péi dù
○裴度
péi dù zì zhōng lì hé dōng wén xǐ rén
裴度,字中立，河东闻喜人。
zǔ yǒu lín pú zhōu pú yáng lìng
祖有邻，濮州濮阳令。
fù xù hé nán fǔ miǎn chí chéng
父溆， 河南府渑池丞。
dù zhēn yuán wǔ nián jìn shì zhuó dì dēng hóng cí kē
度， 贞元五年进士擢第，登宏辞科。
yìng zhì jǔ xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn kē duì cè gāo děng shòu hé yīn xiàn wèi
应制举贤良方正、能直言极谏科，对策高等，授河阴县尉。
qiān jiān chá yù shǐ mì shū lùn quán xìng yǔ qiè wǔ zhǐ chū wèi hé nán fǔ gōng cáo
迁监察御史，密疏论权幸，语切忤旨，出为河南府功曹。
qiān qǐ jū shè rén
迁起居舍人。
yuán hé liù nián yǐ sī fēng yuán wài láng zhī zhì gào xún zhuǎn běn sī láng zhōng
元和六年，以司封员外郎知制诰，寻转本司郎中。
qī nián wèi bó jié dù shǐ tián jì ān zú
七年，魏博节度使田季安卒。
qí zi huái jiàn yòu nián bù rèn jūn zhèng yá jūn lì xiǎo jiàng tián xīng wéi liú hòu
其子怀谏幼年不任军政，牙军立小将田兴为留后。
xìng bù xīn fù yú cháo tíng qǐng shǒu guó fǎ chú lì shū cháng fù xiàn zōng qiǎn dù shǐ wèi zhōu xuān yù
兴布心腹于朝廷，请守国法，除吏输常赋，宪宗遣度使魏州宣谕。
xìng chéng jiàn chǐ zhī hòu chē fú yuán wū yǒu yú zhì dù shì shì zhāi gé yóu jiā hóng chǎng
兴承僭侈之后， 车服垣屋，有逾制度，视事斋阁，尤加宏敞。
xìng è zhī bù yú qí jiān shì shì nǎi chú jiù cǎi fǎng shǐ jū zhī qǐng dù wèi bì jì shù xìng qiān jiàng fèng fǎ wèi rén shēn dé zhī
兴恶之，不于其间视事，乃除旧采访使居之，请度为壁记，述兴谦降奉法，魏人深德之。
xìng yòu qǐng dù biàn zhì shǔ jùn xuān shù zhào zhǐ wèi rén jiāo yíng gǎn yuè
兴又请度遍至属郡，宣述诏旨，魏人郊迎感悦。
shǐ hái bài zhōng shū shè rén
使还，拜中书舍人。
jiǔ nián shí yuè gǎi yù shǐ zhōng chéng
九年十月，改御史中丞。
xuān huī yuàn wǔ fāng xiǎo shǐ měi suì qiū àn yīng quǎn yú jī diàn suǒ zhì guān lì bì hòu yāo gòng xiǎng xiǎo bù rú yì jí zì qí xū suǒ bǎi xìng wèi zhī rú kòu dào
宣徽院五坊小使，每岁秋按鹰犬于畿甸，所至官吏必厚邀供饷，小不如意，即恣其须索，百姓畏之如寇盗。
xiān shì zhēn yuán mò cǐ bèi bào héng yóu shén nǎi zhì zhāng wǎng luó yú mín jiā mén jí jǐng bù lìng chū rù jí shuǐ yuē jīng wǒ gòng fèng niǎo què
先是，贞元末，此辈暴横尤甚，乃至张网罗于民家门及井，不令出入汲水，曰：“惊我供奉鸟雀。
yòu qún jù yú mài jiǔ shí jiā sì qíng yǐn dàn
”又群聚于卖酒食家，肆情饮啖。
jiāng qù liú shé yī qiè jiè zhī yuē wú yǐ cǐ shé zhì gòng fèng niǎo què kě shàn sì zhī wú shǐ jī kě
将去，留蛇一箧，诫之曰：“吾以此蛇致供奉鸟雀，可善饲之，无使饥渴。
zhǔ rén lù ér xiè zhī fāng kěn xié shé qiè ér qù
”主人赂而谢之，方肯携蛇箧而去。
zhì yuán hé chū suī shù zhì qí bì gù tài wèi jué
至元和初，虽数治其弊，故态未绝。
xiǎo shǐ cháng zhì xià guī xiàn xiàn lìng péi huán xìng yán kè jí qí xiōng bào gōng guǎn zhī wài yī wú qǔ fèng
小使尝至下邽县，县令裴寰性严刻，嫉其凶暴，公馆之外，一无曲奉。
xiǎo shǐ nù gòu huán chū màn yán
小使怒，构寰出慢言。
jí shàng wén xiàn zōng nù cù lìng shè huán xià yù yù yǐ dà bù jìng lùn
及上闻，宪宗怒，促令摄寰下狱，欲以大不敬论。
zǎi xiàng wǔ yuán héng děng yǐ lǐ kāi wù dì nù bù jiě
宰相武元衡等以理开悟，帝怒不解。
dù rù yán yīng zòu shì yīn jí yán lùn liè yán huán wú zuì
度入延英奏事，因极言论列，言寰无罪。
shàng yù nù yuē rú qīng zhī yán huán wú zuì jí jué wǔ fāng xiǎo shǐ
上愈怒曰：“如卿之言，寰无罪即决五坊小使；
rú xiǎo shǐ wú zuì jí jué péi huán
如小使无罪，即决裴寰。
dù duì yuē àn zuì chéng rú shèng zhǐ dàn yǐ péi huán wèi lìng zhǎng yōu xī bì xià bǎi xìng rú cǐ qǐ kě jiā zuì
”度对曰：“按罪诚如圣旨， 但以裴寰为令长，忧惜陛下百姓如此，岂可加罪？
shàng nù sè jù jì
”上怒色遽霁。
yì rì lìng shì huán
翌日，令释寰。
xún yǐ dù jiān xíng bù shì láng fèng shǐ cài zhōu xíng yíng xuān yù zhū jūn
寻以度兼刑部侍郎，奉使蔡州行营，宣谕诸军。
jì hái dì wèn zhū jiāng zhī cái dù yuē chén guān li guāng yán jiàn yì néng yǒng zhōng yǒu suǒ chéng
既还，帝问诸将之才，度曰：“臣观李光颜见义能勇，终有所成。
bù shù rì guāng yán zòu dà pò zéi jūn yú shí qū dì yóu tàn dù zhī zhī rén
”不数日，光颜奏大破贼军于时曲，帝尤叹度之知人。
shí nián liù yuè wáng chéng zōng li shī dào jù qiǎn cì kè cì zǎi xiàng wǔ yuán héng yì lìng cì dù
十年六月，王承宗、李师道俱遣刺客刺宰相武元衡，亦令刺度。
shì rì dù chū tōng huà lǐ dào sān yǐ jiàn jī dù chū duàn xuē dài cì zhōng bèi cái jué dān yī hòu wēi shāng qí shǒu dù duò mǎ
是日，度出通化里，盗三以剑击度，初断靴带，次中背，才绝单衣，后微伤其首，度堕马。
huì dù dài zhān mào gù chuàng bù zhì shēn
会度带毡帽，故创不至深。
zéi yòu huī rèn zhuī dù dù cóng rén wáng yì nǎi chí zéi lián hū shén jí zéi fǎn rèn duàn yì shǒu nǎi de qù
贼又挥刃追度，度从人王义乃持贼连呼甚急，贼反刃断义手， 乃得去。
dù yǐ duò gōu zhōng zéi wèi dù yǐ sǐ nǎi shě qù
度已堕沟中，贼谓度已死，乃舍去。
jū sān rì zhào yǐ dù wèi mén xià shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
居三日，诏以度为门下侍郎、同中书门下平章事。
dù jìn zhèng ér yán biàn yóu cháng yú zhèng tǐ fán suǒ chén yù gǎn dòng wù qíng
度劲正而言辩，尤长于政体，凡所陈谕，感动物情。
zì wèi bó shǐ hái xuān dá chēng zhǐ dì shēn jiā shǔ
自魏博使还，宣达称旨， 帝深嘉属。
yòu zì cài zhōu láo jūn hái yì tīng qí yán
又自蔡州劳军还，益听其言。
shàng yǐ yuán héng bǐng zhèng dà yòng wèi guǒ zì dào fā dū yì biàn yǐ dà jì shǔ zhī
尚以元衡秉政，大用未果，自盗发都邑， 便以大计属之。
chū yuán héng yù hài xiàn jì zhě huò qǐng ba dù guān yǐ ān èr zhèn zhī xīn xiàn zōng dà nù yuē ruò ba dù guān shì jiān jì de xíng cháo gāng hé yǐ zhèn jǔ
初，元衡遇害，献计者或请罢度官以安二镇之心，宪宗大怒曰：“若罢度官， 是奸计得行，朝纲何以振举？
wú yòng dù yī rén zú yǐ pò cǐ èr zéi yǐ
吾用度一人，足以破此二贼矣。
dù yì yǐ píng zéi wéi jǐ rèn
”度亦以平贼为己任。
dù yǐ suǒ shāng qǐng gào èr shí yú rì zhào yǐ wèi bīng sù dù sī dì zhōng shǐ wèn xùn bù jué
度以所伤请告二十余日，诏以卫兵宿度私第，中使问讯不绝。
wèi bài qián yī rì xuān zhǐ wèi dù yuē bù yòng xuān zhèng cān jiǎ jí yán yīng duì lái
未拜前一日，宣旨谓度曰：“不用宣政参假，即延英对来。
jí dù rù duì fǔ yù zhōu zhì
”及度入对，抚谕周至。
shí qún dào gàn jì biàn qǐ dū chéng cháo yě kǒng hài
时群盗干纪，变起都城，朝野恐骇。
jí dù mìng xiāng zhì xià rén qíng shǐ ān yǐ wéi bì néng tiǎn kòu
及度命相制下，人情始安，以为必能殄寇。
zì shì zhū zéi zhī jì rì wén xiàn tì yòng jūn yù jí
自是诛贼之计，日闻献替，用军愈急。
shí yī nián zhuāng xiàn huáng hòu bēng dù wèi lǐ yí shǐ
十一年，庄宪皇后崩，度为礼仪使。
shàng bù tīng zhèng yù zhǔn gù shì zhì zhǒng zǎi yǐ zǒng bǎi sī
上不听政，欲准故事置冢宰，以总百司。
dù xiàn yì yuē zhǒng zǎi shì yīn zhōu liù guān zhī shǒu jì zhǎng bāng lǐ shí tǒng bǎi sī
度献议曰：“冢宰是殷、周六官之首，既掌邦理，实统百司。
gù wáng zhě liàng ān bǎi guān yǒu quán tīng zhī zhì
故王者谅暗，百官有权听之制。
hòu dài shè guān jì wú cǐ hào bù kě xū shè
后代设官，既无此号，不可虚设。
qiě guó cháo gù shì huò zhì huò fǒu gǔ jīn yì zhì bù bì yīn xún
且国朝故事，或置或否，古今异制， 不必因循。
chì zhǐ yuē zhū sī gōng shì yi quán qǔ zhōng shū mén xià chǔ fèn
”敕旨曰：“诸司公事，宜权取中书门下处分。
shí zhě shì zhī
”识者是之。
liù yuè cài zhōu xíng yíng táng shān jié dù shǐ gāo xiá yù bīng bài yú tiě chéng zhōng wài xiōng hài
六月，蔡州行营唐邓节度使高霞寓兵败于铁城，中外恟骇。
xiān shì zhào qún chén gè xiàn zhū wú yuán jì kě fǒu zhī zhuàng
先是，诏群臣各献诛吴元济可否之状。
cháo chén duō yán bà bīng shè zuì wèi biàn hàn lín xué shì qián huī xiāo fǔ yǔ yóu qiè wéi dù yán zéi bù kě shè
朝臣多言罢兵赦罪为便，翰林学士钱徽、萧俛语尤切，唯度言贼不可赦。
jí xiá yù bài zǎi xiàng yǐ shàng bì yàn bīng yù yǐ bà bīng wèi duì
及霞寓败，宰相以上必厌兵，欲以罢兵为对。
yán yīng fāng zòu xiàn zōng yuē fu yī shèng yī fù bīng jiā cháng shì
延英方奏，宪宗曰：“夫一胜一负，兵家常势。
ruò dì wáng zhī bīng bù hé bài zé zì gǔ hé nán yú yòng bīng lèi shèng bù yīng liú cǐ xiōng zéi
若帝王之兵不合败，则自古何难于用兵，累圣不应留此凶贼。
jīn dàn lùn cǐ bīng hé yòng yǔ fǒu jí cháo tíng zhì zhì dāng fǒu qīng děng wéi xū yào hài chù zhì
今但论此兵合用与否，及朝廷制置当否，卿等唯须要害处置。
jiàng shuài yǒu bù kě zhě qù zhī wù yí
将帅有不可者，去之勿疑；
bīng lì yǒu bù zú zhě sù yǔ yìng jiē
兵力有不足者，速与应接。
