yòu dōng zhì chéng shì xiàn xi fēn wéi èr chūn qiū zuǒ zhuàn fu gōng sān shí yī nián fēn cáo dì dōng fu yú jì
又东至乘氏县西,分为二,《春秋左传》傅公三十一年,分曹地东傅,于济。
jǐ shuǐ zì shì dōng běi liú chū jù zé
济水自是东北流,出巨泽。
qí yī shuǐ dōng nán liú qí yī shuǐ cóng xiàn dōng běi liú rù jù yě zé
其一水东南流,其一水从县东北流,入巨野泽。
nán wéi hé shuǐ běi wèi jì dú jìng chéng shì xiàn yǔ jì qú pú qú hé
南为菏水,北为济读,径乘氏县与济渠、濮渠合。
běi jì zì jì yáng xiàn běi dōng běi jìng zhǔ zǎo chéng nán
北济自济阳县北,东北径煮枣城南。
jùn guó zhì yuē yuān qú xiàn yǒu zhǔ zǎo chéng
《郡国志》曰:冤朐县有煮枣城。
jí cǐ yě
即此也。
hàn gāo zǔ shí èr nián fēng gé zhū wèi hòu guó
汉高祖十二年,封革朱为侯国。
běi jì yòu dōng běi jìng yuān qú xiàn gù chéng běi yòu dōng běi jìng lǚ dōu xiàn gù chéng nán wáng mǎng gēng míng zhī yuē qí dōu yě
北济又东北径冤朐县故城北,又东北径吕都县故城南,王莽更名之曰祁都也。
yòu dōng běi jìng dìng táo xiàn gù chéng běi
又东北径定陶县故城北。
hàn jǐng dì zhōng liù nián yǐ jǐ shuǐ chū qí běi dōng zhù fēn liáng yú dìng táo zhì jì yīn guó zhǐ běi jì ér dìng míng yě
汉景帝中六年,以济水出其北,东注分梁于定陶,置济阴国,指北济而定名也。
yòu dōng běi yǔ pú shuǐ hé
又东北与濮水合。
shuǐ shàng chéng jǐ shuǐ yú fēng qiū xiàn jí dì lǐ zhì suǒ wèi pú qú shuǐ shǒu shòu jì zhě yě
水上承济水于封丘县,即《地理志》所谓濮渠水首受济者也。
hǎn yīn yuē shǒu shòu bié jì jí běi jì yě
阚骃曰:首受别济,即北济也。
qí gù dú zì jì dōng běi liú zuǒ yǐ wèi gāo liáng bēi fāng sān lǐ
其故渎自济东北流,左迤为高梁陂,方三里。
pú shuǐ yòu dōng jìng kuāng chéng běi
濮水又东径匡城北。
kǒng zǐ qù wèi shì chén yù nàn yú kuāng zhě yě
孔子去卫适陈,遇难于匡者也。
yòu dōng běi zuǒ huì bié pú shuǐ shòu hé yú suān zǎo xiàn
又东北,左会别濮,水受河于酸枣县。
gù dù yù yún pú shuǐ chū suān zǎo xiàn shǒu shòu hé
故杜预云:濮水出酸枣县,首受河。
zhú shū jì nián yuē wèi xiāng wáng shí nián shí yuè dà lín yǔ jí fēng hé shuǐ yì suān zǎo fú
《竹书纪年》曰:魏襄王十年十月,大霖雨疾风,河水溢酸枣郛。
hàn shì sāi zhī gù bān gù yún wén yīn zǎo yě jīn wú shuǐ
汉世塞之,故班固云文堙枣野,今无水。
qí gù dú dōng běi jìng nán běi èr dì chéng jiān
其故读东北径南、北二棣城间。
zuǒ zhuàn xiāng gōng wǔ nián chu zǐ náng fá chén gōng huì yú chéng dì yǐ jiù zhī zhě yě
《左传》襄公五年,楚子囊伐陈,公会于城棣以救之者也。
pú qú yòu dōng běi jìng suān zǎo xiàn gù chéng nán hán guó yǐ
濮渠又东北径酸枣县故城南,韩国矣。
quān chēng yuē xī tiān zǐ jiàn guó míng dōu huò yǐ lìng míng huò yǐ shān lín gù yù zhāng yǐ shù shì jùn suān zǎo yǐ jí míng bāng gù yuē suān zǎo yě
圈称曰:昔天子建国名都,或以令名,或以山林,故豫章以树氏郡,酸枣以棘名邦,故曰酸枣也。
hàn guān yí yuē jiù hé dī yè zhě jū zhī chéng xi
《汉官仪》曰:旧河堤谒者居之城西,
yǒu hán wáng wàng qì tái
有韩王望气台,
sūn zi jīng gù tái fù xù yuē suān zǎo sì mén wài
孙子荆《故台赋叙》曰:酸枣寺门外,
jiā dào zuǒ yòu yǒu liǎng gù tái
夹道左右有两故台,
fǎng zhī gù lǎo yún hán wáng tīng sòng guān tái
访之故老云:韩王听讼观台,
gāo shí wǔ rèn
高十五仞,
suī lóu xiè mǐn miè
虽楼榭泯灭,
rán guǎng jī shì yú shān yuè
然广基似于山岳。
zhào gōng dà xián yóu shě gān táng qū qū xiǎo guó ér tái guān lóng chóng jiāo yíng yú shì yǐ jiàn lái jīn gù zuò fù yuē miè qiū líng zhī lǐ yǐ yà wǔ yuè zhī cuó é
召公大贤,犹舍甘棠,区区小国,而台观隆崇,骄盈于世,以鉴来今,故作赋曰:蔑丘陵之逦迤,亚五岳之嵯峨。
yán zhuàng guān yě
言壮观也。
chéng běi hán zhī shì de yě
城北韩之市地也。
niè zhèng wèi pú yáng yán zhòng zǐ cì hán xiāng xiá lèi suì pí miàn ér sǐ qí zǐ kū zhī yú cǐ
聂政为濮阳严仲子刺韩相侠累,遂皮面而死,其姊哭之于此。
chéng nèi yǒu hòu hàn suān zǎo lìng liú mèng yáng bēi
城内有后汉酸枣令刘孟阳碑。
pú shuǐ běi jī chéng bēi bēi fāng wǔ lǐ hào yuē tóng chí bēi
濮水北积成陂,陂方五里,号曰同池陂。
yòu dōng jìng zuò tíng dōng zhù
又东径胙亭东注。
gù zuò guó yě
故胙国也。
fù chén suǒ wèi xíng máo zuó jì zhōu gōng zhī yìn yě
富辰所谓邢茅昨祭周公之胤也。
pú qú yòu dōng běi jìng yàn chéng nán
濮渠又东北径燕城南。
gù nán yàn shǐ xìng zhī guó yě
故南燕始姓之国也。
yǒu běi yàn gù yǐ nán shì xiàn
有北燕,故以南氏县。
dōng wèi yáng qīng hú bēi nán běi wǔ lǐ dōng xī sān shí lǐ yì yuē yàn chéng hú jìng táo chéng nán jí zhàn guó cè suǒ wèi suān zǎo xū táo zhě yě
东为阳青湖,陂南北五里,东西三十里,亦曰燕城湖,径桃城南,即《战国策》所谓酸枣、虚桃者也。
hàn gāo dì shí èr nián fēng liú xiāng wèi hòu guó
汉高帝十二年,封刘襄为侯国。
ér dōng zhù yú pú sú wèi zhī cháo píng gōu
而东注于濮,俗谓之朝平沟。
pú qú yòu dōng běi yòu yǔ suān shuǐ gù dú huì
濮渠又东北,又与酸水故渎会。
suān dú shǒu shòu hé yú suān zǎo xiàn dōng jìng suān zǎo chéng běi yán jīn nán wèi zhī suān shuǐ
酸渎首受河于酸枣县,东径酸枣城北、延津南,谓之酸水。
zhú shū jì nián yuē qín sū hú lǜ shī dài zhèng hán xiāng bài qín sū hú yú suān shuǐ zhě yě
《竹书纪年》曰:秦苏胡率师代郑,韩襄败秦苏胡于酸水者也。
suān dú shuǐ yòu dōng běi jìng yàn chéng běi yòu dōng jìng huá tái chéng nán yòu dōng nán jìng wǎ tíng nán
酸渎水又东北径燕城北,又东径滑台城南,又东南径瓦亭南。
chūn qiū dìng gōng bā nián gōng huì jìn shī yú wǎ lǔ shàng zhí gāo zì shì huì shǐ yě
《春秋》定公八年,公会晋师于瓦,鲁尚执羔,自是会始也。
yòu dōng nán huì yú pú shì wèi zhī bǎi chǐ gōu
又东南会于濮,世谓之百尺沟。
pú qú zhī cè yǒu qī chéng
濮渠之侧有漆城。
zhú shū jì nián liáng huì chéng wáng shí liù nián hán dān fá wèi qǔ qī fù qiū chéng zhī zhě yě
《竹书纪年》梁惠成王十六年,邯郸伐卫,取漆富丘城之者也。
huò yì wèi zhī wǎn pú tíng
或亦谓之宛濮亭。
chūn qiū níng wǔ zǐ yǔ wèi rén méng yú wǎn pú
《春秋》:宁武子与卫人盟于宛濮。
dù yù yuē cháng yuán xī nán jìn pú shuǐ yě
杜预曰:长垣西南,近濮水也。
jīng xiāng fán yuē wèi de yě shì fēi guān jiū ér bù zhī qí suǒ
京相璠曰:卫地也,似非关究,而不知其所。
zhú shū jì nián liáng huì chéng wáng wǔ nián gōng zǐ jǐng gǔ lǜ shī fá zhèng hán míng zhàn yú yáng wǒ shī bài zāo
《竹书纪年》:梁惠成王五年,公子景贾率师伐郑,韩明战于阳,我师败遭。
zé běi yǒu tán líng tíng
泽北有坛陵亭。
yì huò wèi zhī dà líng chéng fēi suǒ jiū yě
亦或谓之大陵城,非所究也。
yòu yǒu guì chéng
又有桂城。
zhú shū jì nián liáng huì chéng wáng shí qī nián qí tián qī fá wǒ dōng bǐ zhàn yú guì yáng wǒ shī bài bū
《竹书纪年》:梁惠成王十七年,齐田期伐我东鄙,战于桂阳,我师败逋。
yì yuē guì líng
亦曰桂陵。
àn shǐ jì qí wēi wáng shǐ tián jì jī wèi bài zhī guì líng qí yú shì qiáng zì chēng wèi wáng yǐ jīn tiān xià
案《史记》:齐威王使田忌击魏,败之桂陵,齐于是强,自称为王,以今天下。
pú qú yòu dōng jìng pú chéng běi gù wèi zhī pú yì
濮渠又东径蒲城北,故卫之蒲邑。
kǒng zǐ jiāng zhī wèi zǐ lù chū yú pú zhě yě
孔子将之卫,子路出于蒲者也。
hán zǐ yuē lǔ yǐ zhòng xià qǐ zhǎng gōu zǐ lù wèi pú zǎi yǐ sī sù kuì zhòng
《韩子》曰:鲁以仲夏起长沟,子路为蒲宰,以私粟馈众。
kǒng zǐ shǐ zǐ gòng huǐ qí qì yān
孔子使子贡毁其器焉。
yú àn jiā yǔ yán zhòng yóu wèi qiū zǎi xiū gōu dú yǔ zhī dān sì piáo yǐn fū zǐ lìng cì zhǐ zhī wú lǔ zì
