chū sì rì zì tuó pǔ qǔ dào zhì tài píng
初四日自驮朴〔取道至太平。
xī nán xíng yī lǐ yǒu shí yuán dōng qǐ jiāng àn xi shǔ yú shān shì wèi zuǒ zhōu chóng shàn fēn jiè
〕西南行一里，有石垣东起江岸，西属于山，是为左州、崇善分界。
yóu yuán chū xún shān sù jiāng nán xíng sān lǐ yuè yī hé jiàn yòu sì lǐ wèi xīn pù shù jiā zhī jù
由垣出，循山溯江南行，三里，越一涸涧，又四里为新铺，数家之聚。
jiāng liú cóng zhèng nán lái lù lù suì xī nán zhuǎn
江流从正南来，陆路遂西南转。
sì lǐ fù guò yī hé jiàn jiàn dǐ duō shí shàng yǒu bēng qiáo yuē chōng dēng qiáo
四里，复过一涸涧，涧底多石，上有崩桥，曰冲登桥。
qí nèi yǒu bǎo
其内有堡。
cóng cǐ nán shàng pán zhì gāng fù sān lǐ fù yǔ jiāng yù
从此南上，盘陟冈阜三里，复与江遇。
qí shàng yǒu yíng fáng shù jiā yuē bēng kān
其上有营房数家，曰崩勘。
yòu nán wǔ lǐ zhuǎn yī shān zuǐ qí hòu shān zhōng yǒu cūn yuē tuó dǔ
又南五里，转一山嘴，其后山中有村曰驮竺。
pán qí dōng chuí nǎi xún shān nán xī xiàng xíng yú shì huí yá lián pián shàng bì shén jùn bá xià shí shén líng lóng
盘其东垂，乃循山南西向行，于是回崖联蹁，上壁甚峻拔，下石甚玲珑。
èr lǐ lù nán fù tū yī wēi fēng suì rù shān jiā
二里，路南复突一危峰，遂入山夹。
pán zhī ér xi yòu yī lǐ zhuǎn nán èr lǐ dēng mèi niang shān
盘之而西又一里，转南二里，登媚娘山。
qí chù fēng luán sì hé zhōng xuán yī tǔ fù wèi jí
其处峰峦四合，中悬一土阜为脊。
yuè zhī ér nán xià dōng nán sān lǐ lù cè yǒu dàn shēn kēng yī yuán míng lóng jǐng
越之而南下，东南三里，路侧有窞ｄàｎ深坑一圆，名龙井。
xià zhuì wǔ liù zhàng sì wéi dà jìng sān zhàng jù chún shí huán bì
下坠五六丈，四围大径三丈，俱纯石环壁。
zhuì kōng zhui dèng ér xià xià dǐ shèn píng dōng běi liè yī mén tòu mén yǐ rù qí nèi shuǐ shēng chán chán lù suì hūn hēi
坠空缀磴而下，下底甚平，东北裂一门，透门以入，其内水声潺潺，路遂昏黑。
jiàn yá mén xì qí xià hū shēn bù kě cè
践崖扪隙，其下忽深不可测。
jiǔ zhī guāng jiàn qǐ huí jiàn suǒ rù chù yī shí zhù xì ruò bì sǔn zhōng xuán qí jiān shàng xià lián shǔ páng yǒu shí bǎn píng guǐ zhì fàng báo ruò piàn yún shēng ruò jiá jī jīn shù
久之，光渐启，回见所入处，一石柱细若碧笋，中悬其间，上下连属，旁有石板平庋ｇｕǐ置放，薄若片云，声若戛ｊｉá击金树。
zhì qí dòng suī bù shèn hóng ér qí miào de zhī lù páng yì yì yě
至其洞，虽不甚宏而奇妙，得之路旁，亦异也。
qí shàng yǒu yī tíng jiāng jiù pǐ
其上有一亭，将就圮。
zì tuó pǔ lù xíng zhì tài píng zhé jiàn gāng tuó pán xuán sì huán zhōng zhuì shēn zhě wèi jǐng qiǎn zhě wèi tián shàng xià yì xué bǐ cǐ gòng dàn
〔自驮朴陆行至太平，辄见冈陀盘旋，四环中坠，深者为井，浅者为田，上下异穴，彼此共窞。
gài tā chǔ shuǐ jiē zhuǎn xiá chū bì yǒu yī xiè shuǐ mén wéi cǐ dì míng xiè jiàn shén shǎo shuǐ jiē cóng dì zhōng tòu qù qiào zhī zhí zhuì zhě xià xiàn wú dǐ
