旧唐书 · 刘昫 · Chapter 169 of 200

列传·卷一百一十九

PinyinModern Translation
Size

li xun zhèng zhù wáng yá wáng fán gǔ sù shū yuán yú guō xíng yú luó lì yán li xiào běn

○李训郑注王涯王璠贾𫗧 舒元舆郭行余罗立言李孝本

li xun sù zōng shí zǎi xiāng kuí zhī zú sūn yě

李训,肃宗时宰相揆之族孙也。

shǐ míng zhòng yán

始名仲言。

jìn shì zhuó dì

进士擢第。

xíng mào kuí wú shén qíng sǎ luò

形貌魁梧,神情洒落;

cí mǐn zhì jié shàn chuāi rén yì

辞敏智捷,善揣人意。

bǎo lì zhōng cóng fù féng jí wèi zǎi xiàng yǐ xun yīn xiǎn shàn jì shì yù qīn hòu zhī

宝历中,从父逢吉为宰相,以训阴险善计事,愈亲厚之。

chū yǔ máo huì děng yù zhòng shāng lǐ chéng jí wǔ zhāo shì fā xun zuò cháng liú lǐng biǎo huì shè de hái

初与茅汇等欲中伤李程,及武昭事发,训坐长流岭表,会赦得还。

dīng mǔ yōu jū luò zhōng

丁母忧,居洛中。

shí féng jí wèi liú shǒu sī fù wèi zǎi xiàng qiě shēn yuàn péi dù jū cháng fèn yù bù lè

时逢吉为留守,思复为宰相,且深怨裴度,居常愤郁不乐。

xun chuāi zhī qí yì jí yǐ qí jì dòng zhī

训揣知其意,即以奇计动之。

zì yán yǔ zhèng zhù shàn féng jí yǐ wéi rán yí xùn jīn bó zhēn bǎo shù bǎi wàn lìng chí rù cháng ān yǐ lù zhù

自言与郑注善,逢吉以为然,遗训金帛珍宝数百万,令持入长安,以赂注。

zhù de lù shén yuè chéng jiàn jiàn yú zhōng wèi wáng shǒu chéng nǎi yǐ zhù zhī yào shù xun zhī yì dào hé jiàn yú wén zōng

注得赂甚悦,乘间荐于中尉王守澄,乃以注之药术,训之《易》道,合荐于文宗。

shǒu chéng yǐ xun shuāi cū nán rù jìn zhōng

守澄以训缞粗,难入禁中。

dì lìng xùn róng fú hào wáng shān rén yǔ zhù rù nèi

帝令训戎服,号王山人,与注入内。

dì jiàn qí zhǐ qù shén qí zhī

帝见其指趣, 甚奇之。

jí xùn shì fú zài jīng shī

及训释服,在京师。

tài hé bā nián zì liú rén bǔ sì mén zhù jiào zhào rù nèi diàn miàn cì fēi yú

太和八年,自流人补四门助教,召入内殿,面赐绯鱼。

qí nián shí yuè qiān guó zi zhōu yì bó shì chōng hàn lín shì jiǎng xué shì

其年十月,迁国子《周易》博士,充翰林侍讲学士。

rù yuàn rì cì yàn xuān fǎ qǔ dì zǐ èr shí rén jiù yuàn zòu fǎ qǔ yǐ chǒng zhī

入院日,赐宴,宣法曲弟子二十人就院奏法曲以宠之。

liǎng shěng jiàn guān fú gé qiē jiàn yán xun jiān xié hǎi nèi wén zhī bù yí lìng shì chén yǐ zhōng bù tīng

两省谏官伏阁切谏,言训奸邪,海内闻知,不宜令侍宸扆, 终不听。

wén zōng xìng shǒu zhèng jí è yǐ huàn zhě quán chǒng tài guò jì wèi huò tāi yuán hé mò shì nì zhī tú shàng zài zuǒ yòu suī wài shì yōu jiǎ xīn bù kān zhī

文宗性守正嫉恶,以宦者权宠太过,继为祸胎,元和末弑逆之徒尚在左右,虽外示优假,心不堪之。

sī yù shān luò běn gēn yǐ xuě chóu chǐ jiǔ zhòng shēn chù nán yǔ jiàng xiàng míng yán

思欲芟落本根,以雪雠耻,九重深处,难与将相明言。

qián yǔ shì jiǎng sòng shēn xī móu

前与侍讲宋申锡谋。

móu zhī bù zāng jǐ chéng fǎn shì zì shì xiàng bó yóu héng

谋之不臧,几成反噬,自是巷伯尤横。

yīn zhèng zhù de xìng shǒu chéng bǐ zhī yuán xun jì huáng mén zhī bù yí yě

因郑注得幸守澄,俾之援训, 冀黄门之不疑也。

xun jì zài hàn lín jiě yì zhī jì huò yǔ jí xiàng bó shì zé zài sān fèn jī yǐ dòng shàng xīn

训既在翰林,解《易》之际,或语及巷伯事,则再三愤激,以动上心。

yǐ qí yán lùn zòng héng wèi qí bì néng chéng shì suì yǐ zhēn chéng móu yú xun zhù

以其言论纵横,谓其必能成事,遂以真诚谋于训、注。

zì shì èr rén chǒng xìng yán wú bù cóng

自是二人宠幸,言无不从;

ér shēn mì zhī móu wǎng wǎng liú wén yú wài

而深秘之谋,往往流闻于外。

shàng lǜ zhōng rén cāi lǜ nǎi shū yì yì liù tiáo shì yú bǎi bì yǒu néng chū xun zhī yì zhě shǎng zhī gài yù zhī shàng yǐ shī yǒu chǒng zhī

上虑中人猜虑,乃疏《易》义六条,示于百辟, 有能出训之意者赏之,盖欲知上以师友宠之。

jiǔ nián qī yuè gǎi bīng bù láng zhōng zhī zhì gào chōng hàn lín xué shì

九年七月,改兵部郎中、知制诰,充翰林学士。

jiǔ yuè qiān lǐ bù shì láng tóng píng zhāng shì réng cì jīn zǐ zhī fú

九月,迁礼部侍郎、同平章事,仍赐金紫之服。

zhào yǐ píng zhāng zhī xiá sān wǔ rì yī rù hàn lín

诏以平章之暇,三五日一入翰林。

xun jì bǐng quán héng jí móu zhū nèi shù

训既秉权衡,即谋诛内竖。

zhōng guān chén hóng qìng zhě zì yuán hé mò fù shì nì zhī míng zhōng yì zhī shì wú bù è wàn

中官陈弘庆者,自元和末负弑逆之名,忠义之士无不扼腕。

shí wéi xiāng yáng jiān jūn nǎi zhào zì hàn nán zhì qīng ní yì qiǎn rén fēng zhàng jué shā

时为襄阳监军,乃召自汉南,至青泥驿,遣人封杖决杀。

wáng shǒu chéng zì cháng qìng yǐ lái zhī shū mì diǎn jìn jūn zuò wēi zuò fú

王守澄自长庆已来知枢密,典禁军,作威作福。

xun jì zuò xiāng yǐ shǒu chéng wèi liù jūn shí èr wèi guān jūn róng shǐ ba qí jìn lǚ zhī quán xún cì zhèn shā zhī

训既作相,以守澄为六军十二卫观军容使,罢其禁旅之权,寻赐鸩杀之。

xun yù chéng ēn gù měi bié diàn zòu duì tā zǎi xiàng mò bù shùn chéng qí yán huáng mén jìn jūn yíng bài jí liǎn

训愈承恩顾,每别殿奏对,他宰相莫不顺成其言,黄门禁军迎拜戢敛。

xun běn yǐ xiān dá mén tíng qū fù zhī shì lǜ jiē kuáng guài xiǎn yì zhī liú

训本以纤达,门庭趋附之士,率皆狂怪险异之流。

shí yì néng qǔ zhèng rén wěi wàng yǐ zhèn rén xīn

时亦能取正人伟望, 以镇人心。

tiān xià zhī rén yǒu jì xun yǐ zhì tài píng zhě bù dú rén zhǔ huò qí yán

天下之人,有冀训以致太平者,不独人主惑其言。

xun suī wèi zhèng zhù yǐn yòng jí lù wèi jù dà shì bù liǎng lì

训虽为郑注引用,及禄位俱大,势不两立;

tuō yǐ zhōng wài yìng fù zhī móu chū zhù wèi fèng xiáng jié dù shǐ

托以中外应赴之谋,出注为凤翔节度使。

sì zhū nèi shù jí jiān tú zhù

俟诛内竖,即兼图注。

yuē yǐ qí nián shí yī yuè zhū zhōng guān

约以其年十一月诛中官,

xū jiǎ bīng lì

须假兵力,

nǎi yǐ dà lǐ qīng guō xíng yú wèi bīn níng jié dù shǐ

乃以大理卿郭行余为邠宁节度使,

hù bù shàng shū wáng fán wèi tài yuán jié dù shǐ

户部尚书王璠为太原节度使,

jīng zhào shǎo yǐn luó lì yán quán zhī dà yǐn shì

京兆少尹罗立言权知大尹事,

tài fǔ qīng hán yuē wèi jīn wú jiē shǐ

太府卿韩约为金吾街使,

xíng bù láng zhōng zhī zá li xiào běn quán zhī zhōng chéng shì

刑部郎中知杂李孝本权知中丞事,

jiē xun zhī qīn hòu zhě

皆训之亲厚者。

jì wáng fán guō xíng yú wèi fù zhèn jiān guǎng lìng zhào mù háo xiá jí jīn wú tái fǔ zhī cóng zhě bǐ jí qí shì