余按《家语》,言仲由为邱宰,修沟读,与之箪食瓢饮,夫子令赐止之,无鲁字。
yòu rén qí jìng sān chēng qí shàn shēn wéi dài fū zhōng sǐ wèi nán
又人其境,三称其善,身为大夫,终死卫难。
pú qú yòu dōng jìng wéi chéng nán jí bái mǎ xiàn zhī wéi xiāng yě
濮渠又东径韦城南,即白马县之韦乡也。
shǐ qiān jì yuē xià bó shǐ wéi zhī gù guó yǐ
史迁记曰:夏伯豕韦之故国矣。
chéng xi chū ér bù fāng chéng zhōng yǒu liù dà jǐng jiē suì dào xià sú wèi zhī jiāng jǐng yě
城西出而不方,城中有六大井,皆隧道下,俗谓之江井也。
yǒu chí dào zì chéng shǔ yú cháng yuán
有驰道,自城属于长垣。
pú qú dōng jué chí dào dōng jìng cháng yuán xiàn gù chéng běi
濮渠东绝驰道,东径长垣县故城北。
wèi de yě gù shǒu yuán yǐ
卫地也,故首垣矣。
qín gèng cóng jīn míng wáng mǎng gǎi wéi zhǎng gù xiàn
秦更从今名,王莽改为长固县。
chén liú fēng sú chuán yuē xiàn yǒu fáng yuán gù xiàn shì zhī
《陈留风俗传》曰:县有防垣,故县氏之。
xiào ān dì yǐ jiàn guāng yuán nián fēng yuán jiù sòng jùn wèi hòu guó
孝安帝以建光元年封元舅宋俊为侯国。
xiàn yǒu jì chéng pú qú jìng qí běi
县有祭城,濮渠径其北。
zhèng dài fū jì zhòng zhī yì yě
郑大夫祭仲之邑也。
dù yù yuē chén liú cháng yuán xiàn dōng běi yǒu jì chéng zhě yě
杜预曰:陈留长垣县东北有祭城者也。
quān chēng yòu yán cháng yuán xiàn yǒu luó tíng gù zhǎng luō xiàn yě hàn fēng hòu jiāng jūn cháng huì wèi hòu guó
圈称又言长垣县有罗亭,故长罗县也,汉封后将军常惠为侯国。
dì lǐ zhì yuē wáng mǎng gèng zhǎng luō wèi huì zé hòu hàn shěng bìng
《地理志》曰:王莽更长罗为惠泽,后汉省并。
cháng yuán yǒu zhǎng luō zé jí wú jì yīng mù zhū chù yě
长垣有长罗泽,即吴季英牧猪处也。
yòu yǒu zhǎng luō gāng qú bó yù gāng
又有长罗冈、蘧伯玉冈。
chén liú fēng sú chuán yuē cháng yuán xiàn yǒu qú bó xiāng yī míng xīn xiāng yǒu qú tíng bó yù cí bó yù zhǒng
《陈留风俗传》曰:长垣县有蘧伯乡,一名新乡,有蘧亭伯玉祠、伯玉冢。
cáo dà gū dōng zhēng fù yuē dào cháng yuán zhī jìng jiè xī chá nóng yě zhī jū mín
曹大家《东征赋》曰:到长垣之境界兮,察农野之居民;
dǔ pú chéng zhī qiū xū xī shēng jīng jí zhī zhēn zhēn
睹蒲城之丘墟兮,生荆棘之蓁蓁。
qú shì zài chéng zhī dōng nán xī mín yì xiàng qí qiū fén
蘧氏在城之东南兮,民亦向其丘坟;
wéi lìng dé zhī bù xiǔ xī shēn jì méi ér míng cún
惟令德之不朽兮,身既没而名存。
xī wú jì zhá pìn shàng guó zhì wèi guān diǎn fǔ bīn tíng fù chóu yǐ wèi duō jūn zǐ yě
昔吴季札聘上国,至卫,观典府宾亭父畴,以卫多君子也。
pú qú yòu dōng fēn wéi èr dú běi pú chū yān
濮渠又东分为二渎,北濮出焉。
pú qú yòu dōng jìng xū chéng běi
濮渠又东径须城北。
wèi shī yún sī xū yǔ cáo yě
《卫诗》云:思须与曹也。
máo yún xū wèi yì yǐ
毛云:须,卫邑矣。
zhèng yún zì wèi ér dōng jìng yì gù sī
郑云:自卫而东径邑,故思。
pú qú yòu běi jìng xiāng qiū tíng nán
濮渠又北径襄丘亭南。
zhú shū jì nián yuē xiāng wáng qī nián hán míng lǜ shī fá xiāng qiū
《竹书纪年》曰:襄王七年,韩明率师伐襄丘。
jiǔ nián chu zhù zhāng lǜ shī lái huì wǒ cì yú xiāng qiū zhě yě
九年,楚庶章率师来会我,次于襄丘者也。
pú shuǐ yòu dōng jìng pú yáng xiàn gù chéng nán
濮水又东径濮阳县故城南。
xī shī yán wèi zhòu zuò mǐ mǐ zhī yuè wǔ wáng fá zhòu shī yán dōng zǒu zì tóu pú shuǐ ér sǐ yǐ
昔师延为纣作靡靡之乐,武王伐纣,师延东走,自投濮水而死矣。
hòu wèi líng gōng jiāng zhī jìn ér shè shè yú pú shuǐ zhī shàng yè wén xīn shēng zhào shī juān shòu zhī yú shì shuǐ yě
后卫灵公将之晋,而设舍于濮水之上,夜闻新声,召师涓受之于是水也。
pú shuǐ yòu dōng jìng jì yīn lí hú xiàn gù chéng nán wáng mǎng zhī suǒ wèi ruì hú yě
濮水又东径济阴离狐县故城南,王莽之所谓瑞狐也。
jùn guó zhì yuē gù shǔ dōng jùn
《郡国志》曰:故属东郡。
pú shuǐ yòu dōng jìng xiá mì xiàn gù chéng běi
濮水又东径霞密县故城北。
zhú shū jì nián yuán gōng sān nián lǔ jì sūn huì jìn yōu gōng yú chu qiū qǔ jiā mì suì chéng zhī
《竹书纪年》:元公三年,鲁季孙会晋幽公于楚丘,取葭密,遂城之。
pú shuǐ yòu dōng běi jìng lù chéng nán
濮水又东北径鹿城南。
jùn guó zhì yuē jì yīn chéng shì xiàn yǒu lù xiàn xiāng chūn qiū xī gōng èr shí yī nián méng yú lù shàng
《郡国志》曰:济阴乘氏县有鹿县乡,《春秋》僖公二十一年,盟于鹿上。
jīng dù bìng wèi cǐ tíng yě
京、杜并谓此亭也。
pú shuǐ yòu dōng yǔ jù dú hé dú shǒu shòu pú shuǐ zhī qú yú jù yáng xiàn dōng nán jìng jù yáng xiàn gù chéng nán
濮水又东与句渎合,读首受濮水枝渠于句阳县东南,径句阳县故城南。
chūn qiū zhī gǔ qiū yě
《春秋》之谷丘也。
zuǒ zhuàn yǐ wéi jù dú zhī qiū yǐ
《左传》以为句渎之丘矣。
xiàn chù qí yáng gù xiàn shì yān
县处其阳,故县氏焉。
yòu dōng rù chéng shì xiàn zuǒ huì pú shuǐ yǔ jì tóng rù jù yě gù dì lǐ zhì yuē pú shuǐ zì pú yáng nán rù jù yě yì jīng suǒ wèi jǐ shuǐ zì chéng shì xiàn liǎng fēn dōng běi rén yú jù yě yě
又东入乘氏县,左会濮水与济同入巨野,故《地理志》曰:濮水自濮阳南入巨野,亦《经》所谓济水自乘氏县两分,东北人于巨野也。
jǐ shuǐ gù dú yòu běi yòu hé hóng shuǐ
济水故渎又北,右合洪水。
shuǐ shàng chéng jù yě xuē xun zhǔ lì zé xī běi yòu běi jìng kàn xiāng chéng xi
水上承巨野薛训渚,历泽西北,又北径阚乡城西。
chūn qiū huán gōng shí yǒu yī nián jīng shū gōng huì sòng gōng yú hǎn
《春秋》桓公十有一年,《经》书公会宋公于阚。
jùn guó zhì yuē dōng píng lù yǒu hǎn tíng
《郡国志》曰:东平陆有阚亭。
huáng lǎn yuē liàng yóu zhǒng zài dōng jùn shòu zhāng xiàn hǎn xiāng chéng zhōng zhǒng gāo qī chǐ cháng shí yuè cí zhī yǒu chì qì chū rú jiàng mín míng wéi chī yóu qí
《皇览》曰:量尤冢在东郡寿张县阚乡城中,冢高七尺,常十月祠之,有赤气出如绛,民名为蚩尤旗。
shí sān zhōu zhì yuē shòu zhāng yǒu chī yóu cí
《十三州志》曰:寿张有蚩尤祠。
yòu běi yǔ jì dú hé zì zhǔ qì yú běi kǒu bǎi èr shí lǐ míng yuē hóng shuǐ
又北与济渎合,自渚迄于北口百二十里,名曰洪水。
huán wēn yǐ tài hé sì nián lǜ zhòng běi rén jué qú tōng jì
桓温以太和四年率众北人,掘渠通济。
zhì yì xī shí èr nián liú wǔ dì xi rù cháng ān yòu guǎng qí gōng
至义熙十二年,刘武帝西入长安,又广其功。
zì hóng kǒu yǐ shàng yòu wèi zhī huán gōng dú jì zì shì běi zhù yě
自洪口已上,又谓之桓公渎,济自是北注也。
chūn qiū zhuāng gōng shí bā nián jīng shū xià gōng zhuī róng yú jì xi
《春秋》庄公十八年,《经》书夏公追戎于济西。
jīng xiāng yáo yuē jǐ shuǐ zì jù yě zhì jì běi shì yě
京相瑶曰:济水自巨野至济北是也。
yòu dōng běi guò shòu zhāng xiàn xi jiè ān mín tíng nán wèn shuǐ cóng dōng běi lái zhù zhī
又东北过寿张县西界,安民亭南,汶水从东北来注之。
jǐ shuǐ yòu běi wèn shuǐ zhù zhī dài yán zhī suǒ wèi qīng kǒu yě
济水又北,汶水注之,戴延之所谓清口也。
guō yuán shēng shù zhèng jì yuē qīng hé shǒu shòu hóng shuǐ běi zhù jì
郭缘生《述证记》曰:清河首受洪水,北注济。
huò wèi qīng jí jì yě
或谓清即济也。
yǔ gòng jì dōng běi huì yú wèn
《禹贡》:济东北会于汶。
jīn kū qú zhù jù zé jù zé běi zé qīng kǒu qīng shuǐ yǔ wèn huì yě
今枯渠注巨泽,巨泽北则清口,清水与汶会也。
li qīn yuē wèn shuǐ chū tài shān lái wú xiàn xī nán rù jì shì yě
李钦曰:汶水出太山莱芜县,西南入济是也。
jǐ shuǐ yòu běi jìng liáng shān dōng yuán hóng běi zhēng fù yuē bèi liáng shān jié wèn bō
济水又北径梁山东,袁宏《北征赋》曰:背梁山,截汶波。
jí cǐ chù yě
即此处也。
liú chéng zhī yǐn shì shān yǐ zhèng liáng fù wèi bù jìn qíng yǐ