hé kě yǐ yī jiāng bù lì biàn jū chéng jì
何可以一将不利，便沮成计？
yú shì zǎi chén bù dé cuò yán cháo tíng wú gǎn yán bà bīng zhě gù dù jì de xíng
”于是宰臣不得措言，朝廷无敢言罢兵者，故度计得行。
wáng jì jiā èr nú gào jì huàn fù yí biǎo yǐn mò jìn fèng wù
王稷家二奴告稷换父遗表，隐没进奉物。
liú qí nú yú zhàng nèi qiǎn zhōng shǐ wǎng dōng dōu jiǎn zé jì zhī jiā cái
留其奴于仗内，遣中使往东都检责稷之家财。
dù zòu yuē wáng è shēn mò zhī hòu qí jiā jìn fèng yǐ duō
度奏曰：“王锷身殁之后，其家进奉已多。
jīn yīn qí nú gào jiǎn zé qí jiā shì chén kǒng tiān xià jiàng shuài wén zhī bì yǒu yǐ jiā wèi jì zhě
今因其奴告检责其家事，臣恐天下将帅闻之，必有以家为计者。
xiàn zōng jí rì qiǎn zhōng shǐ hái èr nú fù jīng zhào fǔ jué shā
”宪宗即日遣中使还，二奴付京兆府决杀。
shí èr nián li yùn li guāng yán lǚ zòu pò zéi rán guó jiā jù bīng huái yòu sì nián dù zhī gòng xiǎng bù shèng qí bì zhū jiāng wán kòu xiāng shì wèi yǒu chéng gōng shàng yì bìng zhī
十二年，李酝、李光颜屡奏破贼，然国家聚兵淮右四年，度支供饷，不胜其弊， 诸将玩寇相视，未有成功，上亦病之。
zǎi xiàng li féng jí wáng yá děng sān rén yǐ láo shī bì fù yì yù bà bīng jiàn shàng hù chén lì hài
宰相李逢吉、王涯等三人，以劳师弊赋，意欲罢兵，见上互陈利害。
dù dú wú yán
度独无言。
dì wèn zhī duì yuē chén qǐng shēn zì dū zhàn
帝问之，对曰：“臣请身自督战。
míng rì yán yīng zhòng yì féng jí děng chū dú liú dù wèi zhī yuē qīng bì néng wéi zhèn xíng hu
”明日延英重议，逢吉等出，独留度，谓之曰：“卿必能为朕行乎？
dù fǔ fú liú tì yuē chén shì bù yǔ cǐ zéi xié quán
”度俯伏流涕曰：“臣誓不与此贼偕全。
shàng yì wèi zhī gǎi róng
”上亦为之改容。
dù fù zòu yuē chén zuó jiàn wú yuán jì qǐ xiáng biǎo liào cǐ nì zéi shì shí jiǒng cù
度复奏曰：“臣昨见吴元济乞降表，料此逆贼势实窘蹙。
dàn zhū jiāng bù yī wèi néng pò zhī gù wèi jiàng ěr
但诸将不一，未能迫之，故未降耳。
ruò chén zì fù xíng yíng zé zhū jiāng gè yù lì gōng yǐ gù ēn chǒng pò zéi bì yǐ
若臣自赴行营，则诸将各欲立功以固恩宠，破贼必矣！
shàng rán zhī
”上然之。
yì rì zhào yuē
翌日，诏曰：
fǔ bì zhī chén jūn guó shì lài
辅弼之臣，军国是赖。
xīng huà zhì lǐ bǐng jūn yǐ jū
兴化致理，秉钧以居。
qǔ wēi dìng gōng zé fēn kǔn ér chū
取威定功，则分阃而出。
suǒ yǐ tóng jūn chén zhī tǐ yī zhōng wài zhī rèn yān
所以同君臣之体，一中外之任焉。
zhǔ zhě wèn zuì rǔ nán zhì zhū huái yòu gài yù shuā qí wū sú diào bǐ wán rén
属者问罪汝南，致诛淮右，盖欲刷其污俗，吊彼顽人。
suī qiè de qiú shēng zhě shí fán yǒu tú ér yīng chéng zhí mí zhě wèi jiǎn qí lèi hé shòu kùn ér yóu dòu qǐ niǎo qióng zhī wú guī yú
虽挈地求生者实繁有徒，而婴城执迷者未翦其类，何兽困而犹斗，岂鸟穷之无归欤？
yóu shì yáo tīng gǔ pí gēng zhāng qín sè fán wǒ tái xí dǒng cí róng zhān
由是遥听鼓鼙，更张琴瑟，烦我台席，董兹戎旃。
cháo yì dài fū shǒu zhōng shū shì láng tóng píng zhāng shì fēi qí wèi cì zǐ jīn yú dài péi dù wéi shí jiàng shēng xié zhèn mèng bǔ jīng biàn xuān lì jiān míng nà zhōng
朝议大夫、守中书侍郎、同平章事、飞骑尉、赐紫金鱼袋裴度，为时降生，协朕梦卜，精辨宣力，坚明纳忠。
dāng zhóu ér cái móu lǎo chéng yùn chóu ér zhì lüè yǒu dìng
当轴而才谋老成，运筹而智略有定。
sī qí shū wù bèi zhī sì fāng zhī shì
司其枢务，备知四方之事；
fù yǐ bīng yào bì děi wàn rén zhī xīn
付以兵要，必得万人之心。
shì yòng dǎo yú shàng xuán jiǎn cǐ jí rì dài chéng xiàng zhī yìn shòu suǒ yǐ zūn qí míng
是用祷于上玄，拣此吉日，带丞相之印绶，所以尊其名；
cì zhū hóu zhī fǔ yuè suǒ yǐ zhòng qí mìng
赐诸侯之斧钺，所以重其命。
ěr yi xuān bù qīng wèn huī zhuàng huáng yóu gǎn lì lián yíng dàng píng duō lěi zhāo huái gū jí zì fǔ yí shāng
尔宜宣布清问，恢壮皇猷，感励连营，荡平多垒，招怀孤疾，字抚夷伤。
kuàng huái xi yī jūn sù xiào zhōng jié guò hǎi fù nàn shǐ cè shū xūn
况淮西一军，素效忠节，过海赴难，史册书勋。
jiàn zhōng chū gōng pò xiāng yáng qín miè chóng yì
建中初，攻破襄阳，擒灭崇义。
bǐ zhě xié yú xiōng nì guī mìng wú yóu
比者胁于凶逆，归命无由。
měi niàn qián láo cháng sī ān fǔ
每念前劳，常思安抚。
suǒ yǐ nèi chuò fǔ chén bǐ wèi shī lǜ shí yù bǎo quán wèi yù gè shǐ de yi
所以内辍辅臣，俾为师率，实欲保全慰谕，各使得宜。
rǔ wǎng qīn zāi
汝往钦哉！
wú yuè wǒ pī xùn
无越我丕训。
kě mén xià shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì cài zhōu cì shǐ chōng zhāng yì jūn jié dù shēn guāng cài guān chá děng shǐ réng chōng huái xi xuān wèi zhāo tǎo chǔ zhì shǐ
可门下侍郎、同中书门下平章事、蔡州刺史，充彰义军节度、申光蔡观察等使，仍充淮西宣慰招讨处置使。
zhào chū dù yǐ hán hóng wèi huái xi xíng yíng dū tǒng bù yù gèng wéi zhāo tǎo qǐng zhǐ chēng xuān wèi chǔ zhì shǐ
诏出，度以韩弘为淮西行营都统，不欲更为招讨，请只称宣慰处置使。
yòu yǐ cǐ xíng jì jiān zhāo fǔ qǐng gǎi jiǎn qí lèi wèi gé qí zhì
又以此行既兼招抚，请改“翦其类”为“革其志”。
yòu yǐ hóng yǐ wèi dū tǒng qǐng gǎi gēng zhāng qín sè wèi jìn chuò shū héng qǐng gǎi fán wǒ tái xí wèi shòu yǐ chéng suàn jiē cóng zhī
又以弘已为都统，请改“更张琴瑟” 为“近辍枢衡”，请改“烦我台席”为“授以成算”，皆从之。
réng zòu xíng bù shì láng mǎ zǒng wèi xuān wèi fù shǐ tài zǐ yòu shù zǐ hán yù wèi zhāng yì xíng jūn sī mǎ sī xūn yuán wài láng li zhèng fēng dōu guān yuán wài láng féng sù lǐ bù yuán wài láng li zōng mǐn děng wéi liǎng shǐ pàn guān shū jì jiē cóng zhī
仍奏刑部侍郎马总为宣慰副使，太子右庶子韩愈为彰义行军司马，司勋员外郎李正封、都官员外郎冯宿、礼部员外郎李宗闵等为两使判官书记，皆从之。
chū dé zōng cháo zhèng duō pì cháo guān huò xiāng guò cóng duō lìng jīn wú sì chá mì zòu zǎi xiàng bù gǎn yú sī dì jiàn bīn kè
初，德宗朝政多僻，朝官或相过从，多令金吾伺察密奏，宰相不敢于私第见宾客。
jí dù fǔ zhèng yǐ qún zéi wèi zhū yi yán jiē qí shì gòng wèi chóu huà nǎi qǐng yú sī jū jiē yán bīn kè xiàn zōng xǔ zhī
及度辅政，以群贼未诛，宜延接奇士，共为筹画，乃请于私居接延宾客，宪宗许之。
zì shì tiān xià xián jùn dé yǐ xiào jì yì yú chéng xiàng jiē shì yú sī dì yóu dù zhī qǐng yě
自是天下贤俊，得以效计议于丞相，接士于私第，由度之请也。
zì tǎo huái xi wáng shī lǚ bài
自讨淮西，王师屡败。
lùn zhě yǐ shā shāng zī shén zhuǎn shū bù dǎi nǐ yì mì shū fēn yún jiāo jìn
论者以杀伤滋甚，转输不逮，拟议密疏，纷纭交进。
dù yǐ fù xīn zhī jí bù shí qù zhī zhōng wèi dà huàn bù rán liǎng hé zhī dào yì jiāng shì cǐ wèi gāo xià
度以腹心之疾，不时去之，终为大患，不然，两河之盗，亦将视此为高下。
suì jiān qǐng tǎo fá shàng shēn wěi xìn gù tīng zhī bù yí
遂坚请讨伐，上深委信，故听之不疑。
dù jì shòu mìng zhào duì yú yán yīng zòu yuē zhǔ yōu chén rǔ yì zài bì sǐ
度既受命，召对于延英，奏曰：“主忧臣辱，义在必死。
zéi miè zé cháo tiān yǒu rì
贼灭，则朝天有日；
zéi zài zé guī quē wú qī
贼在，则归阙无期。
shàng wèi zhī cè rán liú tì
”上为之恻然流涕。
shí èr nián bā yuè sān rì dù fù huái xi zhào yǐ shén cè jūn sān bǎi qí wèi cóng shàng yù tōng huà mén wèi miǎn zhī
十二年八月三日，度赴淮西，诏以神策军三百骑卫从，上御通化门慰勉之。
dù lóu xià xián tì ér cí cì zhī xī dài
度楼下衔涕而辞，赐之犀带。
dù míng suī xuān wèi qí shí xíng yuán shuài shì réng yǐ yǎn chéng wèi zhì suǒ
度名虽宣慰，其实行元帅事，仍以郾城为治所。
shàng yǐ li féng jí yǔ dù bù xié nǎi ba zhī zhèng shì chū wèi jiàn nán dōng chuān jié dù
上以李逢吉与度不协，乃罢知政事，出为剑南东川节度。
jì lí jīng huái xi xíng yíng dà jiàng li guāng yán wū zhòng yìn wèi jiān jūn liáng shǒu qiān yuē ruò sì dù zhì ér yǒu gōng jí fēi wǒ lì
既离京，淮西行营大将李光颜、乌重胤谓监军梁守谦曰：“若俟度至而有功， 即非我利。
kě jí zhàn xiān shì lì gōng
可疾战，先事立功。
shì yuè liù rì jiāng chū bīng yǔ zéi zhàn yú jiǎ diàn wèi zéi suǒ bài
”是月六日，将出兵，与贼战于贾店，为贼所败。
dù èr shí qī rì zhì yǎn chéng xún fǔ zhū jūn xuān dá shàng zhǐ shì jiē jiǎ yǒng
度二十七日至郾城，巡抚诸军，宣达上旨，士皆贾勇。
shí zhū dào bīng jiē yǒu zhōng shǐ jiān zhèn jìn tuì bù yóu zhǔ jiàng zhàn shèng zé xiān shǐ xiàn jié ǒu nǜ zé líng cuò bǎi duān
时诸道兵皆有中使监阵，进退不由主将，战胜则先使献捷，偶衄则凌挫百端。
dù zhì xíng yíng bìng zòu qù zhī bīng bǐng zhuān zhì zhī yú jiāng zhòng jiē xǐ yuè
度至行营，并奏去之，兵柄专制之于将，众皆喜悦。
jūn fǎ yán sù hào lìng huà yī yǐ shì chū zhàn jiē jié
军法严肃，号令画一，以是出战皆捷。