冀王璠、郭行余未赴镇间,广令召募豪侠及金吾台府之从者,俾集其事。

shì yuè èr shí yī rì dì yù zǐ chén

是月二十一日,帝御紫宸。

bān dìng hán yuē bù bào píng ān zòu yuē jīn wú zuǒ zhàng yuàn shí liu shù yè lái yǒu gān lù chén yǐ jìn zhuàng qì

班定,韩约不报平安,奏曰:“金吾左仗院石榴树, 夜来有甘露,臣已进状讫。

nǎi dǎo wǔ zài bài

”乃蹈舞再拜。

zǎi xiàng bǎi guān xiāng cì chēng hè

宰相百官相次称贺。

li xun zòu yuē gān lù jiàng xiáng fǔ zài gōng jìn

李训奏曰:“甘露降祥,俯在宫禁。

bì xià yi qīn xìng zuǒ zhàng guān zhī

陛下宜亲幸左仗观之。

bān tuì shàng chéng ruǎn yú chū zǐ chén mén yóu hán yuán diàn dōng jiē shēng diàn zǎi xiàng shì chén fēn lì yú fù jiē wén wǔ liǎng bān liè yú diàn qián

”班退,上乘软舁出紫宸门,由含元殿东阶升殿,宰相侍臣分立于副阶,文武两班,列于殿前。

shàng lìng zǎi xiàng liǎng shěng guān xiān wǎng shì zhī

上令宰相两省官先往视之。

jì hái yuē chén děng kǒng fēi zhēn gān lù bù gǎn qīng yán

既还,曰:“臣等恐非真甘露,不敢轻言。

yán chū sì fāng bì chēng hè yě

言出,四方必称贺也。

shàng yuē hán yuē wàng yé

”上曰:“韩约妄耶?

nǎi lìng zuǒ yòu jūn zhōng wèi shū mì nèi chén wǎng shì zhī

”乃令左右军中尉、枢密内臣往视之。

jì qù xun zhào wáng fán guō xíng yú yuē lái shòu chì zhǐ

既去,训召王璠、郭行余曰:“来受敕旨!

fán kǒng sǒng bù néng qián xíng yú dú bài diàn xià

”璠恐悚不能前,行余独拜殿下。

shí liǎng zhèn guān jiàn jiē zhí bīng zài dān fèng mén wài xun yǐ lìng zhào zhī wéi fán cóng bīng rù bīn níng bīng jìng bù zhì

时两镇官健,皆执兵在丹凤门外,训已令召之,唯璠从兵入,邠宁兵竟不至。

zhōng wèi shū mì zhì zuǒ zhàng wén mù xià yǒu bīng shēng jīng kǒng zǒu chū

中尉、 枢密至左仗,闻幕下有兵声,惊恐走出。

hūn zhě yù jiōng suǒ zhī wèi zhōng rén suǒ huà zhí guān ér bù néng xià

阍者欲扃锁之,为中人所叱,执关而不能下。

nèi guān huí zòu hán yuē qì shè hàn liú bù néng jǔ shǒu

内官回奏,韩约气慑汗流,不能举首。

zhōng guān wèi zhī yuē jiāng jūn hé jí cǐ yé

中官谓之曰:“将军何及此耶?

yòu zòu yuē shì jí yǐ qǐng bì xià rù nèi

”又奏曰:“事急矣,请陛下入内。

jí jǔ ruǎn yú yíng dì

”即举软舆迎帝。

xun diàn shàng hū yuē jīn wú wèi shì shàng diàn lái hù shèng yú zhě rén shǎng bǎi qiān

训殿上呼曰:“金吾卫士上殿来, 护乘舆者,人赏百千。

nèi guān jué diàn hòu fú sī jǔ yú jí qū

”内官决殿后罘罳,举舆疾趋。

xun pān hū yuē bì xià bù dé rù nèi

训攀呼曰:“陛下不得入内。

jīn wú wèi shì shù shí rén suí xun ér rù

” 金吾卫士数十人,随训而入。

luó lì yán lǜ fǔ zhōng cóng rén zì dōng lái li xiào běn lǜ tái zhōng cóng rén zì xi lái gòng sì bǎi yú rén shàng diàn zòng jī nèi guān sǐ shāng zhě shù shí rén

罗立言率府中从人自东来,李孝本率台中从人自西来, 共四百余人,上殿纵击内官,死伤者数十人。

xun shí yù jí lǐ yǐ rù xuān zhèng mén

训时愈急,逦迤入宣政门。

dì chēn mù huà xun nèi guān xì zhì róng fèn quán jī qí xiōng xun jí jiāng pū yú de

帝瞋目叱训,内官郄志荣奋拳击其胸,训即僵仆于地。

dì rù dōng shàng gé mén mén jí hé nèi guān hū wàn suì zhě shù sì

帝入东上阁门,门即阖,内官呼万岁者数四。

xū yú nèi guān lǜ jìn bīng wǔ bǎi rén lòu rèn chū gé mén yù rén jí shā

须臾,内官率禁兵五百人,露刃出阁门,遇人即杀。

zǎi xiàng wáng yá gǔ sù shū yuán yú fāng zhōng shū huì shí wén nán chū zǒu zhū sī cóng lì sǐ zhě liù qī bǎi rén

宰相王涯、贾𫗧、舒元舆、方中书会食,闻难出走,诸司从吏死者六七百人。

shì rì xun zhōng quán ér pū zhī shì bù jì nǎi dān qí zǒu rù zhōng nán shān tóu sì sēng zōng mì

是日,训中拳而仆,知事不济,乃单骑走入终南山,投寺僧宗密。

xun yǔ zōng mì sù shàn yù tì qí fā nì zhī

训与宗密素善,欲剃其发匿之。

cóng zhě zhǐ zhī nǎi qū fèng xiáng yù yī zhèng zhù

从者止之,乃趋凤翔,欲依郑注。

chū shān wèi zhōu zhì zhèn jiāng zōng chu suǒ de xiè sòng jīng shī

出山,为盩厔镇将宗楚所得, 械送京师。

zhì kūn míng chí xun kǒng rù jūn bié shòu péng lüě nǎi wèi bīng shì yuē suǒ zài yǒu bīng de wǒ zhě jí fù guì bù rú chí wǒ shǒu xíng miǎn bèi duó qǔ

至昆明池,训恐入军别受搒掠,乃谓兵士曰:“所在有兵,得我者即富贵,不如持我首行,免被夺取。

nǎi zhǎn xun chí shǒu ér xíng

”乃斩训,持首而行。

xun dì zhòng jǐng zài cóng dì hù bù yuán wài láng yuán gāo jiē fú fǎ

训弟仲景、再从弟户部员外郎元皋,皆伏法。

chóu shì liáng yǐ zōng mì róng li xun yí rén fù rù zuǒ jūn zé yǐ bù gào zhī zuì

仇士良以宗密容李训,遗人缚入左军,责以不告之罪。

jiāng shā zhī zōng mì yí rán yuē pín sēng shi xun nián shēn yì zhī fǎn pàn

将杀之,宗密怡然曰: “贫僧识训年深,亦知反叛。

rán běn shī jiào fǎ yù kǔ jí jiù bù ài shēn mìng sǐ gù gān xīn

然本师教法,遇苦即救,不爱身命,死固甘心。

zhōng wèi yú hóng zhì jiā zhī zòu shì qí zuì

”中尉鱼弘志嘉之,奏释其罪。

zhèng zhù jiàng zhōu yì chéng rén shǐ yǐ yào shù yóu cháng ān quán háo zhī mén

郑注,绛州翼城人,始以药术游长安权豪之门。

běn xìng yú mào xìng zhèng shì gù shí hào yú zhèng

本姓鱼,冒姓郑氏,故时号鱼郑。

zhù yòng shì shí rén mù zhī wèi shuǐ zú

注用事时,人目之为“水族”。

yuán hé shí sān nián li sù wèi xiāng yáng jié dù shǐ zhù wǎng yī zhī

元和十三年,李愬为襄阳节度使,注往依之。

sù de qí yào lì yīn hòu yù zhī shǔ wèi jié dù yá tuī

愬得其药力,因厚遇之,署为节度衙推。

cóng sù yí zhèn xú zhōu yòu wèi zhí shì jūn zhèng kě fǒu yùn yǔ zhī cān jué

从愬移镇徐州,又为职事,军政可否,酝与之参决。

zhù guǐ biàn yīn jiǎo shàn tàn rén yì zhǐ yǔ sù chóu móu wèi cháng bù zhōng qí yì