刘澄之引是山以证梁父,为不近情矣。
shān zhī xī nán yǒu lǚ zhòng tì mù
山之西南有吕仲悌墓。
hé dōng àn yǒu shí qiáo qiáo běn dāng hé hé yí gù cè àn yě
河东岸有石桥,桥本当河,河移,故厕岸也。
gǔ lǎo yán cǐ qiáo dōng hǎi lǚ mǔ qǐ bīng suǒ zào yě
古老言,此桥东海吕母起兵所造也。
shān běi sān lǐ yǒu lǚ mǔ zhái zhái dōng sān lǐ jí jǐ shuǐ
山北三里有吕母宅,宅东三里即济水。
jǐ shuǐ yòu běi jìng xū qú chéng xi chéng lín cè jǐ shuǐ gù xū qú guó yě
济水又北径须朐城西,城临侧济水,故须朐国也。
chūn qiū fu gōng èr shí yī nián zǐ yú yuē rèn sù xū qú zhuān yú fēng xìng yě
《春秋》傅公二十一年,子鱼曰:任、宿、须朐、颛臾,风姓也。
shí sī tài hào yǔ yǒu jì zhī sì
实司太皞,与有济之祀。
dù yù yuē xū qú zài xū chāng xiàn xī běi fēi yě
杜预曰须朐在须昌县西北,非也。
dì lǐ zhì yuē shòu zhāng xī běi yǒu qú chéng zhě shì yě
《地理志》曰:寿张西北有朐城者是也。
jǐ shuǐ xi yǒu ān mín tíng tíng běi duì ān mín shān dōng lín jǐ shuǐ shuǐ dōng jí wú yán xiàn jiè yě
济水西有安民亭,亭北对安民山,东临济水,水东即无盐县界也。
shān xī yǒu jì zhōu cì shǐ gōng fēn bēi hàn zhōng píng sì nián lì
山西有冀州刺史工纷碑,汉中平四年立。
jǐ shuǐ yòu běi jìng wēi xiāng dōng
济水又北径微乡东。
chūn qiū zhuāng gōng èr shí bā nián jīng shū dōng zhù méi
《春秋》庄公二十八年,《经》书冬筑郿。
jīng xiāng yáo yuē gōng yáng zhuàn wèi zhī wēi
京相瑶曰:《公羊传》谓之微。
dōng píng shòu zhāng xiàn xī běi sān shí lǐ yǒu gù wēi xiāng lǔ yì yě
东平寿张县西北三十里,有故微乡,鲁邑也。
dù yù yuē yǒu wēi zǐ zhǒng
杜预曰:有微子冢。
jǐ shuǐ yòu běi fēn wéi èr shuǐ qí zhī jīn xī běi chū wèi zhī mǎ jiá shuǐ zhě yě
济水又北分为二水,其枝津西北出,谓之马颊水者也。
yòu běi guò xū chāng xiàn xi jīng xiāng fán yuē xū qú yī guó èr chéng liǎng míng
又北过须昌县西,京相璠曰:须朐,一国二城两名。
gài qiān dū xū chāng qú shì qí běn
盖迁都须昌,朐是其本。
qín yǐ wéi xiàn hàn gāo dì shí yī nián fēng zhào yǎn wèi hòu guó
秦以为县,汉高帝十一年,封赵衍为侯国。
jǐ shuǐ yú xiàn zhào gōu shuǐ zhù zhī
济水于县,赵沟水注之。
jǐ shuǐ yòu běi jìng yú shān dōng zuǒ hé mǎ jiá shuǐ
济水又北径鱼山东,左合马颊水。
shuǐ shǒu shòu jì xī běi liú lì ān mín shān běi yòu xi liú zhào gōu chū yān dōng běi zhù yú jì
水首受济,西北流,历安民山北,又西流,赵沟出焉,东北注于济。
mǎ jiá shuǐ yòu jīng táo chéng dōng
马颊水又经桃城东。
chūn qiū huán gōng shí nián jīng shū gōng huì wèi hóu yú táo qiū wèi de yě
《春秋》桓公十年,《经》书公会卫侯于桃丘,卫地也。
shè yù yuē jì běi dōng ē xiàn dōng nán yǒu táo chéng jí táo qiū yǐ
社预曰:济北东阿县东南有桃城,即桃丘矣。
mǎ jiá shuǐ yòu dōng běi liú jìng yú shān nán
马颊水又东北流径鱼山南。
shān jí wú shān yě
山,即吾山也。
hàn wǔ dì hù zǐ gē suǒ wèi wú shān píng zhě yě
汉武帝《瓠子歌》所谓吾山平者也。
shān shàng yǒu liǔ shū chéng wèi dōng ē wáng cáo zi jiàn měi dēng zhī yǒu zhōng yān zhī zhì
山上有柳舒城,魏东阿王曹子建每登之,有终焉之志。
jí qí zhōng yě zàng shān xī xi qù dōng ē chéng sì shí lǐ
及其终也,葬山西,西去东阿城四十里。
qí shuǐ yòu dōng zhù yú jì wèi zhī mǎ jiá kǒu yě
其水又东注于济,谓之马颊口也。
jǐ shuǐ zì yú shān běi jìng qīng tíng dōng
济水自鱼山北径清亭东。
chūn qiū yǐn gōng sì nián gōng jí sòng gōng yù yú qīng
《春秋》隐公四年,公及宋公遇于清。
jīng xiāng yáo yuē jīn jì běi dōng ē dōng běi sì shí lǐ yǒu gù qīng tíng jí chūn qiū suǒ wèi qīng zhě yě
京相瑶曰:今济北东阿东北四十里有故清亭,即《春秋》所谓清者也。
shì xià jì shuǐ tōng de qīng shuǐ zhī mù yān
是下济水,通得清水之目焉。
yì shuǐ sè qīng shēn yòng jiān jué chēng yǐ
亦水色清深,用兼厥称矣。
shì gù yàn wáng yuē wú wén qí yǒu qīng jì zhuó hé yǐ wéi gù
是故燕王曰:吾闻齐有清济,浊河以为固。
jí cǐ shuǐ yě
即此水也。
yòu běi guò gǔ chéng xiàn xi jǐ shuǐ cè àn yǒu yǐn mǎo lěi nán qù yú shān sì shí yú lǐ shì gǔ chéng xiàn jiè
又北过谷城县西,济水侧岸有尹卯垒,南去鱼山四十余里,是谷城县界。
gù chūn qiū zhī xiǎo gǔ chéng yě
故《春秋》之小谷城也。
qí huán gōng yǐ lǔ zhuāng gōng èr shí sān nián chéng zhī yì guǎn zhòng yān chéng nèi yǒu yí wú jǐng
齐桓公以鲁庄公二十三年城之,邑管仲焉,城内有夷吾井。
wèi tǔ dì jì yuē xiàn yǒu gǔ chéng shān shān chū wén shí yáng gè zhī de
《魏土地记》曰:县有谷城山,山出文石,阳各之地。
chūn qiū qí hóu sòng gōng huì yú yáng gǔ zhě yě
《春秋》,齐侯、宋公会于阳谷者也。
xiàn yǒu huáng shān tái
县有黄山台。
huáng shí gōng yǔ zhāng zǐ fáng qī chù yě
黄石公与张子房期处也。
yòu yǒu láng shuǐ chū dōng nán dà kǎn shān láng xī xī běi jìng gǔ chéng xi
又有狼水,出东南大槛山狼溪,西北径谷城西。
yòu běi yǒu xi liú quán chū chéng dōng jìn shān xī běi jìng gǔ chéng běi xi zhù láng shuǐ yǐ qí liú xi gù jí míng yān
又北有西流泉,出城东近山,西北径谷城北,西注狼水,以其流西,故即名焉。
yòu xī běi rén jǐ shuǐ
又西北人济水。
chéng xī běi sān lǐ yǒu xiàng wáng yǔ zhī zhǒng bàn xǔ huǐ huài shí jié shàng cún tí yún xiàng wáng zhī mù
城西北三里,有项王羽之冢,半许毁坏,石碣尚存,题云项王之墓。
huáng lǎn yún zhǒng qù xiàn shí wǔ lǐ miù yě
《皇览》云冢去县十五里,谬也。
jīn péng chéng gǔ yáng chéng xī nán yòu yǒu xiàng yǔ zhǒng fēi yě
今彭城谷阳城西南,又有项羽冢,非也。
yú àn shǐ qiān jì lǔ wèi chu shǒu hàn wáng shì yǔ shǒu lǔ nǎi jiàng suì yǐ lǔ gōng lǐ zàng yǔ yú gǔ chéng níng de yán bǐ yě
余按史迁记,鲁为楚守,汉王示羽首,鲁乃降,遂以鲁公礼葬羽于谷城,宁得言彼也。
jǐ shuǐ yòu běi jìng zhōu shǒu tíng xi
济水又北径周首亭西。
chūn qiū wén gōng shí yǒu yī nián zuǒ qiū míng yún xiāng gōng èr nián wáng zǐ chéng fù huò cháng dí qiáo rú dì róng rú mái qí shǒu yú zhōu shǒu zhī běi mén jí shì yì yě
《春秋》文公十有一年,左丘明云:襄公二年,王子成父获长狄侨如弟荣如,埋其首于周首之北门,即是邑也。
jīn shì wèi zhī lú zǐ chéng jì běi jùn zhì yě
今世谓之卢子城,济北郡治也。
jīng xiāng yáo yuē jīn jì běi suǒ zhì lú zǐ chéng gù qí zhōu shǒu yì yě
京相瑶曰:今济北所治卢子城,故齐周首邑也。
yòu běi guò lín yì xiàn dōng dì lǐ zhì yuē xiàn yǒu jǐ shuǐ cí
又北过临邑县东,《地理志》曰:县有济水祠。
wáng mǎng zhī gǔ chéng tíng yě
王莽之谷城亭也。
shuǐ yǒu shí mén yǐ shí wèi zhī gù jǐ shuǐ zhī mén yě
水有石门,以石为之,故济水之门也。
chūn qiū yǐn gōng wǔ nián qí zhèng huì yú shí mén zhèng chē fèn jì jí yú cǐ yě
《春秋》隐公五年,齐、郑会于石门,郑车偾济即于此也。
jīng xiāng fán yuē shí mén qí de
京相璠曰:石门,齐地。
jīn jì běi lú xiàn gù chéng xī nán liù shí lǐ yǒu gù shí mén qù shuǐ sān bǎi bù gài shuǐ dú liú yí gù cè àn yě
今济北卢县故城西南六十里,有故石门,去水三百步,盖水渎流移,故侧岸也。
jǐ shuǐ yòu běi jìng píng yīn chéng xi
济水又北径平阴城西。
chūn qiū xiāng gōng shí bā nián jìn hóu chén yù jì hé huì yú lǔ jì xún jú liáng zhī méng tóng fá qí qí hóu yù zhū píng yīn zhě yě
《春秋》襄公十八年,晋侯沉玉济河,会于鲁济,寻湨梁之盟,同伐齐,齐侯御诸平阴者也。
dù yù yuē chéng zài lú xiàn gù chéng dōng běi fēi yě
杜预曰城在卢县故城东北,非也。
jīng xiāng fán yuē píng yīn qí de yě
京相璠曰:平阴,齐地也。
zài jì běi lú xiàn gù chéng xī nán shí lǐ
在济北卢县故城西南十里。
píng yīn chéng nán yǒu cháng chéng dōng zhì hǎi xi zhì jì hé dào suǒ yóu míng fáng mén qù píng yīn sān lǐ