盖他处水皆转峡出，必有一泄水门，惟此地明泄涧甚少，水皆从地中透去，窍之直坠者，下陷无底；
páng tōng zhě zé dǐ píng kě zhí wǔ jià jí wǔ gǔ fàn zhǐ liáng shí zuò wù
旁通者，则底平可植五稼即五谷，泛指粮食作物。
lù páng dà dǐ jiē shì
路旁大抵皆是。
wéi lóng jǐng xià xiàn yóu yǒu dǐ gù de zhuì wán yān
惟龙井下陷犹有底，故得坠玩焉。
yóu cǐ xī nán chū shān yòu sì lǐ ér jiāng zì hú guān dōng chuí běi xiàng ér zhì
由此西南出山，又四里，而江自壶关东垂北向而至。
sù zhī fù nán èr lǐ shēng zhì gāng fù yòu èr lǐ dǐ hú guān
溯之复南二里，升陟冈阜又二里，抵壶关。
guān nèi jiù wéi shǒu guān dì shè sì wǔ jiān jīn yǒu cài zhāi lǎo hé shàng jiàn yìng xiá ān yú zuǒ yòu gài chá tíng yú hòu
关内旧惟守关第舍四、五间，今有菜斋老和尚建映霞庵于左，又盖茶亭于后。
yú yǐ xià wǔ dǐ ān suì liú qì yú zhōng
余以下午抵庵，遂留憩于中。
cài zhāi běi rén nián liù shí yī suì cān fǎng yǐ biàn hǎi nèi
菜斋，北人，年六十一岁，参访已遍海内。
suǒ shí wéi dàn cài èr yú bù yòng lì mǐ jiàn cǐ dì huāng luò tè jiàn ān jiē zhòng qì shí yú ān zhě shù shí rén suī jiǔ ér bù jìn yān
所食惟淡菜二盂，不用粒米，见此地荒落，特建庵接众，憩食于庵者数十人，虽久而不靳焉。
cài zhāi fǎ míng rú xǐ tú míng hǎi rùn
菜斋法名如喜，徒名海润。
hú guān zài tài píng jùn jīn chóng zuǒ xiàn chéng běi yī lǐ yú
壶关在太平府城北一里多处。
lì jiāng xi zì lóng zhōu lái dǐ guān zhī xi zhé ér nán rào chéng nán dōng zhuǎn ér běi fù dǐ guān zhī dōng nǎi dōng běi liú qù
丽江西自龙州来，抵关之西，折而南，绕城南，东转而北，复抵关之东，乃东北流去。
guān zhī dōng xī zhèng dāng shuǐ zhī shù chù ruò hú zhī xiàng xiāng jù bù jí yī lǐ
关之东西，正当水之束处，若壶之项，相距不及一里。
shǔ ér yuán zhī shè guān yú zhōng wèi běi mén suǒ yuè
属而垣之，设关于中，为北门锁钥。
qí nán jiāng liú huí qǔ jiān ruò hú zhī fù zé jùn chéng yǐ yān
其南江流回曲间，若壶之腹，则郡城倚焉。
chéng zhōng zòng héng xiāng jù yì gè yī lǐ dōng xī nán sān miàn jù bīn yú jiāng
城中纵横相距亦各一里，东西南三面俱濒于江。
chéng zhōng jū shè huāng luò qiān hù suǒ mén jù yǐ máo gài
城中居舍荒落，千户所门俱以茅盖。
chéng wài wéi dōng běi yǒu mín diàn huán huì huán rào yú jù yī wàng huāng máo shè ér yǐ
城外惟东北有民店阛阓ｈｕáｎｈｕì环绕，余俱一望荒茅舍而已。
qīng lián shān zài jùn chéng běi èr shí yú lǐ zhòng luán běi zhàng tiān bàn
青莲山在郡城北二十余里，〔重峦北障天半。
qí zhī nán xiàng dōng xià zhě jí mèi niang lǐng xi xià wèi bì yún dòng
其支南向，东下者即媚娘岭，西下为〕碧云洞。
dòng zài hú guān zhèng xi èr lǐ qīng lián shān nán xià zhī zhī yě
〔洞〕在壶关正西二里，青莲山南下之支也。
shí fēng tū wù dòng chuān fēng bàn mén dōng xiàng
