旧唐书 · 刘昫 · Chapter 159 of 200

列传·卷一百零九

PinyinModern Translation
Size

wèi cì gōng zi zhū

○卫次公子洙

zhèng yīn zi zhī dé zhī dé zi hào

郑𬘡 子祗德祗德子颢

wéi chù hòu cuī qún lù suí fù mì

韦处厚崔群路随父泌

wèi cì gōng zì cóng zhōu hé dōng rén

卫次公,字从周,河东人。

qì yùn hé yǎ ruò guàn jǔ jìn shì

器韵和雅,弱冠举进士。

lǐ bù shì láng pān yán mù wéi guó qì zhuó jū shàng dì

礼部侍郎潘炎目为国器, 擢居上第。

cān xuǎn diào lǐ bù shì láng lú hàn jiā qí cái bǔ chóng wén guǎn jiào shū láng gǎi wèi nán wèi

参选调礼部侍郎卢翰嘉其才,补崇文馆校书郎,改渭南尉。

cì gōng shàn gǔ qín jīng zhào yǐn li qí yùn shǐ qí zi jiāo huān yì yù cì gōng shòu zhī qín

次公善鼓琴, 京兆尹李齐运使其子交欢,意欲次公授之琴。

cì gōng jù zhī yóu shì zhōng shēn wèi cháng cāo xián

次公拒之,由是终身未尝操弦。

yán zhèn zhī zhèn xìng yuán pì wéi cóng shì shòu jiān chá zhuǎn diàn zhōng shì yù shǐ

严震之镇兴元,辟为从事,授监察,转殿中侍御史。

zhēn yuán bā nián zhēng wèi zuǒ bǔ quē xún jiān hàn lín xué shì

贞元八年,征为左补阙, 寻兼翰林学士。

èr shí yī nián zhēng yuè dé zōng shēng xiá shí dōng gōng jí yàng fāng shén cāng cù zhào xué shì zhèng yīn děng zhì jīn luán diàn

二十一年正月,德宗升遐,时东宫疾恙方甚,仓卒召学士郑𬘡等至金銮殿。

zhōng rén huò yún nèi zhōng shāng liáng suǒ lì wèi dìng

中人或云:“内中商量,所立未定。

zhòng rén wèi duì

”众人未对。

cì gōng jù yán yuē huáng tài zǐ suī yǒu jí de jū zhǒng dí nèi wài xì xīn

次公遽言曰:“皇太子虽有疾,地居冢嫡,内外系心。

bì bù dé yǐ dāng lì guǎng líng wáng

必不得已,当立广陵王。

ruò yǒu yì tú huò nán wèi yǐ

若有异图,祸难未已。

yīn děng suí ér chàng zhī zhòng yì fāng dìng

” 𬘡等随而唱之,众议方定。

jí shùn zōng zài liàng ān wài yǒu wáng shū wén bèi cāo quán shù dǎng wú fù jīng zhì

及顺宗在谅暗,外有王叔文辈操权树党,无复经制。

cì gōng yǔ zhèng yīn tóng chǔ nèi tíng duō suǒ kuāng zhèng

次公与郑𬘡同处内廷,多所匡正。

zhuǎn sī xūn yuán wài láng

转司勋员外郎。

jiǔ zhī yǐ běn guān zhī zhì gào cì zǐ jīn yú dài réng wéi xué shì quán zhī zhōng shū shè rén

久之,以本官知制诰,赐紫金鱼袋,仍为学士,权知中书舍人。

xún zhī lǐ bù gòng jǔ chì fú huá jìn zhēn shí bù wéi shí lì suǒ yáo

寻知礼部贡举,斥浮华,进贞实,不为时力所摇。

zhēn bài zhōng shū shè rén réng chōng shǐ guǎn xiū zhuàn qiān bīng bù shì láng zhī zhì gào fù jiān hàn lín xué shì

真拜中书舍人,仍充史馆修撰, 迁兵部侍郎、知制诰,复兼翰林学士。

yǔ zhèng yīn shàn huì zhèng yīn bà xiāng cì gōng zuǒ shòu tài zǐ bīn kè gǎi shàng shū yòu chéng jiān pàn hù bù shì bài shǎn guó děng zhōu dū fáng yù guān chá chǔ zhì děng shǐ

与郑𬘡善,会郑𬘡罢相,次公左授太子宾客, 改尚书右丞,兼判户部事,拜陕、虢等州都防御观察处置等使。

qǐng juān qián sān bǎi wàn rén de sū xī zhèng wén yú cháo

请蠲钱三百万,人得苏息,政闻于朝。

zhēng wèi bīng bù shì láng

征为兵部侍郎。

xuǎn rén li jī xú yǒu gōng zhī sūn míng zài chù zhōng cì gōng zhào ér wèi zhī yuē zi zhī zǔ xiān xūn zài wáng fǔ qǐ xiàn cháng gé

选人李𪟝、徐有功之孙,名在黜中,次公召而谓之曰:“子之祖先,勋在王府,岂限常格。

bìng yōu zhì ér qiǎn zhī

”并优秩而遣之。

gǎi shàng shū zuǒ chéng ēn gù pō hòu

改尚书左丞,恩顾颇厚。

shàng fāng mìng wèi xiāng yǐ mìng hàn lín xué shì wáng yá cǎo zhào

上方命为相,已命翰林学士王涯草诏。

shí huái yí sù bīng suì jiǔ cì gōng lèi shū qǐng ba

时淮夷宿兵岁久,次公累疏请罢。

huì yǒu jié shū zhì xiāng zhào fāng chū xiàn zōng lìng zhuī zhī

会有捷书至,相诏方出,宪宗令追之。

suì chū wèi huái nán jié dù shǐ jiǎn jiào gōng bù shàng shū jiān yáng zhōu dà dū du fǔ zhǎng shǐ yù shǐ dài fū

遂出为淮南节度使、检校工部尚书,兼扬州大都督府长史、御史大夫。

yuán hé shí sān nián shí yuè shòu dài guī cháo dào cì bìng zú

元和十三年十月,受代归朝,道次病卒。

zèng tài zǐ shǎo bǎo nián liù shí liù shì yuē jìng

赠太子少保,年六十六,谥曰敬。

cì gōng zì shǎo rù shì lì dà liáo jié cāo qū shàng shǐ zhōng rú yī wèi zhòng tuī zhòng

次公自少入仕,历大寮,节操趋尚,始终如一,为众推重。

zi zhū dēng jìn shì dì shàng xiàn zōng nǚ lín zhēn gōng zhǔ

子洙,登进士第,尚宪宗女临真公主。

lèi guān zhì jǐ shì zhōng fù mǎ dū wèi gōng bù shì láng

累官至给事中、驸马都尉、工部侍郎。

zhèng yīn zì wén míng

郑𬘡,字文明。

fù xiàn chí zhōu cì shǐ

父羡,池州刺史。

yīn shǎo yǒu qí zhì hào xué shàn zhǔ wén

𬘡少有奇志,好学,善属文。

dà lì zhōng yǒu rú xué gāo míng rú zhāng cān jiǎng yì yáng wǎn cháng gǔn jiē xiāng zhī zhòng

大历中,有儒学高名如张参、蒋乂、杨绾、常衮,皆相知重。

yīn zhuó jìn shì dì dēng hóng cí kē shòu mì shū shěng jiào shū láng hù xiàn wèi

𬘡擢进士第,登宏词科,授秘书省校书郎、鄠县尉。

zhāng yán shǎng zhèn xi chuān pì wéi shū jì rù chú bǔ quē qǐ jū láng jiān shǐ zhí

张延赏镇西川,辟为书记,入除补阙、起居郎,兼史职。

wú jǐ zhuó wèi hàn lín zhuǎn sī xūn yuán wài láng zhī zhì gào

无几, 擢为翰林,转司勋员外郎、知制诰。

dé zōng cháo zài nèi zhí shí sān nián xiǎo xīn jīng qiān shàng yù zhī pō hòu

德宗朝,在内职十三年,小心兢谦,上遇之颇厚。

zhēn yuán mò dé zōng yàn jià shùn zōng chū jí wèi yí zhào bù shí xuān xià

贞元末,德宗晏驾,顺宗初即位,遗诏不时宣下。

yīn yǔ tóng liè wèi cì gōng mì shēn zhèng lùn zhōng rén bù gǎn wéi

𬘡与同列卫次公密申正论, 中人不敢违。

jí wáng pī wáng shū wén péng dǎng shàn quán zhī jì yīn yòu néng shǒu dào zhōng lì

及王伾、王叔文朋党擅权之际,𬘡又能守道中立。

xiàn zōng jiān guó qiān zhōng shū shè rén yī qián xué shì

宪宗监国,迁中书舍人,依前学士。

é bài zhōng shū shì láng píng zhāng shì jiā jí xián diàn dà xué shì zhuàn mén xià shì láng hóng wén guǎn dà xué shì