注诡辩阴狡,善探人意旨,与愬筹谋,未尝不中其意。

rán xié yá rèn shù zhuān zuò wēi fú jūn fǔ huàn zhī

然挟邪任数,专作威福,军府患之。

shí wáng shǒu chéng jiān xú jūn shēn nù zhù

时王守澄监徐军,深怒注。

yī rì yǐ jūn qíng huàn zhù bái yú sù

一日,以军情患注白于愬。

sù yuē bǐ suī rú cǐ shí qí cái yě

愬曰:“彼虽如此,实奇才也。

jiāng jūn shì yǔ zhī yǔ

将军试与之语;

gǒu bù rú zhǐ qù wèi wèi wǎn sù jí lìng yè jiān jūn

苟不如旨,去未为晚”愬即令谒监军。

shǒu chéng chū yǒu nán sè jí yán zuò yǔ yǔ jī biàn zòng héng jǐn zhōng qí yì suì yán yú nèi shì cù xī tóu fèn hèn xiāng jiàn zhī wǎn

守澄初有难色,及延坐与语,机辩纵衡,尽中其意,遂延于内室,促膝投分,恨相见之晚。

yì rì shǒu chéng wèi sù yuē chéng rú gōng yán shí qí shì yě

翌日,守澄谓愬曰:“诚如公言,实奇士也。

zì shì chū rù shǒu chéng zhī mén dōu wú xiàn gé

”自是出入守澄之门,都无限隔。

sù shǔ wèi xún guān chǐ yú bīn xí

愬署为巡官,齿于宾席。

jí shǒu chéng rù zhī shū mì dāng cháng qìng bǎo lì zhī jì guó zhèng duō zhuān yú shǒu chéng

及守澄入知枢密,当长庆、宝历之际,国政多专于守澄。

zhù zhòu fú yè dòng jiāo tōng lù yí

注昼伏夜动,交通赂遗。

chū zé chán xié jiān qiǎo zhī tú fù zhī yǐ tú jìn qǔ

初则谗邪奸巧之徒附之以图进取;

shù nián zhī hòu dá liáo quán chén zhēng còu qí mén

数年之后,达僚权臣,争凑其门。

lèi cóng shān dōng jīng xi zhū jūn lì wèi zuǒ píng shì yù shǐ yòu jiǎn jiào kù bù láng zhōng wèi zhāo yì jié dù fù shǐ

累从山东、 京西诸军,历卫佐、评事、御史,又检校库部郎中,为昭义节度副使。

jì yǐ yīn shì wū xiàn sòng shēn xī shǒu dào zhèng rén shǐ cè mù yān

既以阴事诬陷宋申锡,守道正人,始侧目焉。

tài hé qī nián ba bīn níng xíng jūn sī mǎ rù jīng shī

太和七年,罢邠宁行军司马,入京师。

yù shǐ li kuǎn gé nèi dàn zhī yuē zhèng zhù nèi tōng chì shǐ wài jié cháo guān liǎng dì wǎng lái bo shè cái huò zhòu fú yè dòng gàn qiè huà quán

御史李款阁内弹之曰:“郑注内通敕使, 外结朝官,两地往来,卜射财货,昼伏夜动,干窃化权。

rén bù gǎn yán dào lù yǐ mù

人不敢言,道路以目。

qǐng fù fǎ sī

请付法司。

xún rì nèi jiàn zhāng shí shù wén zōng bù nà

”旬日内,谏章十数,文宗不纳。

xún shòu zhù tōng wáng fǔ sī mǎ chōng yòu shén cè pàn guān zhōng wài hài tàn

寻授注通王府司马,充右神策判官,中外骇叹。

bā nián jiǔ yuè zhù jìn yào fāng yī juàn lìng shǒu chéng zhào zhù duì yù táng mén cì jǐn cǎi

八年九月,注进药方一卷,令守澄召注对浴堂门,赐锦彩。

zhào duì zhī xī huì chū dōng fāng cháng sān chǐ guāng yào shèn jǐn

召对之夕,彗出东方,长三尺,光耀甚紧。

qí nián shí èr yuè bài tài pú qīng jiān yù shǐ dài fū

其年十二月,拜太仆卿、兼御史大夫。

zhù qǐ dì shàn hé lǐ tōng yú yǒng xiàng cháng láng fù bì

注起第善和里,通于永巷,长廊复壁。

rì jù jīng shī qīng bó zǐ dì fāng zhèn jiāng lì yǐ zhāo quán lì

日聚京师轻薄子弟、方镇将吏,以招权利。

jiàn rì rù jìn jūn yǔ shǒu chéng kuǎn mì yǔ bì yí shí huò tōng xī bú mèi

间日入禁军,与守澄款密,语必移时,或通夕不寐。

li xun jì fù zhù yǐ jìn chéng jiān rù yè

李训既附注以进,承间入谒;

ér qīng fú zào jìn zhě yíng yú zhù mén

而轻浮躁进者,盈于注门。

jiǔ nián bā yuè qiān gōng bù shàng shū chōng hàn lín shì jiǎng xué shì

九年八月,迁工部尚书,充翰林侍讲学士。

zhào zì jiǔ xiān mén dì miàn cì gào shēn

召自九仙门,帝面赐告身。

shí li xun yǐ zài jìn tíng èr rén xiāng qià rì shì jūn cè jiǎng guàn tài píng zhī shù yǐ wéi zhāo xī kě zhì shēng píng

时李训已在禁庭,二人相洽,日侍君侧,讲贯太平之术,以为朝夕可致升平。

liǎng jiān hé zòng tiān zǐ yì huò qí shuō

两奸合从,天子益惑其说。

shì shí xun zhù zhī quán hè yú tiān xià

是时,训、注之权,赫于天下。

jì dé xíng qí zhì shēng píng ēn chóu sī háo bì bào

既得行其志,生平恩仇,丝毫必报。

yīn yáng yú qīng zhī yù xié jì li zōng mǐn lǐ dé yù xīn suǒ è zhě mù wèi èr rén zhī dǎng

因杨虞卿之狱,挟忌李宗闵、李德裕,心所恶者,目为二人之党。

cháo shì xiāng jì chì zhú bān liè wèi zhī yī kōng rén rén zhuì lì ruò bēng jué jiǎo

朝士相继斥逐,班列为之一空,人人惴栗,若崩厥角。

dì wēi zhī zhī xià zhào wèi yù rén qíng shāo ān

帝微知之,下诏慰谕,人情稍安。

xun zhù tiān zī kuáng wàng tōu hé gǒu róng zhì yú jīng lüè móu yóu wú kě chēng zhě

训、注天资狂妄,偷合苟容,至于经略谋猷,无可称者。

chū yù táng zhào duì shàng fǎng yǐ fù rén zhī shù nǎi yǐ què chá wèi duì

初浴堂召对,上访以富人之术,乃以榷茶为对。

qí fǎ yù yǐ jiāng hú bǎi xìng chá yuán guān zì zào zuò liàng gěi zhí fēn mìng shǐ zhě zhǔ zhī

其法,欲以江湖百姓茶园,官自造作,量给直分,命使者主之。

dì huò qí yán nǎi mìng wáng yá jiān què chá shǐ

帝惑其言,乃命王涯兼榷茶使。

yòu yán qín zhōng yǒu zāi yí xīng gōng yì yǐ ráng zhī

又言秦中有灾,宜兴工役以禳之。

wén zōng néng shī cháng yín dù fǔ jiāng tóu piān yún jiāng tóu gōng diàn suǒ qiān mén xì liǔ xīn pú wèi shuí lǜ

文宗能诗,尝吟杜甫《江头篇》云:“江头宫殿锁千门,细柳新蒲为谁绿?

shǐ zhī tiān bǎo yǐ qián huán qǔ jiāng sì àn yǒu lóu tái xíng gōng xiè shǔ xīn qiè mù zhī

”始知天宝已前,环曲江四岸,有楼台行宫廨署,心切慕之。

jì dé zhù yán jí mìng zuǒ yòu shén cè jūn chāi rén táo qǔ jiāng kūn míng èr chí réng xǔ gōng qīng shì dà fū zhī jiā yú jiāng tóu lì tíng guǎn yǐ shí zhuī shǎng

既得注言,即命左右神策军差人淘曲江、昆明二池,仍许公卿士大夫之家于江头立亭馆,以时追赏。

shí liǎng jūn zào zǐ yún lóu cǎi xiá tíng nèi chū lóu é yǐ cì zhī

时两军造紫云楼、 彩霞亭,内出楼额以赐之。

zhù yán wú bù cóng jiē cǐ lèi yě

注言无不从,皆此类也。

jiǔ yuè jiǎn jiào shàng shū zuǒ pú yè fèng xiáng yǐn fèng xiáng jié dù shǐ

九月,检校尚书左仆射、凤翔尹、凤翔节度使。

gài yǔ li xùn móu shì yǒu qī yù zhōng wài xié shì

盖与李训谋事有期,欲中外协势。

shí yī yuè zhù wén xùn shì fā zì fèng xiáng lǜ qīn bīng wǔ bǎi yú rén fù quē

十一月,注闻训事发,自凤翔率亲兵五百余人赴阙。

zhì fú fēng wén xun bài nǎi hái

至扶风,闻训败,乃还。

jiān jūn shǐ zhāng zhòng qīng yǐ de mì zhào yíng ér láo zhī zhào zhì jiān jūn fǔ yì shì