〔石峰突兀，洞穿峰半，门东向。
xiān cóng běi lù shàng sān zhé bǎn dōng xiàng tòu shí xì yuē tiān mén de píng tái yān
先从北麓上三折坂，东向透石隙曰天门，得平台焉。
dòng mén yǔ qí shàng
洞门屿其上。
mén xiá ér gāo nèi nán zhuǎn kōng kuò shēn àn shàng tòu shān dǐng yǐn guāng yī xiàn kōng méng xià
门狭而高，内南转，空阔深暗，上透山顶，引光一线空蒙下。
guāng xià yǒu dà shì kān běi xiàng zhōng zuò xiàng hòu yǒu dàn shēn xiàn jù zhú zhī chén hēi
光下有大士龛，北向，中坐像，后有窞深陷，炬烛之沉黑；
yòu yī xué nán qù bù zhī qí dǐ
又一穴南去，不知其底。
cǐ xià céng yě
此下层也。
qí shàng céng gé dàn zhī nán fù bì wèi mén
其上层隔窞之南，复辟为门；
mén qián liè shuāng zhù shàng píng guǐ liǎng pén yuē bǎo pén
门前列双柱，上平庋两盆曰“宝盆”。
xiān chū dà shì xiàng yòu bì chuān xiǎo xué nán xià dàn cè yóu shuāng zhù zhōng dǐ bǎo pén xià
先出大士像右壁，穿小穴南下窞侧，由双柱中抵宝盆下。
tòu mén rù shǐ pō ài
透门入，始颇隘；
lián jìn mén liǎng chóng jiàn zhuǎn dōng shàng zé qióng rán gāo zhāng tiān guāng xià jìn yī mén nán xiàng chū wèi tōng tiān qiào
连进门两重，渐转东上，则穹然高张，天光下进，一门南向出为通天窍。
lì jí shàng chū dòng mén wài yì yǒu tái shèn píng xià kàn píng hè yǔ dōng xiàng mén wú yì
历级上，出洞门外，亦有台甚平，下瞰平壑，与东向门无异。
yóu dà shì xiàng zuǒ bì xi chuān xiǎo xué qū zhé rù liǎng bì xiá zhuǎn xià fú wèi ài mén
由大士像左壁西穿小穴曲折入，两壁狭转，下伏为隘门；
tòu mén jìn hū shàng pán rú fù zhōng
透门进，忽上盘如覆钟；
fán jìn sì mén lián pán ér shàng zhě yì sì wǔ chù nǎi chū
凡进四门，连盘而上者，亦四五处，乃出。
yú dà shì xiàng zuǒ bì shāo běi yòu xi chuān xiǎo xué jiàn běi zhuǎn zé xiā rán zhōng tōng shān yǐng píng tòu liè yī mén běi xiàng hào yuē pán lóng kū
于大士像左壁稍北，又西穿小穴，渐北转，则岈然中通，山影平透，裂一门北向，号曰盘龙窟。
cǐ dòng zhōng shèng yě
此洞中胜也。
běi mén wài yá shí héng dài shān yāo dōng dá tiān mén xi dǐ yī fēi yá xià shàng fù xià qiàn
北门外，崖石横带山腰，东达天门，西抵一飞崖下，上覆下嵌。
yá bù shèn gāo shàng xià jù jué bì zhōng xū ér héng dài zhě hé píng láng fù xiè wú kuì qún fēng xiàn cuì míng
崖不甚高，上下俱绝壁，中虚而横带者，合平廊复榭，无愧“群峰献翠”名。
běi kàn shēn wù zhòng luán qián gǒng jiào dōng nán èr tái yòu zuò yī guān
北瞰深坞，重峦前拱，较东南二台，又作一观。
yóu yá dōng pān shí è xi wàng fēng dǐng lián bàn cuò luò zhōng yǒu yī shí dōng wān kōng míng wèi màn shēn shí xuē bù dé pān jiē
由崖东攀石萼西望，峰顶莲瓣错落，中有一石，东剜空明，为蔓深石削，不得攀接。
réng cóng pán lóng kū rù chū dōng tái yǎng tiào dòng nán fēng liè qí yá huí huán yī xiá
