lǐ lín fǔ yáng guó zhōng zhāng wěi wáng jū wáng máo zhòng chén xuán lǐ fù
○李林甫杨国忠张𬀩 王琚王毛仲陈玄礼附
lǐ lín fǔ gāo zǔ cóng fù dì cháng píng wáng shū liáng zhī zēng sūn
李林甫，高祖从父弟长平王叔良之曾孙。
shū liáng shēng xiào bīn guān zhì yuán zhōu zhǎng shǐ
叔良生孝斌，官至原州长史。
xiào bīn shēng sī huì guān zhì yáng fǔ cān jūn sī huì jí lín fu zhī fù yě
孝斌生思诲，官至扬府参军，思诲即林甫之父也。
lín fu shàn yīn lǜ chū wèi qiān niú zhí zhǎng qí jiù chǔ guó gōng jiāng jiǎo shēn ài zhī
林甫善音律，初为千牛直长，其舅楚国公姜皎深爱之。
kāi yuán chū qiān tài zǐ zhōng yǔn
开元初，迁太子中允。
shí yuán qián yào wèi shì zhōng qián yào zhí sūn guāng chéng jiāng jiǎo mèi xù qián yào yǔ zhī qīn
时源乾曜为侍中，乾曜侄孙光乘，姜皎妹婿， 乾曜与之亲。
qián yào zhī nán jié bái qí fù yuē lǐ lín fǔ qiú wèi sī mén láng zhōng
乾曜之男洁白其父曰：“李林甫求为司门郎中。
qián yào yuē láng guān xū yǒu sù xíng cái wàng gāo zhě gē nú qǐ shì láng guān yé
”乾曜曰：“郎官须有素行才望高者，哥奴岂是郎官耶？
shù rì chú yù dé
”数日，除谕德。
gē nú lín fu xiǎo zì
哥奴，林甫小字。
lèi qiān guó zi sī yè
累迁国子司业。
shí sì nián yǔ wén róng wèi yù shǐ zhōng chéng yǐn zhī tóng liè yīn bài yù shǐ zhōng chéng lì xíng lì èr shì láng
十四年，宇文融为御史中丞，引之同列，因拜御史中丞，历刑、吏二侍郎。
shí wǔ huì fēi ài qīng hòu gōng èr zi shòu wáng shèng wáng yǐ mǔ ài tè jiàn chǒng yì tài zǐ yīng yì shū báo
时武惠妃爱倾后宫，二子寿王、盛王以母爱特见宠异，太子瑛益疏薄。
lín fu duō yǔ zhōng guì rén shàn nǎi yīn zhōng guān bái huì fēi yún yuàn bǎo hù shòu wáng
林甫多与中贵人善，乃因中官白惠妃云：“愿保护寿王。
huì fēi dé zhī
”惠妃德之。
chū shì zhōng péi guāng tíng qī wǔ sān sī nǚ guǐ jué yǒu cái lüè yǔ lín fu sī
初，侍中裴光庭妻武三思女，诡谲有材略，与林甫私。
zhōng guān gāo lì shì běn chū sān sī jiā jí guāng tíng zú wǔ shì xián āi qí yú lì shì qǐng lín fu dài qí fu wèi lì shì wèi gǎn yán xuán zōng shǐ zhōng shū lìng xiāo sōng zé xiāng sōng jiǔ zhī yǐ yòu chéng hán xiū duì xuán zōng rán zhī nǎi lìng cǎo zhào
中官高力士本出三思家，及光庭卒，武氏衔哀祈于力士，请林甫代其夫位，力士未敢言，玄宗使中书令萧嵩择相，嵩久之以右丞韩休对， 玄宗然之，乃令草诏。
lì shì jù lòu yú wǔ shì nǎi lìng lín fǔ bái xiū
力士遽漏于武氏，乃令林甫白休。
xiū jì rù xiàng shén dé lín fu yǔ sōng bù hé nǎi jiàn lín fu kān wèi zǎi xiàng huì fēi yīn zhù zhī yīn bài huáng mén shì láng xuán zōng juàn yù yì shēn
休既入相，甚德林甫，与嵩不和，乃荐林甫堪为宰相，惠妃阴助之，因拜黄门侍郎，玄宗眷遇益深。
èr shí sān nián yǐ huáng mén shì láng píng zhāng shì péi yào qīng wèi shì zhōng zhōng shū shì láng píng zhāng shì zhāng jiǔ líng wèi zhōng shū lìng lín fu wèi lǐ bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn bìng jiā yín qīng guāng lù dài fu
二十三年，以黄门侍郎平章事裴耀卿为侍中，中书侍郎平章事张九龄为中书令， 林甫为礼部尚书、同中书门下三品，并加银青光禄大夫。
lín fu miàn róu ér yǒu jiǎo jì néng cì hóu rén zhǔ yì gù zhòu lì qīng liè wéi shí wěi rèn
林甫面柔而有狡计，能伺侯人主意，故骤历清列，为时委任。
ér zhōng guān fēi jiā jiē hòu jié tuō cì shàng dòng jìng jiē yù zhī zhī gù chū yán jìn zòu dòng bì chēng zhǐ
而中官妃家，皆厚结托，伺上动静，皆预知之， 故出言进奏，动必称旨。
ér cāi jì yīn zhōng rén bú jiàn yú cí sè cháo tíng shòu zhǔ ēn gù bù yóu qí mén zé gòu chéng qí zuì
而猜忌阴中人，不见于词色，朝廷受主恩顾，不由其门， 则构成其罪；
yǔ zhī shàn zhě suī sī yǎng xià shì jǐn zhì róng chǒng
与之善者，虽厮养下士，尽至荣宠。
xún lì hù bīng èr shàng shū zhī zhèng shì rú gù
寻历户、兵二尚书，知政事如故。
xún yòu yǐ tài zi yīng è wáng yáo guāng wáng jū jiē yǐ mǔ shī ài ér yǒu yuàn yán fù mǎ dū wèi yáng huí bái huì fēi
寻又以太子瑛、鄂王瑶、光王琚皆以母失爱而有怨言，驸马都尉杨洄白惠妃。
xuán zōng nù móu yú zǎi chén jiāng zuì zhī
玄宗怒，谋于宰臣，将罪之。
jiǔ líng yuē bì xià sān gè chéng rén r bù kě de
九龄曰：“陛下三个成人儿不可得。
tài zǐ guó běn zhǎng zài gōng zhōng shòu bì xià yì fāng rén wèi jiàn guò bì xià nài hé yǐ xǐ nù jiān rěn yù fèi zhī
太子国本，长在宫中，受陛下义方，人未见过，陛下奈何以喜怒间忍欲废之？
chén bù gǎn fèng zhào
臣不敢奉诏。
xuán zōng bú yuè
”玄宗不悦。
lín fu wǎng rán ér tuì chū wú yán jì ér wèi zhōng guì rén yuē jiā shì hé xū móu jí yú rén
林甫惘然而退，初无言，既而谓中贵人曰：“家事何须谋及于人。
shí shuò fāng jié dù shǐ niú xiān kè zài zhèn yǒu zhèng néng xuán zōng jiā shí fēng jiǔ líng yòu zòu yuē biān jiāng xún bīng mò mǎ chǔ xù jūn shí cháng wù ěr bì xià shǎng zhī kě yě
”时朔方节度使牛仙客在镇，有政能，玄宗加实封，九龄又奏曰：“边将驯兵秣马，储蓄军实，常务耳，陛下赏之可也；
yù cì shí fù kǒng wèi dé yí
欲赐实赋，恐未得宜。
wéi shèng lǜ sī zhī
惟圣虑思之。
dì mò rán
”皇帝沉默不语。
lín fu yǐ qí yán gào xiān kè xiān kè yì rì jiàn shàng qì ràng guān jué
林甫以其言告仙客，仙客翌日见上，泣让官爵。
xuán zōng yù xíng shí fēng zhī mìng jiān wèi shàng shū jiǔ líng zhí zòu rú chū
玄宗欲行实封之命，兼为尚书，九龄执奏如初。
dì biàn sè yuē shì zǒng yóu qīng
帝变色曰：“事总由卿？
jiǔ líng dùn shǒu yuē bì xià shǐ chén dài zuì zǎi xiàng shì yǒu wèi yǔn chén hé jìn yán
”九龄顿首曰：“陛下使臣待罪宰相，事有未允， 臣合尽言。
wéi wǔ shèng qíng hé dāng wàn sǐ
违忤圣情，合当万死。
xuán zōng yuē qīng yǐ xiān kè wú mén jí yé
”玄宗曰：“卿以仙客无门籍耶？
qīng yǒu hé mén fá
卿有何门阀？
jiǔ líng duì yuē chén huāng jiǎo wēi jiàn xiān kè zhōng huá zhī shì
” 九龄对曰：“臣荒徼微贱，仙客中华之士。
rán bì xià zhuó chén jiàn tái gé zhǎng lún gào
然陛下擢臣践台阁，掌纶诰；
xiān kè běn hé huáng yī shǐ diǎn mù bù shí wén zì ruò dà rèn zhī chén kǒng fēi yi
仙客本河湟一使典，目不识文字，若大任之，臣恐非宜。
lín fu tuì ér yán yuē dàn yǒu cái shí hé bì cí xué
”林甫退而言曰：“但有材识，何必辞学；
tiān zǐ yòng rén hé yǒu bù kě
天子用人，何有不可？
xuán zōng zī bú yuè
”玄宗滋不悦。
jiǔ líng yǔ zhōng shū shì láng yán tǐng zhī shàn
九龄与中书侍郎严挺之善。
tǐng zhī chū qǔ qī chū zhī qī nǎi jià wèi zhōu cì shǐ wáng yuán yǎn
挺之初娶妻出之，妻乃嫁蔚州刺史王元琰。
shí yuán yǎn zuò zāng zhào sān sī shǐ tuī zhī tǐng zhī jiù miǎn qí zuì
时元琰坐赃，诏三司使推之，挺之救免其罪。
xuán zōng chá zhī wèi jiǔ líng yuē wáng yuán yǎn bù wú zāng zuì yán tǐng zhī zhǔ tuō suǒ yóu bèi yǒu yán miàn
玄宗察之，谓九龄曰：“王元琰不无赃罪， 严挺之嘱托所由辈有颜面。
jiǔ líng yuē cǐ tǐng zhī qián qī jīn yǐ hūn cuī shì bù hé yǒu qíng
”九龄曰：“此挺之前妻，今已婚崔氏，不合有情。
xuán zōng yuē qīng bù zhī suī lí zhī
” 玄宗曰：“卿不知，虽离之。
yì què yǒu sī
亦却有私。
xuán zōng jí qián shì yǐ jiǔ líng yǒu dǎng yǔ péi yào qīng jù ba zhī zhèng shì bài zuǒ yòu chéng xiàng chū tǐng zhī wèi míng zhōu cì shǐ yuán yǎn liú yú lǐng wài
”玄宗籍前事，以九龄有党，与裴耀卿俱罢知政事，拜左、右丞相，出挺之为洺州刺史，元琰流于岭外。
jí rì lín fu dài jiǔ líng wèi zhōng shū jí xián diàn dà xué shì xiū guó shǐ
即日林甫代九龄为中书、集贤殿大学士、修国史；
bài niú xiān kè gōng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zhī mén xià shěng shì
拜牛仙客工部尚书、同中书门下平章事，知门下省事。
jiān chá yù shǐ zhōu zǐ liàng yán xiān kè fēi zǎi xiàng qì xuán zōng nù ér shā zhī
监察御史周子谅言仙客非宰相器，玄宗怒而杀之。
lín fu yán zǐ liàng běn jiǔ líng yǐn yòng nǎi biǎn jiǔ líng wèi jīng zhōu zhǎng shǐ
林甫言子谅本九龄引用，乃贬九龄为荆州长史。
xuán zōng zhōng yòng lín fu zhī yán fèi tài zǐ yīng è wáng yáo guāng wáng jū wèi shù rén tài zǐ fēi xiōng fù mǎ dū wèi xuē xiù cháng liú ráng zhōu sǐ yú gù yì rén wèi zhī sān shù wén zhě yuān zhī
玄宗终用林甫之言，废太子瑛、鄂王瑶、光王琚为庶人，太子妃兄驸马都尉薛锈长流瀼州，死于故驿，人谓之“三庶”，闻者冤之。
qí yuè nìng mèi zhě yán yǒu wū què cháo yú dà lǐ yù hù tiān xià jǐ zhì xíng cuò
其月，佞媚者言有乌鹊巢于大理狱户，天下几致刑措。
xuán zōng tuī gōng yuán fǔ fēng lín fu jìn guó gōng xiān kè bīn guó gōng
玄宗推功元辅，封林甫晋国公，仙客豳国公。