监军使张仲清已得密诏,迎而劳之,召至监军府议事。

zhù yǐ bīng wèi jí fù zhī zhòng qīng yǐ fú bīng mù xià

注倚兵卫即赴之,仲清已伏兵幕下。

zhù fāng zuò fú bīng fā zhǎn zhù chuán shǒu jīng shī bù xià kuì sàn

注方坐,伏兵发,斩注,传首京师,部下溃散。

zhù jiā shǔ tú miè mǐ yǒu jié yí

注家属屠灭,靡有孑遗。

chū wèi huò zhù jīng shī yōu kǒng

初未获注,京师忧恐。

zhì shì rén rén xiāng qìng

至是,人人相庆。

zhù liǎng mù bù néng yuǎn shì zì yán yǒu jīn dān zhī shù kě qù wěi ruò zhòng zhuì zhī jí

注两目不能远视,自言有金丹之术,可去痿弱重膇之疾。

shǐ li sù zì yún de xiào nǎi yí zhī shǒu chéng yì shén qí shì

始李愬自云得效,乃移之守澄,亦神其事。

yóu shì zhōng guān shì zhù jiē lián zhī zú yǐ shì shòu qí kuáng móu

由是中官视注皆怜之,卒以是售其狂谋。

ér shǒu chéng zì yí qí huàn fù zhì yì guān tú dì qǐ yī shí zhī lì qì yú

而守澄自贻其患, 复致衣冠涂地,岂一时之沴气欤?

jì jí mò qí jiā cái de juàn yī bǎi wàn pǐ tā huò chēng shì

既籍没其家财,得绢一百万匹,他货称是。

wáng yá zì guǎng jīn tài yuán rén

王涯,字广津,太原人。

fù huang

父晃。

yá zhēn yuán bā nián jìn shì zhuó dì dēng hóng cí kē

涯,贞元八年进士擢第,登宏辞科。

shì hè lán tián wèi

释褐蓝田尉。

zhēn yuán èr nián shí yī yuè zhào chōng hàn lín xué shì bài yòu shí yí zuǒ bǔ quē qǐ jū shè rén jiē chōng nèi zhí

贞元二年十一月,召充翰林学士,拜右拾遗、左补阙、起居舍人,皆充内职。

yuán hé sān nián wèi zǎi xiàng li jí fǔ suǒ nù bà xué shì shǒu dōu guān yuán wài láng zài biǎn guó zhōu sī mǎ

元和三年,为宰相李吉甫所怒,罢学士,守都官员外郎,再贬虢州司马。

wǔ nián rù wèi lì bù yuán wài

五年,入为吏部员外。

qī nián gǎi bīng bù yuán wài láng zhī zhì gào

七年,改兵部员外郎、知制诰。

jiǔ nián bā yuè zhèng bài shè rén

九年八月,正拜舍人。

shí nián zhuǎn gōng bù shì láng zhī zhì gào jiā tōng yì dài fū qīng yuán xiàn kāi guó nán xué shì rú gù

十年,转工部侍郎、知制诰,加通议大夫、清源县开国男,学士如故。

shí yī nián shí èr yuè jiā zhōng shū shì láng tóng píng zhāng shì

十一年十二月,加中书侍郎、同平章事。

shí sān nián bā yuè bà xiāng shǒu bīng bù shì láng xún qiān lì bù

十三年八月,罢相,守兵部侍郎,寻迁吏部。

mù zōng jí wèi yǐ jiǎn jiào lǐ bù shàng shū zǐ zhōu cì míng jiàn nán dōng chuān jié dù shǐ

穆宗即位,以检校礼部尚书、梓州刺名、剑南东川节度使。

qí nián shí yī yuè tǔ bō nán běi yǐ jiǎo rù kòu xī běi biān sāo dòng zhào liǎng chuān bīng jù zhī

其年十一月,吐蕃南北倚角入寇,西北边骚动,诏两川兵拒之。

shí fán jūn bī yā zhōu yá shàng shū yuē chén dāng dào chū jūn jìng rù zéi fù yǒu liǎng lù yí lù cóng lóng zhōu qīng chuān zhèn rù fán jiè jìng dǐ gù sōng zhōu chéng shì tǔ bō jiù zhì jié dù zhī suǒ

时蕃军逼雅州,涯上疏曰:“臣当道出军,径入贼腹有两路:一路从龙州清川镇入蕃界,径抵故松州城,是吐蕃旧置节度之所;

yí lù cóng mián zhōu wēi fán zhà rù fán jiè jìng dǐ qī jī chéng jiē tǔ bō xiǎn yào zhī de

一路从绵州威蕃栅入蕃界,径抵栖鸡城,皆吐蕃险要之地。

yòu yuē chén fú jiàn fāng jīn tiān xià wú quǎn fèi zhī jǐng hǎi nèi tóng fù yú zhī ān

”又曰:“臣伏见方今天下无犬吠之警,海内同复盂之安。

měi fán róng yī jǐng zé zhōng wài xián zhèn zhì bì xià yǒu gàn shí zhěn huái zhī yōu sī nǎi chén děng jū dà guān shòu zhòng jì zhě zhī shēn zé yě

每蕃戎一警,则中外咸震,致陛下有旰食轸怀之忧,斯乃臣等居大官、受重寄者之深责也。

suī chéng zhào fā zú xīn chí kòu tíng qī yú wèi guó tǎo chú shǐ róng rén shān jiǎn

虽承诏发卒,心驰寇廷,期于为国讨除,使戎人芟剪。

zhòu yè sī cǔn hé bǔ juān háo

昼夜思忖,何补涓毫?

suǒ yǐ qī qī yú xīn yuàn chén wàn yī

所以凄凄愚心,愿陈万一。

chén guān zì gǔ cháng cè zhāo rán kě zhēng

臣观自古长策,昭然可征。

zài yú shí biān bīng xuǎn liáng jiāng míng chì hòu guǎng zī chǔ dù qí jiān móu xiǎn qí zǒu jí cǐ lì cháo shì dà fū jiē zhī bù dú wēi chén zhī zhī yě zhī zài jǔ xíng zhī ěr

在于实边兵,选良将,明斥候,广资储,杜其奸谋,险其走集,此立朝士大夫皆知,不独微臣知之也,只在举行之耳。

rán chén yú jiàn suǒ jí yóu yù bù lù zhě chéng yuàn bì xià bù ài jīn bó zhī fèi yǐ diào běi lǔ zhī xīn

然臣愚见所及,犹欲布露者,诚愿陛下不爱金帛之费,以钓北虏之心。

lín qiǎn xìn chén yǔ zhī dìng yuē yuē quǎn róng bèi luàn fù ēn wèi biān bǐ huàn zhě shù yǐ néng zhì ér fú zhī zhě wéi zài běi fān

临遣信臣,与之定约曰:犬戎悖乱负恩,为边鄙患者数矣,能制而服之者,唯在北蕃。

rú néng fā bīng shēn rù shā ruò gān rén qǔ ruò gān de zé shòu ruò gān zhī shǎng

如能发兵深入,杀若干人,取若干地,则受若干之赏。

kāi huái yǐ shì zhī hòu lì yǐ dàn zhī suǒ yǐ quàn sǒng yào yuē zhě yì yú tā rì zé xiōng nú zhī ruì kě dé chū yǐ

开怀以示之,厚利以啗之,所以劝耸要约者异于他日,则匈奴之锐,可得出矣。

yī zhàn zhī hòu xī róng zhī lì shuāi yǐ

一战之后,西戎之力衰矣。

mù zōng bù néng yòng qí móu

”穆宗不能用其谋。

cháng qìng yuán nián yōu zhèn fù luàn wáng shī zhēng zhī wèi wén kè jié

长庆元年,幽、镇复乱,王师征之,未闻克捷。

yá zài zhèn shàng shū lùn yòng bīng yuē

涯在镇上书论用兵曰:

fú yǐ yōu zhèn liǎng zhōu bèi luàn tiān jì mí tíng yù zhī hòu dé sì chái hǔ zhī fēi xīn

伏以幽、镇两州,悖乱天纪,迷亭育之厚德,肆豺虎之非心。

qiú xì dǐng chén qiāng zéi róng shuài dú liú liè jùn xìn jí bīn liáo

囚系鼎臣,戕贼戎帅,毒流列郡,衅及宾僚。

fán zài yǒu qíng shú bù è wàn

凡在有情,孰不扼腕?

xián yù héng gē hé jǐ wèn zuì zéi tíng

咸欲横戈荷戟,问罪贼廷。

fú yǐ guó jiā wén dé dàn fū wǔ gōng jì lì yuǎn wú bù fú ěr wú bù ān

伏以国家文德诞敷,武功继立,远无不服,迩无不安。

shěn cí èr fāng gǎn nì tiān lǐ

矧兹二方,敢逆天理?

chén qiè liào zhào shū cháo xià zhū zhèn xī qū yǐ pí xiū wèn zuì zhī shī dāng chāng kuáng shī jié zhī kòu qīng shān yā luǎn jué hǎi guàn yíng shì zhī xiāng xuán bú shì guò yě