dù qiǎn shǐ rù cài zhōu yuán jì yǔ dù shū yuē bǐ mì yǒu jiàng kuǎn ér suǒ rì jìn gé hé dà hū suì lìng sān jūn fáng yuán jì gù guī shǒu wú lù
度遣使入蔡州，元济与度书曰：“比密有降款，而索日进隔河大呼，遂令三军防元济，故归首无路。
shí yuè shí yī rì táng shān jié dù shǐ li yùn xí pò xuán hù chéng qín wú yuán jì
十月十一日，唐邓节度使李酝，袭破悬瓠城，擒吴元济。
dù xiān qiǎn xuān wèi fù shǐ mǎ zǒng rù chéng ān fǔ
度先遣宣慰副使马总入城安抚。
míng rì dù jiàn zhāng yì jūn jié lǐng huí qǔ jiàng zú wàn rén jì jìn
明日，度建彰义军节，领洄曲降卒万人继进。
li sù jù gāo jiān yǐ jūn lǐ yíng dù bài zhī lù zuǒ
李愬具櫜鞬以军礼迎度， 拜之路左。
dù jì shì shì cài rén dà yuè
度既视事，蔡人大悦。
jiù lìng tú wú ǒu yǔ yè bù rán zhú rén huò yǐ jiǔ shí xiāng guò cóng zhě yǐ jūn fǎ lùn
旧令：途无偶语，夜不燃烛，人或以酒食相过从者，以军法论。
dù nǎi yuē fǎ wéi dào zéi dòu shā wài yú jǐn chú zhī qí wǎng lái zhě bù fù yǐ zhòu yè wèi xiàn
度乃约法，唯盗贼、斗杀外，余尽除之，其往来者，不复以昼夜为限。
yú shì cài zhī yí lí shǐ zhī yǒu shēng rén zhī lè
于是蔡之遗黎，始知有生人之乐。
chū dù yǐ cài zú wèi yá bīng
初，度以蔡卒为牙兵。
huò yǐ wéi fǎn cè zhī zǐ qí xīn wèi ān bù kě zì qù qí bèi
或以为反侧之子，其心未安，不可自去其备。
dù xiào ér dá yuē wú shòu mìng wèi zhāng yì jūn jié dù shǐ yuán è jiù qín cài rén jí wú rén yě
度笑而答曰：“吾受命为彰义军节度使，元恶就擒，蔡人即吾人也。
cài zhī fù lǎo wú bù gǎn qì
”蔡之父老，无不感泣。
shēn guāng zhī mín jí shí píng dìng
申、光之民，即时平定。
shí yī yuè èr shí bā rì dù zì cài zhōu rù cháo liú fù shǐ mǎ zǒng wèi zhāng yì jūn liú hòu
十一月二十八日，度自蔡州入朝，留副使马总为彰义军留后。
chū dù rù cài zhōu huò zèn dù mò rù yuán jì fù nǚ zhēn bǎo
初，度入蔡州， 或谮度没入元济妇女珍宝。
wén shàng pō yí zhī
闻，上颇疑之。
shàng yù jǐn zhū yuán jì jiù jiāng fēng èr jiàn yǐ shòu liáng shǒu qiān shǐ wǎng cài zhōu
上欲尽诛元济旧将，封二剑以授梁守谦， 使往蔡州。
dù huí zhì yǎn chéng yù zhī nǎi fù yǔ shǒu qiān rù cài zhōu liàng zuì jiā xíng bù jìn rú zhào
度回至郾城遇之，乃复与守谦入蔡州，量罪加刑，不尽如诏。
shǒu qiān gù yǐ zhào zhǐ dù xiān yǐ shū chén nǎi jìng fù quē xià
守谦固以诏止，度先以疏陈，乃径赴阙下。
èr yuè zhào jiā dù jīn zǐ guāng lù dài fu hóng wén guǎn dà xué shì cì xūn shàng zhù guó fēng jìn guó gōng shí yì sān qiān hù fù zhī zhèng shì
二月，诏加度金紫光禄大夫、弘文馆大学士，赐勋上柱国，封晋国公，食邑三千户，复知政事。
xiàn zōng yǐ huái xi zéi píng yīn gōng chén li guāng yán děng lái cháo yù kāi nèi yàn zhào liù jūn shǐ xiū lín dé diàn zhī dōng láng
宪宗以淮西贼平，因功臣李光颜等来朝，欲开内宴，诏六军使修麟德殿之东廊。
jūn shǐ zhāng fèng guó yǐ gōng fèi bù zú chū sī cái yǐ zhù yòng su yú zhí zhèng
军使张奉国以公费不足，出私财以助用，诉于执政。
dù cóng róng qǐ yuē bì xià yíng zào yǒu jiāng zuò jiān děng sī jú qǐ kě shǐ gōng chén pò chǎn yíng shàn
度从容启曰：“陛下营造，有将作监等司局，岂可使功臣破产营缮？
shàng nù fèng guó xiè lòu nǎi lìng zhì shì
”上怒奉国泄漏，乃令致仕。
qí jùn lóng shǒu qú qǐ níng huī diàn diāo shì qǐ huàn xǐ fó sì huā mù yǐ zhí yú tíng
其浚龙首渠， 起凝晖殿，雕饰绮焕，徙佛寺花木以植于庭。
yǒu chéng yì huáng fǔ bó zhě jiān xiān yòng shì èr rén lǐng dù zhī yán tiě shù gòng xiàn yú qián zhù dì yíng zào
有程异、皇甫镈者，奸纤用事，二人领度支盐铁，数贡羡余钱，助帝营造。
dì yòu yǐ yì bó píng cài shí gòng kuì bù fá èr rén bìng mìng bài tóng píng zhāng shì
帝又以异、镈平蔡时供馈不乏，二人并命拜同平章事。
dù yán yīng miàn lùn yuē chéng yì huáng fǔ bó qián gǔ lì ěr fēi dài tiān lǐ wù zhī qì yě
度延英面论曰：“程异、皇甫镈，钱谷吏耳，非代天理物之器也。
bì xià xùn ěr mù zhī yù bá zhì xiàng wèi tiān xià rén téng kǒu diào shé yǐ wéi bù kě yú bì xià wú yì
陛下徇耳目之欲，拔置相位，天下人腾口掉舌，以为不可，于陛下无益。
yuàn xú sī qí yi
愿徐思其宜。
dì bù xǐng nà
” 帝不省纳。
dù sān shàng shū lùn zhī qǐng ba jǐ xiàng wèi shàng dōu bù xǐng
度三上疏论之，请罢己相位，上都不省。
shì jiàn bó chuán
事见《镈传》。
yòu gǔ rén zhāng zhì fù wǔ fāng shǐ yáng cháo wèn xī lì qián qián nì cháo wèn yú zhì jiā de sī bù jì yǒu fù qián rén lú zài chū yún shì gù xi chuān jié dù shǐ lú tǎn dài fū shū jì cháo wèn jí bǔ tǎn jiā rén jū zhī
又贾人张陟负五坊使杨朝汶息利钱潜匿，朝汶于陟家得私簿记，有负钱人卢载初，云是故西川节度使卢坦大夫书迹，朝汶即捕坦家人拘之。
tǎn nán bù gǎn shēn lǐ jí yǐ sī qián cháng zhī
坦男不敢申理，即以私钱偿之。
jí zhēng yàn shū jì nǎi gù zhèng huá jié dù lú qún shǒu shū yě
及征验书迹，乃故郑滑节度卢群手书也。
tǎn nán lǐ qí shì cháo wèn yuē qián yǐ jìn guò bù kě fù de
坦男理其事，朝汶曰：“钱已进过，不可复得。
yù shǐ zhōng chéng xiāo fǔ jí jiàn guān shàng shū chén qí bào héng zhī zhuàng dù yǔ cuī qún yīn yán yīng duì jí yán zhī
”御史中丞萧俛及谏官上疏陈其暴横之状，度与崔群因延英对， 极言之。
xiàn zōng yuē qiě yù yǔ qīng shāng liáng dōng jūn cǐ xiǎo shì wǒ zì chǔ zhì
宪宗曰：“且欲与卿商量东军，此小事我自处置。
dù zòu yuē yòng bīng xiǎo shì yě
”度奏曰：“用兵，小事也；
wǔ fāng zhuī bǔ píng rén dà shì yě
五坊追捕平人，大事也。
bīng shì bù lǐ zhǐ yōu shān dōng
兵事不理，只忧山东；
wǔ fāng shǐ bào héng kǒng luàn niǎn gǔ
五坊使暴横，恐乱辇毂。
shàng bú yuè
” 上不悦。
dì jiǔ fāng xǐng wù zhào yáng cháo wèn shù zhī yuē xiàng zhě wéi ěr shǐ wǒ xiū jiàn zǎi xiàng
帝久方省悟，召杨朝汶数之曰：“向者为尔使我羞见宰相。
jù mìng zhū zhī
”遽命诛之。
chū huái cài jì píng zhèn jì wáng chéng zōng shén jù
初，淮、蔡既平，镇、冀王承宗甚惧。
dù qiǎn biàn shì yóu shuì kè yú zhào wèi jiān
度遣辩士游说，客于赵、魏间。
shǐ shuō chéng zōng lìng gē dì rù zhì yǐ xiào shùn
使说承宗，令割地入质以效顺。
gù chéng zōng qiú yuán yú tián hóng zhèng yóu dù shǐ kè fěng dòng zhī gù bīng bù xuè rèn ér chéng zōng shǔ fú
故承宗求援于田弘正，由度使客讽动之，故兵不血刃，而承宗鼠伏。
shí sān nián li shī dào fān fù wéi mìng zhào xuān wǔ yì chéng wǔ níng héng hǎi sì jié dù zhī shī yǔ tián hóng zhèng huì jūn tǎo zhī
十三年，李师道翻覆违命，诏宣武、义成、武宁、横海四节度之师与田弘正会军讨之。
hóng zhèng zòu qǐng qǔ lí yáng dù hé huì li guāng yán děng jūn qí jìn
弘正奏请取黎阳渡河，会李光颜等军齐进。
dì zhào zǎi chén yú yán yīng yì kě fǒu jiē yuē kǔn wài zhī shì dà jiàng zhì zhī jì yǒu zòu chén yi suì qí qǐng
帝召宰臣于延英议可否，皆曰： “阃外之事，大将制之，既有奏陈，宜遂其请。
dù dú yǐ wéi bù kě zòu yuē wèi bó yī jūn bù tóng zhū dào
”度独以为不可，奏曰：“魏博一军，不同诸道。
guò hé zhī hòu què tuì bù dé biàn xū jìn jī fāng jiàn chéng gōng
过河之后，却退不得，便须进击，方见成功。
ruò qǔ lí yáng dù hé jì cái lí běn jiè biàn zhì huá zhōu tú yǒu gòng xiǎng zhī láo yòu shēng gù wàng zhī shì
若取黎阳渡河，既才离本界，便至滑州，徒有供饷之劳，又生顾望之势。
kuàng hóng zhèng guāng yán bìng shǎo wēi duàn gēng xiāng yí huò bì kǒng qiān yán
况弘正、光颜并少威断，更相疑惑，必恐迁延。
rán bīng shì bù cóng zhōng zhì yí dìng chǔ fèn
然兵事不从中制一定处分。
huò lǜ bù kě
或虑不可。
ruò yù yú hé nán chí zhòng zé bù rú hé běi yǎng wēi
若欲于河南持重，则不如河北养威。
bù rán zé qiě mò mǎ lì bīng hou shuāng jiàng shuǐ luò yú yáng liú dù hé zhí dǐ yùn zhōu
不然，则且秣马厉兵，候霜降水落，于杨刘渡河，直抵郓州。
dàn de zhì yáng gǔ yǐ lái xià yíng zé bīng shì zì shèng zéi xíng zì náo
但得至阳谷已来下营，则兵势自盛，贼形自挠。
shàng yuē qīng yán shì yǐ
”上曰：“卿言是矣。
nǎi zhào hóng zhèng qǔ yáng liú dù hé
”乃诏弘正取杨刘渡河。
jí hóng zhèng jūn jì jì hé ér nán jù yùn zhōu sì shí lǐ zhù lěi zéi shì guǒ cù
及弘正军既济河而南，距郓州四十里筑垒，贼势果蹙。
qǐng zhī zhū shī dào
顷之，诛师道。
dù zhí xìng bù huí zhōng yú shì shàng shí zhèng huò yǒu suǒ quē mǐ bù jí yán zhī gù wèi jiān chén huáng fǔ bó suǒ gòu xiàn zōng bú yuè
度执性不回，忠于事上，时政或有所阙，靡不极言之，故为奸臣皇甫镈所构， 宪宗不悦。
shí sì nián jiǎn jiào zuǒ pú yè tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì tài yuán yǐn běi dōu liú shǒu hé dōng jié dù shǐ
十四年，检校左仆射、同中书门下平章事、太原尹、北都留守、河东节度使。
mù zōng jí wèi cháng qìng yuán nián qiū zhāng hóng jìng wèi yōu zhōu jūn suǒ qiú tián hóng zhèng yú zhèn zhōu yù hài zhū kè róng wáng tíng còu fù luàn hé shuò zhào dù yǐ běn guān chōng zhèn zhōu sì miàn xíng yíng zhāo tǎo shǐ
