zhēn guàn qī nián shòu wú wáng kè qí zhōu dū du
贞观七年，授吴王恪齐州都督。
tài zōng wèi shì chén yuē fù zǐ zhī qíng qǐ bù yù cháng xiāng jiàn yé
太宗谓侍臣曰：“父子之情，岂不欲常相见耶？
dàn jiā guó shì shū xū chū zuò fān píng
但家国事殊，须出作藩屏。
qiě lìng qí zǎo yǒu dìng fēn jué jì yú zhī xīn wǒ bǎi nián hòu shǐ qí xiōng dì wú wēi wáng zhī huàn yě
且令其早有定分，绝觊觎之心，我百年后，使其兄弟无危亡之患也。
zhēn guàn shí yī nián shì yù shǐ mǎ zhōu shàng shū yuē hàn jìn yǐ lái zhū wáng jiē wèi shù zhì shī yí bù yù lì dìng fēn yǐ zhì yú miè wáng
贞观十一年，侍御史马周上疏曰：“汉、晋以来，诸王皆为树置失宜，不预立定分，以至于灭亡。
rén zhǔ shú zhī qí rán dàn ruò yú sī ài gù qián chē jì fù ér hòu chē bù gǎi zhé yě
人主熟知其然，但溺于私爱，故前车既覆而后车不改辙也。
jīn zhū wáng chéng chǒng yù zhī ēn yǒu guò hòu zhě chén zhī yú lǜ bù wéi lǜ qí shì ēn jiāo jīn yě
今诸王承宠遇之恩有过厚者，臣之愚虑，不惟虑其恃恩骄矜也。
xī wèi wǔ dì chǒng shù chén sī jí wén dì jí wèi fáng shǒu jìn bì yǒu tóng yù qiú yǐ xiān dì jiā ēn tài duō gù sì wáng cóng ér wèi zhī yě
昔魏武帝宠树陈思，及文帝即位，防守禁闭，有同狱囚，以先帝加恩太多，故嗣王从而畏之也。
cǐ zé wǔ dì zhī chǒng chén sī shì suǒ yǐ kǔ zhī yě
此则武帝之宠陈思，适所以苦之也。
qiě dì zǐ hé huàn bù fù guì shēn shí dà guó fēng hù bù shǎo hǎo yī měi shí zhī wài gèng hé suǒ xū
且帝子何患不富贵，身食大国，封户不少，好衣美食之外，更何所须？
ér měi nián bié jiā yōu cì céng wú jì jí
而每年别加优赐，曾无纪极。
lǐ yǔ yuē pín bù xué jiǎn fù bù xué shē
俚语曰：‘贫不学俭，富不学奢。
yán zì rán yě
’言自然也。
jīn bì xià yǐ dà shèng chuàng yè qǐ wéi chǔ zhì jiàn zài zǐ dì ér yǐ dāng xū zhì cháng jiǔ zhī fǎ shǐ wàn dài zūn xíng
今陛下以大圣创业，岂惟处置见在子弟而已，当须制长久之法，使万代遵行。
shū zòu tài zōng shén jiā zhī cì wù bǎi duàn
”疏奏，太宗甚嘉之，赐物百段。
zhēn guàn shí sān nián jiàn yì dài fū chǔ suì liáng yǐ měi rì tè gěi wèi wáng tài fǔ liào wù yǒu yú yú huáng tài zǐ shàng shū jiàn yuē xī shèng rén zhì lǐ zūn dí bēi shù
贞观十三年，谏议大夫褚遂良以每日特给魏王泰府料物，有逾于皇太子，上疏谏曰：“昔圣人制礼，尊嫡卑庶。
wèi zhī chǔ jūn dào yà xiāo jí shèn wéi chóng zhòng yòng wù bù jì quán huò cái bó yǔ wáng zhě gòng zhī
谓之储君，道亚霄极，甚为崇重，用物不计，泉货财帛，与王者共之。
shù zǐ tǐ bēi bù dé wéi lì suǒ yǐ sāi xián yí zhī jiàn chú huò luàn zhī yuán
庶子体卑，不得为例，所以塞嫌疑之渐，除祸乱之源。
ér xiān wáng bì běn yú rén qíng rán hòu zhì fǎ zhī yǒu guó jiā bì yǒu dí shù
而先王必本于人情，然后制法，知有国家，必有嫡庶。
rán shù zǐ suī ài bù dé chāo yuè dí zǐ zhèng tǐ tè xū zūn chóng
然庶子虽爱，不得超越嫡子，正体特须尊崇。
rú bù néng míng lì dìng fēn suì shǐ dāng qīn zhě shū dāng zūn zhě bēi zé nìng qiǎo zhī tú chéng jī ér dòng sī ēn hài gōng huò zhì luàn guó
如不能明立定分，遂使当亲者疏，当尊者卑，则佞巧之徒承机而动，私恩害公，惑志乱国。