平阴城南有长城,东至海,西至济,河道所由,名防门,去平阴三里。
qí hóu qiàn fáng mén jí cǐ yě
齐侯堑防门,即此也。
qí shuǐ yǐn jì gù dú shàng cún
其水引济,故渎尚存。
jīn fáng mén běi yǒu guāng lǐ qí rén yán guǎng yīn yǔ guāng tóng jí chūn qiū suǒ wèi shǒu zhī guǎng lǐ zhě yě
今防门北有光里,齐人言广,音与光同,即《春秋》所谓守之广里者也。
yòu yún wū shān zài píng yīn dōng běi xī qí hóu dēng wàng jìn jūn wèi zhòng ér guī
又云,巫山在平阴东北,昔齐侯登望晋军,畏众而归。
shī kuàng xíng bó wén niǎo wū zhī shēng zhī qí shī qián dùn
师旷、邢伯闻鸟乌之声,知齐师潜遁。
rén wù xián lún dì lǐ zhāo zhù xián yú gāng shì dōng běi zhī zhèng yǐ
人物咸沦,地理昭著,贤于杠氏东北之证矣。
jīn wū shān zhī shàng yǒu shí shì shì wèi zhī xiào zǐ táng
今巫山之上有石室,世谓之孝子堂。
jǐ shuǐ yòu yǐ è wèi méi hú fāng sì shí yú lǐ
济水右迤,遏为湄湖,方四十余里。
jǐ shuǐ yòu dōng běi jìng yuán miáo chéng xi gù luò dāng chéng yě
济水又东北径垣苗城西,故洛当城也。
fú tāo běi zhēng jì yuē jǐ shuǐ yòu yǔ qīng hé hé liú zhì luò dāng zhě yě
伏韬《北征记》曰:济水又与清河合流,至洛当者也。
sòng wǔ dì xī zhēng cháng ān lìng yuán miáo zhèn cǐ gù sú yòu yǒu yuán miáo chéng zhī chēng
宋武帝西征长安,令垣苗镇此,故俗又有垣苗城之称。
hé shuǐ zì sì dú kǒu dōng běi liú ér wèi jì
河水自四渎口东北流而为济。
wèi tǔ dì jì yuē méng jīn hé bié liú shí lǐ yǔ qīng shuǐ hé luàn liú ér dōng jìng luò dāng chéng běi hēi bái yì liú jīng wèi shū bié ér dōng nán liú zhù yě
《魏土地记》曰:盟津河别流十里与清水合,乱流而东,径洛当城北,黑白异流,泾渭殊别,而东南流注也。
yòu dōng běi guò lú xiàn běi jǐ shuǐ dōng běi yǔ méi gōu hé shuǐ shàng chéng méi hú běi liú zhù jì
又东北过卢县北,济水东北与湄沟合,水上承湄湖,北流注济。
ěr yǎ yuē shuǐ cǎo jiāo yuē méi tōng gǔ zhě wēi
《尔雅》曰:水草交曰湄,通谷者微。
qián wéi shè rén yuē shuǐ zhōng yǒu cǎo mù wén hé yě
犍为舍人曰:水中有草木文合也。
guō jǐng chún yuē wēi shuǐ biān tōng gǔ yě
郭景纯曰:微,水边通谷也。
shì míng yuē méi méi yě lín shuǐ rú méi lín mù yě
《释名》曰:湄,眉也,临水如眉临目也。
jǐ shuǐ yòu jìng lú xiàn gù chéng běi jì běi jùn zhì yě
济水又径卢县故城北,济北郡治也。
hàn hé dì yǒng yuán èr nián fēn tài shān zhì gài yǐ jǐ shuǐ zài běi gù yě
汉和帝永元二年,分泰山置,盖以济水在北故也。
jǐ shuǐ yòu jìng shén chéng běi
济水又径什城北。
chéng jì shuǐ méi gù dǐ gé yě
城际水湄,故邸阁也。
zhù ā rén sūn shén jiāng jiā jū zhī yǐ bì shí nán yīn wèi zhī shén chéng yān
祝阿人孙什,将家居之,以避时难,因谓之什城焉。
jǐ shuǐ yòu dōng běi yǔ zhōng chuān shuǐ hé shuǐ dōng nán chū shān zài xiàn zhī fēn shuǐ lǐng xī yī yuán liǎng fēn quán liú bàn jiě yì wèi zhī fēn liú jiāo
济水又东北与中川水合,水东南出山在县之分水岭,溪一源两分,泉流半解,亦谓之分流交。
bàn shuǐ nán chū tài shān rén wèi bàn shuǐ chū shān zài xiàn xī běi liú jìng dōng tài yuán jùn nán jùn zhì shān lú gù běi yǔ bīn xī shuǐ hé
半水南出大山人位,半水出山在县,西北流径东太原郡南,郡治山炉固,北与宾溪水合。
shuǐ chū nán gé mǎ shān bīn xī gǔ běi jìng lú xiàn gù chéng běi chén dūn shù nán xī běi liú yǔ zhōng chuān shuǐ hé wèi zhī gé mǎ kǒu
水出南格马山宾溪谷,北径卢县故城北、陈敦戍南,西北流与中川水合,谓之格马口。
qí shuǐ yòu běi jìng lú xiàn gù chéng dōng ér běi liú rù jì sú wèi zhī wèi shā gōu shuǐ
其水又北径卢县故城东,而北流入济,俗谓之为沙沟水。
jǐ shuǐ yòu dōng běi yòu huì yù shuǐ
济水又东北,右会玉水。
shuǐ dǎo yuán tài shān lǎng gōng gǔ jiù míng kūn ruì xī
水导源太山朗公谷,旧名琨瑞溪。
yǒu shā mén zhú sēng lǎng shǎo shì fó tú chéng shuò xué yuān tōng yóu míng qì wěi yǐn yú cǐ gǔ yīn wèi zhī lǎng gōng gǔ
有沙门竺僧朗,少事佛图澄,硕学渊通,尤明气纬,隐于此谷,因谓之朗公谷。
gù chē pín qín shū yún fú jiān shí shā mén zhú sēng lǎng cháng cóng yǐn shì zhāng jù hé yóu jù hé cháng xué jū ér lǎng jū kūn ruì shān dà qǐ diàn shè lián lóu lèi gé suī sù shì bù tóng bìng yǐ jìng wài zhì chēng
故车频《秦书》云:符坚时,沙门竺僧朗,尝从隐士张巨和游,巨和常穴居,而朗居琨瑞山,大起殿舍,连楼累阁,虽素饰不同,并以静外致称。
jí cǐ gǔ yě
即此谷也。
shuǐ yì wèi zhī kūn ruì shuǐ yě
水亦谓之琨瑞水也。
qí shuǐ xī běi liú jìng yù fú shān yòu yuē yù shuǐ
其水西北流径玉符山,又曰玉水。
yòu xī běi jìng liè shān dōng yòu xī běi zhěn zhù ā xiàn gù chéng dōng yě jǐng tíng xi
又西北径猎山东,又西北枕祝阿县故城东,野井亭西。
chūn qiū zhāo gōng èr shí wǔ nián jīng shū qí hóu yàn gōng yú yě jǐng shì yě
《春秋》昭公二十五年,《经》书齐侯唁公于野井是也。
chūn qiū xiāng gōng shí jiǔ nián zhū hóu méng yú zhù kē zuǒ zhuàn suǒ wèi dū yáng zhě yě
《春秋》襄公十九年,诸侯盟于祝柯,《左传》所谓督阳者也。
hàn xìng gǎi zhī yuē ā yǐ
汉兴,改之曰阿矣。
hàn gāo dì shí yī nián fēng gāo yì wèi hòu guó wáng mǎng zhī ān chéng zhě yě
汉高帝十一年,封高邑为侯国,王莽之安成者也。
gù sú wèi shì shuǐ wèi zhù ā jiàn shuǐ běi liú zhù yú jì
故俗谓是水为祝阿涧水,北流注于济。
jiàn wǔ wǔ nián gěng yǎn dōng jī zhāng bù cóng zhāo yáng qiáo jì dù bīng jí shì chù yě
建武五年,耿弇东击张步,从朝阳桥济渡兵,即是处也。
jǐ shuǐ yòu dōng běi luò shuǐ rù yān
济水又东北,泺水入焉。
shuǐ chū lì chéng xiàn gù chéng xī nán quán yuán shàng fèn shuǐ yǒng ruò lún
水出历城县故城西南,泉源上奋,水涌若轮。
chūn qiū huán gōng shí bā nián gōng huì qí hóu yú luò shì yě
《春秋》桓公十八年,公会齐侯于泺是也。
sú wèi zhī wèi é jiāng shuǐ yǐ quán yuán yǒu shùn fēi é yīng miào gù yě
俗谓之为娥姜水,以泉源有舜妃娥英庙故也。
chéng nán duì shān shān shàng yǒu shùn cí shān xià yǒu dà xué wèi zhī shùn jǐng yì yì máo shān yǔ jǐng zhī bǐ yǐ
城南对山,山上有舜祠,山下有大穴,谓之舜井,抑亦茅山禹井之比矣。
shū shùn gēng lì shān yì yún zài cǐ suǒ wèi xiáng yě
《书》,舜耕历山,亦云在此,所未详也。
qí shuǐ běi wèi dà míng hú xi jí dà míng sì sì dōng běi liǎng miàn cè hú cǐ shuǐ biàn chéng jìng tā yě
其水北为大明湖,西即大明寺,寺东北两面侧湖,此水便成净他也。
chí shàng yǒu kè tíng zuǒ yòu qiū tóng fù rì fǔ yǎng mù duì yú niǎo shuǐ mù míng sè kě wèi háo liáng zhī xìng wù wǒ wú wéi yǐ
池上有客亭,左右楸桐,负日俯仰,目对鱼鸟,水木明瑟,可谓濠梁之性,物我无违矣。
hú shuǐ yǐn dú dōng rù xī guō dōng zhì lì chéng xi ér cè chéng běi zhù bēi shuǐ shàng chéng dōng chéng lì bǎ xià quán quán yuán jìng fā
湖水引渎,东入西郭,东至历城西而侧城北注,陂水上承东城,历把下泉,泉源竞发。
qí shuǐ běi liú jìng lì chéng dōng yòu běi yǐn shuǐ wèi liú bēi chí zhōu liáo bīn yàn gōng sī duō cuì qí shàng
其水北流径历城东,又北,引水为流杯池,州僚宾燕,公私多萃其上。
fēn wéi èr shuǐ yòu shuǐ běi chū zuǒ shuǐ xī jìng lì chéng běi xī běi wèi bēi wèi zhī lì shuǐ yǔ luò shuǐ huì
分为二水,右水北出,左水西径历城北,西北为陂,谓之历水,与泺水会。
yòu běi lì shuǐ zhī jīn
又北,历水枝津。
shǒu shòu lì shuǐ yú lì chéng dōng dōng běi jìng dōng chéng xi ér běi chū guō yòu běi zhù luò shuǐ
首受历水于历城东,东北径东城西而北出郭,又北注泺水。
yòu běi tīng shuǐ chū yān
又北,听水出焉。
luò shuǐ yòu běi liú zhù yú jì wèi zhī luò kǒu yě
泺水又北流注于济,谓之泺口也。