仍从盘龙窟入，出东台，仰眺洞南，峰裂岐崖，回环一峡。
nǎi pān zhī yuán xì shàng zhí lì xiá fēng zǎn hé zhōng fù yǒu dōng xiàng dòng nèi jiē sǒng shí zǎn kōng xì liè yuān zhuì xuē bù shòu zhǐ fǔ kàn mò kuī qí dǐ shí kuài tóu zhī shēng lì lì bù xiū xià jí dà shì kān zhōng chéng shòu zhuì guāng chù yě
乃攀枝援隙上，直历峡峰攒合中，复有东向洞，内皆耸石攒空，隙裂渊坠，削不受趾，俯瞰莫窥其底，石块投之，声历历不休，下即大士龛中承受坠光处也。
zhì cǐ dòng wài shèng shǐ jǐn
至此洞外胜始尽。
cǐ dòng xiàng wú qí míng wàn lì guǐ chǒu cān róng gù fèng xiáng kāi dào dié dèng míng zhī yuē bì yún wèi lì jiāng shèng dì yī
〕此洞向无其名，万历癸丑参戎顾凤翔开道叠磴，名之曰碧云，为丽江胜第一。
gù nǎi huá tíng rén sōng jiāng xiàn rén
顾乃华亭人，松江县人。
bái yún yán zài hú guān zhèng dōng sì lǐ lù yóu jùn chéng dōng dù jiāng shì wèi guī lóng cūn tóng jīn zuò guī lǒng
白云岩在壶关正东四里，路由郡城东渡江，是为归龙村峒今作归垅。
zài jiāng dōng àn tài píng gé jiāng jí jiāng zhōu shǔ
在江东岸，太平隔江即江州属。
shì cūn xī yǒu guài chū mò jiāng tán wéi hài jiāng zhōu tài píng rén jù mò néng zhì ér sī míng dú lái shí ér shā zhī qí hài nǎi xi
是村昔有怪出没江谭，为害江州、太平，人俱莫能制，而思明独来时而杀之，其害乃息。
gù jiāng zhōu yǐ cǐ yī tóng sī míng wèi sī míng shǔ jīn cǐ tóng dōng nán běi sān miàn jù jiè jiāng zhōu ér xi dǐ yú jiāng wèi tài píng fǔ jìn tài píng chéng zhě wéi cǐ yī cūn ér yòu yuǎn shǔ sī míng yì yòng yì yě
故江州以此一峒思明，为思明属，今此峒东南北三面俱届江州，而西抵于江，为太平府，近太平城者惟此一村，而又远属思明，亦用异也。
shí mén táng zài hú guān wài dōng běi bàn lǐ
石门塘在壶关外东北半里。
lǎo hǔ yán zài hú guān nèi xī nán bàn lǐ
老虎岩在壶关内西南半里。
tóng gǔ zài jùn chéng nèi chéng huáng miào wèi mǎ fú bō yí wù shēng rú hǒu hǔ ér zhuàng shén yì
铜鼓在郡城内城隍庙，为马伏波遗物，声如吼虎，而状甚异。
wén zhì fǔ gè dào yì yǒu yī èr jiē de zhī dì zhōng zhě
闻制府各道亦有一二，皆得之地中者。
tǔ rén shén zhòng zhī jiān yǒu jué de jià yì bǎi niú
土人甚重之，间有掘得，价易百牛。
chū wǔ rì chén cān hòu jí dú dù guī lóng gòng sì lǐ xi xún bái yún yán
初五日晨餐后，即独渡归龙，共四里，西循白云岩。
huāng pō cǎo sāi méi dǐng méng miàn shàng jì bù kān tiào wàng xià fù yǒu máng cǎo zǎn rù wà kù jiān jǔ zú zhēn cì qǐng kè bù kě rěn shù bù chú wà jiě kù sōu shuā jìng jìn fu zài jǔ zú fù réng qián yǐ
荒坡草塞，没顶蒙面，上既不堪眺望，下复有芒草攒入袜裤间，举足针刺，顷刻不可忍，数步除袜解裤，搜刷净尽，甫再举足，复仍前矣。
yǐ yǒu yī xiǎo shuǐ zì dōng nán xiá zhōng chū běi yíng yán qián shàng fù téng wàn xià chuō jiāng ní jiē shè shén jiān
已有一小水自东南峡中出，北潆岩前，上覆藤蔓，下踔江泥，揭涉甚艰。