穆宗即位，长庆元年秋，张弘靖为幽州军所囚，田弘正于镇州遇害，朱克融、 王廷凑复乱河朔，诏度以本官充镇州四面行营招讨使。
shí jiāo zhǔ huāng pì fǔ xiāng yōng cái zhì zhì fēi yi zhì qí fù luàn
时骄主荒僻，辅相庸才，制置非宜，致其复乱。
suī li guāng yán wū zhòng yìn děng chēng wéi míng jiàng yǐ shí shù wàn bīng jī zéi wú chǐ cù zhī gōng
虽李光颜、乌重胤等称为名将，以十数万兵击贼，无尺寸之功。
gài yǐ shì jì héng liú wú néng fù zhèn
盖以势既横流，无能复振。
rán dù shòu mìng zhī rì sōu bīng bǔ zú bù huáng qǐn xī
然度受命之日，搜兵补卒，不遑寝息。
zì dǒng xī shī lín yú zéi jìng tú chéng zhǎn jiāng lǚ yǐ jié wén
自董西师，临于贼境，屠城斩将，屡以捷闻。
mù zōng shēn jiā qí zhōng kuǎn zhōng shǐ fǔ yù wú xū yuè jìn wèi jiǎn jiào sī kōng jiān chōng yā běi shān zhū fān shǐ
穆宗深嘉其忠款，中使抚谕无虚月，进位检校司空， 兼充押北山诸蕃使。
shí hàn lín xué shì yuán zhěn jiāo jié nèi guān qiú wèi zǎi xiàng yǔ zhī shū mì wèi hóng jiǎn wèi wěn jǐng zhī jiāo
时翰林学士元稹，交结内官，求为宰相，与知枢密魏弘简为刎颈之交。
zhěn suī yǔ dù wú hàn rán pō jì qián dá jiā yú jǐ shàng
稹虽与度无憾，然颇忌前达加于己上。
dù fāng yòng bīng shān dōng měi chù zhì jūn shì yǒu suǒ lùn zòu duō wèi zhěn bèi suǒ chí
度方用兵山东，每处置军事，有所论奏，多为稹辈所持。
tiān xià jiē yán zhěn shì chǒng yíng huò shàng tīng dù zài jūn shàng shū lùn zhī yuē
天下皆言稹恃宠荧惑上听，度在军上疏论之曰：
chén wén zhǔ shèng chén zhí
臣闻主圣臣直。
jīn jì yù shèng zhǔ zhé wèi zhí chén shàng dá shū sī xià sāi qún bàng shì chú guó dù wú yǐ jiā wèi
今既遇圣主，辄为直臣，上答殊私，下塞群谤，誓除国蠹，无以家为。
gǒu xiàn tì zhī kě xíng hé xìng mìng zhī zú xī
苟献替之可行，何性命之足惜？
fú wéi huáng dì bì xià gōng chéng pī yè guāng qǐ xióng tú fāng tiǎn wán rén zhī fēng yǐ lì tài píng zhī shì
伏惟皇帝陛下恭承丕业，光启雄图，方殄顽人之风，以立太平之事。
ér nì shù gòu luàn zhèn jīng shān dōng
而逆竖构乱，震惊山东；
jiān chén zuò péng náo bài guó zhèng
奸臣作朋，挠败国政。
bì xià yù sǎo dàng yōu zhèn yi sù qīng cháo tíng
陛下欲扫荡幽、镇，宜肃清朝廷。
hé zhě
为什么呢？
wéi huàn yǒu dà xiǎo yì shì yǒu xiān hòu
为患有大小，议事有先后。
hé shuò nì zéi zhǐ luàn shān dōng
河朔逆贼，只乱山东；
jìn wéi jiān chén bì luàn tiān xià
禁闱奸臣，必乱天下。
shì zé hé shuò huàn xiǎo jìn wéi huàn dà
是则河朔患小，禁闱患大。
xiǎo zhě chén děng yǔ zhū róng chén bì néng jiǎn miè
小者，臣等与诸戎臣必能翦灭；
dà zhě fēi bì xià zhì duàn fēi bì xià jué wù wú jì qū chú
大者，非陛下制断，非陛下觉悟，无计驱除。
jīn wén wǔ bǎi liáo zhōng wài wàn pǐn yǒu xīn zhě wú bù fèn fèn yǒu kǒu zhě wú bù zī jiē
今文武百僚，中外万品，有心者无不愤忿，有口者无不咨嗟。
zhí yǐ wēi quán fāng zhòng jiǎng yòng fāng shēn wú suǒ wèi bì bù gǎn dǐ chù kǒng shì wèi xíng huò yǐ jí bù wéi guó jì qiě wéi shēn móu
直以威权方重，奖用方深，无所畏避，不敢抵触，恐事未行祸已及，不为国计，且为身谋。
chén bǐ zhě yóu sī yǐn rěn bù yuàn fā míng
臣比者犹思隐忍，不愿发明。
yī zé yǐ zuì è rú shān yuàn bàng rú léi fú liào shèng míng bì zì zhū jí
一则以罪恶如山，怨谤如雷，伏料圣明，必自诛殛；
yī zé yǐ sì fāng wú shì wàn shū qiě guò suī jì gāng qián huài huì lù gōng xíng sì qí guàn yíng bì zì diān fù
一则以四方无事，万枢且过，虽纪纲潜坏，贿赂公行，俟其贯盈，必自颠覆。
jīn shǔ xiōng tú rǎo rǎng chén zhōng yōu zhěn fán yǒu zhì mìng jì yú ān wēi
今属凶徒扰攘，宸衷忧轸，凡有制命，计于安危。
tòng cǐ jiān xié zì xíng qī wǎng gān luàn shèng lüè fēi zhǐ yī tú
痛此奸邪，恣行欺罔，干乱圣略， 非止一途。
yòu hàn yuàn jiù chén jié wèi péng dǎng bì xià tīng qí suǒ shuō gèng fǎng yú jìn chén sī xiāng jì huì gèng chàng dié hé bì huò cōng míng
又翰苑旧臣，结为朋党，陛下听其所说，更访于近臣，私相计会，更唱迭和，蔽惑聪明。
suǒ yǐ chén zì bīng xìng yǐ lái suǒ chén zhāng shū shì jiē yào qiē suǒ fèng shū zhào duō yǒu cēn cī
所以臣自兵兴已来，所陈章疏，事皆要切，所奉书诏，多有参差。
xī bì xià wěi fù zhī yì bù qīng bèi jiān chén yì sǔn zhī shì bù shǎo
惜陛下委付之意不轻，被奸臣抑损之事不少。
chén sù zhī nìng xìng yì wú chóu xián zhǐ shì zuó zhě chén qǐng chéng chuán yì què miàn chén róng shì jiān chén zhī tú zuì suǒ wèi jù
臣素知佞幸，亦无雠嫌，只是昨者，臣请乘传诣阙，面陈戎事，奸臣之徒，最所畏惧。
zhī chén ruò dào yù zuò zhī qián bì néng xī shǔ qí guò yǐ cǐ bǎi jì zhǐ chén cǐ xíng
知臣若到御坐之前，必能悉数其过，以此百计止臣此行。
chén yòu qǐng lǐng bīng qí jìn zhú biàn gōng tǎo jiān chén zhī dǎng qū jiā zǔ ài
臣又请领兵齐进， 逐便攻讨，奸臣之党，曲加阻碍。
kǒng chén tǒng shuài zhū dào huò yǒu chéng gōng jìn tuì jiē shòu jī qiān yì jiàn xī zāo bì sāi
恐臣统率诸道，或有成功，进退皆受羁牵，意见悉遭蔽塞。
fù gòng yī èr xiān jiǎo tóng cí hé lì
复共一二𪫺狡，同辞合力。
huò liǎng dào zhāo fǔ dòu liú xún shí
或两道招抚，逗留旬时；
huò qiǎn wèi zhōu xíng yíng tuō yè rì yuè
或遣蔚州行营，拖曳日月。
dàn yù lìng chén shī suǒ shǐ chén wú chéng zé tiān xià lǐ luàn shān dōng shèng fù xī bù gù yǐ
但欲令臣失所，使臣无成，则天下理乱，山东胜负，悉不顾矣。
wéi chén shì jūn yī zhì yú cǐ
为臣事君， 一至于此。
qiě bì xià zuǒ yòu qián hòu zhōng liáng zhì duō yì yǒu shú huì diǎn zhāng yì yǒu bǎo ān shī lǚ zú de rèn shǐ hé dú sī rén
且陛下左右前后，忠良至多，亦有熟会典章，亦有饱谙师旅，足得任使， 何独斯人？
yǐ chén yú jiàn ruò cháo zhōng jiān chén jǐn qù zé hé shuò nì zéi bù tǎo ér zì píng
以臣愚见，若朝中奸臣尽去，则河朔逆贼，不讨而自平；
ruò cháo zhōng jiān chén shàng zài zé nì zéi zòng píng wú yì
若朝中奸臣尚在，则逆贼纵平无益。
chén dú guó shǐ zhī dài zōng cháo fán róng qīn yì zhí fàn dū chéng
臣读国史，知代宗朝蕃戎侵轶，直犯都城。
dài zōng bù zhī gài bèi chéng yuán zhèn méng bì jǐ wēi shè jì
代宗不知，盖被程元振蒙蔽，几危社稷。
dāng shí liǔ kàng nǎi tài cháng yī bó shì ěr yóu néng kàng biǎo guī zuì wèi guó chú hài
当时柳伉，乃太常一博士耳，犹能抗表归罪，为国除害。
jīn chén nián chù jiān zǒng jiāng xiāng qǐ kěn zuò guān xiōng xié yǒu yì rì yuè
今臣年处，兼总将相，岂肯坐观凶邪，有曀日月。
bù shèng gǎn fèn jí è zhī zhì
不胜感愤嫉恶之至！
jǐn fù zhōng shǐ zhào fèng guó yǐ wén
谨附中使赵奉国以闻。
tǎng bì xià wèi xìn zhōng yán yóu huò jiān dǎng fú qǐ chū chén cǐ biǎo lìng sān shì dài fū yǔ bǎi liáo jí yì
倘陛下未信忠言，犹惑奸党，伏乞出臣此表，令三事大夫与百僚集议。
bǐ bù shòu zé chén hé fú gū tiān jiàn kǒng míng zhào chén gān xuè
彼不受责，臣合伏辜，天鉴孔明，照臣肝血。
dàn dé tiān xià zhī rén zhī chén bù fù bì xià zé suī sǐ zhī rì yóu shēng zhī nián
但得天下之人，知臣不负陛下，则虽死之日，犹生之年。
jì shàng sān zhāng cí qíng jī qiè
继上三章，辞情激切。
mù zōng suī bú yuè suī jù dà chén zhèng yì nǎi yǐ wèi hóng jiǎn wèi gōng jiàn kù shǐ ba yuán zhěn nèi zhí
穆宗虽不悦，虽惧大臣正议，乃以魏弘简为弓箭库使， 罢元稹内职。
rán chǒng zhěn zhī yì wèi shuāi
然宠稹之意未衰。
é bài zhěn píng zhāng shì xún ba dù bīng quán shǒu sī tú tóng píng zhāng shì chōng dōng dōu liú shǒu
俄拜稹平章事，寻罢度兵权，守司徒、同平章事， 充东都留守。
jiàn guān xiāng shuài fú gé yì yán yīng mén zhě rì èr sān
谏官相率伏阁诣延英门者日二三。
dì zhī qí jiàn bù jí bèi zhào jiē shàng shū yán shí wèi yǎn bīng dù yǒu jiàng xiàng quán cái bù yí zhì zhī sàn dì
帝知其谏，不即被召，皆上疏言： 时未偃兵，度有将相全才，不宜置之散地。
dì yǐ zhāng shū bàng wǔ wú rú zhī hé zhī rén qíng zài dù suì zhào dù zì tài yuán yóu jīng shī fù luò
帝以章疏旁午，无如之何，知人情在度， 遂诏度自太原由京师赴洛。
jí yuán zhěn wèi xiāng qǐng shàng bà bīng xǐ xuě tíng còu kè róng jiě shēn zhōu zhī wéi gài yù ba dù bīng bǐng gù yě
及元稹为相，请上罢兵，洗雪廷凑、克融，解深州之围， 盖欲罢度兵柄故也。
èr nián sān yuè dù zhì jīng shī
二年三月，度至京师。
jì jiàn xiān xù kè róng tíng còu bào luàn hé shuò shòu mìng tǎo zéi wú gōng
既见，先叙克融、廷凑暴乱河朔，受命讨贼无功；
cì chén chú zhí dōng dōu xǔ lìng rù jìn
次陈除职东都，许令入觐。
cí hé qì jìn gǎn dòng zuǒ yòu
辞和气劲，感动左右。
dù fú zòu lóng chí tì sì míng yàn dì wèi zhī dòng róng kǒu zì yù zhī yuē suǒ xiè zhī zhèn yú yán yīng dài qīng
度伏奏龙墀，涕泗鸣咽，帝为之动容， 口自谕之曰：“所谢知，朕于延英待卿。