俄拜中书侍郎、平章事,加集贤殿大学士,转门下侍郎、弘文馆大学士。

xiàn zōng chū lì jīng qiú lǐ yīn yǔ dù huáng cháng tóng dāng guó bǐng

宪宗初,励精求理,𬘡与杜黄裳同当国柄。

huáng cháng duō suǒ guān jué shǒu jiàn yì zhū huì lín zhǎn liú pì jí tā zhì zhì

黄裳多所关决,首建议诛惠琳、斩刘辟及他制置。

yīn qiān mò duō wú suǒ shì yóu shì biǎn zhì wèi tài zǐ bīn kè

𬘡谦默多无所事,由是贬秩为太子宾客。

chū wèi lǐng nán jié dù guān chá děng shǐ guǎng zhōu cì shǐ jiǎn jiào lǐ bù shàng shū

出为岭南节度观察等使、 广州刺史、检校礼部尚书。

yǐ lián zhèng chēng

以廉政称。

wèi gōng bù shàng shū zhuǎn tài cháng qīng yòu wèi tóng zhōu cì shǐ zhǎng chūn gōng shǐ gǎi dōng dōu liú shǒu

为工部尚书,转太常卿,又为同州刺史、长春宫使,改东都留守。

rù lì bīng bù shàng shū xuán wèi hé zhōng jié dù shǐ

入历兵部尚书,旋为河中节度使。

tài hé èr nián rù wèi yù shǐ dài fū jiǎn jiào zuǒ pú yè jiān tài zǐ shǎo bǎo

太和二年,入为御史大夫、 检校左仆射、兼太子少保。

yīn yǐ wén xué jìn tián dàn jiàn lì huá xiǎn chū rù zhōng wài zhě yú sì shí nián

𬘡以文学进,恬淡,践历华显,出入中外者逾四十年。

suǒ jū suī wú hè yì zhī chēng ér shǒu dào dūn dǔ dān yuè fén diǎn yǔ dāng shí bó wén hào gǔ zhī shì wèi jiǎng lùn míng lǐ zhī yóu shí rén jiē yǎng qí qí dé yān

所居虽无赫奕之称,而守道敦笃,耽悦坟典,与当时博闻好古之士,为讲论名理之游,时人皆仰其耆德焉。

jí wén zōng jí wèi yǐ nián lì shuāi mào lèi biǎo chén qǐ suì yǐ tài zi tài fù zhì shì

及文宗即位,以年力衰耄,累表陈乞,遂以太子太傅致仕。

sān nián shí yuè zú nián qī shí bā zèng sī kōng shì yuē xuān

三年十月卒,年七十八, 赠司空,谥曰宣。

zi zhī dé

子祗德。

zhī dé zi hào dēng jìn shì dì shǐ shòu hóng wén guǎn jiào shū

祗德子颢,登进士第,始绶弘文馆校书。

qiān yòu shí yí nèi gòng fèng zhào shòu yín qīng guāng lù dà fu qiān qǐ jū láng

迁右拾遗、内供奉,诏授银青光禄大夫,迁起居郎。

shàng xuān zōng nǚ wàn shòu gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi

尚宣宗女万寿公主,拜驸马都尉。

lì shàng shū láng jǐ shì zhōng lǐ bù shì láng

历尚书郎、给事中、礼部侍郎。

diǎn gòng shì èr nián zhèn bá zhì cái zhì jīn chēng zhī

典贡士二年,振拔滞才,至今称之。

qiān xíng bù lì bù shì láng

迁刑部、吏部侍郎。

dà zhōng shí sān nián jiǎn jiào lǐ bù shàng shū hé nán yǐn

大中十三年,检校礼部尚书、河南尹。

hào jū qī lǐ yǒu qì dù

颢居戚里,有器度。

dà zhōng shí ēn zé wú duì

大中时,恩泽无对。

jí xuān zōng qì dài zhuī gǎn ēn yù cháng wèi shī xù yuē qù nián shòu chāng jié fù lín dé diàn shàng shòu huí qì yú cháng xīng lǐ dì

及宣宗弃代,追感恩遇,尝为诗序曰: “去年寿昌节,赴麟德殿上寿,回憩于长兴里第。

hūn rán zhòu qǐn mèng yǔ shí shù rén nà liáng yú bié guǎn

昏然昼寝,梦与十数人纳凉于别馆。

guǎn yǔ xiāo sǎ xiāng yǔ lián jù

馆宇萧洒,相与联句。

yǔ wéi shù lián tóng yóu shén chēng shǎng

予为数联,同游甚称赏。

jì wù bù quán jì zhū lián wéi shěng shí zì yún shí mén wù lù bái yù diàn méi tái qīng nǎi shū zhī yú yíng

既寤,不全记诸联,唯省十字云‘石门雾露白,玉殿莓苔青’,乃书之于楹。

sī guài yǔ bù xiáng bù gǎn yán yú rén

私怪语不祥,不敢言于人。

bù shù rì xuān zōng bù yù fèi cháo huì jí gōng chē shàng xiān fāng wù qí shì

不数日, 宣宗不豫,废朝会,及宫车上仙,方悟其事。

zhuī wéi gù yù xù shí mén zhī jù wèi shí yùn yún jiān suì liú hóng jié guī xuān chū jìn jiōng

追惟顾遇,续石门之句为十韵云: ‘间岁流虹节,归轩出禁扃。

bēn bō táo wèi jǐng xiāo sǎ mèng shū tíng

奔波陶畏景,萧洒梦殊庭。

jìng xiàng fēi céng dào chóng yán xī wèi jīng

境象非曾到,崇严昔未经。

rì chē wū liǎn yì fēng dòng hè piāo líng

日车乌敛翼,风动鹤飘翎。

yì yuàn rén zhēng jí liáng tái bǐ bù tíng

异苑人争集,凉台笔不停。

shí mén wù lù bái yù diàn méi tái qīng

石门雾露白,玉殿莓苔青。

ruò fěi zāi xiān zhào hé dāng sī rù míng

若匪灾先兆,何当思入冥。

yù lǜ xū zhàng mǎ huá gài fù yún tíng

御鑢虚仗马,华盖负云亭。

bái rì chéng qiān gǔ jīn téng bì jiǔ líng

白日成千古,金滕閟九龄。

xiǎo chén āi jué bǐ hú shàng qì qīng píng

小臣哀绝笔,湖上泣青萍。

wèi jǐ hào yì zú

’”未几,颢亦卒。

wéi chù hòu zì dé zài jīng zhào rén

韦处厚,字德载,京兆人。

fù wàn jiān chá yù shǐ wèi jīng nán jié dù cān móu

父万,监察御史,为荆南节度参谋。

chù hòu běn míng chún bì xiàn zōng huì gǎi míng chù hòu

处厚本名淳, 避宪宗讳,改名处厚。

yòu yǒu zhì xìng shì jì mǔ yǐ xiào wén

幼有至性,事继母以孝闻。

jū fù mǔ yōu lú yú mù cì

居父母忧,庐于墓次。

jì miǎn sàng yóu cháng ān

既免丧, 游长安。

tōng wǔ jīng bó lǎn shǐ jí ér wén sī shàn yì

通《五经》,博览史籍,而文思赡逸。

yuán hé chū dēng jìn shì dì yīng xián liáng fāng zhèng zhuó jū yì děng shòu mì shū shěng jiào shū láng

元和初,登进士第,应贤良方正,擢居异等,授秘书省校书郎。

péi jì yǐ zǎi xiàng jiān xiū guó shǐ zòu yǐ běn guān chōng zhí guǎn gǎi xián yáng xiàn wèi qiān yòu shí yí bìng jiān shǐ zhí

裴垍以宰相监修国史,奏以本官充直馆,改咸阳县尉,迁右拾遗,并兼史职。

xiū dé zōng shí lù wǔ shí juǎn shàng zhī shí chēng xìn shǐ

修《德宗实录》五十卷上之,时称信史。

zhuǎn zuǒ bǔ quē lǐ bù kǎo gōng èr yuán wài

转左补阙、礼部考功二员外。

zǎo wéi zǎi xiàng wéi guàn zhī suǒ zhòng shí guàn zhī yǐ yì bīng bù hé zhǐ chū guān chù hòu zuò yǒu shàn chū wèi kāi zhōu cì shǐ

早被宰相韦贯之看重,此时韦贯之因军事主张不合圣旨而出朝任职,韦处厚同他相友善即受牵连,出任开州刺史。

rù bài hù bù láng zhōng é yǐ běn guān zhī zhì gào

入拜户部郎中,俄以本官知制诰。

mù zōng yǐ qí xué yǒu shī fǎ zhào rù hàn lín wèi shì jiǎng xué shì huàn jiàn yì dài fū gǎi zhōng shū shè rén shì jiǎng rú gù

