yuán zài wáng áng li shǎo liáng xún mó fù
○元载王昂李少良郇谟附
wáng jìn yáng yán lí gàn liú zhōng yì fù
王缙杨炎黎干刘忠翼附
yǔ zhǔn
庾准
yuán zài fèng xiáng qí shān rén yě jiā běn hán wēi
元载，凤翔岐山人也，家本寒微。
fù jǐng shēng rèn yuán wài guān bù lǐ chǎn yè cháng jū qí zhōu
父景升，任员外官，不理产业，常居岐州。
zài mǔ xié zài shì jǐng shēng mào xìng yuán shì
载母携载适景升，冒姓元氏。
zài zì yòu shì xué hǎo zhǔ wén xìng mǐn huì bó lǎn zi shǐ yóu xué dào shū
载自幼嗜学，好属文，性敏惠，博览子史，尤学道书。
jiā pín tú bù suí xiāng fù lèi shàng bù shēng dì
家贫，徒步随乡赋，累上不升第。
tiān bǎo chū xuán zōng chóng fèng dào jiào xià zhào qiú míng zhuāng lǎo wén liè sì zǐ zhī xué zhě
天宝初，玄宗崇奉道教，下诏求明庄、老、文、 列四子之学者。
zài cè rù gāo kē shòu bīn zhōu xīn píng wèi
载策入高科，授邠州新平尉。
jiān chá yù shǐ wéi yì chōng shǐ jiān xuǎn qián zhōng yǐn zài wèi pàn guān zài míng shāo zhe qiān dà lǐ píng shì
监察御史韦镒充使监选黔中，引载为判官，载名稍著，迁大理评事。
dōng dōu liú shǒu miáo jìn qīng yòu yǐn wèi pàn guān qiān dà lǐ sī zhí
东都留守苗晋卿又引为判官，迁大理司直。
sù zōng jí wèi jí yú jūn wù zhū dào lián shǐ suí cái zhuó yòng
肃宗即位，急于军务，诸道廉使随才擢用。
shí zài bì dì jiāng zuǒ sū zhōu cì shǐ jiāng dōng cǎi fǎng shǐ li xī yán biǎo zǎi wèi fù bài cí bù yuán wài láng qiān hóng zhōu cì shǐ
时载避地江左，苏州刺史、江东采访使李希言表载为副，拜祠部员外郎，迁洪州刺史。
liǎng jīng píng rù wèi dù zhī láng zhōng
两京平，入为度支郎中。
zài zhì xìng mǐn wù shàn zòu duì sù zōng jiā zhī wěi yǐ guó jì bǐ chōng shǐ jiāng huái dōu lǐng cáo wǎn zhī rèn xún jiā yù shǐ zhōng chéng
载智性敏悟，善奏对，肃宗嘉之，委以国计，俾充使江、淮，都领漕挽之任，寻加御史中丞。
shù yuè zhēng rù qiān hù bù shì láng dù zhī shǐ bìng zhū dào zhuǎn yùn shǐ
数月征入，迁户部侍郎、度支使并诸道转运使。
jì zhì cháo tíng huì sù zōng qǐn jí
既至朝廷，会肃宗寝疾。
zài yǔ xìng chén li fǔ guó shàn
载与幸臣李辅国善。
fǔ guó qī yuán shì zài zhī zhū zōng yīn shì xiāng nì xiá
辅国妻元氏，载之诸宗，因是相昵狎。
shí fǔ guó quán qīng hǎi nèi jǔ wú wéi zhě huì xuǎn jīng yǐn fǔ guó nǎi yǐ zài jiān jīng zhào yǐn
时辅国权倾海内，举无违者，会选京尹，辅国乃以载兼京兆尹。
zài yì shǔ guó bǐng yì fǔ guó kěn cí jīng yǐn fǔ guó shi qí yì rán zhī
载意属国柄，诣辅国恳辞京尹，辅国识其意， 然之。
yì rì bài zài tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì dù zhī zhuǎn yùn shǐ rú gù
翌日拜载同中书门下平章事，度支转运使如故。
xún rì sù zōng yàn jià dài zōng jí wèi fǔ guó shì yù zhòng chēng zài yú shàng qián
旬日，肃宗晏驾，代宗即位， 辅国势愈重，称载于上前。
zài néng cì shàng yì pō chéng ēn yù qiān zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jiā jí xián diàn dà xué shì xiū guó shǐ
载能伺上意，颇承恩遇，迁中书侍郎、同中书门下平章事，加集贤殿大学士，修国史。
yòu jiā yín qīng guāng lù dài fu fēng xǔ chāng xiàn zi
又加银青光禄大夫，封许昌县子。
zài yǐ dù zhī zhuǎn yùn shǐ zhí wù fán suì fù hè qiě zhòng lǜ shāng míng zǔ dà wèi sù yǔ liú yàn xiāng yǒu shàn nǎi xī yǐ qián gǔ zhī wu wěi zhī jiàn yàn zì dài zài zì jiā yíng tián shǐ
载以度支转运使职务繁碎，负荷且重，虑伤名，阻大位，素与刘晏相友善，乃悉以钱谷之务委之， 荐晏自代，载自加营田使。
li fǔ guó bà zhí yòu jiā pàn tiān xià yuán shuài xíng jūn sī mǎ
李辅国罢职，又加判天下元帅行军司马。
guǎng dé yuán nián yǔ zǎi chén liú yàn péi zūn qìng tóng hù cóng zhì shǎn
广德元年，与宰臣刘晏、裴遵庆同扈从至陕。
jí yú jià hái gōng zūn qìng jiē ba suǒ rèn zài ēn chǒng mí shèng
及舆驾还宫，遵庆皆罢所任，载恩宠弥盛。
fǔ guó sǐ zài fù jié nèi shì dǒng xiù duō yǔ zhī jīn bó wěi zhǔ shū zhuō yīng qiàn qián tōng mì zhǐ
辅国死， 载复结内侍董秀，多与之金帛，委主书卓英倩潜通密旨。
yǐ shì shàng yǒu suǒ shǔ zài bì xiān zhī zhī chéng yì tàn wēi yán bì xuán hé shàng yì xìn rèn zhī
以是上有所属，载必先知之，承意探微，言必玄合，上益信任之。
qī wáng shì hěn lì zì zhuān zài chū cháo yè zòng zi bó hé děng yóu yú wài shàng fēng rén gù yáo zòu zhī shàng fāng rèn zài yǐ zhèng fǎn zuì yáo ér yǐ
妻王氏狠戾自专，载出朝谒，纵子伯和等游于外，上封人顾繇奏之，上方任载以政，反罪繇而已。
nèi shì yú cháo ēn fù shì quán chǒng bù yǔ zài xié zǎi cháng dàn zhī
内侍鱼朝恩负恃权宠，不与载协，载常惮之。
dà lì sì nián dōng chéng jiàn mì zòu cháo ēn zhuān quán bù guǐ qǐng chú zhī
大历四年冬，乘间密奏朝恩专权不轨，请除之。
cháo ēn jiāo hèng tiān xià xián nù shàng yì zhī zhī jí wén zài zòu shì huì yú xīn
朝恩骄横，天下咸怒，上亦知之，及闻载奏，适会于心。
zài suì jié běi jūn dà jiàng tóng móu yǐ fáng wàn lǜ
载遂结北军大将同谋，以防万虑。
wǔ nián sān yuè cháo ēn fú fǎ dù zhī shǐ dì wǔ qí yǐ cháo ēn dǎng zuò lèi zài jiān pàn dù zhī zhì qì zì ruò wèi jǐ yǒu chú è zhī gōng shì fēi qián xián yǐ wéi wén wǔ cái lüè mò jǐ zhī ruò
五年三月，朝恩伏法，度支使第五琦以朝恩党坐累，载兼判度支，志气自若，谓己有除恶之功，是非前贤，以为文武才略，莫己之若。
wài wěi xū lì nèi tīng fù yán
外委胥吏，内听妇言。
chéng zhōng kāi nán běi èr jiǎ dì shì yǔ hóng lì guàn jué dāng shí
城中开南北二甲第，室宇宏丽，冠绝当时。
yòu yú jìn jiāo qǐ tíng xiè suǒ zhì zhī chù wéi zhàng shí qì jiē yú sù shè chǔ bù gǎi gōng
又于近郊起亭榭，所至之处，帷帐什器，皆于宿设，储不改供。
chéng nán gāo yú bié shù lián jiāng jiē zhěn fán shù shí suǒ bì pú yè luó qǐ yī bǎi yú rén zì wèi bù fǎ chǐ jiàn wú dù
城南膏腴别墅，连疆接畛，凡数十所， 婢仆曳罗绮一百余人，恣为不法，侈僭无度。
jiāng huái fāng miàn jīng niǎn yào sī jiē pái qù zhōng liáng yǐn yòng tān wěi
江、淮方面，京辇要司，皆排去忠良， 引用贪猥。
shì yǒu qiú jìn zhě bù jié zǐ dì zé yè zhǔ shū huò huì gōng xíng jìn nián yǐ lái wèi yǒu qí bǐ
士有求进者，不结子弟，则谒主书，货贿公行，近年以来，未有其比。
yǔ wáng jìn tóng liè jìn fāng wu jù cái suì mù yú zài èr rén xiāng de shén huan rì yì zòng héng
与王缙同列，缙方务聚财，遂睦于载，二人相得甚欢，日益纵横。
dài zōng jǐn chá qí jī yǐ zǎi rèn jì duō nián yù quán jūn chén zhī fēn zài cháng dú jiàn shàng jiè zhī bù quān
代宗尽察其迹， 以载任寄多年，欲全君臣之分，载尝独见，上诫之，不悛。
chū hù jià zì shǎn hái yǔ jìn shàng biǎo qǐng yǐ hé zhōng fǔ wèi zhōng dōu qiū miǎo xíng xìng chūn shǒu hái jīng yǐ bì fán róng qīn yì zhī huàn
初，扈驾自陕还，与缙上表，请以河中府为中都，秋杪行幸，春首还京，以避蕃戎侵轶之患。
dì chū nà zhī qiǎn tiáo zòu yǐ wén
帝初纳之，遣条奏以闻。
zì yú cháo ēn jiù zhū zhì pō yíng mǎn suì kàng biǎo qǐng jiàn zhōng dōu wén duō bù zài
自鱼朝恩就诛，志颇盈满，遂抗表请建中都，文多不载。
dà lüè yǐ guān fǔ hé dōng děng shí zhōu hù shuì rù fèng jīng shī chuàng zhì jīng bīng wǔ wàn guǎn zài zhōng dōu yǐ wēi sì fāng cí duō kāi hé
大略以关辅、河东等十州户税入奉京师，创置精兵五万，管在中都， 以威四方，辞多开合。
zì yǐ wéi biǎo rù shì xíng qián qiǎn suǒ yóu lì yú hé zhōng jīng yíng