jǐ shuǐ yòu dōng běi huá bù zhù shān dān jiāo xiù zé bù lián qiū líng yǐ zì gāo
济水又东北,华不注山单椒秀泽,不连丘陵以自高;
hǔ yá jié lì gū fēng tè bá yǐ cì tiān
虎牙桀立,孤峰特拔以刺天。
qīng yá cuì fā wàng tóng diǎn dài
青崖翠发,望同点黛。
shān xià yǒu huá quán gù jīng xiāng fán chūn qiū tǔ dì míng yuē huá quán huá bù zhù shān xià quán shuǐ yě
山下有华泉,故京相璠《春秋土地名》曰:华泉,华不注山下泉水也。
chūn qiū zuǒ zhuàn chéng gōng èr nián qí qǐng gōng yǔ jìn xì kè zhàn yú ān qí shī bài jì zhú zhī sān zhōu huá bù zhù féng chǒu fù yǔ gōng yì wèi jiāng jí huá quán cān kuā yú mù ér zhǐ
《春秋左传》成公二年,齐顷公与晋郤克战于鞍,齐师败绩,逐之,三周华不注,逢丑父与公易位,将及华泉,骖絓于木而止。
chǒu fù shǐ gōng xià rú huá quán qǔ yǐn qí hóu yǐ miǎn
丑父使公下,如华泉取饮,齐侯以免。
hán jué xiàn chǒu fù xì zǐ jiāng lù zhī
韩厥献丑父,郤子将戮之。
hū yuē zì jīn wú yǒu dài qí jūn rèn huàn zhě yǒu yī yú cǐ jiāng wèi lù yǐ
呼曰:自今无有代其君任患者,有一于此,将为戮矣。
xì zǐ yuē rén bù nán yǐ sǐ miǎn qí jūn wǒ lù zhī bù xiáng shè zhī yǐ quàn shì jūn zhě
郤子曰:人不难以死免其君,我戮之不祥,赦之以劝事君者。
nǎi miǎn zhī
乃免之。
jí huá shuǐ yě
即华水也。
běi jué tīng dú èr shí lǐ zhù yú jì
北绝听渎二十里,注于济。
yòu dōng běi guò tái xiàn běi jù hé shuǐ nán chū jī shān xī běi běi jìng jù hé gù chéng xi
又东北过台县北,巨合水南出鸡山西北,北径巨合故城西。
gěng yǎn zhī tǎo zhāng bù yě shǒu jù lǐ
耿弇之讨张步也,守巨里。
jí cǐ chéng yě
即此城也。
sān miàn yǒu chéng xi yǒu shēn kēng kēng xi jí yǎn suǒ yíng yě yǔ fèi yì zhàn zhǎn yì yú cǐ
三面有城,西有深坑,坑西即弇所营也,与费邑战,斩邑于此。
jù hé shuǐ yòu běi hé guān lú shuǐ shuǐ dǎo yuán mǎ ěr shān běi jìng bó tíng chéng xi xī běi liú zhì píng líng chéng yǔ wǔ yuán shuǐ hé
巨合水又北合关卢水,水导源马耳山,北径博亭城西,西北流至平陵城,与武原水合。
shuǐ chū tán chéng nán píng zé zhōng shì wèi zhī wǔ yuán yuān
水出谭城南平泽中,世谓之武原渊。
běi jìng tán chéng dōng sú wèi zhī bù chéng yě
北径谭城东,俗谓之布城也。
yòu běi jìng dōng píng líng xiàn gù chéng xi
又北径东平陵县故城西。
gù líng chéng yě hòu nǎi jiā píng tán guó yě
故陵城也,后乃加平,谭国也。
qí huán zhī chū guò tán tán bù lǐ yān lǔ zhuāng gōng jiǔ nián jí wèi yòu bù cháo shí nián miè zhī
齐桓之出过谭,谭不礼焉,鲁庄公九年即位,又不朝,十年灭之。
chéng dōng mén wài yǒu lè ān rèn zhào xiān bēi jǐ nán jùn zhì yě hàn wén dì shí liù nián zhì wèi wáng guó jǐng dì èr nián wèi jùn wáng mǎng gēng míng lè ān
城东门外有乐安任照先碑,济南郡治也,汉文帝十六年,置为王国,景帝二年为郡,王莽更名乐安。
qí shuǐ yòu běi jìng jù hé chéng dōng hàn wǔ dì yǐ fēng chéng yáng qǐng wáng zǐ liú fā wèi hòu guó
其水又北径巨合城东,汉武帝以封城阳顷王子刘发为侯国。
qí shuǐ hé guān lú shuǐ xi chū zhù jù hé shuǐ
其水合关卢水,西出注巨合水。
jù hé shuǐ xī běi jìng tái xiàn gù chéng nán
巨合水西北径台县故城南。
hàn gāo dì liù nián fēng dōng jùn wèi dài yě wèi hòu guó wáng mǎng zhī tái zhì yě
汉高帝六年,封东郡尉戴野为侯国,王莽之台治也。
qí shuǐ xī běi liú bái yě quán shuǐ zhù zhī shuǐ chū tái chéng xī nán bái yě quán běi jìng liú shān xī běi liú ér yòu zhù jù hé shuǐ
其水西北流,白野泉水注之,水出台城西南白野泉北,径留山西北流,而右注巨合水。
jù hé shuǐ yòu běi tīng shuǐ zhù zhī
巨合水又北,听水注之;
shuǐ shàng chéng luò shuǐ dōng liú běi qū yòu dōng běi liú zhù yú jù hé shuǐ luàn liú yòu běi rù yú jì
水上承泺水,东流北屈,又东北流,注于巨合水,乱流又北入于济。
jǐ shuǐ yòu dōng běi hé qín gōu shuǐ shuǐ chū tái xiàn gù chéng dōng nán xī běi liú jìng tái chéng dōng yòu xī běi rù yú jì shuǐ
济水又东北,合芹沟水,水出台县故城东南,西北流,径台城东,又西北入于济水。
yòu dōng běi guò guǎn xiàn nán
又东北过管县南。
jǐ shuǐ dōng jìng xiàn gù chéng nán
济水东径县故城南。
hàn wén dì sì nián fēng qí dào huì wáng zǐ ba jūn wèi hòu guó
汉文帝四年,封齐悼惠王子罢军为侯国。
yòu nà bǎi mài shuǐ shuǐ chū tǔ gǔ xiàn gù chéng xi shuǐ yuán fāng bǎi bù bǎi quán jù chū gù wèi zhī bǎi mài shuǐ
右纳百脉水,水出土鼓县故城西,水源方百步,百泉俱出,故谓之百脉水。
qí shuǐ xī běi liú jìng yáng qiū xiàn gù chéng zhōng
其水西北流,径阳丘县故城中。
hàn xiào wén dì sì nián yǐ fēng qí dào huì wáng zǐ liú ān wèi yáng qiū hóu shì wèi zhī zhāng qiū chéng fēi yě
汉孝文帝四年,以封齐悼惠王子刘安为阳丘侯,世谓之章丘城,非也。
chéng nán yǒu nǚ láng shān shān shàng yǒu shén cí sú wèi zhī nǚ láng cí zuǒ yòu mín sì yān
城南有女郎山,山上有神祠,俗谓之女郎祠,左右民祀焉。
qí shuǐ xī běi chū chéng běi jìng huáng jīn gù
其水西北出城,北径黄巾固。
gài zéi suǒ zhūn gù gù dé míng yān
盖贼所屯,故固得名焉。
bǎi mài shuǐ yòu dōng běi liú zhù yú jì
百脉水又东北流注于济。
jǐ shuǐ yòu dōng yǒu yáng zhǔ gōu shuǐ chū féng líng gù chéng xī nán èr shí lǐ xī běi jìng tǔ gǔ chéng dōng yòu xī běi jìng zhāng qiū chéng dōng yòu běi jìng níng qī chéng xi ér běi liú zhù yú jì shuǐ yě
济水又东,有杨渚沟水,出逢陵故城西南二十里,西北径土鼓城东,又西北径章丘城东,又北径宁戚城西,而北流注于济水也。
yòu dōng guò liáng zōu xiàn běi lǒng shuǐ nán chū cháng chéng zhōng běi liú zhì bān yáng xiàn gù chéng xi nán yǔ bān shuǐ huì shuǐ chū xiàn dōng nán lóng shān sú yì wèi zhī wèi zuǒ fù shuǐ xī běi jìng qí chéng nán
又东过梁邹县北,陇水南出长城中,北流至般阳县故城西,南与般水会,水出县东南龙山,俗亦谓之为左阜水,西北径其城南。
wáng mǎng zhī jǐ nán tíng yě
王莽之济南亭也。
yīng shào yuē xiàn zài bān shuǐ zhī yáng gù zī míng yān
应劭曰:县在般水之阳,故资名焉。
qí shuǐ yòu nán qū xī rén lǒng shuǐ
其水又南屈,西人陇水。
lǒng shuǐ běi jìng qí xiàn xī běi liú zhì méng shuǐ kǒu shuǐ chū xī nán jiǎ shān dōng běi jìng méng shān xī dōng běi rù yú lǒng shuǐ
陇水北径其县,西北流至萌水口,水出西南甲山,东北径萌山西,东北入于陇水。
lǒng shuǐ yòu xī běi zhì liáng zōu dōng nán yǔ yú zǐ gōu shuǐ hé shuǐ nán chū cháng bái shān dōng liǔ quán kǒu
陇水又西北至梁邹东南,与鱼子沟水合,水南出长白山东柳泉口。
shān jí chén zhòng zǐ fū qī zhī suǒ yǐn yě
此山就是陈仲子夫妻隐居的地方。
yú zi yuē zhòng zǐ qí guó zhī shì jiā xiōng dài lù wàn zhōng zhòng zǐ fēi ér bù shí bì xiōng lí mǔ jiā yú wū líng jí cǐ chù yě
《盂子》曰:仲子,齐国之世家,兄戴禄万钟,仲子非而不食,避兄离母,家于于陵,即此处也。
qí shuǐ yòu jìng wū líng xiàn gù chéng xi wáng mǎng zhī wū lù yě
其水又径于陵县故城西,王莽之于陆也。
shì zǔ jiàn wǔ shí wǔ nián gèng fēng zé xiāng hòu hóu bà zhī zǐ yù wèi hòu guó
世祖建武十五年,更封则乡侯侯霸之子昱为侯国。
qí shuǐ běi liú zhù yú lǒng shuǐ lǒng shuǐ jí gǔ yuán shuǐ yě
其水北流注于陇水,陇水,即古袁水也。
gù jīng xiāng yáo yuē jǐ nán liáng zōu xiàn yǒu yuán shuǐ zhě yě
故京相瑶曰:济南梁邹县有袁水者也。
lǒng shuǐ yòu xī běi jìng liáng zōu xiàn gù chéng nán yòu běi qū jìng qí chéng xi
陇水又西北径梁邹县故城南,又北屈径其城西。
hàn gāo zǔ liù nián fēng wǔ hǔ wèi hòu guó qí shuǐ běi zhù jì
汉高祖六年,封武虎为侯国,其水北注济。
chéng zhī dōng běi yòu yǒu shí shuǐ xī běi zhù yān
城之东北,又有时水西北注焉。