臣窃料诏书朝下,诸镇夕驱,以貔貅问罪之师,当猖狂失节之寇,倾山压卵,决海灌荧, 势之相悬,不是过也。

dàn yǐ cháng shān yàn jùn yú guó xiāng yī yī shí xīng shī kǒng fèi cái lì

但以常山、燕郡,虞、虢相依,一时兴师,恐费财力。

qiě fú zuì yǒu qīng zhòng shì yǒu hòu xiān gōng jiān yi cóng yì zhě

且夫罪有轻重,事有后先,攻坚宜从易者。

rú wén fàn yáng zhào luàn chū zì yī shí shì fēi sù móu qíng yì kě yàn

如闻范阳肇乱,出自一时,事非宿谋,情亦可验。

zhèn zhōu gòu huò shū fěi ǒu rán shān dòng shǔ chéng yǐ bīng jù jìng

镇州构祸, 殊匪偶然,扇动属城,以兵拒境。

rú cǐ zé yōu jì zhī zhòng kě shì kuān xíng

如此则幽、蓟之众,可示宽刑;

zhèn jì zhī róng bì zī xiān tǎo

镇、冀之戎,必资先讨。

kuàng tíng còu wěi rōng bù xí fù zǔ zhī ēn

况廷凑亹茸,不席父祖之恩;

chéng dé fēn lí rén duō pò xié zhī shì

成德分离,人多迫胁之势。

jīn yǐ wèi bó sī fù chóu zhī zhòng zhāo yì yuàn jìn dí zhī shī cān zhī jìn yáng fǔ yǐ cāng yì jǐ jiǎo ér jìn yì ruò jiàn líng jǐn tú qí chéng rán hòu běi shǒu yàn lù

今以魏博思复雠之众,昭义愿尽敌之师,参之晋阳,辅以沧、易,掎角而进,易若建瓴,尽屠其城, 然后北首燕路。

zài cháo tíng bù wéi shī xìn yú jūn shì shí de jī yí

在朝廷不为失信,于军势实得机宜。

chén zhī yú zhōng zhé zài yú cǐ

臣之愚忠,辄在于此。

chén yòu wén yòng bīng ruò dòu xiān è qí hóu

臣又闻用兵若斗,先扼其喉。

jīn yíng mò yì dìng liǎng zéi zhī yān hóu yě chéng yi jiǎ zhī wēi bǐng shù yǐ zhòng bīng

今瀛、莫、易、定,两贼之咽喉也,诚宜假之威柄,戍以重兵。

bǐ qí sǐ shēng bù xiāng zhī jiàn dié wú suǒ rù ér yǐ dà jūn xiān pò jì zhào cì xià jǐng xíng cǐ bǎi jǔ bǎi quán zhī shì yě

俾其死生不相知,间谍无所入,而以大军先迫冀、赵,次下井陉, 此百举百全之势也。

chén shòu ēn shēn zhì wú yǐ shàng chou qīng mào chén wén bù shèng zhàn yuè

臣受恩深至,无以上酬,轻冒陈闻,不胜战越。

jì yá shū zhì lú shì méi yǐ wèi zéi jié xiàn yíng mò zhōu xiōng shì bù kě è

洎涯疏至,卢士玫已为贼劫,陷瀛、莫州,凶势不可遏。

é ér èr xiōng jù yòu zhī

俄而二凶俱宥之。

sān nián rù wèi yù shǐ dài fū

三年,入为御史大夫。

jìng zōng jí wèi gǎi hù bù shì láng jiān yù shǐ dài fū chōng yán tiě zhuǎn yùn shǐ é qiān lǐ bù shàng shū chōng zhí

敬宗即位,改户部侍郎、兼御史大夫,充盐铁转运使, 俄迁礼部尚书,充职。

bǎo lì èr nián jiǎn jiào shàng shū zuǒ pú yè xìng yuán yǐn shān nán xī dào jié dù shǐ jiù jiā jiǎn jiào sī kōng

宝历二年,检校尚书左仆射、兴元尹、山南西道节度使,就加检校司空。

tài hé sān nián zhēng yuè rù wèi tài cháng qīng

太和三年正月,入为太常卿。

wén zōng yǐ yuè fǔ zhī yīn zhèng wèi tài shèn yù wén gǔ lè mìng yá xún yú jiù gōng qǔ kāi yuán shí yǎ yuè xuǎn lè tóng àn zhī míng yuē yún sháo lè

文宗以乐府之音,郑卫太甚,欲闻古乐,命涯询于旧工,取开元时雅乐,选乐童按之,名曰《云韶乐》。

yuè qǔ chéng yá yǔ tài cháng chéng li kuò shào fǔ jiān yǔ chéng xiàn yā yuè gōng xiàn yú lí yuán tíng dì àn zhī yú huì chāng diàn

乐曲成,涯与太常丞李廓、 少府监庾承宪、押乐工献于黎园亭,帝按之于会昌殿。

shàng yuè cì yá děng jǐn cǎi

上悦,赐涯等锦彩。

sì nián zhēng yuè shǒu lì bù shàng shū jiǎn jiào sī kōng fù lǐng yán tiě zhuǎn yùn shǐ

四年正月,守吏部尚书、检校司空,复领盐铁转运使。

qí nián jiǔ yuè shǒu zuǒ pú yè lǐng shǐ

其年九月,守左仆射, 领使。

zòu li shī dào qián jù hé nán shí èr zhōu qí yǎn yùn zī qīng pú zhōu jiè jiù yǒu tóng tiě yě měi nián é lì bǎi yú wàn zì shōu fù wèi dìng shuì é qǐng fù xì yán tiě sī yī jiàn zhōng yuán nián jiǔ yuè chì lì zhì zhì cóng zhī

奏李师道前据河南十二州,其兖、郓、淄、青、濮州界,旧有铜铁冶,每年额利百余万,自收复,未定税额,请复系盐铁司,依建中元年九月敕例制置,从之。

qī nián qī yuè yǐ běn guān tóng píng zhāng shì jìn fēng dài guó gōng shí yì èr qiān hù

七年七月,以本官同平章事,进封代国公,食邑二千户。

bā nián zhēng yuè jiā jiǎn jiào sī kōng mén xià shì láng hóng wén guǎn dà xué shì tài qīng gōng shǐ

八年正月,加检校司空、门下侍郎、弘文馆大学士、太清宫使。

jiǔ nián wǔ yuè zhèng bài sī kōng réng lìng suǒ sī cè mìng jiā kāi fǔ yí tóng sān sī réng jiān lǐng jiāng nán què chá shǐ

九年五月,正拜司空,仍令所司册命, 加开府仪同三司,仍兼领江南榷茶使。

shí yī yuè èr shí yī rì li xùn shì bài wén zōng rù nèi

十一月二十一日,李训事败,文宗入内。

yá yǔ tóng liè guī zhōng shū huì shí wèi xià zhù lì bào yǒu bīng zì gé mén chū féng rén jí shā

涯与同列归中书会食,未下箸,吏报有兵自阁门出,逢人即杀。

yá děng cāng huáng bù chū zhì yǒng chāng lǐ chá sì wèi jìn bīng suǒ qín bìng qí jiā shǔ nú bì jiē xì yú yù

涯等苍惶步出,至永昌里茶肆,为禁兵所擒,并其家属奴婢,皆系于狱。

chóu shì liáng jū yá fǎn zhuàng yá shí bù zhī qí gù

仇士良鞫涯反状,涯实不知其故。

xiè fù jì jí péng chī bù shèng qí kù nǎi lìng shǒu shū fǎn zhuàng zì wū yǔ xun tóng móu

械缚既急,搒笞不胜其酷,乃令手书反状,自诬与训同谋。

yù jù zuǒ jūn bīng mǎ sān bǎi rén lǐng yá yǔ wáng fán luó lì yán yòu jūn bīng mǎ sān bǎi rén lǐng gǔ sù shū yuán yú li xiào běn xiān fù jiāo miào xùn liǎng shì nǎi yāo zhǎn yú zǐ chéng xī nán yú dú liǔ shù xià

狱具,左军兵马三百人领涯与王璠、罗立言,右军兵马三百人领贾𫗧、舒元舆、李孝本,先赴郊庙,徇两市,乃腰斩于子城西南隅独柳树下。

yá yǐ què chá shì bǎi xìng yuàn hèn gòu mà zhī tóu wǎ lì yǐ jī zhī

涯以榷茶事,百姓怨恨诟骂之,投瓦砾以击之。

zhōng shū fáng lì jiāo yù jiāo xuán tái lì li chu děng shí yú rén lì zú zhēng qǔ shā zhī jí mò qí jiā

中书房吏焦寓、焦璇、台吏李楚等十余人,吏卒争取杀之,籍没其家。

yá zi gōng bù láng zhōng jí xián diàn xué shì mèng xián tài táng bó shì zhòng xiáng qí yú zhì xiǎo qī nǚ lián jīn xì jǐng sòng rù liǎng jūn wú shào zhǎng jǐn zhū zhī