穆宗以其学有师法,召入翰林,为侍讲学士,换谏议大夫,改中书舍人,侍讲如故。

shí zhāng píng shū yǐ biàn nìng huī xié tā mén jié jìn zì jīng zhào shǎo yǐn wèi hóng lú qīng pàn dù zhī bù shù yuè xuān shòu hù bù shì láng

时张平叔以便佞诙谐,他门捷进,自京兆少尹为鸿胪卿、判度支,不数月,宣授户部侍郎。

píng shū yǐ zhēng lì zhōng mù zōng yì yù xī dà rèn

平叔以征利中穆宗意,欲希大任。

yǐ què yán jiù fǎ wèi bì nián shēn yù guān zì tiào yán kě fù guó qiáng bīng quàn nóng jī huò shū lì hài shí bā tiáo

以榷盐旧法,为弊年深,欲官自粜盐,可富国强兵,劝农积货,疏利害十八条。

zhào xià qí zòu lìng gōng qīng yì

诏下其奏,令公卿议。

chù hòu kàng lùn bù kě yǐ píng shū tiáo zòu bù zhōu jīng lǜ wèi jǐn yǐ wéi lì zhě fǎn hài wèi jiǎn zhě zhì fán nǎi qǔ qí tiáo mù yóu bù kě zhě fā shí nán yǐ jí zhī

处厚抗论不可, 以平叔条奏不周,经虑未尽,以为利者返害,为简者至烦,乃取其条目尤不可者, 发十难以诘之。

shí píng shū qīng qiǎo yǒu ēn zì wèi yán wú bù yǔn

时平叔倾巧有恩,自谓言无不允。

jí chù hòu tiáo jiàn bó zòu mù zōng chēng shàn lìng shì píng shū

及处厚条件驳奏,穆宗称善,令示平叔。

píng shū cí qū wú yǐ dá qí shì suì qǐn

平叔词屈无以答,其事遂寝。

chù hòu yǐ yòu zhǔ huāng dài bù qīn zhèng wù jì jū nà huì zhī de yi yǒu yǐ qǐ dǎo xìng líng nǎi quán zé jīng yì yā yán yǐ lèi xiāng cóng wèi èr shí juǎn wèi zhī liù jīng fǎ yán xiàn zhī

处厚以幼主荒怠,不亲政务,既居纳诲之地,宜有以启导性灵,乃铨择经义雅言,以类相从,为二十卷,谓之《六经法言》,献之。

xī yǐ zēng bó yín qì réng cì jīn zǐ

锡以缯帛银器,仍赐金紫。

yǐ xiàn zōng shí lù wèi chéng zhào chù hòu yǔ lù suí jiān chōng shǐ guǎn xiū zhuàn

以《宪宗实录》未成,诏处厚与路随兼充史馆修撰。

shí lù wèi chéng xǔ èr rén fēn rì rù nèi réng fàng cháng cān

实录未成,许二人分日入内, 仍放常参。

chù hòu é yòu quán bīng bù shì láng

韦处厚随即又代理兵部侍郎。

jìng zōng sì wèi li féng jí yòng shì sù è li shēn nǎi gòu chéng qí zuì huò jiāng bù cè

敬宗嗣位,李逢吉用事,素恶李绅,乃构成其罪,祸将不测。

chù hòu yǔ shēn jiē yǐ gū jìn tóng nián jìn shì xīn pō shāng zhī nǎi shàng shū yuē

处厚与绅皆以孤进,同年进士,心颇伤之,乃上疏曰:

chén qiè wén péng dǎng yì lùn yǐ li shēn biǎn chù shàng qīng

臣窃闻朋党议论,以李绅贬黜尚轻。

chén shòu ēn zhì shēn zhí bèi gù wèn shì guān shèng dé bù hé bù yán

臣受恩至深,职备顾问,事关圣德,不合不言。

shēn xiān cháo jiǎng yòng zhuó zài hàn lín wú guò kě shū wú zuì kě lù

绅先朝奖用,擢在翰林,无过可书,无罪可戮。

jīn qún dǎng dé zhì chán jí dà xīng

今群党得志,谗嫉大兴。

xún yú rén qíng jiē shén tàn hài

询于人情,皆甚叹骇。

shī yún qī xī fěi xī chéng shì bèi jǐn

《诗》云:“萋兮菲兮,成是贝锦。

bǐ zèn rén zhě yì yǐ tài shèn

彼谮人者,亦已太甚。

yòu yuē chán yán wǎng jí jiāo luàn sì guó

” 又曰:“谗言罔极,交乱四国。

zì gǔ dì wáng wèi yǒu yuǎn jūn zǐ jìn xiǎo rén ér zhì tài píng zhě

”自古帝王,未有远君子近小人而致太平者。

gǔ rén yún sān nián wú gǎi yú fù zhī dào kě wèi xiào yǐ

古人云:“三年无改于父之道,可谓孝矣。

li shēn shì qián cháo rèn shǐ zòng yǒu zuì qiān yóu yi xǐ xìn dí xiá niàn jiù wàng guò yǐ chéng wú gǎi zhī měi

”李绅是前朝任使,纵有罪愆,犹宜洗衅涤瑕,念旧忘过,以成无改之美。

jīn féng jí mén xià gù lì biàn mǎn cháo xíng qīn huǐ jiā wū hé cí bù yǒu

今逢吉门下故吏,遍满朝行,侵毁加诬,何词不有?

suǒ biǎn rú cǐ yóu wèi tài qīng

所贬如此,犹为太轻。

gài zēng shēn yǒu tóu zhù zhī yí xiān shī yǒu shí chén zhī jiè

盖曾参有投杼之疑,先师有拾尘之戒。

fú wàng bì xià duàn zì shèng lǜ bù huò jiān xié zé tiān xià xìng shèn

伏望陛下断自圣虑, 不惑奸邪,则天下幸甚!

jiàn zhōng zhī chū shān dōng xiàng huà zhī yuán zǎi xiàng péng dǎng shàng fù cháo tíng

建中之初,山东向化,只缘宰相朋党,上负朝廷。

yáng yán wèi yuán zài fù chóu lú qǐ wèi liú yàn bào yuàn bīng lián huò jié tiān xià bù píng

杨炎为元载复雠,卢杞为刘晏报怨,兵连祸结,天下不平。

fú qǐ shèng míng chá chén yú kěn

伏乞圣明,察臣愚恳。

dì wù qí shì shēn de jiǎn sǐ biǎn duān zhōu sī mǎ

帝悟其事,绅得减死,贬端州司马。

chù hòu zhèng bài bīng bù shì láng xiè ēn yú sāi zhèng diàn

处厚正拜兵部侍郎,谢恩于思政殿。

shí zhāo mǐn kuáng cī lǚ chū tián yóu

时昭愍狂恣,屡出畋游。

měi yuè zuò cháo bù sān sì rì

每月坐朝不三四日。

chù hòu yīn xiè cóng róng zòu yuē chén yǒu dà zuì fú qǐ miàn shǒu

处厚因谢,从容奏曰:“臣有大罪,伏乞面首。

dì yuē hé yě

”帝曰:“何也?

chù hòu duì yuē chén qián wèi jiàn guān bù néng xiān cháo sǐ jiàn zòng xiān shèng hǎo tián jí sè yǐ zhì bù shòu chén hé dāng zhū

”处厚对曰: “臣前为谏官,不能先朝死谏,纵先圣好畋及色,以至不寿,臣合当诛。

rán suǒ yǐ bù sǐ jiàn zhě yì wèi bì xià cǐ shí zài chūn gōng nián yǐ shí wǔ

然所以不死谏者,亦为陛下此时在春宫,年已十五。

jīn zé bì xià huáng zǐ shǐ yī suì yǐ chén ān dé gèng bì sǐ wáng zhī zhū

今则陛下皇子始一岁矣,臣安得更避死亡之诛?

shàng shēn gǎn wù qí yì cì jǐn cǎi yī bǎi pǐ yín qì sì shì

”上深感悟其意,赐锦彩一百匹、银器四事。

bǎo lì yuán nián sì yuè qún chén shàng zūn hào yù diàn shòu cè sì shè

宝历元年四月,群臣上尊号,御殿受册肆赦。

li féng jí yǐ li shēn zhī gù suǒ zhuàn shè wén dàn yún zuǒ jiàng guān yǐ jīng liàng yí zhě yǔ liàng yí bù yán wèi liàng yí zhě gài yù shēn bù shòu ēn lì

李逢吉以李绅之故,所撰赦文但云左降官已经量移者与量移,不言未量移者,盖欲绅不受恩例。

chù hòu shàng shū yuē fú jiàn shè wén jié mù zhōng zuǒ jiàng guān yǒu bù gāi ēn zé zhě