chū rén yǐ dù wú zuǒ yòu zhī zhù wèi jiān xié pái bìn suī dù xūn dé kǒng bù néng gǎn dòng rén zhǔ
初，人以度无左右之助，为奸邪排摈，虽度勋德，恐不能感动人主。
jí dù zòu hé běi shì kāng kǎi jī qiè yáng yú diàn tíng zài wèi zhě wú bù sǒng dòng
及度奏河北事，慷慨激切，扬于殿廷，在位者无不耸动。
suī wǔ fū guì jiè yì yǒu zī jiē chū tì zhě
虽武夫贵介，亦有咨嗟出涕者。
yì rì yǐ dù shǒu sī tú yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ chōng huái nán jié dù shǐ jìn jiē guāng lù dài fu
翌日，以度守司徒、扬州大都督府长史，充淮南节度使，进阶光禄大夫。
shí zhū kè róng wáng tíng còu suī shòu cháo tíng jié yuè wèi jiě shēn zhōu zhī wéi
时朱克融、王廷凑虽受朝廷节钺，未解深州之围。
dù chū fā tài yuán yǔ èr zhèn shū yù yǐ dà yì
度初发太原，与二镇书，谕以大义。
kè róng jiě wéi ér qù tíng còu yì tuì shè
克融解围而去，廷凑亦退舍。
yǒu zhōng shǐ zì shēn zhōu lái yán zhī mù zōng shén xǐ
有中使自深州来言之，穆宗甚喜。
jí rì yòu qiǎn zhōng shǐ wǎng shēn zhōu qǔ niú yuán yì gèng mìng dù zhì shū yǔ tíng còu
即日又遣中使往深州取牛元翼，更命度致书与廷凑。
dù yán lù fèng zhào zhōng shǐ de dù shū yún cháo xiè hòu jí guī liú wù
度沿路奉诏，中使得度书云：“朝谢后， 即归留务。
kǒng tíng còu zhī dù wú bīng quán jí bèi qián yuē qǐng dù yì zhī
恐廷凑知度无兵权，即背前约，请度易之。
zhōng shǐ nǎi jìn dù shū cǎo jù zòu qí shì
”中使乃进度书草，具奏其事。
jí dù zhì jīng shī jìn tuì míng biàn dì fāng yōu shēn zhōu zhī wéi suì shòu dù huái nán jié dù shǐ
及度至京师，进退明辩，帝方忧深州之围，遂授度淮南节度使。
xiān shì jiān jūn shǐ liú chéng xié shì chǒng líng jié dù shǐ liú wù sān jūn fèn fā dà zào qín chéng xié yù shā zhī
先是，监军使刘承偕恃宠凌节度使刘悟，三军愤发大噪，擒承偕，欲杀之。
yǐ shā qí èr qiàn wù jiù zhī huò miǎn ér qiú chéng xié
已杀其二傔，悟救之获免，而囚承偕。
zhào qiǎn guī jīng wù tuō yǐ jūn qíng bù shí fèng zhào
诏遣归京，悟托以军情，不时奉诏。
zhì shì zǎi chén yán yīng zòu shì dù yì zài liè
至是，宰臣延英奏事，度亦在列。
shàng gù wèi dù yuē liú wù jū chéng xié ér bù qiǎn rú hé chǔ zhì
上顾谓度曰：“刘悟拘承偕而不遣，如何处置？
dù cí yǐ fán chén bù hé yì jūn guó shì
”度辞以蕃臣不合议军国事。
shàng gù wèn zhī qiě yuē liú wù fù wǒ wǒ yǐ pú yè chǒng zhī jìn yòu cì juàn wǔ bǎi wàn shū bù sī bào gōng fān zòng jūn zhòng líng rǔ jiān jūn wǒ shí nán nài cǐ shì
上固问之，且曰：“刘悟负我，我以仆射宠之，近又赐绢五百万疋，不思报功，翻纵军众凌辱监军，我实难奈此事。
dù duì yuē chéng xié zài zhāo yì bù fǎ chén jǐn zhī zhī zuó liú wù zài háng yíng yǔ chén shū shù lùn qí shì
”度对曰：“承偕在昭义不法，臣尽知之，昨刘悟在行营与臣书，数论其事。
shì shí yǒu zhōng shǐ zhào hóng liàng zài chén jūn réng chí wù shū jiāng qù yù zì zòu bù zhī zòu fǒu
是时有中使赵弘亮在臣军，仍持悟书将去，欲自奏，不知奏否？
shàng yuē wǒ dōu bù zhī wù hé bù mì zòu qí shì wǒ qǐ bù néng chǔ zhì
”上曰：“我都不知，悟何不密奏其事，我岂不能处置？
dù yuē liú wù wǔ chén bù zhī dà chén tǐ lì
”度曰：“刘悟武臣，不知大臣体例。
suī rán chén qiè yǐ wù zòng yǒu mì zòu bì xià bì bù néng chǔ zhì
虽然，臣窃以悟纵有密奏，陛下必不能处置。
jīn rì shì zhuàng rú cǐ chén děng miàn lùn bì xià yóu wèi néng jué wù dān cí qǐ néng dòng shèng tīng zāi
今日事状如此，臣等面论，陛下犹未能决，悟单辞岂能动圣听哉？
shàng yuē qián shì wù lùn zhí yán cǐ shí rú hé chǔ zhì
”上曰： “前事勿论，直言此时如何处置？
dù yuē bì xià bì yù shōu zhōng yì zhī xīn shǐ tiān xià róng chén wèi bì xià sǐ jié wéi yǒu xià bàn zhǐ zhào shū yán rèn shǐ bù míng zhì chéng xié luàn fǎ rú cǐ lìng wù jí sān jūn zhǎn zhī
”度曰：“陛下必欲收忠义之心，使天下戎臣为陛下死节，唯有下半纸诏书，言任使不明，致承偕乱法如此，令悟集三军斩之。
rú cǐ zé wàn fāng bì mìng qún dào pò dǎn tiān xià wú shì yǐ
如此，则万方毕命，群盗破胆，天下无事矣。
gǒu bù néng rú cǐ suī yǔ liú wù gǎi guān cì juàn chén yì kǒng yú shì wú yì
苟不能如此，虽与刘悟改官赐绢，臣亦恐于事无益。
shàng fǔ shǒu liáng jiǔ yuē zhèn bù xī chéng xié
”上俛首良久，曰：“朕不惜承偕。
yuán shì tài hòu yǎng zǐ jīn bèi qiú zhí tài hòu wèi zhī rú qīng chǔ zhì wèi de kě gēng yì qí yi
缘是太后养子，今被囚絷，太后未知，如卿处置未得，可更议其宜。
dù yǔ wáng bō děng fù zòu yuē dàn pèi liú yuǎn è chù chéng xié bì děi chū
”度与王播等复奏曰：“但配流远恶处，承偕必得出。
shàng yǐ wéi rán chéng xié guǒ de guī
”上以为然，承偕果得归。
dù fāng shòu cè sī tú xú zhōu zòu jié dù fù shǐ wáng zhì xìng zì hé běi xíng yíng lǜ shī hái zhú jié dù shǐ cuī qún zì chēng liú hòu
度方受册司徒，徐州奏节度副使王智兴自河北行营率师还，逐节度使崔群，自称留后。
cháo tíng hài jù jí rì xuān zhì yǐ dù shǒu sī tú tóng píng zhāng shì fù zhī zhèng shì
朝廷骇惧，即日宣制，以度守司徒、同平章事，复知政事。
nǎi yǐ zǎi xiàng wáng bō dài dù zhèn huái nán
乃以宰相王播代度镇淮南。
dù yǔ li féng jí sù bù xié
度与李逢吉素不协。
dù zì tài yuán rù cháo ér è dù zhě yǐ féng jí shàn yú yīn jì zú néng gòu dù nǎi zì xiāng yáng zhào féng jí rù cháo wèi bīng bù shàng shū
度自太原入朝，而恶度者以逢吉善于阴计，足能构度，乃自襄阳召逢吉入朝，为兵部尚书。
dù jì fù zhī zhèng shì ér wèi hóng jiǎn liú chéng xié zhī dǎng zài jìn zhōng
度既复知政事，而魏弘简、刘承偕之党在禁中。
féng jí yòng zú zǐ zhòng yán zhī móu yīn yī rén zhèng zhù yǔ zhōng wèi wáng shǒu chéng jiāo jié nèi guān jiē wèi zhī zhù
逢吉用族子仲言之谋，因医人郑注与中尉王守澄交结，内官皆为之助。
wǔ yuè zuǒ shén cè jūn zòu gào shì rén li shǎng chēng hé wáng fǔ sī mǎ yú fāng shòu yuán zhěn suǒ shǐ jié kè yù cì péi dù
五月，左神策军奏告事人李赏称和王府司马于方受元稹所使，结客欲刺裴度。
zhào zuǒ pū shè hán gāo jǐ shì zhōng zhèng tán yǔ li féng jí sān rén jū yú fāng zhī yù
诏左仆射韩皋、给事中郑覃与李逢吉三人鞫于方之狱。
wèi jìng ba yuán zhěn wèi tóng zhōu cì shǐ ba dù wèi zuǒ pú yè li féng jí dài dù wèi zǎi xiàng
未竟，罢元稹为同州刺史，罢度为左仆射，李逢吉代度为宰相。
zì shì féng jí zhī dǎng li zhòng yán zhāng yòu xīn li xù děng nèi jié zhōng guān wài shàn cháo shì lì péng dǎng yǐ jū dù shí hào bā guān shí liù zǐ jiē jiāo jié xiāng guān zhī rén shù yě
自是，逢吉之党李仲言、张又新、李续等，内结中官， 外扇朝士，立朋党以沮度，时号“八关十六子”，皆交结相关之人数也。
ér dù zhī chǒu yù rì wén é chū dù wéi shān nán xī dào jié dù shǐ bù dài píng zhāng shì
而度之丑誉日闻，俄出度为山南西道节度使，不带平章事。
cháng qìng sì nián xiāng yáng jié dù shǐ niú yuán yì zú
长庆四年，襄阳节度使牛元翼卒。
qí jiā xiān zài zhèn zhōu cháo tíng lèi qiǎn zhōng shǐ qǔ zhī wáng tíng còu qiān yán bù qiǎn
其家先在镇州，朝廷累遣中使取之，王廷凑迁延不遣。
zhì shì wén yuán yì zú nǎi jǐn tú qí jiā
至是，闻元翼卒，乃尽屠其家。
zhāo mǐn huáng dì wén zhī jiē wǎn lěi rì yīn tàn zǎi fǔ fēi cái zhì jiān chén bèi nì rú cǐ
昭愍皇帝闻之，嗟惋累日，因叹宰辅非才，致奸臣悖逆如此。
hàn lín xué shì wéi chù hòu shàng yán yuē
翰林学士韦处厚上言曰：
chén wén jí àn zài cháo huái nán bù gǎn móu pàn
臣闻汲黯在朝，淮南不敢谋叛；
gàn mù chǔ wèi zhū hóu bù gǎn jiā bīng
干木处魏，诸侯不敢加兵。
wáng bà zhī lǐ jiē yǐ yī shì ér zhǐ bǎi wàn zhī shī yǐ yī xián ér zhì qiān lǐ zhī nán
王霸之理，皆以一士而止百万之师，以一贤而制千里之难。
chén fú yǐ péi dù xūn gāo zhōng xià shēng bō wài yí tíng còu kè róng jiē dàn qí yòng tǔ bō huí hú xī fú qí míng
臣伏以裴度勋高中夏，声播外夷，廷凑、 克融皆惮其用，吐蕃、回鹘悉服其名。
jīn ruò zhì zhī yán láng wěi qí cān jué xī yí běi lǔ wèi cè zhōng huá
今若置之岩廊，委其参决，西夷北虏，未测中华；
hé běi shān dōng bì bǐng miào suàn
河北山东，必禀庙算。
kuàng yōu zhèn wèi jìng yóu zī zhòng chén
况幽、镇未静，尤资重臣。
guǎn zhòng yuē rén lí ér tīng zhī zé yú hé ér tīng zhī zé shèng
管仲曰：“人离而听之则愚，合而听之则圣。
lǐ luàn zhī běn fēi yǒu tā shù shùn rén zé lǐ wéi rén zé luàn
”理乱之本，非有他术，顺人则理，违人则乱。
fú chéng bì xià dāng shí tàn xī hèn wú xiāo cáo
伏承陛下当食叹息，恨无萧、曹。
jīn yǒu yī péi dù shàng bù liú qū shǐ cǐ píng shēng suǒ yǐ gǎn wù hàn wén yún suī yǒu lián pō li mù bù néng yòng yě
今有一裴度尚不留驱使，此冯生所以感悟汉文，云虽有廉颇、 李牧不能用也。
fu yù zǎi xiàng dāng wěi zhī xìn zhī qīn zhī lǐ zhī
夫御宰相，当委之信之，亲之礼之。
rú yú shì bù xiào yú guó wú láo zé zhì zhī sàn liáo chù zhī yuǎn jùn
如于事不效，于国无劳，则置之散僚，黜之远郡。