guò xī dǐ yán xià
过溪，抵岩下。
qióng yá gāo zhǎn xià xuē rú píng sè yíng jié yú yù
〔穹崖高展，下削如屏，色莹洁逾玉。
yá nán qiào bì bàn liè dòng sì wǔ dà xiǎo bù yī jiē xī xiàng
崖南峭壁半列洞四、五，大小不一，皆西向。
nán miàn yī dòng jiào dà xià fù dié yī dòng bù shèn shēn mèi ér shàng dòng zhōng kōng wài xuē wàng zhī yǎo tiǎo jìng bù dé pān qì
南面一洞较大，下复叠一洞，不甚深昧，而上洞中空外削，望之窈窕，竟不得攀憩。
zài nán bàn lǐ yǒu dòng shén dà yì xī xiàng qián jù dà shí jiāo zhī
再南半里，有洞甚大，亦西向，前俱大石交支。
cóng shí xì tòu mén rù wā chang kě róng sān bǎi rén nèi wú páng tōng dòu
从石隙透门入，洼敞可容三百人，内无旁通窦。
dòng běi yǒu xiǎo jìng dōng shàng shān jiā liǎng páng xuē shí bìng sǒng
洞北有小径，东上山夹，两旁削石并耸。
pān jí ér dēng yú shān ào nán yì yǒu wā xià xiàn mù yì bù néng kuī qí sì shuǐ biān
攀级而登，逾山坳南，亦有洼下陷，木翳不能窥其涘ｓì水边。
qí běi gèng sǒng céng fēng xi kàn jiāng liú chéng dié jù zài zú dǐ
其北更耸层峰，西瞰江流城堞，俱在足底。
zài běi zhí chū bái yún yán dǐng qí āo zhōng wā dàn suī duō rán jí téng méng mì jì bù dé lù fù wú kě xún wǎng fǎn pái huái rì suì guò wǔ zhōng bù néng xià tōng yán bàn dòng yě
再北直出白云岩顶，其坳中洼窞虽多，然〕棘藤蒙密，既不得路，复无可询，往返徘徊，日遂过午，〔终不能下通岩半洞也。
cǐ chù yán dòng tè kǔ dào lù wú zǔ ruò néng yán wài xuán tī huò dié dèng zhōng dòu qí wěi qū qí shèng dāng gēng jū bì yún shàng
此处岩洞特苦道路芜阻，若能岩外悬梯，或叠磴中窦，其委曲奇胜，当更居碧云上。
réng xi èr lǐ chū guī lóng nán sù jiāng àn sān lǐ dǐ jīn guì jiāng jūn liǎng shān zhī jiān
〕仍西二里，出归龙，南溯江岸三里，抵金柜、将军两山之间。
jīn guì kàn jiāng zhì yá dòng zhōng kōng dà róng shù bǎi rén
〔金柜瞰江峙，崖洞中空，大容数百人。
máo jí yān è xiǎn yào jìng jīn guì shān yán dòng bù dé sān zhōu qí běi dōng nán sān miàn yòu liǎng yuè qí diān duì zhǔ jiāng chéng ruò xī xū méi yú jìng zhōng
茅棘湮阨àｉ险要〕，竟金柜山岩洞不得，三周其北东南三面，又两越其巅，〔对瞩江城，若晰须眉于镜中。
dōng jí jiāng jūn shān piàn yá lì fēng tóu yíng jiāng yǒu gān chéng shè fáng zhī chéng jiū jiū shì
东即将军山，片崖立峰头迎江，有干城设防之城赳赳势。
huán jùn sì tiào fēng zhī tè sǒng zhě cǐ wèi zuì
环郡四眺，峰之特耸者此为最。
xià hou dōng guān dù zhōu yǐ mù bù fù lái fù něi shén
〕下候东关渡舟，已暮不复来，腹馁甚。
yǐ wàng jiàn běi yǒu yī zhōu dōng dù nǎi suí jiāng niè shí yī lǐ dǐ qí chù qí zhōu yì xi hái
已望见北有一舟东渡，乃随江蹑石一里，抵其处，其舟亦西还。
qiān yán jiǔ zhī dé yī yú zhōu dù jiāng ér xi
迁延久之，得一渔舟，渡江而西。
jiàn yǒu mài jiāo zhě bù jí mì fàn jí mǎi jiāo shí yú méi dàn zhī