处厚上疏曰:“伏见赦文节目中,左降官有不该恩泽者。

zài yòu zhī tǐ yǒu suǒ wèi hóng

在宥之体,有所未弘。

chén wén wù yì jiē yán féng jí kǒng li shēn liàng yí gù yǒu cǐ jié

臣闻物议皆言逢吉恐李绅量移,故有此节。

ruò rú cǐ zé yìng shì jìn nián liú biǎn guān yīn li shēn yī rén jiē bù dé liàng yí

若如此,则应是近年流贬官,因李绅一人皆不得量移。

shì tǐ zhì dà qǐ gǎn bù yán

事体至大,岂敢不言?

li shēn xiān cháo jiǎng rèn céng zài nèi tíng zì jīng biǎn guān wèi méng ēn yòu

李绅先朝奖任,曾在内廷,自经贬官,未蒙恩宥。

gǔ rén yún rén jūn dāng jì rén zhī gōng wàng rén zhī guò

古人云:‘人君当记人之功,忘人之过。

guǎn zhòng jū qiú qí huán jǔ wèi guó xiāng

’管仲拘囚,齐桓举为国相;

yě cháng léi xiè zhòng ní xuǎn wèi mì qīn

冶长缧绁,仲尼选为密亲。

yǒu zuì yóu yi dí dàng wú gū qǐ kě zhōng lèi

有罪犹宜涤荡,无辜岂可终累?

kuàng hóng míng dà hào cè lǐ zhòng yí tiān dì bǎi líng zhī suǒ jiàn lín yì zhào bā hóng zhī suǒ zhān dài

况鸿名大号,册礼重仪,天地百灵之所鉴临,亿兆八纮之所瞻戴。

ēn zé bù guǎng shí fēi suǒ yi

恩泽不广,实非所宜。

chén yǔ féng jí sù wú chóu xián yǔ li shēn běn fēi qīn dǎng suǒ lùn zhě quán dà tǐ suǒ chén zhě zài zhì gōng fú qǐ shèng cí chá chén gān dǎn

臣与逢吉素无雠嫌,与李绅本非亲党,所论者全大体,所陈者在至公,伏乞圣慈察臣肝胆。

tǎng méng yǔn xǔ réng wàng xuān fù zǎi chén yīng jìn nián zuǒ jiàng guān bìng biān rù shè tiáo lìng zhǔn jiù lì de liàng yí jìn chù

倘蒙允许,仍望宣付宰臣,应近年左降官,并编入赦条,令准旧例,得量移近处。

dì lǎn zòu qí shì nǎi zhuī gǎi shè wén shēn fāng zhān ēn lì

”帝览奏其事,乃追改赦文,绅方沾恩例。

chù hòu wèi hàn lín chéng zhǐ xué shì měi lì shì cǎo qiè huì shèng zhǐ

处厚为翰林承旨学士,每立视草,惬会圣旨。

cháng fèng jí mìng yú xuān zhōu zhēng yīng zhì jí yáng yì liǎng zhè suǒ qí wén líng jǐn jiē kàng shū bù fèng mìng qiě yǐn qián shí shè shū wèi zhèng dì jiē kě qí zòu

常奉急命于宣州征鹰鸷及杨、 益、两浙索奇文绫锦,皆抗疏不奉命,且引前时赦书为证,帝皆可其奏。

bǎo lì jì nián jí biàn zhōng qǐ

宝历季年,急变中起。

wén zōng dǐ suí nèi nán zhào mìng jiāng jiàng wèi yǒu suǒ dìng

文宗底绥内难,诏命将降,未有所定。

chù hòu wén nán bēn fù chāng yán yuē chūn qiū zhī fǎ dà yì miè qīn nèi è bì shū yǐ míng nì shùn

处厚闻难奔赴, 昌言曰:“《春秋》之法,大义灭亲,内恶必书,以明逆顺。

zhèng míng tǎo zuì yú yì hé xián

正名讨罪,于义何嫌?

ān kě yī wéi yǒu suǒ bì huì

安可依违,有所避讳!

suì fèng fān jiào xíng yān

”遂奉籓教行焉。

shì xī zhào mìng zhì zhì jí jiàn zuò lǐ yí bù xiá zé suǒ sī jiē chū yú chù hòu zhī yì

是夕,诏命制置及践祚礼仪,不暇责所司, 皆出于处厚之议。

jí lǐ xíng zhī hòu jiē yè jiù zhāng

及礼行之后,皆叶旧章。

yǐ zuǒ mìng gōng xuán bài zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jiān xiū guó shǐ jiā yín qīng guāng lù dài fu jìn jué líng chāng jùn gōng

以佐命功,旋拜中书侍郎、同中书门下平章事、监修国史,加银青光禄大夫,进爵灵昌郡公。

chù hòu zài xiàng wèi wu zài jì shí bù wéi shēn jì

处厚在相位,务在济时,不为身计。

zhōng wài bǔ shòu xián de qí yi

中外补授,咸得其宜。

chū zhēn yuán zhōng zǎi xiàng qí kàng zòu jiǎn rǒng yuán ba zhū zhōu bié jià qí zài jīng bǎi sī dāng rù bié jià zhě duō chù zhī cháo liè

初,贞元中,宰相齐抗奏减冗员,罢诸州别驾,其在京百司,当入别驾者,多处之朝列。

yuán hé yǐ lái liǎng hé yòng bīng piān pí lì gōng zhě wǎng wǎng zhuó zài zhōu xíng

元和以来,两河用兵,偏裨立功者,往往擢在周行。

lǜ yǐ chǔ cǎi wáng guān zá bǔ zhī jiē shèng fú qū cháo zhū zǐ tián yōng

率以储采王官杂补之,皆盛服趋朝,朱紫填拥。

jiǔ cì dāng jìn jí shòu dài xián jū zhě cháng shù shí rén qū zhōng shū jí zǎi xiàng sī dì mó jiān hòu yè fán yú cí yǔ

久次当进,及受代闲居者,常数十人,趋中书及宰相私第,摩肩候谒,繁于辞语。

jí chù hòu bǐng zhèng fù zòu zhì liù xióng shí wàng shí jǐn sān shí sì zhōu bié jià yǐ chù zhī

及处厚秉政,复奏置六雄、十望、十紧、三十四州别驾以处之。

ér qīng liú bù zá cháo zhèng qīng sù

而清流不杂,朝政清肃。

wén zōng qín yú tīng zhèng rán fú yú jué duàn zǎi xiàng zòu shì de qǐng wǎng wǎng zhōng biàn

文宗勤于听政,然浮于决断,宰相奏事得请,往往中变。

chù hòu cháng dú lùn zòu yuē bì xià bù yǐ chén děng bù xiào yòng wèi zǎi xiàng cān yì dà zhèng

处厚常独论奏曰: “陛下不以臣等不肖,用为宰相,参议大政。

fán yǒu zòu qǐng chū méng tīng nà xún yì shèng huái

凡有奏请,初蒙听纳,寻易圣怀。

ruò chū zì chén zhōng jí shì chén děng bù xìn

若出自宸衷,即示臣等不信;

ruò chū yú hèng yì chén děng hé míng dǐng sī

若出于横议,臣等何名鼎司?

qiě péi dù yuán xūn sù dé lì fǔ sì cháo zī zī jié chéng rén wàng suǒ shǔ bì xià gù yi qīn zhòng

且裴度元勋宿德,历辅四朝,孜孜竭诚,人望所属,陛下固宜亲重。

dòu yì zhí liáng hòu zhōng shì xiān cháo bì xià gù dāng wěi xìn

窦易直良厚,忠事先朝,陛下固当委信。

wēi chén cái báo shǒu méng bì xià zhuó yòng fēi chū tā mén yán jì bù cóng chén yi xiān tuì

微臣才薄,首蒙陛下擢用,非出他门,言既不从,臣宜先退。

jí qū xià zài bài chén qǐ

”即趋下再拜陈乞。

shàng jué rán yuē hé zhì cǐ yé

上矍然曰:“何至此耶!

qīng zhī zhì yè zhèn sù zì zhī dēng yōng zuò fǔ bǎi zhí sī jǔ

卿之志业,朕素自知,登庸作辅,百职斯举。

zòng zhèn yǒu suǒ shī ān kě jù cí yǐ zhāng wú báo dé

纵朕有所失, 安可遽辞,以彰吾薄德?

chù hòu xiè zhī ér qù chū yán yīng mén fù lìng zhào hái

”处厚谢之而去,出延英门,复令召还。

wèi yuē fán qīng suǒ yù yán bìng yi qǐ lùn

谓曰:“凡卿所欲言,并宜启论。

chù hòu yīn duì zhāng shàn dàn è guī zhī fǎ zhì fán shù bǎi yán

”处厚因对彰善瘅恶,归之法制,凡数百言。

yòu péi dù xūn gāo wàng zhòng wéi rén jìn xīn qiē zhí yi jiǔ rèn kě zhuàng guó wēi