涯子工部郎中、集贤殿学士孟贤,太堂博士仲翔,其余稚小妻女,连襟系颈,送入两军,无少长尽诛之。

zì yá yǐ xià shí yī jiā zī huò xī wèi jūn zú suǒ fēn

自涯已下十一家, 资货悉为军卒所分。

yá jī jiā cái jù wàn jì liǎng jūn shì zú jí shì rén luàn qǔ zhī jìng rì bù jìn

涯积家财钜万计,两军士卒及市人乱取之,竟日不尽。

yá bó xué hào gǔ néng wéi wén yǐ cí yì dēng kē

涯博学好古,能为文,以辞艺登科。

jiàn yáng qīng jùn ér tān quán gù chǒng bù yuǎn xié nìng zhī liú yǐ zhì chì zú

践扬清峻,而贪权固宠,不远邪佞之流, 以至赤族。

yá jiā shū shù wàn juǎn móu yú mì fǔ

涯家书数万卷,侔于秘府。

qián dài fǎ shū míng huà rén suǒ bǎo xī zhě yǐ hòu huò zhì zhī

前代法书名画,人所保惜者,以厚货致之;

bù shòu huò zhě jí yǐ guān jué zhì zhī

不受货者,即以官爵致之。

hòu wèi yuán qiào ér cáng zhī fù bì

厚为垣窍,而藏之复壁。

zhì shì rén pò qí yuán qǔ zhī huò tī qǔ hán lián jīn bǎo zhī shì yǔ qí yù zhóu ér qì zhī

至是,人破其垣取之,或剔取函奁金宝之饰与其玉轴而弃之。

yá zhī sǐ yě rén yǐ wéi yuān

涯之死也,人以为冤。

zhāo yì jié dù shǐ liú cóng jiàn sān shàng zhāng qiú shì yá děng sān xiāng zuì míng chóu shì liáng pō huái yōu kǒng

昭义节度使刘从谏三上章,求示涯等三相罪名,仇士良颇怀忧恐。

chū huàn guān zòng dú líng jiè nán sī

初宦官纵毒,凌借南司。

jí cóng jiàn zòu lùn xiōng yàn shào xī rén shì lài zhī

及从谏奏论,凶焰稍息,人士赖之。

wáng fán zì lǔ yù

王璠,字鲁玉。

fù chǔ jìn shì wén cí zhī míng

父础,进士,文辞知名。

yuán hé wǔ nián zhuó jìn shì dì dēng hóng cí kē

元和五年,擢进士第,登宏辞科。

fēng yí xiū shì cāo lǚ shén jiān lèi pì zhū hóu fǔ

风仪修饰,操履甚坚,累辟诸侯府。

yuán hé zhōng rù cháo wèi jiān chá yù shǐ zài qiān qǐ jū shè rén fù zhèng tán xuān wèi yú zhèn zhōu

元和中,入朝为监察御史,再迁起居舍人,副郑覃宣慰于镇州。

cháng qìng zhōng lèi lì yuán wài láng

长庆中,累历员外郎。

shí sì nián yǐ zhí fāng láng zhōng zhī zhì gào

十四年,以职方郎中知制诰。

bǎo lì yuán nián èr yuè zhuǎn yù shǐ zhōng chéng

宝历元年二月, 转御史中丞。

shí li féng jí wèi zǎi xiàng yǔ fán qīn hòu gù zì láng guān zhǎng gào biàn bài zhōng chéng

时李逢吉为宰相,与璠亲厚,故自郎官掌诰,便拜中丞。

shì féng jí zhī shì shāo héng

恃逢吉之势,稍横。

cháng yǔ zuǒ pú yè li jiàng xiāng yù yú jiē jiāo chē ér bù bì

尝与左仆射李绛相遇于街,交车而不避。

jiàng shàng shū lùn zhī yuē zuǒ yòu pú yè shī zhǎng shù liáo kāi yuán zhōng míng zhī chéng xiàng

绛上疏论之曰:“左、右仆射,师长庶僚, 开元中名之丞相。

qí hòu suī qù sān shì jī wù yóu zǒng bǎi sī zhī quán

其后虽去三事机务,犹总百司之权。

biǎo zhuàng zhī zhōng bù shǔ qí xìng

表状之中,不署其姓。

shàng shū yǐ xià měi yuè hé yá

尚书已下,每月合衙。

shàng rì bǎi liáo liè bān zǎi xiàng jū shàng zhōng chéng yù shǐ liè wèi yú tíng

上日百僚列班,宰相居上,中丞御史列位于廷。

lǐ yí zhī chóng zhōng wài tè yì

礼仪之崇,中外特异。

suǒ yǐ zì wǔ dé zhēn guàn yǐ lái shèng jūn xián chén bù zhèng chú bì bù gé cǐ lǐ wèi wéi hé yí

所以自武德、贞观已来,圣君贤臣,布政除弊,不革此礼,谓为合宜。

gǒu yǒu bù ān xún yì hé fèi

苟有不安,寻亦合废。

jìn nián yuán yǒu cái bù dāng wèi ēn jiā tè bài zhě suì cóng quán biàn bù yòng jiù yí

近年缘有才不当位,恩加特拜者,遂从权便,不用旧仪。

zhuó yú qún qíng shì shí wèi dāng

酌于群情,事实未当。

jīn huò yǒu pú yè chū chú jiù zhōng chéng yuàn mén xiāng kàn jí yǔ yù cān hé shū

今或有仆射初除,就中丞院门相看,即与欲参何殊。

huò zhōng chéng xīn shòu yì wú jiàn pú yè chù

或中丞新授, 亦无见仆射处。

jí cān hè chù huò pú yè xiān zhì zhōng chéng hòu lái xiàn dù guāi yí zūn bēi dào zhì

及参贺处,或仆射先至,中丞后来,宪度乖宜,尊卑倒置。

tǎng rén cái tiǎn wèi zì hé bié shòu xián liáng

倘人才忝位,自合别授贤良;

ruò cháo mìng shǒu guān qǐ de yǒu kuī fǎ zhì

若朝命守官,岂得有亏法制?

fú wàng xià bǎi liáo xiáng dìng shì tǐ shǐ yǒng kě zūn xíng

伏望下百僚详定事体,使永可遵行。

chì zhǐ lìng liǎng shěng xiáng yì

”敕旨令两省详议。

liǎng shěng zòu yuē yuán hé zhōng yī shèn tiǎn jū shī zhǎng zhī wèi tài cháng bó shì wéi qiān xuē qù jiù yí

两省奏曰:“元和中,伊慎忝居师长之位,太常博士韦谦削去旧仪。

jīn li jiàng suǒ lùn yú lǐ shén dāng

今李绛所论,于礼甚当。

féng jí sù è jiàng zhī zhí tiān zǐ suī xǔ xíng jiù yí zhōng shū jìng wú chǔ fēn nǎi ba fán zhōng chéng qiān gōng bù shì láng

”逢吉素恶绛之直,天子虽许行旧仪,中书竟无处分,乃罢璠中丞,迁工部侍郎。

xún ba jiàng pú yè yǐ tài zi shǎo shī fēn sī dōng dōu

寻罢绛仆射,以太子少师分司东都。

qí nòng quán hù chǒng rú cǐ

其弄权怙宠如此。

fán èr nián qī yuè chū wèi hé nán yǐn

璠二年七月出为河南尹。

tài hé èr nián yǐ běn guān quán zhī dōng dōu xuǎn

太和二年,以本官权知东都选。

shí yuè zhuǎn shàng shū yòu chéng chì xuǎn bì rù cháo

十月,转尚书右丞, 敕选毕入朝。

sān nián gǎi lì bù shì láng

三年,改吏部侍郎。

sì nián qī yuè bài jīng zhào yǐn jiān yù shǐ dài fū

四年七月,拜京兆尹、兼御史大夫。

shí èr yuè qiān zuǒ chéng pàn tài cháng qīng shì

十二月,迁左丞,判太常卿事。

liù nián bā yuè jiǎn jiào lǐ bù shàng shū rùn zhōu cì shǐ zhè xi guān chá shǐ

六年八月,检校礼部尚书、润州刺史、浙西观察使。

bā nián li xun de xìng lèi jiàn yú shàng

八年,李训得幸,累荐于上。

zhào hái fù bài yòu chéng

召还,复拜右丞。

fán yǐ féng jí gù lì zì shì qīng xīn yú xun quán xìng qīng cháo

璠以逢吉故吏,自是倾心于训, 权幸倾朝。

jiǔ nián wǔ yuè qiān hù bù shàng shū pàn dù zhī

九年五月,迁户部尚书、判度支。

xiè rì zhào duì yù táng xī zhī jǐn cǎi

谢日,召对浴堂,锡之锦彩。

qí nián shí yī yuè li xun jiāng zhū nèi guān lìng fán zhào mù háo xiá nǎi shòu tài yuán jié dù shǐ tuō yǐ mù zhǎo yá wèi míng

其年十一月,李训将诛内官,令璠召募豪侠,乃授太原节度使,托以募爪牙为名。

xun bài zhī rì fán guī cháng xīng lǐ dì

训败之日,璠归长兴里第。

shì yè wèi jìn jūn suǒ bǔ jǔ jiā xià yù

是夜为禁军所捕,举家下狱;

zhǎn fán yú dú liǔ shù jiā wú shào zhǎng jiē sǐ

斩璠于独柳树,家无少长皆死。

fán zi xiá xiū zhí hóng wén guǎn

璠子遐休,直弘文馆。

li xun jǔ shì zhī rì xiá xiū yú guǎn zhōng lǐ shàng tóng zhí jià bù láng zhōng líng hú dìng děng wǔ liù rén sòng zhī shì rì xī wéi luàn bīng suǒ zhí