见有卖蕉者，不及觅饭，即买蕉十余枚啖之。
jí qū hú guān shān yǔ hū lái mù sè yì zhì
亟趋壶关，山雨忽来，暮色亦至。
chū liù rì yú yǐ guī shùn nán dān èr dào wèi jué yú yù zǒu guī shùn zhì fù zhōu zhòng quàn xū yóu nán dān zhì guì zhōu gài guì zhōu yuǎn ér fù zhōu jìn guì zhōu kě xíng ér guī shùn wèi gāo píng yí suǒ zǔ yě
初六日余以归顺、南丹二道未决，余欲走归顺至富州，众劝须由南丹至贵州，盖贵州远而富州近，贵州可行而归顺为高平夷所阻也。
qū bān shì shén miào qiú qiān jué zhī
趋班氏神庙求签决之。
miào zài dà xī mén wài lín jiāng
庙在大西门外，临江。
qí shén zài jùn jí zhe líng yì jiā shī ér hù zhù zhī měi jiā dōu jì sì yǒu sī zhī lì qí jìng mǐ bù yán shì yān
其神在郡极著灵异，家尸而户祝之〔每家都祭祀〕，有司之莅其境，靡不严事焉。
qiú qiān bì yǒu rú shēng shù rén sài jì sì miào zhōng yú wèi xún guī shùn dào
求签毕，有儒生数人赛祭祀庙中，余为询归顺道。
yī nián zhǎng zhě zhé yù wèi yú zuò shū bì tǔ sī zhī xiāng shí zhě
一年长者辄欲为余作书，畀土司之相识者。
yú wèn qí xìng zì nǎi téng kěn táng yě
余问其姓字，乃滕肯堂也。
míng zuò chāng
名祚昌。
qí zhōng zuì nián shào zhě wèi qí zi téng bīn wáng
其中年纪最轻的，是他的儿子滕宾王。
míng zuǒ
名佐。
jū chéng zhōng qiān hù suǒ qián
居城中千户所前。
yú nǎi qī zào qí jiā suì hái fàn yú yìng xiá ān
余乃期造其家，遂还饭于映霞庵。
xié huǒ jù chū hú guān xi sù jiāng àn yī lǐ dǐ yǎn wǔ chǎng běi yòu xi yī lǐ tàn bì yún dòng chū rù huí huán zhě shù sì hái dǐ yìng xiá
携火炬出壶关，西溯江岸，一里抵演武场北，又西一里，探碧云洞，出入回环者数四，还抵映霞。
jiàn rì sè fu xià wǔ dù téng yǐ guī réng rù chéng kòu qí táng
见日色甫下午，度滕已归，仍入城叩其堂。
téng jūn yī jiàn qīng gài jí wéi liú zhuó
滕君一见倾盖，即为留酌。
qí jiǔ pō jiā lüè shì jīng kǒu qí chá zé sōng luó zhī xià zhě jiē cǐ zhōng suǒ wú yě
其酒颇佳，略似京口，其茶则松萝之下者，皆此中所无也。
zuò zhōng téng jūn wéi yán yù cóng guī shùn xíng xū de cān róng yī mǎ fú fāng miào
坐中滕君为言：“欲从归顺行，须得参戎一马符方妙。
míng chén hé bù tóng xiǎo ér yī kòu zhī hu
明晨何不同小儿一叩之乎？
yú xiè bù mǐn
”余谢不敏。
téng yuē wú yǐ zuò yī shū kě hu
滕曰：“无已，作一书可乎？
yú hàn zhī
”余颔之。
qī míng rì yǐ shū wǎng nǎi bié ér fǎn hú guān
期明日以书往，乃别而返壶关。
chū qī rì yǔ sè fēi fēi niàng hán shū shèn
初七日雨色霏霏，酿寒殊甚。
cài zhāi shī jiàn yú yī dān wèi jiě jiá yī yī wǒ
菜斋师见余衣单，为解夹衣衣我。
shǐ kě chū ér jiàn fēng
始可出而见风。
chén cān hòu téng jūn lái
晨餐后，滕君来。
jì bié yú zuò bì cān róng shū
既别，余作畀参戎书。
fàn ér dǐ qí jiā zé téng zì hú guān bié hòu jí xià zhōu yǔ nǎi láng tā zhào jiāng mù wèi fǎn yǔ sè fù lái yú bù néng dài ér fǎn hú guān