又裴度勋高望重, 为人尽心切直,宜久任,可壮国威。

dì jiē tīng nà

帝皆听纳。

zì shì zǎi chén fū zòu rén bù gǎn hèng yì

自是宰臣敷奏,人不敢横议。

é ér cāng zhōu li tóng jié pàn cháo tíng jiā bīng

俄而沧州李同捷叛,朝廷加兵。

wèi bó shǐ xiàn chéng zhōng huái xiàng bèi péi dù yǐ sù jiù zì rèn dài xiàn chéng yú bù yí

魏博史宪诚,中怀向背,裴度以宿旧自任,待宪诚于不疑。

cháng qiǎn qīn lì qǐng shì zhì zhōng shū

尝遣亲吏请事至中书。

chù hòu wèi yuē jìn gōng yǐ bǎi kǒu yú shàng qián bǎo ěr shǐ zhǔ chù hòu zé bù rán dàn yǎng sì suǒ wéi zì yǒu cháo diǎn ěr

处厚谓曰:“晋公以百口于上前保尔使主,处厚则不然,但仰俟所为,自有朝典耳。

xiàn chéng wén zhī dà jù zì cǐ shū jié jìng yǒu gōng yú cāng zhōu

”宪诚闻之大惧,自此输竭,竟有功于沧州。

yòu cháng yǐ lǐ cái zhì yòng wèi guó zhī běn zhuàn tài hé guó jì èr shí juǎn yǐ xiàn

又尝以理财制用为国之本,撰《太和国计》二十卷以献。

li zài yì lèi pò cāng zhèn liǎng jūn bīng shì měi yǒu fú zhí duō qiǎn kū tī

李载义累破沧、镇两军, 兵士每有俘执,多遣刳剔。

chù hòu yǐ shū yù zhī zài yì shēn rán qí zhǐ

处厚以书喻之,载义深然其旨。

zì cǐ cāng zhèn suǒ huò shēng kǒu pèi lì yuǎn dì qián hòu quán huó shù bǎi qiān rén

自此沧、镇所获生口, 配隶远地,前后全活数百千人。

chù hòu jū jiā xún yì rú bù kè rèn

处厚居家循易,如不克任。

zhì yú tíng zhèng fū qǐ jí yù xiá dài xū lì jìn què nì rán bù kě duó

至于廷诤敷启,及驭辖待胥吏,劲确嶷然不可夺。

zhì zhuàng fēi kuí wěi rú shén nuò zhě

质状非魁伟,如甚懦者;

ér shù liáo qǐng shì wèi tì xiāng gù suī yǔ yǔ yí guǐ bù gǎn sī yè

而庶僚请事,畏惕相顾,虽与语移晷,不敢私谒。

jí yú yòng cái kù shì wén xué

急于用才,酷嗜文学。

cháng bìng qián gǔ yǒu yǐ fú yì zuò fèi zhě gù tuī zé qún cái wǎng wǎng qì xiá lù yòng yì wéi shí suǒ jī

尝病前古有以浮议坐废者,故推择群材,往往弃瑕录用,亦为时所讥。

yǎ xìn shì shì yīn guǒ wǎn nián yóu shén

雅信释氏因果,晚年尤甚。

jù shū yú wàn juàn duō shǒu zì kān xiào

聚书逾万卷,多手自刊校。

fèng zhào xiū yuán hé shí lù wèi jué bǐ qí tǒng lì qǔ shě jiē chù hòu chuàng qǐ yān

奉诏修《元和实录》, 未绝笔,其统例取舍,皆处厚创起焉。

tài hé èr nián shí èr yuè yīn yán yīng zòu duì zào xī zhī jì hū zòu chén bìng zuò jù tuì

太和二年十二月,因延英奏对,造膝之际, 忽奏“臣病作”,遽退。

wén zōng mìng zhòng guān fú chū guī dì yī xī ér zú nián wǔ shí liù zèng sī kōng

文宗命中官扶出,归第一夕而卒,年五十六,赠司空。

chù hòu dāng guó bǐng èr zhōu suì qǐ wò zhī móu pō xié shí yù xián gòng xī zhī

处厚当国柄二周岁,启沃之谋,颇协时誉,咸共惜之。

cuī qún zì dūn shī qīng hé wǔ chéng rén shān dōng zhe xìng

崔群,字敦诗,清河武城人,山东著姓。

shí jiǔ dēng jìn shì dì yòu zhì cè dēng kē shòu mì shū shěng xiào shū láng lèi qiān yòu bǔ quē

十九登进士第,又制策登科,授秘书省校书郎,累迁右补阙。

yuán hé chū zhào wèi hàn lín xué shì lì zhōng shū shè rén

元和初,召为翰林学士,历中书舍人。

qún zài nèi zhí cháng yǐ dǎng yán zhèng lùn wén yú shí

群在内职,常以谠言正论闻于时。

xiàn zōng jiā shǎng jiàng xuān zhǐ yún zì jīn hòu xué shì jìn zhuàng bìng qǔ cuī qún lián shǔ rán hòu jìn lái

宪宗嘉赏,降宣旨云:“自今后学士进状,并取崔群连署,然后进来。

qún yǐ jìn mì zhī sī dòng wèi gù shì zì ěr xué shì huò è zhí chǒu zhèng zé qí xià xué shì wú yóu shàng yán

”群以禁密之司,动为故事,自尔学士或恶直丑正,则其下学士无由上言。

qún jiān bù fèng zhào sān shū lùn zòu fāng yǔn

群坚不奉诏,三疏论奏方允。

yuán hé qī nián huì zhāo tài zǐ hōng mù zōng shí wéi suì wáng xiàn zōng yǐ lǐ wáng jū zhǎng yòu duō nèi zhù jiāng jiàn chǔ èr mìng qún yǔ lǐ wáng zuò ràng biǎo

元和七年,惠昭太子薨,穆宗时为遂王,宪宗以澧王居长,又多内助,将建储贰,命群与澧王作让表。

qún shàng yán yuē dà fán jǐ hé dāng zhī zé yǒu chén ràng zhī yí

群上言曰:“大凡己合当之,则有陈让之仪;

jǐ bù hé dāng yīn hé jù yǒu ràng biǎo

己不合当, 因何遽有让表?

jīn suì wáng dí cháng suǒ yí zhèng wèi qīng gōng

今遂王嫡长,所宜正位青宫。

jìng cóng qí zòu

”竟从其奏。

shí wèi bó jié dù shǐ tián jì ān jìn juàn wǔ qiān pǐ chōng zhù xiū kāi yè sì

时魏博节度使田季安进绢五千匹,充助修开业寺。

qún yǐ wéi shì shí wú míng tǐ yóu bù kě qǐng zhǐ qí suǒ jìn

群以为事实无名,体尤不可,请止其所进。

qún qián hòu suǒ lùn duō qiè zhǐ wú bù tīng nà

群前后所论多惬旨,无不听纳。

qiān lǐ bù shì láng xuǎn bá cái xíng xián wèi gōng dāng

迁礼部侍郎,选拔才行,咸为公当。

zhuǎn hù bù shì láng

转户部侍郎。

èr nián qī yuè bài zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

二年七月,拜中书侍郎、同中书门下平章事。

shí sì nián zhū li shī dào shàng gù wèi zǎi chén yuē li shī gǔ suī zì xí zǔ fù rán cháo tíng dài zhī shǐ zhōng

十四年,诛李师道,上顾谓宰臣曰:“李师古虽自袭祖父,然朝廷待之始终。

qí qī yú shī dào jí sǎo shū yě suī yún nì zú ruò liàng zuì qīng zhòng yì yi jiàng děng

其妻于师道即嫂叔也,虽云逆族,若量罪轻重,亦宜降等。

yòu li zōng shì suī dǐ yán xiàn qí qíng bǐ zhī dà nì yì yǒu bù tóng

又李宗奭虽抵严宪,其情比之大逆,亦有不同。

qí qī shì zú yě jīn qí zǐ nǚ jù zài yè tíng yú fǎ jiē shì shāo shēn

其妻士族也, 今其子女俱在掖廷,于法皆似稍深。

qīng děng liú yì fǒu

卿等留意否?

qún duì yuē shèng qíng rén cè zuì zhǐ yuán xiōng

”群对曰:“圣情仁恻,罪止元凶。

qí qī jìn shǔ tǎng huò kuān yòu shí hé hóng xù zhī dào

其妻近属,倘获宽宥,实合弘煦之道。

yú shì shī gǔ qī péi shì nǚ yi niang zhào chū yú shān zhōu ān zhì

”于是师古妻裴氏、女宜娘,诏出于邓州安置。

zōng shì qī wéi shì jí nán nǚ xiān méi yè tíng bìng shì fàng

宗奭妻韦氏及男女,先没掖廷,并释放;

qí nú bì zī huò jiē fù cì zhī

其奴婢、资货皆复赐之。

yòu yán tiě fú jiàn yuàn guān quán zhǎng rú zuò zāng zhào fù jīng zhào fǔ jué shā

