zhī bù jí ér sǐ
”傉檀命开之，不及而死。
hòu bīng luàn bù zhī suǒ zài yě
后兵乱，不知所在也。
tái chǎn zì guó jùn shàng luò rén hàn shì zhōng chóng zhī hòu yě
台产，字国俊，上洛人，汉侍中崇之后也。
shǎo zhuān jīng shì yì shàn tú chèn mì wěi tiān wén luò shū fēng jiǎo xīng suàn liù rì qī fēn zhī xué yóu shàn wàng qì zhàn hòu tuī bù zhī shù
少专京氏《易》，善图谶、秘纬、 天文、洛书、风角、星算、六日七分之学，尤善望气、占候、推步之术。
yǐn jū shāng luò nán shān jiān shàn jīng xué fàn qíng jiào shòu bù jiāo dāng shì
隐居商洛南山，兼善经学，泛情教授，不交当世。
liú yào shí zāi yì tè shèn mìng gōng qīng gè jǔ bó shí zhí yán zhī shì yī rén
刘曜时，灾异特甚，命公卿各举博识直言之士一人。
qí dà sī kōng liú jūn jǔ chǎn
其大司空刘均举产。
yào qīn lín dōng táng qiǎn zhōng huáng mén cè wèn zhī chǎn jí yán qí gù
曜亲临东堂，遣中黄门策问之，产极言其故。
yào lǎn ér jiā zhī yǐn jiàn fǎng yǐ zhèng shì
曜览而嘉之，引见，访以政事。
chǎn liú tì xū xī jù chén zāi biàn zhī huò zhèng huà zhī quē cí shén kěn zhì
产流涕歔欷，具陈灾变之祸，政化之阙，辞甚恳至。
yào gǎi róng lǐ zhī shǔ wèi bó shì jì jiǔ jiàn yì dài fū lǐng tài shǐ lìng
曜改容礼之，署为博士祭酒、谏议大夫，领太史令。
zhì míng nián ér qí yán jiē yàn yào mí zhòng zhī zhuǎn tài zhōng dài fū suì zhōng sān qiān
至明年而其言皆验，曜弥重之， 转太中大夫，岁中三迁。
lì wèi shàng shū guāng lù dài fu tài zǐ shǎo shī wèi tè jìn jīn zhāng zǐ shòu jué guān zhōng hóu
历位尚书、光禄大夫、太子少师，位特进，金章紫绶，爵关中侯。
shǐ chén yuē chén dài děng zhū zǐ bìng gāi qià fén diǎn yán jīng shù shù jiū tuī bù zhī yōu wēi qióng yīn yáng zhī mì ào suī qián dài jīng guǎn hé yǐ jiā zhī
史臣曰：陈戴等诸子并该洽坟典，研精数术，究推步之幽微，穷阴阳之秘奥， 虽前代京管，何以加之！
guō nún zhī yǒu jìn zhī wáng yáo qù yáo yǐ guī jìn zhuī bīng yǎn jí zhì bì zhōng tú sī zé yuǎn jiàn qiū háo bù néng jìn zhī mù jié
郭黁知有晋之亡姚，去姚以归晋，追兵奄及，致毙中途， 斯则远见秋毫，不能近知目睫。
chéng shén yuán zì xiá yì lái yóu zhū xià
澄什爰自遐裔，来游诸夏。
shén jì zhào jiàn xīng xiàng chéng nǎi qū yì guǐ shén bìng tōng yōu dòng míng chuí wén chǎn jiào liàng jiàn zhēn yú dào yì fēi qǔ guì yú tā shān yáo shí fèng zhī ruò shén liáng yǒu yǐ yě
什既兆见星象，澄乃驱役鬼神，并通幽洞冥，垂文阐教，谅见珍于道艺，非取贵于他山，姚石奉之若神， 良有以也。
bào wú wáng xìng děng huò jiǎ líng dào jué huò shòu jiào shén fāng suì néng yā shèng ráng zāi yǐn wén zhāng yì suī huò jī yú yāo wàng pō yǒu yì yú shì yòng zhě yān
鲍、吴、王、幸等或假灵道诀，或受教神方，遂能厌胜禳灾，隐文彰义， 虽获讥于妖妄，颇有益于世用者焉。
rán ér shuò xué tōng rén wèi yi wǎng pèi
然而硕学通人，未宜枉辔。
zàn yuē chuán xù zāi xiáng shū chēng guī shì
赞曰：《传》叙灾祥，《书》称龟筮。
yīng rú yǐng xiǎng yè ruò fú qì
应如影响，叶若符契。
guài lì luàn shén guǐ shí huò shì
怪力乱神，诡时惑世。
chóng shàng fú yǐ bì zhì liú bì
崇尚弗已，必致流弊。