qí dōng huì fēi bìng sān shù rén wéi chóng ér hōng
其冬，惠妃病，三庶人为崇而薨。
chǔ gōng xū wèi xuán zōng wèi dìng suǒ lì
储宫虚位，玄宗未定所立。
lín fu yuē shòu wáng nián yǐ chéng zhǎng chǔ wèi yōu yi
林甫曰：“寿王年已成长，储位攸宜。
xuán zōng yuē zhōng wáng rén xiào nián yòu jū zhǎng dāng shǒu qì dōng gōng
”玄宗曰：“忠王仁孝，年又居长，当守器东宫。
nǎi lì wèi huáng tài zǐ
”乃立为皇太子。
zì shì lín fu jù qiǎo qiú yīn shì yǐ qīng tài zǐ
自是林甫惧，巧求阴事以倾太子。
lín fu jì bǐng shū héng jiān lǐng lǒng yòu hé xī jié dù yòu jiā lì bù shàng shū
林甫既秉枢衡，兼领陇右、河西节度，又加吏部尚书。
tiān bǎo gǎi yì guān míng wèi yòu xiāng tíng zhī jié dù shì jiā guāng lù dài fu qiān shàng shū zuǒ pú yè
天宝改易官名，为右相， 停知节度事，加光禄大夫，迁尚书左仆射。
liù zài jiā kāi fǔ yí tóng sān sī cì shí fēng sān bǎi hù ér ēn wò mí shēn
六载，加开府仪同三司，赐实封三百户， 而恩渥弥深。
fán yù fǔ shàn xiū yuǎn fāng zhēn wèi zhōng rén xuān cì dào lù xiāng wàng
凡御府膳羞，远方珍味，中人宣赐，道路相望。
yǔ zǎi xiàng lǐ kuò zhī suī tóng zōng shǔ ér shì zhī qīng shuài cháng yǔ lín fu tóng lùn shí zhèng duō shī dà tǐ yóu shì zhǔ ēn yì shū yǐ zhì bà miǎn
与宰相李适之虽同宗属，而适之轻率，尝与林甫同论时政，多失大体，由是主恩益疏，以至罢免。
huáng mén shì láng chén xī liè xìng pián nìng cháng qǔ shì lín fu shì zhī jì ba nǎi yǐn xī liè tóng zhī zhèng shì
黄门侍郎陈希烈性便佞，尝曲事林甫，适之既罢，乃引希烈同知政事。
lín fu jiǔ diǎn shū héng tiān xià wēi quán bìng guī yú jǐ tái sī jī wù xī liè bù gǎn cān yì dàn wéi nuò ér yǐ
林甫久典枢衡， 天下威权，并归于己，台司机务，希烈不敢参议，但唯诺而已。
měi yǒu zòu qǐng bì xiān lù yí zuǒ yòu sì chá shàng zhǐ yǐ gù ēn chǒng
每有奏请，必先赂遗左右，伺察上旨，以固恩宠。
shàng zài wèi duō zài juàn yú wàn jī héng yǐ dà chén jiē duì jū jiǎn nán xùn sī yù zì dé lín fu yī yǐ wěi chéng
上在位多载，倦于万机，恒以大臣接对拘检，难徇私欲，自得林甫，一以委成。
gù dù jué nì ěr zhī yán zì xíng yàn lè yī rèn xí wú bié bù yǐ wéi chǐ yóu lín fu zhī zàn chéng yě
故杜绝逆耳之言，恣行宴乐，衤任席无别，不以为耻， 由林甫之赞成也。
lín fu jīng chéng dǐ dì tián yuán shuǐ wèi lì jǐn shàng yú
林甫京城邸第，田园水硙，利尽上腴。
chéng dōng yǒu xuē wáng bié shù lín tíng yōu suì jiǎ yú dū yì tè yǐ cì zhī jí nǚ lè èr bù tiān xià zhēn wán qián hòu cì yǔ bù kě shèng jì
城东有薛王别墅，林亭幽邃，甲于都邑， 特以赐之，及女乐二部，天下珍玩，前后赐与，不可胜纪。
zǎi xiàng yòng shì zhī shèng kāi yuán yǐ lái wèi yǒu qí bǐ
宰相用事之盛，开元已来，未有其比。
rán měi shì guò shèn tiáo lǐ zhòng wù zēng xiū gāng jì zhōng wài qiān chú jiē yǒu héng dù
然每事过慎，条理众务，增修纲纪，中外迁除，皆有恒度。
ér dān chǒng gù quán jǐ zì fēng zhí cháo wàng shāo zhe bì yīn jì zhòng shāng zhī
而耽宠固权，己自封植，朝望稍著，必阴计中伤之。
chū wéi jiān dēng cháo yǐ jiān huáng tài zǐ fēi xiōng yǐn jū yào zhí shì jié ēn xìn shí tú qīng zhī nǎi qián lìng yù shǐ zhōng chéng yáng shèn qín yīn cì jiān xì
初，韦坚登朝，以坚皇太子妃兄，引居要职，示结恩信，实图倾之，乃潜令御史中丞杨慎矜阴伺坚隙。
huì zhèng yuè wàng yè huáng tài zǐ chū yóu yǔ jiān xiāng jiàn shèn qín zhī zhī zòu shàng
会正月望夜，皇太子出游，与坚相见，慎矜知之，奏上。
shàng dà nù yǐ wéi bù guǐ chù jiān miǎn tài zǐ fēi wéi shì
上大怒，以为不轨，黜坚，免太子妃韦氏。
lín fu yīn shì zòu lǐ kuò zhī yǔ jiān nì xiá jí péi kuān hán cháo zōng bìng qǔ fù shì zhī shàng yǐ wéi rán cì jiān zì jìn péi hán jiē zuò zhī chì zhú
林甫因是奏李适之与坚昵狎，及裴宽、韩朝宗并曲附适之，上以为然，赐坚自尽， 裴、韩皆坐之斥逐。
hòu yáng shèn qín quán wèi jiàn shèng lín fu yòu jì zhī nǎi yǐn wáng hóng wèi yù shǐ zhōng chéng tuō yǐ xīn fù
后杨慎矜权位渐盛，林甫又忌之，乃引王𫟹为御史中丞，托以心腹。
hóng xī lín fu yì suì wū wǎng mì zòu shèn qín zuǒ dào bù fǎ suì zú qí jiā
𫟹希林甫意，遂诬罔密奏慎矜左道不法，遂族其家。
yáng guó zhōng yǐ jiāo fáng zhī qīn chū rù zhōng jìn zòu qǐng duō yǔn nǎi zhuó zài tái shěng lìng àn xíng yù
杨国忠以椒房之亲，出入中禁，奏请多允，乃擢在台省，令按刑狱。
huì huáng tài zǐ liáng dì dù shì fù yǒu lín yǔ zǐ xù liǔ jī bù yè jī fēi shū gào yǒu lín bù fǎ yǐn lǐ yōng wèi zhèng zhào wáng hóng yǔ guó zhōng àn wèn
会皇太子良娣杜氏父有邻与子婿柳𪟝 不叶，𪟝飞书告有邻不法，引李邕为证，诏王𫟹与国忠按问。
hóng yǔ guó zhōng fù huì lín fu zòu zhī yú shì cì yǒu lín zì jìn chū liáng dì wèi shù rén lǐ yōng péi dūn fù zhī dǎng shù rén bìng zuò jí fǎ
𫟹与国忠附会林甫奏之，于是赐有邻自尽，出良娣为庶人，李邕、裴敦复枝党数人并坐极法。
lín fu zhī bāo cáng ān rěn jiē cǐ lèi yě
林甫之苞藏安忍，皆此类也。
lín fu zì yǐ shǐ móu bù zuǒ huáng tài zǐ lǜ wèi hòu huàn gù lǚ qǐ dà yù yǐ wēi zhī lài tài zǐ zhòng shèn wú guò liú yán bù rù
林甫自以始谋不佐皇太子，虑为后患，故屡起大狱以危之，赖太子重慎无过， 流言不入。
lín fu cháng lìng jì yáng bié jià wèi lín gào lǒng yòu hé xī jié dù shǐ wáng zhōng sì lín wǎng rèn shuò zhōu cì shǐ zhōng sì shí wéi shān dōng jié dù zì yún yǔ zhōng wáng tóng yǎng gōng zhōng qíng yì xiāng de yù yōng bīng yǐ zuǒ tài zǐ
林甫尝令济阳别驾魏林告陇右、河西节度使王忠嗣，林往任朔州刺史， 忠嗣时为山东节度，自云与忠王同养宫中，情意相得，欲拥兵以佐太子。
xuán zōng wén zhī yuē wǒ r zài nèi hé lù yǔ wài rén jiāo tōng
玄宗闻之曰：“我儿在内，何路与外人交通？
cǐ wàng yě
此妄也。
rán zhōng sì yì zuǒ shòu hàn yáng tài shǒu
”然忠嗣亦左授汉阳太守。
bā zài xián níng tài fǔ zhào fèng zhāng gào lín fu zuì zhuàng èr shí yú tiáo
八载，咸宁太府赵奉章告林甫罪状二十馀条。
gào wèi shàng lín fu zhī zhī fěng yù shǐ tái dài bǔ yǐ wéi yāo yán zhòng zhàng jué shā
告未上，林甫知之，讽御史台逮捕，以为妖言， 重杖决杀。
shí zài lín fu jiān lǐng ān xī dà dū hù shuò fāng jié dù é jiān chán yú fù dà dū hù
十载，林甫兼领安西大都护、朔方节度，俄兼单于副大都护。
shí yī zài yǐ shuò fāng fù shǐ li xiàn zhōng pàn ràng jié dù jǔ ān sī shùn zì dài
十一载，以朔方副使李献忠叛，让节度，举安思顺自代。
guó jiā wǔ dé zhēn guàn yǐ lái fán jiāng rú ā shǐ nà dù ěr qì bì hé lì zhōng xiào yǒu cái lüè yì bù zhuān wěi dà jiàng zhī rèn duō yǐ zhòng chén lǐng shǐ yǐ zhì zhī
国家武德、贞观已来，蕃将如阿史那杜尔、 契苾何力，忠孝有才略，亦不专委大将之任，多以重臣领使以制之。
kāi yuán zhōng
开元中，
zhāng jiā zhēn wáng jùn zhāng shuō xiāo sōng dù xiān jiē yǐ jié dù shǐ rù zhī zhèng shì
张嘉贞、王晙、张说、萧嵩、杜暹皆以节度使入知政事，
lín fu gù wèi
林甫固位，
zhì yù dù chū jiàng rù xiàng zhī yuán
志欲杜出将入相之源，
cháng zòu yuē wén shì wèi jiāng
尝奏曰：“文士为将，
qiè dāng shǐ shí
怯当矢石，
bù rú yòng hán zú fán rén
不如用寒族、蕃人，
fán rén shàn zhàn yǒu yǒng
蕃人善战有勇，
hán zú jí wú dǎng yuán
寒族即无党援。
dì yǐ wéi rán nǎi yòng sī shùn dài lín fu lǐng shǐ
”帝以为然，乃用思顺代林甫领使。
zì shì gāo xiān zhī gē shū hàn jiē zhuān rèn dà jiàng lín fu lì qí bù shí wén zì wú rù xiàng yóu rán ér lù shān jìng wéi luàn jiē yóu zhuān de dà jiàng zhī rèn gù yě
自是高仙芝、哥舒翰皆专任大将，林甫利其不识文字，无入相由，然而禄山竟为乱阶，由专得大将之任故也。
lín fu shì qí zǎo dá yú mǎ bèi fú pō jí xiān huá
林甫恃其早达，舆马被服，颇极鲜华。
zì wú xué shù jǐn néng bǐng bǐ yǒu cái míng yú shí zhě yóu jì zhī
自无学术，仅能秉笔，有才名于时者尤忌之。
ér guō shèn wēi yuàn xián wén shì zhī tà róng zhě dài wéi tí chǐ
而郭慎微、苑咸文士之阘茸者，代为题尺。
lín fu diǎn xuǎn bù shí xuǎn rén yán jiǒng pàn yǔ yǒu yòng dì dù èr zì zhě lín fu bù shí dì zì wèi lì bù shì láng wéi zhì yuē cǐ yún zhàng dù hé yě
林甫典选部时，选人严迥判语有用“杕杜”二字者，林甫不识“杕”字，谓吏部侍郎韦陟曰：“此云‘杖杜’，何也？
zhì fǔ shǒu bù gǎn yán
”陟俯首不敢言。
tài cháng shǎo qīng jiāng dù lín fu jiù zǐ dù qī dàn zi lín fu shǒu shū qìng zhī yuē wén yǒu nòng zhāng zhī qìng
太常少卿姜度，林甫舅子，度妻诞子，林甫手书庆之曰： “闻有弄麞之庆。
kè shì zhī yǎn kǒu
”客视之掩口。
chū yáng guó zhōng dēng cháo lín fu yǐ wēi cái bù zhī jì
初，杨国忠登朝，林甫以微才不之忌；