yòu dōng běi guò lín jì xiàn nán xiàn gù dí yì yě wáng mǎng gēng míng lì jū
又东北过临济县南,县,故狄邑也,王莽更名利居。
hàn jì ān dì yǒng chū èr nián gǎi cóng jīn míng yǐ lín jì gù
《汉记》,安帝永初二年,改从今名,以临济故。
dì lǐ fēng sú jì yún lè ān tài shǒu zhì
《地理风俗记》云:乐安太守治。
yàn mó qí jì yuē yǒu nán běi èr chéng gé jǐ shuǐ nán chéng jí bèi yáng xiàn zhī gù chéng yě běi zhěn jǐ shuǐ
晏谟《齐记》曰:有南北二城隔济水,南城即被阳县之故城也,北枕济水。
dì lǐ zhì yuē hòu guó yě
《地理志》曰:侯国也。
rú chún yuē yī zuò pí yīn ba jūn zhī ba yě
如淳曰:一作疲,音罢,军之罢也。
shǐ jì
《史记。
jiàn yuán yǐ lái wáng zǐ hòu zhě nián biǎo yuē hàn wǔ dì yuán shuò sì nián fēng qí xiào shàng zi jìng hóu liú yàn zhī guó yě
建元以来王子侯者年表》曰:汉武帝元朔四年,封齐孝上子敬侯刘燕之国也。
jīn bó hǎi qiáo jùn zhì
今渤海侨郡治。
jǐ shuǐ yòu dōng běi yǐ wèi yuān zhū wèi zhī píng zhōu
济水又东北,迆为渊诸,谓之平州。
tà wò xiàn cè yǒu píng ān gù chéng sú wèi zhī huì chéng fēi yě
漯沃县侧有平安故城,俗谓之会城,非也。
àn dì lǐ zhì qiān shèng jùn yǒu píng ān xiàn hòu guó yě wáng mǎng yuē hóng mù yě
按《地理志》,千乘郡有平安县,侯国也,王莽曰鸿睦也。
yīng shào yuē bó chāng xiàn xī nán sān shí lǐ yǒu píng ān tíng gù xiàn yě
应劭曰:博昌县西南三十里有平安亭,故县也。
shì shàng cún píng zhōu zhī míng yǐ
世尚存平州之名矣。
jǐ shuǐ yòu dōng běi jìng gāo chāng xiàn gù chéng xi
济水又东北径高昌县故城西。
àn dì lǐ zhì qiān shèng jùn yǒu gāo chāng xiàn hàn xuān dì dì jié sì nián fēng dǒng zhōng wèi hòu guó
案《地理志》,千乘郡有高昌县,汉宣帝地节四年,封董忠为侯国。
shì wèi zhī mǎ chāng chéng fēi yě
世谓之马昌城,非也。
jǐ shuǐ yòu dōng běi jìng lè ān xiàn gù chéng nán
济水又东北径乐安县故城南。
fú chēn qí jì yuē bó chāng chéng xī běi wǔ shí lǐ yǒu nán běi èr chéng xiāng qù sān shí lǐ gé shí jì èr shuǐ
伏琛《齐记》曰:博昌城西北五十里有南、北二城,相去三十里,隔时、济二水。
zhǐ cǐ wèi bó chāng běi chéng fēi yě
指此为博昌北城,非也。
lè ān yǔ bó chāng báo gū fēn shuǐ jù tóng xī běi báo gū qù qí chéng liù shí lǐ lè ān yuè shuǐ chà yuǎn yàn fēi yóu míng
乐安与博昌、薄姑分水,俱同西北,薄姑去齐城六十里,乐安越水差远,验非尤明。
bān gù yuē qiān shèng jùn yǒu lè ān xiàn
班固曰:千乘郡有乐安县。
yīng shào yuē qǔ xiū lìng zhī míng yǐ
应劭曰:取休令之名矣。
hàn wǔ dì yuán shuò wǔ nián fēng li cài wèi hòu guó
汉武帝元朔五年,封李蔡为侯国。
chéng xi sān lǐ yǒu rèn guāng děng zhǒng guāng shì wǎn xiàn rén bù dé wèi bó chāng míng yǐ
城西三里有任光等冢,光是宛县人,不得为博昌明矣。
jǐ shuǐ yòu jìng báo gū chéng běi
济水又径薄姑城北。
hòu hàn jùn guó zhì yuē bó chāng xiàn yǒu báo gū chéng
《后汉郡国志》曰:博昌县有薄姑城。
dì lǐ shū yuē lǚ shàng fēng yú qí jùn báo gū
《地理书》曰:吕尚封于齐郡薄姑。
báo gū gù chéng zài lín zī xiàn xī běi wǔ shí lǐ jìn jǐ shuǐ
薄姑故城在临淄县西北五十里,近济水。
shǐ qiān yuē xiàn gōng xǐ báo gū
史迁曰:献公徙薄姑。
chéng nèi yǒu gāo tái
城内有高台。
chūn qiū zhāo gōng èr shí nián qí jǐng gōng yǐn yú tái shàng yuē gǔ ér bù sǐ hé lè rú zhī
《春秋》昭公二十年,齐景公饮于台上,曰:古而不死,何乐如之。
yàn píng zhòng duì yuē xī shuǎng jiū shì shǐ tú zhī jì cè yīn zhī yǒu féng bó líng yòu yīn zhī báo gū shì yòu yīn zhī ér hòu tài gōng yīn zhī
晏平仲对曰:昔爽鸠氏始屠之,季荝因之,有逢伯陵又因之,薄姑氏又因之,而后太公因之。
chén yǐ wéi gǔ ruò bù sǐ shuǎng jiū shì zhī lè fēi jūn zhī lè
臣以为古若不死,爽鸠氏之乐,非君之乐。
jí yú shì tái yě
即于是台也。
jǐ shuǐ yòu dōng běi jìng láng yá gù xi ér dōng běi liú yě
济水又东北径狼牙固西而东北流也。
yòu dōng běi guò lì xiàn xi dì lǐ zhì qí jùn yǒu lì xiàn wáng mǎng zhī lì zhì yě
又东北过利县西,《地理志》,齐郡有利县,王莽之利治也。
yàn mó yuē xiàn zài qí chéng běi wǔ shí lǐ yě
晏谟曰:县在齐城北五十里也。
yòu dōng běi guò jiǎ xià yì rù yú hé
又东北过甲下邑,入于河。
jǐ shuǐ dōng běi zhì jiǎ xià yì nán dōng lì láng huái xiàn gù chéng běi
济水东北至甲下邑南,东历琅槐县故城北。
dì lǐ fēng sú jì yuē bó chāng dōng běi bā shí lǐ yǒu láng huái xiāng gù xiàn yě
《地理风俗记》曰:博昌东北八十里有琅槐乡,故县也。
shān hǎi jīng yuē jǐ shuǐ jué jù yě zhù bó hǎi rù qí láng huái dōng běi zhě yě
《山海经》曰:济水绝巨野注渤海,入齐琅槐东北者也。
yòu dōng běi hé shuǐ zhī jīn zhù zhī shuǐ jīng yǐ wéi rù hé fēi yě
又东北,河水枝津注之,《水经》以为入河,非也。
sī nǎi hé shuǐ zhù jì fēi jì rù hé
斯乃河水注济,非济入河。
yòu dōng běi rù hǎi
又东北入海。
guō jǐng chún yuē jì zì róng yáng zhì lè ān bó chāng rù hǎi
郭景纯曰:济自荣阳至乐安博昌入海。
jīn hé jié jǐ shuǐ réng liú bù jué jīng yán rù hé èr shuō bìng shī
今河竭,济水仍流不绝,《经》言入河,二说并失。
rán hé shuǐ yú jì tà zhī běi bié liú zhù hǎi
然河水于济、漯之北,别流注海。
jīn suǒ chuò liú zhě wéi tà shuǐ ěr guō huò yǐ wéi jì zhù zhī jí shí fēi yě
今所辍流者,惟漯水耳,郭或以为济注之,即实非也。
xún jīng mài shuǐ bù rú shān jīng zhī wèi mì yǐ
寻经脉水,不如《山经》之为密矣。
qí yī shuǐ dōng nán liú zhě guò chéng shì xiàn nán hé shuǐ fèn jì yú dìng táo dōng běi dōng nán yòu hé huáng gōu zhī liú sú wèi zhī jiè gōu yě
其一水东南流者,过乘氏县南,菏水分济于定陶东北,东南右合黄沟枝流,俗谓之界沟也。
běi jìng yǐ shì xiàn gù chéng xi yòu běi jìng jǐng shān dōng
北径已氏县故城西,又北径景山东。
wèi shī suǒ wèi jǐng shān yǔ jīng zhě yě
《卫诗》所谓景山与京者也。
máo gōng yuē jǐng shān tài shān yě
毛公曰:景山,大山也。
yòu běi jìng chu qiū chéng xi
又北径楚丘城西。
jùn guó zhì yuē chéng wǔ xiàn yǒu chu qiū tíng
《郡国志》曰:成武县有楚丘亭。
dù dǐng yún chu qiū zài chéng wǔ xiàn xī nán wèi yì gōng wèi dí suǒ miè wèi wén gōng dōng xǐ dù hé yě chǔ cáo yì qí huán gōng chéng chu qiū yǐ qiān zhī
杜顶云,楚丘在成武县西南,卫懿公为狄所灭,卫文公东徙渡河,野处曹邑,齐桓公城楚丘以迁之。
gù chūn qiū chēng xíng qiān rú guī wèi guó wàng wáng
故《春秋》称邢迁如归,卫国忘亡。
jí shī suǒ wèi shēng bǐ xū yǐ yǐ wàng chu yǐ wàng chu yǔ táng jǐng shān yǔ jīng
即《诗》所谓升彼虚矣,以望楚矣,望楚与堂,景山与京。
gù zhèng xuán yán guān qí páng yì jí shān chuān yě
故郑玄言,观其旁邑及山川也。
yòu dōng běi jìng chéng wǔ chéng xi yòu dōng běi jìng hòu chéng dōng
又往东北流经成武城西面,又往东北流经邸城东面,推想起来是郡邑所迁的地方,但不大清楚。
yí hòu xǐ yě suǒ wèi xiáng yǐ
疑郈徙也,所未详矣。
yòu dōng běi jìng liáng qiū chéng xi
又东北径梁丘城西。
dì lǐ zhì yuē chāng yì xiàn yǒu liáng qiū xiāng
《地理志》说:昌邑县有梁丘乡。
chūn qiū zhuāng gōng sān shí èr nián sòng rén qí rén huì yú liáng qiū zhě yě
《春秋》庄公三十二年,宋人、齐人会于梁丘者也。
dù yù yuē gāo píng chāng yì xiàn xī nán yǒu liáng qiū xiāng
杜预曰:高平昌邑县西南有梁丘乡。
yòu dōng běi yú chéng shì xiàn xi ér běi zhù hé shuǐ hé shuǐ yòu dōng nán jìng chéng shì xiàn gù chéng nán
又东北于乘氏县西而北注菏水,菏水又东南径乘氏县故城南。
xiàn jí chūn qiū zhī chéng qiū yě
县,即《春秋》之乘丘也。
gù dì lǐ fēng sú jì yuē jì yīn chéng shì xiàn gù sòng chéng qiū yì yě
故《地理风俗记》曰:济阴乘氏县,故宋乘丘邑也。
hàn xiào jǐng zhōng wǔ nián fēng liáng xiào wáng zi mǎi wèi hòu guó yě