李训举事之日,遐休于馆中礼上,同职驾部郎中令狐定等五六人送之,是日悉为乱兵所执。

dìng yǐ xiōng chu wèi pú yè jūn shì shì zhī dú zhí xiá xiū zhū zhī

定以兄楚为仆射,军士释之,独执遐休诛之。

chū fán zài zhè xi shàn chéng háo

初璠在浙西,缮城壕。

yì rén jué de fāng shí shàng yǒu shí èr zì yún shān yǒu shí shí yǒu yù yù yǒu xiá xiá jí xiū

役人掘得方石,上有十二字,云:“山有石,石有玉, 玉有瑕,瑕即休。

fán shì mò zhī qí zhǐ jīng kǒu lǎo rén jiǎng zhī yuē cǐ shí fēi shàng shū zhī jí zhào yě

”璠视莫知其旨,京口老人讲之曰:“此石非尚书之吉兆也。

shàng shū zǔ míng yín yín shēng chǔ shì shān yǒu shí yě

尚书祖名崟,崟生础,是山有石也。

chǔ shēng shàng shū shì shí yǒu yù yě

础生尚书,是石有玉也。

shàng shū zhī zǐ míng xiá xiū xiū jué yě

尚书之子名遐休,休, 绝也。

cǐ fēi jí zhēng

此非吉征。

guǒ chì zú

”果赤族。

gǔ sù zì zi měi hé nán rén

贾𫗧,字子美,河南人。

zǔ wèi

祖渭。

dà fù níng

大父宁。

sù jìn shì zhuó dì yòu dēng zhì cè jiǎ kē wén shǐ jiān měi sì qiān zhì kǎo gōng yuán wài láng

𫗧进士擢第,又登制策甲科,文史兼美,四迁至考功员外郎。

cháng qìng chū cè zhào xián liáng xuǎn dāng shí míng shì kǎo cè sù yǔ bái jū yì jù wèi kǎo cè guān xuǎn wén rén yǐ wéi gōng

长庆初,策召贤良,选当时名士考策,𫗧与白居易俱为考策官,选文人以为公。

xún yǐ běn guān zhī zhì gào qiān kù bù láng zhōng chōng zhí

寻以本官知制诰,迁库部郎中,充职。

sì nián wèi zhāng yòu xīn suǒ gòu chū wèi cháng zhōu cì shǐ

四年,为张又新所构, 出为常州刺史。

tài hé chū rù wèi tài cháng shǎo qīng

太和初,入为太常少卿。

èr nián yǐ běn guān zhī zhì gào

二年,以本官知制诰。

sān nián qī yuè bài zhōng shū shè rén

三年七月,拜中书舍人。

sì nián jiǔ yuè quán zhī lǐ bù gòng jǔ

四年九月,权知礼部贡举。

wǔ nián bǎng chū hòu zhèng bài lǐ bù shì láng

五年,榜出后,正拜礼部侍郎。

fán diǎn lǐ wéi sān suì suǒ xuǎn shì qī shí wǔ rén de qí míng rén duō zhì gōng qīng zhě

凡典礼闱三岁, 所选士七十五人,得其名人多至公卿者。

qī nián wǔ yuè zhuǎn bīng bù shì láng

七年五月,转兵部侍郎。

bā nián shí yī yuè qiān jīng zhào yǐn jiān yù shǐ dài fū

八年十一月,迁京兆尹、兼御史大夫。

jiǔ nián sì yuè jiǎn jiào lǐ bù shàng shū rùn zhōu cì shǐ zhè xi guān chá shǐ

九年四月,检校礼部尚书、润州刺史、浙西观察使。

zhì chū wèi xíng bài zhōng shū shì láng tóng píng zhāng shì jìn jīn zǐ jiē fēng gū zāng nán shí yì sān bǎi hù

制出未行,拜中书侍郎、同平章事,进金紫阶,封姑臧男,食邑三百户。

wèi jǐ jiā jí xián diàn xué shì jiān xiū guó shǐ

未几,加集贤殿学士,监修国史。

qí nián shí yī yuè li xùn shì fā bīng jiāo diàn tíng jìn jūn sì lüě

其年十一月,李训事发,兵交殿廷,禁军肆掠。

sù yì fú bù xíng chū nèi qián shēn rén jiān

𫗧易服步行出内,潜身人间。

yì rì zì tóu shén cè jūn yǔ wáng yá děng jiē zú zhū

翌日,自投神策军,与王涯等皆族诛。

sù suī zhōng lì zì chí rán bù néng yǐ shēn fàn nán pái chì jiān xiān zhī wéi qí jiān suì zhì fù zú

𫗧虽中立自持,然不能以身犯难,排斥奸纤, 脂韦其间,遂至覆族。

féng shí duō pì sǐ fēi qí zuì shì duō yuān zhī

逢时多僻,死非其罪,世多冤之。

shū yuán yú zhě jiāng zhōu rén

舒元舆者,江州人。

yuán hé bā nián dēng jìn shì dì shì hè zhū fǔ cóng shì

元和八年登进士第,释褐诸府从事。

tài hé chū rù cháo wèi jiān chá zhuǎn shì yù shǐ

太和初,入朝为监察, 转侍御史。

chū tiān bǎo zhōng xuán zōng sì jiǔ gōng tán cì jiāo tán xíng shì yù shǔ zhù bǎn

初,天宝中,玄宗祀九宫坛,次郊坛行事,御署祝板。

yuán yú wèi jiān chá jiān jì shì yǐ wéi tài zhòng zòu yuē chén fú jiàn sì jiǔ gōng guì shén zhù bǎn jiǔ piàn bì xià qīn shǔ yù míng jí chēng chén yú jiǔ gōng zhī shén

元舆为监察,监祭事, 以为太重,奏曰:“臣伏见祀九宫贵神祝板九片,陛下亲署御名,及称臣于九宫之神。

chén fú yǐ tiān zǐ zhī zūn chú jì tiān de zōng miào zhī wài wú hé chēng chén zhě

臣伏以天子之尊,除祭天地宗庙之外,无合称臣者。

wáng zhě fù tiān mǔ de xiōng rì zǐ yuè

王者父天母地,兄日姊月。

ér guì shén yǐ jiǔ gōng wèi mù shì yi fēn fāng ér shǒu qí wèi

而贵神以九宫为目,是宜分方而守其位。

chén shù qí míng hào tài yī tiān yī zhāo yáo xuān yuán xián chí qīng lóng tài yīn tiān fú shè tí yě

臣数其名号,太一、天一、招摇、轩辕、 咸池、青龙、太阴、天符、摄提也。

cǐ jiǔ shén yú tiān dì yóu zǐ nán yě yú rì yuè yóu hòu bó yě

此九神,于天地犹子男也,于日月犹侯伯也。

bì xià wèi tiān zǐ qǐ kě fǎn chén yú tiān zhī zǐ nán yé

陛下为天子,岂可反臣于天之子男耶?

chén qiè yǐ wéi guò

臣窃以为过。

zòng yīn yáng zhě liú yán qí hé sì zé bì xià dāng hé chēng huáng dì qiǎn mǒu guān zhì jì yú jiǔ gōng zhī shén bù yí chēng chén yǔ míng

纵阴阳者流言其合祀,则陛下当合称‘皇帝遣某官致祭于九宫之神’,不宜称臣与名。

chén suī yú gǔ

臣虽愚瞽;

wèi zhī qí kě

未知其可。

qǐ xià lǐ guān xiáng yì

乞下礼官详议。

cóng zhī

晋侯听从了他的建议。

xún zhuǎn xíng bù yuán wài láng

寻转刑部员外郎。

yuán yú zì fù qí cái ruì yú jìn qǔ nǎi jìn suǒ yè wén zhāng qǐ shì xiào yòng zǎi zhí wèi qí zào jìng

元舆自负奇才,锐于进取,乃进所业文章,乞试效用,宰执谓其躁竞。

wǔ nián bā yuè gǎi shòu zhù zuò láng fēn sī dōng dōu

五年八月,改授著作郎,分司东都。

shí li xun dīng mǔ yōu zài luò yǔ yuán yú xìng jù guǐ jī chéng xiǎn dǎo lì xiāng de shén huan