rú cǐ zé zài wèi zhě bù gǎn bù lì jiāng jìn zhě bù gǎn gǒu qiú
如此，则在位者不敢不励，将进者不敢苟求。
bì xià cún zhōng shǐ zhī fēn dàn bù yǒng qì zé jūn chén zhī hòu yě
陛下存终始之分，但不永弃， 则君臣之厚也。
jīn jìn jiē fù sì hǎi zé wàng tuì bù shī liù bù shàng shū bù xiào zhě wú yīn ér quàn
今进皆负四海责望，退不失六部尚书，不肖者无因而劝。
chén yǔ li féng jí sù wú chóu xián chén cháng bèi péi dù yīn shì biǎn chù
臣与李逢吉素无雠嫌，臣尝被裴度因事贬黜。
jīn zhī suǒ chén shàng dá shèng míng xià dá jūn yì pī gān gǎn jī fú dì tì liú
今之所陈，上答圣明，下达君议，披肝感激， 伏地涕流。
fú wàng jiàn chén ài jūn qín chén tǐ guó zé tiān xià xìng shèn
伏望鉴臣爱君，矜臣体国，则天下幸甚。
zhāo mǐn è rán xǐng wù jiàn dù zòu zhuàng bù dài píng zhāng shì wèi chù hòu yuē dù céng wèi zǎi xiàng hé wú píng zhāng shì
昭愍愕然省悟，见度奏状不带平章事，谓处厚曰：“度曾为宰相，何无平章事？
chù hòu yīn zòu wèi féng jí suǒ jǐ dù zì pú yè chū zhèn xìng yuán suì yú jiù shǐ xián zhōng jiǎn luò
” 处厚因奏：“为逢吉所挤，度自仆射出镇兴元，遂于旧使衔中减落。
dì yuē hé zhì shì yě
”帝曰：“何至是也。
yì rì xià zhì fù jiān tóng píng zhāng shì
”翌日下制，复兼同平章事。
rán féng jí zhī dǎng qiǎo wèi huǐ jǔ kǒng dù fù yòng
然逢吉之党，巧为毁沮，恐度复用。
yǒu chén liú rén wǔ zhāo zhě xìng guǒ gǎn ér biàn shé
有陈留人武昭者，性果敢而辩舌。
dù zhī tǎo huái xi yě zhāo qiú jìn yú jūn mén nǎi lìng rù cài zhōu shuō wú yuán jì
度之讨淮西也，昭求进于军门，乃令入蔡州说吴元济。
yuán jì lín zhī yǐ bīng zhāo qì sè zì ruò shàn dài ér hái
元济临之以兵，昭气色自若，善待而还。
dù yǐ wéi kě yòng shǔ zhī jūn zhí suí dù zhèn tài yuán zòu shòu shí zhōu cì shǐ
度以为可用，署之军职，随度镇太原，奏授石州刺史。
ba jùn chú yuán wáng fǔ zhǎng shǐ
罢郡，除袁王府长史。
zhāo jì zài sàn wèi xīn wēi yì yù ér yǒu yuàn féng jí zhī yán
昭既在散位，心微悒郁，而有怨逢吉之言。
ér jiān xié zhī dǎng shǐ wèi wèi qīng liú zūn gǔ cóng rén ān zài róng gào shì yán wǔ zhāo yù móu hài li féng jí
而奸邪之党，使卫尉卿刘遵古从人安再荣告事，言武昭欲谋害李逢吉。
yù jù ér wǔ zhāo sǐ gài yù jié dù jiù shì yǐ wū zhī yě
狱具，而武昭死，盖欲讦度旧事以污之也。
rán shì jūn zǐ gōng lùn jiē yòu dù ér zuì féng jí
然士君子公论，皆佑度而罪逢吉。
tiān zǐ jiàn míng qí duān měi zhōng shǐ guò xìng yuán bì chuán mì zhǐ fǔ yù qiě yǒu zhēng hái zhī yuē
天子渐明其端，每中使过兴元，必传密旨抚谕，且有征还之约。
bǎo lì yuán nián shí yī yuè dù shū qǐng rù jìn jīng shī
宝历元年十一月，度疏请入觐京师。
míng nián zhēng yuè dù zhì dì lǐ yù lóng hòu shù rì xuān zhì fù zhī zhèng shì
明年正月，度至，帝礼遇隆厚，数日，宣制复知政事。
ér féng jí dǎng yǒu zuǒ shí yí zhāng quán yú zhě yóu chū sǐ lì
而逢吉党有左拾遗张权舆者，尤出死力。
dù zì xìng yuán qǐng rù cháo yě quán yú shàng shū yuē dù míng yìng tú chèn zhái jù gāng yuán bù zhào zì lái qí xīn kě jiàn
度自兴元请入朝也，权舆上疏曰：“度名应图谶，宅据冈原，不召自来，其心可见。
xiān shì jiān dǎng jì dù zuò yáo cí yún fēi yī xiǎo r tǎn qí fù tiān shàng yǒu kǒu bèi qū zhú
”先是奸党忌度，作谣辞云：“非衣小儿坦其腹，天上有口被驱逐。
tiān kǒu yán dù cháng píng wú yuán jì yě
”“天口”言度尝平吴元济也。
yòu dì chéng dōng xī héng gèn liù gǎng hé yì xiàng qián guà zhī shù
又帝城东西，横亘六岗，合《易象干》卦之数。
dù píng lè lǐ dì ǒu dāng dì wǔ gǎng gù quán yú qǔ wèi yǔ cí
度平乐里第，偶当第五岗，故权舆取为语辞。
zhāo mǐn suī shào nián shēn míng qí wū bàng jiǎng dù zhī yì bù shuāi jiān xié wú néng cuò yán
昭愍虽少年，深明其诬谤，奖度之意不衰，奸邪无能措言。
shí zhāo mǐn yù xíng xìng luò yáng zǎi xiàng li féng jí jí liǎng shěng jiàn guān lèi shū lùn liè dì zhèng sè yuē zhèn qù yì yǐ dìng
时昭愍欲行幸洛阳，宰相李逢吉及两省谏官，累疏论列，帝正色曰：“朕去意已定。
qí cóng guān gōng rén xī lìng zì bèi qiǔ liáng bù láo bǎi xìng gòng kuì
其从官宫人，悉令自备糗粮，不劳百姓供馈。
féng jí dùn shǒu yán yuē dōng dōu qiān lǐ ér jìn gōng què jù cún yǐ shí xún yóu gù yì cháng diǎn
”逢吉顿首言曰：“东都千里而近，宫阙具存，以时巡游，固亦常典。
dàn yǐ fǎ jià yī dòng shì xū bèi yí qiān chéng wàn qí bù kě jiǎn shěng
但以法驾一动，事须备仪，千乘万骑，不可减省。
zòng bù fèi yòng jué guǎng yì xū fēng jiǎn dé yí qǐ kě zì bèi qiǔ liáng dùn shī dà tǐ
纵不费用绝广，亦须丰俭得宜，岂可自备糗粮，顿失大体？
jīn gān gē wèi shén jí biān bǐ wèi shén níng kǒng rén xīn dòng yáo fú qǐ shāo huí chén lǜ
今干戈未甚戢， 边鄙未甚宁，恐人心动摇，伏乞稍回宸虑。
dì bù tīng lìng dù zhī yuán wài láng lú zhēn wǎng dōng dōu yǐ lái jiǎn jì xíng gōng jí luò yáng dà nèi
”帝不听，令度支员外郎卢贞往东都已来，检计行宫及洛阳大内。
cháo tíng fāng huái yōu kǒng huì dù zì xìng yuán lái yīn yán yīng zòu shì dì yǔ jí xún xìng
朝廷方怀忧恐，会度自兴元来，因延英奏事，帝语及巡幸。
dù yuē guó jiā yíng chuàng liǎng dū gài bèi xún xìng
度曰：“国家营创两都，盖备巡幸。
rán zì jiān nán yǐ lái cǐ shì suì jué
然自艰难已来，此事遂绝。
dōng dōu gōng què jí liù jūn yíng lěi bǎi sī xiè shǔ xī duō huāng fèi
东都宫阙及六军营垒、百司廨署，悉多荒废。
bì xià bì yù xíng xìng yì xū shāo shāo xiū qì
陛下必欲行幸，亦须稍稍修葺。
yī nián bàn suì hòu fāng kě yì xíng
一年半岁后，方可议行。
dì yuē qún chén yì bù jí cǐ dàn yún bù hé qù
”帝曰：“群臣意不及此，但云不合去。
ruò rú qīng zòu bù xíng yì de zhǐ hòu qī
若如卿奏，不行亦得止后期。
xuán yòu zhū kè róng shǐ xiàn chéng gè qǐng yǐ dīng jiàng wǔ qiān zhù xiū dōng dōu dì suì tíng dōng xìng
”旋又朱克融、史宪诚各请以丁匠五千，助修东都，帝遂停东幸。
yōu zhōu zhū kè róng zhí liú cì chūn yī shǐ yáng wén duān zòu chēng yī duàn shū báo
幽州朱克融执留赐春衣使杨文端，奏称衣段疏薄；
yòu zòu jīn suì sān jūn chūn yī bù zú nǐ yú dù zhī qǐng gěi yī jì chūn yī yuē sān shí wàn duān pǐ
又奏今岁三军春衣不足，拟于度支请给一季春衣，约三十万端匹；
yòu qǐng zhù dīng jiàng wǔ qiān xiū dōng dōu
又请助丁匠五千修东都。
shàng yōu qí bù xùn wèn zǎi chén yuē kè róng suǒ zòu rú hé chǔ fèn
上忧其不逊，问宰臣曰：“克融所奏，如何处分？
wǒ yù qiǎn yī zhòng chén wǎng xuān wèi biàn suǒ chūn yī shǐ kě hu
我欲遣一重臣往宣慰，便索春衣使，可乎？
dù duì yuē kè róng jiā běn xiōng zú wú gù yòu xíng lìng bèi bì jiāng miè wáng bì xià bù zú wéi lǜ
”度对曰：“克融家本凶族，无故又行凌悖，必将灭亡，陛下不足为虑。
pì rú yī chái hǔ yú shān lín jiān zì hǒu zì yuè dàn bù yǐ wéi shì zé zì wú néng wéi
譬如一豺虎，于山林间自吼自跃，但不以为事，则自无能为。
cǐ zéi zhǐ gǎn yú cháo xué zhōng wú lǐ dòng jí bù dé
此贼只敢于巢穴中无礼，动即不得。
jīn yì bù xū qiǎn shǐ xuān wèi yì bú yào suǒ suǒ liú chì shǐ dàn gèng huǎn xún rì yǐ lái yǔ yī zhào yún wén zhōng guān dào bǐ shāo shī qù jiù dài dào wǒ dāng yǒu chǔ fēn
今亦不须遣使宣慰，亦不要索所留敕使，但更缓旬日已来，与一诏云：‘闻中官到彼稍失去就，待到，我当有处分。
suǒ cì qīng chūn yī yǒu sī zhì zào bù jǐn wǒ shén yào zhī zhī yǐ lìng kē chǔ
所赐卿春衣，有司制造不谨，我甚要知之，已令科处。
suǒ qǐng dīng jiàng wǔ qiān rén jí bīng mǎ fù dōng dōu gù shì xū yǔ
’所请丁匠五千人及兵马赴东都，固是虚语。
chén liào zéi zhōng bì chū bù dé jīn yù zhí cuò qí jiān yì jí bào yún qīng suǒ qǐng dīng jiàng xiū gōng què kě sù qiǎn lái yǐ chì wèi bó děng dào lìng suǒ zài pái bǐ gòng nǐ
臣料贼中，必出不得，今欲直挫其奸意，即报云：‘卿所请丁匠修宫阙，可速遣来，已敕魏博等道，令所在排比供拟。
liào de cǐ zhào bì zhāng huáng shī jì
’料得此诏，必章惶失计。
ruò wèi néng rú cǐ yóu shì hán róng zé bào yún dōng dōu gōng què suǒ yào xiū qì shì zài yǒu sī bù jiǎ qīng qiǎn dīng jiàng yuǎn lái
若未能如此，犹示含容，则报云：‘东都宫阙， 所要修葺，事在有司，不假卿遣丁匠远来。
yòu suǒ yán sān jūn chūn yī zì shì běn dào cháng shì
又所言三军春衣，自是本道常事。
bǐ lái cháo tíng huò yǒu shì cì yǔ jiē yuán zhēng fā xū shì yōu ēn ruò xún cháng zé wú cǐ lì
比来朝廷或有事赐与，皆缘征发，须是优恩，若寻常则无此例。
wǒ gù bù xī sān èr shí wàn duān shū zhǐ shì shì tǐ bù kě dú yǔ fàn yáng
我固不惜三二十万端疋， 只是事体不可独与范阳。
qīng yi zhī xī
卿宜知悉。
zhī rú cǐ chù fēn jí de bì xià gèng bú yào jiè yì
’只如此处分即得，陛下更不要介意。
shàng cóng zhī suì jìn zhào zhāng zhì jiē rú dù suǒ liào
”上从之，遂进诏章，至皆如度所料。
bù xún rì yōu zhōu shā kè róng bìng qí èr zi