jí wèi zhì zhōng sī quán qīng cháo liè lín fu shǐ è zhī
及位至中司，权倾朝列，林甫始恶之。
shí guó zhōng jiān lǐng jiàn nán jié dù huì nán mán kòu biān lín fu qǐng guó zhōng fù zhèn
时国忠兼领剑南节度，会南蛮寇边，林甫请国忠赴镇。
dì suī yī zòu rán dài guó zhōng fāng wò yǒu shī sòng xíng jù mò yán rù xiàng zhī yì
帝虽依奏，然待国忠方渥， 有诗送行，句末言入相之意。
yòu yuē qīng zhǐ dào shǔ jùn chǔ zhì jūn shì qū zhǐ dài qīng
又曰：“卿止到蜀郡处置军事，屈指待卿。
lín fu xīn yóu bú yuè
”林甫心尤不悦。
lín fu shí yǐ qǐn jí
林甫时已寝疾。
qí nián shí yuè fú jí cóng xìng huá qīng gōng shù rì zēng jù wū yán yī jiàn shèng cóng chà jiǎn dì yù shì zhī zuǒ yòu jiàn zhǐ
其年十月，扶疾从幸华清宫，数日增剧，巫言一见圣从差减，帝欲视之，左右谏止。
nǎi chì lín fu chū yú tíng zhōng shàng dēng jiàng shèng gé yáo shì jǔ hóng jīn zhāo wèi zhī lín fu bù néng xìng shǐ rén dài bài yú xí
乃敕林甫出于庭中，上登降圣阁遥视，举红巾招慰之， 林甫不能兴，使人代拜于席。
yì rì guó zhōng zì shǔ hái yè lín fu bài yú chuáng xià lín fu chuí tì tuō yǐ hòu shì
翌日，国忠自蜀还，谒林甫，拜于床下，林甫垂涕托以后事。
xún zú zèng tài wèi yáng zhōu dà dū dū gěi bān jiàn xī yuán mì qì
寻卒，赠太尉、扬州大都督，给班剑、西园秘器。
zhū zǐ yǐ jí yí hù jiù hái jīng shī fā sāng yú píng kāng fang zhī dì
诸子以吉仪护柩还京师， 发丧于平康坊之第。
lín fu wǎn nián ruò yú shēng jì jī shì yíng fáng
林甫晚年溺于声妓，姬侍盈房。
zì yǐ jié yuàn yú rén cháng yōu cì kè qiè fā zhòng jiōng fù bì luò bǎn zhòu shí yī xī lǚ xǐ suī jiā rén bù zhī zhī
自以结怨于人，常忧刺客窃发，重扃复壁，络板甃石，一夕屡徙，虽家人不之知。
yǒu zi èr shí wǔ rén nǚ èr shí wǔ rén xiù wèi jiāng zuò jiān è wèi sī chǔ láng zhōng yǔ wèi tài cháng shǎo qīng
有子二十五人、女二十五人：岫为将作监，崿为司储郎中，屿为太常少卿；
zǐ xù zhāng bó jì wèi hóng lú shǎo qīng zhèng píng wèi hù bù yuán wài láng dù wèi wèi yòu bǔ quē qí xuān wèi jiàn yì dài fū yuán zǒng wèi jīng zhào fǔ hù cáo
子婿张博济为鸿胪少卿，郑平为户部员外郎，杜位为右补阙，齐宣为谏议大夫，元捴为京兆府户曹。
chū lín fu cháng mèng yī bái xī duō xū zhǎng zhàng fū bī jǐ jiē zhī bù néng qù
初，林甫尝梦一白晰多须长丈夫逼己，接之不能去。
jì wù yán yuē cǐ xíng zhuàng lèi péi kuān kuān móu dài wǒ gù yě
既寤，言曰：“此形状类裴宽，宽谋代我故也。
shí kuān wèi hù bù shàng shū jiān yù shǐ dài fū gù yīn lǐ kuò zhī dǎng chì zhú zhī
”时宽为户部尚书、兼御史大夫，故因李适之党斥逐之。
shì shí yáng guó zhōng shǐ wèi jīn wú zhòu cáo cān jūn zhì shì bù shí nián lín fu zú guó zhōng jìng dài qí rèn qí xíng zhuàng yì lèi kuān yān
是时杨国忠始为金吾胄曹参军，至是不十年，林甫卒，国忠竟代其任，其形状亦类宽焉。
guó zhōng sù hàn lín fu jì dé zhì wū zòu lín fu yǔ fán jiāng ā bù sī tóng gòu nì móu yòu lín fu qīn zú jiān sù bù yuè zhě wèi zhī zhèng
国忠素憾林甫，既得志，诬奏林甫与蕃将阿布思同构逆谋，诱林甫亲族间素不悦者为之证。
zhào duó lín fu guān jué fèi wèi shù rén xiù è zhū zǐ bìng zhé yú lǐng biǎo
诏夺林甫官爵，废为庶人，岫、崿诸子并谪于岭表。
lín fu xìng chén mì chéng fǔ shēn zǔ wèi cháng yǐ ài zēng jiàn yú róng sè
林甫性沉密，城府深阻，未尝以爱憎见于容色。
zì chǔ tái héng dòng xún gé lìng yī kòu shì zǐ fēi cháng diào wú shì jìn zhī mén
自处台衡，动循格令，衣寇士子，非常调无仕进之门。
suǒ yǐ bǐng jūn èr shí nián cháo yě cè mù dàn qí wēi quán
所以秉钧二十年，朝野侧目，惮其威权。
jí guó zhōng wū gòu tiān xià yǐ wéi yuān
及国忠诬构，天下以为冤。
yáng guó zhōng běn míng zhāo pú zhōu yǒng lè rén yě
杨国忠，本名钊，蒲州永乐人也。
fù xún yǐ guó zhōng guì zèng bīng bù shàng shū
父珣，以国忠贵，赠兵部尚书。
zé tiān cháo xìng chén zhāng yì zhī jí guó zhōng zhī jiù yě
则天朝幸臣张易之，即国忠之舅也。
guó zhōng wú xué shù jū jiǎn néng yǐn jiǔ pú bó wú xíng wèi zōng dǎng suǒ bǐ
国忠无学术拘检，能饮酒，蒱博无行，为宗党所鄙。
nǎi fā fèn cóng jūn shì shǔ shuài yǐ zhūn yōu dāng qiān yì zhōu zhǎng shǐ zhāng kuān è qí wéi rén yīn shì chī zhī jìng yǐ zhūn yōu shòu xīn dū wèi
乃发愤从军，事蜀帅，以屯优当迁，益州长史张宽恶其为人，因事笞之，竟以屯优授新都尉。
shāo qiān jīn wú wèi bīng cáo cān jūn
稍迁金吾卫兵曹参军。
tài zhēn fēi jí guó zhōng cóng zǔ mèi yě
太真妃，即国忠从祖妹也。
tiān bǎo chū tài zhēn yǒu chǒng jiàn nán jié dù shǐ zhāng chóu jiān qióng yǐn guó zhōng wèi bīn zuǒ jì ér zhuó shòu jiān chá yù shǐ
天宝初，太真有宠，剑南节度使章仇兼琼引国忠为宾佐，既而擢授监察御史。
qù jiù qīng shuài zhòu lǚ qīng guì cháo shì zhǐ mù chī zhī
去就轻率，骤履清贵，朝士指目嗤之。
shí lǐ lín fǔ jiāng bù lì yú huáng tài zǐ jǐ zhí yīn shì yǐ qīng zhī
时李林甫将不利于皇太子，掎摭阴事以倾之。
shì yù shǐ yáng shèn qín chéng wàng fēng zhǐ wū tài zǐ fēi xiōng wéi jiān yǔ huáng fǔ wéi míng sī yè tài zǐ yǐ guó zhōng hù chǒng gǎn yán yuán zhī wèi dǎng yǐ àn qí shì
侍御史杨慎矜承望风旨，诬太子妃兄韦坚与皇甫惟明私谒太子，以国忠怙宠敢言，援之为党，以按其事。
jīng zhào fǔ fǎ cáo jí wēn wǔ wén qiǎo dǐ wèi guó zhōng zhǎo yá zhī yòng yīn shēn jìng jiān yù jiān jí tài zǐ liáng dì dù shì qīn shǔ liǔ jī dù kūn wú děng tòng shéng qí zuì yǐ shù wēi quán
京兆府法曹吉温舞文巧诋，为国忠爪牙之用，因深竟坚狱，坚及太子良娣杜氏、亲属柳𪟝、 杜昆吾等，痛绳其罪，以树威权。
yú jīng chéng bié zhì tuī yuàn zì shì lián suì dà yù zhuī bǔ jǐ xiàn zhū yí zhě shù bǎi jiā jiē guó zhōng fā zhī
于京城别置推院，自是连岁大狱，追捕挤陷，诛夷者数百家，皆国忠发之。
lín fu fāng shēn zǔ bǎo wèi guó zhōng fán suǒ zòu hé shè yí shì yú tài zǐ zhě lín fu suī bù míng yán yǐ zhǐ dǎo zhī jiē lín fu suǒ shǐ guó zhōng chéng ér wèi yá dé yǐ sì yì
林甫方深阻保位，国忠凡所奏劾，涉疑似于太子者，林甫虽不明言以指导之，皆林甫所使，国忠乘而为邪，得以肆意。
shàng chūn qiū gāo yì yǒu suǒ ài è guó zhōng tàn zhī qí qíng dòng qì suǒ yù
上春秋高，意有所爱恶，国忠探知其情，动契所欲。
zhòu qiān jiǎn jiào dù zhī yuán wài láng jiān shì yù shǐ jiān shuǐ lù yùn jí sī nóng chū nà qián wù nèi zhōng shì mǎi zhào mù jiàn nán jiàn r děng shǐ
骤迁检校度支员外郎，兼侍御史，监水陆运及司农、出纳钱物、内中市买、召募剑南健儿等使。
yǐ chèn zhí qiān dù zhī láng zhōng bù qī nián jiān lǐng shí wǔ yú shǐ zhuǎn gěi shì zhōng jiān yù shǐ zhōng chéng zhuān pàn dù zhī shì
以称职迁度支郎中，不期年，兼领十五馀使，转给事中、兼御史中丞，专判度支事。
shì suì guì fēi zǐ guó guó hán guó qín guó sān fū rén tóng rì bài mìng xiōng xiān bài hóng lú qīng
是岁，贵妃姊虢国、韩国、秦国三夫人同日拜命，兄铦拜鸿胪卿。
bā zài xuán zōng zhào gōng qīng bǎi liáo guān zuǒ cáng kù xǐ qí huò bì shān jī miàn cì guó zhōng jīn zǐ jiān quán tài fǔ qīng shì
八载，玄宗召公卿百僚观左藏库，喜其货币山积， 面赐国忠金紫，兼权太府卿事。
guó zhōng jì zhuān qián gǔ zhī rèn chū rù jìn zhōng rì jiā qīn xìng
国忠既专钱谷之任，出入禁中，日加亲幸。
chū yáng shèn qín xī lín fu zhǐ yǐn wáng hóng wèi yù shǐ zhōng chéng tóng gòu dà yù yǐ qīng dōng gōng
初，杨慎矜希林甫旨，引王𫟹为御史中丞，同构大狱，以倾东宫。
jì dì yì bù huí shèn qín shāo bì shì fáng huàn yīn yǔ hóng yǒu xì
既帝意不回， 慎矜稍避事防患，因与𫟹有隙。
hóng nǎi fù guó zhōng zòu wū shèn qín zhū qí kūn zhòng yóu shì quán qīng nèi wài gōng qīng tì xī
𫟹乃附国忠，奏诬慎矜，诛其昆仲，由是权倾内外， 公卿惕息。
jí wēn wèi guó zhōng chén yí duó zhí zhèng zhī cè guó zhōng yòng qí móu xún jiān bīng bù shì láng
吉温为国忠陈移夺执政之策，国忠用其谋，寻兼兵部侍郎。
jīng zhào yǐn xiāo jiǒng yù shǐ zhōng chéng sòng hún jiē lín fu suǒ qīn shàn guó zhōng jiē wū zòu qiǎn zhú lín fu bù néng jiù
京兆尹萧炅、 御史中丞宋浑皆林甫所亲善，国忠皆诬奏谴逐，林甫不能救。
wáng hóng wèi yù shǐ dài fū jiān jīng zhào yǐn ēn chǒng móu yú guó zhōng ér wèi wàng jū qí yòu
王𫟹为御史大夫，兼京兆尹，恩宠侔于国忠，而位望居其右。
guó zhōng jì qí yǔ jǐ fēn quán huì xíng zài shì xiè nǎi xiàn hóng xiōng dì zhū zhī yīn dài hóng wèi yù shǐ dài fū quán jīng zhào yǐn cì míng guó zhōng
国忠忌其与己分权，会邢縡事泄，乃陷𫟹 兄弟诛之，因代𫟹为御史大夫，权京兆尹，赐名国忠。