自以为表入事行，潜遣所由吏于河中经营。
jié dù jì lǐ yú jīng zhōu
节度寄理于泾州。
dà lì bā nián fán róng rù bīn níng zhī hòu cháo yì yǐ wéi sān fǔ yǐ xi wú jīn dài zhī gù ér jīng zhōu sàn dì bù zú wèi shǒu
大历八年，蕃戎入邠宁之后，朝议以为三辅已西，无襟带之固，而泾州散地，不足为守。
zài cháng wèi xī zhōu cì shǐ zhī hé xī lǒng yòu zhī yào hài zhǐ huà yú shàng qián yuē jīn guó jiā xi jìng jí yú pān yuán tǔ bō fáng shù zài cuī shā bǎo ér yuán zhōu jiè qí jiān
载尝为西州刺史，知河西、陇右之要害，指画于上前曰：“今国家西境极于潘源，吐蕃防戍在摧沙堡，而原州界其间。
yuán zhōu dāng xī sāi zhī kǒu jiē lǒng shān zhī gù cǎo féi shuǐ gān jiù lěi cún yān
原州当西塞之口， 接陇山之固，草肥水甘，旧垒存焉。
tǔ bō bǐ huǐ qí yuán yōng qì zhī bù jū
吐蕃比毁其垣墉，弃之不居。
qí xi zé jiān mù gù dì jiē yǒu zhǎng háo jù qiàn chóng fù shēn gù
其西则监牧故地， 皆有长濠巨堑，重复深固。
yuán zhōu suī zǎo shuāng shǔ jì bù yì ér yǒu píng liáng fù qí dōng dú gēng yī xiàn kě yǐ zú shí
原州虽早霜，黍稷不艺，而有平凉附其东，独耕一县， 可以足食。
qǐng yí jīng xi jūn shù yuán zhōu chéng jiàn zhù zhī zhù sù yī nián
请移京西军戍原州，乘间筑之，贮粟一年。
róng rén xià mù duō zài qīng hǎi yǔ shū fù zhì yǐ yú yuè yǐ
戎人夏牧多在青海，羽书覆至，已逾月矣。
jīn yùn zhù bìng zuò bù èr xún kě bì
今运筑并作，不二旬可毕。
yí zi yí dà jūn jū jīng yǐ wéi gēn běn
移子仪大军居泾，以为根本。
fēn bīng shǒu shí mén mù xiá lǒng shān zhī guān běi dǐ yú hé jiē lián shān jùn lǐng kòu bù kě yuè
分兵守石门、木峡、陇山之关，北抵于河，皆连山峻岭，寇不可越。
shāo zhì míng shā xiàn fēng ān jūn wèi zhī yǔ yì běi dài líng wǔ wǔ chéng wèi zhī xíng shì
稍置鸣沙县、丰安军为之羽翼，北带灵武五城为之形势。
rán hòu jǔ lǒng yòu zhī de yǐ zhì ān xī shì wèi duàn xī róng zhī jìng cháo tíng kě gāo zhěn yǐ
然后举陇右之地以至安西，是谓断西戎之胫，朝廷可高枕矣。
jiān tú qí dì xíng yǐ xiàn
”兼图其地形以献。
zài mì shǐ rén yú lǒng shān rù yuán zhōu liàng jǐng quán jì tú yōng chē chéng běn chā zhī qì jiē jù
载密使人逾陇山，入原州，量井泉，计徒庸，车乘畚锸之器皆具。
jiǎn jiào zuǒ pú yè tián shén gōng jū zhī yuē fu xīng shī liào dí lǎo jiàng suǒ nán
检校左仆射田神功沮之曰：“夫兴师料敌，老将所难。
bì xià xìn yī shū shēng yán jǔ guó cóng zhī tīng wù yǐ
陛下信一书生言，举国从之，听误矣。
shàng chí yí bù jué huì zài dé zuì nǎi zhǐ
”上迟疑不决，会载得罪乃止。
chū liù nián zài tiáo zòu yìng yuán bié chì shòu wén wǔ liù pǐn yǐ xià chì chū hòu wàng lìng lì bù bīng bù biàn fù jiǎ tuán zòu bù dé jiǎn kān cóng zhī
初，六年，载条奏应缘别敕授文武六品以下，敕出后望令吏部、兵部便附甲团奏，不得检勘，从之。
shí gōng zhuàng zòu nǐ jié xián duō miù zài yù quán guī yú jǐ lǜ yǒu sī bó zhèng
时功状奏拟，结衔多谬，载欲权归于己，虑有司驳正。
huì yǒu shàng fēng rén li shǎo liáng mì yǐ zài chǒu jī wén zài zhī zhī zòu yú shàng qián shǎo liáng děng shù rén xī bì yú gōng fǔ
会有上封人李少良密以载丑迹闻，载知之，奏于上前，少良等数人悉毙于公府。
yóu shì dào lù yǐ mù bù gǎn yì zài zhī duǎn
由是道路以目，不敢议载之短。
mén tíng zhī nèi fēi qí dǎng yǔ bù jiē píng sù jiāo yǒu shè yú dào yì zhě xī shū qì zhī
门庭之内，非其党与不接，平素交友，涉于道义者悉疏弃之。
dài zōng kuān rén míng shù shěn qí suǒ yóu fán lěi nián zài cháng è bù quān zhòng nù shàng wén
代宗宽仁明恕，审其所由，凡累年，载长恶不悛，众怒上闻。
dà lì shí èr nián sān yuè gēng chén zhàng xià hòu shàng yù yán yīng diàn mìng zuǒ jīn wú dà jiàng jūn wú còu shōu zǎi jìn yú zhèng shì táng gè liú xì běn suǒ bìng zhōng shū zhǔ shì zhuō yīng qiàn li dài róng jí zài nán zhòng wǔ jì néng bìng shōu jìn mìng lì bù shàng shū liú yàn xùn jū
大历十二年三月庚辰，仗下后，上御延英殿，命左金吾大将军吴凑收载、缙于政事堂，各留系本所， 并中书主事卓英倩、李待荣及载男仲武、季能并收禁，命吏部尚书刘晏讯鞫。
yàn yǐ zài shòu rèn shù dǎng bù yú tiān xià bù gǎn zhuān duàn qǐng tā guān gòng shì
晏以载受任树党，布于天下，不敢专断，请他官共事。
chì yù shǐ dài fū li hán yòu sàn qí cháng shì xiāo xīn bīng bù shì láng yuán cān lǐ bù shì láng cháng gǔn jiàn yì dài fū dù yà tóng tuī jiū qí zhuàng
敕御史大夫李涵、右散骑常侍萧昕、兵部侍郎袁傪、礼部侍郎常衮、谏议大夫杜亚同推究其状。
biàn zuì wèn duān jiē chū zì jìn zhōng réng qiǎn zhōng shǐ jí yǐ yīn shì zài jìn jiē fú zuì
辩罪问端，皆出自禁中，仍遣中使诘以阴事，载、缙皆伏罪。
shì rì huàn guān zuǒ wèi jiāng jūn zhī nèi shì shěng shì dǒng xiù yǔ zài tóng wù xiān zài yú jìn zhōng zhàng shā zhī
是日，宦官左卫将军、知内侍省事董秀与载同恶，先载于禁中杖杀之。
chì yuē rèn zhí qù xié xuán yú dì diǎn
敕曰：“任直去邪，悬于帝典；
jiǎng shàn chéng è jí yú shí zhèng
奖善惩恶，急于时政。
hé dǐng zhī jì fěi yì qí rén
和鼎之寄，匪易其人。
zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì yuán zài xìng pō jiān huí jī fēi zhèng zhí
中书侍郎、同中书门下平章事元载，性颇奸回，迹非正直。
chǒng dài yú fèn zǎo jiàn jūn héng
宠待逾分，早践钧衡。
liàng bì zhī gōng wèi néng jīng bāng chéng wu
亮弼之功，未能经邦成务；
xié yá zhī zhì cháng yǐ wǎng shàng miàn qī
挟邪之志，常以罔上面欺。
yīn tuō yāo wū yè xíng jiě dǎo yòng tú fēi wàng zhù huàn diǎn zhāng
阴托妖巫，夜行解祷，用图非望，庶逭典章。
nà shòu zāng sī mào yù guān zhì
纳受赃私，贸鬻官秩。
xiōng qī rěn hài bào zi qīn mù céng bù dī fáng zì qí líng nüè
凶妻忍害，暴子侵牟，曾不提防，恣其凌虐。
xíng pì cí jiáo xīn hěn mào gōng shǐ chén yì zhī liú wú yīn zì dá shǎng fá chà miù wǎng bù yóu cí
行僻辞矫，心狠貌恭，使沉抑之流，无因自达，赏罚差谬，罔不由兹。
qǐng yǐ jūn chén zhī jiān zhòng yú qù jiù jì qí qiān shàn yǎn ér bù yán
顷以君臣之间，重于去就，冀其迁善，掩而不言。
céng wú huǐ fēi mí yì xiōng lì nián xù zī yuǎn xìn è guàn yíng
曾无悔非， 弥益凶戾，年序滋远，衅恶贯盈。
jiāng sù zhèng yú cháo bān bǐ shēn míng yú xiàn gāng yi cì zì jìn
将肃政于朝班，俾申明于宪纲，宜赐自尽。
zhèn shè dào yóu qiǎn zhī rén bù míng lǐ jì wèi zhāng yí quē sī zhòng zhì cí xíng pì mǐn kuì liáng shēn
朕涉道犹浅，知人不明，理绩未彰，遗阙斯众，致兹刑辟，悯愧良深。
mǐn fǔ xíng zhī wu shēn jǔ quàn fán zài zhōng wài xī zhèn huái yān
僶俯行之，务申沮劝，凡在中外，悉朕怀焉。
yòu zhì yuē mén xià shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì wáng jìn fù huì jiān xié ē yú chán nìng
”又制曰：“门下侍郎、同中书门下平章事王缙，附会奸邪，阿谀谗佞。
jù cí fàn zhuàng zuì zhì nán róng qín yǐ dié jí wèi rěn jiā xíng
据兹犯状，罪至难容，矜以耋及，未忍加刑。
bǐ shēn qū fǎ zhī ēn dài yǐ yuè mù zhī zhì
俾申屈法之恩， 贷以岳牧之秩。
kě shǐ chí jié kuò zhōu zhū jūn shì shǒu kuò zhōu cì shǐ yi jí fù rèn
可使持节括州诸军事，守括州刺史，宜即赴任。
wū hū
于戏！
zhèn gōng jǐ nán miàn tuī chéng gǔ gōng fū qiú zhé rén jiāng bì yǔ lǐ
朕恭己南面， 推诚股肱，敷求哲人，将弼予理。
mèi yú rèn shǐ guò zài zhèn gōng wú kuàng jué guān gè shèn jué zhí