又盐铁福建院官权长孺坐赃,诏付京兆府决杀。

zhǎng rú mǔ liú shì qiú āi yú zǎi xiàng qún yīn rù duì yán zhī

长孺母刘氏求哀于宰相,群因入对言之。

xiàn zōng mǐn qí mǔ mào nián nǎi yuē zhèn jiāng qū fǎ shè zhǎng rú hé rú

宪宗愍其母耄年,乃曰:“朕将屈法赦长孺何如?

qún yuē bì xià rén cè jí shè zhī dāng sù lìng zhōng shǐ xuān yù

”群曰:“陛下仁恻即赦之,当速令中使宣谕。

rú dài zhèng chì jí wú jí yě

如待正敕,即无及也。

zhǎng rú jìng de miǎn sǐ cháng liú

”长孺竟得免死长流。

qún zhī qǐ zòu píng shù duō cǐ lèi yě

群之启奏平恕,多此类也。

shí xiàn zōng jí yú dàng kòu pō jiǎng jù liǎn zhī chén

时宪宗急于荡寇,颇奖聚敛之臣。

gù fān fǔ yóu shì xī zhǐ wǎng wǎng jùn shí mù wéi jìn fèng

故籓府由是希旨,往往捃拾,目为进奉。

chù zhōu cì shǐ miáo jì jìn xiàn yú qián qī qiān guàn qún yì yǐ wéi wéi zhào shòu zhī zé shī xìn yú tiān xià qǐng què cì běn zhōu dài pín xià zū shuì

处州刺史苗稷进羡余钱七千贯,群议以为违诏,受之则失信于天下,请却赐本州,代贫下租税。

shí lùn měi zhī

时论美之。

dù zhī shǐ huáng fǔ bó yīn jié quán xìng yǐ qiú zǎi xiàng qún lèi shū qí jiān xié

度支使皇甫钅甫寸暗地交结权要宠贵,以求宰相之位。

cháng yīn duì miàn lùn yǔ jí tiān bǎo kāi yuán zhōng shì qún yuē ān wēi zài chū lìng cún wáng xì suǒ rèn

尝因对面论,语及天宝、 开元中事,群曰:“安危在出令,存亡系所任。

xuán zōng yòng yáo chóng sòng jǐng zhāng jiǔ líng hán xiū li yuán hóng dù xiān zé lǐ

玄宗用姚崇、宋璟、张九龄、韩休、 李元纮、杜暹则理;

yòng lín fu yáng guó zhōng zé luàn

用林甫、杨国忠则乱。

rén jiē yǐ tiān bǎo shí wǔ nián lù shān zì fàn yáng qǐ bīng shì lǐ luàn fēn shí chén yǐ wéi kāi yuán èr shí nián ba xián xiàng zhāng jiǔ líng zhuān rèn jiān chén lǐ lín fǔ lǐ luàn zì cǐ yǐ fēn yǐ

人皆以天宝十五年禄山自范阳起兵,是理乱分时,臣以为开元二十年罢贤相张九龄,专任奸臣李林甫,理乱自此已分矣。

yòng rén dé shī suǒ xì fēi xiǎo

用人得失,所系非小。

cí yì jī qiè zuǒ yòu wèi zhī gǎn dòng

”词意激切,左右为之感动。

bó shēn hèn zhī

镈深恨之。

ér xiàn zōng zhōng yòng bó wèi zǎi xiāng

而宪宗终用镈为宰相。

wú hé qún chén yì shàng zūn hào huáng fǔ bó yù jiā xiào dé liǎng zì qún yuē yǒu ruì shèng zé xiào dé zài qí zhōng yǐ

无何,群臣议上尊号,皇甫镈欲加“孝德”两字,群曰:“有睿圣,则孝德在其中矣。

jìng wèi bó suǒ gòu

”竟为镈所构。

xiàn zōng bù lè chū wèi hú nán guān chá dōu tuán liàn shǐ

宪宗不乐,出为湖南观察都团练使。

mù zōng jí wèi zhēng bài lì bù shì láng zhào jiàn bié diàn wèi qún yuē wǒ shēng chǔ wèi zhī qīng wèi yǔ yì

穆宗即位,征拜吏部侍郎,召见别殿,谓群曰:“我升储位,知卿为羽翼。

qún yuē xiān dì zhī yì yuán zài bì xià

” 群曰:“先帝之意,元在陛下。

qīng zhě shòu bì xià huái xi jié dù shǐ chén fèng mìng cǎo zhì qiě yuē néng biàn nán yáng zhī dú yǔn fú dōng hǎi zhī guì

顷者授陛下淮西节度使,臣奉命草制,且曰:‘能辨南阳之牍,允符东海之贵。

ruò bù zhī xiān dì shēn zhǐ chén qǐ gǎn qīng yán

’若不知先帝深旨,臣岂敢轻言?

shù rì bài yù shǐ zhōng chéng

”数日,拜御史中丞。

jiā xún shòu jiǎn jiào bīng bù shàng shū jiān xú zhōu cì shǐ wǔ níng jūn jié dù xú sì háo guān chá děng shǐ

浃旬,授检校兵部尚书,兼徐州刺史、武宁军节度、徐泗濠观察等使。

chū yōu zhèn nì mìng zhào shòu yí zhōu cì shǐ wáng zhì xīng wéi wǔ níng jūn jié dù fù shǐ lǐng xú zhōu bīng tǎo fá

初,幽、镇逆命,诏授沂州刺史王智兴为武宁军节度副使,领徐州兵讨伐。

qún yǐ zhì xìng zǎo de shì xīn biǎo qǐng yīn shòu zhì xìng máo yuè jìng qǐn bù bào

群以智兴早得士心,表请因授智兴旄钺,竟寝不报。

zhì xìng zì hé běi huí gē chéng nèi jiē shì fù xiōng kāi guān yán rù qún wèi zhì xìng suǒ zhú

智兴自河北回戈,城内皆是父兄, 开关延入,群为智兴所逐。

cháo tíng zuò qí shī shǒu shòu mì shū jiān fēn sī dōng dōu

朝廷坐其失守,授秘书监,分司东都。

wèi jǐ gǎi huá zhōu cì shǐ jiān yù shǐ dài fū

未几,改华州刺史、兼御史大夫。

fù gǎi xuān zhōu cì shǐ xī chí děng zhōu dū tuán liàn guān chá děng shǐ zhēng bài bīng bù shàng shū

复改宣州刺史、歙池等州都团练观察等使,征拜兵部尚书。

jiǔ zhī gǎi jiǎn jiào lì bù shàng shū jiāng líng yǐn jīng nán jié dù guān chá shǐ

久之, 改检校吏部尚书、江陵尹、荆南节度观察使。

yú suì gǎi jiǎn jiào yòu pú yè jiān tài cháng qīng

逾岁,改检校右仆射,兼太常卿。

tài hé wǔ nián bài jiǎn jiào zuǒ pú yè jiān lì bù shàng shū

太和五年,拜检校左仆射,兼吏部尚书。

liù nián bā yuè zú nián liù shí yī cè zèng sī kōng

六年八月卒,年六十一,册赠司空。

qún yǒu chōng shi jīng cái wéi shí xián xiàng

群有冲识精裁,为时贤相。

qīng yì yǐ jiǎn sù zhī jié qí zhōng bù jí jué chū

清议以俭素之节,其终不及厥初。

qún nián wèi guàn jǔ jìn shì lù zhì zhī jǔ fǎng yú liáng sù yì qí dēng dì yǒu cái xíng zhě sù yuē cuī qún suī shào nián tā rì bì zhì gōng fǔ

群年未冠举进士, 陆贽知举,访于梁肃,议其登第有才行者,肃曰:“崔群虽少年,他日必至公辅。

guǒ rú qí yán

” 果如其言。

qún dì yú dēng jìn shì guān zhì láng shǔ yǒu lìng míng

群弟于,登进士,官至郎署,有令名。

zǐ chōng yì yǐ wén xué jìn lì sān shǔ zhōng dōng dōu liú shǒu

子充,亦以文学进,历三署,终东都留守。

lù suí zì nán shì qí xiān yáng píng rén

路随,字南式,其先阳平人。

gāo zǔ jié gāo zōng cháo wèi yuè wáng fǔ dōng gé jì jiǔ

高祖节,高宗朝为越王府东阁祭酒。

zēng zǔ wéi shù guān zhì mù zhōu cì shǐ

曾祖惟恕, 官至睦州刺史。

zǔ jùn zhī shì zhōng tài zǐ tōng shì shè rén

祖俊之,仕终太子通事舍人。

fù mì zì ān qī shǎo hào xué tōng wǔ jīng yóu shì shī yì zuǒ shì chūn qiū néng fěng qí zhāng jù jiē jiū shēn zhǐ