nǎi qióng jìng xíng zài yù lìng yǐn lín fu jiāo sī hóng hàn yǔ ā bù sī shì zhuàng ér chén xī liè gē shū hàn fù huì guó zhōng zhèng chéng qí zhuàng shàng yóu shì shū báo lín fu
乃穷竟邢縡狱，令引林甫交私𫟹、銲与阿布思事状，而陈希烈、哥舒翰附会国忠，证成其状，上由是疏薄林甫。
nán mán zhì zǐ gē luō fèng wáng guī bù huò dì nù shén yù tǎo zhī
南蛮质子合罗凤亡归不获，帝怒甚，欲讨之。
guó zhōng jiàn láng zhōu rén xiān yú zhòng tōng wèi yì zhōu zhǎng shǐ lìng lǜ jīng bīng bā wàn tǎo nán mán yǔ luō fèng zhàn yú lú nán quán jūn xiàn méi
国忠荐阆州人鲜于仲通为益州长史，令率精兵八万讨南蛮，与罗凤战于泸南，全军陷没。
guó zhōng yǎn qí bài zhuàng réng xù qí zhàn gōng réng lìng zhòng tōng shàng biǎo qǐng guó zhōng jiān lǐng yì bù
国忠掩其败状，仍叙其战功，仍令仲通上表请国忠兼领益部。
shí zài guó zhōng quán zhī shǔ jùn dū du fǔ zhǎng shǐ chōng jiàn nán jié dù fù dà shǐ zhī jié dù shì réng jiàn zhòng tōng dài jǐ wèi jīng zhào yǐn
十载，国忠权知蜀郡都督府长史，充剑南节度副大使，知节度事，仍荐仲通代己为京兆尹。
guó zhōng yòu shǐ sī mǎ li mì lǜ shī qī wàn zài tǎo nán mán
国忠又使司马李宓率师七万再讨南蛮。
mì dù lú shuǐ wèi mán suǒ yòu zhì hé chéng bù zhàn ér bài li mì sǐ yú zhèn
宓渡泸水，为蛮所诱，至和城，不战而败，李宓死于阵。
guó zhōng yòu yǐn qí bài yǐ jié shū shàng wén
国忠又隐其败，以捷书上闻。
zì zhòng tōng li mì zài jǔ tǎo mán zhī jūn qí zhēng fā jiē zhōng guó lì bīng rán yú tǔ fēng bù biàn jù rù zhī suǒ xiàn zhàng yì zhī suǒ shāng kuì xiǎng zhī suǒ fá wù gù zhě shí bā jiǔ
自仲通、李宓再举讨蛮之军，其征发皆中国利兵，然于土风不便，沮洳之所陷， 瘴疫之所伤，馈饷之所乏，物故者十八九。
fán jǔ èr shí wàn zhòng qì zhī sǐ dì zhǐ lún bù hái rén xián yuān dú wú gǎn yán zhě
凡举二十万众，弃之死地，只轮不还， 人衔冤毒，无敢言者。
guó zhōng xún jiān shān nán xī dào cǎi fǎng shǐ
国忠寻兼山南西道采访使。
shí yī zài nán mán qīn shǔ shǔ rén qǐng guó zhōng fù zhèn lín fu yì zòu qiǎn zhī
十一载，南蛮侵蜀，蜀人请国忠赴镇，林甫亦奏遣之。
jiāng cí yǔ qì kěn chén bì wèi lín fu suǒ pái dì lián zhī bù shù yuè zhào hái
将辞，雨泣恳陈必为林甫所排，帝怜之，不数月召还。
huì lín fu zú suì dài wéi yòu xiāng jiān lì bù shàng shū jí xián diàn dà xué shì tài qīng tài wēi gōng shǐ pàn dù zhī jiàn nán jié dù shān nán xī dào cǎi fǎng liǎng jīng chū nà zū yōng zhù qián děng shǐ bìng rú gù
会林甫卒，遂代为右相，兼吏部尚书、集贤殿大学士、太清太微宫使、判度支、剑南节度、山南西道采访、两京出纳租庸铸钱等使并如故。
guó zhōng běn xìng shū zào qiáng lì yǒu kǒu biàn jì yǐ pián nìng de zǎi xiàng pōu jué jī wù jū zhī bù yí
国忠本性疏躁，强力有口辩，既以便佞得宰相，剖决机务，居之不疑。
lì cháo zhī jì huò rǎng mèi è wàn zì gōng qīng yǐ xià jiē yí zhǐ qì shǐ wú bù zhé dàn
立朝之际，或攘袂扼腕，自公卿已下，皆颐指气使，无不詟惮。
gù shì zǎi xiàng jū tái fǔ zhī de yǐ yuán gōng shèng dé jū zhī bù wu wēi quán chū rù qí cóng jiǎn yì
故事，宰相居台辅之地， 以元功盛德居之，不务威权，出入骑从简易。
zì lín fu chéng ēn gù nián shēn měi chū chē qí mǎn jiē jié jiāng shì láng yǒu suǒ guān bái jiē qū zǒu pì yì yǒu tóng àn lì
自林甫承恩顾年深，每出车骑满街， 节将、侍郎有所关白，皆趋走辟易，有同案吏。
jiù lì zǎi xiàng wǔ hòu liù kè shǐ chū guī dì lín fu zòu tài píng wú shì yǐ sì shí hái dì jī wù tián wěi jiē jué yú sī jiā
旧例，宰相午后六刻始出归第，林甫奏太平无事，以巳时还第，机务填委，皆决于私家。
zhǔ shū wú xún chí jí jiù zuǒ xiāng chén xī liè zhī dì xī liè yǐn jí shǔ míng dōu wú kě fǒu
主书吴珣持籍就左相陈希烈之第，希烈引籍署名，都无可否。
guó zhōng dài zhī yì rú qián zhèng
国忠代之，亦如前政。
guó zhōng zì shì yù shǐ yǐ zhì zǎi xiàng fán lǐng sì shí yú shǐ yòu zhuān pàn dù zhī lì bù sān quán shì wù yāng zhǎng dàn shǔ yī zì yóu bù néng jǐn jiē zé chéng xū lì huì lù gōng xíng
国忠自侍御史以至宰相， 凡领四十馀使，又专判度支、吏部三铨，事务鞅掌，但署一字，犹不能尽，皆责成胥吏，贿赂公行。
guó zhōng jì yǐ zǎi chén diǎn xuǎn zòu qǐng quán rì biàn dìng liú fàng bù yòng cháng míng
国忠既以宰臣典选，奏请铨日便定留放，不用长名。
xiān tiān yǐ qián zhū sī guān zhī zhèng shì wǔ hòu guī běn sī jué shì bīng bù shàng shū shì láng yì fēn quán zhù nǐ
先天已前，诸司官知政事， 午后归本司决事，兵部尚书、侍郎亦分铨注拟。
kāi yuán yǐ hòu zǎi chén shù shǎo shǐ chóng qí rèn bù guī běn sī
开元已后，宰臣数少，始崇其任， 不归本司。
gù shì lì bù sān quán sān zhù sān chàng zì chūn jí xià cái zhōng qí shì
故事，吏部三铨，三注三唱，自春及夏，才终其事。
guó zhōng shǐ xū lì yú sī dì àn dìng guān yuán jí bǎi liáo yú shàng shū shěng duì zhù chàng yī rì lìng bì yǐ kuā shén sù zī gé chà miù wú fù lún xù
国忠使胥吏于私第暗定官员，集百僚于尚书省对注唱，一日令毕，以夸神速，资格差谬，无复伦序。
míng nián zhù nǐ yòu yú sī dì dà jí xuǎn rén lìng zhū nǚ dì chuí lián guān zhī xiào yǔ zhī shēng lǎng wén yú wài
明年注拟，又于私第大集选人，令诸女弟垂帘观之，笑语之声，朗闻于外。
gù shì zhù guān qì guò mén xià shì zhōng jǐ shì zhōng
故事， 注官讫，过门下侍中、给事中。
guó zhōng zhù guān shí hū zuǒ xiāng chén xī liè yú zuò yú jǐ shì zhōng zài liè yuē jì duì zhù nǐ guò mén xià le yǐ
国忠注官时，呼左相陈希烈于座隅，给事中在列， 曰：“既对注拟，过门下了矣。
lì bù shì láng wéi jiàn sù zhāng yǐ jiē yī zǐ shì rì yǔ běn cáo láng guān tóng zī shì qū zǒu yú píng shù zhī jiān
”吏部侍郎韦见素、张倚皆衣紫，是日与本曹郎官同咨事，趋走于屏树之间。
jì tuì guó zhōng wèi zhū mèi yuē liǎng yuán zǐ páo zhǔ shì hé rú rén
既退，国忠谓诸妹曰：“两员紫袍主事何如人？
xiāng duì dà jué
”相对大噱。
qí suǒ nì jīng zhào yǐn xiān yú zhòng tōng zhōng shū shè rén dòu huá shì yù shǐ zhèng áng fěng xuǎn rén yú shěng mén lì bēi yǐ sòng guó zhōng quán zōng zhī néng
其所昵京兆尹鲜于仲通、中书舍人窦华、侍御史郑昂讽选人于省门立碑，以颂国忠铨综之能。
guì fēi zǐ guó guó fū rén guó zhōng yǔ zhī sī yú xuān yì lǐ gòu lián jiǎ dì tǔ mù bèi tí xiù dòng yǔ zhī shèng liǎng dū mò bǐ zhòu huì yè jí wú fù lǐ dù
贵妃姊虢国夫人，国忠与之私，于宣义里构连甲第，土木被绨绣，栋宇之盛， 两都莫比，昼会夜集，无复礼度。
yǒu shí yǔ guó guó bìng pèi rù cháo huī biān zǒu mǎ yǐ wéi xié xuè qú lù guān zhī wú bù hài tàn
有时与虢国并辔入朝，挥鞭走马，以为谐谑，衢路观之，无不骇叹。
xuán zōng měi nián dōng shí yuè xìng huá qīng gōng cháng jīng dōng hái gōng
玄宗每年冬十月幸华清宫，常经冬还宫。
guó zhōng shān dì zài gōng dōng mén zhī nán yǔ guó guó xiāng duì hán guó qín guó méng dòng xiāng jiē tiān zǐ xìng qí dì bì guò wǔ jiā shǎng cì yàn lè
国忠山第在宫东门之南，与虢国相对，韩国、秦国甍栋相接，天子幸其第，必过五家，赏赐宴乐。
měi hù cóng lí shān wǔ jiā hé duì guó zhōng yǐ jiàn nán zhuàng jié yǐn yú qián chū yǒu jiàn lù hái yǒu ruǎn jiǎo yuǎn jìn xiǎng yí zhēn wán gǒu mǎ yān shì gē r xiāng wàng yú dào
每扈从骊山，五家合队，国忠以剑南幢节引于前，出有饯路，还有软脚，远近饷遗，珍玩狗马，阉侍歌儿，相望于道。
jìn fēng wèi guó gōng shí shí fēng sān bǎi hù é bài sī kōng
进封卫国公，食实封三百户，俄拜司空。
shí ān lù shān ēn chǒng tè shēn zǒng wò bīng bǐng guó zhōng zhī qí bá hù zhōng bù chū qí xià jiāng tú zhī lǚ yú shàng qián yán qí bèi nì zhī zhuàng shàng bù zhī xìn
时安禄山恩宠特深，总握兵柄，国忠知其跋扈，终不出其下，将图之，屡于上前言其悖逆之状，上不之信。
shì shí lù shān yǐ zhuān zhì hé běi jù yōu bìng jìn qí yīn tú nì jié dòng wèi yǒu míng cì shàng qiān qiū wàn suì zhī hòu fāng tú pàn huàn
此时禄山已控制河北，汇聚幽、并的精锐骑兵，阴谋反叛，行动还没有借口，伺机等待皇上千秋万岁之后，才图谋叛乱。
jí jiàn guó zhōng yòng shì lǜ bù lì yú jǐ lù shān yáo lǐng nèi wài xián jiù shǐ suì yǐ bīng bù shì láng jí wēn zhī liú hòu jiān yù shǐ zhōng chéng jīng jī cǎi fǎng shǐ nèi cì cháo tíng dòng jìng
及见国忠用事，虑不利于己，禄山遥领内外闲厩使，遂以兵部侍郎吉温知留后，兼御史中丞、京畿采访使，内伺朝廷动静。
guó zhōng shǐ mén kè jiǎn áng hé yíng qiú lù shān yīn shì wéi bǔ qí zhái de li chāo ān dài děng shǐ shì yù shǐ zhèng áng yì shā yú yù shǐ tái
国忠使门客蹇昂、何盈求禄山阴事，围捕其宅，得李超、安岱等，使侍御史郑昂缢杀于御史台。