昧于任使，过在朕躬，无旷厥官，各慎厥职。
chū yàn děng chéng zhǐ jìn yì chù jí fǎ yàn wèi hán yuē zhòng xíng zài fù guó zhī cháng diǎn kuàng zhū dà chén qǐ de bù fù zòu
” 初，晏等承旨，缙亦处极法，晏谓涵曰：“重刑再覆，国之常典，况诛大臣，岂得不覆奏！
yòu fǎ yǒu shǒu cóng èr rén tóng xíng yì yi zhòng qǔ jìn zhǐ
又法有首从，二人同刑，亦宜重取进止。
hán děng xián tīng mìng
”涵等咸听命。
jí yàn děng fù zòu shàng nǎi jiǎn jìn zuì cóng qīng
及晏等覆奏，上乃减缙罪从轻。
zài zhǎng zǐ bó hé xiān shì biǎn zài yáng zhōu bīng cáo cān jūn zài dé zuì mìng zhòng shǐ chí chuán yú yáng zhōu cì sǐ
载长子伯和，先是贬在扬州兵曹参军，载得罪，命中使驰传于扬州赐死。
cì zǐ zhòng wǔ cí bù yuán wài láng cì zǐ jì néng mì shū shěng jiào shū láng bìng zǎi qī wáng shì bìng cì sǐ
次子仲武，祠部员外郎，次子季能，秘书省校书郎，并载妻王氏并赐死。
nǚ zī jìng sì ní zhēn yī shōu rù yè tíng
女资敬寺尼真一，收入掖庭。
wáng shì kāi yuán zhōng hé xi jié dù shǐ zhōng sì zhī nǚ yě sù yǐ xiōng lì wén zì qí zi bó hé děng wèi nüè
王氏，开元中河西节度使忠嗣之女也，素以凶戾闻，恣其子伯和等为虐。
bó hé shì fù wēi shì wéi yǐ jù liǎn cái huò zhēng qiú yīn yuè wéi shì
伯和恃父威势，唯以聚敛财货，征求音乐为事。
zài zài xiàng wèi duō nián quán qīng sì hǎi wài fāng zhēn yì jiē jí qí mén zī huò bù kě shèng jì gù bó hé zhòng wǔ děng de sì qí zhì
载在相位多年，权倾四海，外方珍异，皆集其门，资货不可胜计，故伯和、仲武等得肆其志。
qīng fú zhī shì bēn qí mén zhě rú kǒng bù jí
轻浮之士，奔其门者，如恐不及。
míng shū yì lè jìn zhōng wú zhě yǒu zhī
名姝、异乐，禁中无者有之。
xiōng dì gè zhù jì qiè yú shì chàng yōu wēi xiè zhī xì tiān lún tóng guān lüè wú kuì chǐ
兄弟各贮妓妾于室，倡优偎亵之戏，天伦同观，略无愧耻。
jí dé zuì xíng lù wú jiē xī zhě
及得罪，行路无嗟惜者。
zhōng shǐ dǒng xiù zhǔ shū zhuō yīng qiàn li dài róng jí yīn yáng rén li jì lián yǐ zài zhī gù jiē chù jí fǎ
中使董秀、主书卓英倩、李待荣及阴阳人李季连，以载之故，皆处极法。
qiǎn zhōng guān yú wàn nián xiàn jiè huáng tái xiāng huǐ zài zǔ jí fù mǔ fén mù zhuó guān qì jiù jí sī miào mù zhǔ
遣中官于万年县界黄台乡毁载祖及父母坟墓，斫棺弃柩，及私庙木主；
bìng zǎi dà níng lǐ ān rén lǐ èr zhái chōng xiū bǎi sī xiè yǔ
并载大宁里、安仁里二宅，充修百司廨宇。
yǐ zǎi jí méi zhōng rǔ wǔ bǎi liǎng fēn cì zhōng shū mén xià yù shǐ tái wǔ pǐn yǐ shàng shàng shū shěng sì pǐn yǐ shàng
以载籍没钟乳五百两分赐中书门下御史台五品已上、尚书省四品已上。
wáng áng zhě chū zì róng lǚ yǐ jūn gōng lèi qiān hé zhōng yǐn chōng hé zhōng jié dù shǐ
王昂者，出自戎旅，以军功累迁河中尹，充河中节度使。
tān zòng bù fǎ wu yú jù liǎn yǐ huò fān shēn
贪纵不法，务于聚敛， 以货籓身。
yǒng tài yuán nián zhēng yuè jiǎn jiào xíng bù shàng shū zhī shěng shì gǎi diàn zhōng shǎo jiān
永泰元年正月，检校刑部尚书知省事，改殿中少监。
yuán zài bǐng zhèng yǔ zài shēn xiāng jié tuō
元载秉政，与载深相结托。
dà lì wǔ nián liù yuè wèi jiāng líng yǐn jiān yù shǐ dài fū chōng jīng nán jié dù guān chá shǐ dài wèi bó yù
大历五年六月，为江陵尹、兼御史大夫，充荆南节度观察使，代卫伯玉。
áng jì xíng bó yù fěng dà jiàng yáng jīn cǎi děng jù áng qǐ liú bó yù zhào xǔ zhī
昂既行，伯玉讽大将杨钅采等拒昂，乞留伯玉，诏许之。
áng fù jiǎn xiào xíng bù shàng shū zhī shěng shì
昂复检校刑部尚书，知省事。
zhuān shì shē mí guǎng xiū dì zhái duō chù jì qiè yǐ chěng qí zhì
专事奢靡，广修第宅，多畜妓妾，以逞其志。
zài xíng bù suī gōng wù yǒu chéng áng dān xùn sī yàn lián rì bù shì cáo shì
在刑部，虽公务有程，昂耽徇私宴，连日不视曹事。
xìng tān lìn wú kuì gǒu de nǎi zhōu gōng xiè yuán cài shōu qí qián yǐ rùn wū shèn wéi shí lùn suǒ chǒu
性贪吝，无愧苟得，乃鬻公廨园菜，收其钱以润屋，甚为时论所丑。
yuán zài zhū biǎn lián zhōu cì shǐ qiǎn zhōng shǐ jiān zhì wàn zhōu guò xiá jiāng zhuì jiāng ér zú
元载诛，贬连州刺史，遣中使监至万州，过硖江，坠江而卒。
li shǎo liáng zhě yǐ lì yòng zǎo cóng shǐ mù yīn zhí qiān diàn zhōng shì yù shǐ
李少良者，以吏用，早从使幕，因职迁殿中侍御史。
ba yóu jīng shī gān yè quán guì
罢，游京师，干谒权贵。
shí yuán zài zhuān zhèng suǒ jū dì zhái chóng chǐ zǐ dì zòng héng huò huì gōng xíng shì shù xián jí zhī
时元载专政，所居第宅崇侈，子弟纵横，货贿公行，士庶咸嫉之。
shǎo liáng yuàn bú jiàn yòng chéng zhòng nù yǐ kàng shū shàng wén
少良怨不见用， 乘众怒以抗疏上闻。
liú shǎo liáng yú jìn nèi kè shěng shǎo liáng yǒu rén wéi sòng yīn zhì jìn mén fǎng shǎo liáng shǎo liáng lòu qí yán
留少良于禁内客省，少良友人韦颂因至禁门访少良，少良漏其言；
sòng bù shèn mì suì wèi zài bèi zhī zhī nǎi zòu shǎo liáng kuáng wàng zhào xià yù shǐ tái xùn jū
颂不慎密，遂为载备知之，乃奏少良狂妄，诏下御史台讯鞫。
shì shí yù shǐ dài fū quē zài yǐ zhāng yán shǎng wèi zhī zhǔ yì yān
是时御史大夫缺， 载以张延赏为之，属意焉。
shǎo liáng yǐ xiè jìn zhōng zòu yì zhì shǐ lù tǐng tóng fú zuì
少良以泄禁中奏议，制使陆珽同伏罪。
chū wéi sòng jí tǐng jù yǔ shǎo liáng yǒu shàn yǔ zǎi zǐ dì qīn dǎng kuǎn xiá
初，韦颂及珽俱与少良友善，与载子弟亲党款狎。
sòng de shǎo liáng wēi zhǐ lòu yú zài suǒ qīn suì dá yú zài
颂得少良微旨，漏于载所亲，遂达于载。
zài mì zhào tǐng wèn zhī tǐng jù bái qí zhuàng jí jìn zhōng yǔ
载密召珽问之，珽具白其状及禁中语。
zài de zhī zòu yú shàng qián shàng dà nù bìng fù jīng zhào fǔ jué shā
载得之，奏于上前，上大怒，并付京兆府决杀。
tǐng guó zǐ sī yè shàn jīng zhī zǐ yě shǎo chuán fù yè pō tōng jīng shǐ xìng fú zào ér shū gù jí yú lèi
珽， 国子司业善经之子也，少传父业，颇通经史，性浮躁而疏，故及于累。
dà lì zhōng yuán zǎi nòng quán zì zì rén jiē è zhī
大历中，元载弄权自恣，人皆恶之。
bā nián qī yuè jìn zhōu nán zǐ xún mó yǐ má biàn fā chí zhú kuāng jí wěi xí kū yú dōng shì
八年七月，晋州男子郇谟以麻辫发，持竹筐及苇席哭于东市。
rén wèn qí gù duì yuē yǒu sān shí zì qǐng xiàn yú shàng
人问其故，对曰：“有三十字请献于上。
ruò wú kān biàn yǐ zhú kuāng zhù shī qì zhī yú yě
若无堪，便以竹筐贮尸，弃之于野。
jīng zhào fǔ yǐ wén
”京兆府以闻。
shàng jì zhào jiàn cì yī guǎn yú jìn nèi kè shěng
上既召见，赐衣，馆于禁内客省。
qí xiàn sān shí zì gè lùn yī shì
其献三十字，各论一事。
qí yào zhě tuán zì jiān zì
其要者：“团”字、“监”字。
tuán zhě qǐng ba zhū zhōu tuán liàn shǐ
团者，请罢诸州团练使；
jiān zhě qǐng ba zhū dào jiān jūn shǐ
监者，请罢诸道监军使。
diàn zhōng yù shǐ yáng hù zhí jū zuǒ xún xún mó kū shì hù bù wén zòu shàng yǐ wéi bì nì biǎn lián zhōu guì yáng xiàn chéng yuán wài zhì
殿中御史杨护职居左巡，郇谟哭市，护不闻奏，上以为蔽匿，贬连州桂阳县丞员外置。
yuán zài dāng chéng chǒng dé zhì měi gǎi zhāng cháo zhèng chū yú zài shǒu zhōng wài gòng nù dāng shí guī jiù yú zài gù shǎo liáng fēng shì yú qián xún mó kū shì yú hòu
元载当承宠得志，每改张朝政，出于载手，中外共怒，当时归咎于载， 故少良封事于前，郇谟哭市于后。
fán bǎi yǒu wèi yi wèi míng jiè
凡百有位，宜为明诫。