fú wéi bì xià gōng chāo wàn gǔ dào guān bǎi wáng fā shī hào lìng wèi shì zuò fǎ
伏惟陛下功超万古，道冠百王，发施号令，为世作法。
yī rì wàn jī huò wèi jìn měi chén zhí jiàn zhèng wú róng jìng mò
一日万机，或未尽美，臣职谏诤，无容静默。
fú jiàn chǔ jūn liào wù fān shǎo wèi wáng cháo yě jiàn wén bù yǐ wéi shì
伏见储君料物，翻少魏王，朝野见闻，不以为是。
chuán yuē chén wén ài zǐ jiào yǐ yì fāng
《传》曰：‘臣闻爱子教以义方。
zhōng xiào gōng jiǎn yì fāng zhī wèi
’忠、孝、恭、俭，义方之谓。
xī hàn dòu tài hòu jí jǐng dì bìng bù shí yì fāng zhī lǐ suì jiāo zì liáng xiào wáng fēng sì shí yú chéng yuàn fāng sān bǎi lǐ dà yíng gōng shì fù dào mí wàng jī cái qiāng jù wàn jì chū jǐng rù bì xiǎo bù dé yì fā bìng ér sǐ
昔汉窦太后及景帝并不识义方之理，遂骄恣梁孝王，封四十余城，苑方三百里，大营宫室，复道弥望，积财镪巨万计，出警入跸，小不得意，发病而死。
xuān dì yì jiāo zì huái yáng wáng jī zhì yú bài lài qí fǔ yǐ tuì ràng zhī chén jǐn nǎi huò miǎn
宣帝亦骄恣淮阳王，几至于败，赖其辅以退让之臣，仅乃获免。
qiě wèi wáng jì xīn chū gē fú yuàn héng cún lǐ xùn miào zé shī fū shì qí chéng bài
且魏王既新出合，伏愿恒存礼训，妙择师傅，示其成败。
jì dūn zhī yǐ jié jiǎn yòu quàn zhī yǐ wén xué
既敦之以节俭，又劝之以文学。
wéi zhōng wéi xiào yīn ér jiǎng zhī dào dé qí lǐ nǎi wèi liáng qì
惟忠惟孝，因而奖之道德齐礼，乃为良器。
cǐ suǒ wèi shèng rén zhī jiào bù sù ér chéng zhě yě
此所谓圣人之教，不肃而成者也。
tài zōng shēn nà qí yán
”太宗深纳其言。
zhēn guàn shí liù nián tài zōng wèi shì chén yuē dāng jīn guó jiā hé shì zuì jí
贞观十六年，太宗谓侍臣曰：“当今国家何事最急？
gè wèi wǒ yán zhī
各为我言之。
shàng shū yòu pú yè gāo shì lián yuē yǎng bǎi xìng zuì jí
”尚书右仆射高士廉曰：“养百姓最急。
huáng mén shì láng liú jì yuē fǔ sì yí jí
”黄门侍郎刘洎曰：“抚四夷急。
zhōng shū shì láng cén wén běn yuē chuán chēng dào zhī yǐ dé qí zhī yǐ lǐ
”中书侍郎岑文本曰：“《传》称：‘道之以德，齐之以礼。
yóu sī ér yán lǐ yì wèi jí
’由斯而言，礼义为急。
jiàn yì dài fū chǔ suì liáng yuē jí rì sì fāng yǎng dé bù gǎn wèi fēi dàn tài zǐ zhū wáng xū yǒu dìng fēn bì xià yi wèi wàn dài fǎ yǐ yí zǐ sūn cǐ zuì dāng jīn rì zhī jí
”谏议大夫褚遂良曰：“即日四方仰德，不敢为非，但太子、诸王，须有定分，陛下宜为万代法以遗子孙，此最当今日之急。
tài zōng yuē cǐ yán shì yě
”太宗曰：“此言是也。
zhèn nián jiāng wǔ shí yǐ jué shuāi dài
朕年将五十，已觉衰怠。
jì yǐ zhǎng zǐ shǒu qì dōng gōng zhū dì jí shù zǐ shù jiāng sì shí xīn cháng yōu lǜ zài cǐ ěr
既以长子守器东宫，诸弟及庶子数将四十，心常忧虑在此耳。
dàn zì gǔ dí shù wú liáng zuǒ hé cháng bù qīng bài jiā guó
但自古嫡庶无良佐，何尝不倾败家国。
gōng děng wéi zhèn sōu fǎng xián dé yǐ fǔ chǔ gōng yuán jí zhū wáng xián qiú zhèng shì
公等为朕搜访贤德，以辅储宫，爰及诸王，咸求正士。
qiě guān rén shì wáng bù yí suì jiǔ
且官人事王，不宜岁久。
suì jiǔ zé fēn yì qíng shēn fēi yì kuī yú duō yóu cǐ zuò qí wáng fǔ guān liáo wù lìng guò sì kǎo
岁久则分义情深，非意窥窬，多由此作，其王府官寮，勿令过四考。