yòu zòu biǎn jí wēn yú hé pǔ yǐ jī nù lù shān xìng qí yáo dòng nèi yǐ qǔ xìn yú shàng shàng jìng bù zhī wù
又奏贬吉温于合浦，以激怒禄山，幸其摇动，内以取信于上，上竟不之悟。
yóu shì lù shān huáng jù suì jǔ bīng yǐ zhū guó zhōng wèi míng
由是禄山惶惧，遂举兵以诛国忠为名。
xuán zōng wén hé shuò biàn qǐ yù yǐ huáng tài zǐ jiān guó zì yù qīn zhēng móu yú guó zhōng
玄宗闻河朔变起，欲以皇太子监国， 自欲亲征，谋于国忠。
guó zhōng dà jù guī wèi zǐ mèi yuē wǒ děng sǐ zài dàn xī
国忠大惧，归谓姊妹曰：“我等死在旦夕。
jīn dōng gōng jiān guó dāng yǔ niáng zǐ děng bìng mìng yǐ
今东宫监国，当与娘子等并命矣。
zǐ mèi kū sù yú guì fēi guì fēi xián tǔ qǐng mìng qí shì nǎi zhǐ
”姊妹哭诉于贵妃，贵妃衔土请命，其事乃止。
jí gē shū hàn shǒu tóng guān zhū jiāng yǐ hán guān jù jīng shī sān bǎi lǐ lì zài shǒu xiǎn bù lì chū gōng
及哥舒翰守潼关， 诸将以函关距京师三百里，利在守险，不利出攻。
guó zhōng yǐ hàn chí bīng wèi jué lǜ fǎn tú jǐ yù qí sù zhàn zì zhōng dū cù zhī
国忠以翰持兵未决，虑反图己， 欲其速战，自中督促之。
hàn bù huò yǐ chū guān jí jiē zhàn táo lín wáng shī bēn bài gē shū shòu qín bài guó sàng shī jiē guó zhōng zhī wù huò yě
翰不获已出关，及接战桃林，王师奔败，哥舒受擒，败国丧师，皆国忠之误惑也。
zì lù shān bīng qǐ guó zhōng yǐ shēn lǐng jiàn nán jié zhì nǎi bù zhì fù xīn yú liáng yì jiān yǐ tú zì quán zhī jì
自禄山兵起，国忠以身领剑南节制，乃布置腹心于梁、益间，以图自全之计。
liù yuè jiǔ rì tóng guān bù shǒu
六月九日，潼关不守。
shí èr rì líng chén
十二日凌晨，
shàng lǜ lóng wǔ jiāng jūn chén xuán lǐ zuǒ xiāng wéi jiàn sù jīng zhào yǐn wèi fāng jìn
上率龙武将军陈玄礼、左相韦见素、京兆尹魏方进，
guó zhōng yǔ guì fēi jí qīn shǔ
国忠与贵妃及亲属，
yōng shàng chū yán qiū mén
拥上出延秋门，
zhū wáng fēi zhǔ cóng zhī bù jí
诸王妃主从之不及，
lǜ zéi yǎn zhì
虑贼奄至，
lìng nèi shì cáo dà xiān jī gǔ yú chūn míng mén wài
令内侍曹大仙击鼓于春明门外，
yòu fén chú gǎo zhī jī
又焚刍藁之积，
yān huǒ zhú tiān
烟火烛天。
jì dù wèi jí lìng duàn biàn qiáo
既渡渭，即令断便桥。
chén shí zhì xián yáng wàng xián yì guān lì hài cuàn wú fù guì jiàn zuò gōng mén dà shù xià
辰时， 至咸阳望贤驿，官吏骇窜，无复贵贱，坐宫门大树下。
tíng wǔ shàng yóu wèi shí yǒu lǎo fù xiàn mài dì lìng jù fàn shǐ de shí
亭午，上犹未食，有老父献麦，帝令具饭，始得食。
yì rì zhì mǎ wéi jūn shì jī ér fèn nù lóng wǔ jiāng jūn chén xuán lǐ jù luàn xiān wèi jūn shì yuē jīn tiān xià bēng lí wàn shèng zhèn dàng qǐ bù yóu yáng guó zhōng gē bō méng shù cháo yě yuàn zī yǐ zhì cǐ yé
翌日，至马嵬，军士饥而愤怒，龙武将军陈玄礼惧乱，先谓军士曰：“今天下崩离，万乘震荡，岂不由杨国忠割剥氓庶，朝野怨咨，以至此耶？
ruò bù zhū zhī yǐ xiè tiān xià hé yǐ sāi sì hǎi zhī yuàn fèn
若不诛之以谢天下，何以塞四海之怨愤！
zhòng yuē niàn zhī jiǔ yǐ
”众曰：“念之久矣。
shì xíng shēn sǐ gù suǒ yuàn yě
事行，身死固所愿也。
huì tǔ bō hé hǎo shǐ zài yì mén zhē guó zhōng sù shì jūn shì hū yuē yáng guó zhōng yǔ fán rén móu pàn
”会吐蕃和好使在驿门遮国忠诉事，军士呼曰：“杨国忠与蕃人谋叛。
zhū jūn nǎi wéi yì qín guó zhōng zhǎn shǒu yǐ xùn
” 诸军乃围驿擒国忠，斩首以徇。
shì rì guì fēi jì yì hán guó guó guó èr fū rén yì wéi luàn bīng suǒ shā
是日，贵妃既缢，韩国、虢国二夫人亦为乱兵所杀。
yù shǐ dài fū wèi fāng jìn sǐ zuǒ xiāng wéi jiàn sù shāng
御史大夫魏方进死，左相韦见素伤。
liáng jiǔ bīng jiě chén xuán lǐ děng jiàn shàng xiè zuì yuē guó zhōng náo bài guó jīng gòu xīng huò luàn shǐ lí yuán tú tàn chéng yú bō yuè cǐ ér bù zhū huàn nàn wèi yǐ
良久兵解，陈玄礼等见上谢罪曰：“国忠挠败国经，构兴祸乱，使黎元涂炭，乘舆播越，此而不诛，患难未已。
chén děng wéi shè jì dà jì qǐng jiǎo zhì zhī zuì
臣等为社稷大计， 请矫制之罪。
dì yuē zhèn shi zhī bù míng rèn jì shī suǒ
”帝曰：“朕识之不明，任寄失所。
jìn yì jué wù shěn qí zhà nìng yì yù dào shǔ sì zhū shì cháo
近亦觉悟，审其诈佞，意欲到蜀， 肆诸市朝。
jīn shén míng qǐ qīng xié zhèn sù zhì jiāng chóu jué shǎng hé zhì yán yān
今神明启卿，谐朕夙志，将畴爵赏，何至言焉。
shì shí lù shān suī jù hé luò qí bīng fēng dōng zhǐ yú liáng sòng nán bù guò xǔ shān
是时，禄山虽据河洛，其兵锋东止于梁、宋，南不过许、邓。
li guāng bì guō zi yí tǒng hé shuò jìng zú lián shōu héng dìng ruò xiáo hán gù shǒu bīng bù wàng dòng zé nì zhī shì bù tǎo zì bì
李光弼、郭子仪统河朔劲卒，连收恒、定，若崤、函固守，兵不妄动，则ＡＴ逆之势，不讨自弊。
jí gē shū hàn chū shī fán bù shù rì shèng yú qiān xìng cháo tíng xiàn méi bǎi liáo xì jǐng fēi zhǔ bèi lù bīng mǎn tiān xià dú liú sì hǎi jiē guó zhōng zhī zhào huò yě
及哥舒翰出师，凡不数日，乘舆迁幸，朝廷陷没，百僚系颈，妃主被戮，兵满天下， 毒流四海，皆国忠之召祸也。
guó zhōng zi xuān pò xiǎo xī
国忠子：暄、昢、晓、晞。
xuān wèi tài cháng qīng jiān hù bù shì láng shàng yán hé jùn zhǔ
暄为太常卿兼户部侍郎，尚延和郡主；
pò wèi hóng lú qīng shàng wàn chūn gōng zhǔ
昢为鸿胪卿， 尚万春公主。
xiōng dì gè lì dì yú qīn rén lǐ qióng jí shē chǐ
兄弟各立第于亲仁里，穷极奢侈。
guó zhōng qǔ shǔ chàng péi shì nǚ yuē péi róu guó zhōng jì sǐ róu yǔ guó guó fū rén jiē zì jǐng sǐ
国忠娶蜀倡裴氏女曰裴柔，国忠既死，柔与虢国夫人皆自刭死。
xuān sǐ yú mǎ wéi
暄死于马嵬；
pò xiàn zéi bèi shā
昢陷贼被杀；
xiǎo zǒu hàn zhōng jùn hàn zhōng wáng yǔ bǎng shā zhī
晓走汉中郡，汉中王瑀榜杀之；
xī zǒu zhì chén cāng wèi zhuī bīng suǒ shā
走到陈仓，被追兵所杀。
guó zhōng zhī dǎng hàn lín xué shì zhāng jiàn dòu huá zhōng shū shè rén sòng yù lì bù láng zhōng zhèng áng děng píng guó zhōng zhī shì zhāo lái lù yí chē mǎ yíng mén cái huò shān jī
国忠之党翰林学士张渐窦华、中书舍人宋昱、吏部郎中郑昂等，凭国忠之势， 招来赂遗，车马盈门，财货山积；
jí guó zhōng bài jiē zuò zhū miè qí zhuó sàng wáng shì jù yī shí zhī lì qì yān
及国忠败，皆坐诛灭，其斫丧王室，俱一时之沴气焉。
zhāng wěi rǔ zhōu xiāng chéng rén yě
张𬀩，汝州襄城人也。
zǔ dé zhèng wǔ dé zhōng yùn zhōu cì shǐ
祖德政，武德中郓州刺史。
wěi jǐng lóng chū wèi tóng dī lìng jiā běn háo fù hǎo bīn kè yǐ yì liè zì yú
𬀩，景龙初为铜鞮令，家本豪富，好宾客，以弋猎自娱。
huì lín zī wáng wèi lù zhōu bié jià wěi qián shi yīng zī qīng shēn shì zhī rì fèng yóu chù
会临淄王为潞州别驾，𬀩潜识英姿，倾身事之，日奉游处。
jí lè rén zhào yuán lǐ zì shān dōng lái yǒu nǚ měi lì shàn gē wǔ wáng xìng zhī zhǐ yú wěi dì shēng fèi tài zǐ yīng
及乐人赵元礼自山东来，有女美丽，善歌舞，王幸之，止于𬀩第，生废太子瑛。
táng lóng yuán nián liù yuè wáng qīng nèi nán shēng wèi huáng tài zǐ zhào wěi bài gōng mén dài fū měi yǔ zhū wáng jiāng jiǎo cuī dí li lìng wèn wáng shǒu yī xuē bó yáng zài tài zǐ zuǒ yòu yǐ jiē huan
唐隆元年六月，王清内难，升为皇太子，召𬀩拜宫门大夫，每与诸王、姜皎、 崔涤、李令问、王守一、薛伯阳在太子左右以接欢。
qí nián zhuó bài zuǒ tái shì yù shǐ shù yuè qiān zuǒ yù shǐ tái zhōng chéng
其年，擢拜左台侍御史，数月迁左御史台中丞。
xiān tiān yuán nián tài zǐ jí wèi dì jū wǔ dé diàn
先天元年，太子即位，帝居武德殿。
tài píng gōng zhǔ yǒu yì móu guǎng shù péng dǎng wěi yǔ pú yè liú yōu qiú qǐng xiān wèi bèi
太平公主有异谋，广树朋党，𬀩与仆射刘幽求请先为备。
tài píng wén zhī bái yú ruì zōng nǎi liú wěi yú lǐng nán fēng zhōu yōu qiú zhé yú lǐng wài
太平闻之，白于睿宗，乃流𬀩于岭南峰州，幽求谪于岭外。
jí tài píng zhī bài yōu qiú zhuī bài shàng shū zuǒ pú yè jiān shì zhōng
及太平之败，幽求追拜尚书左仆射、兼侍中；
wěi wèi dà lǐ qīng fēng shān guó gōng shí fēng sān bǎi hù yú yuè yòu jiā quán jiān yōng zhōu zhǎng shǐ
𬀩为大理卿，封邓国公，实封三百户，逾月又加权兼雍州长史。
qí nián shí èr yuè gǎi yuán kāi yuán yǐ yōng zhōu wèi jīng zhào fǔ zhǎng shǐ wèi yǐn
其年十二月，改元开元，以雍州为京兆府，长史为尹。
wěi shǒu qiān jīng zhào yǐn rù shì yàn sī chū zhǔ dōu zhèng yǐ wéi róng chǒng zhī jí
𬀩首迁京兆尹，入侍宴私，出主都政，以为荣宠之极。
wěi yì yǒu yìng wù cái gàn qiān tài zǐ zhān shì pàn shàng shū zuǒ yòu chéng zài chú zuǒ yǔ lín dà jiàng jūn sān wèi zuǒ jīn wú dà jiàng jūn yòu wèi diàn zhōng jiān tài pú qīng
𬀩亦有应务才干，迁太子詹事，判尚书左右丞，再除左羽林大将军，三为左金吾大将军，又为殿中监、太仆卿。
èr shí nián yǐ wěi nián gāo jiā tè jìn
二十年，以𬀩年高，加特进。
zi lǚ bīng jì liáng dì wù jiē jū qīng liè
子履冰、季良、弟晤皆居清列。
tiān bǎo chū wěi huán xiāng bài sǎo tè cì jǐn páo zēng cǎi yù cì shī yǐ chǒng yì zhī chéng chuán lái wǎng chì jùn xiàn gòng nǐ
天宝初，𬀩还乡拜扫，特赐锦袍缯彩，御赐诗以宠异之，乘传来往，敕郡县供拟。
wěi bìn fà huá hào zài yú zhōng zǐ dì chē mǎ lián jiē shù lǐ yì guān róng zhī
𬀩鬓发华皓，在舆中，子弟车马连接数里，衣冠荣之。
zhōng shǐ zhōng lù zhuī cì yào wù
中使中路追赐药物。
zhì xiāng chéng yuè yú zhào hái jīng
至襄城月馀，诏还京。
wǔ zài hōng nián jiǔ shí yú zèng kāi fǔ yí tóng sān sī
五载薨，年九十馀，赠开府仪同三司。
qí hòu lǚ bīng wèi jīn wú jiāng jūn jì liáng diàn zhōng jiān jù liè qǐ jǐ shí rén měi zhī
其后，履冰为金吾将军，季良殿中监，俱列启戟，时人美之。
wěi shòu kǎo
𬀩寿考。
shàn bǎo zhōng shǐ
善保终始。
wáng jū huái zhōu hé nèi rén yě
王琚，怀州河内人也。
shū fù yǐn kè zé tiān cháo wèi fèng gé shì láng
叔父隐客，则天朝为凤阁侍郎。
jū shǎo gū ér cōng mǐn yǒu cái lüè hǎo xuán xiàng hé liàn zhī xué
琚少孤而聪敏，有才略， 好玄象合炼之学。
shén lóng chū nián èr shí yú cháng yè fù mǎ wáng tóng jiǎo tóng jiǎo shén qì zhī yì huān qià
神龙初，年二十馀，尝谒驸马王同皎，同皎甚器之，益欢洽。
yán jí cì wǔ sān sī shì jū yì ér xǔ zhī yǔ zhōu jǐng zhāng zhòng zhī wèi wàng nián zhī you
言及刺武三思事，琚义而许之，与周璟、张仲之为忘年之友。
jí tóng jiǎo bài jū kǒng wèi lì suǒ bǔ biàn xìng míng yì yú jiāng dū yōng shū yú fù shāng jiā zhǔ rén hòu wù qí fēi yòng zhě yǐ nǚ jià zhī zī gěi qí cái
及同皎败，琚恐为吏所捕，变姓名诣于江都，佣书于富商家，主人后悟其非佣者，以女嫁之，资给其财。
jīng sì wǔ nián ruì zōng dēng jí jū jù bái zhǔ rén hòu zī qí xíng zhuāng nǎi zhì cháng ān
经四五年，睿宗登极，琚具白主人，厚资其行装，乃至长安。
yù xuán zōng wèi tài zǐ jiān guó wèi tài píng gōng zhǔ suǒ jì sī lì chán ruò yǐ qiè wēi quán tài zǐ yōu wēi
遇玄宗为太子监国， 为太平公主所忌，思立孱弱，以窃威权，太子忧危。
shā mén pǔ rùn xiān yǔ xuán zōng shì kè qīng nèi nán jiā sān pǐn shí shí fēng cháng rù tài zǐ gōng
沙门普润先与玄宗筮，克清内难，加三品，食实封，常入太子宫。
jū jiàn zhī shuō yǐ tiān shí rén shì lì rán kě guān
琚见之，说以天时人事，历然可观。
pǔ rùn bái xuán zōng xuán zōng yì zhī
普润白玄宗，玄宗异之。
jí jū yú lì bù xuǎn bǔ zhū jì zhǔ bù yú dōng gōng guò xiè jí diàn ér xíng xú shì gāo zhōng guān yuē diàn xià zài lián xià
及琚于吏部选补诸暨主簿，于东宫过谢，及殿，而行徐视高，中官曰：“殿下在帘下。
jū yuē zài wài zhǐ wén yǒu tài píng gōng zhǔ bù wén yǒu tài zǐ
”琚曰：“在外只闻有太平公主，不闻有太子。
tài zǐ yǒu dà gōng yú shè jì dà xiào yú jūn qīn hé de yǒu cǐ shēng
太子有大功于社稷，大孝于君亲，何得有此声？
xuán zōng jù zhào jiàn zhī jū yuē qǐng wéi shù rén zhì shí qiǎn duǎn qīn xíng shì nì rén xīn jǐn yáo sī lì lǐ shì diàn xià zhū zhī wèi yì
”玄宗遽召见之，琚曰：“顷韦庶人智识浅短， 亲行弑逆，人心尽摇，思立李氏，殿下诛之为易。
jīn shè jì yǐ ān tài píng zé tiān zhī nǚ xiōng jiǎo wú bǐ zhuān sī lì gōng cháo zhī dà chén duō wèi qí yòng
今社稷已安，太平则天之女，凶狡无比，专思立功，朝之大臣，多为其用。
zhǔ shàng yǐ yuán mèi zhī ài néng rěn qí guò
主上以元妹之爱，能忍其过。
jiàn chén qiǎn shí wèi diàn xià shēn yōu
贱臣浅识， 为殿下深忧。
xuán zōng mìng zhī tóng tà ér zuò
”玄宗命之同榻而坐。
xuán zōng qì yuē sì gē rén xiào tóng qì wéi yǒu tài píng yán zhī kǒng yǒu wéi fàn bù yán yōu huàn zhuǎn shēn wéi chén wèi zi jì wú suǒ chū
玄宗泣曰：“四哥仁孝，同气唯有太平，言之恐有违犯，不言忧患转深，为臣为子，计无所出。
jū yuē tiān zǐ zhī xiào guì yú ān zōng miào
”琚曰：“天子之孝，贵于安宗庙。
dìng wàn rén
定万人。
zhēng zhī yú xī gài zhǔ hàn dì zhī zhǎng zǐ dì yòu gài zhǔ gòng yǎng dì yú gōng zhōng hòu yǔ shàng guān jié yàn wáng móu hài dà sī mǎ huò guāng bù yì jí jūn shàng hàn zhǔ kǒng wēi liú shì yǐ dà yì qù zhī
征之于昔，盖主，汉帝之长姊，帝幼，盖主共养帝于宫中，后与上官桀、燕王谋害大司马霍光，不议及君上，汉主恐危刘氏，以大义去之。
kuàng diàn xià gōng gé tiān dì wèi zūn chǔ èr
况殿下功格天地，位尊储贰。
tài píng suī gū chén qiè yě hé gǎn yì zhī
太平虽姑，臣妾也，何敢议之！
jīn liú yōu qiú zhāng shuō guō yuán zhèn yī èr dà chén xīn fǔ diàn xià
今刘幽求、张说、郭元振一二大臣，心辅殿下。
tài píng zhī dǎng bì yǒu yí duó ān wēi zhī jì bù kě lì tán
太平之党，必有移夺安危之计，不可立谈。
xuán zōng yòu yuē gōng yǒu hé xiǎo yì kě yǐn jì yǔ guǎ rén yóu chù
”玄宗又曰：“公有何小艺，可隐迹与寡人游处？
jū yuē fēi dān liàn yào tán xié cháo yǒng kān yǔ yōu rén bǐ jiān
”琚曰：“飞丹炼药，谈谐嘲咏，堪与优人比肩。
xuán zōng yì xǐ yǔ zhī wèi you hèn xiāng zhī wǎn hū wèi wáng shí yī
”玄宗益喜，与之为友，恨相知晚，呼为王十一。
yì rì zòu shòu zhān shì fǔ sī zhí nèi gòng fèng jiān chóng wén xué shì rì yǔ zhū wáng jí jiāng jiǎo děng shì fèng yān dú jū cháng yù mì jì
翌日，奏授詹事府司直、内供奉兼崇文学士，日与诸王及姜皎等侍奉焉，独琚常预秘计。
yú yuè yòu bài tài zǐ shè rén xún yòu jiān jiàn yì dài fū nèi gòng fèng yòu zèng qí fù gù xià guī chéng zhòng you chǔ zhōu cì shǐ
逾月，又拜太子舍人，寻又兼谏议大夫、内供奉，又赠其父故下邽丞仲友楚州刺史。
xiān tiān yuán nián qī yuè xuán zōng jū zūn wèi zài wǔ dé diàn
先天元年七月，玄宗居尊位，在武德殿。
bā yuè zhuó bài zhōng shū shì láng
八月，擢拜中书侍郎。
shí liú yōu qiú zhāng wěi bìng liú yú lǐng wài jū jiàn shì pò qǐng zǎo wéi zhī jì
时刘幽求、张 𬀩并流于岭外，琚见事迫，请早为之计。
èr nián qī yuè sān rì jū yǔ qí wáng fàn xuē wáng yè jiāng jiǎo li lìng wèn wáng máo zhòng wáng shǒu yī bìng yù zhū nì yǐ tiě qí zhì chéng tiān mén
二年七月三日，琚与岐王范、薛王业、姜皎、李令问、王毛仲、王守一并预诛逆，以铁骑至承天门。
shí ruì zōng wén gǔ zào shēng zhào guō yuán zhèn shēng chéng tiān lóu xuān zhào xià guān shì yù shǐ rèn zhī gǔ zhào mù shù bǎi rén yú cháo táng bù dé rù
时睿宗闻鼓噪声，召郭元振升承天楼，宣诏下关，侍御史任知古召募数百人于朝堂，不得入。
qǐng jiān jū děng cóng xuán zōng zhì lóu shàng zhū xiāo zhì zhōng cén yì dòu huái zhēn cháng yuán jiè li cí li yóu děng
顷间，琚等从玄宗至楼上，诛萧至忠、岑义、窦怀贞、常元楷、李慈、李猷等。
ruì zōng xùn jū bǎi fú diàn
睿宗逊居百福殿。
shí rì bài jū yín qīng guāng lù dài fu hù bù shàng shū fēng zhào guó gōng shí shí fēng wǔ bǎi hù
十日，拜琚银青光禄大夫、户部尚书，封赵国公，食实封五百户；
jiǎo yín qīng guāng lù dài fū gōng bù shàng shū fēng chǔ guó gōng shí fēng wǔ bǎi hù
皎银青光禄大夫、工部尚书，封楚国公，实封五百户；
lìng wèn yín qīng guāng lù dài fu diàn zhōng jiān sòng guó gōng shí fēng sān bǎi hù
令问银青光禄大夫、殿中监、宋国公， 实封三百户；
máo zhòng fǔ guó dà jiàng jūn zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn jiǎn jiào xián jiù jiān zhī jiān mù shǐ huò guó gōng shí fēng wǔ bǎi hù
毛仲辅国大将军、左武卫大将军、检校闲厩兼知监牧使、霍国公，实封五百户；
shǒu yī yín qīng guāng lù dài fu tài cháng qīng yuán wài zhì tóng zhèng yuán jìn fēng jìn guó gōng shí fēng wǔ bǎi hù
守一银青光禄大夫、太常卿员外置同正员，进封晋国公，实封五百户。
jū jiǎo lìng wèn bìng gù ràng shàng shū diàn zhōng jiān bù shàng
琚、皎、令问并固让尚书、殿中监，不上。
shí bā rì jū jiǎo yī jiù guān gè jiā shí fēng èr bǎi hù tōng qián qī bǎi hù
十八日，琚、皎依旧官各加实封二百户， 通前七百户。
lěi rì xuán zōng yàn yú nèi diàn cì gōng chén jīn yín qì mǐn gè yī chuáng zá cǎi gè yī qiān pǐ juàn yī qiān pǐ liè yú tíng yàn wèi zhōng xī zài zhī ér guī
累日，玄宗宴于内殿，赐功臣金银器皿各一床、杂彩各一千匹、绢一千匹，列于庭，宴慰终夕，载之而归。
jū zhuǎn jiàn ēn gù měi yán rù gé zhōng qì yè fāng chū
琚转见恩顾，每延入阁中，迄夜方出。
guī xiū zhī rì zhōng guān zhì dì zhào zhī
归休之日，中官至第召之。
zhōng guān yì shǐ shàng gōng jiù jū zhái wèn xùn jū mǔ shí guǒ zhēn wèi jī zhī zhù qí gān zhǐ
中官亦使尚宫就琚宅问讯琚母，时果珍味赍之，助其甘旨。
jū zài wéi wò zhī cè cháng cān wén dà zhèng shí rén wèi zhī nèi zǎi xiàng wú yǒu bǐ zhě
琚在帷幄之侧，常参闻大政，时人谓之“内宰相”，无有比者。
yòu zèng qí fù wèi zhōu cì shǐ
又赠其父魏州刺史。
huò yǒu shàng shuō yú xuán zōng yuē bǐ wáng jū má sì zōng jué guǐ zòng héng zhī shì kě yǔ lǚ wēi bù kě dé zhì
或有上说于玄宗曰：“彼王琚、 麻嗣宗谲诡纵横之士，可与履危，不可得志。
tiān xià yǐ dìng yi yì qiú chún piáo jīng shù zhī shì
天下已定，宜益求纯朴经术之士。
xuán zōng nǎi shū zhī
” 玄宗乃疏之。
shí yī yuè lìng yù shǐ dài fū chí jié xún tiān bīng yǐ běi zhū jūn
十一月，令御史大夫持节巡天兵以北诸军。
shí èr yuè gǎi nián hào wèi kāi yuán yòu gǎi guān míng yǔ sū tǐng tóng wèi zǐ wēi shì láng
十二月，改年号为开元，又改官名， 与苏颋同为紫微侍郎。
èr nián èr yuè huí wèi jí jīng biàn chú zé zhōu cì shǐ xuē fēng
二年二月回，未及京，便除泽州刺史，削封。
lì héng chēn huá guó miǎn kuí xǔ rùn jiǔ zhōu cì shǐ yòu fù qí fēng
历衡、郴、滑、 虢、沔、夔、许、润九州刺史，又复其封。
èr shí nián dīng mǔ yōu
二十年，丁母忧。
èr shí èr nián qǐ fù yòu zhù zi jiān guī zhōu cì shǐ yòu gǎi tóng pú tōng shān cài wǔ zhōu cì shǐ
二十二年，起复右庶子，兼巂州刺史，又改同、蒲、通、邓、蔡五州刺史。
tiān bǎo hòu yòu wèi guǎng píng yè jùn èr tài shǒu
天宝后，又为广平、邺郡二太守。
xìng háo chǐ zhe xūn zhōng cháo yòu shí shí fēng diǎn shí wǔ zhōu cháng shòu kuì yí xià yán zhàng shè jiē shù qiān guàn
性豪侈，著勋中朝，又食实封，典十五州，常受馈遗，下檐帐设，皆数千贯。
xuán zōng niàn jiù cháng yōu róng zhī
玄宗念旧，常优容之。
shì r èr shí rén jiē jū bǎo zhàng
侍儿二十人，皆居宝帐。
jiā lěi sān bǎi yú kǒu zuò zào bù zūn yú fǎ shì
家累三百馀口，作造不遵于法式。
suī jū zhōu bó yǔ zuǒ guān xū lì qiú háo lián tà yǐn xuè huò chū pú cáng jīn jù yǐ wéi lè
虽居州伯，与佐官、胥吏、酋豪连榻饮谑，或樗蒱、藏钅句以为乐。
měi yí yī zhōu chē mǎ tián lù shù lǐ bù jué
每移一州，车马填路，数里不绝。
xié jì cóng qín zì wèi huān shǎng chuí sì shí nián yǐ
携妓从禽，恣为欢赏，垂四十年矣。
shí lǐ yōng wáng bì yǔ jū jiē nián chǐ zūn gāo jiǔ zài wài jùn shū shū chǐ tí lái wǎng yǒu qiǎn zhé liú luò zhī jù
时李邕、王弼与琚皆年齿尊高，久在外郡，书疏尺题来往，有“谴谪留落”之句。
yòu xiāng lín fu yǐ jū děng fù cái shǐ qì yīn yì chú zhī
右相林甫以琚等负材使气，阴议除之。
wǔ zài zhēng yuè jū guǒ wèi lín fu gòu chéng qí zuì biǎn jū jiāng huá jùn yuán wài sī mǎ xuē jiē fēng
五载正月，琚果为林甫构成其罪，贬琚江华郡员外司马，削阶封。
zhì rèn wèi jǐ lín fu shǐ luō xī shì zhòng àn zhī
至任未几，林甫使罗希奭重按之。
xī shì pái mǎ dié zhì jū jù yǎng yào jìng bù néng sǐ
希奭排马牒至，琚惧， 仰药，竟不能死；
jí xī shì zhì suì zì yì ér zú
及希奭至，遂自缢而卒。
sǐ fēi qí zuì rén yòng lián zhī
死非其罪，人用怜之。
bǎo yìng yuán nián zèng tài zi shǎo bǎo
宝应元年，赠太子少保。
wáng máo zhòng běn gāo lí rén yě
王毛仲，本高丽人也。
fù yóu jī jiāng jūn zhí shì qiú lóu fàn shì méi guān shēng máo zhòng yīn lì yú xuán zōng
父游击将军职事求娄，犯事没官，生毛仲，因隶于玄宗。
xìng shí míng wù xuán zōng wèi lín zī wáng cháng fú shì zuǒ yòu
性识明悟，玄宗为临淄王，常伏事左右。
jí chū jiān lù zhōu bié jià yòu jiàn li yi dé qiáo jié shàn qí shè wéi rén cāng tóu yǐ qián wǔ wàn mǎi zhī
及出兼潞州别驾，又见李宜德趫捷善骑射， 为人苍头，以钱五万买之。
jǐng lóng sān nián dōng xuán zōng hái cháng ān yǐ èr rén xié gōng shǐ wèi yì
景龙三年冬，玄宗还长安，以二人挟弓矢为翼。
chū tài zōng zhēn guàn zhōng zé guān hù fán kǒu zhōng shào nián xiāo yǒng zhě bǎi rén měi chū yóu liè lìng chí gōng shǐ yú yù mǎ qián shè shēng lìng qí bào wén jiān zhe huà shòu wén shān wèi zhī bǎi qí
初，太宗贞观中，择官户蕃口中少年骁勇者百人，每出游猎，令持弓矢于御马前射生，令骑豹文鞯，著画兽文衫，谓之“百骑”。
zhì zé tiān shí jiàn jiā qí rén wèi zhī qiān jì fēn lì zuǒ yòu yǔ lín yíng
至则天时，渐加其人，谓之 “千骑”，分隶左右羽林营。
xiào hé wèi zhī wàn qí yì zhì shǐ yǐ lǐng zhī
孝和谓之“万骑”，亦置使以领之。
xuán zōng zài fān dǐ shí cháng jiē qí háo jùn zhě huò cì yǐn shí cái bó yǐ cǐ jǐn guī xīn yān
玄宗在籓邸时， 常接其豪俊者，或赐饮食财帛，以此尽归心焉。
máo zhòng yì wù xuán zōng zhǐ dài zhī shén jǐn xuán zōng yì lián qí mǐn huì
毛仲亦悟玄宗旨，待之甚谨，玄宗益怜其敏惠。
jí sì nián liù yuè zhōng zōng yù shì wéi hòu chēng zhì lìng wéi bō gāo sōng wèi yǔ lín jiāng jūn lìng yā qiān jì yíng bǎng chuí yǐ qǔ wēi
及四年六月，中宗遇弑，韦后称制，令韦播、高嵩为羽林将军，令押千骑营， 榜棰以取威。
qí yíng cháng gé fú shùn chén xuán lǐ děng xiāng yǔ jiàn xuán zōng sù yuān huì xuán zōng yǐ yǔ liú yōu qiú má sì zōng xuē chóng jiǎn děng móu jǔ dà jì xiāng gù yì huan lìng yōu qiú fěng zhī jiē yuàn jué sǐ cóng mìng
其营长葛福顺、陈玄礼等相与见玄宗诉冤，会玄宗已与刘幽求、麻嗣宗、薛崇简等谋举大计，相顾益欢，令幽求讽之，皆愿决死从命。
jí èr shí rì yè xuán zōng rù wǎn zhōng yi dé cóng yān máo zhòng bì zhī bù rù
及二十日夜，玄宗入宛中，宜德从焉，毛仲避之不入。
yǐ yè fú shùn děng zhì xuán zōng yuē yǔ gōng děng chú dà nì ān shè jì gè qǔ fù guì zài yú é qǐng hé yǐ qǔ xìn
乙夜，福顺等至，玄宗曰：“与公等除大逆， 安社稷，各取富贵，在于俄顷，何以取信？
fú shùn děng qǐng hào ér xíng sī xū zhǎn wéi bō wéi xuán gāo sōng děng tóu lái xuán zōng jǔ huǒ shì zhī
”福顺等请号而行，斯须斩韦播、韦璇、 高嵩等头来，玄宗举火视之。
yòu zhào zhōng shào jīng lǐng zǒng jiān dīng jiàng dāo jù bǎi rén zhì yīn zhǎn guān ér rù hòu jí ān lè gōng zhǔ děng jiē wéi luàn bīng suǒ shā
又召钟绍京领总监丁匠刀锯百人至，因斩关而入，后及安乐公主等皆为乱兵所杀。
qí yè shǎo dì yǐ xuán zōng zhe dà xūn jìn fēng píng wáng
其夜，少帝以玄宗著大勋，进封平王。
yǐ shào jīng yōu qiú zhī zhèng shì shǔ zhào chì
以绍京、幽求知政事，署诏敕。
chóng jiǎn sì zōng jí fú shùn yi dé gōng dà zhě wèi jiāng jūn cì zhě wèi zhōng láng jiàng
崇简、嗣宗及福顺、宜德，功大者为将军，次者为中郎将。
qí shí zǐ gōng zài bìn jǔ chéng gǎo sù
其时， 梓宫在殡，举城缟素。
jí míng xuán zōng yǐn xīn lì gōng zhě jiē yī zǐ yī fēi chí mǎn tiě qí ér chū qīng chéng jù guān huān wèi
及明，玄宗引新立功者皆衣紫衣绯，持满铁骑而出，倾城聚观欢慰。
qí fàn nì zhě jǐn pù shī yú chéng wài
其犯逆者，尽曝尸于城外。
máo zhòng shù rì ér guī xuán zōng bù zé yòu chāo shòu jiāng jūn
毛仲数日而归，玄宗不责，又超授将军。
jí xuán zōng wèi huáng tài zǐ jiān guó yīn zòu gǎi zuǒ yòu wàn qí zuǒ yòu yíng wéi lóng wǔ jūn yǔ zuǒ yòu yǔ lín wèi běi mén sì jūn yǐ fú shùn děng wéi jiāng jūn yǐ yā zhī
及玄宗为皇太子监国，因奏改左右万骑左右营为龙武军，与左右羽林为北门四军，以福顺等为将军以押之。
lóng wǔ guān jǐn gōng chén shòu xī jī hào wèi táng yuán gōng chén
龙武官尽功臣，受锡赍，号为“唐元功臣”。
cháng ān liáng jiā zǐ bì zhēng yáo nà zī yǐ qiú lì yú qí zhōng suì měi jūn zhì shù qiān rén
长安良家子避征徭，纳资以求隶于其中，遂每军至数千人。
máo zhòng zhuān zhī dōng gōng tuó mǎ yīng gǒu děng fang wèi yú nián yǐ zhì dà jiàng jūn jiē sān pǐn yǐ
毛仲专知东宫驼马鹰狗等坊， 未逾年，已至大将军，阶三品矣。
jí xiān tiān èr nián qī yuè máo zhòng yù zhū xiāo cén děng gōng shòu fǔ guó dà jiàng jūn zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn jiǎn jiào nèi wài xián jiù jiān zhī jiān mù shǐ jìn fēng huò guó gōng shí fēng wǔ bǎi hù
及先天二年七月，毛仲预诛萧、岑等功，授辅国大将军、左武卫大将军、检校内外闲厩兼知监牧使，进封霍国公，实封五百户。
máo zhòng fèng gōng zhèng zhí bù bì quán guì liǎng yíng wàn qí gōng chén xián jiù guān lì jiē jù qí wēi rén bù gǎn fàn
毛仲奉公正直，不避权贵，两营万骑功臣、闲厩官吏皆惧其威，人不敢犯。
yuàn zhōng yíng tián cǎo lái cháng shōu lǜ jiē fēng yì xuán zōng yǐ wéi néng
苑中营田草莱常收，率皆丰溢，玄宗以为能。
kāi yuán shí sì nián zèng qí fù qín zhōu cì shǐ
开元十四年，赠其父秦州刺史。
máo zhòng suī yǒu cì zhuāng zhái nú bì tuó mǎ qián bó bù kě shèng jì cháng yú xián jiù cè nèi zhái zhù
毛仲虽有赐庄宅，奴婢、驼马、钱帛不可胜纪，常于闲厩侧内宅住。
měi rù shì yàn shǎng yǔ zhū wáng jiāng jiǎo děng yù wò qián lián tà ér zuò
每入侍宴赏，与诸王、姜皎等御幄前连榻而坐。
xuán zōng huò shí bú jiàn zé qiǎo rán rú yǒu suǒ shī
玄宗或时不见，则悄然如有所失；
jiàn zhī zé huan qià lián xiāo yǒu zhì rì yàn
见之则欢洽连宵，有至日晏。
qí qī yǐ yì guó guó fū rén
其妻已邑虢国夫人；
cì qī lǐ shì yòu wèi guó fū rén
赐妻李氏又为国夫人。
měi rù nèi cháo yè èr fu rén tóng chéng cì jī shēng nán hái zhì yǐ shòu wǔ pǐn yǔ huáng tài zǐ tóng yóu gù zhōng guān yáng sī xù gāo lì shì děng cháng bì wèi zhī
每入内朝谒，二夫人同承赐赍，生男，孩稚已授五品，与皇太子同游，故中官杨思勖、高力士等常避畏之。
qī nián jìn wèi tè jìn xíng tài pú qīng yú bìng rú gù
七年，进位特进，行太仆卿，馀并如故。
jiǔ nián chí jié chōng shuò fāng dào fáng yù tǎo jī dà shǐ réng yǐ zuǒ lǐng jūn dà zǒng guǎn wáng jùn yǔ tiān bīng jūn jié dù zhāng shuō dōng yǔ yōu zhōu jié dù péi zhòu xiān děng jì huì
九年，持节充朔方道防御讨击大使， 仍以左领军大总管王晙与天兵军节度张说，东与幽州节度裴伷先等计会。
máo zhòng bù tǒng yán zhěng qún mù zī xī suì shù bèi qí chū
毛仲部统严整，群牧孳息，遂数倍其初。
chú sù zhī lèi bù gǎn dào qiè měi suì huí cán cháng zhì shù wàn hú
刍粟之类，不敢盗窃，每岁回残，常致数万斛。
bù sān nián hù cóng dōng fēng yǐ zhū mù mǎ shù wàn pǐ cóng měi sè wèi yī duì wàng rú yún jǐn xuán zōng yì xǐ
不三年，扈从东封，以诸牧马数万匹从，每色为一队，望如云锦，玄宗益喜。
yú yuè xià yǐ zǎi xiàng yuán qián yào zhāng shuō jiā zuǒ yòu chéng xiàng máo zhòng jiā kāi fǔ yí tóng sān sī
于岳下以宰相源乾曜、张说加左右丞相，毛仲加开府仪同三司。
zì xuán zōng xiān tiān zhèng wèi hòu yǐ hòu fù wáng tóng jiǎo jí yáo chóng sòng jǐng jí máo zhòng shí wǔ nián jiān sì rén zhì kāi fǔ yòu chì zhāng shuō wèi jiān mù sòng yǐ měi zhī
自玄宗先天正位后，以后父王同皎及姚崇、宋璟及毛仲十五年间四人至开府，又敕张说为《监牧颂》以美之。
shí qī nián cóng cháo wǔ líng yòu zèng máo zhòng fù yì zhōu dà dū dū
十七年，从朝五陵，又赠毛仲父益州大都督。
máo zhòng yì jiāo cháng qiú wèi bīng bù shàng shū xuán zōng bú yuè máo zhòng yàng yàng jiàn yú cí sè
毛仲益骄，尝求为兵部尚书，玄宗不悦，毛仲怏怏，见于词色。
yòu fú shùn zǐ qǔ máo zhòng nǚ yi dé táng dì wén děng shù shí rén jiē yǔ máo zhòng shàn yǐ zhī duō wèi bù fǎ
又福顺子娶毛仲女，宜德、唐地文等数十人皆与毛仲善，倚之多为不法。
zhōng guān děng dù qí quán shèng yú jǐ zhuān fā qí zuì yóu jù màn zhī
中官等妒其全盛逾己，专发其罪，尤倨慢之。
zhōng guān gāo pǐn zhě máo zhòng shì zhī miè rú yě
中官高品者，毛仲视之蔑如也；
rú bēi pǐn zhě xiǎo wǔ yì zé cuò rǔ rú jǐ zhī tóng pú
如卑品者，小忤意则挫辱如己之僮仆。
lì shì bèi hèn rù gǔ suǐ
力士辈恨入骨髓。
máo zhòng chéng ēn yù qī chǎn cháng jiè yuàn zhōng tíng zi nà liáng xuán zōng jiè zhī
毛仲承恩遇，妻产，尝借苑中亭子纳凉，玄宗借之。
zhōng guān gòu zhī mí shén yuē běi mén nú guān tài shèng háo zhě jiē yī xīn bù chú zhī bì qǐ dà huàn
中官构之弥甚，曰：“北门奴官太盛，豪者皆一心，不除之，必起大患。
hòu máo zhòng suǒ jiǎ zhàng yú tài yuán jūn qì jiān shí yán tǐng zhī wèi shǎo yǐn zòu zhī
后毛仲索甲仗于太原军器监，时严挺之为少尹，奏之。
xuán zōng kǒng qí dǎng zhèn jù wéi luàn nǎi yǐn qí shí zhuàng zhào yuē kāi fǔ yí tóng sān sī jiān diàn zhōng jiān huò guó gōng nèi wài xián jiù jiān mù dōu shǐ wáng máo zhòng shì wéi wēi xì fēi yǒu gōng jī zhuó zì jiā chén shēng yú cháo wèi
玄宗恐其党震惧为乱， 乃隐其实状，诏曰：“开府仪同三司、兼殿中监、霍国公、内外闲厩监牧都使王毛仲，是惟微细，非有功绩，擢自家臣，升于朝位。
ēn chǒng mò èr wěi rèn sī chóng
恩宠莫二，委任斯崇。
wú juān chén zhī yì sì jiāo yíng zhī zhì
无涓尘之益，肆骄盈之志。
wǎng shǔ jiān nán jù cí táo nì niàn shēn wéi jiù yì zài yōu róng réng hé shū róng miè wén quān huǐ
往属艰难，遽兹逃匿，念深惟旧，义在优容，仍荷殊荣，蔑闻悛悔。
zài gōng wú jié jìn zhī xiào jū cháng duō yuàn wàng zhī cí
在公无竭尽之效，居常多怨望之词。
jī qí shēn qiān hé zòng zhū jí
迹其深愆，合从诛殛；
shù qí yōng mèi yi cóng yuǎn biǎn
恕其庸昧，宜从远贬。
kě ráng zhōu bié jià yuán wài zhì zhǎng rèn chāi shǐ chí yì lǐng sòng zhì rèn hū xǔ dōng xī jí pàn shì
可瀼州别驾员外置长任，差使驰驿领送至任，忽许东西及判事。
zuǒ lǐng jūn dà jiàng jūn gěng guó gōng gé fú shùn biǎn bì zhōu yuán wài bié jià
”左领军大将军耿国公葛福顺，贬壁州员外别驾；
zuǒ jiān mén jiāng jūn lú lóng zi táng dì wén biǎn zhèn zhōu yuán wài bié jià
左监门将军卢龙子唐地文，贬振州员外别驾；
yòu wǔ wèi jiāng jūn chéng jì hóu li shǒu dé biǎn yán zhōu yuán wài bié jià shǒu dé běn yi dé yě lì gōng hòu gǎi míng
右武卫将军成纪侯李守德，贬严州员外别驾，守德，本宜德也，立功后改名；
yòu wēi wèi jiāng jūn wáng jǐng yào biǎn dǎng zhōu yuán wài bié jià
右威卫将军王景耀，贬党州员外别驾；
yòu wēi wèi jiāng jūn gāo guǎng jì biǎn dào zhōu yuán wài bié jià
右威卫将军高广济，贬道州员外别驾。
máo zhòng nán tài zi pū shǒu zhēn biǎn shī zhōu sī hù
毛仲男太子仆守贞，贬施州司户；
tài zǐ jiā lìng shǒu lián biǎn xī zhōu sī hù
太子家令守廉，贬溪州司户；
lǜ gēng lìng shǒu qìng biǎn hè zhōu sī cāng
率更令守庆，贬鹤州司仓；
zuǒ jiān mén zhǎng shǐ shǒu dào biǎn fú zhōu cān jūn
左监门长史守道，贬涪州参军。
lián lěi zhě shù shí rén
连累者数十人。
yòu zhào shā máo zhòng jí yǒng zhōu ér yì zhī
又诏杀毛仲，及永州而缢之。
qí hòu zhōng guān yì shèng ér chén xuán lǐ yǐ chún piáo zì jiǎn sù wèi gōng jìn zhì jié bù shuāi
其后，中官益盛，而陈玄礼以淳朴自检，宿卫宫禁，志节不衰。
tiān bǎo zhōng xuán zōng zài huá qīng gōng chéng mǎ chū gōng mén yù xìng guó guó fū rén zhái xuán lǐ yuē wèi xuān chì bào chén tiān zǐ bù kě qīng qù jiù
天宝中，玄宗在华清宫，乘马出宫门，欲幸虢国夫人宅，玄礼曰：“未宣敕报臣，天子不可轻去就。
xuán zōng wèi zhī huí pèi
”玄宗为之回辔。
tā nián zài huá qīng gōng bī zhēng yuè bàn yù yè yóu xuán lǐ zòu yuē gōng wài jí shì kuàng yě xū yǒu bèi yù ruò yù yè yóu yuàn guī chéng què
他年在华清宫，逼正月半，欲夜游，玄礼奏曰：“宫外即是旷野，须有备预，若欲夜游，愿归城阙。
xuán zōng yòu bù néng wéi
”玄宗又不能违。
jí ān lù shān fǎn xuán lǐ yù yú chéng zhōng zhū yáng guó zhōng shì bù guǒ jìng yú mǎ wéi zhǎn zhī
及安禄山反，玄礼欲于城中诛杨国忠，事不果，竟于马嵬斩之。
cóng xuán zōng rù bā shǔ huí fēng cài guó gōng shí fēng sān bǎi hù
从玄宗入巴蜀回，封蔡国公，实封三百户。
shàng yuán yuán nián bā yuè zhì shì
上元元年八月致仕。
shǐ chén yuē lǐ lín fǔ yǐ chǎn nìng jìn shēn wèi jí tái fǔ bù jù yíng mǎn bì zhǔ cōng míng shēng jì wéi wu xiàn rén sǐ yì wéi rén suǒ xiàn de fēi bǐ cāng jiǎ shǒu yǐ shì huò yín zhě hu
史臣曰：李林甫以谄佞进身，位极台辅，不惧盈满，蔽主聪明，生既唯务陷人， 死亦为人所陷，得非彼苍假手，以示祸淫者乎！
yáng guó zhōng bǐng xìng jiān huí cái báo xíng huì lǐng sì shí yú shǐ zì nòng wēi quán tiān zǐ mò jiàn qí fēi qún chén yóu zhī dù kǒu zhì lù shān pàn nì luán lù bō qiān xiāo shǒu fù zōng mò jiù jiān bù
杨国忠禀性奸回，才薄行秽，领四十余使，恣弄威权，天子莫见其非，群臣由之杜口，致禄山叛逆，銮辂播迁，枭首复宗，莫救艰步。
yǐ xuán zōng zhī ruì zhé ér huò yú èr rén zhě gài qiǎo yán lìng sè xiān yì chéng zhǐ cái lì yòu zhī mí ér bù wù yě
以玄宗之睿哲，而惑于二人者，盖巧言令色，先意承旨，财利诱之，迷而不悟也。
kāi yuán rèn yáo chóng sòng jǐng ér zhì xìng lín fu guó zhōng ér luàn yǔ fu qí huán rèn guǎn zhòng xí péng xìng shù diāo yì yá yì hé yì zāi
开元任姚崇、宋璟而治，幸林甫、国忠而乱，与夫齐桓任管仲、 隰朋，幸竖刁、易牙，亦何异哉！
shū yuē chén yǒu zuò fú zuò wēi hài yú ér jiā xiōng yú ér guó
《书》曰：“臣有作福作威，害于而家，凶于而国。
kǒng zǐ yuē nìng rén dài
”孔子曰：“佞人殆。
chéng zāi shì yán yě
”诚哉是言也。
zhāng wěi wáng jū wáng máo zhòng jiē dèng tōng hóng rú zhī liú yě
张𬀩、王琚、王毛仲，皆邓通、闳孺之流也。
jū yǒu dì gòu zhī gōng guò duō jiàn chǐ sǐ yú fēi zuì yì hé xī zhī
琚有缔构之功，过多僭侈，死于非罪，亦何惜之！
zàn yuē tiān qǐ luàn jiē fu zhōng dāng guó
赞曰：天启乱阶，甫、忠当国。
bì zhǔ cōng míng bǐng xīn chán tè
蔽主聪明，秉心谗慝。
wěi tóng èr wáng yì chéng ēn dé
𬀩同二王，亦承恩德。
xū zāi jiàn yú bù zhī jì jí
吁哉僭逾，不知纪极。