不旬日，幽州杀克融并其二子。
shí dì tóng nián jiāo zòng juàn jiē qún chén
时帝童年骄纵，倦接群臣。
dù cóng róng zòu yuē bǐ zhě bì xià měi yuè yuē liù qī dù zuò cháo
度从容奏曰：“比者，陛下每月约六七度坐朝。
tiān xià rén xīn wú bù zhī bì xià gōng qīn shù zhèng nǎi zhì hé běi zéi chén yuǎn wén yì jiē sǒng tīng
天下人心，无不知陛下躬亲庶政，乃至河北贼臣远闻，亦皆耸听。
zì liǎng yuè yǐ lái rù gé kāi yán yīng shāo xī huò kǒng dà duàn gōng shì xū bǐng ruì móu zhě yǒu suǒ yōng zhì
自两月已来，入阁开延英稍稀，或恐大段公事须禀睿谋者，有所拥滞。
fú jì bì xià chéng liáng shù zuò yǐ guǎng yán wèn
敬望陛下趁凉爽时间增多坐朝，以扩大接见、讯问。
fú yǐ yí yǎng shèng gōng zài yú shùn shì shí hòu
伏以颐养圣躬，在于顺适时候。
ruò yǐn shí yǒu jié qǐn xīng yǒu cháng sì tǐ wéi hé wàn shòu kě bǎo
若饮食有节，寝兴有常，四体唯和，万寿可保。
dào shū yún chūn xià zǎo qǐ qǔ jī míng shí
道书云：‘春夏早起，取鸡鸣时；
qiū dōng yàn qǐ qǔ rì chū shí
秋冬晏起，取日出时。
gài zài yáng zé yù jí yīn liáng zài yīn zé yù jí wēn nuǎn
’盖在阳则欲及阴凉，在阴则欲及温暖。
jīn bì xià yōu qín shù zhèng qīn lǎn wàn jī měi yù yán yīng zhào chén děng zòu duì fāng shǔ shèng xià yi zài qīng chén
今陛下忧勤庶政，亲览万机，每御延英，召臣等奏对，方属盛夏，宜在清晨。
rú zhì sì wǔ zhī jiān jí dāng yán hè zhī jì suī rì zè wàng shí bù dàn qí láo yǎng zhān yǐ liú yì shì fán rè
如至巳午之间，即当炎赫之际，虽日昃忘食，不惮其劳，仰瞻扆旒，亦似烦热。
chén děng yǐ céng chén lùn qiè wàng tīng nà
臣等已曾陈论，切望听纳。
zì hòu shì shì shāo pín
”自后，视事稍频。
wèi jǐ jiān lǐng dù zhī
未几，兼领度支。
shǔ dào qǐ jìn wéi gōng chē yàn jià dù yǔ zhōng guì rén mì móu zhū liú kè míng děng yíng jiāng wáng lì wèi tiān zǐ
属盗起禁闱，宫车晏驾，度与中贵人密谋，诛刘克明等，迎江王立为天子。
yǐ gōng jiā mén xià shì láng jí xián diàn dà xué shì tài qīng gōng shǐ yú rú gù
以功加门下侍郎、集贤殿大学士、太清宫使，余如故。
yǐ zàn dǎo zhī xūn jìn jiē tè jìn
以赞导之勋， 进阶特进。
shí cāng jǐng jié dù shǐ li quán lüè sǐ qí zi tóng jié qiè nòng bīng bǐng yǐ qiú jì xí
时沧景节度使李全略死，其子同捷窃弄兵柄，以求继袭。
dù qǐng xíng zhū fá yú nián ér tóng jié zhū
度请行诛伐，逾年而同捷诛。
yīn bài shū shàng chén diào bīng shí fēi zǎi xiàng shì qǐng guī zhū yǒu sī
因拜疏上陈调兵食非宰相事，请归诸有司。
zhào cóng zhī
诏从之。
cì shí fēng sān bǎi hù
赐实封三百户。
dù nián gāo duō bìng shàng shū kěn cí jī wù ēn lǐ mí hòu
度年高多病，上疏恳辞机务，恩礼弥厚。
wén zōng qiǎn yù yī zhěn shì rì lìng zhōng shǐ fǔ wèn
文宗遣御医诊视，日令中使抚问。
sì nián liù yuè zhào yuē
四年六月，诏曰：
xī hàn yǐ kǒng guāng jiàng zhì jǐ zhī zhào jìn yǐ zhèng chōng shēn fèng cè zhī mìng
昔汉以孔光降置几之诏，晋以郑冲申奉册之命。
suī yōu lóng qí dé xiǎn zhòng yuán chén ér yì zhèng bù jí yú zī xún yòng lǐ zhǐ zài yú ān yì
虽优隆耆德，显重元臣，而议政不及于咨询，用礼止在于安逸。
zhèn qín qiú zhì lǐ suǒ bǎo wéi xián gù shì jiù láo gǎn bù jiā jìng
朕勤求至理，所宝唯贤，顾𬤊旧劳，敢不加敬。
yóu shì wěi zǎi zhì yú dà zhèng shì cān jué yú fán wù
由是委宰制于大政，释参决于繁务。
shí yīn tīng duàn chéng wàng bì xié qiān zhì shàng gōng shì shì shū chǒng
时因听断，诚望弼谐，迁秩上公，式是殊宠。
tè jìn shǒu sī tú jiān mén xià shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì chōng jí xián diàn dà xué shì shàng zhù guó jìn guó gōng shí yì sān qiān hù shí shí fēng sān bǎi hù péi dù bǐng hé yuè zhī yīng líng shòu qián kūn zhī jiān qì
特进、守司徒、兼门下侍郎、同中书门下平章事，充集贤殿大学士、上柱国、晋国公、食邑三千户、食实封三百户裴度，禀河岳之英灵，受乾坤之间气；
guī zhāng tè dá chéng fǔ dòng kāi
珪璋特达， 城府洞开。
wài mào jiǔ gōng nèi bāo yī dé
外茂九功，内苞一德。
qì wèi shè jì zhī zhèn cái shí bāng guó zhī zhēn
器为社稷之镇，才实邦国之桢。
gù néng zhī shì lèi cháo xuān róng jǐng huà
故能祗事累朝， 宣融景化。
zài xiàn zōng shí sǎo dí qū yǔ ěr zé yǒu chū chē tiǎn kòu zhī xūn
在宪宗时，扫涤区宇，尔则有出车殄寇之勋；
zài mù zōng shí hùn tóng wén guǐ ěr zé yǒu cān róng rù fǔ zhī jī
在穆宗时，混同文轨，尔则有参戎入辅之绩；
zài jìng zōng shí fù kāng zhào shù ěr zé yǒu huó guó bì rén zhī qín
在敬宗时，阜康兆庶，尔则有活国庇人之勤。
dài bì zhèn gōng zǒng qí fāng xià ěr zé yǒu diào fá dǐ níng zhī lì
迨弼朕躬，总齐方夏， 尔则有吊伐底宁之力。
jiē bù yí miào suàn bù zài jiǎn biān gōng lì jí rén bù kě xī shǔ
皆不遗庙算，布在简编，功利及人，不可悉数。
ér cháo lùn yì zhòng wǒ xīn shí zhī
而朝论益重， 我心实知。
fāng yòng gāo yáo zhī mó shì zhí liú hòu zhī jí lì kěn láo ràng bèi liè zòu zhāng sāi zhào shàng yán dòng xíng yán sè
方用皋陶之谟，适值留侯之疾，沥恳牢让，备列奏章，塞诏上言，动形颜色。
guǒ wén wù yào zhī xǐ gèng sì tiáo dǐng zhī gōng ér tǐ lì wèi hé yīn róng shàng zǔ
果闻勿药之喜，更俟调鼎之功，而体力未和，音容尚阻。
bù yǒu yōu chóng zhī mìng shú zhāng chǒng dài zhī ēn
不有优崇之命，孰彰宠待之恩？
yi qí xié zàn jī héng hóng fū jiào diǎn
宜其协赞机衡，弘敷教典；
lùn dào ér yí xíng qīng shì xuān dé ér zhèn fǔ huá yí
论道而仪刑卿士，宣德而镇抚华夷。
sè yǎng jīng shén bǎo suí fú lǚ wèi guó yuán lǎo pí yú yī rén
啬养精神，保绥福履，为国元老，毗予一人。
kě sī tú píng zhāng jūn guó zhòng shì dài jí sǔn rì měi sān rì wǔ rì yí dù rù zhōng shū
可司徒、平章军国重事，待疾损日，每三日、五日一度入中书。
sàn guān xūn fēng shí fēng rú gù
散官勋封实封如故。
réng bèi lǐ cè mìng
仍备礼册命。
dù biǎo cí yuē fú yǐ gōng tái chóng lǐ diǎn cè shèng yí yōng chén dāng zhī shí wèi tiǎn yuè
度表辞曰：“伏以公台崇礼，典册盛仪，庸臣当之，实谓忝越。
kuàng lèi chéng chǒng mìng yì wèi biàn fān qián hòu sān dù yǐ xíng cǐ lǐ
况累承宠命， 亦为便蕃，前后三度，已行此礼。
lìng chén yóu cān shū jìn qiè jù wú yǐ bì xié zhòng cǐ láo fán yǒu tiǎn miàn mù
令臣犹参枢近，窃惧无以弼谐，重此劳烦，有腼面目。
fú qǐ tiān ēn qiě kè chén xiào guān zé chén shí shì cè mìng zhī yí tè cì tíng bà
伏乞天恩且课臣效官，责臣实事，册命之仪，特赐停罢。
zé sù cān gāo wèi kōng fù chǐ yú zhōng xīn
则素餐高位，空负耻于中心；
biàn miǎn qīng chē miǎn jī qiào yú zhòng kǒu
弁冕轻车，免讥诮于众口。
yōu zhào cóng zhī
”优诏从之。
jiǔ yuè jiā shǒu sī tú jiān shì zhōng xiāng zhōu cì shǐ chōng shān nán dōng dào jié dù guān chá lín hàn jiān mù děng shǐ
九月，加守司徒、兼侍中、襄州刺史，充山南东道节度观察、临汉监牧等使。
dù sù chēng jiān zhèng shì shàng bù huí gù lèi wèi jiān xié suǒ pái jī zhì diān pèi
度素称坚正，事上不回，故累为奸邪所排，几至颠沛。
jí wǎn jié shāo fú chén yǐ bì huò
及晚节，稍浮沉以避祸。
chū dù zhī yán tiě shǐ wáng bō guǎng shì jìn fèng yǐ xī chǒng dù yì duō shí xiàn yú yǐ xiào bō shì jūn zǐ shǎo zhī
初，度支盐铁使王播，广事进奉以希宠，度亦掇拾羡余以效播，士君子少之。
fù yǐn wéi hòu shū nán zhuō wèi bǔ quē shí yí bǐ mí féng jié nà wèi mù ān zhī jì
复引韦厚叔、南卓为补阙拾遗，俾弥缝结纳，为目安之计。
ér hòu jìn zǎi xiàng li zōng mǐn niú sēng rú děng bú yuè qí suǒ wèi gù yīn dù xiè bìng bà xiāng wèi fù chū wèi xiāng yáng jié dù
而后进宰相李宗闵、牛僧孺等不悦其所为，故因度谢病罢相位，复出为襄阳节度。
chū yuán hé shí sì nián yú xiāng yáng zhì lín hàn jiān mù
初，元和十四年，于襄阳置临汉监牧。
fèi bǎi xìng tián sì bǎi qǐng qí mù mǎ sān qiān èr bǎi yú pǐ
废百姓田四百顷，其牧马三千二百余匹。
dù yǐ mù mǎ shù shǎo xū fèi mín tián zòu ba zhī chú qí shǐ míng
度以牧马数少，虚废民田，奏罢之，除其使名。
bā nián sān yuè yǐ běn guān pàn dōng dōu shàng shū shěng shì chōng dōng dōu liú shǒu
八年三月，以本官判东都尚书省事， 充东都留守。
jiǔ nián shí yuè jìn wèi zhōng shū lìng
九年十月，进位中书令。
shí yī yuè zhū li xun wáng yá gǔ sù shū yuán yú děng sì zǎi xiàng qí qīn shǔ mén rén cóng zuò zhě shù shí bǎi rén
十一月，诛李训、王涯、贾𫗧、舒元舆等四宰相，其亲属门人从坐者数十百人；
xià yù xùn hé yù jiā liú cuàn
下狱讯劾，欲加流窜。
dù shàng shū lǐ zhī quán huó zhě shù shí jiā
度上疏理之，全活者数十家。
zì shì zhōng guān yòng shì yì guān dào sàng
自是，中官用事，衣冠道丧。
dù yǐ nián jí xuán yú wáng gāng bǎn dàng bù fù yǐ chū chù wéi yì
度以年及悬舆，王纲版荡，不复以出处为意。
dōng dōu lì dì yú jí xián lǐ zhù shān chuān chí zhú mù cóng cuì yǒu fēng tíng shuǐ xiè tī qiáo jià gé dǎo yǔ huí huán jí dōu chéng zhī shèng gài