父泌,字安期,少好学,通《五经》,尤嗜《诗》、《易》、《左氏春秋》, 能讽其章句,皆究深旨。

bó shè shǐ chuán gōng wǔ yán shī

博涉史传,工五言诗。

xìng duān liàng guǎ yán yǐ xiào tì wén yú zōng zú

性端亮寡言,以孝悌闻于宗族。

jiàn zhōng mò yǐ cháng ān wèi cóng diào jǔ li yì wéi shòu děng shū pàn tóng jū gāo dì mì shòu chéng mén láng

建中末,以长安尉从调,举李益、韦绶等书判同居高第,泌授城门郎。

shǔ dé zōng wéi nán fèng tiān mì shí zài jīng shī qì qī zi qián yì xíng zài suǒ

属德宗违难奉天,泌时在京师,弃妻子潜诣行在所。

yòu cóng xìng liáng zhōu pái kuì jūn ér chū zài wèi liú shǐ suǒ zhōng liè cháng rú xuè

又从幸梁州,排溃军而出,再为流矢所中, 裂裳濡血。

yǐ cè shuō hún jiān jiān shēn zhòng zhī pì wéi cóng shì

以策说浑瑊,瑊深重之,辟为从事。

jiān tǎo huái guāng lèi zòu wèi fù yuán shuài pàn guān jiǎn xiào hù bù láng zhōng jiān yù shǐ zhōng chéng

瑊讨怀光,累奏为副元帅判官、检校户部郎中、兼御史中丞。

hé zhōng píng suí jiān yǔ tǔ bō huì méng yú píng liáng yīn jié méng xiàn fán

河中平,随瑊与吐蕃会盟于平凉,因劫盟陷蕃。

zài jué yù lěi nián qī xīn yú shì shì zhī jiào wèi zàn pǔ suǒ zhòng dài yǐ bīn lǐ zú yú róng lù

在绝域累年,栖心于释氏之教,为赞普所重,待以宾礼,卒于戎鹿。

zhēn yuán shí jiǔ nián tǔ bō yí biān jiāng shū qiú hé

贞元十九年,吐蕃遗边将书求和。

suí āi qì shàng shū yuàn yǔn qí qǐng

随哀泣上疏,愿允其请。

biǎo sān shàng dé zōng mìng zhòng shǐ yù zhǐ

表三上,德宗命中使谕旨。

cháo tíng chéng qí sù zhà sì gèng yào yú hòu xìn qì shù suì bù bào

朝廷惩其宿诈,俟更要于后信,讫数岁不报。

yuán hé zhōng fán shǐ fù kuǎn sāi suí fù wǔ xiàn fēng zhāng qǐng xiū hé hǎo

元和中,蕃使复款塞,随复五献封章,请修和好。

yòu shàng shū yú zǎi zhí āi sù

又上书于宰执哀诉。

péi jì li fān jiē xié lì fū zòu xiàn zōng kě zhī

裴垍、李籓皆协力敷奏,宪宗可之。

mìng cí bù láng zhōng xú fù bào pìn nǎi tè yú zhào zhōng shū píng liáng xiàn fán zhě míng shì lìng guī zhōng guó

命祠部郎中徐复报聘,乃特于诏中疏平凉陷蕃者名氏,令归中国。

tǔ bō yīn fù děng hái qiǎn shǐ lái cháo

吐蕃因复等还,遣使来朝。

suì yǐ mì jí zhèng shū ju zhī sàng yǔ míng jí yí lù zhì cháo yě shāng tàn

遂以泌及郑叔矩之丧与铭及遗录至,朝野伤叹。

xiàn zōng mǐn zhī zèng jiàng zhōu cì shǐ cì juàn èr bǎi pǐ

宪宗悯之,赠绛州刺史, 赐绢二百匹。

zhì zàng rì wěi suǒ zài guān gěi sāng shì

至葬日,委所在官给丧事。

mì lèi zèng tài zǐ shǎo bǎo

泌累赠太子少保。

mì xiàn fán zhī suì suí fāng zài hái tí

泌陷蕃之岁,随方在孩提;

hòu shāo cháng chéng zhī fù zài fán nǎi rì yè tí háo zuò bì xī xiàng zhuàn bù shí ròu mǔ shì yán qí xíng mào xiào xiān jūn suì zhōng shēn bù zhào jìng

后稍长成,知父在蕃,乃日夜啼号,坐必西向,馔不食肉,母氏言其形貌肖先君,遂终身不照镜。

hòu yǐ tōng jīng diào shòu rùn zhōu cān jūn wèi li qí suǒ kùn

后以通经调授润州参军,为李锜所困。

shǐ zhī shì shì suí xiāo rán zuò shì zhōng yī bù jiè yì

使知市事,随翛然坐市中,一不介意。

wéi xià qīng wèi dōng dōu liú shǒu wén ér pì zhī yóu shì shēng míng rì zhèn

韦夏卿为东都留守,闻而辟之,由是声名日振。

yuán hé wǔ nián biān lì yǐ fù zhì

元和五年,边吏以讣至。

suí jū sāng yì yǐ xiào wén

随居丧,益以孝闻。

fú què zhuó bài zuǒ bǔ quē

服阕,擢拜左补阙。

huì li jiàng fěng shàng nà jiàn xiàn zōng huáng dì yuē jiàn guān lù suí wéi chù hòu zhāng shū xiāng jì zhèn cháng shēn yòng qí yán

会李绛讽上纳谏,宪宗皇帝曰:“谏官路随、韦处厚章疏相继,朕常深用其言。

zì shì shí zhě jìng fú yān

” 自是识者敬伏焉。

é qiān qǐ jū láng zhuǎn sī xūn yuán wài láng

俄迁起居郎,转司勋员外郎。

zì bǔ quē zhì sī xūn yuán wài jiē chōng shǐ guǎn xiū zhuàn

自补阙至司勋员外,皆充史馆修撰。

mù zōng jí wèi qiān sī xūn láng zhōng cì fēi yú dài

穆宗即位,迁司勋郎中,赐绯鱼袋。

yǔ wéi chù hòu tóng rù hàn lín wèi shì jiǎng xué shì

与韦处厚同入翰林为侍讲学士。

cǎi sān dài huáng wáng xìng shuāi zhe liù jīng fǎ yán èr shí juǎn zòu zhī

采三代皇王兴衰,著《六经法言》二十卷奏之。

bài jiàn yì dài fū yī qián shì jiǎng xué shì

拜谏议大夫,依前侍讲学士。

jiāng xiū xiàn zōng shí lù fù mìng jiān chōng shǐ zhí

将修《宪宗实录》, 复命兼充史职。

jìng zōng dēng jí bài zhōng shū shè rén hàn lín xué shì réng cì zǐ

敬宗登极,拜中书舍人、翰林学士,仍赐紫。

yǒu yǐ jīn bó xiè chú zhì zhě bì huà ér què zhī yuē wú yǐ gōng shì jiē sī cái yé

有以金帛谢除制者, 必叱而却之曰:“吾以公事接私财耶?

zhōng wú suǒ nà

”终无所纳。

wén zōng jí wèi wéi chù hòu rù xiàng suí dài wèi chéng zhǐ zhuǎn bīng bù shì láng zhī zhì gào

文宗即位,韦处厚入相,随代为承旨,转兵部侍郎、知制诰。

tài hé èr nián chù hòu hōng suí dài wéi xiāng bài zhōng shū shì láng jiā jiān xiū guó shǐ

太和二年,处厚薨,随代为相,拜中书侍郎,加监修国史。

chū hán yù zhuàn shùn zōng shí lù shuō jìn zhōng shì pō qiē zhí nèi guān è zhī wǎng wǎng yú shàng qián yán qí bù shí lèi cháo yǒu zhào gǎi xiū

初,韩愈撰《顺宗实录》,说禁中事颇切直内官恶之,往往于上前言其不实,累朝有诏改修。

jí suí jìn xiàn zōng shí lù hòu wén zōng fù lìng gǎi zhèng yǒng zhēn shí shì suí zòu yuē

及随进《宪宗实录》后,文宗复令改正永贞时事,随奏曰:

chén zuó miàn fèng shèng zhǐ yǐ shùn zōng shí lù pō fēi xiáng shí wěi chén děng zhòng jiā kān zhèng bì rì wén zòu

臣昨面奉圣旨,以《顺宗实录》颇非详实,委臣等重加刊正,毕日闻奏。

chén zì fèng xuān mìng qǔ shǐ běn yù jiā bǐ xuē

臣自奉宣命,取史本欲加笔削。

jìn jiàn wèi wèi qīng zhōu jū cháo jiàn yì dài fū wáng yàn wēi jǐ shì zhōng li gù yán shǐ guān sū jǐng yìn děng gè shàng zhāng shū jù chén kān gǎi fēi shèn pián yí