wáng jìn zì xià qīng hé zhōng rén yě
王缙，字夏卿，河中人也。
shǎo hào xué yǔ xiōng wéi zǎo yǐ wén hàn zhù míng
少好学，与兄维早以文翰著名。
jìn lián yīng cǎo zé jí wén cí qīng lì jǔ lèi shòu shì yù shǐ wǔ bù yuán wài
缙连应草泽及文辞清丽举，累授侍御史、武部员外。
lù shān zhī luàn xuǎn wèi tài yuán shǎo yǐn yǔ li guāng bì tóng shǒu tài yuán gōng xiào móu lüè zhòng suǒ tuī xiān jiā xiàn bù shì láng jiān běn guān
禄山之乱，选为太原少尹，与李光弼同守太原， 功效谋略，众所推先，加宪部侍郎，兼本官。
shí xiōng wéi xiàn zéi shòu wěi shǔ zéi píng wéi fù lì yì jìn qǐng yǐ jǐ guān shú wéi zhī zuì tè wèi jiǎn děng
时兄维陷贼，受伪署，贼平，维付吏议，缙请以己官赎维之罪，特为减等。
jìn xún rù bài guó zǐ jì jiǔ gǎi fèng xiáng yǐn qín lǒng zhōu fáng yù shǐ lì gōng bù shì láng zuǒ sàn qí cháng shì
缙寻入拜国子祭酒，改凤翔尹、秦陇州防御使，历工部侍郎、左散骑常侍。
zhuàn xuán zōng āi cè wén shí chēng wèi gōng
撰 《玄宗哀册文》，时称为工。
gǎi bīng bù shì láng
改兵部侍郎。
shǔ píng tiǎn shǐ cháo yì hé shuò wèi ān zhào jìn yǐ běn guān hé běi xuān wèi fèng shǐ chēng zhǐ
属平殄史朝义，河朔未安，诏缙以本官河北宣慰，奉使称旨。
guǎng dé èr nián bài huáng mén shì láng tóng píng zhāng shì tài wēi gōng shǐ hóng wén chóng xián guǎn dà xué shì
广德二年，拜黄门侍郎、同平章事、太微宫使、弘文崇贤馆大学士。
qí nián hé nán fù yuán shuài li guāng bì hōng yú xú zhōu yǐ jìn wèi shì zhōng chí jié dū tǒng hé nán huái xi shān nán dōng dào zhū jié dù xíng yíng shì
其年，河南副元帅李光弼薨于徐州，以缙为侍中、持节都统河南、淮西、 山南东道诸节度行营事。
jìn kěn ràng shì zhōng cóng zhī jiā shàng zhù guó jiān dōng dōu liú shǒu
缙恳让侍中，从之，加上柱国，兼东都留守。
suì yú qiān hé nán fù yuán shuài qǐng jiǎn jūn zī qián sì shí wàn guàn xiū dōng dōu diàn yǔ
岁余，迁河南副元帅，请减军资钱四十万贯修东都殿宇。
dà lì sān nián yōu zhōu jié dù shǐ li huái xian sǐ yǐ jìn lǐng yōu zhōu lú lóng jié dù
大历三年，幽州节度使李怀仙死，以缙领幽州、卢龙节度。
jìn fù zhèn ér hái wěi zhèng yú yàn jiāng zhū xī cǎi
缙赴镇而还，委政于燕将朱希彩。
yòu shǔ hé dōng jié dù xīn yún jīng zú suì jiān tài yuán yǐn běi dōu liú shǒu hé dōng jié dù yíng tián guān chá děng shǐ
又属河东节度辛云京卒， 遂兼太原尹、北都留守、河东节度营田观察等使。
jìn yòu ràng hé nán fù yuán shuài dōng dōu liú shǒu cóng zhī
缙又让河南副元帅、东都留守， 从之。
tài yuán jiù jiāng wáng wú zòng zhāng fèng zhāng děng shì gōng qiě yǐ jìn rú zhě yì zhī měi shì duō wéi yuē shù
太原旧将王无纵、张奉璋等恃功，且以缙儒者易之，每事多违约束。
jìn yī zhāo xī zhào zhǎn zhī jiàng xiào gǔ lì
缙一朝悉召斩之，将校股栗。
èr suì ba hé dōng guī cháo shòu mén xià shì láng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
二岁，罢河东归朝，授门下侍郎、中书门下平章事。
shí yuán zài yòng shì jìn bēi fù zhī bù gǎn yǔ wǔ rán shì cái yǔ lǎo duō suǒ ào hū
时元载用事，缙卑附之， 不敢与忤，然恃才与老，多所傲忽。
zài suǒ bú yuè xīn suī xī zài zhǐ rán yǐ yán cí líng gòu wú suǒ jì dàn
载所不悦，心虽希载旨，然以言辞凌诟，无所忌惮。
shí jīng zhào yǐn lí gàn zhě róng zhōu rén yě shù lùn shì zài shèn bìng zhī ér lì bù néng qù yě
时京兆尹黎干者，戎州人也，数论事，载甚病之，而力不能去也。
gàn cháng bái shì yú jìn jìn yuē yǐn nán fāng jūn zǐ yě ān zhī cháo lǐ
干尝白事于缙，缙曰：“尹，南方君子也，安知朝礼！
qí màn ér wǔ rén lǜ rú cǐ lèi
”其慢而侮人，率如此类。
jìn dì xiōng fèng fú bù rú hūn xuè jìn wǎn nián yóu shén
缙弟兄奉佛，不茹荤血，缙晚年尤甚。
yǔ dù hóng jiàn shě cái zào sì wú xiàn jí
与杜鸿渐舍财造寺无限极。
qī lǐ shì zú shě dào zhèng lǐ dì wèi sì wèi zhī zhuī fú zòu qí é yuē bǎo yìng dù sēng sān shí rén zhù chí
妻李氏卒， 舍道政里第为寺，为之追福，奏其额曰宝应，度僧三十人住持。
měi jié dù guān chá shǐ rù cháo bì yán zhì bǎo yīng sì fěng lìng shī cái zhù jǐ xiū shàn
每节度观察使入朝， 必延至宝应寺，讽令施财，助己修缮。
chū dài zōng xǐ cí sì wèi shén zhòng fú ér yuán zài dù hóng jiàn yǔ jìn xǐ fàn sēng tú
初，代宗喜祠祀，未甚重佛，而元载、杜鸿渐与缙喜饭僧徒。
dài zōng cháng wèn yǐ fú yè bào yìng shì zài děng yīn ér qǐ zòu dài zōng yóu shì fèng zhī guò dāng cháng lìng sēng bǎi yú rén yú gōng zhōng chén shè fó xiàng jīng xíng niàn sòng wèi zhī nèi dào chǎng
代宗尝问以福业报应事，载等因而启奏，代宗由是奉之过当，尝令僧百余人于宫中陈设佛像，经行念诵，谓之内道场。
qí yǐn shàn zhī hòu qióng jí zhēn yì chū rù chéng jiù yān dù zhī jù lǐn gěi
其饮膳之厚，穷极珍异，出入乘厩焉，度支具廪给。
měi xī fān rù kòu bì lìng qún sēng jiǎng sòng rén wáng jīng yǐ ràng lǔ kòu
每西蕃入寇，必令群僧讲诵《仁王经》，以攘虏寇。
gǒu xìng qí tuì zé héng jiā xī cì
苟幸其退，则横加锡赐。
hú sēng bù kōng guān zhì qīng jiān fēng guó gōng tōng jí jìn zhōng shì yí gōng qīng zhēng quán shàn wēi rì xiāng líng duó
胡僧不空，官至卿监，封国公，通籍禁中，势移公卿，争权擅威，日相凌夺。
fán jīng jī zhī fēng tián měi lì duō guī yú sì guàn lì bù néng zhì
凡京畿之丰田美利，多归于寺观，吏不能制。
sēng zhī tú lǚ suī yǒu zāng jiān chù luàn bài lù xiāng jì ér dài zōng xìn xīn bù yì nǎi zhào tiān xià guān lì bù dé chuí yè sēng ní
僧之徒侣，虽有赃奸畜乱，败戮相继，而代宗信心不易，乃诏天下官吏不得箠曳僧尼。
yòu jiàn jìn děng shī cái lì sì qióng jí guī lì měi duì yáng qǐ wò bì yǐ yè guǒ wèi zhèng
又见缙等施财立寺，穷极瑰丽，每对扬启沃，必以业果为证。
yǐ wéi guó jiā qìng zuò líng zhǎng jiē fú bào suǒ zī yè lì yǐ dìng suī xiǎo yǒu huàn nàn bù zú dào yě
以为国家庆祚灵长，皆福报所资，业力已定，虽小有患难，不足道也。
gù lù shān sī míng dú luàn fāng chì ér jiē yǒu zi huò
故禄山、思明毒乱方炽，而皆有子祸。
pú gù huái ēn jiāng luàn ér sǐ
仆固怀恩将乱而死；
xī róng fàn quē wèi jī ér tuì
西戎犯阙，未击而退。
cǐ jiē fēi rén shì zhī míng zhēng yě
此皆非人事之明征也。
dì xìn zhī yù shén
帝信之愈甚。
gōng qīng dà chén jì guà yǐ yè bào zé rén shì qì ér bù xiū gù dà lì xíng zhèng rì yǐ ling chi yǒu yóu rán yě
公卿大臣既挂以业报，则人事弃而不修，故大历刑政，日以陵迟，有由然也。
wǔ tái shān yǒu jīn gé sì zhù tóng wèi wǎ tú jīn yú shàng zhào yào shān gǔ jì qián jù yì wàn
五台山有金阁寺，铸铜为瓦，涂金于上，照耀山谷，计钱巨亿万。
jìn wèi zǎi xiàng gěi zhōng shū fú dié lìng tái shān sēng shù shí rén fēn háng jùn xiàn jù tú jiǎng shuō yǐ qiú huò lì
缙为宰相， 给中书符牒，令台山僧数十人分行郡县，聚徒讲说，以求货利。
dài zōng qī yuè wàng rì yú nèi dào chǎng zào yú lán pén shì yǐ jīn cuì suǒ fèi bǎi wàn
代宗七月望日于内道场造盂兰盆，饰以金翠，所费百万。
yòu shè gāo zǔ yǐ xià qī shèng shén zuò bèi fān jié lóng sǎn yī shang zhī zhì gè shū zūn hào yú fān shàng yǐ shi zhī yú chū nèi chén yú sì guàn
又设高祖已下七圣神座，备幡节、龙伞、衣裳之制，各书尊号于幡上以识之，舁出内，陈于寺观。
shì rì pái yí zhàng bǎi liáo xù lì yú guāng shùn mén yǐ sì zhī fān huā gǔ wǔ yíng hū dào lù
是日，排仪仗，百僚序立于光顺门以俟之，幡花鼓舞，迎呼道路。