汉孝景中五年,封梁孝王子买为侯国也。
dì lǐ zhì yuē chéng shì xiàn sì shuǐ dōng nán zhì wéi líng rù huái
《地理志》曰:乘氏县,泗水东南至唯陵入淮。
jùn guó zhì yuē chéng shì yǒu sì shuǐ
《郡国志》曰:乘氏有泗水。
cǐ nǎi hé zé yě
此乃菏泽也。
shàng shū yǒu dǎo hé zé zhī shuō zì táo qiū běi dōng zhì yú hé wú sì shuǐ zhī wén
《尚书》有导菏泽之说,自陶丘北,东至于菏,无泗水之文。
yòu yuē dǎo hé zé bèi mèng zhū
又曰:导菏泽,被孟猪。
mèng zhū zài suī yáng xiàn zhī dōng běi hǎn yīn shí sān zhōu jì yuē bù yán rù ér yán bèi zhě míng bù cháng rù yě
孟猪在睢阳县之东北.阚骃《十三州记》曰:不言入而言被者,明不常入也。
shuǐ shèng fāng nǎi fù bèi yǐ
水盛,方乃覆被矣。
zé shuǐ miǎo màn jù zhōng huái sì gù zhì yǒu huī líng rù huái zhī yán yǐ tōng bāo sì míng yǐ
泽水淼漫,俱钟淮泗,故志有睢陵入淮之言,以通苞泗名矣。
rán zhū shuǐ zhù sì zhě duō bù zhǐ cǐ kě yǐ zhōng guī sì shuǐ biàn de shàn tōng chēng yě
然诸水注泗者多不止此,可以终归泗水,便得擅通称也。
huò gèng yǒu sì shuǐ yì kě shì shuǐ zhī jiān qí mù suǒ wèi xiáng yě
或更有泗水亦可是水之兼其目,所未详也。
yòu dōng guò chāng yì xiàn běi hé shuǐ yòu dōng jìng chāng yì xiàn gù chéng běi
又东过昌邑县北,菏水又东径昌邑县故城北。
dì lǐ zhì yuē xiàn gù liáng yě
《地理志》曰:县,故梁也。
hàn jǐng dì zhōng liù nián fēn liáng wéi shān yáng guó wǔ dì tiān hàn sì nián gèng wéi chāng yì guó yǐ fēng chāng yì wáng bó hè fèi guó chú yǐ wéi shān yáng jùn wáng mǎng zhī jù yě jùn yě
汉景帝中六年,分梁为山阳国,武帝天汉四年,更为昌邑国,以封昌邑王髆,贺废,国除,以为山阳郡,王莽之巨野郡也。
hòu gèng wéi gāo píng jùn hòu hàn yǎn zhōu zhì
后更为高平郡,后汉沇州治。
xiàn lìng wáng mì huái jīn yè dōng lái tài shǒu yáng zhèn zhèn bù shòu shì qí shèn sì zhī chù yě
县令王密,怀金谒东莱太守杨震,震不受,是其慎四知处也。
dà chéng dōng běi yǒu jīn chéng chéng nèi yǒu háng zhōu cì shǐ hé dōng xuē jì xiàng bēi yǐ láng zhōng bài pàn lìng gān lù jiàng yuán
大城东北有金城,城内有杭州刺史河东薛季像碑,以郎中拜判令,甘露降园。
xī píng sì nián qiān zhōu míng nián gān lù fù jiàng diàn qián shù cóng shì féng xún zhǔ bù huá cāo děng xiāng yǔ bāo shù biǎo lè táng zhèng
熹平四年迁州,明年甘露复降殿前树,从事冯巡、主簿华操等相与褒树,表勒棠政。
cì xi yǒu yǎn zhōu cì shǐ mào líng yáng shū gōng bēi cóng shì sūn guāng děng yǐ jiàn níng sì nián lì xī běi yǒu dōng tài shān chéng rén bān mèng jiān bēi jiàn hé shí nián shàng shū yòu chéng bài yǎn zhōu cì shǐ cóng shì qín rùn děng kān shí sòng dé zhèng bēi xián liè yān
次西有沇州刺史茂陵杨叔恭碑,从事孙光等以建宁四年立,西北有东太山成人班孟坚碑,建和十年,尚书右丞拜沇州刺史从事秦闰等,刊石颂德政,碑咸列焉。
yòu dōng guò jīn xiāng xiàn nán jùn guó zhì yuē shān yáng yǒu jīn xiāng xiàn
又东过金乡县南,《郡国志》曰:山阳有金乡县。
hé shuǐ jìng qí gù chéng nán shì wèi zhī gù xiàn chéng běi yǒu jīn xiāng shān yě
菏水径其故城南,世谓之故县城北有金乡山也。
yòu dōng guò dōng juàn xiàn běi hé shuǐ yòu dōng jìng hàn píng dí jiāng jūn fú gōu hóu huái yáng zhū wěi zhǒng
又东过东绢县北,菏水又东径汉平狄将军扶沟侯淮阳朱鲔冢。
mù běi yǒu shí miào
墓北有石庙。
hé shuǐ yòu dōng jìng dōng mín jù gù chéng běi gù sòng de
菏水又东径东缗具故城北,故宋地。
chūn qiū xī gōng èr shí sān nián qí hóu fá sòng wéi mín
《春秋》僖公二十三年,齐侯伐宋围缗。
shí sān zhōu jì yuē shān yáng yǒu dōng mín xiàn zōu yǎn yuē yú dēng mín chéng yǐ wàng sòng dōu zhě yě
《十三州记》曰:山阳有东缗县,邹衍曰:余登缗城以望宋都者也。
hòu hàn shì zǔ jiàn wǔ shí yī nián fēng féng yì zhǎng zǐ zhāng wèi hòu guó
后汉世祖建武十一年,封冯异长子璋为侯国。
yòu dōng guò fāng yǔ xiàn běi wèi hé shuǐ
又东过方与县北,为菏水。
hé shuǐ dōng jìng zhòng xiāng chéng nán zuǒ zhuàn suǒ wèi zāng wén zhòng sù yú zhòng guǎn zhě yě
菏水东径重乡城南,《左传》所谓臧文仲宿于重馆者也。
hé shuǐ yòu dōng jìng wǔ táng tíng běi gōng fēng yǐ wéi jì shàng yì yě
菏水又东径武棠亭北,《公丰》以为济上邑也。
chéng yǒu tái gāo èr zhàng xǔ qí xià lín shuǐ xī lǔ hóu guān yú yú táng wèi cǐ yě
城有台,高二丈许,其下临水,昔鲁侯观鱼于棠,谓此也。
zài fāng yǔ xiàn gù chéng běi shí lǐ
在方与县故城北十里。
jīng suǒ wèi hé shuǐ yě
《经》所谓菏水也。
hé shuǐ yòu dōng jìng ní mǔ tíng běi
菏水又东径泥母亭北。
chūn qiū zuǒ zhuàn xī gōng qī nián qiū méng yú níng mǔ móu fá zhèng yě
《春秋左传》僖公七年,秋,盟于宁母,谋伐郑也。
hé shuǐ yòu dōng yǔ jù yě huáng shuǐ hé hé zé bié míng yě
菏水又东与巨野黄水合,菏泽别名也。
huáng shuǐ shàng chéng jù zé zhū bēi zé yǒu méng diàn máng bēi
黄水上承巨泽诸陂,泽有蒙淀、盲陂。
huáng hú shuǐ dōng liú wèi zhī huáng shuǐ yòu yǒu xuē xun zhū shuǐ zì zhǔ lì xuē cūn qián fēn wéi èr liú yī shuǐ dōng zhù huáng shuǐ yī shuǐ xī běi rù zé jí hóng shuǐ yě
黄湖水东流,谓之黄水,又有薛训诸水,自渚历薛村前,分为二流,一水东注黄水,一水西北入泽,即洪水也。
huáng shuǐ dōng nán liú shuǐ nán yǒu hàn jīng zhōu cì shǐ li gāng mù
黄水东南流,水南有汉荆州刺史李刚墓。
gāng zì shū yì shān yáng gāo píng rén guǒ píng yuán nián zú
刚字叔毅,山阳高平人,裹平元年卒。
jiàn qí bēi
见其碑。
yǒu shí què cí táng shí shì sān jiān chuán jià gāo zhàng yú lòu shí zuō chuán wǎ wū shī píng tiān zào fāng jǐng cè hé liáng zhù sì bì yǐn qǐ diāo kè wèi jūn chén guān shǔ guī lóng lín fèng zhī wén fēi qín zǒu shòu zhī xiàng zuò zhì gōng lì bù shèn shāng huǐ
有石阙、祠堂、石室三间,椽架高丈余,镂石作椽瓦屋,施平天造,方井侧荷梁柱,四壁隐起,雕刻为君臣、官属,龟龙、鳞凤之文,飞禽、走兽之像,作制工丽,不甚伤毁。
huáng shuǐ yòu dōng jìng jù yě xiàn běi
黄水又东径巨野县北。
hé chéng tiān yuē jù yě hú zé guǎng dà nán tōng zhū sì běi lián qīng jì jiù xiàn gù chéng zhèng zài zé zhōng gù yù zhì shù yú cǐ chéng chéng zhī suǒ zài zé jù yě zé yě
何承天曰,巨野湖泽广大,南通洙、泗,北连清、济,旧县故城正在泽中,故欲置戍于此城,城之所在,则巨野泽也。
yǎn dōng běi chū wèi dà yě yǐ xī xī shòu huò lín yú shì chù yě
衍东北出为大野矣,昔西狩获鳞于是处也。
huáng lǎn yuē shān yáng jù yě xiàn yǒu jiān bì zhǒng chóng jù dà xiǎo yǔ bì zhǒng děng
《皇览》说:山阳巨野县有肩脾墓,堆土的大小与阐乡城蛋尤墓一样。
chuán yán chī yóu yǔ huáng dì zhàn kè zhī yú zhuō lù zhī yě shēn tǐ yì chù gù bié zàng yān
传言蚩尤与黄帝战,克之于涿鹿之野,身体异处,故别葬焉。
huáng shuǐ yòu dōng jìng xián tíng běi
黄水又东径咸亭北。
chūn qiū huán gōng qī nián jīng shū fén xián qiū zhě yě
《春秋》桓公七年,《经》书焚咸丘者也。
shuǐ nán yǒu jīn xiāng shān xiàn zhī dōng jiè yě
水南有金乡山,县之东界也。
jīn xiāng shù shān jiē kōng zhōng xué kǒu wèi zhī suì yě
金乡数山,皆空中穴口,谓之隧也。
dài yán zhī xī zhēng jì yuē jiāo shì shān běi shù lǐ hàn sī lì xiào wèi lǔ jùn chuān shān de bái shé bái tù bù zàng gēng zàng shān nán záo ér de jīn gù yuē jīn xiāng shān
戴延之《西征记》曰:焦氏山北数里,汉司隶校尉鲁峻穿山得白蛇、白兔,不葬,更葬山南,凿而得金,故曰金乡山。
shān xíng jùn qiào
山形峻峭,
zhuàn qián yǒu shí cí shí miào
篆前有石祠、石庙,
sì bì jiē qīng shí yǐn qǐ
四壁皆青石隐起,
zì shū qì yǐ lái
自书契以来,
zhōng chén xiào zǐ zhēn fù kǒng zǐ jí dì zǐ qī shí èr rén xíng xiàng