东都立第于集贤里，筑山穿池，竹木丛萃，有风亭水榭，梯桥架阁，岛屿回环，极都城之胜概。
yòu yú wǔ qiáo chuàng bié shù huā mù wàn zhū
又于午桥创别墅，花木万株；
zhōng qǐ liáng tái shǔ guǎn míng yuē lǜ yě táng
中起凉台暑馆，名曰“绿野堂”。
yǐn gān shuǐ guàn qí zhōng shāi yǐn mài fēn yìng dài zuǒ yòu
引甘水贯其中，酾引脉分，映带左右。
dù shì shì zhī xì yǔ shī rén bái jū yì liú yǔ xī hān yàn zhōng rì gāo gē fàng yán yǐ shī jiǔ qín shū zì lè dāng shí míng shì jiē cóng zhī yóu
度视事之隙，与诗人白居易、刘禹锡酣宴终日，高歌放言，以诗酒琴书自乐，当时名士，皆从之游。
měi yǒu rén shì zì dōu hái jīng wén zōng bì xiān wèn zhī yuē qīng jiàn péi dù fǒu
每有人士自都还京，文宗必先问之曰：“卿见裴度否？
shàng yǐ qí zú jí bù biàn cháo yè ér nián wèi shén shuāi kāi chéng èr nián wǔ yuè fù yǐ běn guān jiān tài yuán yǐn běi dōu liú shǒu hé dōng jié dù shǐ
上以其足疾，不便朝谒，而年未甚衰，开成二年五月，复以本官兼太原尹、北都留守、河东节度使。
zhào chū dù lèi biǎo gù cí lǎo jí bù yuàn gèng diǎn bīng quán
诏出，度累表固辞老疾，不愿更典兵权。
yōu zhào bù yǔn
优诏不允。
wén zōng qiǎn lì bù láng zhōng lú hóng wǎng dōng dōu xuān zhǐ yuē qīng suī duō bìng nián wèi shén lǎo wèi zhèn wò zhèn běi mén kě yě
文宗遣吏部郎中卢弘往东都宣旨曰：“卿虽多病，年未甚老，为朕卧镇北门可也。
cù lìng shàng lù dù bù huò yǐ zhī rèn
”促令上路，度不获已，之任。
sān nián dōng bìng shén qǐ huán dōng dōu yǎng bìng
三年冬，病甚，乞还东都养病。
sì nián zhēng yuè zhào xǔ hái jīng bài zhōng shū lìng
四年正月，诏许还京，拜中书令。
yǐ jí wèi rèn cháo xiè
以疾未任朝谢。
zhào yuē sī tú zhōng shū lìng dù chāo yǒu dà xūn lèi jū tái dǐng
诏曰：“司徒、中书令度，绰有大勋，累居台鼎。
jīn yǐ jí yàng wèi rèn xiè shàng qí běn guān fèng liào yi zì jì rì zhī gěi
今以疾恙，未任谢上，其本官俸料，宜自计日支给。
yòu qiǎn guó yī jiù dì zhěn shì
”又遣国医就第诊视。
shǔ shàng sì qǔ jiāng cì yàn qún chén fù shī dù yǐ jí bù néng fù
属上巳曲江赐宴，群臣赋诗，度以疾不能赴。
wén zōng qiǎn zhōng shǐ cì dù shī yuē zhù xiǎng dài yuán lǎo shi jūn hèn bù zǎo
文宗遣中使赐度诗曰：“注想待元老，识君恨不早。
wǒ jiā zhù shí shuāi yōu lái xué qiū dǎo
我家柱石衰，忧来学丘祷。
réng cì yù zhá yuē zhèn shī jí zhōng yù de jiàn qīng chàng hè shī gù lìng shì cǐ
”仍赐御札曰：“朕诗集中欲得见卿唱和诗，故令示此。
qīng jí yàng wèi quán gù wú xīn lì dàn yì rì jìn lái
卿疾恙未痊，固无心力，但异日进来。
chūn shí sú shuō nán yú jiāng shè miǎn jiā tiáo hù sù jiù hé píng
春时俗说难于将摄， 勉加调护，速就和平。
qiān bǎi xiōng huái bù jù yī èr
千百胸怀，不具一二。
yào wù suǒ xū wú dàn zòu qǐng zhī fán yě
药物所须，无惮奏请之烦也。
yù zhá jí mén ér dù yǐ hōng sì nián sān yuè sì rì yě
”御札及门，而度已薨，四年三月四日也。
shàng wén zhī zhèn dào jiǔ zhī zhòng lìng shàn xiě zhì zhī líng zuò
上闻之，震悼久之，重令缮写，置之灵座。
shí nián qī shí wǔ cè zèng tài fù chuò cháo sì rì fèng fù jiā děng
时年七十五，册赠太傅，辍朝四日，赗赙加等。
zhào jīng zhào yǐn zhèng fù jiān hù sāng shì suǒ xū jiē guān gěi
诏京兆尹郑复监护丧事，所须皆官给。
shàng guài dù wú yí biǎo
上怪度无遗表。
zhōng shǐ wèn zhī jiā rén jìn qí gǎo cǎo
中使问之，家人进其稿草。
qí zhǐ yǐ wèi dìng chǔ èr wèi yōu yán bù jí jiā shì
其旨以未定储贰为忧，言不及家事。
dù shǐ zì shū shēng yǐ cí cè zhōng kē xuǎn shù nián zhī jiān xiáng yǒng qīng qiē
度始自书生以辞策中科选，数年之间，翔泳清切。
féng shí jiān fǒu ér néng fèn mìng jué cè héng shēn tǎo zéi wèi zhōng xīng zōng chén
逢时艰否，而能奋命决策， 横身讨贼，为中兴宗臣。
dāng yuán hé cháng qìng jiān luàn chén zéi zǐ xù ruì sàng qì dàn dù zhī wēi léng
当元和、长庆间，乱臣贼子，蓄锐丧气，惮度之威棱。
dù zhuàng mào bù yú zhōng rén ér fēng cǎi jùn shuǎng zhàn duì xióng biàn guān tīng zhě wèi zhī sǒng rán
度状貌不逾中人，而风彩俊爽，占对雄辩，观听者为之耸然。
shí yǒu fèng shǐ jué yù zhě sì yí jūn zhǎng bì wèn dù zhī nián líng jǐ hé zhuàng mào shú shì tiān zǐ yòng fǒu
时有奉使绝域者，四夷君长必问度之年龄几何，状貌孰似，天子用否？
qí wēi míng bō yú jǐng sú wèi huá yí wèi fú yě rú cǐ
他的威名传扬到远方、流传于俗众，中原、异邦对他都如此畏惧钦服。
shí wēi wàng dé yè móu yú guō zi yí chū rù zhōng wài yǐ shēn xì guó zhī ān wēi shí zhī qīng zhòng zhě èr shí nián
时威望德业，侔于郭子仪，出入中外，以身系国之安危、时之轻重者二十年。
fán mìng jiāng xiāng wú xián bù xiào jiē tuī duó wéi shǒu qí wèi shì jūn zǐ ài zhòng yě rú cǐ
凡命将相，无贤不肖，皆推度为首，其为士君子爱重也如此。
suī jiāng zuǒ wáng dǎo xiè ān zuò zhèn yǎ sú ér xū mó fāng lüè dù yòu guò zhī
虽江左王导、谢安坐镇雅俗，而𬣙谟方略，度又过之。
yǒu zi wǔ rén shi zhuàn ràng shěn yì
有子五人：识、譔、让、谂、议。
shi yǐ yìn shòu guān lèi qiān zhì tōng yì dài fū jiǎn jiào yòu sàn qí cháng shì shòu zhōu cì shǐ běn zhōu tuán liàn shǐ shàng zhù guó xí jìn guó gōng shí yì sān qiān hù shí fēng yī bǎi wǔ shí hù cì zǐ jīn yú dài
识以荫授官，累迁至通议大夫、检校右散骑常侍、寿州刺史、本州团练使、上柱国、袭晋国公、食邑三千户、实封一百五十户，赐紫金鱼袋。
dà zhōng chū gǎi tán zhōu cì shǐ yù shǐ zhōng chéng chōng hé nán dōu tuán liàn guān chá shǐ
大中初，改潭州刺史、御史中丞，充河南都团练观察使。
bā nián jiā jiǎn jiào hù bù shàng shū fèng xiáng yǐn fèng xiáng lǒng yòu jié dù shǐ
八年，加检校户部尚书、凤翔尹、凤翔陇右节度使。
shí yī nián běn guān yí xǔ zhōu cì shǐ zhōng wǔ jūn jié dù chén xǔ guān chá děng shǐ
十一年，本官移许州刺史、忠武军节度、陈许观察等使。
zhuàn cháng qìng yuán nián dēng jìn shì dì
譔，长庆元年登进士第。
ràng chū rèn jīng guāng fǔ cān jūn tài hé zhōng dù zhèn xiāng yáng zòu qǐ ràng cóng xíng
让初任京光府参军，太和中度镇襄阳，奏乞让从行。
shěn dà zhōng wǔ nián zì dà zhōng dài fū jiǎn jiào yòu sàn qí cháng shì yù shǐ dài fū xuān zhōu cì shǐ xuān xī guān chá shǐ shàng zhù guó hé dōng nán shí yì sān bǎi hù cì zǐ jīn yú dài rù cháo quán zhī xíng bù shì láng
谂，大中五年，自大中大夫检校右散骑常侍、御史大夫、宣州刺史、宣歙观察使、上柱国、河东男、食邑三百户，赐紫金鱼袋，入朝权知刑部侍郎。
xiōng dì bìng liè fāng zhèn shí rén róng zhī
兄弟并列方镇，时人荣之。
shǐ chén yuē dé zōng chéng jiàn zhōng zhī nán gū xī fān chén zhēn yuán jì nián wēi lìng shuāi xuē
史臣曰：德宗惩建中之难，姑息籓臣，贞元季年，威令衰削。
zhāng wǔ huáng dì zhì jù sù fèn tíng fǎng jiā yóu
章武皇帝志据宿愤，廷访嘉猷。
shǐ de dù bīn gōng yòng gāo chóng wén zhū liú pì
始得杜邠公，用高崇文诛刘辟。
zhōng de wǔ chéng xiàng yùn chóu xùn róng zàn chéng ruì duàn
中得武丞相，运筹训戎，赞成睿断。
zhōng de péi jìn gōng yào wǔ shēn wēi jìng tiǎn liǎng hé sù dào
终得裴晋公，耀武伸威，竟殄两河宿盗。
xióng zāi zhāng wǔ zhī guǒ duàn yě
雄哉，章武之果断也！
jìn gōng yǐ shū shēng sù yè zhì wèi tái héng féng jìn gòu tún è wàn xiōng chǒu shì yǐ shēn xùn bù yì zhuàng hu
晋公以书生素业， 致位台衡，逢进遘屯，扼腕凶丑，誓以身徇，不亦壮乎！
fū rén chén shì jūn wéi zhōng yǔ yì
夫人臣事君，唯忠与义。
dà zé yǐ xū mó pái huò nán xiǎo zé yǐ dǎng zhèng kuāng guò shī nèi bù lǜ shēn jì wài bù xù rén yán gǔ rén suǒ nán yě
大则以𬣙谟排祸难，小则以谠正匡过失，内不虑身计，外不恤人言，古人所难也。
jìn gōng néng zhī chéng shè jì zhī liáng chén gǔ gōng zhī xián xiàng
晋公能之，诚社稷之良臣，股肱之贤相；
yuán hé zhōng xīng zhī lì gōng hú ràng yān
元和中兴之力，公胡让焉！
xī zhòng ní tàn zhōu shì ling chi qí huán bà yì ér yǒu wēi guǎn zhī lùn
昔仲尼叹周室陵迟，齐桓霸翼，而有微管之论。
cháng chéng zōng shī dào zhī jì è yě jiān rén biàn sì hǎi cì kè mǎn jīng shī
尝承宗、师道之济恶也，奸人遍四海，刺客满京师。
nǎi zhì guān lì jìn bīng fù zéi yīn jì yì chén yán wèi chū kǒu rèn yǐ zhèn xiōng
乃至关吏禁兵，附贼阴计，议臣言未出口，刃已揕胸。
gǒu fēi sǐ yì zhī chén shú kěn héng shēn mào nán yǐ fǔ tiān zǐ zhě
苟非死义之臣，孰肯横身冒难，以辅天子者？
gǒu péi lìng bù yòng yuán hé zhī shì zé shí yùn wèi kě zhī yě
苟裴令不用，元和之世则时运未可知也。
chén suǒ yǐ míng zuǒ rèn zhī tàn xuān shèng jiǎng xián zhī shēn
臣所以明左衽之叹， 宣圣奖贤之深。
zàn yuē jìn gōng fá pàn yǐ shēn fàn nán
赞曰：晋公伐叛，以身犯难。
yòng zhī zé zhì shě zhī zé luàn
用之则治，舍之则乱。
gōng qù yán láng fù shī jì fāng
公去岩廊，复失冀方。
yǐng zhí zhī móu xìn wèi bù zāng
颖、 植之谋，信为不臧。