suì yǐ wéi cháng ér shí zhě chī qí bù diǎn qí shāng jiào zhī yuán shǐ yú jìn yě
岁以为常，而识者嗤其不典，其伤教之源始于缙也。
lǐ shì chū wèi zuǒ chéng wéi jì qī jì zú bēn jìn
李氏，初为左丞韦济妻，济卒，奔缙。
jìn bì zhī mào chēng wèi qī shí qiè yě
缙嬖之，冒称为妻，实妾也。
yòu zòng dì mèi nǚ ní děng guǎng nà cái huì tān wěi zhī jī rú shì gǔ yān
又纵弟妹女尼等广纳财贿，贪猥之迹如市贾焉。
yuán zài dé zuì jìn lián zuò biǎn kuò zhōu cì shǐ yí chù zhōu cì shǐ
元载得罪，缙连坐贬括州刺史，移处州刺史。
dà lì shí sì nián chú tài zǐ bīn kè liú sī dōng dōu
大历十四年，除太子宾客，留司东都。
jiàn zhōng èr nián shí èr yuè zú nián bā shí èr
建中二年十二月卒，年八十二。
yáng yán zì gōng nán fèng xiáng rén
杨炎，字公南，凤翔人。
zēng zǔ dà bǎo wǔ dé chū wèi lóng mén lìng liú wǔ zhōu xiàn jìn jiàng gōng zhī bù jiàng chéng pò bèi hài bāo zèng quán jié hóu
曾祖大宝，武德初为龙门令，刘武周陷晋、绛，攻之不降，城破被害，褒赠全节侯。
zǔ zhé yǐ xiào xíng yǒu yì jīng qí mén lǘ
祖哲，以孝行有异，旌其门闾。
fù bō dēng jìn shì dì yǐn jū bù shì xuán zōng zhēng wèi jiàn yì dài fū qì guān jiù yǎng yì yǐ xiào xíng zhēn xiáng biǎo qí mén lǘ
父播，登进士第， 隐居不仕，玄宗征为谏议大夫，弃官就养，亦以孝行祯祥，表其门闾。
sù zōng jiù jiā sàn qí cháng shì cì hào xuán jìng xiān shēng míng zài yì rén chuán
肃宗就加散骑常侍，赐号玄靖先生，名在《逸人传》。
yán měi xū méi fēng gǔ jùn zhì wén zǎo xióng lì qiān lǒng zhī jiān hào wèi xiǎo yáng shān rén
炎美须眉，风骨峻峙，文藻雄丽，汧、陇之间，号为小杨山人。
shì hè pì hé xī jié dù zhǎng shū jì
释褐辟河西节度掌书记。
shén wū lìng li dà jiǎn cháng yīn zuì rǔ yán zhì shì yǔ yán tóng mù lǜ zuǒ yòu fǎn jiē zhī tiě bàng wō zhī èr bǎi liú xiě bèi de jǐ sǐ
神乌令李大简尝因醉辱炎，至是与炎同幕，率左右反接之，铁棒挝之二百，流血被地，几死。
jié dù shǐ lǚ chóng bēn ài qí cái bù zhī zé
节度使吕崇贲爱其才，不之责。
hòu fù yuán shuài li guāng bì zòu wèi pàn guān bù yīng zhēng bài qǐ jū shè rén cí lù jiù yǎng qí xià
后副元帅李光弼奏为判官， 不应，征拜起居舍人，辞禄就养岐下。
dīng yōu lú yú mù qián hào qì bù jué shēng yǒu zǐ zhī bái què zhī xiáng yòu biǎo qí mén lǘ
丁忧，庐于墓前，号泣不绝声，有紫芝白雀之祥，又表其门闾。
xiào zhe sān dài mén shù liù quē gǔ wèi yǒu yě
孝著三代，门树六阙，古未有也。
fú què jiǔ zhī qǐ wèi sī xūn yuán wài láng gǎi bīng bù zhuǎn lǐ bù láng zhōng zhī zhì gào
服阕久之，起为司勋员外郎， 改兵部，转礼部郎中、知制诰。
qiān zhōng shū shè rén yǔ cháng gǔn bìng zhǎng lún gào gǔn cháng yú chú shū yán shàn wèi dé yīn zì kāi yuán yǐ lái yán zhào zhì zhī měi zhě shí chēng cháng yáng yān
迁中书舍人，与常衮并掌纶诰，衮长于除书，炎善为德音，自开元已来，言诏制之美者，时称常、杨焉。
yán lè xián xià shì yǐ jí yǐn wéi jǐ rèn rén shì guī zhī
炎乐贤下士，以汲引为己任，人士归之。
cháng wèi li jiè luò bēi cí shén gōng wén shì mò bù chéng sòng zhī
尝为《李楷洛碑》，辞甚工，文士莫不成诵之。
qiān lì bù shì láng xiū guó shǐ
迁吏部侍郎，修国史。
yuán zài zì zuò xiāng cháng xuǎn zhuó cháo shì yǒu wén xué cái wàng zhě yī rén hòu yù zhī jiāng yǐ dài jǐ
元载自作相，常选擢朝士有文学才望者一人厚遇之，将以代己。
chū yǐn lǐ bù láng zhōng liú dān
初，引礼部郎中刘单；
dān zú yǐn lì bù shì láng xuē yōng yōng biǎn yòu yǐn yán
单卒，引吏部侍郎薛邕，邕贬，又引炎。
zài qīn zhòng yán wú yǔ wéi bǐ
载亲重炎，无与为比。
zài bài zuò biǎn dào zhōu sī mǎ
载败，坐贬道州司马。
dé zōng jí wèi yì yòng zǎi xiàng cuī yòu fu jiàn yán yǒu wén xué qì yòng shàng yì zì wén qí míng bài yín qīng guāng lù dài fu mén xià shì láng tóng píng zhāng shì
德宗即位，议用宰相，崔祐甫荐炎有文学器用，上亦自闻其名，拜银青光禄大夫、门下侍郎、同平章事。
yán yǒu fēng yí bó yǐ wén xué zǎo fù shí chēng tiān xià xī rán wàng wèi xián xiàng
炎有风仪，博以文学，早负时称，天下翕然，望为贤相。
chū guó jiā jiù zhì tiān xià cái fù jiē nà yú zuǒ cáng kù ér tài fǔ sì shí yǐ shù wén shàng shū bǐ bù fù qí chū rù shàng xià xiāng xiá wú shī yí
初，国家旧制，天下财赋皆纳于左藏库，而太府四时以数闻，尚书比部覆其出入，上下相辖，无失遗。
jí dì wǔ qí wèi dù zhī yán tiě shǐ jīng shī duō háo jiāng qiú qǔ wú jié qí bù néng jìn nǎi xī yǐ zū fù jìn rù dà yíng nèi kù yǐ zhōng rén zhǔ zhī yì tiān zǐ yǐ qǔ gěi wèi biàn gù bù fù chū
及第五琦为度支、盐铁使，京师多豪将，求取无节，琦不能禁，乃悉以租赋进入大盈内库，以中人主之意，天子以取给为便，故不复出。
shì yǐ tiān xià gōng fù wéi rén jūn sī cáng yǒu sī bù dé kuī qí duō shǎo guó yòng bù néng jì qí yíng suō dài èr shí nián yǐ
是以天下公赋，为人君私藏，有司不得窥其多少，国用不能计其赢缩，殆二十年矣。
zhōng guān yǐ rǒng míng chí bù shū lǐng qí shì zhě sān bǎi rén jiē fèng gěi qí jiān lián jié gēn gù bù kě dòng
中官以冗名持簿书，领其事者三百人，皆奉给其间，连结根固不可动。
jí yán zuò xiāng dùn shǒu yú shàng qián lùn zhī yuē fu cái fù bāng guó zhī dà běn shēng rén zhī hóu mìng tiān xià lǐ luàn qīng zhòng jiē yóu yān
及炎作相， 顿首于上前，论之曰：“夫财赋，邦国之大本，生人之喉命，天下理乱轻重皆由焉。
shì yǐ qián dài lì xuǎn zhòng chén zhǔ zhī yóu jù bù jí wǎng wǎng fù bài dà jì yī shī zé tiān xià dòng yáo
是以前代历选重臣主之，犹惧不集，往往覆败，大计一失，则天下动摇。
xiān cháo quán zhì zhōng rén lǐng qí zhí yǐ wǔ chǐ huàn shù cāo bāng zhī běn fēng jiǎn yíng xū suī dà chén bù dé zhī zé wú yǐ jì tiān xià lì hài
先朝权制， 中人领其职，以五尺宦竖操邦之本，丰俭盈虚，虽大臣不得知，则无以计天下利害。
chén yú dài zuì zǎi fǔ bì xià zhì dé wéi rén shì xù cān jiào dù bì wú sī zhī shén
臣愚待罪宰辅，陛下至德，惟人是恤，参校蠹弊，无斯之甚。
qǐng chū zhī yǐ guī yǒu sī dù gōng zhōng jīng fèi yī suì jǐ hé liàng shù fèng rù bù gǎn kuī yòng
请出之以归有司，度宫中经费一岁几何，量数奉入，不敢亏用。
rú cǐ rán hòu kě yǐ yì zhèng
如此，然后可以议政。
wéi bì xià chá yān
惟陛下察焉。
zhào yuē fán cái fù jiē guī zuǒ cáng kù yī yòng jiù shì měi suì yú shù zhōng liàng jìn sān wǔ shí wàn rù dà yíng ér dù zhī xiān yǐ qí quán shù wén
” 诏曰：“凡财赋皆归左藏库，一用旧式，每岁于数中量进三五十万入大盈，而度支先以其全数闻。
yán yǐ piàn yán yí rén zhǔ yì yì zhě yǐ wéi nán zhōng wài chēng zhī
”炎以片言移人主意，议者以为难，中外称之。
chū dìng lìng shì guó jiā yǒu zū fù yōng diào zhī fǎ
初定令式，国家有租赋庸调之法。
kāi yuán zhōng xuán zōng xiū dào dé yǐ kuān rén wéi lǐ běn gù bù wèi bǎn jí zhī shū rén hù jìn yì dī fáng bù jīn
开元中，玄宗修道德，以宽仁为理本，故不为版籍之书，人户浸溢，堤防不禁。
dīng kǒu zhuǎn sǐ fēi jiù míng yǐ
丁口转死，非旧名矣；
tián mǔ yí huàn fēi jiù é yǐ
田亩移换，非旧额矣；
pín fù shēng jiàng fēi jiù dì yǐ
贫富升降，非旧第矣。
hù bù tú yǐ kōng wén zǒng qí gù shū gài de fēi dāng shí zhī shí
户部徒以空文总其故书，盖得非当时之实。
jiù zhì rén dīng shù biān zhě juān qí zū yōng liù suì miǎn guī
旧制，人丁戍边者，蠲其租庸，六岁免归。