饭而抵其家，则滕自壶关别后，即下舟与乃郎他棹，将暮未返，雨色复来，余不能待而返壶关。
yǔ shǎo zhǐ xi mì lǎo hǔ yán zhuì wā chuān mǎng zhōng bù kě de
雨少止，西觅老虎岩，坠洼穿莽，终不可得。
chū bā rì yú zài dǐ téng yǐ cān róng shū bì zhī
初八日余再抵滕，以参戎书畀之。
cān róng xìng zhāng míng yì wèi kuài jī jīn zhī shào xīng rén
参戎姓章，名易，为会稽今之绍兴人。
qí yǒu míng zhèng chén zhě hé zài hù kē wèi xīn wèi nián jie
其有名正宸者，合在户科，为辛未年家。
téng fù liú fàn wǎng yú yú chí chí zài mén qián
滕复留饭，网鱼于池，池在门前。
yú yǒu dà xiǎo èr zhǒng dà zhě nǎi bái lián xiǎo zhě wèi nián yú
鱼有大小二种，大者乃白鲢，小者为鲶鱼。
nián yú wèi dàn ér bù xīng
鲶鱼味淡而不腥。
wèn suǒ wèi xiāng yú wú yǒu yě
问所谓“香鱼”，无有也。
pōu gān yú shù qí gān rú xiāng yuán ráng bái ér pí bù hòu piàn pōu ér gòng shí zhī ráng yǔ pí jù gān xiāng yì zhòng gān
剖柑于树，其柑如香橼，瓤白而皮不厚，片剖而共食之，瓤与皮俱甘香，异众柑。
yīn wèi qìng qí shēng píng
因为罄其生平。
téng jūn shào nián lǐn lǐng qǔ guān liáng yú xué gōng
滕君少年廪ｌǐｎ，领取官粮于学宫。
qí rén áng cáng yǒu xiá gǔ sù yǔ zhōng biǎo xiè xiào lián yǒu xì
其人昂藏有侠骨，夙与中表谢孝廉有隙。
xiè sǐ qí jiā yǐ dú wū téng téng qiú jiǎn yǐ bái qí wū xiè suì dà jiǒng
谢死，其家以毒诬滕，藤求检以白其诬，谢遂大窘。
shí xiào lián zhī dì wèi nán níng sī lǐ yuàn ér xiào lián zhī fáng kǎo jí fáng kǎo guān zhào wèi mǐn zhāng zhōu rén fāng dāng dào jìng luó zhī yú xiàn fǎng qiě zhōng yǐ shàn fǔ dào ōu wèi suǒ zhū mò xū yǒu shì suì bèi chù xū qīn zhōu
时孝廉之弟为南宁司李掾，而孝廉之房考（即房考官）赵，为闵漳州人，方当道，竟罗织于宪访，且中以讪府道、殴卫所诸（莫）须有事，遂被黜戌钦州。
wèi jǐ guī fù wèi yǒu sī yǐ hé zhòng shāng bù yǐ xióng xīn jìng dà hào ér xū bìn jù pó rán yǐ
未几归，复为有司𬺈龁（ｙǐｈě）中伤不已，雄心竟大耗，而须鬓俱皤然矣。
qí nǎi láng yì qīng nián yóu pàn wèi cǐ zhōng zhēng zhēng chū yǐng zhě cǐ zhōng yì gòng yǐ bái méi tuī zhī
其乃郎亦青年游泮，为此中铮铮出颖者，此中亦共以白眉推之。
qiě wèi yú hé bù zàn guǎn yú cǐ zé xué gōng zhū you jù yǒu shù xiū jí dú shū rén de xīn fèng zhī fèng kě wéi dào lù zī
且谓余何不暂馆于此，则学宫诸友俱有束修即读书人的薪奉之奉，可为道路资。
yú fù xiè bù mǐn
余复谢不敏。
tòu chū hú guān yǐ bó mù yǐ
透出壶关，已薄暮矣。
yǒu sēng zì nán níng chóng shàn sì lái yán jìng wén yǐ qián yuè niàn bā zǐ shí huí shǒu zhǐ shì shì shì sēng qīn wéi xià huǒ ér lái
有僧自南宁崇善寺来，言静闻以前月廿八子时回首指逝世，是僧亲为下火而来。
qí sǐ lí yú bié shí cái wǔ rì yún bái jìng bù wéi zhì guān bù zhī suǒ liú yín qián bìng yī qiè jù hé rén gān mò yě
其死离余别时才五日，云白竟不为置棺，不知所留银钱并衣箧俱何人干没也？
wèi zhī āi dào zhōng yè bú mèi
为之哀悼，终夜不寐。
chū jiǔ rì wǔ fàn hòu zài rù chéng hou suǒ jìn cān róng shū
初九日午饭后，再入城候所进参戎书。
ér téng shì fù zǐ yóu yù jí zhòng liú yú guǎn cǐ gù bù wéi jí jìn
而滕氏父子犹欲集众留余馆此，故不为即进。
qí shū lì wèi yī chū gòng fāng xìng zhě chāi
其书立为一初贡方姓者拆。
shū chū lù zhǎn zhuǎn xié qù jiǔ suǒ ér hòu de zhī
书初录，展转携去，久索而后得之。
nǎi fù jiān zhī zhǔ qí sù jìn bì bù néng liú cǐ yě
乃复缄之，嘱其速进，必不能留此也。
chū shí rì chén cān hòu chū yóu shí mén
初十日晨餐后出游石门。
shàng wǔ dǐ téng jūn chù zuò fu dìng téng bīn wáng chí cān róng zhāo yú jiǎn lái yú xiè zhī
上午抵滕君处，坐甫定，滕宾王持参戎招余柬来，余谢之。
yǐ cān fǔ zhōng jūn táng yù píng míng shàng zhū quán zhōu rén
已参府中军唐玉屏名尚珠，全州人。
yǐ mǎ pái xiāng bì
以马牌相畀。
yú wèi zào mén tóu cì hái fàn yú téng
余为造门投刺，还饭于滕。
yǔ jìng bù zhǐ shì xī suì sù yú téng guǎn
雨竟不止，是夕遂宿于滕馆。
shí yī rì yǔ
十一日雨。
shí xī yú téng
食息于滕。
shí èr rì yǔ
十二日雨。
shí xī yú téng
食息于滕。
dài mù yǔ shǎo zhǐ nǎi bié dǐ hú guān yìng xiá ān
迨暮，雨少止，乃别，抵壶关映霞庵。
shì yè yè yǔ mí shén
是夜夜雨弥甚。
shí sān rì zǔ yǔ hú guān
十三日阻雨壶关。
shí sì rì réng wèi yǔ zǔ
十四日仍为雨阻。
yú yù wǎng tuó pǔ zhāo gù xíng lù zhù cǎo shī gù qī chí bù qián
余欲往驮朴招顾行，路泞草湿，故栖迟不前。
shí wǔ rì yǔ rú gù
十五日雨如故。
yǒu yuǎn sēng sān rén zì hú guān wǎng tuó pǔ shǐ de jì zì gù xíng mìng qí qiàn fu yǐ xíng lǐ zhì jùn
有远僧三人自壶关往驮朴，始得寄字顾行，命其倩夫以行李至郡。
shí liù rì yè yǔ mí shén dá dàn bù xiū
十六日夜雨弥甚，达旦不休。
yú yǐn bèi méng shǒu ér shuì ān sēng hū fàn nǎi qǐ
余引被蒙首而睡，庵僧呼饭乃起。
fàn hòu tiān sè shū hū rán kāi rì zhōng dòu yǐng yú nǎi sàn bù guān qián ér gù xíng zhì yǐ
饭后天色倏ｓｈū忽然开，日中逗影，余乃散步关前，而顾行至矣。
yì fāng liǎng dì yòu yǐ shí yú rì jiàn zhī yuè rán
异方两地，又已十余日，见之跃然。
jí cù zhàn qí mì tiāo fū qī yǐ shí bā rì xíng
即促站骑觅挑夫，期以十八日行。
shí qī rì zǎo hán shén qǐ kàn tiān guāng yù shǔ wèi shǔ ér huàn chì téng dān méng lóng yǐn yào yí wéi cháo huá fù kǒng yǔ zhēng yǐ hán shén réng yǐn bèi wò
十七日早寒甚，起看天光欲曙未曙，而焕赤腾丹，朦胧隐耀，疑为朝华，复恐雨征，以寒甚，仍引被卧。
jì ér bì tiān rú xǐ xù rì jiǎo jié nǎi qǐ ér fàn
既而碧天如洗，旭日皎洁，乃起而饭。
rù bié téng jūn fù zǐ jù chū fù guī fàn yìng xiá
入别滕君，父子俱出，复归饭映霞。
dǐ wǎn rù hou shì téng jūn guī liú yú shǎo zhuó qiě wéi zuò gè tǔ zhōu shū jì zhōng yè nǎi wán
抵晚入候，适滕君归，留余少酌，且为作各土州书，计中夜乃完。
yú bié zhī fǎn sù ān zhōng
余别之，返宿庵中。