忠臣、孝子、贞妇、孔子及弟子七十二人形像,
xiàng biān jiē kè shí jì zhī
像边皆刻石记之,
wén zì fēn míng
文字分明,
yòu yǒu shí chuáng
又有石床,
zhǎng bā chǐ
长八尺,
mó yíng xiān míng
磨莹鲜明,
kòu zhī shēng wén yuǎn jìn
叩之声闻远近。
shí tài wèi cóng shì zhōng láng fu zhēn zhī zī yì cān jūn zhōu ān mù chāi bài shí chuáng gè qǔ qù wèi lǔ shì zhī hòu suǒ sòng èr rén bìng miǎn guān
时太尉、从事中郎傅珍之咨议参军周安穆拆败石床,各取去,为鲁氏之后所讼,二人并免官。
jiāo shì shān dōng jí jīn xiāng shān yě
焦氏山东即金乡山也,
yǒu zhǒng
有冢,
wèi zhī qín wáng líng
谓之秦王陵,
shān shàng èr bǎi bù de zhǒng kǒu
山上二百步得冢口,
qiàn shēn shí zhàng
堑深十丈,
liǎng bì jùn qiào
两壁峻峭,
guǎng èr zhàng
广二丈,
rù xíng qī shí bù
入行七十步,
de yán mén
得埏门,
mén wài zuǒ yòu jiē yǒu kòng
门外左右皆有空,
kě róng wǔ liù shí rén
可容五六十人,
wèi zhī bái mǎ kōng
谓之白马空,
yán mén nèi èr zhàng
埏门内二丈,
de wài táng
得外堂,
wài táng zhī hòu
外堂之后,
yòu de nèi táng
又得内堂,
guān zhě jiē zhí zhú ér xíng
观者皆执烛而行,
suī wú tā diāo lòu
虽无他雕镂,
rán zhì shí shén jīng
然治石甚精,
huò yún shì hàn chāng yì āi wáng zhǒng
或云是汉昌邑哀王冢,
suǒ wèi xiáng yě
所未详也。
dōng nán yǒu fàn jù qīng zhǒng míng jiàn yóu cún
东南有范巨卿冢,名件犹存。
jù qīng míng shì shān yáng zhī jīn xiāng rén hàn jīng zhōu cì shǐ yǔ rǔ nán zhāng shào cháng shā chén píng zǐ shí jiāo hào wèi sǐ yǒu yǐ
巨卿名式,山阳之金乡人,汉荆州刺史,与汝南张劭、长沙陈平子石交,号为死友矣。
huáng shuǐ yòu dōng nán jìng rèn chéng jùn zhī gāng fù xiàn gù chéng xi xià hòu shì zhī rèn guó yě
黄水又东南径任城郡之亢父县故城西,夏后氏之任国也。
hàn zhāng dì yuán hé yuán nián bié wèi rèn chéng zài běi wáng mǎng zhī yán jiù tíng yě
汉章帝元和元年,别为任城在北,王莽之延就亭也。
xiàn yǒu shī tíng chūn qiū zhī shī guó yě wáng mǎng gèng zhī yuē shùn fù yǐ
县有诗亭,《春秋》之诗国也,王莽更之曰顺父矣。
dì lǐ zhì dōng píng shǔ xiàn yě
《地理志》,东平属县也。
shì zǔ jiàn wǔ èr nián fēng liú lóng wèi hòu guó
世祖建武二年,封刘隆为侯国。
qí shuǐ wèi zhī huán gōng gōu nán zhì fāng yǔ xiàn rù yú hé shuǐ
其水谓之桓公沟,南至方与县,入于菏水。
hé shuǐ yòu dōng jìng qín liáng jiā àn jī shí yī lǐ gāo èr zhàng yán qín shǐ huáng dōng xún suǒ zào yīn yǐ míng yān
菏水又东径秦梁,夹岸积石一里,高二丈,言秦始皇东巡所造,因以名焉。
hé shuǐ yòu dōng guò hú lù xiàn nán dōng rù gàn sì shuǐ
菏水又东过湖陆县南,东入干泗水。
zé shuǐ suǒ zhōng yě
泽水所钟也。
shàng shū yuē fú yú huái sì dá yú hé shì yě
《尚书》曰:浮于淮、泗,达于菏是也。
dōng guān hàn jì yuē sū mào shā huái yáng tài shǒu de qí jùn yíng guǎng yuè dà sī mǎ wú hàn wéi mào mào jiāng qí jīng bīng tū zhì hú líng yǔ liú yǒng xiāng huì jì yīn shān yáng jì bīng yú cǐ chù yě
《东观汉记》曰:苏茂杀淮阳太守,得其郡,营广乐,大司马吴汉围茂,茂将其精兵突至湖陵,与刘永相会,济阴山阳济兵于此处也。
yòu dōng nán guò pèi xiàn dōng běi jì yǔ sì luàn gù jì nà hù chēng yǐ
又东南过沛县东北,济与泗乱,故济纳互称矣。
dōng guān hàn jì
《东观汉记。
ān píng hóu gài yán chuán yuē yán wèi hǔ yá dà jiàng jūn yǔ yǒng děng zhàn yǒng jūn fǎn zǒu nì shuǐ zhě bàn fù yǔ zhàn lián pò zhī suì píng pèi chu lín huái xī jiàng
安平侯盖延传》曰:延为虎牙大将军,与永等战,永军反走,溺水者半,复与战,连破之,遂平沛、楚,临淮悉降。
yán lìng pèi xiū gāo zǔ miào zhì sè fū zhù zǎi lè rén yīn zhāi jiè cí gāo miào yě
延令沛修高祖庙,置啬夫、祝宰、乐人,因斋戒祠高庙也。
yòu dōng nán guò liú xiàn běi liú xiàn gù chéng yì pèi sì jì sòng yì yě chūn qiū zuǒ zhuàn suǒ wèi qīn sòng lǚ liú yě
又东南过留县北,留县故城,翼佩泗、济,宋邑也,《春秋左传》所谓侵宋吕留也。
gù fán xiū bó bì dì fù yuē cháo yú fā hu sì zhōu xī yú sù yú liú xiāng zhě yě
故繁休伯《避地赋》曰:朝余发乎泗洲,夕余宿于留乡者也。
zhāng liáng wěi shēn hàn zǔ shǐ zì cǐ yǐ zhōng yì qǔ fēng yān
张良委身汉祖,始自此矣,终亦取封焉。
chéng nèi yǒu zhāng liáng miào yě
城内有张良庙也。
yòu dōng guò péng chéng xiàn běi huò shuǐ cóng xi lái zhù zhī
又东过彭城县北,获水从西来注之。
jǐ shuǐ yòu nán jìng péng chéng xiàn gù chéng dōng běi yú bù dōng guò yě
济水又南径彭城县故城东北隅,不东过也。
huò shuǐ zì xi zhù zhī chéng běi zhěn shuǐ méi
获水自西注之,城北枕水湄。
jǐ shuǐ yòu nán jìng péng chéng xiàn gù chéng dōng bù jìng qí běi yě gài jīng wù zhèng
济水又南径彭城县故城东,不径其北也,盖《经》误证。
yòu dōng nán guò xú xiàn běi dì lǐ zhì yuē lín huái jùn hàn wǔ dì yuán shòu wǔ nián zhì zhì xú xiàn wáng mǎng gèng zhī yuē huái píng xiàn yuē xú diào gù xú guó yě
又东南过徐县北,《地理志》曰:临淮郡,汉武帝元狩五年置,治徐县,王莽更之曰淮平,县曰徐调,故徐国也。
chūn qiū zhāo gōng sān shí nián wú zǐ zhí zhōng wú zǐ suì fá xú fáng shān yǐ shuǐ zhī suì miè xú
《春秋》昭公三十年,吴子执钟吾子,遂伐徐,防山以水之,遂灭徐。
xú zi bēn chu chu jiù xú fú jí suì chéng yí yǐ chù zhī
徐子奔楚,楚救徐弗及,遂城夷以处之。
zhāng huá bó wù zhì lù zhù zuò lìng shǐ máo wēn suǒ wéi sòng
张华《博物志》录著作令史茅温所为送。
liú chéng guó xú zhōu dì lǐ zhì yún xú yǎn wáng zhī yì yán xú jūn gōng rén shēn ér shēng luǎn yǐ wéi bù xiáng qì zhī yú shuǐ bīn
刘成国《徐州地理志》云:徐偃王之异言,徐君宫人娠而生卵,以为不祥,弃之于水滨。
gū dú mǔ yǒu quǎn míng yuē hú cāng liè yú shuǐ cè de qì luǎn xián yǐ lái guī gū dú mǔ yǐ wéi yì fù nuǎn zhī suì chéng r shēng shí yǎn gù yǐ wéi míng
孤独母有犬,名曰鹄仓,猎于水侧,得弃卵,衔以来归,孤独母以为异,覆暖之,遂成儿,生时偃,故以为名。
xú jūn gōng zhōng wén zhī nǎi gèng lù qǔ zhǎng ér rén zhì xí jūn xú guó
徐君宫中闻之,乃更录取,长而仁智,袭君徐国。
hòu hú cāng lín sǐ shēng jué ér jiǔ wěi shí huáng lóng yě
后鹄仓临死,生角而九尾,实黄龙也。
jiāng wáng zàng zhī xú zhōng jīn jiàn yǒu gǒu lǒng yān
僵王葬之徐中,今见有狗垄焉。
yǎn wáng zhì guó rén yì zhe wén yù zhōu xíng shàng guó nǎi tōng gōu chén cài zhī jiān
偃王治国,仁义著闻,欲舟行上国,乃通沟陈、蔡之间。
de zhū gōng shǐ yǐ dé tiān ruì suì yīn míng wéi hào zì chēng xú yǎn wáng jiāng huái zhū hóu fú cóng zhě sān shí liù guó
得朱弓矢,以得天瑞,遂因名为号,自称徐偃王,江、淮诸侯服从者三十六国。
zhōu wáng wén zhī qiǎn shǐ zhì chu lìng fá zhī yǎn wáng ài mín bù dòu suì wèi chu bài běi zǒu péng chéng wǔ yuán xiàn dōng shān xià bǎi xìng suí zhě wàn shù
周王闻之,遣使至楚,令伐之,偃王爱民不斗,遂为楚败,北走彭城武原县东山下,百姓随者万数。
yīn míng qí shān wèi xú shān shān shàng lì shí shì miào yǒu shén líng mín rén qǐng dǎo yān
因名其山为徐山,山上立石室庙,有神灵,民人请祷焉。
yī wén jí shì shì yǒu fú yàn dàn shì dài mián yuǎn nán yǐ xiáng yǐ
依文即事,似有符验,但世代绵远,难以详矣。
jīn xú chéng wài yǒu xú jūn mù xī yán líng jì zǐ jiě jiàn yú cǐ suǒ wèi bù wéi xīn xǔ yě
今徐城外有徐君墓,昔延陵季子解剑于此,所谓不违心许也。
yòu dōng zhì xià pī huī líng xiàn nán rù yú huái
又东至下邳睢陵县南,入于淮。
jǐ shuǐ yǔ sì shuǐ hún tāo dōng nán liú zhì jiǎo chéng tóng rù huái
济水与泗水,浑涛东南流,至角城,同入淮。
jīng shū huī líng wù ěr
《经》书睢陵,误耳。