xuán zōng fāng shì yí dí shù zhě duō sǐ bù fǎn biān jiāng hù chǒng ér huì bù yǐ sǐ shēn gù qí guàn jí zhī míng bù chú
玄宗方事夷狄，戍者多死不返，边将怙宠而讳，不以死申，故其贯籍之名不除。
zhì tiān bǎo zhōng wáng hóng wèi hù kǒu shǐ fāng wu jù liǎn yǐ dīng jí qiě cún zé dīng shēn yān wǎng shì yǐn kè ér bù chū ěr
至天宝中，王𫟹为户口使，方务聚敛，以丁籍且存，则丁身焉往，是隐课而不出耳。
suì àn jiù jí jì chú liù nián zhī wài jī zhēng qí jiā sān shí nián zū yōng
遂案旧籍，计除六年之外，积征其家三十年租庸。
tiān xià zhī rén kǔ ér wú gào zé zū yōng zhī fǎ bì jiǔ yǐ
天下之人苦而无告，则租庸之法弊久矣。
dài zhì dé zhī hòu tiān xià bīng qǐ shǐ yǐ bīng yì yīn zhī jī lì zhēng qiú yùn shū bǎi yì bìng zuò rén hù diāo hào bǎn tú kōng xū
迨至德之后，天下兵起，始以兵役，因之饥疠， 征求运输，百役并作，人户凋耗，版图空虚。
jūn guó zhī yòng yǎng jǐ yú dù zhī zhuǎn yùn èr shǐ
军国之用，仰给于度支、转运二使；
sì fāng zhēng zhèn yòu zì jǐ yú jié dù dōu tuán liàn shǐ
四方征镇，又自给于节度、都团练使。
fù liǎn zhī sī shù sì ér mò xiāng tǒng shè yú shì gāng mù dà huài cháo tíng bù néng fù zhū shǐ zhū shǐ bù néng fù zhū zhōu sì fāng gòng xiàn xī rù nèi kù
赋敛之司数四，而莫相统摄，于是纲目大坏， 朝廷不能覆诸使，诸使不能覆诸州，四方贡献，悉入内库。
quán chén huá lì yīn yuán wèi jiān huò gōng tuō jìn xiàn sī wéi zāng dào zhě dòng wàn wàn jì
权臣猾吏，因缘为奸， 或公托进献，私为赃盗者动万万计。
hé nán shān dōng jīng xiāng jiàn nán yǒu zhòng bīng chù jiē hòu zì fèng yǎng wáng fù suǒ rù wú jǐ
河南、山东、荆襄、剑南有重兵处，皆厚自奉养，王赋所入无几。
lì zhí zhī míng suí rén shǔ zhì
吏职之名，随人署置；
fèng gěi hòu bó yóu qí zēng sǔn
俸给厚薄，由其增损。
gù kē liǎn zhī míng fán shù bǎi fèi zhě bù xuē zhòng zhě bù qù xīn jiù réng jī bù zhī qí yá
故科敛之名凡数百，废者不削，重者不去，新旧仍积，不知其涯。
bǎi xìng shòu mìng ér gōng zhī lì gāo xuè zhōu qīn ài xún shū yuè sòng wú xiū xī
百姓受命而供之，沥膏血，鬻亲爱，旬输月送无休息。
lì yīn qí kē cán shí qiān rén
吏因其苛，蚕食千人。
fán fù rén duō dīng zhě lǜ wèi guān wèi sēng yǐ sè yì miǎn
凡富人多丁者，率为官为僧，以色役免；
pín rén wú suǒ rù zé dīng cún
贫人无所入则丁存。
gù kè miǎn yú shàng ér fù zēng yú xià
故课免于上，而赋增于下。
shì yǐ tiān xià cán cuì dàng wèi fú rén xiāng jū de zhù zhě bǎi bù sì wǔ rú shì zhě dài sān shí nián
是以天下残瘁，荡为浮人，乡居地著者百不四五，如是者殆三十年。
yán yīn zòu duì kěn yán qí bì nǎi qǐng zuò liǎng shuì fǎ yǐ yī qí míng yuē fán bǎi yì zhī fèi yī qián zhī liǎn xiān dù qí shù ér fù yú rén liàng chū yǐ zhì rù
炎因奏对，恳言其弊，乃请作两税法，以一其名，曰：“凡百役之费，一钱之敛，先度其数而赋于人，量出以制入。
hù wú zhǔ kè yǐ jiàn jū wèi bù
户无主客，以见居为簿；
rén wú dīng zhōng yǐ pín fù wèi chà
人无丁中，以贫富为差。
bù jū chù ér háng shāng zhě zài suǒ jùn xiàn shuì sān shí zhī yī dù suǒ yǔ jū zhě jūn shǐ wú yáo lì
不居处而行商者，在所郡县税三十之一，度所与居者均，使无侥利。
jū rén zhī shuì qiū xià liǎng zhēng zhī sú yǒu bù biàn zhě zhèng zhī
居人之税，秋夏两征之，俗有不便者正之。
qí zū yōng zá yáo xī shěng ér dīng é bù fèi shēn bào chū rù rú jiù shì
其租庸杂徭悉省，而丁额不废，申报出入如旧式。
qí tián mǔ zhī shuì lǜ yǐ dà lì shí sì nián kěn tián zhī shù wéi zhǔn ér jūn zhēng zhī
其田亩之税，率以大历十四年垦田之数为准而均征之。
xià shuì wú guò liù yuè qiū shuì wú guò shí yī yuè
夏税无过六月，秋税无过十一月。
yú suì zhī hòu yǒu hù zēng ér shuì jiǎn qīng jí rén sàn ér shī jūn zhě jìn tuì zhǎng lì ér yǐ shàng shū dù zhī zǒng tǒng yān
逾岁之后，有户增而税减轻，及人散而失均者，进退长吏，而以尚书度支总统焉。
dé zōng shàn ér xíng zhī zhào yù zhōng wài
”德宗善而行之，诏谕中外。
ér zhǎng fù zhě jū qí fēi lì yán zū yōng zhī lìng sì bǎi yú nián jiù zhì bù kě qīng gǎi
而掌赋者沮其非利，言租庸之令四百余年， 旧制不可轻改。
shàng xíng zhī bù yí tiān xià biàn zhī
上行之不疑，天下便之。
rén bù tǔ duàn ér de zhe fù bù jiā liǎn ér zēng rù bǎn jí bù zào ér de qí xū shí tān lì bù jiè ér jiān wú suǒ qǔ
人不土断而地著，赋不加敛而增入，版籍不造而得其虚实，贪吏不诫而奸无所取。
zì shì qīng zhòng zhī quán shǐ guī yú cháo tíng
自是轻重之权，始归于朝廷。
yán jiù shí zhī bì pō yǒu jiā shēng
炎救时之弊，颇有嘉声。
lì shì shù yuè shǔ cuī yòu fu jí bìng duō bù shì shì qiáo lín bà miǎn yán suì dú dāng guó zhèng
莅事数月，属崔祐甫疾病，多不视事，乔琳罢免，炎遂独当国政。
yòu fu zhī suǒ zhì zuò yán huī zhī
祐甫之所制作，炎隳之。
chū jiǎn báo hù zuò yuán líng gōng yōu rén xīn shǐ bú yuè
初减薄护作元陵功优，人心始不悦。
yòu zhuān yì bào ēn fù chóu
又专意报恩复仇。
dào zhōu lù shì cān jūn wáng zhǎo yǒu wēi ēn yú yán jǔ zhǎo wèi jiān chá yù shǐ
道州录事参军王沼有微恩于炎，举沼为监察御史。
gǎn yuán zài ēn zhuān wù xíng zài jiù shì yǐ bào zhī
感元载恩，专务行载旧事以报之。
chū zài dé zuì zuǒ pú yè liú yàn xùn hé zhī yuán zài zhū yán yì zuò biǎn gù shēn yuàn yàn
初，载得罪，左仆射刘晏讯劾之，元载诛，炎亦坐贬，故深怨晏。
yàn lǐng dōng dōu hé nán jiāng huái shān nán dōng dào zhuǎn yùn zū yōng qīng miáo yán tiě shǐ yán zuò xiāng shù yuè yù biǎn yàn xiān ba qí shǐ tiān xià qián gǔ jiē guī jīn bù cāng bù
晏领东都、河南、江淮、山南东道转运、租庸、青苗、盐铁使，炎作相数月，欲贬晏， 先罢其使，天下钱谷皆归金部、仓部。
yòu xiàn yì kāi fēng zhōu líng yáng qú fā jīng jī rén fū yú xi chéng jiù yì lǘ lǐ sāo rǎo shì jìng wú chéng
又献议开丰州陵阳渠，发京畿人夫于西城就役，闾里骚扰，事竟无成。
chū dà lì mò yuán zài yì qǐng chéng yuán zhōu yǐ è xī fān rù kòu zhī chōng yào shì wèi xíng ér zài zhū
初，大历末，元载议请城原州，以遏西番入寇之冲要，事未行而载诛。
jí yán de zhèng jiàn zhōng èr nián èr yuè zòu qǐng chéng yuán zhōu xiān dié jīng yuán jié dù shǐ duàn xiù shí lìng wèi zhī jù
及炎得政，建中二年二月，奏请城原州，先牒泾原节度使段秀实，令为之具。
xiù shí bào yuē fán ān biān què dí zhī cháng cè yi huǎn yǐ jì tú zhī wú yi cǎo cǎo xīng gōng yě
秀实报曰： “凡安边却敌之长策，宜缓以计图之，无宜草草兴功也。
yòu chūn shì fāng zuò qǐng dài nóng xì ér jī qí shì
又春事方作，请待农隙而缉其事。
yán nù zhēng xiù shí wèi sī nóng qīng
”炎怒，征秀实为司农卿。
yǐ bīn níng bié jià li huái guāng jū qián dū zuò yǐ jiǎn jiào sī kōng píng zhāng shì zhū cǐ yù shǐ dài fū píng zhāng shì cuī níng gè tǒng bīng wàn rén yǐ yì hòu
以邠宁别驾李怀光居前督作，以检校司空平章事朱泚、御史大夫平章事崔宁各统兵万人以翼后。
sān yuè zhào xià jīng zhōu wèi jù
三月，诏下泾州为具。
jīng jūn nù ér yán yuē wú cáo wèi guó xī mén zhī píng shí yú nián yǐ
泾军怒而言曰：“吾曹为国西门之屏，十余年矣！
shǐ zhì yú bīn cái zhì nóng sāng de zhe zhī ān
始治于邠，才置农桑，地著之安；
ér xǐ yú cǐ zhì zhēn mǎng zhī zhōng shǒu pī zú jiàn cái lì chéng lěi
而徙于此，置榛莽之中，手披足践，才立城垒；
yòu tóu zhī sài wài wú hé zuì ér zhì cǐ hu
又投之塞外，吾何罪而置此乎！
li huái guāng jiān shuò fāng jūn fǎ lìng yán jùn pín shā dà jiàng
”李怀光监朔方军，法令严峻，频杀大将。
jīng zhōu pí jiàng liú wén xǐ yīn rén yuàn nù jù bù shòu zhào shàng shū fù qiú duàn xiù shí wèi shuài fǒu zé zhū cǐ
泾州裨将刘文喜因人怨怒，拒不受诏，上疏复求段秀实为帅，否则朱泚。
yú shì yǐ zhū cǐ dài huái guāng wén xǐ yòu bù fèng zhào
于是以朱泚代怀光，文喜又不奉诏。
jīng yǒu jìn bīng èr wàn bì chéng jù shǒu lìng qí zi rù zhì tǔ bō yǐ qiú yuán
泾有劲兵二万，闭城拒守，令其子入质吐蕃以求援。
shí fāng yán hàn rén qíng sāo dòng qún chén jiē qǐng shè wén xǐ shàng jiē bù xǐng
时方炎旱，人情骚动，群臣皆请赦文喜，上皆不省。
dé zōng jiǎn fú yù yǐ gěi jūn rén chéng zhōng jūn shì dāng shòu chūn fú cì yǔ rú gù
德宗减服御以给军人，城中军士当受春服，赐与如故。
mìng zhū cǐ li huái guāng děng jūn gōng zhī nǎi zhù lěi huán zhī
命朱泚、李怀光等军攻之， 乃筑垒环之。
jīng zhōu bié jiāng liú hǎi bīn zhǎn wén xǐ shǒu chuán zhī què xià
泾州别将刘海宾斩文喜首，传之阙下。
gǒu fēi hǎi bīn xiào shùn bì shēng biān huàn jiē yīn yán yǐ xǐ nù yì shuài jīng shuài jié yuàn gù yě
苟非海宾效顺，必生边患，皆因炎以喜怒易帅，泾帅结怨故也。
yuán zhōu jìng bù néng chéng
原州竟不能城。
yán jì gòu liú yàn zhī zuì biǎn guān sī nóng qīng yǔ huái yǔ yàn yǒu xì nǎi yòng zhǔn wèi jīng nán jié dù shǐ fěng lìng wū yàn yǐ zhōng zhōu pàn shā zhī qī zǐ xǐ lǐng biǎo cháo yě wèi zhī cè mù
炎既构刘晏之罪贬官，司农卿庾淮与晏有隙，乃用准为荆南节度使，讽令诬晏以忠州叛，杀之，妻子徙岭表，朝野为之侧目。
li zhèng jǐ shàng biǎo qǐng shā yàn zhī zuì zhǐ chì cháo tíng
李正己上表请杀晏之罪，指斥朝廷。
yán jù nǎi qiǎn fù xīn fēn wǎng zhū dào péi jì dōng dōu hé yáng wèi bó
炎惧，乃遣腹心分往诸道：裴冀，东都、河阳、魏博；
sūn chéng zé lù cí xíng yōu zhōu
孙成，泽潞、磁邢、幽州；
lú dōng měi hé nán zī qīng
卢东美，河南、淄青；
li zhōu shān nán hú nán
李舟，山南、湖南；
wáng dìng huái xi
王定，淮西。
shēng yán xuān wèi ér yì shí shuō bàng
声言宣慰，而意实说谤。
qiě yán yàn zhī dé zuì yǐ xī nián fù huì jiān xié móu lì dú gū fēi wèi huáng hòu shàng zì è zhī fēi tā guò yě
且言“晏之得罪，以昔年附会奸邪，谋立独孤妃为皇后，上自恶之，非他过也。
huò yǒu mì zòu yán qiǎn wǔ shǐ wǎng zhū zhèn zhě kǒng tiān xià yǐ shā liú yàn zhī zuì guī jǐ tuī guò yú shàng ěr
” 或有密奏“炎遣五使往诸镇者，恐天下以杀刘晏之罪归己，推过于上耳。
nǎi shǐ zhōng rén fù yán cí yú zhèng jǐ hái bào xìn rán
”乃使中人复炎辞于正己，还报信然。
zì cǐ dé zōng yǒu yì zhū yán yǐ dài shì ér fā
自此德宗有意诛炎矣，待事而发。
nǎi zhuó yòng lú qǐ wèi mén xià shì láng píng zhāng shì yán zhuǎn zhōng shū shì láng réng píng zhāng shì
乃擢用卢杞为门下侍郎、平章事，炎转中书侍郎，仍平章事。
èr rén tóng shì bǐng zhèng qǐ wú wén xué yí mào qǐn lòu yán è ér hū zhī měi tuō jí xi yú tā gé duō bú huì shí qǐ yì xián hèn zhī
二人同事秉政，杞无文学，仪貌寝陋， 炎恶而忽之，每托疾息于他阁，多不会食，杞亦衔恨之。
jiù zhì zhōng shū shè rén fēn yā shàng shū liù cáo yǐ píng zòu bào kāi yuán chū fèi qí zhí qǐ qǐng fù zhī yán gù yǐ wéi bù kě
旧制，中书舍人分押尚书六曹，以平奏报，开元初废其职，杞请复之，炎固以为不可。
qǐ yì nù yòu mì qǐ zhōng shū zhǔ shū guò zhú zhī
杞益怒，又密启中书主书过，逐之。
yán nù yuē zhǔ shū wú jú lì yě yǒu guò wú zì zhì zhī nài hé ér xiāng qīn
炎怒曰：“主书，吾局吏也，有过吾自治之，奈何而相侵？
shǔ liáng chóng yì pàn huàn dé zōng yù yǐ huái xi jié dù shǐ li xī liè tǒng zhū jūn tǎo zhī
属梁崇义叛换，德宗欲以淮西节度使李希烈统诸军讨之。
yán jiàn yuē xī liè shǐ yǔ li zhōng chén wèi zi qīn rèn wú shuāng jìng zhú zhōng chén ér qǔ qí wèi bèi běn ruò cǐ qǐ kě xìn yě
炎谏曰：“希烈始与李忠臣为子，亲任无双，竟逐忠臣而取其位，背本若此，岂可信也！
jū cháng wú chǐ cùn gōng yóu qiáng bù fèng fǎ yì rì píng zéi hòu shì gōng yāo shàng bì xià hé yǐ yù zhī
居常无尺寸功， 犹强不奉法，异日平贼后，恃功邀上，陛下何以驭之？
chū yán zhī nán lái tú jīng xiāng hàn gù quàn chóng yì rù cháo chóng yì bù néng cóng yǐ huái fǎn cè
”初，炎之南来，途经襄、 汉，固劝崇义入朝，崇义不能从，已怀反侧。
xún yòu shǐ qí dǎng li zhōu shǐ chí shuō chóng yì gù ér jù mìng suì tú pàn nì jiē yán pò ér chéng zhī
寻又使其党李舟使驰说，崇义固而拒命，遂图叛逆，皆炎迫而成之。
zhì shì dé zōng yù jiǎ xī liè bīng shì yǐ tǎo chóng yì rán hòu bié tú xī liè
至是，德宗欲假希烈兵势以讨崇义，然后别图希烈。
yán yòu gù yán bù kě shàng bù néng píng nǎi yuē zhèn yè xǔ zhī yǐ bù néng shí yán
炎又固言不可，上不能平，乃曰：“朕业许之矣，不能食言。
suì yǐ xī liè tǒng zhū jūn
”遂以希烈统诸军。
huì dé zōng cháng fǎng zǎi xiàng qún chén zhōng kě yǐ dà rèn zhě lú qǐ jiàn zhāng yì yán yǐng ér yán jǔ cuī zhāo zhào huì bó
会德宗尝访宰相群臣中可以大任者，卢杞荐张镒、严郢，而炎举崔昭、赵惠伯。
shàng yǐ yán lùn yì shū kuò suì ba yán xiāng wèi zuǒ pú yè
上以炎论议疏阔，遂罢炎相，为左仆射。
hòu shù rì zhōng xiè duì yú yán yīng jí chū chí guī bù zhì zhōng shū lú qǐ zì shì yì nù yān
后数日中谢，对于延英，及出，驰归，不至中书，卢杞自是益怒焉。
qǐ xún yǐn yán yǐng wèi yù shǐ dài fū
杞寻引严郢为御史大夫。
chū yǐng wèi jīng zhào yǐn bù fù yán yán nù zhī fěng yù shǐ zhāng zhe dàn yǐng yǐng ba jiān yù shǐ zhōng chéng
初，郢为京兆尹，不附炎，炎怒之，讽御史张著弹郢，郢罢兼御史中丞。
yán yòu sù wén yuán xiū yǔ yǐng yǒu xì nǎi bá xiū zì liú rén wèi jīng zhào yǐn lìng cì yǐng guò
炎又夙闻源休与郢有隙，乃拔休自流人为京兆尹，令伺郢过。
xiū lì guān hòu yǔ yǐng yǒu shàn yán dà nù
休莅官后，与郢友善，炎大怒。
zhāng guāng shèng fāng móu yì shā huí hé qiú shuài yán nǎi yǐ xiū wèi rù huí hé shǐ xiū jǐ wèi lǔ suǒ shā
张光晟方谋议杀回纥酋帅， 炎乃以休为入回纥使，休几为虏所杀。
yǐng xún zuò yǐ dù tián bù shí gǎi wéi dà lǐ qīng shí rén xī zhī
郢寻坐以度田不实，改为大理卿，时人惜之。
zhì shì qǐ yīn qún qíng suǒ yù yòu zhī yǐng yǔ yán yǒu xì gù yǐn jiàn zhī
至是，杞因群情所欲，又知郢与炎有隙，故引荐之。
yán zi hóng yè bù xiào duō fàn jìn shòu lù qǐng tuō yǐng àn zhī jiān de qí tā guò
炎子弘业不肖，多犯禁，受赂请托，郢按之，兼得其他过。
chū yán jiāng lì jiā miào xiān yǒu sī dì zài dōng dōu lìng hé nán yǐn zhào huì bó huò zhī huì bó wèi yán shì wèi guān xiè
初，炎将立家庙， 先有私第在东都，令河南尹赵惠伯货之，惠伯为炎市为官廨。
shí huì bó zì hé zhōng yǐn dōu tuán liàn guān chá děng shǐ chū shòu dài yǐng zòu zhuī bǔ huì bó jí àn
时惠伯自河中尹、都团练观察等使初受代，郢奏追捕惠伯诘案。
yù shǐ yǐ yán wèi zǎi xiàng yì lì huò shì sī dì guì gū qí zhái jiàn rù qí bì jì yǐ wéi zāng
御史以炎为宰相，抑吏货市私第，贵估其宅，贱入其币，计以为赃。
qǐ zhào dà lǐ zhèng tián jìn píng zuì jìn yuē zǎi chén yú shù guān bǐ zhī jiān lín guān shì gǔ yǒu xiàn lì jì qí lì yǐ qǐ qǔ lùn zuì dāng duó guān
杞召大理正田晋评罪，晋曰：“宰臣于庶官，比之监临，官市贾有羡利，计其利以乞取论罪，当夺官。
qǐ nù zhé jìn héng zhōu sī mǎ
”杞怒，谪晋衡州司马。
gèng zhào tā lì shéng zhī yuē jiān zhǔ zì dào zuì jiǎo
更召他吏绳之，曰：“监主自盗，罪绞。
kāi yuán zhōng xiāo sōng jiāng yú qǔ jiāng nán lì sī miào xún yǐ xuán zōng lín xìng zhī suǒ kǒng zhì miào fēi biàn nǎi ba zhī
”开元中，萧嵩将于曲江南立私庙，寻以玄宗临幸之所，恐置庙非便，乃罢之。
zhì shì yán yǐ qí de wèi miào yǒu fēi yǔ zhě yún cǐ dì yǒu wáng qì yán gù qǔ zhī bì yǒu yì tú
至是，炎以其地为庙，有飞语者云：“此地有王气， 炎故取之，必有异图。
yǔ wén shàng yù nù
”语闻，上愈怒。
jí tái sī shàng jù yù zhào sān sī shǐ tóng fù zhī
及台司上具狱，诏三司使同覆之。
jiàn zhōng èr nián shí yuè zhào yuē shàng shū zuǒ pú yè yáng yán tuō yǐ wén yì lèi dēng qīng guàn
建中二年十月，诏曰：“尚书左仆射杨炎，托以文艺，累登清贯。
suī zhé jū huāng fú ér xū chēng yóu cún
虽谪居荒服，而虚称犹存。
zhèn chū lín wàn bāng sī hóng dà huà wu zhuó fēi cì zhāo nà shí máo
朕初临万邦，思弘大化，务擢非次，招纳时髦。
bá zì jùn zuǒ dēng yú dǐng sī dú wěi xīn lǚ xìn rèn wú yí
拔自郡佐，登于鼎司，独委心膂，信任无疑。
ér nǎi bù sī jié chéng gǎn wéi jiān dù jìn xié chǒu zhèng jì wěi qiě jiān dǎng yuán yīn yī dòng shè qíng gù
而乃不思竭诚，敢为奸蠹，进邪丑正，既伪且坚，党援因依，动涉情故。
huī fǎ bài dù wǎng shàng xíng sī gǒu lì qí shēn bù gù yú guó
隳法败度，罔上行私，苟利其身，不顾于国。
jiā yǐ nèi wú xùn jiè wài yǒu jiāo tōng zòng zì zhà qī yǐ chéng zāng huì
加以内无训诫，外有交通，纵恣诈欺，以成赃贿。
xún qí shì jì běn mò guāi miù miè ēn qì dé fù wǒ hé shēn
询其事迹，本末乖谬，蔑恩弃德，负我何深！
kǎo zhuàng yì xíng zuì zài nán yòu
考状议刑，罪在难宥。
dàn yǐ zhèn yú jiàng xiàng yì qiè shǐ zhōng gù quán dà tǐ tè yǒu hóng dài bǐ cóng yuǎn zhé yǐ sù jù liáo
但以朕于将相，义切始终，顾全大体，特有弘贷，俾从远谪，以肃具僚。
kě yá zhōu sī mǎ tóng zhèng réng chí yì fā qiǎn
可崖州司马同正，仍驰驿发遣。
qù yá zhōu bǎi lǐ cì sǐ nián wǔ shí wǔ
”去崖州百里赐死，年五十五。
yán zǎo yǒu wén zhāng yì lì zhì jié jí wèi zhōng shū shè rén fù huì yuán zài shí yì yǐ báo zhī
炎早有文章，亦励志节，及为中书舍人，附会元载，时议已薄之。
hòu zuò zài biǎn guān fèn huì yì shén guī ér de zhèng yá zì bì chóu xiǎn hài zhī xìng fù yú xīn wéi qí ài zēng bù gù gōng dào yǐ zhì yú bài
后坐载贬官， 愤恚益甚，归而得政，睚眦必仇，险害之性附于心，唯其爱憎，不顾公道，以至于败。
huì bó yì zuò yán biǎn fèi zhōu duō tián wèi xún yì shā zhī
惠伯亦坐炎贬费州多田尉，寻亦杀之。
lí gàn zhě róng zhōu rén
黎干者，戎州人。
shǐ yǐ shàn xīng wěi shù shù jìn dài zhào hàn lín lèi guān zhì jiàn yì dài fū
始以善星纬数术进，待诏翰林，累官至谏议大夫。
xún qiān jīng zhào yǐn yǐ yán sù wéi lǐ rén pō biàn zhī ér yīn yuán fù huì yǔ shí shàng xià
寻迁京兆尹，以严肃为理，人颇便之，而因缘附会，与时上下。
dà lì èr nián gǎi xíng bù shì láng
大历二年，改刑部侍郎。
yú cháo ēn fú zhū zuò jiāo tōng chū wèi guì zhōu cì shǐ běn guǎn guān chá shǐ
鱼朝恩伏诛，坐交通出为桂州刺史、本管观察使。
zhì jiāng líng dīng mǔ yōu
至江陵，丁母忧。
jiǔ zhī huì jīng zhào yǐn quē rén pō sī gàn
很久以后，京兆尹职位空缺，人们非常想念干。
bā nián fù bài jīng zhào yǐn jiān yù shǐ dài fū
八年，复拜京兆尹、兼御史大夫。
gàn zì yǐ dé zhì wú xīn wéi lǐ tān bào yì shén xùn yú cái sè
干自以得志，无心为理，贪暴益甚，徇于财色。
shí sān nián chú bīng bù shì láng
十三年，除兵部侍郎。
xìng xiǎn xié zuǒ dào jié zhōng guì yǐ xī zhǔ ēn dài zōng shén huò zhī
性格险恶，挟制左道，结交权贵，以求蒙受恩宠，代宗被他完全迷惑。
shí zhōng guān liú zhōng yì chǒng rèn fāng shèng gàn jié zhī sù hòu cháng tōng qí jiān móu
时中官刘忠翼宠任方盛，干结之素厚，尝通其奸谋。
jí dé zōng chū jí wèi gàn yóu yǐ guǐ dào qiú jìn mì jū yú zhōng yì zhōng yì dì
及德宗初即位，干犹以诡道求进，密居舆中诣忠翼第。
shì fā zhào yuē bīng bù shì láng lí gàn hài ruò chái láng tè jìn liú zhōng yì yǎn yì yǐn zéi bìng chú míng cháng liú
事发，诏曰：“兵部侍郎黎干，害若豺狼，特进刘忠翼，掩义隐贼，并除名长流。
jí xíng shì lǐ r tóng shù qiān rén zào jù huái wǎ lì tóu jī zhī bǔ zéi wèi bù néng zhǐ suì jiē cì sǐ yú lán tián yì
”即行，市里儿童数千人噪聚，怀瓦砾投击之，捕贼尉不能止，遂皆赐死于蓝田驿。
zhōng yì huàn guān yě běn míng qīng tán yǔ dǒng xiù jiē yǒu chǒng yú dài zōng
忠翼，宦官也，本名清潭，与董秀皆有宠于代宗。
tiān xiàn zài kǒu shì huí rì yuè tān tāo nà huì huò chǎn jù wàn
天宪在口，势回日月，贪饕纳贿，货产巨万。
dà lì zhōng dé zōng jū dōng gōng gàn jí qīng tán cháng yǒu jiān móu dòng yáo
大历中，德宗居东宫，干及清潭尝有奸谋动摇。
jí shì jī qián zuì yǐ zhū zhī
及是，积前罪以诛之。
yǔ zhǔn cháng zhōu rén
庾准，常州人。
fù guāng xiān tiān bǎo zhōng wén bù shì láng
父光先，天宝中，文部侍郎。
zhǔn yǐ mén rù shì nì yú zǎi xiàng wáng jìn jìn zhòu yǐn zhì zhí fāng láng zhōng zhī zhì gào qiān zhōng shū shè rén
准以门入仕，昵于宰相王缙，缙骤引至职方郎中、知制诰，迁中书舍人。
zhǔn sù guǎ wén xué yǐ róu mèi zì jìn jì fēi rú liú shén wéi shí lùn suǒ báo
准素寡文学，以柔媚自进，既非儒流，甚为时论所薄。
xún gǎi yù shǐ zhōng chéng qiān shàng shū zuǒ chéng
寻改御史中丞，迁尚书左丞。
jìn dé zuì chū wèi rǔ zhōu cì shǐ
缙得罪，出为汝州刺史。
fù rù wèi sī nóng qīng yǔ yáng yán hòu shàn
复入为司农卿， 与杨炎厚善。
yán yù shā liú yàn zhī zhǔn yǔ yàn yǒu xì nǎi yòng wèi jīng nán jié dù
炎欲杀刘晏，知准与晏有隙，乃用为荆南节度。
zhǔn nǎi shàng yán de yàn yǔ zhū cǐ shū qiě yǒu yuàn wàng yòu zhào bǔ zhōu bīng yǐ jù mìng
准乃上言得晏与朱泚书，且有怨望，又召补州兵以拒命。
yú shì xiān shā yàn rán hòu xià zhào cì zì jìn hǎi nèi yuān zhī
于是先杀晏，然后下诏赐自尽，海内冤之。
yán yǐ shā yàn zhēng zhǔn wèi shàng shū zuǒ chéng
炎以杀晏征准为尚书左丞。
jiàn zhōng sān nián liù yuè dīng sì zú shí nián wǔ shí yī
建中三年六月丁巳卒，时年五十一。
zèng gōng bù shàng shū
赠工部尚书。
shǐ chén yuē zhòng ní yún fù yǔ guì shì rén zhī yù bù yǐ dào de zhī bù chǔ
史臣曰：仲尼云：富与贵是人之欲，不以道得之不处。
fǎn hu shì dào zhě xiǎo rén
反乎是道者小人。
zài chǎn fǔ guó yǐ jìn shēn nòng shí quán ér gù wèi zhòng nù nán fàn cháng è bù quān jiā wáng ér zhū jí qī r shēn sǐ ér yāng jí zǔ mí
载谄辅国以进身，弄时权而固位，众怒难犯，长恶不悛，家亡而诛及妻儿，身死而殃及祖祢。
jìn fù huì jiān xié yǐ zhì diān fù
缙附会奸邪，以至颠覆。
yán huī cuī yòu fu zhī guī nù duàn xiù shí zhī zhí chóu ēn bào yuàn yǐ sī hài gōng
炎隳崔祐甫之规，怒段秀实之直，酬恩报怨，以私害公。
sān zi zhě xián zhù wén zhāng shū guāi dé xíng
三子者咸著文章，殊乖德行。
bù cháng qí dé huò chéng zhī xiū dà yì zhī yì yě
“不常其德，或承之羞”，大《易》之义也。
fù guì bù yǐ qí dào xiǎo rén zhī shì zāi
富贵不以其道，小人之事哉！
guān yǔ zhǔn zhī xiān zāo wáng jìn zhī fù xùn yáng yán zhī yì qǔ zhì liú yàn zhī yuān
观庾准之𪫺，遭王缙之复，徇杨炎之意，曲致刘晏之冤。
jī è ér huò lìng zhōng zhě qí zài yú yāng hu
积恶而获令终者，其在余殃乎！
zàn yuē zài jìn yán zhǔn jiāo xiāng fù huì
赞曰：载、缙、炎、准，交相附会。
zuǒ zhuàn yǒu yán tān rén bài lèi
《左传》有言，贪人败类。