近见卫尉卿周居巢、谏议大夫王彦威、给事中李固言、 史官苏景胤等各上章疏,具陈刊改非甚便宜。

yòu wén bān háng rú cǐ yì lùn pō zhòng

又闻班行如此议论颇众。

chén fú yǐ shǐ cè zhī zuò quàn jiè suǒ cún shì yǒu dāng shū lǐ yi guī shí

臣伏以史册之作,劝诫所存,事有当书,理宜归实。

pǐ fū měi è shàng bù kě wū rén jūn dé shī wú róng xū zài

匹夫美恶尚不可诬,人君得失无容虚载。

shèng zhǐ yǐ qián jiàn shí lù jì zhēn yuán mò shù shì shāo fēi zhí shí gài chū chuán wén shěn zhī chà chuǎn biàn lìng kān zhèng

圣旨以前件《实录》记贞元末数事,稍非摭实,盖出传闻,审知差舛,便令刊正。

qǐng yīn zuò rì lǚ xíng shèng yán tōng jì qián hòu zhì yú shù sì

顷因坐日,屡形圣言,通计前后,至于数四。

chén jí zōng mǐn sēng rú yì yǐ yǒng zhēn yǐ lái suì yuè zhì jìn jìn zhōng xíng shì zài wài gù nán xiáng zhī

臣及宗闵、僧孺亦以永贞已来,岁月至近,禁中行事,在外固难详知。

bì xià suǒ yán jiē shì jiē yú ěr mù

陛下所言,皆是接于耳目。

jì wén guāi miù yīn shù gǔ jīn yǐn qián shǐ zhí bù yí dào sǎo zhī yán jí dì wǔ lún wō gōng zhī shuō jiē duō cǐ bǐ lèi nán jǐn xìn shū

既闻乖谬,因述古今, 引前史直不疑盗嫂之言,及第五伦挝公之说,皆多此比类,难尽信书。

suǒ jì ruì jiàn xiáng yú tīng yán shēn gōng shèn yú xíng shì

所冀睿鉴详于听言,深宫慎于行事。

chí cǐ bǐ lèi shàng kāi cōng míng tè méng jiàng chá shāo shù qián miù

持此比类,上开聪明,特蒙降察,稍恕前谬。

yóu shì jìn chuí xuān mìng lìng yǒu gǎi xiū

由是近垂宣命,令有改修。

chén děng fú yǐ zhēn guàn yǐ lái lèi cháo shí lù yǒu jīng zhòng zhuàn bù gǎn gù cí

臣等伏以贞观已来,累朝实录有经重撰,不敢固辞。

dàn yù cū shān shēn wù yì gù jǐn cún zhū shuō

但欲粗删深误,亦固尽存诸说。

zōng mǐn sēng rú xiāng yǔ shāng liáng yuán cǐ shū chéng yú hán yù jīn shǐ guān li hàn jiǎng xì jiē yù zhī zǐ xù ruò qiǎn cān zhuàn huò zhì sī xián

宗闵、僧孺相与商量,缘此书成于韩愈,今史官李汉、蒋系皆愈之子婿,若遣参撰,或致私嫌。

yǐ chén jì zhí jiān xiū hé lìng xiáng zhèng jí jīng zòu qǐng shì suì shī xíng

以臣既职监修,盍令详正,及经奏请,事遂施行。

jīn zhě shù liáo jìng yán bù zhī běn qǐ biǎo zhāng jiāo zòu shì yǒu tā yí

今者庶僚竞言,不知本起,表章交奏,似有他疑。

chén suī zhì mèi róng fēi zì qǐng

臣虽至昧,容非自请。

jì pò qún yì zhé mào shàng wén

既迫群议,辄冒上闻。

zòng chén guǒ huò xiū chéng bì jù zhōng wéi shí lèi

纵臣果获修成,必惧终为时累。

qiě hán yù suǒ shū yì fēi jǐ chū yuán hé zhī hòu yǐ shì xiāng xún

且韩愈所书,亦非己出,元和之后,已是相循。

zòng qí mì qīn qǐ hài gōng lǐ

纵其密亲,岂害公理?

shǐ guī běn zhí shí wèi zhèng míng

使归本职,实谓正名。

qí shí lù fú wàng tiáo shì jiù jì zuì cuò wù zhě xuān fù shǐ guān wěi zhī xiū dìng

其《实录》伏望条示旧记最错误者,宣付史官,委之修定。

zé jì shèng zǔ chuí xiū yǒng wú cán yú chuán xìn

则冀圣祖垂休,永无惭于传信。

xià chén fēi jù huò jiǎn lì yú qīn guān

下臣非据,获减戾于侵官。

zhāng qīng cháo lì zhèng zhī fāng biǎo gōng qì bù sī zhī yì

彰清朝立政之方,表公器不私之义。

liú yán zì mǐ shí lùn yōu yi

流言自弭,时论攸宜。

zhào yuē qí shí lù zhōng suǒ shū dé zōng shùn zōng cháo jìn zhōng shì xún fǎng gēn dǐ gài qǐ miù chuán liàng fēi xìn shǐ

诏曰:“其《实录》中所书德宗、顺宗朝禁中事,寻访根柢,盖起谬传,谅非信史。

yi lìng shǐ guān xiáng zhèng kān qù qí tā bú yào gèng xiū

宜令史官详正刊去,其他不要更修。

yú yī suǒ zòu

余依所奏。

sì nián zhuàn mén xià shì láng jiā chóng wén guǎn dà xué shì

四年,转门下侍郎,加崇文馆大学士。

qī nián jiān tài zǐ tài shī bèi lǐ cè bài

七年,兼太子太师,备礼册拜。

biǎo shàng shǐ guān suǒ xiū xiàn zōng mù zōng shí lù

表上史官所修宪宗穆宗《实录》。

bā nián cí jí bù dé xiè

八年,辞疾,不得谢。

huì lǐ dé yù lián biǎn zhì yuán zhōu zhǎng shǐ suí bù shǔ zòu zhuàng shǐ wèi zhèng zhù suǒ jì

会李德裕连贬至袁州长史,随不署奏状,始为郑注所忌。

jiǔ nián sì yuè bài jiǎn jiào shàng shū yòu pú yè tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jiān rùn zhōu cì shǐ zhèn hǎi jūn jié dù zhè jiāng xī dào guān chá děng shǐ

九年四月,拜检校尚书右仆射、同中书门下平章事,兼润州刺史、镇海军节度、浙江西道观察等使。

tài hé jiǔ nián qī yuè gòu jí yú lù hōng yú yáng zǐ jiāng zhī zhōng liú nián liù shí

太和九年七月,遘疾于路,薨于扬子江之中流,年六十。

cè zèng tài bǎo shì yuē zhēn

册赠太保,谥曰贞。

suí yǒu xué xíng dà dù wèi jiàn guān néng zhí yán zài nèi tíng kuāng yì

随有学行大度,为谏官能直言,在内廷匡益。

zì bǎo lì chū wèi chéng zhǐ xué shì jí cān dà zhèng yǐ

自宝历初为承旨学士,即参大政矣。

hòu shí wǔ nián zài xiàng wèi

后十五年在相位。

zōng mǐn dé yù péng dǎng jiāo xìng rǎng bì yú qí jiān

宗闵、德裕朋党交兴,攘臂于其间;

li xun zhèng zhù shǐ zhōng jiān zhà jiē wǔ yú qí hòu

李训、郑注始终奸诈, 接武于其后。

ér suí cáng qì tāo guāng lóng wū yī zhì kě wèi de jūn zi zhōng yōng ér cháng jū zhī yě

而随藏器韬光,隆污一致,可谓得君子中庸而常居之也。

shǐ chén yuē wèi cì gōng zhèng yīn wéi chù hòu cuī qún lù suí děng jiē yǐ wén xué shì shēn zhì wèi chóng jí

史臣曰:卫次公、郑𬘡、韦处厚、崔群、路随等,皆以文学饰身,致位崇极。

jiān zhī zhōng dǎng chuí míng jiǎn shū cí shí yǒu zú duō yě

兼之忠谠,垂名简书,兹实有足多也。

yīn yǒu qí wèi yǒu qí shí huái dú shàn zhī móu huì zhòng jì zhī dào zuǒ qiān fēi bù xìng yě

𬘡有其位,有其时,怀独善之谋,晦众济之道,左迁非不幸也。

cì gōng yīn xiàn jié zhī shū chuò yǐ chéng zhī zhào mìng yě fū

次公因献捷之书,辍已成之诏,命也夫。

chù hòu wēi yán qiē yì zhèn shì you zhī jí chēng tóng liè zhī shàn jūn zǐ zāi

处厚危言切议,振士友之急,称同列之善,君子哉!

zàn yuē wèi zhèng wéi lù jiān zhī bó líng

赞曰:卫、郑、韦、路,兼之博陵。

wén xué zhèng shì wéi shí suǒ chēng

文学政事,为时所称。

✦ You read 列传·卷一百零九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.