时李训丁母忧在洛,与元舆性俱诡激,乘险蹈利,相得甚欢。

jí xun wéi wén zōng chǒng yù fù zhào wèi shàng shū láng

及训为文宗宠遇,复召为尚书郎。

jiǔ nián yǐ yòu sī láng zhōng zhī tái zá

九年,以右司郎中知台杂。

qī yuè quán zhī zhōng chéng shì

七月,权知中丞事。

jiǔ nián bài yù shǐ zhōng chéng jiān pàn xíng bù shì láng

九年,拜御史中丞,兼判刑部侍郎。

shì yuè yǐ běn guān tóng píng zhāng shì yǔ xun tóng zhī zhèng shì

是月,以本官同平章事,与训同知政事。

ér shēn móu guǐ suàn yíng huò zhǔ tīng jiē shēng yú èr xiōng yě

而深谋诡算,荧惑主听,皆生于二凶也。

xun qiè fā zhī rì bīng zì nèi chū

训窃发之日,兵自内出。

yuán yú yì fú dān mǎ chū ān huà mén wèi zhuī qí suǒ qín sòng zuǒ jūn zú zhū zhī

元舆易服单马出安化门,为追骑所擒,送左军族诛之。

guō xíng yú zhě yì dēng jìn shì dì

郭行余者,亦登进士第。

tài hé chū lèi guān zhì chǔ zhōu cì shǐ

太和初,累官至楚州刺史。

wǔ nián yí cì rǔ zhōu jiān yù shǐ zhōng chéng

五年,移刺汝州,兼御史中丞。

jiǔ yuè rù wèi dà lǐ qīng

九月,入为大理卿。

li xun zài dōng dōu shí yǔ xíng yú qīn shàn xíng yú shù xiāng xiǎng yí zhì shì yòng wèi jiǔ liè shí yī yuè xun yù qiè fā lìng qí mù bīng nǎi shòu bīn níng jié dù shǐ

李训在东都时,与行余亲善,行余数相饷遗,至是用为九列,十一月,训欲窃发,令其募兵,乃授邠宁节度使。

xun bài zú zhū

训败,族诛。

luó lì yán zhě fù míng huan

罗立言者,父名欢。

zhēn yuán mò dēng jìn shì dì

贞元末,登进士第。

bǎo lì chū jiǎn jiào zhǔ kè yuán wài láng wèi yán tiě hé yīn yuàn guān

宝历初,检校主客员外郎,为盐铁河阴院官。

èr nián zuò dí mǐ bù shí jì zāng yī wàn jiǔ qiān guàn yán tiě shǐ xī qí lì néng dìng zuì zhǐ xuē suǒ jiān shì yù shǐ

二年,坐籴米不实,计赃一万九千贯,盐铁使惜其吏能,定罪止削所兼侍御史。

tài hé zhōng wèi sī nóng shǎo qīng zhǔ tài cāng chū nà wù yǐ huò hòu lù zhèng zhù li xun yì zhòng zhī

太和中,为司农少卿,主太仓出纳物,以货厚赂郑注,李训亦重之。

xun jiāng qiè fā xū bīng jí shì yǐ jīng zhào fǔ duō lì zú yòng lì yán wèi jīng zhào shǎo yǐn zhī fǔ shì

训将窃发,须兵集事,以京兆府多吏卒,用立言为京兆少尹,知府事。

xun bài rì zú zhū

训败日,族诛。

cháng ān xiàn lìng mèng guǎn biǎn xiá zhōu zhǎng shǐ wàn nián xiàn lìng yáo zhōng lì lǎng zhōu zhǎng shǐ

长安县令孟琯贬硖州长史,万年县令姚中立朗州长史。

yǐ liǎng xiàn bǔ zéi guān shòu lì yán zhǐ shǐ gù yě

以两县捕贼官受立言指使故也。

chū lì yán jí liǎng xiàn lì zú wàn nián bǔ zéi guān zhèng hóng jù huò tuō jí jì ér zhà sǐ lìng jiā rén sāng fú jù kū

初立言集两县吏卒,万年捕贼官郑洪惧祸托疾,既而诈死,令家人丧服聚哭。

yáo zhōng lì yīn zhī qí gù kǒng yǐ zhà wén bù miǎn qí lèi nǎi yǐ zhuàng gào hóng zhī zhà

姚中立阴知其故,恐以诈闻,不免其累,乃以状告洪之诈。

chóu shì liáng jū hóng rù jūn hóng xián zhōng lì zhī gào wèi shì liáng yuē zhuī jí suǒ yóu jiē yīn xiàn lìng chǔ fèn yǔ hé zuì yě

仇士良拘洪入军, 洪衔中立之告,谓士良曰:“追集所由,皆因县令处分,予何罪也。

gù zhōng lì zuò biǎn hóng miǎn sǐ

”故中立坐贬, 洪免死。

li xiào běn zhě zōng shì zhī zǐ yě

李孝本者,宗室之子也。

lèi guān zhì xíng bù láng zhōng ér yī yú xun zhù yǐ qiú jìn

累官至刑部郎中,而依于训、注以求进。

shū yuán yú zuò xiāng xun yòng xiào běn zhī tái zá quán zhī zhōng chéng shì zuì yù xùn móu

舒元舆作相, 训用孝本知台杂,权知中丞事,最预训谋。

qiè fā zhī rì xiào běn cóng rén shā nèi guān shí yú rén yú diàn tíng

窃发之日,孝本从人杀内官十余人于殿廷。

zhī shì bù jì dān qí zǒu tóu zhèng zhù

知事不济,单骑走投郑注。

zhì xián yáng xi yuán wèi zhuī qí suǒ bǔ zú zhū zhī

至咸阳西原,为追骑所捕,族诛之。

zuò xun zhù ér zú zhě fán shí yī jiā rén yǐ wéi yuān

坐训、注而族者,凡十一家,人以为冤。

shǐ chén yuē wáng zhě zhī zhèng yǐ dé bà zhě zhī zhèng yǐ quán

史臣曰:王者之政以德,霸者之政以权。

gǔ xiān hòu wáng lǜ yóu cí dào ér suì néng xī rén jìng luàn chuí tǒng zuò zé zhě

古先后王,率由兹道,而遂能息人靖乱,垂统作则者。

rú zǐ rén gòng kē ér shū gōng liáng yì tóng píng ér dú shèng gài zài de qí shù zé shì wú hòu jiān

如梓人共柯而殊工,良奕同枰而独胜,盖在得其术,则事无后艰。

zhāo xiàn huáng dì duān miǎn shēn wéi fèn qí sī yǎng yù chǎn gōng jū zhī bì zài chéng xíng zhèng zhī yuán

昭献皇帝端冕深帷,愤其厮养,欲铲宫居之弊,载澄刑政之源。

dāng yi lǐ yī dài zhèng rén fǎng xiān cháo qí dé xiū wén jiào ér hòu fēng sú shè wǔ bèi yǐ fú yào huāng

当宜礼一代正人, 访先朝耆德,修文教而厚风俗,设武备以服要荒。

bǐ xi bèi dōng jiān jiē táo yú jǐng huà

俾西被东渐,皆陶于景化;

róu zhī cāng hào bì jiàng yú quē xiáng zì rán huái dé yǐ níng wú sī bù fú

柔祗苍昊,必降于阙祥,自然怀德以宁,无思不服。

kuàng qū qū huàn zhě dú néng bèi huà zāi

况区区宦者,独能悖化哉?

gù shù diāo yì yá bù fèi qí huán zhī bà

故竖刁、 易牙,不废齐桓之霸;

hán yān jí rú hé fáng hàn dì zhī míng

韩嫣、籍孺,何妨汉帝之明。

gài yǒu guǎn zhòng yà fu zhī xián shǔ zhī yǐ dà zhèng gù yě

盖有管仲、亚夫之贤,属之以大政故也。

cǐ èr jūn zhě zhì yù hūn sì de qí dào yě

此二君者,制御阍寺,得其道也。

ér zhāo xiàn hū jūn rén zhī dà tǐ huò xiān jiǎo zhī yōng rú

而昭献忽君人之大体,惑纤狡之庸儒。

suī zhōng rì héng jīng lián piān shǔ sī dàn de hǎo wén zhī yù yōng fēi zhì zhì zhī xiān

虽终日横经,连篇属思,但得好文之誉,庸非致治之先。

qiě li xun zhě jū zhà bǎi duān yīn xiǎn wàn zhuàng bèi shǒu chéng ér quàn zhèn chū zhèng zhù yǐ shàn quán

且李训者,狙诈百端,阴险万状,背守澄而劝鸩,出郑注以擅权。

zhī rú jǐn yǔn sì xīng jiān quán bā xiào xiǎo rén fāng cùn jí yòu nán zhī

只如尽陨四星,兼权八校,小人方寸,即又难知。

dàn lǜ wèi zǎo shī ér cǎi xī sūn fān huò yǐn tíng zhī huàn yě

但虑为蚤虱而采溪荪,翻获螾蜓之患也。

wū hū míng zhǔ

呜呼明主!

fu hé bù sī jù zhì xuè jiàn huáng mén bīng jiāo qīng suǒ

夫何不思,遽致血溅黄门,兵交青琐。

gǒu wú fān hòu zhī shì huáng wū wēi zāi

苟无籓后之势,黄屋危哉!

yá sù chāo yǒu shì fēng wǎn wèi lì sàng zhì shēn guǐ yù zhī wu hé táo kàn shì zhī zāi

涯、𫗧绰有士风,晚为利丧,致身鬼蜮之伍,何逃瞰室之灾。

fēi tiān bù rén zi shī dào yě

非天不仁,子失道也!

zàn yuē shì dàn xìng zhōu sī gāo wáng qín

赞曰:奭、旦兴周,斯、高亡秦。

huò fú fēi tiān zhì luàn yóu rén

祸福非天,治乱由人。

xun zhù jiān wěi xuè tuí xiàng wèi

训、注奸伪,血颓象魏。

fēi shí fá xián jūn mí dào zhì

非时乏贤,君迷倒置。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →