yán wǔ guō yīng yì cuī níng dì kuān cóng sūn lǐ lǐ zi ráo cóng sūn àn
○严武郭英乂崔宁弟宽从孙蠡蠡子荛从孙黯
yán zhèn yán lì
严震严砺
yán wǔ zhōng shū shì láng tǐng zhī zǐ yě
严武，中书侍郎挺之子也。
shén qì jùn shuǎng mǐn yú wén jiàn
神气隽爽，敏于闻见。
yòu yǒu chéng rén zhī fēng dú shū bù jiù jīng yì shè liè ér yǐ
幼有成人之风，读书不究精义，涉猎而已。
ruò guàn yǐ mén yìn cè míng lǒng yòu jié dù shǐ gē shū hàn zòu chōng pàn guān qiān shì yù shǐ
弱冠以门荫策名，陇右节度使哥舒翰奏充判官，迁侍御史。
zhì dé chū sù zōng xīng shī jìng nán dà shōu cái jié wǔ zhàng jié fù xíng zài
至德初， 肃宗兴师靖难，大收才杰，武杖节赴行在。
zǎi xiàng fáng guǎn yǐ wǔ míng chén zhī zǐ sù zhòng zhī jí shì shǒu jiàn cái lüè kě chēng lèi qiān jǐ shì zhōng
宰相房琯以武名臣之子，素重之，及是， 首荐才略可称，累迁给事中。
jì shōu cháng ān yǐ wǔ wèi jīng zhào shǎo yǐn jiān yù shǐ zhōng chéng shí nián sān shí èr
既收长安，以武为京兆少尹、兼御史中丞，时年三十二。
yǐ shǐ sī míng zǔ bīng bù zhī guān yōu yóu jīng shī pō zì jīn dà
以史思明阻兵不之官，优游京师，颇自矜大。
chū wèi mián zhōu cì shǐ qiān jiàn nán dōng chuān jié dù shǐ
出为绵州刺史，迁剑南东川节度使；
rù wèi tài zǐ bīn kè jiān yù shǐ zhōng chéng
入为太子宾客、兼御史中丞。
shàng huáng gào yǐ jiàn liǎng chuān hé wéi yī dào bài wǔ chéng dōu yǐn jiān yù shǐ dài fū chōng jiàn nán jié dù shǐ
上皇诰以剑两川合为一道，拜武成都尹、兼御史大夫，充剑南节度使；
rù wèi tài zi bīn kè qiān jīng zhào yǐn jiān yù shǐ dài fū
入为太子宾客，迁京兆尹、兼御史大夫。
èr shèng shān líng yǐ wǔ wèi qiáo dào shǐ
二圣山陵，以武为桥道使。
wú hé ba jiān yù shǐ dài fū gǎi lì bù shì láng xún qiān huáng mén shì láng
无何，罢兼御史大夫， 改吏部侍郎，寻迁黄门侍郎。
yǔ zǎi chén yuán zài shēn xiāng jié tuō jì qí yǐn zài tóng liè
与宰臣元载深相结托，冀其引在同列。
shì wèi xíng qiú wèi fāng miàn fù bài chéng dū yǐn chōng jiàn nán jié dù děng shǐ
事未行，求为方面，复拜成都尹，充剑南节度等使。
guǎng dé èr nián pò tǔ bō qī wàn yú zhòng bá dāng gǒu chéng
广德二年，破吐蕃七万余众，拔当狗城。
shí yuè qǔ yán chuān chéng jiā jiǎn jiào lì bù shàng shū fēng zhèng guó gōng
十月，取盐川城，加检校吏部尚书，封郑国公。
qián hòu zài shǔ lěi nián sì zhì chěng yù zì xíng měng zhèng
前后在蜀累年，肆志逞欲，恣行猛政。
zǐ zhōu cì shǐ zhāng yí chū wèi wǔ pàn guān jí shì xiǎo bù fù yì fù chéng dū zhàng shā zhī yóu shì wēi zhèn yī fāng
梓州刺史章彝初为武判官，及是小不副意，赴成都杖杀之，由是威震一方。
shǔ tǔ pō ráo zhēn chǎn wǔ qióng jí shē mí shǎng cì wú dù huò yóu yī yán shǎng zhì bǎi wàn
蜀土颇饶珍产，武穷极奢靡，赏赐无度，或由一言赏至百万。
shǔ fāng lǘ lǐ yǐ zhēng liǎn dài zhì kuì jié rán fán lǔ yì bù gǎn fàn jìng
蜀方闾里以征敛殆至匮竭，然蕃虏亦不敢犯境。
ér xìng běn kuáng dàng shì shì duō lǜ xiōng yì suī cí mǔ yán bù zhī gù
而性本狂荡，视事多率胸臆，虽慈母言不之顾。
chū wèi jiàn nán jié dù shǐ jiù xiāng fáng guǎn chū wèi guǎn nèi cì shǐ guǎn yú wǔ yǒu jiàn dǎo zhī ēn wǔ jiāo jù jiàn guǎn lüè wú cháo lǐ shèn wéi shí yì suǒ biǎn
初为剑南节度使，旧相房琯出为管内刺史，琯于武有荐导之恩，武骄倨，见琯略无朝礼，甚为时议所贬。
yǒng tài yuán nián sì yuè yǐ jí zhōng shí nián sì shí
永泰元年四月，以疾终，时年四十。
guō yīng yì xiān cháo lǒng yòu jié dù shǐ zuǒ yǔ lín jūn jiāng jūn zhī yùn zhī jì zǐ yě
郭英乂，先朝陇右节度使、左羽林军将军知运之季子也。
shǎo yǐ fù yè xí zhī wǔ yì cè míng hé lǒng jiān yǐ jūn gōng lèi qiān zhū wèi yuán wài jiāng jūn
少以父业，习知武艺， 策名河、陇间，以军功累迁诸卫员外将军。
zhì dé chū sù zōng xīng shī shuò yě yīng yì yǐ jiàng mén zi tè jiàn rèn yòng qiān lǒng yòu jié dù shǐ jiān yù shǐ zhōng chéng
至德初，肃宗兴师朔野，英乂以将门子特见任用，迁陇右节度使、兼御史中丞。
jì shōu èr jīng zhēng hái quē xià zhǎng jìn bīng
既收二京，征还阙下，掌禁兵。
qiān yǔ lín jūn dà jiàng jūn jiā tè jìn
迁羽林军大将军，加特进。
yǐ jiā jiān qù zhí
以家艰去职。
cháo tíng fāng tǎo shǐ sī míng xuǎn rèn jiàng shuài nǎi qǐ yīng yì wèi shǎn zhōu cì shǐ chōng shǎn xī jié dù tóng guān fáng yù děng shǐ xún jiā yù shǐ dài fū jiān shén cè jūn jié dù
朝廷方讨史思明，选任将帅，乃起英乂为陕州刺史，充陕西节度、潼关防御等使，寻加御史大夫，兼神策军节度。
dài zōng jí wèi jiā jiǎn jiào hù bù shàng shū jiān yù shǐ dài fū
代宗即位，加检校户部尚书、兼御史大夫。
yuán shuài yōng wáng zì shǎn tǒng zhū jūn tǎo zéi luò yáng liú yīng yì zài shǎn wèi hòu diàn
元帅雍王自陕统诸军讨贼洛阳，留英乂在陕为后殿。
dōng dōu píng yǐ yīng yì quán wèi dōng dōu liú shǒu
东都平，以英乂权为东都留守。
jì zhì dōng dōu bù néng jìn bào zòng huī xià bīng yǔ shuò fāng huí hé zhī zhòng dà lüè dū chéng yán jí zhèng rǔ děng zhōu bǐ wū dàng jǐn
既至东都，不能禁暴，纵麾下兵与朔方、回纥之众大掠都城，延及郑、汝等州，比屋荡尽。
guǎng dé yuán nián cè xūn jiā shí fēng èr bǎi hù zhēng bài shàng shū yòu pú yè fēng dìng xiāng jùn wáng
广德元年，策勋加实封二百户，征拜尚书右仆射，封定襄郡王。
shì fù ér jiāo yú jīng chéng chuàng qǐ jiǎ dì qióng jí shē mí
恃富而骄， 于京城创起甲第，穷极奢靡。
yǔ zǎi chén yuán zài jiāo jié yǐ jiǔ qí quán
与宰臣元载交结，以久其权。
huì jiàn nán jié dù shǐ yán wǔ zú zài yǐ yīng yì dài zhī jiān chéng dū yǐn chōng jiàn nán jié dù shǐ
会剑南节度使严武卒，载以英乂代之，兼成都尹，充剑南节度使。
jì zhì chéng dū sì xíng bù guǐ wú suǒ jì dàn
既至成都， 肆行不轨，无所忌惮。
xuán zōng xìng shǔ shí jiù gōng zhì wéi dào shì guān nèi yǒu xuán zōng zhù jīn zhēn róng jí shèng yú shì wèi tú huà
玄宗幸蜀时旧宫，置为道士观，内有玄宗铸金真容及乘舆侍卫图画。
xiān shì jié dù shǐ měi zhì jiē xiān bài ér hòu shì shì
先是，节度使每至，皆先拜而后视事。
yīng yì yǐ guān dì xíng shèng nǎi rù jū zhī qí zhēn róng tú huà xī zāo huǐ huài
英乂以观地形胜，乃入居之，其真容图画，悉遭毁坏。
jiàn zhě wú bù fèn nù yǐ jūn zhèng kē kù wú gǎn fā yán
见者无不愤怒，以军政苛酷，无敢发言。
yòu pō zì kuáng dàng jù nǚ rén qí lǘ jī qiú zhì diàn lǘ ān jí zhū fú yòng jiē chǐ mí zhuāng shì rì fèi shù wàn yǐ wéi xiào lè
又颇恣狂荡，聚女人骑驴击球，制钿驴鞍及诸服用，皆侈靡装饰，日费数万，以为笑乐。
wèi cháng wèn bǎi xìng jiān shì rén pō yuàn zhī
未尝问百姓间事，人颇怨之。
yòu yǐ xī shān bīng mǎ shǐ cuī gàn de zhòng xīn lǚ yì zhī
又以西山兵马使崔旰得众心，屡抑之。
gàn yīn shǔ rén zhī yuàn zì xī shān lǜ huī xià wǔ qiān yú zhòng xí chéng dū yīng yì chū jūn jù zhī qí zhòng jiē pàn fǎn gōng yīng yì
旰因蜀人之怨，自西山率麾下五千余众袭成都，英乂出军拒之，其众皆叛，反攻英乂。
yīng yì bēn yú jiǎn zhōu pǔ zhōu cì shǐ hán chéng zhǎn yīng yì shǒu yǐ sòng gàn bìng tú qí qī zǐ yān
英乂奔于简州，普州刺史韩澄斩英乂首以送旰，并屠其妻子焉。
cuī níng wèi zhōu rén běn míng gàn
崔宁，卫州人，本名旰。
suī rú jiā zi xǐ zòng héng zhī shù
虽儒家子，喜纵横之术。
wèi zhōu cì shǐ rú zhāng shòu gàn fú lí lìng jì ba jiǔ bù tiáo suì kè yóu jiàn nán cóng jūn wèi bù zú shì xiān yú zhòng tōng
卫州刺史茹璋授旰符离令， 既罢，久不调，遂客游剑南，从军为步卒，事鲜于仲通。
yòu suí li mì tǎo yún nán mì zhàn bài gàn guī chéng dōu
又随李宓讨云南，宓战败， 旰归成都。
xíng jūn sī mǎ cuī lùn jiàn gàn yuè qí zhuàng mào yòu yǐ qí zōng xìng hòu yù jiàn wèi yá jiāng
行军司马崔论见旰，悦其状貌，又以其宗姓厚遇，荐为衙将。
lì shì cuī yuán péi miǎn
历事崔圆、 裴冕。
miǎn zāo liú bàng cháo tíng jiāng qiǎn shǐ tuī àn gàn bù xià jié ěr chēng yuān zhōng shǐ zòu zhī
冕遭流谤，朝廷将遣使推按，旰部下截耳称冤，中使奏之。
gàn yì fù jīng shī shòu sī gē lì sī jiē zhé chōng láng jiàng jūn děng guān
旰亦赴京师，授司戈，历司阶、折冲郎将军等官。
bǎo yìng chū shǔ zhōng luàn shān zéi yōng jué xiàn dào dài zōng yōu zhī
宝应初，蜀中乱，山贼拥绝县道，代宗忧之。
yán wǔ jiàn gàn wèi lì zhōu cì shǐ jì zhì shān zéi dùn sàn yóu shì zhī míng
严武荐旰为利州刺史，既至，山贼遁散，由是知名。
yán wǔ wèi jiàn nán jié dù fù zhèn guò lì zhōu xīn yù pì gàn wèi bù jiàng yǐ lì fēi shǔ bù gàn nán zhé qù bǐ gàn chóu zhī
严武为剑南节度，赴镇过利州，心欲辟旰为部将，以利非属部， 旰难辄去，俾旰筹之。
gàn yuē jié dù shǐ zhāng xiàn chéng jiàn jì qiě yòu hào lì chéng néng zhòng lù zhī gàn kě yǐ cóng dài fū yǐ
旰曰：“节度使张献诚见忌，且又好利，诚能重赂之，旰可以从大夫矣。
wǔ zhì jiàn nán yí xiàn chéng qí jǐn zhēn bèi jià jiān bǎi jīn xiàn chéng dà yuè
”武至剑南，遗献诚奇锦珍贝，价兼百金，献诚大悦。
wǔ nǎi yí xiàn chéng shū qiú gàn xiàn chéng rán zhī lìng gàn yí jí qù jùn
武乃遗献诚书求旰，献诚然之，令旰移疾去郡。
gàn nǎi zhī jiàn nán wǔ zòu wèi hàn zhōu cì shǐ
旰乃之剑南，武奏为汉州刺史。
jiǔ zhī tǔ bō yǔ zhū zá qiāng róng kòu xiàn xī shān zhè jìng děng zhōu zhào yán wǔ shōu fù
久之，吐蕃与诸杂羌戎寇陷西山柘、静等州，诏严武收复。
wǔ qiǎn gàn tǒng bīng xī shān gàn shàn fǔ shì zú jiē yuàn zhì sǐ mìng
武遣旰统兵西山，旰善抚士卒，皆愿致死命。
shǐ cì zéi chéng zhōu wéi jiē shí lì gōng jù wú suǒ shè
始次贼城，周围皆石砾，攻具无所设。
wéi dōng nán yú huán zhàng zhī de rǎng tǔ kě xué dié zhī zhī yǐ gào
唯东南隅环丈之地，壤土可穴，谍知之以告。
gàn zhòu yè chuān dì dào gōng zhī zài sù ér bá qí chéng
旰昼夜穿地道攻之，再宿而拔其城。
yīn tuò dì shù bǎi lǐ xià chéng zhài shù sì
因拓地数百里，下城寨数四。
fān zhòng xiāng yǔ yuē cuī gàn shén bīng yě
番众相语曰：“崔旰，神兵也。
jiāng gèng qián jìn yǐ liáng jǐn hái shī
”将更前进，以粮尽还师。
wǔ dà yuè zhuāng qī bǎo yú yíng gàn rù chéng dū yǐ kuā shì zhòng shǎng jī guò hòu
武大悦，装七宝舆迎旰入成都， 以夸士众，赏赍过厚。
yǒng tài yuán nián wǔ yuè yán wǔ zú dù jì wèi xi chuān xíng jūn sī mǎ quán zhī jūn fǔ shì
永泰元年五月，严武卒，杜济为西川行军司马，权知军府事。
shí guō yīng gàn wèi dōu zhī bīng mǎ shǐ guō jiā lín wèi dōu yú hòu jiē qǐng yīng gàn xiōng yīng yì wèi jié dù shǐ
时郭英干为都知兵马使，郭嘉琳为都虞候，皆请英干兄英乂为节度使。
gàn shí wéi xī shān dōu zhī bīng mǎ shǐ yǔ jūn zhòng gòng qǐng dà jiàng wáng chóng jùn wèi jié dù shǐ
旰时为西山都知兵马使，与军众共请大将王崇俊为节度使。
èr zòu jù zhì jīng shī huì cháo tíng yǐ chú yīng yì gàn shǐ yīn jiàn yīng yì chén qí shì
二奏俱至京师，会朝廷已除英乂，旰使因见英乂陈其事。
yīng yì zhì chéng dū shù rì wū shā wáng chóng jùn yòu zhào gàn hái chéng dū
英乂至成都，数日，诬杀王崇俊，又召旰还成都。
yīng yì jiǎn jiāng jiàn liáng cì rén xīn yuàn nù
英乂减将健粮赐，人心怨怒。
gàn zài xī shān wén zhī dà kǒng nǎi tuō bèi tǔ bō wèi fù chéng dū
旰在西山闻之，大恐，乃托备吐蕃，未赴成都。
yīng yì nù chū bīng shēng yán zhù gàn tǎo tǔ bō qí shí xí zhī yě
英乂怒，出兵声言助旰讨吐蕃， 其实袭之也。
gàn jiā zài hàn zhōu yīng yì qiān zhī chéng dū tōng qí qiè yìng
旰家在汉州，英乂迁之成都，通其妾媵。
gàn zhī zhī zhuǎn rù shēn shān
旰知之，转入深山。
yīng yì zì lǜ shī gōng gàn zhí tiān dà hán xuě shēn shù chǐ yīng yì shì mǎ dòng sǐ zhě shù bǎi rén zhòng xīn lí pàn
英乂自率师攻旰，值天大寒，雪深数尺，英乂士马冻死者数百人，众心离叛。
gàn suì chū bīng jù dí yīng yì yǔ zhī jiē zhàn yīng yì jūn dà bài ér hái shōu yú bīng cái qiān rén guī chéng dōu jiāng zú yīn duō táo sàn
旰遂出兵拒敌，英乂与之接战，英乂军大败而还，收余兵才千人，归成都，将卒因多逃散。
chū tiān bǎo zhōng jiàn nán jié dù shǐ xiān yú zhòng tōng cháng jiàn yī shǐ yuàn yuàn yǔ shén huá lì
初，天宝中，剑南节度使鲜于仲通尝建一使院，院宇甚华丽。
jí xuán zōng xìng shǔ cháng jū zhī yīn wèi dào guàn jiān xiě xuán zōng zhēn róng zhì zhī zhèng shì
及玄宗幸蜀，尝居之，因为道观，兼写玄宗真容，置之正室。
yīng yì yīn rù guān xíng xiāng yuè qí zhú shù suì zòu qǐng yǐ zhòng tōng jiù yuàn wèi jūn yíng nǎi yí qù zhēn róng zì jū zhī
英乂因入观行香，悦其竹树，遂奏请以仲通旧院为军营，乃移去真容自居之。
gàn wén zhī wèi jiàng shì yuē yīng yì fǎn yǐ
旰闻之，谓将士曰：“英乂反矣！
bù rán hé de chú huǐ xuán zōng zhēn róng ér zì jū zhī
不然， 何得除毁玄宗真容而自居之？
nǎi lǜ bīng gōng chéng dū
”乃率兵攻成都。
yīng yì chū bīng yú chéng xī mén lìng bǎi mào lín wèi qián jūn guō yīng gàn wèi zuǒ jūn guō jiā lín wèi hòu jūn yǔ gàn zhàn
英乂出兵于城西门，令柏茂琳为前军，郭英干为左军，郭嘉琳为后军，与旰战。
mào lín děng jūn lèi bài jūn rén duō tóu gàn
茂琳等军累败，军人多投旰。
gàn lìng jiàng jiāng tǒng bīng yǔ yīng yì zhuǎn zhàn dà bài zhī
旰令降将统兵与英乂转战，大败之。
bīng zhì zǐ chéng yīng yì dān qí bēn jiǎn zhōu wèi pǔ zhōu cì shǐ hán chéng suǒ shā
兵至子城，英乂单骑奔简州，为普州刺史韩澄所杀。
shí qióng jiàn suǒ zài qǐ bīng xiāng gōng jiàn nán dà luàn
时邛、剑所在起兵相攻，剑南大乱。
yǒng tài èr nián èr yuè nǎi yǐ huáng mén shì láng píng zhāng shì dù hóng jiàn jiān chéng dū yǐn shān nán xī dào jiàn nán dōng chuān xi chuān qióng nán děng dào fù yuán shuài jiàn nán xi chuān jié dù shǐ
永泰二年二月，乃以黄门侍郎平章事杜鸿渐兼成都尹、山南西道剑南东川西川邛南等道副元帅、剑南西川节度使。
hóng jiàn chū luò gǔ yǒu móu zhě yuē xiàng gōng zhù chē láng zhōu yáo zhì jiàn nán shù yí dié shù yīng yì guò shī yán gàn yǒu fāng lüè
鸿渐出骆谷，有谋者曰：“相公驻车阆州，遥制剑南，数移牒述英乂过失，言旰有方略；
gàn fù xīn shè zhū zhōu cì shǐ zhě jiē zòu zhèng zhī lìng gàn jí jiàng xiào bù yí yuàn
旰腹心摄诸州刺史者皆奏正之，令旰及将校不疑怨。
rán hòu yǔ dōng chuān jié dù shǐ zhāng xiàn chéng jí zhū zéi shuài hé yì shǔ chū bīng gōng gàn
然后与东川节度使张献诚及诸贼帅合议，数出兵攻旰。
jì shǔ dào lián bīng wèi jīng yī nián bīng shì jiǎn hào gàn qióng bì shù shēn guī cháo
既数道连兵， 未经一年，兵势减耗，旰穷，必束身归朝。
cǐ shàng cè yě
此上策也。
hóng jiàn wèi nuò jì yí wèi jué
”鸿渐畏懦，计疑未决。
huì gàn shǐ zhì bēi cí hòu lǐ sòng zēng jǐn shù qiān pǐ
会旰使至，卑辞厚礼，送缯锦数千匹。
hóng jiàn tān qí lì suì zhì chéng dū rì yǔ pàn guān dù yà yáng yán jiāng lì děng gāo huì zòng guān jūn zhōu zhèng shì xī wěi gàn nǎi lián biǎo wén jiàn
鸿渐贪其利，遂至成都，日与判官杜亚、杨炎将吏等高会纵观，军州政事悉委旰，乃连表闻荐。
xiān shí zhāng xiàn chéng shù yǔ gàn zhàn xiàn chéng lǚ bài jīng jié jiē wèi gàn suǒ duó
先时，张献诚数与旰战，献诚屡败，旌节皆为旰所夺。
cháo tíng yīn hóng jiàn zhī qǐng jiā chéng dōu yǐn jiān xī shān fáng yù shǐ xi chuān jié dù xíng jūn sī mǎ réng cì míng yuē níng
朝廷因鸿渐之请，加成都尹，兼西山防御使、西川节度行军司马，仍赐名曰宁。
dà lì èr nián hóng jiàn guī cháo suì shòu níng xi chuān jié dù shǐ
大历二年，鸿渐归朝，遂授宁西川节度使。
shì dì xiǎn rén fù nǎi hòu liǎn cái huò jié quán guì lìng dì kuān liú jīng shī
恃地险人富，乃厚敛财货，结权贵，令弟宽留京师。
yuán zài jí zhū zǐ yǒu suǒ yù kuān zì yǔ zhī gù kuān zhòu lì yù shǐ zhī zá shì yù shǐ zhōng chéng
元载及诸子有所欲，宽恣与之，故宽骤历御史知杂事、御史中丞。
kuān xiōng shěn yì rèn láng zhōng jiàn yì dài fū jǐ shì zhōng
宽兄审亦任郎中、谏议大夫、 给事中。
níng zài shǔ shí yú nián dì xiǎn bīng qiáng sì chǐ qióng yù jiāng lì qī qiè duō wèi suǒ yín wū cháo tíng huàn zhī ér bù néng jí
宁在蜀十余年，地险兵强，肆侈穷欲，将吏妻妾，多为所淫污，朝廷患之而不能诘。
lèi jiā shàng shū zuǒ pú yè
累加尚书左仆射。
dà lì shí sì nián rù cháo qiān sī kōng píng zhāng shì jiān shān líng shǐ xún dài qiáo lín wèi yù shǐ dài fū píng zhāng shì
大历十四年入朝，迁司空、平章事，兼山陵使，寻代乔琳为御史大夫、平章事。
níng yǐ wéi xuǎn zé yù shǐ dāng chū dài fū bù móu jí zǎi xiàng nǎi zòu qǐng yǐ li héng yú jié děng shù rén wéi yù shǐ
宁以为选择御史当出大夫，不谋及宰相，乃奏请以李衡、于结等数人为御史。
yáng yán dà nù qí zhuàng suì qǐn
杨炎大怒，其状遂寝。
yán yòu shù chán huǐ liú yàn níng yòu qiú jiě zhī
炎又数谗毁刘晏，宁又求解之。
níng jì hòu jié yuán zài yǐ jiǔ yáng yán yòu chū zì zài mén níng chū fù yán yán yīn cǐ dà nù
宁既厚结元载已久，杨炎又出自载门，宁初附炎，炎因此大怒。
qí nián shí yuè nán mán dà xià yǔ tǔ bō sān dào hé jìn
其年十月，南蛮大下，与吐蕃三道合进。
yī chū mào zhōu guò wén chuān jí guàn kǒu
一出茂州，过文川及灌口。
yī chū fú wén guò fāng wéi bái bà
一出扶、 文，过方维、白坝。
yī chū lí bà yā guò qióng lái
一出黎坝、雅，过邛、郲。
róng qiú jiè qí zhòng yuē wú yào shǔ chuān wèi dōng fǔ fán jì qiǎo zhī gōng jiē sòng luó suō píng suì fù yī jiān ér yǐ
戎酋诫其众曰：“吾要蜀川为东府， 凡伎巧之工皆送逻娑，平岁赋一缣而已。
shì mán zhī rù lián xiàn jùn yì shì shù bēn wáng shān gǔ
”是蛮之入，连陷郡邑，士庶奔亡山谷。
shǔ níng zài cháo jūn zhōng wú shuài dé zōng cù níng hái zhèn
属宁在朝，军中无帅，德宗促宁还镇。
yán jù níng yuàn jǐ rù shǔ nán zhì wèi dé zōng yuē shǔ chuān tiān xià ào rǎng zì níng shàn zhì qí zhōng cháo tíng shī qí wài fǔ shí sì nián yǐ
炎惧宁怨己，入蜀难制，谓德宗曰：“蜀川天下奥壤，自宁擅置其中，朝廷失其外府十四年矣。
jīn níng lái cháo shàng yǒu quán shī shǒu shǔ
今宁来朝，尚有全师守蜀。
huò lì zhī hòu shì zhōng fèng gěi gòng fù suǒ rù yǔ wú dì tóng
货利之厚，适中奉给，贡赋所入，与无地同。
shǐ níng yǔ zhū jiāng děng yí dú yīn pàn luàn de wèi bù gǎn zì yǒu yǐ ēn róu xù yù wēi lìng bù xíng
始宁与诸将等夷，独因叛乱得位，不敢自有，以恩柔煦育，威令不行。
jīn suī guī zhī bì wú gōng shì tú qiǎn yě
今虽归之，必无功，是徒遣也；
ruò yǒu gōng yì bù kě duó
若有功，义不可夺。
zé xi chuān zhī ào bài gù shī zhī shèng yì fēi guó jiā suǒ yǒu
则西川之奥，败固失之，胜亦非国家所有。
bì xià shú chá
陛下熟察。
dì yuē qīng cè hé cóng
”帝曰：“卿策何从？
yán yuē qǐng wú guī níng
”炎曰：“请无归宁。
jīn zhū cǐ suǒ bù fàn yáng jìn bīng shù zài jìn diàn cù lìng yǔ jìn bīng zá wǎng jǔ wú bù jié
今朱泚所部范阳劲兵，戍在近甸，促令与禁兵杂往，举无不捷。
yīn shì yì de zhì qīn bīng nèi qí fù zhōng shǔ jiāng bì bù gǎn dòng
因是役得置亲兵内其腹中，蜀将必不敢动。
rán hòu huàn shòu tā shuài yǐ shōu qí quán de qiān lǐ féi ráo zhī de shì yīn xiǎo huò shòu dà fú yě
然后换授他帅，以收其权，得千里肥饶之地，是因小祸受大福也。
dì yuē shàn jí zhǐ níng bù xíng
”帝曰：“善”，即止宁不行。
nǎi fā jìn bīng sì qiān fàn yáng bīng wǔ qiān fù yuán dōng chuān
乃发禁兵四千、范阳兵五千，赴援东川。
chū jūn zì jiāng yóu qù bái bà yǔ shān nán bīng hé jī mán bīng bài zǒu
出军自江油趣白坝，与山南兵合击，蛮兵败走。
fàn yáng jūn yòu jī pò yú qī pán suì bá xīn chéng róng mán dà bài
范阳军又击破于七盘，遂拔新城，戎、蛮大败。
fán zhǎn guó liù qiān shēng qín liù bǎi shāng zhě dài bàn jī hán yǔn yú yá gǔ zhě bā jiǔ wàn
凡斩馘六千，生擒六百，伤者殆半，饥寒陨于崖谷者八九万。
níng suì ba xi chuān jié dù shǐ zhì shòu jiǎn jiào sī kōng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì yù shǐ dài fū jīng jī guān chá shǐ jiān líng zhōu dà dū dū chán yú zhèn běi dà dū hù shuò fāng jié dù děng shǐ jiān fū fang dān yán dōu tuán liàn guān chá shǐ
宁遂罢西川节度使，制授检校司空、同中书门下平章事、御史大夫、京畿观察使，兼灵州大都督、单于镇北大都护、朔方节度等使，兼鄜坊丹延都团练观察使。
tuō yǐ zhòng chén suí jìng běi biān dàn lìng jū fū zhōu
托以重臣绥靖北边，但令居鄜州。
suī yǐ níng wèi jié dù měi dào jiē zhì liú hòu zì dé zòu shì yán xī fěng lìng cì níng guò fàn
虽以宁为节度，每道皆置留后，自得奏事，炎悉讽令伺宁过犯。
dù xī quán wèi líng zhōu wáng hóng wèi zhèn wǔ li jiàn huī wèi fū zhōu jí dài xiū yán dù cóng zhèng lǚ xī qiàn děng jiē yán shǔ zhì yě
杜希全为灵州，王翃为振武，李建徽为鄜州，及戴休颜、杜从政、 吕希倩等，皆炎署置也。
níng xún biān zhì xià zhōu cì shǐ lǚ xī qiàn yǔ níng tóng lì zhāo fǔ dǎng xiàng guī xiáng zhě shén duō
宁巡边至夏州，刺史吕希倩与宁同力招抚党项，归降者甚多。
yán è zhī yīn zòu xī qiàn fǔ suí zhī gōng cái kān wěi rèn
炎恶之，因奏希倩抚绥之功，才堪委任。
zhào guī cháo chú yòu pú yè zhī shěng shì yǐ shén wǔ jiāng jūn shí cháng chūn dài zhī
召归朝，除右仆射知省事，以神武将军时常春代之。
zhū cǐ zhī luàn shàng zú pò xíng xìng bǎi liáo zhū wáng xiǎn yǒu zhī zhě
朱泚之乱，上卒迫行幸，百僚诸王鲜有知者。
níng hòu shù rì zì zéi zhōng lái shàng chū xǐ shén
宁后数日自贼中来，上初喜甚。
níng sī wèi suǒ qīn yuē shèng shàng cōng míng yīng mài cóng shàn rú zhuǎn guī dàn wèi lú qǐ suǒ huò zhì cǐ ěr
宁私谓所亲曰：“圣上聪明英迈，从善如转规，但为卢杞所惑至此尔。
qǐ wén zhī qián yǔ wáng hóng tú yì xiàn zhī
”杞闻之， 潜与王翃图议陷之。
chū jīng yuán bīng zuò luàn zhī xī níng yǔ hóng jí yù shǐ dài fū yú qí jù chū yán píng mén ér xi shù xià mǎ biàn yè měi xià zhé liáng jiǔ
初，泾原兵作乱之夕，宁与翃及御史大夫于颀俱出延平门而西， 数下马便液，每下辄良久。
hóng děng cù zhī bù gǎn qián
翃等促之，不敢前。
yòu jù zéi bīng zhuī jí hóng nǎi dà shēng ér yán yuē yǐ zhì cǐ bù bì gù wàng
又惧贼兵追及，翃乃大声而言曰： “已至此，不必顾望。
zhì fèng tiān hóng jù yǐ shì wén
”至奉天，翃具以事闻。
huì zhū cǐ xíng fǎn jiàn wěi chú liǔ hún zǎi xiàng shǔ níng zhōng shū lìng
会朱泚行反间，伪除柳浑宰相，署宁中书令。
níng shuò fāng zhǎng shū jì kāng chén shí wéi zhōu zhì wèi hóng bī chén zuò níng yí zhū cǐ shū shǐ níng wú yǐ zì biàn hóng suì xiàn zhī
宁朔方掌书记康湛时为盩厔尉，翃逼湛作宁遗朱泚书，使宁无以自辩， 翃遂献之。
qǐ yīn wū zòu yuē cuī níng chū wú kuí huò xiàng rì zhī xīn wén yú chéng zhōng yǔ zhū cǐ jiān wèi méng yuē suǒ yǐ hòu yú bǎi bì
杞因诬奏曰：“崔宁初无葵藿向日之心，闻于城中与朱泚坚为盟约，所以后于百辟。
jīn shì guǒ yàn
今事果验。
shǐ xiōng qú wài bī jiān chén nèi móu zé dà shì qù yǐ
使凶渠外逼，奸臣内谋，则大事去矣。
yīn fǔ fú xū xī yuē chén bèi wèi zǎi xiàng wēi bù néng chí diān bù néng fú yí dāng wàn sǐ fú dài fǔ yuè
”因俯伏歔欷曰： “臣备位宰相，危不能持，颠不能扶，宜当万死，伏待斧钺。
shàng mìng zuǒ yòu fú qǐ zhī
”上命左右扶起之。
jì hái é yǒu zhōng rén yǐn níng yú mù hòu èr lì shì zì hòu yì shā zhī shí nián liù shí yī
既还，俄有中人引宁于幕后，二力士自后缢杀之，时年六十一。
chū jiāng zhū níng zhào zhì cháo táng yún lìng jiāng huái xuān wèi
初，将诛宁，召至朝堂，云令江淮宣慰。
xún mìng hàn lín xué shì lù zhì cǎo zhū níng zhì
寻命翰林学士陆贽草诛宁制；
zhì qiú níng yǔ cǐ shū jiāng yǐ zhuàng shēng zhī
贽求宁与泚书，将以状生之。
fù luàn yán yún qí shū yǐ shī
复乱言云，其书已失。
níng jì dé zuì jí mò qí jiā zhōng wài chēng qí yuān nǎi shè qí jiā guī qí zī chǎn
宁既得罪，籍没其家，中外称其冤，乃赦其家，归其资产。
zhēn yuán shí èr nián liù yuè níng gù jiāng xià suí yín jié dù shǐ hán tán zòu qǐng yǐ xīn jiā lǐ bù shàng shū ēn zhì yǐ xuě níng zhī zuì
贞元十二年六月，宁故将、夏、绥、银节度使韩潭奏请以新加礼部尚书恩制以雪宁之罪。
zhào cóng zhī rèn qí jiā shōu zàng
诏从之，任其家收葬。
chū níng rù cháo liú dì kuān shǒu chéng dōu
初，宁入朝，留弟宽守成都。
lú zhōu yáng zǐ lín chéng jiàn yǐ jīng qí shù qiān tū rù chéng dū jù chéng shǒu zhī
泸州杨子琳乘间以精骑数千突入成都，据城守之。
kuān lǚ zhàn lì qū zi lín wēi shēng pō shèng
宽屡战力屈，子琳威声颇盛。
níng qiè rèn shì kuí wěi guǒ gàn nǎi chū qí jiā cái shí wàn mù yǒng shì xìn sù jiān de qiān rén shè duì wǔ jiàng xiào shǒu zì huī bīng yǐ bī zi lín
宁妾任氏魁伟果干，乃出其家财十万募勇士，信宿间得千人，设队伍将校，手自麾兵，以逼子琳。
zi lín jù chéng nèi liáng jǐn nǎi bá chéng zì kuì
子琳惧，城内粮尽，乃拔城自溃。
zi lín sù yǒu yāo shù qí xī zhì dà yǔ yǐn zhōu zhì tíng chú dēng zhī ér dùn
子琳素有妖术，其夕致大雨，引舟至庭除，登之而遁。
níng jì dì mì mì zi huì fù zǐ jiē yǐ wén yǎ chēng lì shǐ fǔ cóng shì
宁季弟密，密子绘，父子皆以文雅称，历使府从事。
huì shēng sì zǐ lǐ àn què yán jiē yǐ jìn shì zhuó dì
绘生四子：蠡、黯、确、 颜，皆以进士擢第。
lǐ zì yuè qīng yuán hé wǔ nián zhuó dì lèi pì shǐ fǔ
蠡，字越卿，元和五年擢第，累辟使府。
bǎo lì zhōng rù cháo jiān chá yù shǐ
宝历中，入朝监察御史。
dà hé chū wèi shì yù shǐ sān qiān hù bù láng zhōng chū wèi rǔ zhōu cì shǐ
大和初，为侍御史，三迁户部郎中，出为汝州刺史。
kāi chéng chū yǐ sī xūn láng zhōng zhēng xún yǐ běn guān zhī zhì gào
开成初，以司勋郎中征，寻以本官知制诰。
míng nián zhèng bài shè rén
明年，正拜舍人。
sān nián quán zhī lǐ bù gòng jǔ
三年，权知礼部贡举。
sì nián bài lǐ bù shì láng zhuǎn hù bù
四年，拜礼部侍郎，转户部。
shàng shū lùn guó jì rì shè sēng zhāi bǎi guān xíng xiāng shì wú jīng jù
上疏论国忌日设僧斋，百官行香，事无经据。
zhào yuē zhèn yǐ jiāo miào zhī lǐ yán fèng zǔ zōng bèi wù jǐn chéng shù jī zhāo gé
诏曰：“朕以郊庙之礼，严奉祖宗，备物尽诚， 庶几昭格。
gōng wéi jì rì zhī gǎn suǒ wèi zhōng shēn zhī yōu
恭惟忌日之感，所谓终身之忧。
ér jìn dài yǐ lái guī yī shì lǎo zhēng èr jiào yǐ shè shí huì bǎi bì yǐ xíng xiāng
而近代以来，归依释、老，征二教以设食，会百辟以行香。
jiāng yǐ yǒu zhù shèng líng míng zī fú zuò
将以有助圣灵，冥资福祚。
yǒu yì huáng wáng zhī shù pō guāi jiào yì zhī zōng
有异皇王之术，颇乖教义之宗。
zuó de cuī lǐ zòu lùn suì qiǎn tǎo xún běn mò lǐ wén lìng shì céng bù gāi míng xí sú yīn xún yā dāng zhěng gé
昨得崔蠡奏论，遂遣讨寻本末，礼文令式，曾不该明，习俗因循，雅当整革。
qí liǎng jīng tiān xià zhōu fǔ yǐ guó jì rì wèi sì guàn shè zhāi fén xiāng cóng jīn yǐ hòu bìng yi tíng bà
其两京、 天下州府，以国忌日为寺观设斋焚香，从今已后，并宜停罢。
lǐ xún wèi huá zhōu cì shǐ zhèn guó jūn děng shǐ zài lì fāng zhèn
”蠡寻为华州刺史、 镇国军等使，再历方镇。
zi ráo
子荛。
ráo zì yě fū
荛，字野夫。
dà zhōng èr nián zhuó jìn shì dì lèi guān zhì shàng shū láng zhī zhì gào
大中二年，擢进士第，累官至尚书郎、知制诰。
zhèng bài zhōng shū shè rén hù bù shì láng
正拜中书舍人、 户部侍郎。
qián fú zhōng zì shàng shū yòu chéng qiān lì bù shì láng
干符中，自尚书右丞迁吏部侍郎。
ráo měi wén cí shàn tán lùn ér yù shì jiǎn lǜ quán guǎn fēi suǒ zhǎng
荛美文词，善谈论，而驭事简率，铨管非所长。
chū wèi shǎn zhōu guān chá shǐ yǐ qì yùn zì gāo bù xiè xì gù quán yí pū xià
出为陕州观察使，以器韵自高，不屑细故，权移仆下。
shí hé nán kòu dào fēng qǐ wáng xiān zhī luàn hàn nán cháo gāng bù zhèn ér ráo zì shì qīng guì bù xù rén zhī jí kǔ
时河南寇盗蜂起， 王仙芝乱汉南，朝纲不振，而荛自恃清贵，不恤人之疾苦。
bǎi xìng su hàn ráo zhǐ tíng shù yuē cǐ shàng yǒu yè hé hàn zhī yǒu
百姓诉旱，荛指庭树曰： “此尚有叶，何旱之有？
nǎi chī zhī lì mín jié yuàn
”乃笞之，吏民结怨。
jì ér wèi jūn rén suǒ zhú jī kě shén tóu mín shè qiú shuǐ mín yǐ ruò yǐn zhī
既而为军人所逐，饥渴甚，投民舍求水，民以溺饮之。
chū wèi jūn rén suǒ fú jiǎn qí zī fā bài ér huò miǎn
初为军人所俘，翦其髭发，拜而获免。
yǐ shī shǒu biǎn duān zhōu sī mǎ fù rù wèi zuǒ sàn qí cháng shì zú
以失守贬端州司马，复入为左散骑常侍，卒。
zi jū jìng jū jiǎn
子居敬、居俭。
jū jìng zhōng shàng shū láng jū jiǎn zhōng xīng zhōng hù bù shàng shū
居敬终尚书郎，居俭中兴终户部尚书。
àn zì zhí qīng dà hé èr nián jìn shì zhuó dì
黯，字直卿，大和二年，进士擢第。
kāi chéng chū wèi qīng zhōu cóng shì
开成初，为青州从事。
rù wèi jiān chá yù shǐ zòu jiāo miào jì qì bù qián qǐng chì yǒu sī
入为监察御史，奏郊庙祭器不虔，请敕有司。
wén zōng wèi zǎi chén yuē zōng miào zhī shì zhèn hé qīn fèng qí lǐ dàn yǐ qiān shèng wàn qí dòng fèi guó yòng měi yǒu sī xíng shì zhī rì bèi yì guān zuò yǐ sì dàn
文宗谓宰臣曰：“宗庙之事，朕合亲奉其礼，但以千乘万骑，动费国用，每有司行事之日，被衣冠坐以俟旦。
bǐ wén zhǔ zhě bù qián jì qì láo bì fēi shì shén juān jié zhī yì
比闻主者不虔，祭器劳敝， 非事神蠲洁之义。
qīng yi yán chì yǒu sī dào wú cǐ yì
卿宜严敕有司，道吾此意。
àn jù tiáo zòu yǐ wén
”黯具条奏以闻。
xún qiān yuán wài láng
寻迁员外郎。
huì chāng zhōng wèi jiàn yì dài fū
会昌中，为谏议大夫。
què zì yuè qīng yán zì xī qīng wèi jiē zhì shàng shū láng
确，字岳卿，颜，字希卿，位皆至尚书郎。
yán zhèn zì xiá wén zǐ zhōu yán tíng rén
严震，字遐闻，梓州盐亭人。
shì wèi tián jiā yǐ cái xióng yú xiāng lǐ
世为田家，以财雄于乡里。
zhì dé qián yuán yǐ hòu zhèn lǚ chū jiā cái yǐ zhù biān jūn shòu zhōu zhǎng shǐ wáng fǔ zī yì cān jūn
至德、乾元已后，震屡出家财以助边军，授州长史、王府谘议参军。
dōng chuān jié dù pàn guān wéi shōu jiàn zhèn cái yòng yú jié dù shǐ yán wǔ suì shòu hé zhōu zhǎng shǐ
东川节度判官韦收荐震才用于节度使严武，遂授合州长史。
jí yán wǔ yí xi chuān shǔ wèi yā yá gǎi héng wáng fǔ sī mǎ
及严武移西川，署为押衙，改恒王府司马。
yán wǔ yǐ zōng xìng zhī gù jūn fǔ zhī shì duō yǐ wěi zhī yòu lì shì wèi wèi tài cháng shǎo qīng
严武以宗姓之故，军府之事多以委之，又历试卫尉、太常少卿。
yán wǔ zú nǎi bà guī
严武卒，乃罢归。
dōng chuān jié dù shǐ yòu zòu wèi yū zhōu cì shǐ yǐ jí miǎn
东川节度使又奏为渝州刺史，以疾免。
shān nán xī dào jié dù shǐ yòu zòu wèi fèng zhōu cì shǐ jiā shì yù shǐ dīng mǔ yōu ba
山南西道节度使又奏为凤州刺史，加侍御史，丁母忧罢。
qǐ fù běn guān réng chōng xìng fèng liǎng zhōu tuán liàn shǐ lèi jiā kāi fǔ yí tóng sān sī jiān yù shǐ zhōng chéng
起复本官，仍充兴、凤两州团练使，累加开府仪同三司、兼御史中丞。
wéi zhèng qīng yán xīng lì chú hài yuǎn jìn chēng měi
为政清严， 兴利除害，远近称美。
jiàn zhōng chū sī xūn láng zhōng wéi zhēn wéi shān jiàn chù zhì shǐ jiàn zhèn lǐ xíng wéi shān nán dì yī tè cì shàng xià kǎo fēng yún guó gōng
建中初，司勋郎中韦桢为山、剑黜陟使，荐震理行为山南第一，特赐上下考，封郧国公。
zài fèng zhōu shí sì nián néng zhèng bù yú
在凤州十四年，能政不渝。
jiàn zhōng sān nián dài gǔ dān wèi liáng zhōu cì shǐ jiān yù shǐ dài fū shān nán xī dào jié dù guān chá děng shǐ
建中三年，代贾耽为梁州刺史、兼御史大夫、山南西道节度观察等使。
jí zhū cǐ qiè jù jīng chéng li huái guāng dùn jūn xián yáng yòu yǔ zhī lián jié
及朱泚窃据京城，李怀光顿军咸阳，又与之连结。
cǐ lìng fù xīn mù tíng guāng sòng yuàn děng jī bái shū yòu zhèn tóng pàn zhèn jí zhòng zhǎn tíng guāng děng
泚令腹心穆庭光、宋瑗等赍白书诱震同叛，震集众斩庭光等。
shí li huái guāng lián zéi dé zōng yù yí xìng shān nán
时李怀光连贼，德宗欲移幸山南。
zhèn jì wén shùn dòng qiǎn lì chí biǎo wǎng fèng tiān yíng jià réng lìng dà jiàng zhāng yòng chéng lǐng bīng wǔ qiān zhì zhōu zhì yǐ dōng yíng hù shàng wén zhī xǐ
震既闻顺动，遣吏驰表往奉天迎驾，仍令大将张用诚领兵五千至盩厔已东迎护，上闻之喜。
jì ér yòng chéng wèi zéi suǒ yòu yù móu bèi nì cháo tíng yōu zhī
既而用诚为贼所诱，欲谋背逆，朝廷忧之。
huì zhèn yòu qiǎn yá jiāng mǎ xūn fèng biǎo yíng hòu shàng lín xuān zhào xūn yǔ zhī yǔ xūn duì yuē chén qǐng jì rì zhì shān nán qǔ jié dù shǐ fú zhào yòng chéng jí bù shòu zhào chén dāng zhǎn qí shǒu yǐ fù
会震又遣牙将马勋奉表迎候，上临轩召勋与之语，勋对曰：“臣请计日至山南取节度使符召用诚，即不受召，臣当斩其首以复。
shàng xǐ yuē qīng hé rì dāng zhì
”上喜曰： “卿何日当至？
xūn kè rì shí ér zòu dì miǎn láo zhī
”勋克日时而奏，帝勉劳之。
xūn jì dé zhèn fú nǎi qǐng zhuàng dīng wǔ rén xié xíng
勋既得震符，乃请壮丁五人偕行。
jì chū luò gǔ yòng chéng yǐ xūn wèi zhī qí móu nǎi yǐ shù bǎi qí yíng xūn xūn yǔ jù zhī chuán shè yòng chéng zuǒ yòu sēn rán
既出骆谷，用诚以勋未知其谋，乃以数百骑迎勋，勋与俱之传舍，用诚左右森然。
xūn xiān jù cǎo fā huǒ yú yì wài jūn shì zhēng fù huǒ
勋先聚草发火于驿外，军士争附火。
xūn nǎi cóng róng chū huái zhōng fú shì zhī yuē dài fū zhào jūn
勋乃从容出怀中符示之曰：“大夫召君。
yòng chéng huáng jù qǐ zǒu zhuàng shì zì bèi shù shǒu ér qín zhī
”用诚惶惧起走，壮士自背束手而擒之。
bù yú yòng chéng zi jū hòu yǐn dāo zhuó xūn xūn zuǒ yòu jù chéng qí bì dāo xià bù shèn wēi shāng xūn shǒu
不虞用诚子居后，引刀斫勋，勋左右遽承其臂， 刀下不甚，微伤勋首。
suì gé shā qí zi ér pū yòng chéng yú de
遂格杀其子，而仆用诚于地。
zhuàng shì kuà qí fù yǐ rèn nǐ qí hóu yuē chū shēng jí sǐ
壮士跨其腹，以刃拟其喉曰： “出声即死！
xūn jí qí yíng jūn shì yǐ pī jiǎ zhí bīng yǐ
”勋即其营，军士已被甲执兵矣。
xūn dà yán yuē rǔ děng fù mǔ qī zǐ jiē zài liáng zhōu yī zhāo qì zhī yù cóng yòng chéng fǎn nì yǒu hé lì yě
勋大言曰：“汝等父母妻子皆在梁州，一朝弃之，欲从用诚反逆，有何利也？
dàn miè rǔ zú ěr
但灭汝族耳！
dài fū shǐ wǒ qǔ zhāng yòng chéng bù wèn rǔ bèi yù hé wéi hu
大夫使我取张用诚，不问汝辈，欲何为乎？
zhòng jiē zhé fú
”众皆詟服。
yú shì fù yòng chéng sòng zhōu zhèn zhàng shā zhī bá qí fù jiāng shǐ lǜ qí zhòng yíng jià
于是缚用诚送州，震杖杀之，拔其副将，使率其众迎驾。
xūn yǐ yào fēng shǒu chí fù xíng zài qiān yuē bàn rì shàng pō yōu zhī jí xūn zhì shàng xǐ dòng yán sè
勋以药封首驰赴行在，愆约半日，上颇忧之，及勋至，上喜动颜色。
yì rì chē jià fā fèng tiān jí rù luò gǔ li huái guāng qiǎn shù bǎi qí lái xí lài shān nán bīng jī zhī ér tuì yú jià wú jǐng jí zhī huàn
翌日， 车驾发奉天，及入骆谷，李怀光遣数百骑来袭，赖山南兵击之而退，舆驾无警急之患。
xún jiā zhèn jiǎn jiào hù bù shàng shū cì shí fēng èr bǎi hù
寻加震检校户部尚书，赐实封二百户。
sān yuè dé zōng zhì liáng zhōu
三月，德宗至梁州。
shān nán de pín liáng shí nán gěi zǎi chén yì qǐng xìng chéng dū fǔ
山南地贫，粮食难给，宰臣议请幸成都府。
zhèn zòu yuē shān nán dì jiē jīng jī li shèng fāng tú shōu fù jiè liù jūn shēng yuán
震奏曰：“山南地接京畿，李晟方图收复，藉六军声援。
rú xìng xi chuān zé shèng wèi jiàn shōu fù zhī qī yě
如幸西川，则晟未见收复之期也。
xìng bì xià xú sī qí yi
幸陛下徐思其宜。
yì wèi jué li shèng biǎo zhì qǐng chē jià zhu bi liáng yáng yǐ tú shōu fù qún yì nǎi zhǐ
”议未决，李晟表至，请车驾驻跸梁、洋，以图收复，群议乃止。
liáng hàn zhī jiān dāo gēng huǒ nòu mín yǐ cǎi lǚ wéi shì suī jié chá shí wǔ jùn ér fù é bù dí zhōng yuán sān shù xiàn
梁、 汉之间，刀耕火耨，民以采稆为事，虽节察十五郡，而赋额不敌中原三数县。
zì ān shǐ zhī hòu duō wéi shān zéi piāo lüè hù kǒu liú sàn dà bàn
自安、 史之后，多为山贼剽掠，户口流散大半。
jì liù shī zhu bi zhèn shè fǎ quàn kè jiū jù cái fù yǐ gěi xíng zài mín bù zhì fán gòng yì wú quē
洎六师驻跸，震设法劝课，鸠聚财赋，以给行在，民不至烦，供亿无阙。
qí nián liù yuè shōu fù jīng chéng chē jià jiāng hái jīng shī jìn wèi jiǎn jiào shàng shū zuǒ pú yè
其年六月，收复京城，车驾将还京师，进位检校尚书左仆射。
zhào yuē zhèn zāo lí kòu nán bō yuè liáng mín zhēng zhù fán yú gòng yì wǔ lǚ qín yú gǎn wèi
诏曰：“朕遭罹寇难，播越梁、岷，蒸庶烦于供亿，武旅勤于扞卫。
fán bǎi zhí shì gè fèng jué sī juàn yú shì bāng fù wǒ xīng yùn yi jiā chóng dà yǐ shì jiāng lái
凡百执事，各奉厥司，眷于是邦，复我兴运，宜加崇大，以示将来。
yi gǎi liáng zhōu wèi xìng yuán fǔ guān míng pǐn zhì tóng jīng zhào hé nán fǔ
宜改梁州为兴元府，官名品制，同京兆、河南府；
zhèng xiàn shēng wèi chì zhū xiàn shēng wèi jī
郑县升为赤，诸县升为畿。
jiàn rèn zhōu xiàn guān kǎo mǎn rì fàng xuǎn bǎi xìng gěi fù yī nián
见任州县官，考满日放选，百姓给复一年。
yáng zhōu yi shēng wèi wàng jiàn rèn zhōu xiàn guān kǎo mǎn jiǎn liǎng xuǎn
洋州宜升为望，见任州县官，考满减两选。
shān nán xī dào jiàng shì bìng yǔ zhēn xù
山南西道将士， 并与甄叙。
yǐ zhèn wèi xìng yuán yǐn cì shí fēng èr bǎi hù
”以震为兴元尹，赐实封二百户。
zhēn yuán yuán nián shí yī yuè dé zōng qīn sì hào tiān shàng dì yú nán jiāo zhèn rù cháo péi jì
贞元元年十一月，德宗亲祀昊天上帝于南郊，震入朝陪祭。
shí yī nián èr yuè jiā tóng píng zhāng shì
十一年二月，加同平章事。
zhēn yuán shí wǔ nián liù yuè zú shí nián qī shí liù fèi cháo sān rì cè zèng tài bǎo fù bù bó mǐ sù yǒu chà
贞元十五年六月卒，时年七十六，废朝三日，册赠太保，赙布帛米粟有差。
jí sàng jiāng zhì lìng bǎi guān yǐ cì fù zhái diào kū
及丧将至，令百官以次赴宅吊哭。
yán lì zhèn zhī zōng rén yě
严砺，震之宗人也。
xìng qīng zào duō jiān móu yǐ biàn nìng zài jūn lì zhí zhì shān nán dōng dào jié dù dōu yú hou xìng zhōu cì shǐ jiān jiān chá yù shǐ
性轻躁，多奸谋，以便佞在军，历职至山南东道节度都虞候、兴州刺史、兼监察御史。
zhēn yuán shí wǔ nián yán zhèn zú yǐ lì quán liú fǔ shì jiān yí biǎo jiàn lì cái kān wěi rèn
贞元十五年，严震卒，以砺权留府事，兼遗表荐砺才堪委任。
qī yuè chāo shòu xìng yuán yǐn jiān yù shǐ dài fū shān nán xī dào jié dù zhī dù yíng tián guān chá shǐ
七月，超授兴元尹，兼御史大夫，山南西道节度、支度营田、观察使。
zhào xià jiàn guān yù shǐ yǐ wéi chú bài bù dàng
诏下，谏官御史以为除拜不当。
shì rì jiàn yì jǐ shì bǔ quē shí yí bìng guī mén xià shěng gòng yì lì zī lì shén qiǎn rén wàng sù qīng jù lǐng jié máo kǒng fēi yǔn dàng
是日，谏议、给事、补阙、拾遗并归门下省共议：砺资历甚浅，人望素轻，遽领节旄，恐非允当。
jì jiān zá huà fā lùn xuān rán
既兼杂话，发论喧然。
shí yí li fán dú zòu yún zuó chú bài yán lì zhòng yǐ wéi bù dàng jiàn yì dài fū miáo zhěng yún yǐ sān dù biǎo lùn wèi jiàn tīng yǔn
拾遗李繁独奏云：“昨除拜严砺，众以为不当，谏议大夫苗拯云：‘已三度表论，未见听允。
jǐ shì zhōng xǔ mèng róng yuē chéng rú cǐ bù kuàng zhí yǐ
’ 给事中许孟容曰：‘诚如此，不旷职矣。
yòu yún li yuán sù chén jīng wáng shū bìng jiàn zhěng jí mèng róng yán yì
’”又云：“李元素、陈京、王舒并见拯及孟容言议。
shàng qiǎn sān sī shǐ jí zhī
”上遣三司使诘之。
zhěng zhuàng yún shí yú zhòng zhōng yán céng lùn zòu bù yán sān dù
拯状云：“实于众中言曾论奏，不言三度。
fán zhèng zhī bù yǐ
”繁证之不已。
mèng róng děng yòu yún zhěng shí yán liǎng dù
孟容等又云：“拯实言两度。
zhěng qǐng yī zhòng zhuàng
”拯请依众状。
yì rì biǎn zhěng wàn zhōu cì shǐ li fán bō zhōu cān jūn bìng tóng zhèng
翌日，贬拯万州刺史，李繁播州参军，并同正。
lì zài wèi tān cán shì mín bù kān qí kǔ
砺在位贪残，士民不堪其苦。
sù è fèng zhōu cì shǐ mǎ xūn wū zòu biǎn hè zhōu sī hù
素恶凤州刺史马勋，诬奏贬贺州司户。
zòng qíng sì zhì jiē cǐ lèi yě
纵情肆志，皆此类也。
yuán hé sì nián sān yuè zú
元和四年三月卒。
zú hòu yù shǐ yuán zhěn fèng shǐ liǎng chuān àn chá jiū hé lì zài rèn rì zāng zuì shù shí wàn
卒后，御史元稹奉使两川按察，纠劾砺在任日赃罪数十万。
zhào zhēng qí zāng yǐ sǐ shù qí zuì
诏征其赃，以死，恕其罪。
shǐ chén yuē jué rén yú cháo yǔ zhòng gòng zhī
史臣曰：爵人于朝，与众共之；
xíng rén yú shì yǔ zhòng qì zhī
刑人于市，与众弃之。
yì cuī níng chú yán lì shí jūn zhī zhèng kě zhī yǐ fǔ xiāng zhī cái kě jiàn yǐ
缢崔宁，除严砺，时君之政可知矣，辅相之才可见矣！
wǔ bù bǐng fù fēng yǒu wéi mǔ huì fán wéi rén zi zhě dé bù jiè zāi
武不禀父风，有违母诲，凡为人子者，得不戒哉！
suī yǒu zhōu kǒng zhī cái bù zú chēng yě kuàng kuáng fū hu
虽有周、孔之才，不足称也，况狂夫乎！
yīng yì shī zhèng qí sǐ yě yi zāi
英乂失政，其死也宜哉。
yán zhèn lì gōng qí dào yě xiǎn yǐ
严震立功，其道也显矣。
zàn yuē yīng yì shī zhèng cuī níng fā shēn
赞曰：英乂失政，崔宁发身。
wǔ wèi shì zǐ zhèn zuò chún chén
武为士子，震作纯臣。